Wikipedia tlwiki https://tl.wikipedia.org/wiki/Unang_Pahina MediaWiki 1.48.0-wmf.1 first-letter Midya Natatangi Usapan Tagagamit Usapang tagagamit Wikipedia Usapang Wikipedia Talaksan Usapang talaksan MediaWiki Usapang MediaWiki Padron Usapang padron Tulong Usapang tulong Kategorya Usapang kategorya Portada Usapang Portada TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 1346 2238138 2237585 2026-10-31T02:42:36Z ~2026-57827-41 168210 Kinansela ang pagbabagong 2237585 ni [[Special:Contributions/~2026-57193-98|~2026-57193-98]] ([[User talk:~2026-57193-98|Usapan]]) 2238138 wikitext text/x-wiki {{otheruses|Pelikula}} Ang '''pelikula''', na kilala din bilang '''sine''' at '''pinilakang tabing''' (mula sa [[Wikang Kastila|kastila]] ''película'' at ''cine''), ay isang larangan na sinasakop ang mga gumagalaw na larawan bilang isang anyo ng [[sining]] o bilang bahagi ng [[industriya ng libangan|industriya ng]] gumagalaw na [[larawan]] ang letratong pelikula sa kasaysayan, kadalasang tinutukoy ang larangang ito ng akademya bilang ang pag-aaral ng pelikula. Isang anyo ito ng sining, at tanyag na anyo ng [[mga libangan]], at [[negosyo]]. Nililikha ang pelikula sa pamamagitan ng [[pagrekord]] ng "totoong" tao at bagay (kabilang ang inarte na pantasya at mga peke) sa [[kamera]], at/o sa pamamagitan ng [[kartun]]. ==Teorya ng pelikula== ===Wika=== Ang pelikula ay mayroong sariling wika. Ayon kay Ingmar Bergman, si Andrei Tarjirjy ang kanyang tinuturing na pinakamagaling na direktor sapagkat nagawa niyang isa-pelikula ang buhay sa paraang makikita ito bilang isang panaginip. Ang wika ng pelikula ay mababatay sa [[Pagganap (sining)|pag-arte]] ng [[aktor]] na parang nagsasalita ng personal sa tagapanood. ===Montage=== Ang ''montage'' ay isang paraan kung saan hinahati ang parte ng isang pelikula at ito ay pinipili, inaayos, binabago para makagawa ng mas magandang seksyon ng pelikula. Ang pinangyarihan ay pwede magpakita ng isang lalaki na sasabak sa laban, na may sulyap ng kanyang kabataan at sakanyang buhay noon. Kapag kumpleto na ang pelikula na ito, dito dinadagdagan ang mga pwede pang animasyon para gumanda lalo ang pelikula. ===Panunuring pampelikula=== {{main|Panunuring pampelikula}} Ang [[panunuring pampelikula]] ay ang [[ebalwasyon]] ng isang pelikula. ==Distribusyon== Karaniwang pinoproseso ang mga pelikula upang maibahagi ito sa madla. Karaniwang mga propesyonal na ''distributor'' ang gumagawa nito at maaaring ipalabas sa teatro, telebisyon, o personal na panonood sa pamamagitan ng [[DVD]]-Video o [[Blu-ray Disc]], video-on-demand, o pag-''download'' mula sa internet. Dahil sa mabilis na pag-unlad ng teknolohiya, mabilis na ring makapanood ng mga pelikula sa ibang nagbibigay ng serbisyong ito gaya ng ''[[Netflix]]'' o maaari na ring makakuha ng mga pelikula ''online'' sa ilegal na paraan gaya ng torrent.<ref>''"[https://techreviewadvisor.com/what-is-a-torrent/ What is a Torrent? A Detailed Explanation."] Tech Review Advisor.'' Hinango noong 28 Pebrero 2019.</ref> ==Animasyon== {{main|Animasyon}} Ang animasyon ay isang mabilisang paglabas ng mga sunod-sunod na larawan ng gawang [[2D]] o [[3D]] o posisyong modelo para makagawa ng ilusyon ng paggalaw. Ang epekto ay isang ilusyong optikal ng mosyon dahil sa penomenon ng persistensiya ng bisyon, at maaaring makagawa at maipakita sa maraming paraan. Ang larawang mosyon ang pinakakilalang metodo ng pagpapakita ng animasyon o programang bidyo, kahit na meong ibang metodo. ==Mga uri ng pelikula== *[[Pelikulang aksiyon|Aksiyon]] *[[Pelikulang Drama|Drama]] *[[Pelikulang katatakutan|Katatakutan]] *[[Komedya]] *[[Musikal]] *[[Pelikulang pakikipagsapalaran|Pakikipagsapalaran]] *[[Pelikulang romantikong komedya|Romantikong komedya]] == Tingnan din == * [[Araling pampelikula]] * [[Listahan ng mga pelikula]] * [[Listahan ng mga pelikulang Pilipino]] * [[Listahan ng mga kapistahang pampelikula]] * [[Kumpanyang pampelikula]] * [[Pamamatnugot]] ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Kultura at sining]] [[Kategorya:Pelikula| ]] {{stub|Pelikula}} {{stub}} tn0oz17waizjxmx6usxhrxjmxffx1i2 0 2169 2238121 2237023 2026-10-31T02:31:29Z ~2026-57827-41 168210 Kinansela ang pagbabagong 2237023 ni [[Special:Contributions/~2026-56982-12|~2026-56982-12]] ([[User talk:~2026-56982-12|Usapan]]) 2238121 wikitext text/x-wiki Ang '''titi''' ay isang panghaynayang bahagi ng mga lalaking [[hayop]] kabilang ang parehong mga [[bertebrado|may-gulugod]] at [[inbertebrado|walang gulugod]]. Ito ay isang [[reproduktibo|pamparami]] at [[organong intromitento|intromitento]]ng [[organo]] na karagdagang nagsisilbi bilang [[daluyan ng ihi]] sa mga [[mamalya]]ng [[may inunan]]. Ang pagkakaiba ng titi ng ibang mga [[mamalya]] na kinabibilangan ng mga sinaunang gaya ng [[gorilya|bakulaw]] at [[tsimpansi|matsing]] sa [[titi ng tao]] ang pag-iral ng [[baculum]], isang buto ng titi sa mga mamalya na hindi makikita sa mga tao. Ang bahaging ito ay pinaniniwalaang umunlad{{efn|nag-evolve}} sa simula ng [[ebolusyon|pag-unlad]] ng mga mamalya ngunit nawala sa [[ebolusyon ng tao|pag-unlad ng tao]].<ref>{{cite web |title=Humans Lost Penis Spines to Make Monogamy Work |url=http://www.livescience.com/13148-men-lost-penis-spines-human-evolution.html |website=LiveScience |date=10 Marso 2011}}</ref> [[Talaksan:Penises in Jars ( 4890599548.jpg|thumb|300px|Mga titi ng iba't ibang [[espesye]] ng mga hayop na hindi tao.]] Binigyang kahulugan nina Morton G. Harmatz at Melinda A. Novak ang titi sa kanilang aklat na ''Human Sexuality'' bilang parang palawit at parang pamalo na organong panlalaki na ginagamit sa siping at sa pagtatanggal ng ihi at duming nasa ihi.<ref name=HS>Harmatz, Morton G. at Melinda A. Novak. Glossary, ''Human Sexuality'', Harper & Row Publishers, New York, 1983, pahina 565. Kahulugan: ''penis [PEE-nis] Pendulous, rodlike male organ used for copulation and the elimination of urinary waste.''</ref> ==Tingnan din== *[[Titi ng tao]] *[[Puke]] *[[Sistemang reproduktibo]] ==Mga pananda== {{notelist}} == Mga sanggunian == {{reflist}} {{anatomiya-stub}} [[Kategorya:Anatomiya ng tao]] [[Kategorya:Anatomiya ng hayop]] k98g029rt11465swl8aapn3qvsei80x 0 2177 2238039 2212230 2026-10-30T12:50:18Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238039 wikitext text/x-wiki {{better translation|date=Enero 2014}} {{Card:Japanese |Name=Hentai |Kanji=変態 |Hiragana= |Katakana=へんたい |Romaji= Hentai |Kiridzi=Хэнтай |Pronunciation=Ja-Hentai.oga |Interpretation=pagsalungat |Align=right |Hide= |}} {{portal|Anime at Manga|Wikipe-tan face.svg}} [[File:Hentai - yuuree-redraw.jpg|thumb|Isang likhang Hentai]] Ang {{nihongo|'''Hentai'''|変態 or へんたい|}} ''{{Audio|Ja-Hentai.oga|pakinggan}}'' ay salitang [[wikang Hapon|Nihonggo]] na nangangahulugang "pagbabago" o "taliwas sa karaniwan" na ginagamit sa [[biyolohiya]] na pang-tukoy sa [[metamorposis (biyolohiya)|metamorposis]]. Bagaman, sa [[kolokyal]] na gamit, tumutukoy ito sa mga "pagiging mahalay" at ginagamit sa labas ng bansang [[Hapon (bansa)|Hapon]] at sa kalakha ng mga Kanluraning bansa at sa mga bansang nagsasalita ng [[wikang Ingles]] bilang tumutukoy sa [[anime]], [[manga]], [[mga larong pang-kompyuter]], na may hayag na sekswal o [[pornograpiya|pornograpikong]] nilalaman. Sa [[Wikang Hapon|Hapon]], ang salitang Hentai ay isang Kanji na tinatambalan ng 変 (''hen'' kahulugan "kaibahan" "kalituhan" o "iba") at 態 (''tai'' kahulugan "pag-uugali" o "panlabas"). Sa salitang balbal, ang 変 态 (Hentai) ay ginagamit bilang isang ma-insultong kahulugan na tinatayang "masamang tao" o "wirdi". Ang kataga ay hindi madalas na ginagamit sa pornograpiya sa Hapon. Sa halip, ang mga kataga tulad ng 18-kin (18禁, literal "18-prohibited") na ibig sabihin ay "ipinagbabawal sa mga hindi pa 18 taong gulang", at seijin manga (成人漫画"adult manga") ay ginagamit kapag tumutukoy sa [[pornograpiya]]. Ang mga titik Ingles AV ay ginagamit din, na nakatayo para sa mga matatandang palabas. == H, o ecchi == [[File:The kanji for Hentai.svg|thumb|150px|Ang salitang "Hentai" na nakasulat sa ([[Kanji]])]] Ang [[Ingles]] na paggamit ng "Hentai" ay mas katulad sa paraan na ang ginagamit na salita ng Hapon kapag sila'y nalilibugan at salitang balbal na may katagang エッチ (''H'', o ''[[ecchi]]''), na tumutukoy sa anumang sekswal na may kinalaman sa salitang "bulbol" na malinaw na nilalaman o ang pag-uugali. Ang pinanggalingan ng mga kataga na ito ay hindi tiyak pero sinigurado ng mga eksperto ngunit maaaring ito ay isang pinaikling porma ng Hentai na ginamit bilang isang magalang na kodigong salita ng mga manyak noong [[1960 B.C.]]. == Pangalan == Para sa unang pagkakataon, ang salitang "Hentai" ay ginagamit noong panahong [[Meiji]] , kapag ang salita na ito na minarkahan tulad penomenong paranormal bilang isang telepatiya at hipnosis.<ref>Saitō Hikaru ''‘Hentai—H’''. pahina. 46</ref>. Ang mga katagang ito ay ginagamit lamang sa mga medikal na propesyonal at walang sekswal na konotasiyon. Simula noong 1917 , ang salitang ito ginagamit na ng maraming medial na Hapones tulad ng masinisinang Hentai ng Sistemang Rehabilitasiyon ng Newropisiyolohikal ([[Wikang Ingles|Ing]]: Neurophysiological Rehabilitation System).<ref>{{книга |автор = Kelts, Roland. |заглавие = Japanamerica |pages =127}}</ref> Kahanay ng salitang pisiyolohiyang Hentai, ipinasok ang seksolohiya sa paggamit ng mga katagang ''Seiyoku Hentai'' ([[Wikang Ingles|Ing]]: ''Sexual Arrousal''). Ang mga parirala na ito ay nagsimulang ginamit ng mga nakakarami noong 1894<ref>''Kelts, Roland.'' Queer Japan from the Pacific War to the Internet Age. — P. 1.</ref>, nang lumitaw ang mga pagsasaling Hapones<ref name="bangkok2005">{{ref-pdf}} {{cite web| url=http://bangkok2005.anu.edu.au/papers/McLelland.pdf| title=A Short History of «Hentai»| last=McLelland| first=Mark.| publisher=University of Queensland| language=en| accessdate=2009-08-13| archive-date=2011-08-11| archive-url=https://www.webcitation.org/60qkwBfn7?url=http://bangkok2005.anu.edu.au/papers/McLelland.pdf| url-status=dead}}</ref><ref name="sleety">{{cite web|url=http://manga.sleety.org/interesnoe/realnoe-ispolzovanie-slov-h-i-hentai-v-yaponii/#more-112|title=Реальное использование слов «H» и «Hentai» в Японии|date=21 мая 2010 года|publisher=manga.sleety.org|accessdate=2010-05-12|archive-date=2019-12-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20191207231119/https://manga.sleety.org/interesnoe/realnoe-ispolzovanie-slov-h-i-hentai-v-yaponii/#more-112|url-status=dead}}</ref> ng ang gawain ng Aleman sexologist Richard Kraft Ebinha psychopathy sekswal (Hentai seiyoku sinrihaku)<ref>Yokota-Murakami, ''Takayuki Don Juan East/West: On the Problematics of Comparative Literature''</ref>. Naging popular kaagad ang Seiyoku Hentai<ref name="Schodt95">{{Книга:Schodt F. L.: Dreamland Japan|pages=95}}</ref><ref name="maniaH">{{cite web|url= http://www.mania.com/scratching-your-hitch_article_53858.html |title=Scratching Your H-Itch |last=Houck |first=Janet. |date=8 марта 2007 года |publisher=[[Mania.com]] |accessdate=2010-02-13}}</ref> nang maipapataas ang paggamit ng mga kataga dahil sa mga gawa ng Hapones na doktor at manunulat na si [[Mauri Ohai]] , at sa mga popular tulad ng mga gawang seksolohiya<ref name="bangkok2005"/> noong panahong [[Taishō]] at gumawa si [[Sawadi Dzundziry]], isang Hentai seiyoku na pinagana ni [[Habuto Eidzi]]<ref name="MatsuzawaGoichi55">Matsuzawa Goichi ''Meiji, Taishō, Shōwa, kindai fūzoku shuppan no rekishi'' ст. 54-55</ref>. Noong 1920, lumawak ang interes ng lipunang Hapones sa mga paksa ng mga hindi kinaugalian sekswal na gawi ng mga Hentai seiyoku na ginamitan ng mga parirala ay nagsimula na gamitin hindi lamang sa dalubhasang medikal na literatura.<ref>{{книга|автор = Иванов Б. А. | заглавие = Введение в японскую анимацию |страницы = 8}}</ref> Pagkatapos ng panahong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], mas umunlad ang Hentai. Ito ay ginamit bilang isang solong salita at hindi naisusulat sa [[Kanji]] , at [[alpabetong latino]] o [[katakana]] .<ref name="bangkok2005"/><ref name="sleety"/> Dahil noong unang bahagi ng 1950, ang salitang Hentai ay unti-unting naging pinaikli sa pamamagitan ng ''H etti''<ref>{{cite web|url=http://www.animenewsnetwork.com/encyclopedia/lexicon.php?id=17|title=Lexicon: Ecchi|publisher=[[Anime News Network]]|language=en}}</ref>, яке стало позначати звичайний [[секс]]<ref>{{книга |автор = Brenner, Robin E. |заголовок = Understanding manga and anime |видавництво = [[Libraries Unlimited]] |пік = 2007 |сторінки = 297 |isbn = 9781591583325}}</ref>, na kung saan ay hinirang na isang normal na pakikipagtali. Sa parehong panahon, bilang isang kataga, minarkahan ang Hentai bilang ''pilipit na pagnanais'' <ref name="bangkok2005"/>. Ngayon, ang salitang Hentai ay bihira nang ginagamit ng mga Hapones - karaniwang tinatawag na masamang gawa tulad ng ([[Wikang Hapones|Hps]]: 禁18 - pagbabawal ng pagbebenta sa mga tao sa ilalim ng 18 na taon). == Demograpiko == Tulad ng mga ibang paraan ng mala-masang [[Kultura ng Hapon|kultura]] ng mga [[Hapones]], ang mga tagalathala ng mga sekswal na materyales ay may puntiryang medya sa mga tiyak na pangkat demograpiko. Para sa [[manga]], ang pinaka-karaniwang dibisyon ay ang mga: === Uri na pornograpiya sa pamamagitan ng kahulugan === *Ang '''Ero-manga''' o {{Nihongo|''seijin''|成人||karaniwang "pangmatanda"}}, na may panlalaking uri (''tinatanggap bilang heteroseksuwa''). *Ang '''Ladies comics''', ''Pambabaeng komiks'' o (''redīsu komikku'' o ''redicomi''), na may orihinal na kahulugan sa anumang manga na para sa mga matatandang babae<ref>{{cite book|last=Gravett|first=Paul|authorlink=Paul Gravett|title=[[Manga: Sixty Years of Japanese Comics]]|publisher=Laurence King Publishing|date=2004|pages=[https://archive.org/details/mangasixtyyearso0000grav/page/116 116]|isbn=1856693910}}</ref> (tingnan ang [[Josei]]), ngunit sa ngayon, madalas na ginagamit ito sa partikular na [[pornograpiya]]ng [[manga]] na para sa mga [[kababaihan]].<ref>{{cite book|last=Shamoon|first=Deborah|title=Porn Studies|url=https://archive.org/details/pornstudies0000unse_q6q5|editor=[[Linda Williams (United States film critic)|Linda Williams]]|publisher=Duke University Press|date=2004|pages=[https://archive.org/details/pornstudies0000unse_q6q5/page/77 77]–103|chapter=Office Sluts and Rebel Flowers: The Pleasures of Japanese Pornographic Comics for Women|isbn=0822333120}}</ref> === Uri ng pornograpiya na madalas (ngunit hindi kinakailangan) naglalaman ng pornograpiya === [[Image:Dream of the fishermans wife hokusai.jpg|thumb|220px|Ang ''[[The Dream of the Fisherman's Wife]]'', isang [[shunga]] na gawa sa tabas ng kahoy noong 1820 sa [[Hokusai]], isang unang halimbawa ng [[pangalamay na pagtatalik]].]] *Ang '''[[Bara (uri)|Gei comi]]''' o ''panlalaking pag-ibig'' (ML), na madalas tinatawag na Bara sa kanluran, para sa baklang kalalakihan. *Ang '''[[Yaoi|Boys' love]]''', ''Minamahal ng lalaki'' o (''boizu rabu'' o BL), na naglalayong managana sa [[shōjo]] at merkadong [[josei]] (tignan sa ibaba). *Ang '''Teen's love''' o ''Minamahal ng mga kabataan'' (TL), ay isang mas malinaw na uri ng romansang shōjo, at naglalayong maarami sa shōjo at merkadong josei. *Ang '''[[Yuri (uri)|Yuri]]''', ''girls' love'' o ''Minamahal ng mga kababaihan'' (GL), na kung saan ay may mas matagal na naging isang bahagi na parehong ''Ero-manga'' at pagsasaliksik na pangkasarian ng shōjo ngunit may mas kamakailan-lamang na arisen ng isang genre sa kanyang sarili, na may parehong panlasang [[seijin]] at josei (tignan sa ibaba). == Kasaysayan == {{see|Kasaysayan ng Hentai}} [[File:MORONOBU.JPG|thumb|Si Syunga [[Hisikava Moronobu|Hisikavy Moronobu]], ca. 1680]] Karamihan sa mga mananaliksik ay sumang-ayon na ang sekswal na manga ay may kanyang pinagmulan sa ang panahon ng [[Edo]] (1600-1868), kapag may isang bagong direksiyon sa sining - engravings sa ang estilo ng ukiyo-e. The authors of erotic engravings -''[[syunga|syungi]]''- depicting pornographic scenes, where characters with exaggerated sex organs took the huge variety of poses,<ref name="Napier21"/> Ang mga may-akda ng erotika engravings - syungi - depicting pornograpiya tanawin, na kung saan ang character na may pinagrabe organo sex kinuha ang malaking iba't-ibang mga poses,<ref name="Napier21">''Napier, Susan J''. Anime from Akira to Princess Mononoke. — P. 21.</ref> na ipinasok sa iyutan sa demons, lalaki at babae, ghosts, mga hayop .<ref>{{cite web | url = http://www.mk-piter.ru/2006/05/11/024/|title=Японцы doing "this" everywhere | last = Rumyantsev | first = Love. | date = 10 Mayo 2006 | publisher = [[MK in St. Petersburg]] | accessdate = 2009-09-17}}</ref><ref>{{cite web | url = http://leit.ru/modules.php?name=Pages&pa=showpage&pid=26|title=Японская secular painting and engraving | last = Kalcheva | first = Anastasia. |date=30 Setyembre 2006 |publisher=Fushigi Nippon|accessdate=2009-09-15}}</ref> Matapos ang Meiji pananauli (1868) syunga ay pinagbawalan, ngunit siya ay isang dakilang epekto sa visual na hanay ng mga paksa at modernong Japanese pornograpiya.<ref>{{libro|author = Lloyd, Fran. |Title = Consuming Bodies: Sex and Contemporary Japanese Art|publisher = Reaktion Books|year=2003|isbn=978-1861891471|pages=55}}</ref> Ang Makabagong Hentai ay binuo sa 1970 .<ref name="hacker">{{статья|автор = Ain Hagalaz.|заглавие = Вся наша жизнь хентая: хентай, яой, юри — удовольствие для всех |издание = Спецвыпуск [[Xakep]] |издательство = |год = 2003 |том = 4|номер = 29|pages = 129|ссылка=http://www.xakep.ru//magazine/xs/029/104/1.asp}}</ref><ref>''Gravett, Paul.'' Manga: 60 Years of Japanese Comics. — P. 96.</ref> Ang isang tagapanguna sa mundo ng erotika manga ay Go Nagai , na ang nakakatawa trabaho Harenchi Gakuen (1969) ay na-subjected sa batikos para sa bulgar kuwento at ang humantong sa protests ng mga magulang, kababaihan's asosasyon at magulang komite. [26] Sa 1984, mayroong dalawang unang erotika OVA-Series - Lolita Anime at Lemon Cream .<ref name="www3.interscience.wiley.com">{{статья| автор = Ito, Kinko.| заглавие = A History of ''Manga'' in the Context of Japanese Culture and Society| ссылка = http://www3.interscience.wiley.com/journal/118736400/abstract| издание = The Journal of Popular Culture| doi = 10.1111/j.0022-3840.2005.00123.x| издательство = [[Wiley Periodicals]]| год = 2005 | том = 38| номер = 3 | pages = 456-475}}</ref> Cream Lemon ay lalo na popular, dahil pagsamahin sila sex at pagiging sekswal na may parodies ng popular na manga at anime, at pagkatapos ay Siya ay isang malaking impluwensiya sa ang gawain ng iba pang mga animators.<ref name="www3.interscience.wiley.com"/> Sa 1980's at 1990's, lumabas at naging popular indibidwal Genres: yaoi , Yuri , Futanari at iba pa. Ang anime sa pagbubukas ng World's sa huli 1980 at pagkalat ng Internet ay humantong sa kung ano ang Hentai sa lalong madaling panahon ay naging balitang-balita at popular sa North American kontinente at sa Europa sa kapinsalaan ng pagkamakatarungan at graphic kalidad.<ref>{{cite web|url=http://search.japantimes.co.jp/cgi-bin/nn20060711f1.html|title=Porn «anime» boasts big U.S. beachhead|last=Hongo|first=Jin.|date=11 июля 2006 года|publisher=[[Japan Times]]|accessdate=2010-02-13|archiveurl=https://archive.today/20120716013617/http://www.japantimes.co.jp/text/nn20060711f1.html%23.UANv_qgo9Rw|archivedate=2012-07-16|url-status=live}}</ref> Walang Khent paligsahan sa Western merkado. Ang ganitong mga OVA, tulad ng La Blue Girl (1992) at " Kite - girl-mamamatay "(1998), nakuha ng isang uri ng pagsamba na kalagayan dahil sa mga kagiliw-giliw na storyline at mahusay na binuo ang mga character. Ito ay lubhang popular sa Estados Unidos at Europa ay maging anime Urotsukidodzi. Ang Legend ng sverhdemone "(isinalin at nai-publish sa ibang bansa sa 1993). Sa 1994-1995, sa labas ng Japan ay unang nai-publish hentaynaya manga. Dapat palawakin ang mga merkado ng mga mamimili ay binigyan ng isang bagong puwersa sa genre: noong 1997 animators pinakawalan sa 1935 pornographic anime, noong 2001 - na 96. Bilang ng Mayo 2010, ang database Anime News Network ay nagbibigay ng impormasyon sa 880 hentaynyh manga at anime serye, , na kung saan higit sa 600 ay ginawa sa pagitan ng 2000 at 2009. === Pinagmulan ng Hentai === {{Anime/Manga}} maring maka panood ng hentai sa mga website na anime sex,hentai sex, japanese anime porn. Sa simula hentai ng XX siglo sa Japanese lipunan ay nadagdagan ng interes sa alternatibong sekswal na gawi. Sa 1920 s 'sa pamamagitan ng Japanese seksolohiya nakaranas nito kasikatan. Maliban sa mga gawa ng Japanese siyentipiko ay may maraming mga pagsasalin ng mga sikat na mga iskolar mula sa kanluran, kabilang ang - Sigmund Freud <ref name="MatsuzawaGoichi55"/>. Sa panahon na iyon ang term lumitaw erohuro , ibig sabihin erotika katawa-tawa bagay na walang kapararakan. Nahuling 1920's, sa salita Matsudzavy Hoiti , ay isang tunay na boom hentaynym . Bilang tugon sa lumalaking pampublikong interes sa paksang ito sa Japanese literature lumilitaw sa isang malaking bilang ng mga sekswal gumagana. Subalit dahil sa ang mga unang bahagi ng 1930 's, ang lumalaking sensura, pornograpiya panitikan ay sa tanggihan at ilalim ng lupa. Tanging sa panahon pagkatapos ng digmaan bawing nangyayari.<ref>{{книга|автор= Kinsella, Sharon. | заголовок = Adult Manga: Culture and Power in Contemporary Japanese Society |видавництво = University of Hawai'i Press | місце =Гонолулу |рік= 2000 |isbn= 978-0824823184}}</ref> Sa huli 1960 's, pagkatapos ng sekswal na rebolusyon sa bansang Hapon, simula ng ikalawang boom hentaynoyi panitikan.<ref>''Gravett, Paul.'' Manga: 60 Years of Japanese Comics. — С. 99.</ref> Advanced na parehong Hentai natanggap nito unlad lamang sa 1970 's, kapag ang manga nagsimula komertsializuvatysya, at mga mambabasa na dumating sa pag-ibig sa kanyang pagkabata - mature.<ref name="hacker">{{стаття|автор = Ain Hagalaz.|title = Вся наша жизнь хентая: хентай, яой, юри — удовольствие для всех |видання = Спецвыпуск [[Xakep]] |видавництво = |рік = 2003 |том = 4|номер = 29|сторінки = 129|url=http://www.xakep.ru//magazine/xs/029/104/1.asp}}</ref><ref>{{стаття | автор= Kinsella, Sharon. | title= Adult Manga: Pro-Establishment Pop-Culture and New Politics in the 1990s | оригинал= | url= http://www.kinsellaresearch.com/manga.html| видання= [[Media, Culture and Society]]| тип= | місце= | видавництво= SAGE Publications| рік= 1999|том= 21|номер= | сторінки= 5-8 | isbn= 0163-4437}}</ref><ref>''Gravett, Paul.'' Manga: 60 Years of Japanese Comics. — С. 96.</ref> Upang muling gumuhit mambabasa Miura ay isama sa kanilang mga gawain ng erotika at marugo tanawin. Sa 1968 , ang Company Shueisha paghahanda sa release ang kanyang unang manga magasin Shonen Jump , na noon ay upang makipagkompetensiya sa isa pang edisyon ng kakompetensiyang kompanya<ref name="Lautore">{{cite web | title=L'autore / CHI E' GO NAGAI | language=Italian | publisher=[[D/visual]] | url=http://www.d-world.jp/goldrake/autore.html | access-date=2010-08-14 | archive-date=2008-04-20 | archive-url=https://web.archive.org/web/20080420231838/http://www.d-world.jp/goldrake/autore.html | url-status=dead }}</ref><ref name="misiontokyo">{{cite web|url= http://www.misiontokyo.com/index.php?ind=reviews&op=entry_view&iden=162|title= Harenchi Gakuen|publisher= Mision Tokyo|language= Spanish|access-date= 2010-08-14|archive-date= 2010-01-31|archive-url= https://web.archive.org/web/20100131121211/http://misiontokyo.com/index.php?ind=reviews&op=entry_view&iden=162|url-status= dead}}</ref> ( Shonen Magazine mula sa Kodansha<ref name="Lautore"/> at Shonen Linggo mula sa Shogakukan ).<ref name="mainichi">{{cite web|url= http://mdn.mainichi.jp/culture/waiwai/archive/news/2007/03/20070330p2g00m0dm024000c.html|title= 40-year veteran of ecchi manga Go Nagai says brains more fun than boobs|accessdate= 2008-04-12|author= Connel, Ryan|publisher= [[Майніті Сімбун]]|language= ja|archiveurl= https://web.archive.org/web/20070514030407/http://mdn.mainichi.jp/culture/waiwai/archive/news/2007/03/20070330p2g00m0dm024000c.html|archivedate= 2007-05-14|url-status= live}}</ref> Isa sa mga unang may-akda ng isang bagong magazine Go Naga , na ang erotika manga nakakatawa Harenchi Gakuen ( 1 968 - 1,970 ) (literal Hudyo School) kaagad naging isang hit at itataas ang sirkulasyon sa Shonen Jump milyong kopya . Pumunta Naga ay isang pioneer sa genre etti , spravyvshy malaking epekto sa mundo<ref name="tezuka">{{cite web |url=http://en.tezuka.co.jp/manga/sakuhin/m074/m074_01.html |title= Tezuka Osamu @ World — Manga works|work= The Song for Apollo|publisher= [[Tezuka Productions]]}}</ref><ref name="sfwj">{{cite web|url= http://www.sfwj.or.jp/member/NAGAI-GO.e.html|title= Nagai Go (Science Fiction and Fantasy Writers of Japan)|publisher= Science Fiction and Fantasy Writers of Japan|access-date= 2010-08-14|archive-date= 2012-06-10|archive-url= https://web.archive.org/web/20120610171531/http://www.sfwj.or.jp/member/NAGAI-GO.e.html|url-status= dead}}</ref> ng mga manga at Japanese lipunan . Sa kabila ng ang katunayan na ang ayon sa pamantayan ng modernong nilalaman Harenchi Gakuen ay isang ganap na walang-sala , sa sandaling ito ay nagdusa batikos para sa bulgar<ref>{{стаття| автор = Ito, Kinko.| title = A History of ''Manga'' in the Context of Japanese Culture and Society| url = http://www3.interscience.wiley.com/journal/118736400/abstract| видання = The Journal of Popular Culture| doi = 10.1111/j.0022-3840.2005.00123.x| видавництво = [[Wiley Periodicals]]| рік = 2005 | том = 38| номер = 3 | сторінки = 456-475}}</ref> at hindi kailangang gulayan paghahayag at humantong protests ng mga magulang, kababaihan at mga asosasyon ng magulang komite.<ref>{{cite web|url=http://www.animemanga.ru/Biographies/nagai.shtml|title=Наґай Ґо (Nagai Gou)|publisher=animemanga.ru}}</ref> Ang ilang mga magulang na kahit na inayos ang kanyang pampublikong nasusunog. Ang iyong anime, manga, nakuha sa pamamagitan ng, sa ilang mga rehiyon ng bansa ay pinagbawalan.<ref>{{cite web|url=http://www.goldrake.info/serietv/nagai-go.html|title=SERIE TV - L'autore|last=Colpi|first=Federico.|date=1996|work=Il mondo di Go Nagai|publisher=Dynamic Italia Srl|language=it|access-date=2010-08-14|archive-date=2013-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20131012130339/http://goldrake.info/serietv/nagai-go.html|url-status=dead}}</ref> === Golden Age ng Anime === Noong 1980 's ay tinatawag na "Golden Age" Anime. Noong 1984 , ang unang erotika OAV -serye - Lolita ( 1984 ) at ang unang gabi cream (Cream Lemon, 1984 - 1986 ).<ref name="ivanov">{{книга|автор = Иванов Б. А. | заголовок = Введение в японскую анимацию |сторінки = 119 }}</ref> Ang huling serye ay partikular na popular dahil ipinagsama ang sex at pagiging sekswal ng patawa sa mga popular na manga at anime series. Karamihan sa mga serye ay hindi inkorporada karakter<ref name="ivanov"/><ref name="Japan SAQ Seldom Asked Questions">{{cite web|url=http://www.quirkyjapan.or.tv/saq.html|title=Japan SAQ (Seldom Asked Questions)|publisher=thE qUirKy jaPan|language=en|access-date=2010-06-21|archive-date=2011-08-11|archive-url=https://www.webcitation.org/60ql1GfJ5?url=http://www.quirkyjapan.or.tv/saq.html|url-status=dead}}</ref> Цей концепт став надзвичайно популярним у [[США]] та [[Європі]]<ref>{{cite web|url=http://www.tokyoreporter.com/2008/11/19/hentai-manga-to-take-the-world/|title=Hentai manga to take the world|date=19 ноября 2008 года|publisher=[[The Tokyo Reporter]]|language=en}}</ref> at mga tanawin at kasalukuyan ng isang hiwalay na mga nobelang iba't-ibang mga genres na may isang karaniwang kalagayan - hindi bababa sa isang hindot. Bilang karagdagan sa gulayan motifs pagkakaiba sa ang serye ay kinakatawan ng mga pinaka-kilala ang seksuwal na deviations, karaniwang may pagkiling sa lesbian at sadomazohiskyy sex. Cream unang gabi na nabili kaya mabuti na sa karagdagan sa mga extension-serye, ay pinakawalan ng isang bilang ng mga OAV side, kasama ang "lundo" bersyon para sa mga batang mambabasa. Ang salitang "limon" ang naging mga karaniwang pangalan para sa amateur parodies kung saan zadiyuyetsya sekswal na paksa. Isa pang makabuluhang kaganapan sa mundo ay maging pornographic anime OAV-serye boy-Bo - Ang Legend ng superman (Urotsukidoji Choujin densetsu, 1987 - 1989 ) itinuro sa pamamagitan ng Hideki Takayama base manga Toshio Maeda. Sa ganitong serye, at sala-salabid misteryo kuwento pinagsama na may tanawin fathoms ng mga tao at devils . Sa ganitong gawain Toshio Maeda nilikha ang unang erotika tanawin sa malaking tentacles - tentakley. " Ang konsepto ay naging lubhang popular sa USA at Europa. Bukod dito, ang paniwala ng Western tentakli tumitingin madalas symbolized bilang isang Hentai kababalaghan. Ito ay ang serye OAV-binuo ng isang mystical aesthetics Hentai (erotika at pornograpiya) bilang isang malayang genre (hindi parodies ng umiiral na genres) at isang beses muli binuksan ang debate tungkol sa kung ang isang matapat na larawan ng hindutan may mang halaga. Sa kasunod na taon, gayunman, mas eksperimento ng uri na ito ay hindi magbalik. Ang Hentai ay abala sa malinaw na tinukoy ng kultura nitso, ang kanyang paksa sa makabuluhang pinasimple, bagaman hindi wala na, tulad ng nangyari pagkatapos ng pagdating ng mga video sa mundo ng pornograpiya aktor. Si Psychologist Tamaki Saito ay naniniwala na ang unang ay sotakon pidzhanrom yaoyu.<ref>{{книга|автор=Tamaki, Saito|частина=Otaku Sexuality|заголовок=Robot Ghosts and Wired Dreams|видавництво=University of Minnesota Press|рік=2007|сторінки=236—237|isbn=978-0-8166-4974-7}}</ref> === Kasalukuyan === Kapag sa unang bahagi ng 1990 's ay pagbubukas sa mundo ng Japanese animation video, Hentai sa lalong madaling panahon ay naging kilala at tanyag na, tulad ng sa pamamagitan ng katapatan sa pagsasalita at kalidad ng mga graphics sa US at Europa ay hindi<ref>{{книга|автор = Иванов Б. А. | заголовок = Введение в японскую анимацию |сторінки = 120}}</ref>. Pinatugtog ng isang papel dito, at marketing kadahilanan - lisensiya ng porn anime maaaring bumili ng mura at pagkatapos - madaling ibenta, bago ng pagtataguyod ng mga di-pangkaraniwang, ngunit lubos na malinaw na paningin, ay hindi labis na karga nakalilito elemento ng Japanese kultura. Ang Distribution Internet ay binuo sa situasyon na ito dahil hentayni mga larawan at pelikula kinuha ng isang mahalagang lugar sa iba't-ibang sekswal galleries, paggawa ng mga bisita ang pakiramdam na ang lahat ng Japanese animation - ay inilabas pornograpiya<ref>{{книга |автор = Susanna Paasonen, Kaarina Nikunen, Laura Saarenmaa. |заголовок = Pornification: sex and sexuality in media culture |видавництво = [[Berg Publishers]] |рік = 2008 |сторінки = 163 |isbn = 978-1845207045}}</ref>. Ang mga implikasyon ng mga ito pagkabigla kultura at ngayon ay nakikita. == Sensura == Dahil ang mga batas ng bansang Hapon, ang mga Hentai creators bilang ng anumang iba pang mga produkto na naglalaman ng mga sangkap ng pornograpiya, sapilitang upang ilantad ang kanilang bahagyang censored, sa partikular, retokihin o sakop pag-aari ng lalaki o babae , kung minsan portrayed ang mga ito symbolically, tulad ng mga bulaklak at shells simbolo puki ang mga babae at snakes, bunga, gulay - male buto <ref name="Gravett100">''Gravett, Paul.'' Manga: 60 Years of Japanese Comics. — С. 100.</ref>. Ang mga tendencies ay naging ang pinakamalaking distribution ng 1990 's. Sila ay ipinaliwanag sa isang malaking bilang ng mga sub-tao character - Monsters , demons , robots , dayuhan , na ang sekswal na organo ay naiiba mula sa mga tao sa labas o ipininta sa di-pangkaraniwang mga kulay. Dagdag dito, ang artists ay nagsimulang gumanap ng papel mga character na may isang minimum na ng pangkatawan detalye at walang bulbol (pinamamahalaan ng isang ban sa ipakita ang mga ito<ref>{{cite web|url=http://hentai.anime.dvdspecial.ru/porno.shtml|title=Японська порнографія|publisher=animemanga.ru|access-date=2010-06-20|archive-date=2013-05-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20130529120737/http://hentai.anime.dvdspecial.ru/porno.shtml|url-status=dead}}</ref>), na humantong sa paglaganap ng mga Hentai napakabata batang babae, halos tinedyer, na tumingin more tulad ng isang European mga bata <ref name="LA">{{cite web|url=http://articles.latimes.com/2002/jun/13/news/lv-hentai13|title=X-Rated Fantasies in a Cartoon Genre|last=Huffstutter|first=P.J.|publisher=[[Los Angeles Times]]|language=en}}</ref>. Ito ay dulot ng isang pag-aalsa ng kawalang-kasiyahan, lalo na sa isang [[konserbatismo|konserbatibo]] bahagi ng Japanese lipunan. == Pag-uuri == Mayroong dalawang pangunahing mga kategorya ng mga Hentai: gumagana na tampok unang-una heterosexual mga pakikipag-ugnayan, at ang mga tampok na higit sa lahat homosexual mga pakikipag-ugnayan. Ang pangalawang grupo ay maaaring karagdagang nahati sa yaoi at Yuri subgroups.<ref>{{cite web|url=http://www.animenewsnetwork.com/news/1998-11-06/right-stuf-announces-cool-devices-2|title=Right Stuf announces ''Cool Devices 2''|date=6 ноября 1998 года|publisher=[[Anime News Network]]|language=en|accessdate=2009-08-29}}</ref><ref name="pornstuddies78">Porn Studies. — P. 78.</ref> Yaoi ay tumutukoy sa male homosexual pairings, at Yuri sa babae homosexual pairings. (Tandaan na ang parehong mga yaoi at, sa isang mas maliit lawak, Yuri ay nakararami na naglalayong sa mga kasapi ng hindi kabaro mula sa mga tao depicted.) Ang Yaoi ay naglalayong nakararami sa isang babae na madla at tampok na karaniwang lalaki ng iba't ibang kahulugan kasarian -pareho sa pisikal na anyo at ugali tinatawag na bishōnen , literal "maganda boy". Ang ilang mga tampok biseinen ("magagandang tao"), lalaki ng mas matanda o panlalaki hitsura kaysa bishōnen.<ref name="allison62">''Allison, Anne.'' Permitted and Prohibited Desires. — С. 62.</ref> Kaunti sa karaniwan ay Bara-mas malaki, madalas na mabigat na muscled at kung minsan balbon lalaki, ang yaoi kapilas ng " bear "sa gay porno -pati na rin ang oyaji (ibig sabihin "tatay" o "tiyuhin"), na nagtatampok ng nasa katanghaliang-gulang at mga matatanda mga tao;<ref>{{cite web |author=[[Oppliger, John]]. |url=http://www.animenation.net/blog/2008/02/18/ask-john-how-are-anime-classified-as-hentai-and-not-hentai/ |title=Ask John: How Are Anime Classified as Hentai and Not Hentai? |date=18 февраля 2008 года |publisher=AnimeNation |language=en |accessdate=2010-02-01 |archive-date=2015-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923172438/http://www.animenation.net/blog/2008/02/18/ask-john-how-are-anime-classified-as-hentai-and-not-hentai/ |url-status=dead }}</ref> mga uri ay higit sa lahat natagpuan sa mga materyal na naglalayong gay mga tao, na kung saan ay maaaring tinawag na Bara o 'mga tao ang pag-ibig' (ML), at ay itinuturing na naiiba mula sa yaoi.<ref name="pedagogy">Wilson, Brent; Toku, Masami. [http://www.csuchico.edu/~mtoku/vc/Articles/toku/Wil_Toku_BoysLove.html "Boys' Love," Yaoi, and Art Education: Issues of Power and Pedagogy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110719052019/http://www.csuchico.edu/%7Emtoku/vc/Articles/toku/Wil_Toku_BoysLove.html |date=2011-07-19 }} 2003</ref><ref name = "Korean Fandom">{{cite web|url=http://moongsil.com/study/yaoi_eng.pdf|format=PDF|title=Reading YAOI Comics: An Analysis of Korean Girls’ Fandom|last=Noh|first=Sueen|year=2002|access-date=2010-06-19|archive-date=2007-09-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20070928081809/http://moongsil.com/study/yaoi_eng.pdf|url-status=dead}}</ref> Yaoi din nagpalawak sa kabila ng (sekswal na malinaw) Hentai genre, dahil ito ay isang naaangkop sa anumang anime / manga materyales na kasama ang male homosexuality (maliban para sa aktwal na naglalayong sa isang gay male audience). Sa Western paggamit, yaoi ay mukhang maginoo mula sa shōnen-ai (literal, "boy-pag-ibig"), na kung saan dalawang lalaki lamang ipahayag ang romantikong damdamin para sa bawat isa na walang tunay na pagkakaroon ng seksuwal na relasyon, gayunpaman sa kasalukuyang paggamit Japanese term ito karaniwang tumutukoy sa pornograpiya shotacon (mga kuwento na nagtatampok ng mga maliliit na lalake) para sa mga lalaki. Babae interesado sa Yaoi ay tinatawag na " Fujoshi "(腐女子), isang magbigay ng isang patudyong salita na isalin maluwag ng "bulok girl" o "bulok babae". Ihambing bading bruha at slash fandom .<ref>{{статья|автор = Kelly Chandler-Olcott, Donna Mahar.|заглавие = Adolescents' Anime-Inspired «Fanfictions»: An Exploration of Multiliteracies The Authors Explore «Fanfiction» as a Valid Literacy Practice in the Context of the Multiliteracies Framework |издание = Journal of Adolescent & Adult Literacy|издательство = New London Group, 1996|год = 2003|том = 46|номер = |pages = |ссылка= http://www.questia.com/googleScholar.qst;jsessionid=KRFGrTTKyGQ2lCvDslTWph2JqTyWmlxpn7KJJs6jvyl0XGhFDHjy!1009331972!-1854981251?docId=5001907259 }}</ref> Ang [[Yuri]] ay halos katulad na sa yaoi, maliban na ang focus ay sa female homosexual mga pakikipag-ugnayan. Ang mga character sa Yuri ay karaniwang " bishōjo ", ibig sabihin ay" beautiful girl "(term na ito ay hindi na tiyak sa Yuri ngunit sa pangkalahatan ay inilapat sa depictions ng kaakit-akit kababaihan para sa isang lalaki madla, halimbawa, sa ang mga kataga ng" bishōjo laro "). Ang [[Shōjo-ai]] ("girl pag-ibig") ay isang kataga mula sa kanluran para sa babae ng katumbas shōnen-ai; sa bansang Hapon ang mga gawa ay tinatawag din na Yuri. Yuri ay maaaring naglalayong (presumptively heterosexual) male, heterosexual female, o tomboy babae mga mambabasa. === Nilalaman === Ang Pornograpiya ay tanawin na obihruyutsya sa Hentai ay maaaring maging ng iba't-ibang mga nilalaman at mga karakter. Pagkakaiba ng mga direksiyon ganap malawak na - mula sa standard sex at Fan sa lahat ng masama ng perversions ( [[yaoi]] , [[Urey]] , [[sotakon]] , [[lolikon]] at iba pa). ==== Homosekswalidad ==== ===== Yaoi ===== {{see|Yaoi}} Ang '''''Yaoy''''' ( '''''Jpn. ヤオイ''''') - ay isang genre ng manga at anime na ilarawan homosexual relasyon sa pagitan ng male character. Hindi na kailangan ng salita «yaoi» ay isang acronym ng Yap. "ヤマなし,オチなし,意味なし" (Ya MA nashi, o chi nashi, nashi ko Mi), ibig sabihin - "walang rurok, walang limbs, walang point. Ang kataga na ito ay nilikha sa huli 1970 -ngian Miura Yaasuko Sakata at Akiko Hatsuo [45] at naging populyanym ng 1980 -ngian<ref name="Otaku Sexuality Foreword">''[http://www.upress.umn.edu/Books/B/bolton_robot.html Robot Ghosts and Wired Dreams] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110605115230/http://www.upress.umn.edu/Books/B/bolton_robot.html |date=2011-06-05 }}'' ст. 223</ref>. Ito salita, lalo na sa mga fudzosi (babae fanatok yaoyu) madalas nakatayo Ya hangganan, o Shiri ga ako Tai ( Jpn. やめてお尻が痛い, Ukrainian. Itigil, ang aking asno Masakit!)<ref name="yaoi redrawing">McHarry, [http://www.guidemag.com/temp/yaoi/a/mcharry_yaoi.html Mark Yaoi: Redrawing Male Love. The Guide.]</ref>. Це слово, особливо серед [[фудзьосі]] (жінок-фанаток яою), також часто розшифровується як '''''Ya'''mete, '''o'''shiri ga '''i'''tai'' ({{lang-ja|やめて お尻が 痛い}}, {{lang-uk|Припини, мій зад болить!}})<ref>Fujimoto, Yukari (1991) «Shōjo manga ni okeru 'shōnen ai' no imi» («The Meaning of 'Boys' Love' in Shōjo Manga»). // «Women and Expression». Tokyo: Gakuyō Shobō, ISBN 4-313-84042-7. http://matt-thorn.com/shoujo_manga/fujimoto.php {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160306172914/http://matt-thorn.com/shoujo_manga/fujimoto.php |date=2016-03-06 }} (на японській). «やめ て、お尻が、いたいから»&nbsp;— «Stop, because my butt hurts»</ref><ref name="Yaoi Debate">Lunsing, Wim. [http://wwwsshe.murdoch.edu.au/intersections/issue12/lunsing.html Yaoi Ronsō: Discussing Depictions of Male Homosexuality in Japanese Girls' Comics, Gay Comics and Gay Pornography] ''Intersections: Gender, History and Culture in the Asian Context''</ref><ref name="planetashkol">[http://planetashkol.ru/articles/11613/ YAOI - for school]</ref>. Sa bansang Hapon, upang sumangguni sa ganitong uri ng produkto na madalas na ginagamit ang kataga ng guys pag-ibig ( Jpn. ボーイズラブ boidzu alipin).<ref name="Otaku Sexuality Foreword"/> Ang Yaoi - pulos Japanese na kababalaghan ay walang analogues mundo. Ang paglitaw ng mga ito genre sodzo serye-dahil sa ang katunayan na ang mga tradisyunal na Japanese kultura itinuturing na absolutely hindi katanggap-tanggap para sa isang batang babae na pinasimulan ng romantikong relasyon.<ref name="ReferenceA">''Иванов Б. А.'' Введение в японскую анимацию ст. 121</ref> Young Hapones maaari lamang tanggapin o hindi tanggapin lalaki grooming. Ito ay may makabuluhang limitado ang maarte posibilidad sodzo-serye, na kung saan aktibo babae pag-uugali ay partikular na interesante.<ref name="yaoi redrawing"/> Kaya dalawang bata Mangaka Moto Hagi at Keiko Takemiya manga sa puso ng Thomas ( 1974 ) imbento ng isang di-pangkaraniwang paraan out - upang ganapin ang papel bilang ang initiator ng pagmamahalan boy - punk, nagbibigay ito ng isang pambabae hitsura at character [50] . Matapos ang lahat, lalaki homosexuality ay hindi kailanman itinuturing na isang krimen sa bansang Hapon, lalo na ang ilang mga classics ng samuray panitikan (kasama ang mga may-akda ng mga bantog na treatise lingid sa isang sulat Tsunetomo Yamamoto ) kahit naholoshuvavsya mahahalagang sangkap ng isang tunay na mandirigma ng buhay. Ang Anime yaoy bilang isang hiwalay na uri ng Hentai, lumitaw sa 1987 , kapag pinakawalan OAV Song ng hangin at mga puno (Kaze sa ki no Uta) batay sa mga klasikong manga Keiko Takemiyi . Hindi tulad ng karamihan sa manga, anime ay naging isang kultura ng kaganapan hindi bilang isang kusang-larawang-guhit ng ang serye, na dinisenyo ng eksklusibo para sa kanyang mga tagahanga. Yaoy panimula mula sa iba't-ibang na itinatag Western kababaihan's fiction tungkol sa lalaki homosexuality. Kung ang isang manunulat tulad ng Yourcenar Merherit<ref>{{cite web|url=http://www.animenewsnetwork.com/chicks-on-anime/2008-11-25 |title=GloBL and Gay Comics — Chicks On Anime| author=B. Dong, C. Brienza, S. Pocock.|date= 25 ноября 2008 года| publisher=[[Anime News Network]] }}</ref> o Carson MakKallers zashyfrovuvaly sa paglalarawan ng mga male homosexuals kanilang biseksualizm o lesbianism , ang mga creators яоя "vpysuvaly" sa kanyang bagong<ref name="animag.ru">Харламов, Сергей. [http://www.animag.ru/?cid=5 Краткий анимешно-русский разговорник] [[anime*magazine]] [[Сакура-пресс]]. 2004 №&nbsp;5 ст. 37</ref> panlipunang mga relasyon na lumitaw sa post-digmaan Japanese lipunan at walang kinalaman sa "custom na" mode<ref>''McLelland, Mark.'' Male Homosexuality in Modern Japan: Cultural Myths and Social Realities. — С. 136.</ref>. Sa laban, ang ilang mga Japanese gay organisasyon palaging sumasalungat ito bilang "pangit imahe at pag-uugali ng Japanese homosexuals". Yaoy dinisenyo halos ng eksklusibo para sa heterosexual female audience.<ref>''McLelland, Mark.'' Male Homosexuality in Modern Japan: Cultural Myths and Social Realities. — С. 135—136.</ref><ref>{{cite web| url= http://www.itmedia.co.jp/news/articles/0712/28/news035.html | title=こんな言葉も流行りました　07年ネット用語大全 |publisher=ITmedia News |language= Japanese}}</ref> Manga para sa homosexual tao sa Japan ay tinatawag na ML ( Jpn. メンズラブmendzu lingkod, Mens 'Love - «lalaki pag-ibig") o comma Gay ( Jpn. ゲイコミ, Eng. Bakla Komiks). Kabilang sa Western mambabasa ang genre na kilala bilang ang bar ( Jpn. 蔷薇, Rose). Men sa ML-manga depicted mas malakas ang loob, na may malaking kalamnan, dibdib buhok, bigote. Parang tunay depicted ang araw-araw na buhay ng mga homosexual men, halimbawa, may mga tema -sex kasal , gay parades , kaminh-out . Gayunman, ang mga may-akda madalas maglabas ML pornograpiya tanawin at mas mababa kaysa sa mga may-akda yaoyu, pansin sa ang relasyon sa pagitan ng mga character.<ref name="planetashkol"/> Sa kanluran ng mga unreleased at maliit na kilala<ref name="ReferenceA"/>, maliban para sa isang maikling manga Kuso Miso pamamaraan sa nudie Barazoku , na pinatay sa Internet meme sa hangal gulayan at nerealistychnosti<ref name="pedagogy"/><ref name = "Korean Fandom"/>. Ang ML-manga<ref name="ReferenceA"/> ay nai-publish sa mga journal tulad ng Barazoku (bago nito pagwawakas sa 2004 taon), G-tao , Bakudan at Gekidan , ginawa mga publisher Furukawa Shobu<ref name="animag.ru"/>. ===== Yuri ===== {{see|Yuri (uri)}} [[File:Shiroi00 cover1.jpg|thumb|right|250px|''[[Our White Room]]'' (1971)&nbsp;— Unang Yuri na Manga]] Kaunti ang binuong lugar sodzo-serye na kaugnay sa ang imahen ng lesbian relasyon , na tinatawag na Urey ( Jpn. 百合 liryo). Gayundin, ang salitang sodzo-Ai ( Jpn. 少女 girl + Jpn. 爱 pag-ibig)o lamang pagkadalaga pag-ibig ( Jpn. ガールズラブ harudzu alipin).<ref name = "alc-yurix">{{cite web|url=http://www.yuricon.org/essays/yuri_fandom.html |title=Yuri Fandom on the Internet |publisher=[[Yuricon]] |last=Charlton |first=Sabdha}}</ref> Urey buhat sa Japanese literature lesbian simula ng XX siglo, sa mga partikular na ang gawain ng Japanese manunulat Josiah Imai<ref name = "whatisyuri">{{cite web | author=Friedman, Erica | title=What is Yuri? | url=http://www.yuricon.org/essays/whatisyuri.html | work=What are Yuri and Shoujoai, anyway? | publisher=Yuricon and ALC Publishing }}</ref><ref name="hime-1x">Morishima Akiko (2008) ''YurixYuri Kenbunroku''. [[Comic Yuri Hime]] №&nbsp;11</ref> . Ang unang isyu ng homosexuality babaeng lumitaw sa manga Yamahisi Ruoko Ang aming White Room ( 1971 ), bagaman ang pagiging popular ng mga genre na dumating lamang matapos ang serye Ikeda Riyoko aking mahal na kapatid na lalaki (Onii-sama e ...), pinakawalan sa 1973 taon.<ref name = "whatisyuri"/> чи просто ''дівоча любов'' ({{lang-ja|ガールズラブ}} ''ґарудзу рабу'')<ref name="hime-1x">Morishima Akiko (2008) ''YurixYuri Kenbunroku''. [[Comic Yuri Hime]] №&nbsp;11</ref> Characteristically, ang action serye gaganapin sa pader sarado ng isang pribadong paaralan. Sa parehong institusyon at bayani unang nanirahan yaoy proyekto, ngunit ang kanilang mga paaralan ay lalaki. Manga Ikeda na-convert sa isang TV serye lamang sa 1991 , ang taon sa Japan ay may cable channels. Kung lalaki ay may homosexuality sa kanyang yaoyniy bersyon ay naging napaka popular sa manga at anime, ang babae homosexuality ay nananatiling malorozvynutym.<ref name ="basho-1">{{cite book |title=Watashi no Ibasho wa Doko ni Aruno? (Where do I belong?)|last=Fujimoto |first=Yukari |year=1998 |publisher=Gakuyo Shobo |location=Tokyo |language=Japanese |isbn=4313870113}}</ref><ref name = "about-2">{{cite web |url=http://manga.about.com/od/mangaartistswriters/a/EFriedman_2.htm |title=Interview: Erica Friedman (page 2) |accessdate=2008-03-06 |work=Manga |publisher=[[About.com]] |archive-date=2013-06-21 |archive-url=https://www.webcitation.org/6HXiTnvIa?url=http://manga.about.com/od/mangaartistswriters/a/EFriedman_2.htm |url-status=dead }}</ref> Tulad ng yaoyem, bagaman ang unang halimbawa ng genre lumitaw sa pangkalakalan ''(commercial)'' na manga, ang title na ibinigay direkta dodzinsi proyekto. Pagkatapos ng kalagitnaan ng 1980 's pampanitikan at TV serye marumi pares ng amateur manga merkado napuno ng piraso tungkol sa pag-ibig serye ang kalaban - Kei at Yuri<ref name=aas-yuri>Hiromi Tsuchiya [http://www.aasianst.org/absts/2000abst/Japan/J-12.htm ''Yoshiya Nobuko’s Yaneura no nishojo (Two Virgins in the Attic): Female-Female Desire and Feminism''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20010221054254/http://www.aasianst.org/absts/2000abst/Japan/J-12.htm |date=2001-02-21 }} // Homosexual/Homosocial Subtexts in Early 20th-Century Japanese Culture. Abstracts of the 2000 AAS Annual Meeting</ref>. Sa katunayan, bagaman ang orihinal ay dalawang eksklusibo heterosexual , ang kanilang kabuuang kabiguan sa lalaki at walang seks character magbigay ng timbang sa drive haka-haka. Dahil ito ay unang "epidemya" lesbian dodzinsi, lagyan ng kulay para sa mga batang babae batang babae, ang pangkalahatang direksiyon at noon ay pinangalanang "Yuri" - sa karangalan ng isa sa mga pangunahing heroines ng serye.<ref name="symg">{{citeweb|url=http://www.yuricon.org/essays/symg.html|title=Shōjo Yuri Manga Guide Version 1.6|publisher=[[Yuricon]]}}</ref> Hindi tulad ng malinaw na nakatutok sa mga kababaihan yaoyu, Yuri bilang isang genre ay mas unibersal. Kung minsan ay gumagana sa parehong mga kalalakihan at kababaihan. Ang Ladies sa batas romantikong at naka-focus lalo na sa mga relasyon bayani. Mga karakter ng iba't-ibang paglago at kitang-kita iba't ibang anyo, mas pansin ay binayaran sa mukha, lalo na mga mata, kaysa ang tayahin. Ang Men ayon sa batas lalo na nagpapakita ng sex babae bidang babae, ay karaniwang tungkol sa parehong taas at may emphasized pambabae form - malaking bubelya at malawak na hips.<ref>''Иванов Б. А.'' Введение в японскую анимацию ст. 122</ref> ==== Maagang Pakikipagtalik ==== ===== Sotakon ===== {{see|Sotakon}} Ang '''Sotakon''' ({{lang-ja|ショタコン}})({{lang-ja|ショタ}}) ang isang pagbabawas ng kumplikadong Sotaro ( Jpn. 正太郎コンプレックス) - Hentai genre, na depicts romantikong at seksuwal na relasyon sa lalake. Ang pinaka-madalas na tema ay sotakonu homosexual relasyon sa pagitan ng lalake at sa pagitan ng lalake at lalaki. Minsan ang (medyo bihira) natagpuan na gumagana ilarawan heterosexual relasyon sa pagitan ng isang lalaki at isang babaeng may sapat na gulang.<ref name="comic relief">[https://web.archive.org/web/20110907085210/http://search.japantimes.co.jp/cgi-bin/fl20040427zg.html Does comic relief hurt kids?] Tony McNicol [[The Japan Times]]</ref> Ito ay pinaka-madalas na gawa ay paksa sotakonnyh lalake na damit at kumilos na tulad ng batang babae. Hindi tulad ng yaoyu at Shōnen-Ai , sotakonu target audience ay lalaki, karamihan sa tinatawag na boylavery ( Eng. Boy boy boy Ingles. Love sa pag-ibig), hindi mga batang babae at kababaihan, kaya sotakon mas nakatutok sa ang madula sandali at marami pa itinuro sa physiological, bagaman ang linya sa pagitan ng sotakonom yaoyem at very malabo (madalas na nagaganap sa genre ng sotakon, dinisenyo sa tradisyunal na estilo yaoyniy). Ang pangalan ng genre ay mula sa pangalan ng bayani Sotaro manga Yoko Mitsuteru Iron Man sa # 1928 ( 1956 - 1966 ), at ang genre ay naging popular na mula sa simula ng 1980 - kasalukuyan. ===== Lolikon ===== {{see|Lolikon}} [[File:Lolicon Sample.png|thumb|right|250px|Karaniwang [[Loly]] -karakter]] Ang '''Lolikon''' ({{lang-ja|ロリコン}} ''rorikon'') - ay isang pangalang hapon na hinango sa salitang Lolita. Ang '''ロリコン''' salita sa Japanese nangangahulugan pedophile, ngunit ginagamit sa ibang wika bilang pangalan ng genre ng anime at manga, na naglalaman ng sekswal o romantiko tanawin na may kaunti o malinaw na batang babae na kulang sa edad.<ref name="sanseido">{{cite web|url=http://www.sanseido.net/User/Dic/Index.aspx?TWords=ロリコン&st=0&DailyJJ=checkbox|title=ロリコン|publisher=[[Sanseido]]|access-date=2021-08-07|archive-date=2013-06-21|archive-url=https://www.webcitation.org/6HXiUTH2a?url=http://www.sanseido.net/User/Dic/Index.aspx?TWords=%E3%83%AD%E3%83%AA%E3%82%B3%E3%83%B3|url-status=dead}}</ref> Sa bansang Hapon, upang sumangguni sa [http://www.aniplogs.com anime] at manga ng genre na ito lamang gamitin ang salitang "Lolita", halimbawa, "lolita-anime" o "Lolita-dodzinsi. Ang salitang "Lolikon ay pinaikli rin form:" Loly " ( Yap. ロリ), malawak na ipinamamahagi sa parehong sa Japan at sa ibang bansa.<ref name="KyabetsuBatake">[[Вада Сіндзі]], «Kyabetsu-batake de tsumazuite» ''[[Bessatsu Margaret]]'' 1974, ст. 121</ref> Ang kataga ng kumplikadong Lolita unang lumitaw sa Japan sa unang bahagi ng 1970 -s kasama ang pagsasalin ng mga libro Japanese Russella Treinera Lolita Complex . Sa manga, kataga na ito ay unang ginamit sa produkto flaws Shinzo Labanan sa patlang na repolyo ( 1974 ). Subalit talagang genre ang naging popular sa unang bahagi ng 1980 , matapos ang kanilang gawain Azumi Hideo . Ang kanyang mga gawa, kasama na ang makina ay dumating mula sa dagat ( 1982 ), nagkamit popularity sa pamamagitan ng ilong, lalo na herds ng mga schoolchildren.<ref name="alc">{{cite web|url=http://eow.alc.co.jp/ロリコン/UTF-8/?ref=sa|title=ロリコン|publisher=SPACE ALC}}</ref><ref name="WWD">[https://web.archive.org/web/20100330162751/http://www.accessmylibrary.com/coms2/summary_0286-31844488_ITM On the drawing board. (Lehmann Maupin gallery)] Rosemary Feitelberg. [[Women's Wear Daily]]</ref> Ang Lolikon sa purong porma ay isang anyo ng Hentai, pero kadalasang kataga na ito ay ginagamit kaugnay sa iba pang mga anime, lalo na ang genre etti kung saan ang mga batang [[babae]] sekswal akit para sa madla ay nakakamit sa pamamagitan ng pagpapakita ng pagmamahalan at fanservisnyh tanawin.<ref name="KyabetsuBatake">[[Вада Сіндзі]], «Kyabetsu-batake de tsumazuite» ''[[Bessatsu Margaret]]'' 1974, ст. 121</ref> Unang lolikon, animation bilang isang genre, lumitaw sa isang serye ng mga animated na pelikula sa ilalim ng pangalan ng anime Lolita na noon ay pinakawalan sa 1,984 - 1,985 taon ng studio Wonder Kids . Halos sabay-sabay sa studio Wonder Kids at studio Nikkatsu Video ang pagpapalabas ng tatlong anime na serye,na tinawag na rin na Lolita anime at screen gumagana kinakatawan Miura Utiyamy Aki . Ang Unang anime series na ito - Obuoko Aki-Tian ( Chn. ビョーキ亜紀おちゃん) - ang isang surreal kuwento na tumatagal ng lugar sa loob ng pedophiles kamalayan, ay ang unang anime sa hentaynym tentaklyamy . ==== Mga Gawing BDSM at Sadistik ==== ===== Guro ===== {{see|Guro}} '''Guro''' o '''Erohuro''' ({{lang-ja|エログロ}}) - ay isang uri ng Hentai, na kung saan ay characterized sa pamamagitan ng erotika tanawin sa dismembered katawan o vypatranymy, pagkain ng isang tao sa kapwa , pagputol ng paa't kamay, pilipit pagpatay, [[nekropilya]] at iba pang mga<ref>Reichert Jim Deviance and Social Darwinism in Edogawa Ranpo's Erotic-Grotesque Thriller Koto no Ōni \\ Journal of Japanese Studies том 27 №&nbsp;1 ст. 113—114. 2001 10.2307/3591938</ref> . ТAng Guro kataga - ng pagbawas ng mga Eng. Erotikong gawin katawa-tawa bagay na walang kapararakan ( Ukr. erotika katawa-tawa bagay na walang kapararakan). Ang Kasaysayan ng Guro na hindi kukulangin kaysa sa sinaunang kasaysayan ng Hentai. Traditional Japanese ipininta seks madalas naglalaman ng mga sangkap ng Guro, kaya halimbawa, trabaho Tsukioky Yositosi mo sa kalagitnaan ng 1890 s ', na naglalaman ng iba't-ibang mga sangkap ng karahasan at mga imahe Yutahavy Kuniyosi - pagsamahin ang tanawin ng karahasan, panggagahasa at iba pa. Ang Kataga ng Guro unang lumitaw sa Japanese literatura sa maagang 20 sigloIkalawang hininga genre nakukuha pagkatapos ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] .<ref name="ucla">Silverberg, Miriam Rom. [https://web.archive.org/web/20060908162617/http://www.history.ucla.edu/silverberg/Document3.pdf "By Way of a Preface: Defining ''Erotic Grotesque Nonsense''"]. ''Erotic Grotesque Nonsense: The Mass Culture of Japanese Modern Times''</ref><ref name="Buruma">Ian Buruma Inventing Japan ст. 67-68 2003 The Modern Library ISBN 0-679-64085-1</ref> Ngayon Guro - bahagi ng maraming mga Japanese pelikula sindak. ===== Tentakli ===== [[File:Dream of the fishermans wife hokusai.jpg|thumb|300px|Octopus at [[pirnalnytsya]] ( Katsusika Hokusai , engraving, 1820 ).]] Ang '''Tentakli''' o '''sokusu houkan''' ({{lang-ja|触手強姦}}) - konsepto, imbento sa Hentai kapag iba't-ibang nilalang na may tentacles (ito ay maaaring bilang pugita o pusit , at hindi kapani-paniwala mga hayop) panggagahasa ng mga kababaihan, ang ibang mga hayop, futanari o na bihira ang mangyayari, mga lalaki . Ang konsepto na ito ay tunay popular at kahit na Hentai ay madalas na ang object ng patawa. Nilikha mula sa tentaklyamy lalabas sa Japanese erotytsi katagal bago anime at manga. Mula sa maagang gumagana sa paksa na ito ay ang pinaka-tanyag na illustrations Katsusiky Hokusai sa nobela ngunit Cinema Komatsu, ginawa ito sa 1814 taon. Gayunman, ang mga tagapagtatag ng modernong genre ay Toshio Maeda , na ang trabaho Urotsukidoji ( 1986 ) dinala ang pagiging popular ng mga Hentai tentaklyamy<ref name="Japan SAQ Seldom Asked Questions"/>. Ang may-akda ang kanyang sarili ipinaliwanag na imbento hindi kapani-paniwala nilalang na may tentacles bilang isa sa mga pangunahing mga character na ginawa sa kanya ng isang Japanese batas na nagbabawal imahe explicit sexual tanawin sa pagitan ng mga tao, habang sa fictional character - isang salamangkero - ay hindi pantao sekswal organo<ref>{{cite web|url=http://www.bigempire.com/sake/manga1.html|title=Manga Artist Interview Series (Part I)|publisher=Sake-Drenched Postcards|language=en}}</ref>. Ang unang anime sa hentaynym tentaklyamy ay Obuoko Aki-Chan ( 1984 ), na kung saan din ay isa sa mga unang lolikon -anime. ===== Sibari ===== {{see|Sibari}} '''Sibari''' {{lang-ja|縛る}} ''sibaru'' - Japanese style aesthetic bondazhu . На практиці в основному використовуються мотузки. Sa pagsasanay, karaniwang ginagamit ng lubid. Sibari bilang nag-uugnay teknolohiya ay dumating mula sa mga sasakyan labanan link hodzodzutsu lumitaw sa bansang Hapon sa XV - XVI siglo. Subalit bilang isang aesthetic-erotika sibari gawi nabuo lamang sa kalagitnaan ng XX siglo . Sa pamamagitan ng oras na ito isama ang paglitaw ng mga post-digmaan Japan ipakita sa teatro-style Kabuki , specialize sa aesthetic umiiral. Para sa mga pagtatanghal ng dula "sibari teatro ay obv'yazok kumplikado ay pinakamataas, na kung saan ay konektado sa mga minana mula sa Kabuki teatro piraso. Ngayon sibari ginagamit sa aesthetic-erotika sining at bilang bahagi ng BDSM . Sa anime at manga ay mahirap na tukuyin ang isang partikular na genre na gumagamit ng sibari. Manifestations ng style na ito ay matatagpuan sa maraming mga gawa hentaynyh, lalo na sadistik at BDSM. === Iba Pang Uri === Ang Hentai digest lamang ang kahulugan ng erotika tanawin ay sa error, pati na rin sa anumang iba pang mga anime, Hentai na nakikilala sa comedy , mistisismo , pantasiya , pantasiya , pagmamahalan at ang lahat na. Karamihan sa mga popular genres - pantasiya, pagmamahalan at science fiction<ref>Kelly Chandler-Olcott, Donna Mahar. ''Adolescents' Anime-Inspired «Fanfictions»: An Exploration of Multiliteracies The Authors Explore «Fanfiction» as a Valid Literacy Practice in the Context of the Multiliteracies Framework'' / Journal of Adolescent & Adult Literacy. New London Group, 2003. том 46</ref>. Gayundin Hentai edad target audience ay maaaring nahahati sa dalawang pangunahing mga grupo - Hentai Hentai para sa kabataan at matatanda. Of course, maraming mga matatanda ay patuloy na basahin ang manga at malabata sa isang napaka-solid edad<ref>{{cite web|url=http://comipedia.com/magazine/comic-rin|title=Comic RIN|publisher=[[ComiPedia]]|language=en|access-date=2010-08-14|archive-date=2015-06-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20150608030926/http://comipedia.com/magazine/comic-rin|url-status=dead}}</ref>. Hentayna manga malabata-oriented mataas na paaralan na mga mag-aaral at mga mag-aaral<ref name="comiguide">{{cite web|url=http://comipedia.com/v1/FullList.php|title=Manga Magazine Guide|publisher=[[ComiPedia]]|language=en|access-date=2010-08-14|archive-date=2013-06-21|archive-url=https://www.webcitation.org/6HXiY76xV?url=http://comipedia.com/v1/FullList.php|url-status=dead}}</ref>. Ang kanyang mga karakter - din sa mga mag-aaral at mga mag-aaral na sa edad ng unang pag-ibig at ang paglipat<ref>{{cite web|url=http://www.akaneshinsha.co.jp/akane/lo/index.html|title=COMIC LO エルオー最新刊|publisher=[[Akane Shinsha]]|access-date=2010-08-14|archive-date=2008-07-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20080718195334/http://www.akaneshinsha.co.jp/akane/lo/|url-status=dead}}</ref> panahon at pagkuha ng unang hakbang sa mga adult na mundo. Kasarian sa malabata manga kahit na gumaganap ng isang makabuluhang<ref>{{cite web|url=http://www.animenewsnetwork.com/encyclopedia/manga.php?id=10647|title=Lemon People|publisher=[[Anime News Network]]|language=en}}</ref> mas mababa ngunit papel, batay sa balangkas ay importante at kumplikadong paksa pa sa pagpapakita ng tahasan seksuwal na kilos.<ref name="comiguide"/><ref>{{cite web|url=http://comipedia.com/genre/seijin|title=Seijin|publisher=[[ComiPedia]]|language=en|access-date=2010-08-14|archive-date=2013-09-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20130905223735/http://comipedia.com/genre/seijin|url-status=dead}}</ref> Hentayna manga para sa mga matatanda ay marami mas simple at utylitarnisha. Siya ay walang mga ideya o pag-usapan ang anumang mga problema, ang kanyang layunin - upang magbigay ng mga mambabasa<ref name="Schodt124">''Schodt, Frederik L.'' Dreamland Japan: Writings on Modern Manga. — С. 124.</ref> na may sekswal na kaluguran. Mga paksa sa manga para sa mga matatanda ay lubhang matanda at eskematiko, pinaka- komiks - ganap na nakatutok sa iyong mga sekswal tanawin, madalas na lubos na matigas ang ulo. Graphic estilo ay ibang-iba mula sa malabata manga, ito ay may kaugaliang fotorealistychnosti, kababaihan ay madalas depicted pangit.<ref>{{cite web|url=http://www.matt-thorn.com/shoujo_manga/magazines/index.html|title=Shôjo Manga Magazines|last=Thorn|first=Matt.|language=en|access-date=2010-08-14|archive-date=2011-08-20|archive-url=https://www.webcitation.org/615ea0Nqt?url=http://www.matt-thorn.com/shoujo_manga/magazines/index.html|url-status=dead}}</ref><ref>''Schodt, Frederik L.'' Dreamland Japan: Writings on Modern Manga. — С. 120.</ref><ref>''Schodt, Frederik L.'' Dreamland Japan: Writings on Modern Manga. — С. 121.</ref> == Midyang Hentai == *Adult anime, o Hentai anime , ang anime na nakasalalay lalo na sa sex. *Ang Adult manga, o Hentai manga, manga ay dinisenyo para sa mga panay pornograpiya layunin. Ang Plot pa rin ang ginagamit upang gumawa ng mga katangian at mga setting, ngunit karamihan ng oras, ang panghuli layunin ay upang ipakita ang tanawin ng iyag may ilang mga eksepsiyon. Ang Adult manga ay madalas na ibinebenta sa mga tindahan ng kaginhawaan, libro tindahan, at mga tindahan ng magasin sa Japan, at din sa iba pang mga pampublikong lugar tulad ng mga paliparan, at ito ay malayo mas madaling dumami at mapupuntahan kaysa sa amin adult na katawa-tawa ng libro sa merkado. Ito ay karaniwang Ito ay ipinamamahagi sa digest na format, na naglalaman ng maraming mga kuwento sa pamamagitan ng iba't-ibang artists (hal. isang antolohiya ). *Ang mga Adult CG likhang sining kabilang ang mga indibidwal sa pamamagitan ng drawings artists. Ang mga sining ay maaaring maging magagamit sa mga website, CD-ROMs , o sa nakalimbag na mga libro sining. Ang CG likhang sining ay madalas na ginagamit sa mga laro adult video. [[Image:Hentai manga in Japan 002.jpg|right|thumb|Ang mga Hentai manga na nakalabas sa isang Hapong tindahan ng libro..]] *Ang mga Adult video games, o eroge , ay laro na may isang sangkap ng pornograpiya. Maaari silang isama bishōjo mga laro na kasangkot character driven plots, at maaari umiiral bilang sex simulations . *Ang Adult dōjinshi, o H dōjinshi, ay tumutukoy sa isang uri ng trabaho na gumagamit ng copyrighted na mga character iniharap sa sekswal na sitwasyon. Ito ay karaniwang tumutukoy sa mga nakalimbag na manga, ngunit maaari din sumangguni sa anumang uri ng visual na trabaho depicting copyright karakter, kasama na ang mga larong video, animation, at CG likhang sining. Pagpapalagayang-loob sa isang partikular na karakter o mga setting ay maaaring magdagdag ng isang kahulugan ng kaugnayan sa character sa loob ng isang pangkaraniwang katangian na ginagamit sa mga pangunahing Hentai, paggawa ng dōjinshi mas sumasamo sa mga tagahanga ng isang partikular na trabaho. Sa kabila ng hindi kumakatawan sa mga karakter at lisensiyadong properties bilang inilaan, mga kompanya ng madalas na tingnan ang mga ito ay gumagana bilang isang libreng form ng lisensiya sa pagkilala at advertising sa pamamagitan ng dedikado fandom. Ang ilang mga mangaka gumawa Hentai dōjinshi na may mga character mula sa kanilang sariling mga manga, tulad ng Maki Murakami dōjinshi paglikha ng grabitasyon.<ref>http://www.publishersweekly.com/article/CA6474900.html</ref><ref>{{Cite web |url=http://intersections.anu.edu.au/issue20/pagliassotti.htm |title=Archive copy |access-date=2010-06-19 |archive-date=2019-09-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190904210658/http://intersections.anu.edu.au/issue20/pagliassotti.htm |url-status=dead }}</ref> == Talakayan Tungkol sa Hentai == Hindi tulad ng pornograpiya na kinasasangkutan tunay na mga anak, Japanese batas ay hindi ayusin ang nilalaman ng anime at manga, na kung saan doon ay malinaw na mga imahe o tanawin ng isang sekswal kalikasan sa mga bata <ref>[http://www.theregister.co.uk/1999/05/18/kiddie_web_porn_banned/ Child porn banned in Japan] Tim Richardson. [[The Register]]</ref>. Ang Assistance Committee Representative UNICEF Japan nakasaad na Japanese batas humahadlang imperfections internasyonal na pagsisikap na labanan ang child pornography<ref name="leit">{{cite web|url=http://news.leit.ru/archives/3983|title=Японська фірма відмахується від протестів проти «RapeLay»|publisher=leit.ru}}</ref>. Mungkahi sa reporma sa batas at dumating mula sa Japanese Kapisanan ng mga bata<ref>{{cite web|url=http://comipress.com/article/2006/11/17/1027|title=New Law Banning Lolicon?|publisher=ComiPress|language=en}}</ref>. Ngunit kapag noong Pebrero 2010 ay iminungkahi na baguhin ang batas laban sa mga hakbangin sa ipinahayag ng isang buong kalawakan ng mga tanyag na mga may-akda - [[Mitsuru Adat]] , [[Руміко Takahashi]] , [[Takao Saito]] , [[Yasuhiro Knight]] at ang iba - at sa halos lahat ng mga pangunahing manga publishers, kasama ang [[Company Akita Shoten]] , [[Kadokawa Shoten]] , [[Kodansha]] , [[Shueisha]] , [[Futabasha]]<ref>{{cite web|url=http://www.animenewsnetwork.com/news/2010-03-09/tokyo-bill-on-virtual-child-porn-set-for-march-vote|title=Tokyo Bill on 'Virtual' Child Porn Set for March Vote|publisher=[[Anime News Network]]|accessdate=2010-05-24}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.animenewsnetwork.com/news/2010-03-15/creators-decry-tokyo-proposed-virtual-child-porn-ban|title=Creators Decry Tokyo's Proposed ''Virtual'' Child Porn Ban|date=15 марта 2010 года|publisher=[[Anime News Network]]|accessdate=2010-05-24}}</ref>. Sa pamamagitan ng erohuro sa Gobyerno ng maraming bansa kasama na ang Japan ay din ng negatibong. Nilalaman ng mga site ay sarado, animation, at nagdadalubhasang magasin sa limitado madla na maaaring bumili ng mga ito<ref name="Eroguro">{{cite web|url=http://www.animemagazine.ru/50.06/hentai_02.php|title=Хентай Статья: Eroguro|last=Ленников|first=Антон.|date=2007|publisher=[[Animemaniacs Magazine Online]]|access-date=2010-06-21|archive-date=2011-08-11|archive-url=https://www.webcitation.org/60qlE0n1J?url=http://www.animemagazine.ru/50.06/hentai_02.php|url-status=dead}}</ref> Tagahanga ng genre magtaltalan na kinikita sa paksang ito ay maaaring makatulong sa puksain ang pag-igting sa tunay na buhay at may kaugnayan sa "walang-sala fetyshyzmu " . Sa [[Estados Unidos]] sa 2008 nagkaroon ng [[paglilitis]] laban sa isang mamamayan ng Iowa na inakusahan ng possessing hentaynoyi serye<ref>{{cite web|url=http://nekona.ru/rogatka-vypusk-4/|title=Рогатка, випуск 4|publisher=Nekona|access-date=2010-06-21|archive-date=2009-05-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20090525233959/http://nekona.ru/rogatka-vypusk-4/|url-status=dead}}</ref>. Sa [[Estonia]] ,ipinakita sa produksiyon ng mga kaugnay na nilalaman, ay sentenced sa tatlong buwan pagkabilanggo para sa possessing "anak pornograpiya"<ref>{{cite web|url=http://www.examiner.com/x-13184-Sacramento-Comic-Books-Examiner~y2009m10d22-Twins-20-jailed-for-child-porn-manga|title=Twins, 20, jailed for child porn manga|last=Rodriguez|first=Kevin.|publisher=[[Examiner.com]]|language=en}}</ref>. Sa [[Canada]] sa 2005 , ang paglilitis ay isang tao na nag-import, lolikon anime, bagaman ang kanyang pangungusap ay mitigated sa pamamagitan ng ang katunayan na ang kanyang bahay ay hindi napansin litrato at pornograpiya na kinasasangkutan tunay na mga anak<ref>{{cite web|url=http://www.animenewsnetwork.com/news/2005-10-20/canadian-sentenced-over-loli-porn-manga|title=Canadian Sentenced over Loli-Porn Manga|date=20 октября 2005 года|publisher=[[Anime News Network]]|language=en}}</ref>. Sa mga bansa tulad ng [[Canada]] , [[Australia]]<ref name="WorldofYaoi">McLelland, Mark. [http://ro.uow.edu.au/cgi/viewcontent.cgi?article=1152&context=artspapers The World of Yaoi: The Internet, Censorship and the Global “Boys’ Love” Fandom] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080719063036/http://ro.uow.edu.au/cgi/viewcontent.cgi?article=1152&context=artspapers |date=2008-07-19 }} ''Australian Feminist Law Journal'', 2005.</ref>, [[New Zealand]] , [[Sweden]]<ref>{{cite web|url=http://www.polisen.se/Utsatt-for-brott/Fakta-om-brott/Sexuella-overgrepp/|title=Barnpornografibrott|language=Swedish|publisher=The Swedish Police}}</ref>, [[Pilipinas]]<ref>{{cite web|url=http://www.congress.gov.ph/press/details.php?pressid=3253|title=House wants to ban pornographic cartoon|publisher=House of Representatives of the Philippines|access-date=2010-06-21|archive-date=2012-02-09|archive-url=https://www.webcitation.org/65KLMBYz9?url=http://www.congress.gov.ph/press/details.php?pressid=3253|url-status=dead}}</ref>, [[Ireland]] at [[Ukraine]] lolikon sotakon kinikilala at tingnan ang mga anak pornograpiya ay ipinagbabawal ng batas. Sa Ukraine, tanong na ito ay pamamahalaan ng batas ng "On pangangalaga ng pampublikong ugali" <ref> [http://zakon1.rada.gov.ua/cgi-bin/laws/main.cgi?nreg=1296-15 Відомості Верховної Ради України (ВВР), 2004, N 14, ст.192]</ref> at ang Optional Protocol sa Convention sa Mga Karapatan ng Bata sa sale ng mga Bata, Bata prostitusyon at Child Porno "<ref>[http://zakon1.rada.gov.ua/cgi-bin/laws/main.cgi?nreg=995_b09 Факультативний протокол ратифіковано Законом N 716-IV ( 716-15 ) від 03.04.2003, ВВР, 2003, N 29, ст.226] {{Dead link|date=Oktubre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Ang Hentai partikular na genres sotakon at lolikon , patuloy sa pagbuo ng debate tungkol sa child pornography at ang admissibility ng kanyang imahe kahit sa animated form. Bukod dito, opponents ng mga genres Hentai magtaltalan na malinaw na larawan ng mga menor de edad ay maaaring maging sanhi ng sekswal na karahasan laban sa mga bata<ref name="comic relief"/><ref name="Japan Today">{{cite web|url=http://www.japantoday.com/jp/kuchikomi/292|title='Rorikon' trade nurturing a fetish for young females|publisher=[[Japan Today]]|access-date=2010-06-21|archive-date=2013-06-21|archive-url=https://www.webcitation.org/6HXikuMO3?url=http://www.japantoday.com/|url-status=dead}}</ref>. Kahit na walang katibayan ng tulad ng isang relasyon <ref name="Internet Association Japan">{{cite web|url=http://www.iajapan.org/hotline/center/20060531public.html|title=「ホットライン運用ガイドライン案」等に対する意見の募集結果について|publisher=Internet Association Japan|date=2006-05-31|language=Japanese}}</ref>, mayroon ding ebidensiya na ang kabaligtaran ay nakumpirma <ref name="Diamond and Uchiyama">[http://www.hawaii.edu/PCSS/online_artcls/pornography/prngrphy_rape_jp.html Pornography, Rape and Sex Crimes in Japan] ''Milton Diamond'', ''Ayako Uchiyama''/ ''International Journal of Law and Psychiatry'' т. 22 №&nbsp;1 ст. 1-22 1999</ref>. Tagapagtanggol Hentai ipaliwanag ang kanyang posisyon na sa anime at manga character ay kasalukuyan lamang na ipininta, hindi tunay na mga tao, bukod, Hentai ay, sa kanilang mga view, form ng sining<ref>{{книга |автор = Shivraj K. Mahendra. |заголовок = A Christian response to pornography |видавництво = Indian Society for Promoting Christian Knowledge |рік = 2007 |сторінки = 27, 28 |isbn = 8172149758 |место=New Delhi}}</ref>. Ang researcher Roland Kilts ay naniniwala na ang pagpapahintulot sa lolikonu sotakonu at inilatag sa Japanese tradisyon, sa ilalim ng Japan na itinuturing ang kalayaan ng imahinasyon ng tao at ng karapatan sa pagpapahayag: {{text|Adult Sex with schoolgirl is banned, but absurd to deny that these ideas sometimes come to mind for some people<ref>{{книга |автор = Kelts, Roland. |заголовок = Japanamerica |сторінки =133}}</ref>.}} Gayunman, ayon sa isang survey na isinagawa ng Gobyerno ng Japan sa 1997 taon, 86 porsiyento ng mga Japanese naniniwala na pornographic anime at inilabas illustrations depicting mga bata ay dapat na isinasaalang-alang sa batas<ref>{{cite web|url=http://www.asiaone.com/News/Latest%2BNews/Asia/Story/A1Story20080225-51370.html|title=Japan looks to close child porn possession loophole |publisher=[[Asia One]]|language=en}}</ref>. Ang Interes sexologist sa Hentai ay isang babae na character na ay madalas na sapilitang sa seksuwal relasyon o sa kabilang banda ay ilagay sa ang posisyon ng kahihiyan<ref>{{книга |автор = Maggie Wykes, Kirsty Welsh. |заголовок = Violence, Gender and Justice |видавництво = SAGE Publications |рік = 2009 |сторінки = 208 |isbn = 978-1412923378}}</ref>. Hindi tulad ng Western pornograpiya, na kung saan ang isang tao at isang babae, kadalasan sa kapwa kasiyahan, Hentai babae karaniwang mga parirala ay "saktan ako" at "Hindi!", At pakiramdam, na kung saan ay karaniwang nararamdaman bidang babae - strong kahihiyan<ref>{{книга |автор = Philbin, Mike. |заголовок = Horror Quarterly |видавництво = Lulu.com |рік = 2005 |сторінки = 158 |isbn = 9781411654099}}</ref>. Ayon sa Professor Suzanne Nep'yer , ang problema ng dominasyon at pagpapasupil sa Hentai kasinungalingan sa komplikadong relasyon sa pagitan ng mga artikulo sa Japanese lipunan, na kung saan ang mga kalalakihan at kababaihan labanan para sa kanilang lugar sa hierarchical hagdan, at "mga tao ay hindi laging lilitaw sa itaas na"<ref name="Napier65">''Napier, Susan J''. Anime from Akira to Princess Mononoke. — С. 65.</ref>. Sa Hentai, mapapansin Nep'yer, male character ay ng dalawang uri: "nakakatawa tagamasid, parang bata at walang kibo at" mahiwaga pagkakasama phallus. Siya din ang sumulat nito: {{text|Most female body really is seen as an object which can be seen, torment and torture, but there are other scenes where the woman's body is shown as powerful, almost irresistible force of Nature<ref name="Napier65"/>.}} == Tingnan din == * Ang Mga [[Tala ng mga Hentai]] {{Portal|Anime at Manga|Wikipe-tan face.png}} == Talababa == {{reflist|2}} == Sanggunian == * {{книга|автор =Иванов Б. А. |частина = |заголовок =Введение в японскую анимацию |оригінал = |посилання = |відповідальний = |видання =2-е изд |місце =М. |видавництво =Фонд развития кинематографии; РОФ «Эйзенштейновский центр исследований кинокультуры» |рік =2002 |том = |сторінки = |сторінок =336 |серія = |isbn =5-901631-01-3}} * {{книга|автор =Aoyama, Tomoko |частина =Male homosexuality as treated by Japanese women writers |заголовок =The Japanese Trajectory: Modernization and Beyond |оригінал = |посилання = |відповідальний = |видання = |місце = |видавництво =Cambridge University Press |рік =1988 |том = |сторінки = |сторінок = |серія = |isbn = 0-521-34515-4}} * {{книга |автор = Brenner, Robin E. |заголовок = Understanding Manga and Anime |видавництво = [[Libraries Unlimited]] |рік = 2007 |сторінки = 357 |isbn = 9781591583325}} * {{книга| автор = Buckley, S.| заголовок = Penguin in bondage: A graphic tale of Japanese comic books| издание = Technoculture | тип = | місце = Minneapolis| видавництво = [[University of Minnesota Press]]| рік = 1991| выпуск = | том = | сторінки = 163–195| isbn = 9780816619306}} * {{книга|автор =Matsui, Midori. |частина =Little girls were little boys: Displaced Femininity in the representation of homosexuality in Japanese girls' comics |заголовок =Feminism and The Politics of Difference |оригінал = |посилання = |відповідальний = |видання = |місце = |видавництво =Fernwood Publishing |рік =1993 |том = |сторінки = |сторінок = |серія = |isbn =}} * {{книга|автор =McHarry, Mark |частина = |заголовок =Identity Unmoored: Yaoi in the West |оригінал = |посилання = |відповідальний = |видання = |місце = |видавництво =Palgrave Macmillan |рік =2007 |том = |сторінки = |сторінок = |серія = |isbn =140397490X}} * {{книга|автор =Anne Allison |частина = |заголовок =Permitted and Prohibited Desires: Mothers, Comics and Censorship in Japan |оригінал = |посилання = |відповідальний = |видання = |місце = |видавництво =University of California Press |рік =2000 |том = |сторінки = |сторінок =225 |серія = |isbn =0-520-21990-2}} * {{книга|автор =Yokota-Murakami, Takayuki |частина = |заголовок =Don Juan East/West: On the Problematics of Comparative Literature |оригінал = |посилання = |відповідальний = |видання = |місце = |видавництво =Penn State University Press |рік =2001 |том = |сторінки = |сторінок = |серія = |isbn =1528-4212}} * {{книга|автор =Saitō Hikaru |частина = |заголовок =‘Hentai—H’. In Kansai seiyoku kenkyūkai (eds) Sei no yōgoshū, |оригінал = |посилання = |відповідальний = |видання = |місце = |видавництво =Kōdansha gendaishinsho |рік = |том = |сторінки = |сторінок = |серія = |isbn =}} * {{книга |автор = Schodt, Frederik L. |заголовок = Dreamland Japan: Writings on Modern Manga |видавництво = Stone Bridge Press |рік = 1996 |сторінки = 360 |isbn = 978-1880656235}} * {{книга|автор =Matsuzawa Goichi |частина = |заголовок =Meiji, Taishō, Shōwa, kindai fūzoku shuppan no rekishi |оригінал = |посилання = |відповідальний = |видання = |місце =Токіо |видавництво =Wani no ana |рік =1997 |том = |сторінки = |сторінок = |серія = |isbn =}} * {{книга|автор =Roland Kelts |частина = |заголовок =Japanamerica: How Japanese Pop Culture Has Invaded the U.S. |оригінал = |посилання = |відповідальний = |видання = |місце = |видавництво =Palgrave Macmillan |рік =2007 |том = |сторінки = |сторінок =242 |серія = |isbn =9781403984760}} == Ugnay Panlabas == {{commonscat|Hentai}} {{Wiktionary|Hentai}} * [http://www.hentai.co.uk/articles/hentai_past_and_present.html Хентай: Минуле та сьогодення] {{in lang|en}} * [http://bangkok2005.anu.edu.au/papers/McLelland.pdf Коротка історія хентаю]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110727101801/http://bangkok2005.anu.edu.au/papers/McLelland.pdf |date=2011-07-27 }} Марк МакЛелланд {{in lang|en}} * [http://uahentai.org.ua Хентай українською] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120523183600/http://uahentai.org.ua/ |date=2012-05-23 }} Переклади хентаю українською мовою {{in lang|uk}} {{Genres of anime and manga}} {{Japanese Erotic Cinema}} [[Kategorya:Anime]] [[Kategorya:Seksuwalidad]] [[Kategorya:Hentai]] r0nlqm2fg6ge5saa1i1wn05vac0ifan 0 2753 2238162 1874941 2026-10-31T05:03:26Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238162 wikitext text/x-wiki Ang '''pag-atake noong Abril 2005''' ay tatlong magkakaugnay na insidente na nangyari sa lungsod ng [[Cairo]], [[Egypt]] noong Abril 7 at 30 Abril 2005. Ang huling dalawang insidente ay pangkahalatang itinuturing na minor dahil walang ibang nabawian ng buhay kundi ang mga salarin lamang at lumalabas na hindi naplano nang maaga; ngunit sa unang pag-atake tatlong bystander ang namatay. Walang ginamit na makabagong pamamaraan o materyal na ginamit sa mga insidente kaya madalas na iniuri ng mga awtoridad na Egyptian ang mga pag-atake bilang "primitive". ==Unang insidente: Khan al Khalili== Noong Abril 7, pinasabog ng isang [[suicide bomber]] ang kanyang bomba sa Sharia al-Moski, malapit sa [[Khan al Khalili]] bazaar – isang street market na popular sa mga turista at taga-roon – at sa [[al Hussein Mosque]]. Tatlong turistang banyaga (dalawa mula sa [[France]] at isa mula sa [[Estados Unidos]]) ang namatay, at 11 Egyptians at 7 iba pang banyaga ang nasugatan. Pinangalanan ng pulisya ng Egypt ang salarin na si Muhammad Sobhi Ali Jidan, dating mula sa [[Al Qalyubiyah]] ngunit naninirahan na sa hilagang distritong Cairene ng [[Shubra]]. ==Ikalawang insidente: Ang Tulay ng Sixth of October== [[Talaksan:Cairo-Hilton-Skyline.jpg|right|thumb|350px|Ang Tulay ng Sixth of October]] Ang unang atake na naganap noong Abril 30 ay nangyari banding 3:15&nbsp;ng hapon (lokal na oras, 12:15 GMT) sa estasyon ng bus ng lungsod na matatagpuan sa isang concourse 300 metro ang lawak sa pagitan ng Hilton Hotel at ng [[Egyptian Museum]] malapit sa pangunahing traffic intersection ng Cairo. Si Ehab Yoursi Yassin, isang Egyptian na hinihinalang may kinalaman sa atake ng Abril 7, ay hinahabol sa Tulay ng Sixth of October, isang flyover patuning sentro ng Cairo mula sa pulo ng [[Gezira]] sa [[Ilog Nile]]. Tumalon siya mula sa tulay pababa sa estasyon ng bus sa ibaba, na may dalang [[nail bomb]] na kanyang pinapasabog habang nahuhulog. Namatay ang bomber at pitong nagdaraan ang nasugatan: tatlong Egyptian at apat na banyagang turista (isang [[Israel]]i couple, isang [[Italya]]na, at isang [[Sweden|Swede]]). ==Ikatlong insidente: Ang Citadel== Pagkaraan ng mga dalawang oras, dalawang babaeng gunman na nakabelo ang iniulat na namaril sa isang tourist bus sa distrito ng [[Islamic Cairo]], hindi malayo sa [[Cairo Citadel|Citadel]]. Pagkatapos mamaril sa coach, binaril ng isa sa mga babae ang kanyang kasama bago nito binaril ang sarili. Tatlong bystander ang inulat na nasugatan. Ipinahayag ng mga source ng pulisya na ang mga babae ay sina Negat Yassin, kapatid na babae ni Ehab Yousri Yassin, at Iman Ibrahim Khamis, kanyang asawa (unang iniulat na kanyang fiancée). Ito ang unang atake ng terorismo sa kasaysayan ng modernong Egypt na ginawa ng mga babae; pinaniniwalaan ng pulisya na ito ay daliang desisyon na ginawa ng mga babae pagkaraang mapag-alaman ang naganap sa Tulay ng Sixth of October. ==Aftermath== Dalawang grupo ang nag-ako ng responsibilidad sa simula ng gabi (lokal na oras): ang [[Mukahedeen ng Egypt]] at ang [[Abdullah Azzam Brigades]]. Sa kanilang pahayag, sabi ng nahuling grupo na ang atake ay ganti sa clampdown ng pamahalaan sa mga disidente pagkalipas ng [[Pagbomba sa Sinai Peninsula noong 2004|pagbomba sa Sinai Peninsula]] noong Oktubre 2004. Sa madaling oras ng Linggo, Mayo 1, hinuli ng pwersa ng seguridad ang 225 katao para sa pagtatanong, karamihan mula sa baranggay ng tatlong namatay at sa lugar na kanilang tinirhan sa [[Shubra]]. Partikular na hinanap si Muhammad Yassin, ang binatang kapatid ni Ehab Yousri Yassin, na inipahayag ng pulisya na tanging natitirang suspect sa bazaar bomb attack at ang material witness sa shooting ng Sabado ng hapon. Sa paglipas ng weekend, lumitaw din na ang tatlo sa mga umatake na naugnay sa pag-atake nang Sabado ay kamag-anak ni Ashraf Said, suspect sa pagbomba noong Abril 7 na dinala ng pulisya para sa pagtatanong at namatay sa police custody noong Biyernes, Abril 29. Iniulat din na isa sa mga detainee ay namatay dulot ng pag-torture habang "tinatanong" ng mga awtoridad. ==Tingnan din== *[[Pagbomba sa Sinai, 2004|Pagbomba sa Sinai]], 7 Oktubre 2004 *[[Pag-atake sa Sharm el-Sheikh, Hulyo 2005|Mga pagbomba sa Sharm el-Sheikh]], 23 Hulyo 2005 ==Panlabas na link== *Balita **[http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/4432485.stm Cairo bombing claims third victim] (BBC News, 11 April) **[http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/4501263.stm Cairo tourists come under attack] (BBC News, 30 April) **[http://www.guardian.co.uk/international/story/0,3604,1473989,00.html Tourists targeted in Cairo attacks] (AP, via ''The Guardian)'' **[http://www.guardian.co.uk/international/story/0,3604,1474546,00.html 200 held in Cairo swoop on militants] ''(The Guardian'', 2 May) **[http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2005/05/01/AR2005050100481.html Egypt Questions 200 Over Attacks, Hunts Suspect] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120904231656/http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2005/05/01/AR2005050100481.html |date=2012-09-04 }} ''(Washington Post,'' 2 May) *Background **[https://web.archive.org/web/20050501134657/http://www.alertnet.org/thenews/newsdesk/L30601681.htm Chronology – Attacks on tourist targets in Egypt] (Reuters) [[Kategorya:Terorismong Islamista|Cairo, Abril 2005]] [[Kategorya:Ehipto]] bv0vjeophvzy3mr7fkgy2ttdxvpbn2m 0 3014 2238044 2097353 2026-10-30T13:26:03Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238044 wikitext text/x-wiki {{Hulyo}} Ang '''Hulyo 24''' ay ang ika-205 na [[araw]] ng [[taon]] sa [[kalendaryong Gregoryano]] (ika-206 kung [[bisyestong taon]]), at mayroon pang 160 na araw ang natitira. == Pangyayari == * 1823 - Tinanggal ang [[pang-aalipin]] sa [[Tsile]]. * 2006 - Naging Siyudad ang Munisipalidad ng [[Navotas]] sa bisa ng [http://www.congress.gov.ph/download/ra_13/RA09387.pdf Republic Act 9387] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303211810/http://www.congress.gov.ph/download/ra_13/RA09387.pdf |date=2016-03-03 }}. * 2013 - Dalawapu't-dalawa ang patay sa sagupaan sa pagitan ng Kartel ng Knights Templar at pulisya ng [[Mehiko]] sa lungsod ng [[Michoacán]]. Ayon sa ulat na inilibas ng gobyerno, dalawa ang napatay na opisyales ng batas at ang iba ay hinihinalang miyembro ng armadong [[kartel]].<ref>http://www.bbc.co.uk/news/world-latin-america-23429583</ref> * 2013 - Isang bomba ang sumabog sa estasyon ng pulisya sa Lungsod ng Mansoura, sa [[Ehipto]] ang kapitolyo ng Dakahlia Governorate, nag-iwan ng isang patay at 17 sugatan.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.hindustantimes.com/world-news/Africa/Bomb-at-Egypt-police-station-kills-one-injures-17/Article1-1097414.aspx |access-date=2013-08-21 |archive-date=2013-07-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130726005117/http://www.hindustantimes.com/world-news/Africa/Bomb-at-Egypt-police-station-kills-one-injures-17/Article1-1097414.aspx |url-status=dead }}</ref> * 2013 - Apat na katao ang patay at halos 40 ang sugatan sa pag-atake gamit ang bomba at baril sa Inter-Services Intelligence sa Sukkur, [[Pakistan]].<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://uk.reuters.com/article/2013/07/24/uk-pakistan-attack-idUKBRE96N0W620130724 |access-date=2013-08-21 |archive-date=2019-09-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190911211432/http://uk.reuters.com/article/2013/07/24/uk-pakistan-attack-idUKBRE96N0W620130724 |url-status=dead }}</ref> * 2013 - Ang Wells Fargo ng [[Estados Unidos]] ay naging pinakamalaking bangko sa buong mundo batay sa kapitalismo sa merkado nilagpasan nito ang Industrial & Commercial Bank ng Tsina, dahilan ng mabagal na pagbaba ng ekonomiya sa [[Tsina]].<ref>https://archive.today/20130725071311/www.france24.com/en/20130724-wells-fargo-deposes-chinas-icbc-worlds-biggest-bank</ref> * 2013 - [[Pagdiskaril ng tren sa Santiago de Compostela|Nadiskaril ang isang tren]] sa [[Santiago de Compostela]] sa Espanya, kung saan nawalan ng buhay ang higit sa {{nowrap|77 katao}}.<ref>http://www.bloomberg.com/news/2013-07-24/spanish-train-derailment-kills-45-47-people-feijoo-says-on-rtve.html</ref><ref>http://www.elmundo.es/elmundo/2013/07/24/espana/1374693824.html</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.trust.org/item/20130724202631-hiqyo |title=Archive copy |access-date=2013-08-21 |archive-date=2013-12-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131201174335/http://www.trust.org/item/20130724202631-hiqyo |url-status=dead }}</ref><ref>http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-23442018</ref> * 2013 - Isang bangkang patungong [[Australya]] sakay ang mga Iranian na nag hahanap ng asylum ang lumubog sa baybayin ng [[Indonesia]], tatlo ang naiulat na namatay at 157 ang nailigtas.<ref>{{Cite web |url=http://www.theaustralian.com.au/national-affairs/immigration/asylum-seeker-boat-sinks-off-indonesia/story-fn9hm1gu-1226684079708 |title=Archive copy |access-date=2013-08-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130726152237/http://www.theaustralian.com.au/national-affairs/immigration/asylum-seeker-boat-sinks-off-indonesia/story-fn9hm1gu-1226684079708 |archive-date=2013-07-26 |url-status=dead}}</ref><ref>http://www.bbc.co.uk/news/world-23429003</ref> * 2013 - Tatlong bilanggo ang namatay sa kaguluhan sa loob ng kulungan sa [[Abidjan]], [[Ivory Coast]].<ref>http://www.bbc.co.uk/news/world-africa-23441153</ref> * 2013 - Nagbabala ang mga siyentipiko ukol sa malaking pagpapakawala ng [[metano]] mula sa natutunaw na yelo sa [[Artiko]] bunga ng pagpapalit ng klima, na maaaring magdulot ng pandaigdigang pagkagambala at puminsala sa ekonomiya ng mundo ng nagkakahalaga ng 60 trilyong dolyar.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.independent.co.uk/news/science/economic-timebomb-methane-from-melting-arctic-could-cost-global-economy-40tr-8730408.html |access-date=2013-08-21 |archive-date=2020-04-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200406183323/https://www.independent.co.uk/news/science/methane-meltdown-the-arctic-timebomb-that-could-cost-us-60trn-8730408.html |url-status=dead }}</ref> == Kapanganakan == * 1783 - [[Simón Bolívar]], pinuno sa matagumpay na pakikibaka para sa kalayaan mula sa Kastilang Amerika. * 1890 - [[Guillermo Tolentino]], [[Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas|pambansang alagad ng sining]] ng [[Pilipinas]] sa larangan ng sining biswal (namatay 1976) * 1897 - [[Amelia Earhart]], Amerikanang abyador (namatay 1937) * 1969 - [[Jennifer Lopez]], Amerikanang aktres at mang-aawit * 1998 ** [[Bindi Irwin]], Australyang-Amerikanong aktres at Mang-aawit ** [[William Leong]], Hong Kong at Macau Lutheranismo clergy == Kamatayan == * 1129 - [[Emperador Shirakawa ng Hapon]] * 1993 - [[Rene Requiestas]], [[Lahing Pilipino|Pilipinong]] komedyante * 2020 - [[Regis Philbin]] == Panlabas na link == * [http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/july/24 BBC: On This Day] ==Mga Sanggunian== {{reflist}} {{Buwan}} [[Kategorya:Araw]] 8kiwzxyvqsu7gg1zb2mpqb7ovfp1fjw 0 3309 2238128 2237113 2026-10-31T02:37:17Z ~2026-57827-41 168210 Kinansela ang pagbabagong 2237113 ni [[Special:Contributions/~2026-57165-29|~2026-57165-29]] ([[User talk:~2026-57165-29|Usapan]]) 2238128 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- Basic info -->| official_name = Zamboanga Peninsula | other_name = Region IX<br />Western Mindanao (formerly) | settlement_type = [[Regions of the Philippines|Region]] | image_skyline = Regatta2017.jpg | image_alt = | image_caption = Vintas of Zamboanga | image_flag = | flag_size = 120x80px | image_seal = | seal_size = 100x80px | image_map = {{PH wikidata|image_map}} | map_caption = Location in the Philippines <!-- Motto -->| nickname = | motto = <!-- Location --> | coordinates = {{coord|region:PH|format=dms|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Philippines]] | subdivision_type1 = [[Island groups of the Philippines|Island group]] | subdivision_name1 = [[Mindanao]] <!-- Smaller parts (e.g. boroughs of a city) and seat of government -->| seat_type = Regional center | seat = [[Pagadian]] <!-- Politics -->| leader_title = | leader_name = <!-- Area --> | area_total_km2 = {{PH wikidata|area}} | area_footnotes = <!-- Population --> | population_as_of = {{PH wikidata|population_as_of}} | population_total = {{PH wikidata|population_total}} | population_footnotes = {{PH census|2015}} | population_density_km2 = auto <!-- General information -->| timezone = [[Philippine Standard Time|PST]] | utc_offset = +8 | iso_code = PH-09 <!-- Others -->| blank_name_sec1 = [[Provinces of the Philippines|Provinces]] | blank_info_sec1 = {{Collapsible list | titlestyle = font-weight:normal;text-align:left;background-color:WhiteSmoke; | title = 3 | [[Zamboanga del Norte]] | [[Zamboanga del Sur]] | [[Zamboanga Sibugay]] }} | blank1_name_sec1 = [[Cities of the Philippines|Cities]] | blank1_info_sec1 = {{Collapsible list | titlestyle = font-weight:normal;text-align:left;background-color:WhiteSmoke; | title = 5 | [[Dapitan]] | [[Dipolog]] | [[Isabela, Basilan|Isabela]] | [[Pagadian]] | [[Zamboanga City]] }} | blank2_name_sec1 = [[Municipalities of the Philippines|Municipalities]] | blank2_info_sec1 = 67 | blank3_name_sec1 = [[Barangay]]s | blank3_info_sec1 = 1,904 | blank4_name_sec1 = [[House of Representatives of the Philippines|Cong. districts]] | blank4_info_sec1 = 8 | blank_name_sec2 = [[Languages of the Philippines|Languages]] | blank_info_sec2 = {{hlist | item-style=white-space:nowrap; | [[Wikang Chavacano|Chavacano]] | [[Wikang Sebwano|Cebuano]] | [[Wikang Tausug|Tausug]] | [[Wikang Subanon|Subanon]] | [[Wikang Yakan|Yakan]] | [[Wikang Sama|Sama]] | [[Wikang Tagalog|Tagalog]] | [[Wikang Ingles|Ingles]] }} | website = | name = | native_name = ''Peninsula de Zamboanga'' <br/> ''Lawis sa Zamboanga'' }} Ang ''' Tangway ng Zamboanga''' ({{lang-en|Zamboanga Peninsula}}, {{lang-cbk|Peninsula de Zamboanga}}) ay isang [[tangway]] at [[Rehiyon ng Pilipinas|rehiyong pampangasiwaan]] sa tangway na iyon sa [[Pilipinas]]. ==Kasaysayan== === Sinaunang panahon === Sa mga sinaunang panahon, ang peninsula ng Zamboanga ay isang malawak na teritoryo na tahanan ng maraming ibat ibang klase ng etniko at ang pinakalaganap ay ang grupo ng mga Subanen. Nang lumaon ang lugar sa bandang dalampasigan ay naging rehiyon na nahikayat ng mga Javanese Majapahit Empire, subalit hindi nila nasakop and mismong lugar.   === Sultanato ng Maguindanao panahon === Noong ika-14 na siglo, pinasiyahan ng [[Sultanato ng Sulu|Sultanate of Sulu]] ang mga timog-kanlurang bahagi ng peninsula. Sa huling bahagi ng ika-15 siglo at unang bahagi ng ika-16 na siglo, higit na ipinalaganap ng mga misyonerong [[Mga Malay|Malay]] ang Islam sa katimugang Pilipinas. [[Mohammed Kabungsuwan|Si Sharif Kabungsuwan]], isang misyonero na ipinanganak sa Johor na may lahing [[Mga Malay|Malay]] at [[Mga Arabe|Arabo]] ang nagtatag ng [[Sultanato ng Maguindanao|Sultanate of Maguindanao]], na ipinangalan sa buong isla ng [[Mindanao]] . Sinakop din ng sultanato ang buong isla maliban sa kasalukuyang rehiyon ng Caraga, na umaabot mula sa Tangway ng Zamboanga hanggang Davao Oriental, habang ang Sultanate ng Sulu ay nawalan ng mga teritoryo sa Zamboanga. Ang mga sultan ng Maguindanao ay nagbigay sa Mindanao ng matinding armadong paglaban laban sa pananakop ng mga Espanyol, lalo na sa pamumuno ni [[Muhammad Dipatuan Kudarat|Muhammad Kudarat]] . Hindi nagtagal ay nakipag-alyansa sila sa sultanato ng Sulu. Ang mga Muslim na katutubo sa rehiyon ay sama-samang kilala bilang [[Moro (Pilipinas)|Moros]] ng Espanyol, na nangangahulugang "Moor", kahit na ang Iberian Moors at ang mga Muslim sa Pilipinas ay may kaunting koneksyon sa kultura sa labas ng pagsunod [[Islam|sa Islam]] . Isang malaking bahagi ng labanang Espanyol-Moro, ang digmaan sa pagitan ng mga Espanyol at mga Muslim sa Mindanao ay naganap sa Tangway ng Zamboanga. [[Kategorya:Mga tangway ng Pilipinas]] == Ang rehiyon == Itinalaga bilang Rehiyon IX, binubuo ng tatlong [[Lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]] ang Tangway ng Zamboanga. Ang mga ito ay [[Zamboanga del Norte]], [[Zamboanga del Sur]] at [[Zamboanga Sibugay]]. Ang rehiyon ng Tangway ng Zamboanga at dating tinatawag na ''Kanlurang Mindanao'' (''Western Mindanao'') bago isinabatas ang Kautusang Tagapagpaganap Bilang 36 noong 19 Setyembre 2001. Mayroong limang [[Lungsod ng Pilipinas|lungsod]] ang Tangway ng Zamboanga: [[Lungsod ng Dipolog|Dipolog]], [[Lungsod ng Dapitan|Dapitan]], [[Ipil, Zamboanga Sibugay|Ipil]] at [[Lungsod ng Pagadian|Pagadian]]. Sa katunayan, ang Isabela ay bahagi ng lalawigan ng [[Basilan]] sa timog ng tangway, at kabisera ng lalawigang iyon. Pinili ng mga mamamayan ng Basilan na sumama sa [[Autonomous Region in Muslim Mindanao]] (ARMM) ayon sa isang plebisito. Ngunit hindi pinili ng mga mamamayan ng Isabela na sumama sa ARMM kaya ang lungsod ay naging bahagi ng rehiyon ng Tangway ng Zamboanga nang isinabatas ang Kautusang Tagapagpaganap Bilang 36. == Ang tangway == Ang Tangway ng Zamboanga ay binubuo ng teritoryo ng tatlong lalawigan ng Zamboanga kasama ang [[Misamis Occidental]]. Nakadugtong ang tangway sa panguahing bahagi ng Mindanao sa isang dalahikan na matatagpuan sa pagitan ng [[Look ng Panquil]] at [[Look ng Pagadian]]. Ang hangganan ng tangway at ng mainland ay artipisyal na minamarkahan ng hangganan sa pagitan ng Zamboanga del Sur at [[Lanao del Norte]]. Matatagpuan ang Tangway ng Zamboanga sa pagitan ng [[Golpo ng Moro]], bahagi ng [[Dagat Celebes]], at ng [[Dagat Sulu]]. Maraming look at pulo ang matatagpuan sa babybayin ng tangway. == Demograpiya == Ang mga Zamboangueño ay mga inapo ng mga bilanggong [[Kristyanismo|cristiano]] na ikinonvert ng mga [[Espanya|Kastila]] at para tumulong sa pakikidigma laban sa mga [[Muslim]] para idepensa ang garison ng mga Kastila na base sa "Fort Pilar", sa [[lungsod|syudad]] mismo ng Zamboanga. Ang mga kristyanong ito ay may halong dugo na galing sa tribo ng mga; Subanon (Lumad/katutubo ng Mindanao), Visayan o etniko ng [[mga Bisaya]] (Cebuano at Ilonggo), Ilokano, Intsik, Moro at dugong [[Mga Kastila-Pilipino|Kastila]]. sa kadahilanan ng pagkaroon ng "inter-marriage" sa tribong ito, ay nagbunga ang tinatawag na, "tribong Zamboangueño" kasabay narin ang kanilang wika. Ang tribong Zamboangueno ay matatagpuan din sa mga lugar tulad ng at sa loob ng Tangway ng Zamboanga, [[Lungsod ng Isabela|Isabela]] (Basilan), [[Lamitan]] (Basilan), [[Cotabato]], [[Davao]] at sa iba pang bahagi o parte ng Pilipinas. == Mga lalawigan == [[Talaksan:Ph zamboanga peninsula.png|thumb|Mapang Pampolitika ng Tangway ng Zamboanga]] Ang Tangway ng Zamboanga ay binubuo ng 3 [[Mga lalawigan ng Pilipinas|mga lalawigan]], 1 ''mataas na urbanisadong'' [[Mga lungsod ng Pilipinas|mga lungsod]], 4 ''nakapaloob'' na mga lungsod, 67 [[Mga bayan ng Pilipinas|mga bayan]], at 1,904 mga barangay. {| class="wikitable sortable" style="margin:auto;background-color:#FDFDFD;text-align:center;font-size:90%;border:1pt solid grey;" |- ! scope="col" style="border-bottom:none;" colspan=2 class="unsortable" | Province {{font|{{small|or}} {{abbr|''City''|Highly urbanized city (Zamboanga City); administered independently from any province. The table also includes the component city of Isabela for comparative purposes.}}|css=font-weight:normal}} ! scope="col" style="border-bottom:none;" class="unsortable" | Capital ! scope="col" style="border-bottom:none;" class="unsortable" | Wika ! scope="col" style="border-bottom:none;white-space:nowrap;" class="unsortable" colspan=2 | Population {{small|(2015)}}{{PH census|2015}} ! scope="col" style="border-bottom:none;" colspan=2 | Area<ref name=prov>{{cite web |title=List of Provinces |url=http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/listprov.asp |work=PSGC Interactive |publisher=National Statistical Coordination Board |access-date=July 15, 2014 |location=Makati, Philippines |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130111015112/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/listprov.asp |archive-date=January 11, 2013 }}</ref> ! scope="col" style="border-bottom:none;" colspan=2 | Density ! scope="col" style="border-bottom:none;" class="unsortable" | Cities ! scope="col" style="border-bottom:none;" class="unsortable" | {{abbr|Muni.|Municipalities}} ! scope="col" style="border-bottom:none;" class="unsortable" | {{abbr|Barangay|Barangays}} |- ! scope="col" style="border-top:none;" colspan=2 | ! scope="col" style="border-top:none;" | ! scope="col" style="border-top:none;" colspan=2 | ! scope="col" style="border-style:none none solid solid;" | km² ! scope="col" style="border-style:none solid solid none;white-space:nowrap;" class="unsortable" | sq mi ! scope="col" style="border-style:none none solid solid;" | /km² ! scope="col" style="border-style:none solid solid none;white-space:nowrap;" class="unsortable" | /sq mi ! scope="col" style="border-top:none;" | ! scope="col" style="border-top:none;" | ! scope="col" style="border-top:none;" | |- ! scope="row" style="text-align:left;background-color:initial;" colspan=2 | [[Zamboanga del Norte]] | style="text-align:left;" | [[Dipolog]] | [[Wikang Sebwano|Sebwano]] | {{percent and number|1011393|3629783|disp=table|1|pad=yes}} | {{convert|7,301.00|km2|abbr=values|disp=table}} | {{convert|{{sigfig|1011393/7301|2}}|PD/km2|abbr=values|disp=table}} | 2 | 25 | 691 |- ! scope="row" style="text-align:left;background-color:initial;" colspan=2 | [[Zamboanga del Sur]] | style="text-align:left;" | [[Pagadian]] | [[Wikang Sebwano]] | {{percent and number|1010674|3629783|disp=table|1|pad=yes}} | {{convert|4,499.50|km2|abbr=values|disp=table}} | {{convert|{{sigfig|1010674/4,499.50|2}}|PD/km2|abbr=values|disp=table}} | 1 | 26 | 681 |- ! scope="row" style="text-align:left;background-color:initial;" colspan=2 | [[Zamboanga Sibugay]] | style="text-align:left;" | [[Ipil, Zamboanga Sibugay|Ipil]] | [[Wikang Sebwano]] | {{percent and number|633129|3629783|disp=table|1|pad=yes}} | {{convert|3,607.80|km2|abbr=values|disp=table}} | {{convert|{{sigfig|633129/3,607.80|2}}|PD/km2|abbr=values|disp=table}} | 0 | 16 | 389 |- ! scope="row" style="text-align:left;background-color:initial;border-right:0;font-weight:normal;font-style:italic;" | [[Zamboanga City]] | style="text-align:right;border-left:0;" | † | — | [[Wikang Chavacano]] | {{percent and number|861799|3629783|disp=table|1|pad=yes}} | {{convert|1,414.70|km2|abbr=values|disp=table}} | {{convert|{{sigfig|861799/1,414.70|2}}|PD/km2|abbr=values|disp=table}} | 1 | — | 98 |- ! scope="row" style="text-align:left;background-color:initial;border-right:0;font-weight:normal;font-style:italic;" | [[Isabela, Basilan|Isabela]] | style="text-align:right;border-left:0;" | ‡ | — | {{percent and number|112788|3629783|disp=table|1|pad=yes}} | {{convert|233.73|km2|abbr=values|disp=table}} | {{convert|{{sigfig|112788/233.73|2}}|PD/km2|abbr=values|disp=table}} | 1 | — | 45 |-class="sortbottom" ! scope="row" colspan=4 style="text-align:left;" | Total ! scope="col" style="text-align:right;" | 3,629,783 ! scope="col" style="text-align:right;" | 17,056.73 ! scope="col" style="text-align:right;" | {{convert|17,056.73|km2|disp=number|2}} ! scope="col" style="text-align:right;" | {{sigfig|3629783/17,056.73|2}} ! scope="col" style="text-align:right;" | {{convert|{{sigfig|3629783/17,056.73|2}}|PD/km2|disp=number}} ! scope="col" | 5 ! scope="col" | 67 ! scope="col" | 1,904 |-class="sortbottom" style="text-align:left;background-color:#F2F2F2;border-top:double grey;" | colspan=13 style="padding-left:1em;" | {{unbulleted list | {{Color box|#FDFDFD|†|border=darkgray}} Zamboanga City is a ''highly-urbanized city''; figures are excluded from Zamboanga del Sur. | {{Color box|#FDFDFD|‡|border=darkgray}} Figures include the ''component'' city of Isabela, which is under the administrative jurisdiction of the region. }} |} ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{Tangway ng Zamboanga}} {{Rehiyon ng Pilipinas}} {{Philippines political divisions}} [[Kategorya:Mga tangway]] [[Kategorya:Rehiyon ng Pilipinas|Zamboanga]] 2rbd12738iea1jrohqu46bu5citk3ji 0 4806 2238122 2237525 2026-10-31T02:32:01Z ~2026-57827-41 168210 Kinansela ang pagbabagong 2237119 ni [[Special:Contributions/~2026-57165-29|~2026-57165-29]] ([[User talk:~2026-57165-29|Usapan]]) 2238122 wikitext text/x-wiki {{Infobox Philippine city 2 |infoboxtitle = Lungsod ng Zamboanga |sealfile = |locatormapfile = {{PH wikidata|image_map}} |caption = Mapa ng {{PH wikidata|image_map}} |image_skyline = Zamboanga City from Garden Orchid Hotel.jpg |imagesize = |image_caption = Ang lungsod ng Zamboanga sa Mindanaw |caption = |region = [[Tangway ng Zamboanga]] (Rehiyon IX) |province = Wala (Dating bahagi ng [[Zamboanga Republic]]) |districts = Una at Ikalawang Distrito ng Lungsod ng Zamboanga |language = Lingwaheng Opisyal: [[Wikang Chavacano|Zamboangueño]] |barangays = 98 |class = Una |mayor = [[Beng Climaco|Maria Isabelle Climaco Salazar]] ([[Partido Liberal (Pilipinas)|LP]]) |vice_mayor = Rommel Agan ([[United Nationalist Alliance|UNA]]) |founded = Hunyo 23, 1635 |cityhood = Pebrero 26, 1937 |areakm2 = 1483.38 |population_as_of = 2015 | population_total = 861799 |population_density_sq_mi = 1490 | latd = 6| latm = 54| lats = | latNS = N | longd = 122| longm = 4| longs = | longEW = E |website = [http://www.zamboanga.gov.ph www.zamboanga.gov.ph] }} Ang '''Lungsod ng Zamboanga''' ay isang [[Mga lungsod sa Pilipinas|lungsod]] sa Rehiyon ng [[Tangway ng Zamboanga]] ng [[Pilipinas]]. Ayon sa {{PH wikidata|population_as_of}}, ito ay may populasyon na {{PH wikidata|population_total}} sa may {{PH wikidata|household}} na kabahayan. Habang hindi nababahagi sa anumang [[lalawigan ng Pilipinas]], minsan itong naiuugnay sa [[Zamboanga del Sur]] para lamang sa datos galing sa [[Pangasiwaan ng Estadistika ng Pilipinas]]. Pero sa politikalmente hindi kailanman naging bahagi ang Lungsod ng Zamboanga ng Probinsya o [[Lalawigan ng Zamboanga del Sur]]. Ito ay gumaganap bilang isang lubos na urbanisado at malaya o nagsasariling lungsod pero ito ay ang pinakamalaking siyudad sa probinsya. Sa politikal na lokasyon ayon sa mga karatig pook, matatagpuan ang lungsod sa hilaga ng Probinsya o Lalawigan ng kapuluan ng Basilan lalo na ng Lungsod ng Isabela ng Basilan, timog at timog-silangan ng Bayan ng Sibuco at Sirawai ng Probinsya o Lalawigan ng Hilagang Zamboanga (Zamboanga del Norte), at timog at timog-kanluran ng Bayang ng Tungawan ng Probinsya o Lalawigan ng Zamboanga Sibugay. Sa buong rehiyon ng pamamahala o administratibo ng Tangway ng Zamboanga, ito ay matatagpuan sa hilaga ng Lungsod ng Isabela ng Probinsya o Lalawigan ng Basilan ngunit kasama sa rehiyong nabanggit sa mga panrehiyong layunin, sa may timog-kanluran ng buong Probinsya o Lalawigan ng Hilagang Zamboanga (Zamboanga del Norte) sa may gawing timog-kanlurang dulo nito, sa may timog-kanluran din ito ng mga Probinsya o Lalawigan ng Zamboanga Sibugay at Timog Zamboanga (Zamboanga del Sur). Sa pisikal na heograpiya, ang lungsod ay matatagpuan sa may silangan at timog-silangan ng [[Dagat Sulu]], sa hilaga ng Kipot ng Basilan, at sa kanluran ng Golpo ng Moro. Makikita ang mga [[bundok]] ng [[Pulo ng Basilan]] mula sa lungsod lalo na sa Pulong Bato sa [[Abong-abong]], Pasonanca, Zamboanga City sa may malaking krus na matatagpuan sa pinakahilaga ng 14 Stations of the Cross sa may nasabing lugar. Nagsasalita ang mga tao sa lungsod Zamboanga ng ib't ibang mga wika dahil sa pagiging mala-"melting pot" nito. Kabilang na rito ang mga [[wikang Tagalog]] at Filipin, [[wikang Hiligaynon|Hiligaynon]], [[Wikang Subanen|Subanen]], [[Wikang Tausug|Tausug]], [[Wikang Samal|Samal]], [[Wikang Badjau|Badjau]], at [[Wikang Cebuano|Cebuano]] o Bisaya, gayundin ang Ingles. Ang iilan naman ay nagsasalita ng [[Hapon]], ilang wika mula sa bansang [[India]], [[Wikang Ilokano|Ilokano]], [[Wikang Waray|Waray]], [[Wikang Malay|Malay]] kabilang na ang Bahasa Malaysia at Bahasa Indonesia, [[Wikang Koreano|Koreano]], [[Wikang Arabe|Arabe]], at iilan pang ibang banyagang wikang dala ng mga banyaga, dayo, at mga yaong nanirahan o ngatrabaho sa ibang bansa. Ngunit ang karamihan sa mga mamamayan nito lalo na sa mga Katoliko na higit na nakararami sa lungsod ay ang katangi-tangi at kakaibang wika nila, ang [[Wikang Chavacano|Chavacano]] na isang maituturing [[lingua franca]], ang opisyal na wika ng lungsod, at isang kriyolyong wika batay o mula sa [[wikang Espanyol]] o Kastila. Ang Chavacano ay sinasalita rin sa ibang pook sa bansa gaya lang ng Bayan ng Ternate at Lungsod ng Cavite sa Lalawigan ng Cavite, ngunit iyon ay sinasalita na lamang ng kakaunting populasyon at maaaring unti-unting mawala nang tuluyan. Ang mga pook na ito kabilang na ang lungsod ng Zamboanga ay nagsasalita ng iba't ibang [[diyalekto]] ng iisang Wikang Chavacano, kung saan ang Chavacano o Chabacano ng mga pook sa Lalawigan ng Cavite ay naimpluwensiyahang higit ng wikang Tagalog, samantala ang sa Zamboanga ay naimpluwensiyahan naman ng mga katutubong wikang sinasalita sa paligid ng lungsod kabilang na ang Malay o Bahasa Melayu mula sa bansang Malaysia, wikang Tausug ng [[mga Tausug]], Hiligaynon ng [[mga Ilonggo]], Cebuano o Bisaya ng [[mga Cebuano]], at gayundin naman ang Tagalog sa pamammagitan ng wikang Filipino na siyang pinakapormal at mas estandardisadong antas nito at siya ring opisyal at pambansang wika ng bansa, at ng wikang Ingles dahil na rin sa media, edukasyon, mga dayuhan, at sa pagiging isa pang opisyal na wika ng bansa bukod sa wikang Filipino. Tanging ang diyalekto ng Lungsod ng Zamboanga ang mas buhay, mas may maraming nagsasalita bilang pangunahin o una at bilang pangalawa o pangatlong wika ng mga mamamayan ng lungsod, mga Zamboangueño sa ibang lugar, at ng mga dayo at tao sa karatig lalawigan, maging umaabot sa Sempornah, Sabah, Malaysia. Ito rin ang mas kilala ng ibang tao bilang Wikang Chavacano nang hindi nalalaman na isa lamang ito sa mga diyalekto ng nasabing wika, at kamalian ding tinatawag na "Chavacano" ang mga nagsasalita nito sa halip na dapat ay "Zamboangueño", na isang pangkat etno-linggwistiko ng bansa. Sa higit na malaking porsiyento, ang Chavacano de Zamboanga o Zamboangueño Chavacano ay magkahalong Wikang Espanyol na parehong Kastila at Mexicano at ng mga lokal na mga wika gaya ng Cebuano, Bahasa Sug, Bahasa Melayu, Tagalog, Hiligaynon, at pati rin ang mga wikang mula sa [[Mexico]] gaya ng Nahuat'l na nakadagdag din sa Chavacano sa pamamagitan ng Espanyol ng Mexico o Mexicano. Sa modernong panahon, nahaluan din ng [[wikang Ingles]] ang Chavacano. Ang wikang ito ay mayroong [[bokabularyo]] o mga salitang nasa 70-80% na mula sa Espanyol at mga 20-30% na mga bokabularyo o mga salita mula sa [[mga wika sa Pilipinas|ibang mga wika ng bansa]], mula sa [[Wikang Nahuatl|Nahuta'l]] ng Mexico sa pamamagitan ng Mehiakanong Espanyol, mula rin sa Malay, at sa Ingles. Ang [[balarila]] o gramatika ng Chavacano ay mas simple o pinasimple kaysa sa estandardisadong Espanyol at ang paraan ng pagbubuo ng mga pangungusap at iilang mga salita ay mas nahahawig sa wikang Filipino at mga wika ng bansa. ==Kasaysayan== Ang pangalang Zamboanga ay hango sa wikang Subanen na "sabuan," at sa wikang Malay na "jambangan" (daungan ng mga bulaklak). Ang [[Fort Pilar]], na ngayo'y isang dambana ng [[Nuestra Senora del Pilar]], ay itinatag noong 1635&nbsp;ng pamahalaang kolonyal ng Kastila. Sa [[panahong Amerikano]] at bago ang [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], naging sentro ang Zamboanga ng kalakalan, edukasyon, at pamahalaan ng buong Kamindanawan. Noong Oktubre 12, 1936 ay naging ganap na chartered city sa pamamagitan ng Commonwealth Act No. 39 na inilagda ni Pang. [[Manuel L. Quezon]]. Sa kasalukuyan ay binansagang ''Lungsod [[Latino]] ng [[Asya]]'' sa halip ng pagiging ''Lungsod ng mga [[Bulaklak]]''. ==Heograpiya== Sa kabuuang land area ng 1,483.38 sq. km., ang Zamboanga ay ang ikatlong pinakamalaking lungsod ng Pilipinas sa lupain. Ito ay nasa 460 milya nautica sa timog ng Maynila (mga 850&nbsp;km), 365 nautical miles sa hilaga-silangan ng [[Kota Kinabalu]] sa Malaysia (mga 700&nbsp;km), at 345 nautical miles sa Hilaga Silangan ng [[Manado]] sa[[ Indonesia]] (mga 650&nbsp;km). Ang Lungsod ng Zamboanga ay may kabuuan ng 98 barangay at 28 isla. ==Pamahalaan== Ang lungsod ng Zamboanga ay naging "highly-urbanized" ayon sa Local Government Code noong 1983, hiwalay sa lalawigan ng [[Zamboanga del Sur]]. Nagkaroon ng isang distrito kongresyonal noong 1984 hanggang 2007, nang hinati sa dalawa ang Zamboanga sa pagkakaroon ng dalawang kumakatawan sa kongreso. Bawat distrito ay mayroong representative at walong konseho. Si Beng Climaco ang kasalukuyang alkalde sa ikalawang termino. Ang kanyang tiyuhin, si Cesar Climaco, ay naglingkod bilang alkalde ng tatlong termino hanggang sa kanyang pagkamatay noong Nobyembre 14,1984. Siya ay binaril ng di kilalang gunman. ==Magagandang Tanawin== *Taluksangay Village *Mga dagat ng Calarian (kabilang ang La Vista del Mar at Zamboanga City Golf Complex), at Boalan *Ang Pasonanca Park (Parke ng Pasonanca) *Ang Abong-abong kung saan matatagpuan ang Bundok Pulambato *City Hall (Bulwagan ng Lungsod) *Plaza Pershing (Liwasan ni Pershing) *Fort Pilar (Tanggulan ng Pilar) *Metropolitan Cathedral of the Immaculate Concepcion o Catedral Metropolitana de la Inmaculada Concepcion (Katedral Metropolitan ng Imakulada Konsepsyon) *Yakan Weaving Village (Nayon ng Paghahabi ng Yakan) *Mga Vinta *Paseo Del Mar (Sakayan/Pasyalan ng Dagat) ==Mga Kapistahan at Pagdiriwang== *'''Festival de Zamboanga o Fiesta dela Nuestra Senora La Virgen del Pilar''' (Pagdiriwang ng Zamboanga Hermosa o Kapistahan ng Ating Birhen ng Pilar) *'''Dia de Zamboanga (Araw ng Zamboanga)''' *'''Dia del Fundacion de Lenguaje Chavacano (Araw ng Pagtatatag ng Wikang Chavacano)''' ==''"Zamboanga Hermosa" el Himno Oficial de Zamboanga'' == ===== (Ang wika ng himno o awit ay maaaring mula sa Wikang Kastila o Espanyol, o hindi kaya ay mula sa makalumang Wikang Chavacano na hindi pa masyadong naimpluwensiyahan ng mga ibang wika sa Filipinas at ng wikang Ingles sa 'di gaya sa mas moderno at kasalukuyang Wikang Chavacano na higit nang lumayo mula sa Wikang Kastila o Espanyol na siyang malaking basehan o pinagbatayan, pinagmulan, o inang-wika nito .) ===== Zamboanga Hermosa,<br>Preciosa, perlita<br>[[Pagmamalaki|Orgullo]] de [[Mindanao]]<br>Tus bellas dalagas<br>Son las que hermosean<br>Tu deliciosa [[ciudad]]. [[Bulaklak|Flores]] y amores<br>que adornan su [[Hardin|jardín]]<br>Eres la imagen<br>de bello [[Eden|Edén]] Zamboanga hermosa,<br>Preciosa, perlita<br>Orgullo de Mindanao. [[Bulaklak|Flores]] y amores<br>que adornan su [[Hardin|jardín]]<br>Eres la imagen<br>de bello [[Eden|Edén]] Zamboanga hermosa,<br>Preciosa, perlita<br>Orgullo de Mindanao. ('''Paraan:''' Ito ay inaawit lagi pagkatapos ng Lupang Hinirang at bago o pagkatapos ng Panunumpa sa Watawat o Panatang Makabayan kung mayroon, o di kaya'y pagkatapos ng Lupang Hinirang kung walang Panatang Makabayan o Panunumpa sa Watawat. '''Palakumpasan:''' Ito ay inaawit at ikinukumpas sa palakumpasang 3/4. <br>'''Pagkakataon:''' Inaawit ito bago magsimula ang mga pagpupulong ng konseho at ng lokal na gobyerno sa paraang nakasaad sa taas. Kadalasan o lagi rin itong inaawit sa paraang nakasaad sa taas bago ang mga pulong, pista, at mga okasyong panggobyerno, at pampaaralan, at madalang o di kaya'y hindi sa mga samut-sari o personal na okasyon. Ito rin ay inaawit sa paraang nakasaad sa taas bago at pagkatapos ng isang araw na pag-aaral o klase sa mga mababang paaralang panggobyerno o kahit sa mga pribadong paaralang elementarya araw-araw mula Lunes hanggang Biyernes, at bago ng pag-aaral o klase sa Lunes at pagkatapos ng pag-aaral o klase sa Biyernes o sa parehong paraan ng mababang paaralan, para sa mga mataas na paaralan at dalubhasaan o kolehiyo at ibang mataas na pag-aaral na mga institusyon, akademya, palaturuan, o paaralan.) == "Zamboanga Hermosa" ang Opisyal na Awit ng Zamboanga (isinaling-wika sa wikang Filipino) == ==== (Ito ay ang pagsasalin ng awit o himno sa wikang Pambansa, ang wikang Filipino.) ==== Zamboangang Maganda,<br>Pinakamamahal, perlita (isang uri ng hiyas o bato)<br>Pagmamalaki ng [[Mindanao]]<br>Iyong mga magagandang dalaga<br>Sila ang mga yaong nagpapaganda sa<br>Iyong kaaya-ayang lungsod. Mga bulaklak at mga pag-ibig<br>na gumagayak sa kanyang hardin<br>Ikaw ay ang larawan<br>ng magandang Eden (hardin ng Eden)<br>Zamboangang maganda,<br>Pinakamamahal, perlita (isang uri ng hiyas o bato)<br>Pagmamalaki ng Mindanao. Mga bulaklak at mga pag-ibig<br>na gumagayak sa kanyang hardin<br>Ikaw ay ang larawan<br>ng magandang Eden (hardin ng Eden)<br>Zamboangang maganda,<br>Pinakamamahal, perlita (isang uri ng hiyas o bato)<br>Pagmamalaki ng Mindanao. == Mga Barangay sa Lungsod == Sa Lungsod ng Zamboanga, ito ay may 98 na barangay: {| |----- | valign="top" | *Abong Abong *Arena Blanco *Ayala *Baliwasan *Baluno *Boalan *Bolong *Buenavista *Bunguiao *Busay *Cabaluay *Cabatangan *Cacao *Calabasa *Calarían *Camino Nuevo *Campo Islam *Canelar *Capisan *Cawit *Culianan *Curuan *Daap *Dita *Divisoria *Dulian (Upper Bunguiao) *Dulian (Upper Pasonanca) *Guisao *Guiwan *Kasanyangan *La Paz *Labuan *Lamisahan *Landang Gua *Landang Laum *Lanzones *Lapakan *Latuan (Curuan) *Licomo *Limaong *Limpapa *Lubigan *Lumayang *Lumbangan *Lunzuran *Maasin *Malagutay *Mampang *Manalipa *Mangusu | valign="top" | *Manicahan *Mariki *Mercedes *Muti *Pamucutan *Pangapuyan *Panubigan *Pasilmanta (Sacol Island) *Pasobolong *Pasonanca *Patalon *Putik *Quiniput *Recodo (formerly La Caldera) *Río Hondo *Salaan *San Jose Cawa-Cawa *San Jose Gusu *San Roque *Sangali *Sibulao (Curuan) *Sinubong *Sinunoc *Sta. Barbara *Sta. Catalina *Sta. Maria *Sto. Niño *Tagasilay *Taguiti *Talabaan *Talisáyan *Talon-Talon *Taluksangay *Tetuan *Tictapul *Tigbalabag *Tigtabon *Tolosa *Tugbungan *Tulungatung *Tumaga *Tumalutab *Tumitus *Victoria *Vitali *Zambowood *Zone I *Zone II *Zone III *Zone IV |} ==Media== ===TV=== * ABS-CBN Western Mindanao (Channel 3) * RPN DXXX TeleRadyo (Channel 5) * PTV 7 * GMA 9 * GBPI 11 * RMN DXRZ TeleRadyo 13 ===Radyo=== ====AM==== * DZRH 855 * RMN DXRZ 900 * DXYZ Sonshine Radio 963 * RPN DXXX Radyo Ronda 1008 * DXLL Bombo Radyo 1044 * FEBC DXAS 1116 * DXMR Radyo Pilipinas 1170 * CMN DXVP Radyo Verdadero 1476 ====FM==== * Peace 88.3 * 89.9 Brigada News FM * 91.5 Wild FM * Monster RX 93.1 * 93.9 Star FM * Magic 95.5 * 96.3 iFM * 97.9 Love Radio * MOR 98.7 * 102.7 Yes The Best * 103.5 Halo-Halo * 105.9 eMedia * Marino News FM 106.7 ==Demograpiko== {{Populasyon}} ==Mga kilalang personalidad== [[File:Hidilyn Diaz 2015d.jpg|thumb|upright|Hidilyn Diaz sa kanyang pagbabalik sa Zamboanga City, ilang araw matapos ang kanyang tagumpay sa 2016 Summer Olympics]] {{Tingnan din|Zamboanga del Sur#Mga kilalang tao}} * [[Eumir Marcial]] – Pilipinong Boksingero. Nanalo ng tansong medalya sa [[2020 Summer Olympics]], at may 4 na Ginto na Medalya sa [[South East Asian Games]] * [[Mike Tolomia]] – manlalaro ng basketball * [[Cesar Climaco]] - [[alkalde ng Zamboanga City]] sa loob ng 11 taon sa loob ng tatlong hindi magkakasunod na termino. Isang kilalang kritiko ng rehimeng batas militar ni [[Ferdinand Marcos]]. * [[Roseller T. Lim]] – ang unang Zamboangueño na naging senador ng Pilipinas mula Disyembre 30, 1955, hanggang Disyembre 30, 1963. Si Lim ay kilala bilang "Dakilang Filibustero", matapos siyang [[filibustero]] maglingkod nang mahigit 18 oras sa pagtatangkang pigilan ang pagkahalal ni Ferdinand Marcos bilang [[Pangulo ng Senado ng Pilipinas|pangulo ng Senado]].<ref>{{Banggitin ang balita |last=Mustafa |first=Noralyn |date=Hunyo 18, 2004 |title=Roseller T. Lim: Tumayo Siya sa Palapag ng Senado nang 18 Oras upang Pigilan si Marcos ngunit... |page=A1 |newspaper=Philippine Daily Inquirer |url=https://news.google.com/newspapers?id=Ulc1AAAAIBAJ&pg=2734,720400 |access-date=2017-08-27 |via=Google News Arkibos}}</ref><ref>{{Banggitin ang web |petsa=Pebrero 11, 2009 |title=Pinamunuan ng Alkalde ang "Dia de Roseller T. Lim" |url=http://www.zamboanga.gov.ph/index.php?option=com_content&task=view&id=1711&Itemid=46 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170828002502/http://www.zamboanga.gov.ph/index.php?option=com_content&task=view&id=1711&Itemid=46 |archive-date=Agosto 28, 2017 |access-date=Agosto 27, 2017 |website=zamboanga.gov.ph}}</ref> * [[Alyssa Alano]] – isang pelikulang [[Pilipino|Pilipina]]-[[Mga Australyano|Australyano]] at aktres sa TV. Dati siyang miyembro ng sikat na [[VIVA Entertainment|Viva]] Hotbabes franchise. * [[Hidilyn Diaz]] – isang Pilipina na [[Olympic weightlifter|weightlifter]] at [[airwoman]]. Nanalo siya ng medalyang pilak sa dibisyon ng 53-kg na timbang ng kababaihan sa [[2016 Summer Olympics]].<ref>{{Banggitin ang balita |last=Bracher |first=Jane |date=Agosto 7, 2016 |title=Nakakuha si Hidilyn Diaz ng Pilak, Unang Medalya sa Olimpiko ng Pilipinas sa Loob ng 20 Taon |language=en-US |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/142282-hidilyn-diaz-olympic-weightlifting-women-53kg-silver-medal/ |access-date=Hunyo 6, 2022}}</ref> Sa Tokyo noong Hulyo 26, 2021, napanalunan ni Diaz ang unang gintong medalya ng Pilipinas sa Olympics sa [[2020 Summer Olympics]] para sa weightlifting ng kababaihan, na nagtakda ng rekord sa Olympics para sa kategoryang 55 kg * [[Buddy Zabala]] – isang Pilipinong musikero at prodyuser. Siya ang bassist ng Pilipinong punk rock band na [[Hilera]] at kasalukuyan ding miyembro ng [[Moonstar88]] at [[Cambio (banda)|Cambio]]. Siya rin ay miyembro ng [[Eraserheads]] at bassist para sa [[The Dawn (banda)|The Dawn]]. * [[Anton Mari H. Lim]] – isang Pilipinong beterinaryo, negosyante, pampublikong pigura, at humanitarian.<ref>{{Cite web |title=Maligayang pagdating sa Tzu Chi Foundation! |url=http://www.tzuchizam.org/ |access-date=Agosto 27, 2017 |website=tzuchizam.org |archive-date=Agosto 27, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170827171252/http://www.tzuchizam.org/ |url-status=dead }}</ref> * [[Mark Barroca|Andy Mark C. Barroca]] – isang Pilipinong propesyonal na manlalaro ng basketball para sa [[Magnolia Hotshots]] sa [[Philippine Basketball Association]] (PBA).<ref>{{Banggitin ang web |title=Mark Barroca |url=http://stats.humblebola.com/pba/players/136-Barroca-Mark |archive-url=https://web.archive.org/web/20180115234539/http://stats.humblebola.com/pba/players/136-Barroca-Mark |archive-date=Enero 15, 2018 |access-date=Enero 15, 2018 |website=HumbleBola}}</ref> * [[RR Garcia|Ryan Roose B. "RR" Garcia]] – isang Pilipinong propesyonal na manlalaro ng basketball para sa [[TNT KaTropa]] sa PBA.<ref>{{Banggitin ang web |title=RR Garcia |url=http://stats.humblebola.com/pba/players/64-Garcia-RR |archive-url=https://web.archive.org/web/20180316122015/http://stats.humblebola.com/pba/players/64-Garcia-RR |archive-date=Marso 16, 2018 |access-date=Agosto 27, 2017 |website=HumbleBola}}</ref> * [[Rudy Lingganay|Rudy Briones Lingganay Jr.]] – isa pang Pilipinong propesyonal na manlalaro ng basketball para sa TNT KaTropa sa PBA.<ref>{{Banggitin ang balita |last=Cebu Daily News |date=Setyembre 25, 2011 |title=Lingganay Layup Lifts Powerade |language=en |work=Inquirer.net |url=https://newsinfo.inquirer.net/64691/lingganay-layup-lifts-powerade |access-date=Hunyo 6, 2022}}</ref> * [[Chico Lanete]] – isang Pilipinong propesyonal na manlalaro ng basketball para sa [[Phoenix Fuel Masters]] sa PBA.<ref>{{Banggitin ang web |title=Profile ng Manlalaro ng Basketbol ni Chico Lanete |url=http://basketball.eurobasket.com/player/Chico-Lanete/Philippines/Phoenix-Fuel-Masters/94443? |access-date=Agosto 27, 2017 |website=Eurobasket}}</ref> * [[Chef Miguel Cabel Moreno|Chef Miggy Cabel Moreno]] - Kinilala ang bantog na Pilipinong Tausug chef at restaurateur sa pagtataguyod ng pamana sa pagluluto ng Katimugang Mindanao, partikular na ang lutuing [[Tausūg|Tausug]].<ref>{{Cite web |last=Concengco |first=Jar |date=Marso 12, 2025 |title=Paano Ibinubunyag ng Isang Chef ang mga Nakatagong Hiyas sa Pagluluto ng Mindanao |url=https://www.esquiremag.ph/culture/food-and-drink/chef-miguel-moreno-modern-day-warrior-of-mindanaoan-cuisine-a5356-20250312-lfrm |access-date=2025-08-25 |website=Esquire Magazine Philippines}}</ref> ==Klima== *Enero |20 *Pebrero |20 *Marso |20 *April. |25 *Mayo |25 *Hunyo 25 *Hulyo |22 *Agusto| 22 *septembre| 22 *Octobre| 22 *Novembre | 21 *Decembre| 21 == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga kawing panlabas == * [http://cbk-zam.wikipedia.org Chavacano de Zamboanga Wikipedia] * [http://www.zamboanga.gov.ph Zamboanga City official government website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121110225747/http://www.zamboanga.gov.ph/ |date=2012-11-10 }} * [http://www.zamboanga.com/ Zamboanga.com] * [http://www.zamboangacity.com Zamboanga City Gallery] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070811045752/http://www.zamboangacity.com/ |date=2007-08-11 }} * [http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} * [http://www.ahyer.com/philippines/zamboanga-peninsula/zamboanga/subdivisions.html List of Subdivisions in Zamboanga City] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070126054920/http://www.ahyer.com/philippines/zamboanga-peninsula/zamboanga/subdivisions.html |date=2007-01-26 }} '''Mga Balita sa Internet''' * [http://www.zambotimes.com Zamboanga City, Daily] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160512062522/http://www.zambotimes.com/ |date=2016-05-12 }} * [http://www.zambonews.com Zamboanga Online News] * [http://www.zambotoday.com The Official Website of Zamboanga Today Newspaper] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080220113919/http://zambotoday.com/ |date=2008-02-20 }} * [http://www.mindanaoexaminer.com/ The Mindanao Examiner] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813081413/http://www.mindanaoexaminer.com/ |date=2007-08-13 }} {{Zamboanga del Sur}} {{Philippine cities}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas|Zamboanga, Lungsodng]] 0bnpllzaj9omd1z0mkrto2dxcusv3p8 2238124 2238122 2026-10-31T02:32:29Z ~2026-57827-41 168210 Undid 4 revisions from [[Special:Diff/2237119|2237119]] until [[Special:Diff/2238122|2238122]] 2238124 wikitext text/x-wiki {{Infobox Philippine city 2 |infoboxtitle = Lungsod ng Zamboanga |sealfile = |locatormapfile = {{PH wikidata|image_map}} |caption = Mapa ng {{PH wikidata|image_map}} |image_skyline = Zamboanga City from Garden Orchid Hotel.jpg |imagesize = |image_caption = Ang lungsod ng Zamboanga sa Mindanaw |caption = |region = [[Tangway ng Zamboanga]] (Rehiyon IX) |province = Wala (Dating bahagi ng [[Zamboanga Republic]]) |districts = Una at Ikalawang Distrito ng Lungsod ng Zamboanga |language = Lingwaheng Opisyal: [[Wikang Chavacano|Zamboangueño]] |barangays = 98 |class = Una |mayor = [[Beng Climaco|Maria Isabelle Climaco Salazar]] ([[Partido Liberal (Pilipinas)|LP]]) |vice_mayor = Rommel Agan ([[United Nationalist Alliance|UNA]]) |founded = Hunyo 23, 1635 |cityhood = Pebrero 26, 1937 |areakm2 = 1483.38 |population_as_of = 2015 | population_total = 861799 |population_density_sq_mi = 1490 | latd = 6| latm = 54| lats = | latNS = N | longd = 122| longm = 4| longs = | longEW = E |website = [http://www.zamboanga.gov.ph www.zamboanga.gov.ph] }} Ang '''Lungsod ng Zamboanga''' ay isang [[Mga lungsod sa Pilipinas|lungsod]] sa Rehiyon ng [[Tangway ng Zamboanga]] ng [[Pilipinas]]. Ayon sa {{PH wikidata|population_as_of}}, ito ay may populasyon na {{PH wikidata|population_total}} sa may {{PH wikidata|household}} na kabahayan. Habang hindi nababahagi sa anumang [[lalawigan ng Pilipinas]], minsan itong naiuugnay sa [[Zamboanga del Sur]] para lamang sa datos galing sa [[Pangasiwaan ng Estadistika ng Pilipinas]]. Pero sa politikalmente hindi kailanman naging bahagi ang Lungsod ng Zamboanga ng Probinsya o [[Lalawigan ng Zamboanga del Sur]]. Ito ay gumaganap bilang isang lubos na urbanisado at malaya o nagsasariling lungsod pero ito ay ang pinakamalaking siyudad sa probinsya. Sa politikal na lokasyon ayon sa mga karatig pook, matatagpuan ang lungsod sa hilaga ng Probinsya o Lalawigan ng kapuluan ng Basilan lalo na ng Lungsod ng Isabela ng Basilan, timog at timog-silangan ng Bayan ng Sibuco at Sirawai ng Probinsya o Lalawigan ng Hilagang Zamboanga (Zamboanga del Norte), at timog at timog-kanluran ng Bayang ng Tungawan ng Probinsya o Lalawigan ng Zamboanga Sibugay. Sa buong rehiyon ng pamamahala o administratibo ng Tangway ng Zamboanga, ito ay matatagpuan sa hilaga ng Lungsod ng Isabela ng Probinsya o Lalawigan ng Basilan ngunit kasama sa rehiyong nabanggit sa mga panrehiyong layunin, sa may timog-kanluran ng buong Probinsya o Lalawigan ng Hilagang Zamboanga (Zamboanga del Norte) sa may gawing timog-kanlurang dulo nito, sa may timog-kanluran din ito ng mga Probinsya o Lalawigan ng Zamboanga Sibugay at Timog Zamboanga (Zamboanga del Sur). Sa pisikal na heograpiya, ang lungsod ay matatagpuan sa may silangan at timog-silangan ng [[Dagat Sulu]], sa hilaga ng Kipot ng Basilan, at sa kanluran ng Golpo ng Moro. Makikita ang mga [[bundok]] ng [[Pulo ng Basilan]] mula sa lungsod lalo na sa Pulong Bato sa [[Abong-abong]], Pasonanca, Zamboanga City sa may malaking krus na matatagpuan sa pinakahilaga ng 14 Stations of the Cross sa may nasabing lugar. Nagsasalita ang mga tao sa lungsod Zamboanga ng ib't ibang mga wika dahil sa pagiging mala-"melting pot" nito. Kabilang na rito ang mga [[wikang Tagalog]] at Filipin, [[wikang Hiligaynon|Hiligaynon]], [[Wikang Subanen|Subanen]], [[Wikang Tausug|Tausug]], [[Wikang Samal|Samal]], [[Wikang Badjau|Badjau]], at [[Wikang Cebuano|Cebuano]] o Bisaya, gayundin ang Ingles. Ang iilan naman ay nagsasalita ng [[Hapon]], ilang wika mula sa bansang [[India]], [[Wikang Ilokano|Ilokano]], [[Wikang Waray|Waray]], [[Wikang Malay|Malay]] kabilang na ang Bahasa Malaysia at Bahasa Indonesia, [[Wikang Koreano|Koreano]], [[Wikang Arabe|Arabe]], at iilan pang ibang banyagang wikang dala ng mga banyaga, dayo, at mga yaong nanirahan o ngatrabaho sa ibang bansa. Ngunit ang karamihan sa mga mamamayan nito lalo na sa mga Katoliko na higit na nakararami sa lungsod ay ang katangi-tangi at kakaibang wika nila, ang [[Wikang Chavacano|Chavacano]] na isang maituturing [[lingua franca]], ang opisyal na wika ng lungsod, at isang kriyolyong wika batay o mula sa [[wikang Espanyol]] o Kastila. Ang Chavacano ay sinasalita rin sa ibang pook sa bansa gaya lang ng Bayan ng Ternate at Lungsod ng Cavite sa Lalawigan ng Cavite, ngunit iyon ay sinasalita na lamang ng kakaunting populasyon at maaaring unti-unting mawala nang tuluyan. Ang mga pook na ito kabilang na ang lungsod ng Zamboanga ay nagsasalita ng iba't ibang [[diyalekto]] ng iisang Wikang Chavacano, kung saan ang Chavacano o Chabacano ng mga pook sa Lalawigan ng Cavite ay naimpluwensiyahang higit ng wikang Tagalog, samantala ang sa Zamboanga ay naimpluwensiyahan naman ng mga katutubong wikang sinasalita sa paligid ng lungsod kabilang na ang Malay o Bahasa Melayu mula sa bansang Malaysia, wikang Tausug ng [[mga Tausug]], Hiligaynon ng [[mga Ilonggo]], Cebuano o Bisaya ng [[mga Cebuano]], at gayundin naman ang Tagalog sa pamammagitan ng wikang Filipino na siyang pinakapormal at mas estandardisadong antas nito at siya ring opisyal at pambansang wika ng bansa, at ng wikang Ingles dahil na rin sa media, edukasyon, mga dayuhan, at sa pagiging isa pang opisyal na wika ng bansa bukod sa wikang Filipino. Tanging ang diyalekto ng Lungsod ng Zamboanga ang mas buhay, mas may maraming nagsasalita bilang pangunahin o una at bilang pangalawa o pangatlong wika ng mga mamamayan ng lungsod, mga Zamboangueño sa ibang lugar, at ng mga dayo at tao sa karatig lalawigan, maging umaabot sa Sempornah, Sabah, Malaysia. Ito rin ang mas kilala ng ibang tao bilang Wikang Chavacano nang hindi nalalaman na isa lamang ito sa mga diyalekto ng nasabing wika, at kamalian ding tinatawag na "Chavacano" ang mga nagsasalita nito sa halip na dapat ay "Zamboangueño", na isang pangkat etno-linggwistiko ng bansa. Sa higit na malaking porsiyento, ang Chavacano de Zamboanga o Zamboangueño Chavacano ay magkahalong Wikang Espanyol na parehong Kastila at Mexicano at ng mga lokal na mga wika gaya ng Cebuano, Bahasa Sug, Bahasa Melayu, Tagalog, Hiligaynon, at pati rin ang mga wikang mula sa [[Mexico]] gaya ng Nahuat'l na nakadagdag din sa Chavacano sa pamamagitan ng Espanyol ng Mexico o Mexicano. Sa modernong panahon, nahaluan din ng [[wikang Ingles]] ang Chavacano. Ang wikang ito ay mayroong [[bokabularyo]] o mga salitang nasa 70-80% na mula sa Espanyol at mga 20-30% na mga bokabularyo o mga salita mula sa [[mga wika sa Pilipinas|ibang mga wika ng bansa]], mula sa [[Wikang Nahuatl|Nahuta'l]] ng Mexico sa pamamagitan ng Mehiakanong Espanyol, mula rin sa Malay, at sa Ingles. Ang [[balarila]] o gramatika ng Chavacano ay mas simple o pinasimple kaysa sa estandardisadong Espanyol at ang paraan ng pagbubuo ng mga pangungusap at iilang mga salita ay mas nahahawig sa wikang Filipino at mga wika ng bansa. ==Kasaysayan== Ang pangalang Zamboanga ay hango sa wikang Subanen na "sabuan," at sa wikang Malay na "jambangan" (daungan ng mga bulaklak). Ang [[Fort Pilar]], na ngayo'y isang dambana ng [[Nuestra Senora del Pilar]], ay itinatag noong 1635&nbsp;ng pamahalaang kolonyal ng Kastila. Sa [[panahong Amerikano]] at bago ang [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], naging sentro ang Zamboanga ng kalakalan, edukasyon, at pamahalaan ng buong Kamindanawan. Noong Oktubre 12, 1936 ay naging ganap na chartered city sa pamamagitan ng Commonwealth Act No. 39 na inilagda ni Pang. [[Manuel L. Quezon]]. Sa kasalukuyan ay binansagang ''Lungsod [[Latino]] ng [[Asya]]'' sa halip ng pagiging ''Lungsod ng mga [[Bulaklak]]''. ==Heograpiya== Sa kabuuang land area ng 1,483.38 sq. km., ang Zamboanga ay ang ikatlong pinakamalaking lungsod ng Pilipinas sa lupain. Ito ay nasa 460 milya nautica sa timog ng Maynila (mga 850&nbsp;km), 365 nautical miles sa hilaga-silangan ng [[Kota Kinabalu]] sa Malaysia (mga 700&nbsp;km), at 345 nautical miles sa Hilaga Silangan ng [[Manado]] sa[[ Indonesia]] (mga 650&nbsp;km). Ang Lungsod ng Zamboanga ay may kabuuan ng 98 barangay at 28 isla. ==Pamahalaan== Ang lungsod ng Zamboanga ay naging "highly-urbanized" ayon sa Local Government Code noong 1983, hiwalay sa lalawigan ng [[Zamboanga del Sur]]. Nagkaroon ng isang distrito kongresyonal noong 1984 hanggang 2007, nang hinati sa dalawa ang Zamboanga sa pagkakaroon ng dalawang kumakatawan sa kongreso. Bawat distrito ay mayroong representative at walong konseho. Si Beng Climaco ang kasalukuyang alkalde sa ikalawang termino. Ang kanyang tiyuhin, si Cesar Climaco, ay naglingkod bilang alkalde ng tatlong termino hanggang sa kanyang pagkamatay noong Nobyembre 14,1984. Siya ay binaril ng di kilalang gunman. ==Magagandang Tanawin== *Taluksangay Village *Mga dagat ng Calarian (kabilang ang La Vista del Mar at Zamboanga City Golf Complex), at Boalan *Ang Pasonanca Park (Parke ng Pasonanca) *Ang Abong-abong kung saan matatagpuan ang Bundok Pulambato *City Hall (Bulwagan ng Lungsod) *Plaza Pershing (Liwasan ni Pershing) *Fort Pilar (Tanggulan ng Pilar) *Metropolitan Cathedral of the Immaculate Concepcion o Catedral Metropolitana de la Inmaculada Concepcion (Katedral Metropolitan ng Imakulada Konsepsyon) *Yakan Weaving Village (Nayon ng Paghahabi ng Yakan) *Mga Vinta *Paseo Del Mar (Sakayan/Pasyalan ng Dagat) ==Mga Kapistahan at Pagdiriwang== *'''Festival de Zamboanga o Fiesta dela Nuestra Senora La Virgen del Pilar''' (Pagdiriwang ng Zamboanga Hermosa o Kapistahan ng Ating Birhen ng Pilar) *'''Dia de Zamboanga (Araw ng Zamboanga)''' *'''Dia del Fundacion de Lenguaje Chavacano (Araw ng Pagtatatag ng Wikang Chavacano)''' ==''"Zamboanga Hermosa" el Himno Oficial de Zamboanga'' == ===== (Ang wika ng himno o awit ay maaaring mula sa Wikang Kastila o Espanyol, o hindi kaya ay mula sa makalumang Wikang Chavacano na hindi pa masyadong naimpluwensiyahan ng mga ibang wika sa Filipinas at ng wikang Ingles sa 'di gaya sa mas moderno at kasalukuyang Wikang Chavacano na higit nang lumayo mula sa Wikang Kastila o Espanyol na siyang malaking basehan o pinagbatayan, pinagmulan, o inang-wika nito .) ===== Zamboanga Hermosa,<br>Preciosa, perlita<br>[[Pagmamalaki|Orgullo]] de [[Mindanao]]<br>Tus bellas dalagas<br>Son las que hermosean<br>Tu deliciosa [[ciudad]]. [[Bulaklak|Flores]] y amores<br>que adornan su [[Hardin|jardín]]<br>Eres la imagen<br>de bello [[Eden|Edén]] Zamboanga hermosa,<br>Preciosa, perlita<br>Orgullo de Mindanao. [[Bulaklak|Flores]] y amores<br>que adornan su [[Hardin|jardín]]<br>Eres la imagen<br>de bello [[Eden|Edén]] Zamboanga hermosa,<br>Preciosa, perlita<br>Orgullo de Mindanao. ('''Paraan:''' Ito ay inaawit lagi pagkatapos ng Lupang Hinirang at bago o pagkatapos ng Panunumpa sa Watawat o Panatang Makabayan kung mayroon, o di kaya'y pagkatapos ng Lupang Hinirang kung walang Panatang Makabayan o Panunumpa sa Watawat. '''Palakumpasan:''' Ito ay inaawit at ikinukumpas sa palakumpasang 3/4. <br>'''Pagkakataon:''' Inaawit ito bago magsimula ang mga pagpupulong ng konseho at ng lokal na gobyerno sa paraang nakasaad sa taas. Kadalasan o lagi rin itong inaawit sa paraang nakasaad sa taas bago ang mga pulong, pista, at mga okasyong panggobyerno, at pampaaralan, at madalang o di kaya'y hindi sa mga samut-sari o personal na okasyon. Ito rin ay inaawit sa paraang nakasaad sa taas bago at pagkatapos ng isang araw na pag-aaral o klase sa mga mababang paaralang panggobyerno o kahit sa mga pribadong paaralang elementarya araw-araw mula Lunes hanggang Biyernes, at bago ng pag-aaral o klase sa Lunes at pagkatapos ng pag-aaral o klase sa Biyernes o sa parehong paraan ng mababang paaralan, para sa mga mataas na paaralan at dalubhasaan o kolehiyo at ibang mataas na pag-aaral na mga institusyon, akademya, palaturuan, o paaralan.) == "Zamboanga Hermosa" ang Opisyal na Awit ng Zamboanga (isinaling-wika sa wikang Filipino) == ==== (Ito ay ang pagsasalin ng awit o himno sa wikang Pambansa, ang wikang Filipino.) ==== Zamboangang Maganda,<br>Pinakamamahal, perlita (isang uri ng hiyas o bato)<br>Pagmamalaki ng [[Mindanao]]<br>Iyong mga magagandang dalaga<br>Sila ang mga yaong nagpapaganda sa<br>Iyong kaaya-ayang lungsod. Mga bulaklak at mga pag-ibig<br>na gumagayak sa kanyang hardin<br>Ikaw ay ang larawan<br>ng magandang Eden (hardin ng Eden)<br>Zamboangang maganda,<br>Pinakamamahal, perlita (isang uri ng hiyas o bato)<br>Pagmamalaki ng Mindanao. Mga bulaklak at mga pag-ibig<br>na gumagayak sa kanyang hardin<br>Ikaw ay ang larawan<br>ng magandang Eden (hardin ng Eden)<br>Zamboangang maganda,<br>Pinakamamahal, perlita (isang uri ng hiyas o bato)<br>Pagmamalaki ng Mindanao. == Mga Barangay sa Lungsod == Sa Lungsod ng Zamboanga, ito ay may 98 na barangay: {| |----- | valign="top" | *Abong Abong *Arena Blanco *Ayala *Baliwasan *Baluno *Boalan *Bolong *Buenavista *Bunguiao *Busay *Cabaluay *Cabatangan *Cacao *Calabasa *Calarían *Camino Nuevo *Campo Islam *Canelar *Capisan *Cawit *Culianan *Curuan *Daap *Dita *Divisoria *Dulian (Upper Bunguiao) *Dulian (Upper Pasonanca) *Guisao *Guiwan *Kasanyangan *La Paz *Labuan *Lamisahan *Landang Gua *Landang Laum *Lanzones *Lapakan *Latuan (Curuan) *Licomo *Limaong *Limpapa *Lubigan *Lumayang *Lumbangan *Lunzuran *Maasin *Malagutay *Mampang *Manalipa *Mangusu | valign="top" | *Manicahan *Mariki *Mercedes *Muti *Pamucutan *Pangapuyan *Panubigan *Pasilmanta (Sacol Island) *Pasobolong *Pasonanca *Patalon *Putik *Quiniput *Recodo (formerly La Caldera) *Río Hondo *Salaan *San Jose Cawa-Cawa *San Jose Gusu *San Roque *Sangali *Sibulao (Curuan) *Sinubong *Sinunoc *Sta. Barbara *Sta. Catalina *Sta. Maria *Sto. Niño *Tagasilay *Taguiti *Talabaan *Talisáyan *Talon-Talon *Taluksangay *Tetuan *Tictapul *Tigbalabag *Tigtabon *Tolosa *Tugbungan *Tulungatung *Tumaga *Tumalutab *Tumitus *Victoria *Vitali *Zambowood *Zone I *Zone II *Zone III *Zone IV |} ==Media== ===TV=== * ABS-CBN Western Mindanao (Channel 3) * RPN DXXX TeleRadyo (Channel 5) * PTV 7 * GMA 9 * GBPI 11 * RMN DXRZ TeleRadyo 13 ===Radyo=== ====AM==== * DZRH 855 * RMN DXRZ 900 * DXYZ Sonshine Radio 963 * RPN DXXX Radyo Ronda 1008 * DXLL Bombo Radyo 1044 * FEBC DXAS 1116 * DXMR Radyo Pilipinas 1170 * CMN DXVP Radyo Verdadero 1476 ====FM==== * Peace 88.3 * 89.9 Brigada News FM * 91.5 Wild FM * Monster RX 93.1 * 93.9 Star FM * Magic 95.5 * 96.3 iFM * 97.9 Love Radio * MOR 98.7 * 102.7 Yes The Best * 103.5 Halo-Halo * 105.9 eMedia * Marino News FM 106.7 ==Demograpiko== {{Populasyon}} ==Mga kilalang personalidad== [[File:Hidilyn Diaz 2015d.jpg|thumb|upright|Hidilyn Diaz sa kanyang pagbabalik sa Zamboanga City, ilang araw matapos ang kanyang tagumpay sa 2016 Summer Olympics]] {{Tingnan din|Zamboanga del Sur#Mga kilalang tao}} * [[Eumir Marcial]] – Pilipinong Boksingero. Nanalo ng tansong medalya sa [[2020 Summer Olympics]], at may 4 na Ginto na Medalya sa [[South East Asian Games]] * [[Mike Tolomia]] – manlalaro ng basketball * [[Cesar Climaco]] - [[alkalde ng Zamboanga City]] sa loob ng 11 taon sa loob ng tatlong hindi magkakasunod na termino. Isang kilalang kritiko ng rehimeng batas militar ni [[Ferdinand Marcos]]. * [[Roseller T. Lim]] – ang unang Zamboangueño na naging senador ng Pilipinas mula Disyembre 30, 1955, hanggang Disyembre 30, 1963. Si Lim ay kilala bilang "Dakilang Filibustero", matapos siyang [[filibustero]] maglingkod nang mahigit 18 oras sa pagtatangkang pigilan ang pagkahalal ni Ferdinand Marcos bilang [[Pangulo ng Senado ng Pilipinas|pangulo ng Senado]].<ref>{{Banggitin ang balita |last=Mustafa |first=Noralyn |date=Hunyo 18, 2004 |title=Roseller T. Lim: Tumayo Siya sa Palapag ng Senado nang 18 Oras upang Pigilan si Marcos ngunit... |page=A1 |newspaper=Philippine Daily Inquirer |url=https://news.google.com/newspapers?id=Ulc1AAAAIBAJ&pg=2734,720400 |access-date=2017-08-27 |via=Google News Arkibos}}</ref><ref>{{Banggitin ang web |petsa=Pebrero 11, 2009 |title=Pinamunuan ng Alkalde ang "Dia de Roseller T. Lim" |url=http://www.zamboanga.gov.ph/index.php?option=com_content&task=view&id=1711&Itemid=46 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170828002502/http://www.zamboanga.gov.ph/index.php?option=com_content&task=view&id=1711&Itemid=46 |archive-date=Agosto 28, 2017 |access-date=Agosto 27, 2017 |website=zamboanga.gov.ph}}</ref> * [[Alyssa Alano]] – isang pelikulang [[Pilipino|Pilipina]]-[[Mga Australyano|Australyano]] at aktres sa TV. Dati siyang miyembro ng sikat na [[VIVA Entertainment|Viva]] Hotbabes franchise. * [[Hidilyn Diaz]] – isang Pilipina na [[Olympic weightlifter|weightlifter]] at [[airwoman]]. Nanalo siya ng medalyang pilak sa dibisyon ng 53-kg na timbang ng kababaihan sa [[2016 Summer Olympics]].<ref>{{Banggitin ang balita |last=Bracher |first=Jane |date=Agosto 7, 2016 |title=Nakakuha si Hidilyn Diaz ng Pilak, Unang Medalya sa Olimpiko ng Pilipinas sa Loob ng 20 Taon |language=en-US |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/142282-hidilyn-diaz-olympic-weightlifting-women-53kg-silver-medal/ |access-date=Hunyo 6, 2022}}</ref> Sa Tokyo noong Hulyo 26, 2021, napanalunan ni Diaz ang unang gintong medalya ng Pilipinas sa Olympics sa [[2020 Summer Olympics]] para sa weightlifting ng kababaihan, na nagtakda ng rekord sa Olympics para sa kategoryang 55 kg * [[Buddy Zabala]] – isang Pilipinong musikero at prodyuser. Siya ang bassist ng Pilipinong punk rock band na [[Hilera]] at kasalukuyan ding miyembro ng [[Moonstar88]] at [[Cambio (banda)|Cambio]]. Siya rin ay miyembro ng [[Eraserheads]] at bassist para sa [[The Dawn (banda)|The Dawn]]. * [[Anton Mari H. Lim]] – isang Pilipinong beterinaryo, negosyante, pampublikong pigura, at humanitarian.<ref>{{Cite web |title=Maligayang pagdating sa Tzu Chi Foundation! |url=http://www.tzuchizam.org/ |access-date=Agosto 27, 2017 |website=tzuchizam.org |archive-date=Agosto 27, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170827171252/http://www.tzuchizam.org/ |url-status=dead }}</ref> * [[Mark Barroca|Andy Mark C. Barroca]] – isang Pilipinong propesyonal na manlalaro ng basketball para sa [[Magnolia Hotshots]] sa [[Philippine Basketball Association]] (PBA).<ref>{{Banggitin ang web |title=Mark Barroca |url=http://stats.humblebola.com/pba/players/136-Barroca-Mark |archive-url=https://web.archive.org/web/20180115234539/http://stats.humblebola.com/pba/players/136-Barroca-Mark |archive-date=Enero 15, 2018 |access-date=Enero 15, 2018 |website=HumbleBola}}</ref> * [[RR Garcia|Ryan Roose B. "RR" Garcia]] – isang Pilipinong propesyonal na manlalaro ng basketball para sa [[TNT KaTropa]] sa PBA.<ref>{{Banggitin ang web |title=RR Garcia |url=http://stats.humblebola.com/pba/players/64-Garcia-RR |archive-url=https://web.archive.org/web/20180316122015/http://stats.humblebola.com/pba/players/64-Garcia-RR |archive-date=Marso 16, 2018 |access-date=Agosto 27, 2017 |website=HumbleBola}}</ref> * [[Rudy Lingganay|Rudy Briones Lingganay Jr.]] – isa pang Pilipinong propesyonal na manlalaro ng basketball para sa TNT KaTropa sa PBA.<ref>{{Banggitin ang balita |last=Cebu Daily News |date=Setyembre 25, 2011 |title=Lingganay Layup Lifts Powerade |language=en |work=Inquirer.net |url=https://newsinfo.inquirer.net/64691/lingganay-layup-lifts-powerade |access-date=Hunyo 6, 2022}}</ref> * [[Chico Lanete]] – isang Pilipinong propesyonal na manlalaro ng basketball para sa [[Phoenix Fuel Masters]] sa PBA.<ref>{{Banggitin ang web |title=Profile ng Manlalaro ng Basketbol ni Chico Lanete |url=http://basketball.eurobasket.com/player/Chico-Lanete/Philippines/Phoenix-Fuel-Masters/94443? |access-date=Agosto 27, 2017 |website=Eurobasket}}</ref> * [[Chef Miguel Cabel Moreno|Chef Miggy Cabel Moreno]] - Kinilala ang bantog na Pilipinong Tausug chef at restaurateur sa pagtataguyod ng pamana sa pagluluto ng Katimugang Mindanao, partikular na ang lutuing [[Tausūg|Tausug]].<ref>{{Cite web |last=Concengco |first=Jar |date=Marso 12, 2025 |title=Paano Ibinubunyag ng Isang Chef ang mga Nakatagong Hiyas sa Pagluluto ng Mindanao |url=https://www.esquiremag.ph/culture/food-and-drink/chef-miguel-moreno-modern-day-warrior-of-mindanaoan-cuisine-a5356-20250312-lfrm |access-date=2025-08-25 |website=Esquire Magazine Philippines}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga kawing panlabas == * [http://cbk-zam.wikipedia.org Chavacano de Zamboanga Wikipedia] * [http://www.zamboanga.gov.ph Zamboanga City official government website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121110225747/http://www.zamboanga.gov.ph/ |date=2012-11-10 }} * [http://www.zamboanga.com/ Zamboanga.com] * [http://www.zamboangacity.com Zamboanga City Gallery] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070811045752/http://www.zamboangacity.com/ |date=2007-08-11 }} * [http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} * [http://www.ahyer.com/philippines/zamboanga-peninsula/zamboanga/subdivisions.html List of Subdivisions in Zamboanga City] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070126054920/http://www.ahyer.com/philippines/zamboanga-peninsula/zamboanga/subdivisions.html |date=2007-01-26 }} '''Mga Balita sa Internet''' * [http://www.zambotimes.com Zamboanga City, Daily] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160512062522/http://www.zambotimes.com/ |date=2016-05-12 }} * [http://www.zambonews.com Zamboanga Online News] * [http://www.zambotoday.com The Official Website of Zamboanga Today Newspaper] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080220113919/http://zambotoday.com/ |date=2008-02-20 }} * [http://www.mindanaoexaminer.com/ The Mindanao Examiner] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813081413/http://www.mindanaoexaminer.com/ |date=2007-08-13 }} {{Zamboanga del Sur}} {{Philippine cities}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas|Zamboanga, Lungsodng]] fxojm1d96e1awtl231u5ig8hzjk4er7 0 4838 2238119 2236764 2026-10-31T02:29:39Z ~2026-57827-41 168210 Kinansela ang pagbabagong 2235763 ni [[Special:Contributions/~2026-56188-39|~2026-56188-39]] ([[User talk:~2026-56188-39|Usapan]]) 2238119 wikitext text/x-wiki {{distinguish|Paniqui}} {{Automatic taxobox |name = Paniki |fossil_range = {{Fossil range|52|0|[[Eocene]]–[[Holocene|Present]]}} |image = <imagemap> File:Wikipedia-Bats-001-v01.jpg|300px rect 0 0 820 510 [[Common vampire bat]] rect 0 510 820 950 [[Greater horseshoe bat]] rect 0 950 820 1560 [[Greater short-nosed fruit bat]] rect 1520 0 820 510 [[Egyptian fruit bat]] rect 1520 510 820 950 [[Mexican free-tailed bat]] rect 1520 950 820 1560 [[Greater mouse-eared bat]] </imagemap> |taxon = Chiroptera |authority = [[Johann Friedrich Blumenbach|Blumenbach]], 1779 |subdivision_ranks = Suborders |subdivision = (traditional): * [[Megachiroptera]] * [[Microchiroptera]] (present): * [[Yinpterochiroptera]] * [[Yangochiroptera]] |range_map = Bat range.png |range_map_caption = Worldwide distribution of bat species }} Ang '''kulapnit''' o ([[Wikang Filipino|Filipino]]: '''paniki''') ay isang lumilipad na [[mamalya]] sa [[order (biology)|order]] ng ''Chiroptera'' na may braso na naging [[pakpak]]. Nagpapatangay lamang sa hangin ang ibang mga mamalya, katulad ng mga [[lumilipad na ardilya]] o mga [[palanger]] ngunit ang paniki lamang ang totoong lumilipad. Sinalin ang pangalang ''Chiroptera'' bilang ''Kamay na Pakpak'' dahil katulad ng kayarian ng bukas na pakpak nito sa pinabukas na kamay ng isang [[tao]] na natatakpan ng isang lamad. == Mga pamilya == {{Wikidata list|sparql= SELECT ?item (concat("[[", ?taxonname, "]]") as ?taxonLink) (concat("[http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=", ?msw, " Mammal Species of the World]") as ?mswLink) WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q16521 ; wdt:P105 wd:Q35409 ; wdt:P171* wd:Q28425 ; wdt:P225 ?taxonname . optional { ?item wdt:P959 ?msw . } } |columns=P18:Larawan,?taxonLink:Pamilya,?mswLink:MSW |section= |min_section=3 |sort=P225 |links=text |thumb=128 |autolist=fallback }} {| class='wikitable sortable' ! Larawan ! Pamilya ! MSW |- | | [[Antrozoidae]] | |- | [[Talaksan:Archaeonycteris.JPG|center|128px]] | [[Archaeonycteridae]] | |- | | [[Cistugidae]] | |- | [[Talaksan:Kitti's hog-nosed bat Stuffed specimen.jpg|center|128px]] | [[Craseonycteridae]] | [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=13800911 Mammal Species of the World] |- | [[Talaksan:Emballonura semicaudata.jpg|center|128px]] | [[Emballonuridae]] | [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=13800914 Mammal Species of the World] |- | [[Talaksan:Furipterus horrens.jpg|center|128px]] | [[Furipteridae]] | [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=13801520 Mammal Species of the World] |- | | [[Hassianycterididae]] | |- | [[Talaksan:Hipposideros ridleyi Chong Yee Ling.JPG|center|128px]] | [[Hipposideridae]] | [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=13800674 Mammal Species of the World] |- | [[Talaksan:Ghost bat infrared Perth zoo.jpg|center|128px]] | [[Megadermatidae]] | [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=13800861 Mammal Species of the World] |- | [[Talaksan:Miniopterus schreibersii dasythrix.jpg|center|128px]] | [[Miniopteridae]] | |- | | [[Mixopterygidae]] | |- | [[Talaksan:Lasiurus borealis.jpg|center|128px]] | [[Molossidae]] | [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=13801559 Mammal Species of the World] |- | [[Talaksan:Mormoops blainvillii.jpg|center|128px]] | [[Mormoopidae]] | [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=13801470 Mammal Species of the World] |- | [[Talaksan:MystacinaTuberculataFord.jpg|center|128px]] | [[Mystacinidae]] | [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=13801087 Mammal Species of the World] |- | [[Talaksan:Natalus stramineus.jpg|center|128px]] | [[Natalidae]] | [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=13801535 Mammal Species of the World] |- | [[Talaksan:Nycteris thebaica.jpg|center|128px]] | [[Nycteridae]] | [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=13801048 Mammal Species of the World] |- | | [[Philisidae]] | |- | | [[Phyllostomatidae]] | |- | [[Talaksan:Artibeus sp. Tortuguero National Park crop.jpg|center|128px]] | [[Phyllostomidae]] | [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=13801091 Mammal Species of the World] |- | | [[Phyllostomidae]] | |- | [[Talaksan:Pteropus conspicillatus.jpg|center|128px]] | [[Pteropodidae]] | [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=13800002 Mammal Species of the World] |- | [[Talaksan:Bat(20070605).jpg|center|128px]] | [[Rhinolophidae]] | [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=13800444 Mammal Species of the World] |- | [[Talaksan:Rhinonicteris aurantia.jpg|center|128px]] | [[Rhinonycteridae]] | |- | | [[Tanzanycteridae]] | |- | | [[Tanzanycterididae]] | |- | [[Talaksan:Abendsegler-drawing.jpg|center|128px]] | [[Vespertilionidae]] | [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=13801791 Mammal Species of the World] |} {{Wikidata list end}} {{stub|Mamalya}} [[Kaurian:Hayop ng Pilipinas]] [[Kaurian:Paniki]] 0ealyqu5xb8y0qgdobtu00jmxr03aul 0 5646 2238129 2237111 2026-10-31T02:37:42Z ~2026-57827-41 168210 Kinansela ang pagbabagong 2237111 ni [[Special:Contributions/~2026-57165-29|~2026-57165-29]] ([[User talk:~2026-57165-29|Usapan]]) 2238129 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- Basic info --> |official_name = Gitnang Luzon |other_name = Rehiyong III |settlement_type = [[Mga rehiyon ng Pilipinas|Rehiyon]] <!-- Skyline --> |image_skyline = {{Photomontage | photo1a = Baler Bay.jpg{{!}}Look ng Baler | photo2a = Our Lady of Mt. Carmel Parish - left side view (Paseo Del Congreso, Malolos, Bulacan; 2017-03-14).jpg {{!}} Simbahan ng Barasoain sa Bulacan | photo2b = Mount Pinatubo 20081229 02.jpg{{!}} Bundok Pinatubo sa Zambales | photo3a = Gabaldon,Nueva Ecijajf9335 09.JPG{{!}} Parte ng Sierra Madre sa Nueva Ecija = | photo3b = Angeles Heritage District.jpg{{!}} Pamanang Distrito sa Pampanga | size = 260 | position = center | spacing = 2 | color = transparent | border = 0 | foot_montage = ''Paikot sa kanan mula sa itaas:'' [[Look ng Baler]]; [[Simbahan ng Barasoain]] sa [[Malolos]], [[Bulacan]]; bahagi ng [[Sierra Madre (Pilipinas)|Sierra Madre]] malapit sa [[Gabaldon]], [[Nueva Ecija]]; ''Heritage District'' ng [[Angeles]] sa [[Pampanga]]; [[Bundok Pinatubo]] sa [[Zambales]] }} |image_alt = |image_caption = <!-- images and maps --> |image_flag = |flag_size = 120x80px |image_seal = |seal_size = 100x80px |image_map = {{PH wikidata|image_map}} |map_caption = Kinaroroonan sa Philippines <!-- Motto --> |nickname = Bangan ng Bigas ng Pilipinas<ref name="Climate Change, Justice and Sustainability"/> |motto = <!-- Location --> |coordinates = {{coord|region:PH|format=dms|display=inline,title}} |subdivision_type = Bansa |subdivision_name = {{PHL}} |subdivision_type1 = [[Mga kapuluan ng Pilipinas|Pangkat ng pulo]] |subdivision_name1 = [[Luzon]] <!-- Smaller parts (e.g. boroughs of a city) and seat of government --> |seat_type = Regional center |seat = [[San Fernando, Pampanga|San Fernando {{small|(Pampanga)}}]]<ref name="regionalcenter">{{cite web | url=http://region3.dilg.gov.ph/index.php/about/key-officials/50-about-dilg-r-3/379-dilg-region-3-profile | title=DILG Region 3 - Regional Management | publisher=Department of the Interior and Local Government | accessdate=Mayo 29, 2016}}</ref> <!-- Politics --> |leader_title = |leader_name = <!-- Area --> |area_total_km2 = {{PH wikidata|area}} |area_footnotes = <!-- Population --> |population_as_of = {{PH wikidata|population_as_of}} |population_total = {{PH wikidata|population_total}} |population_footnotes = {{PH census|2015<ref name="2015pop">{{cite web | url=https://www.psa.gov.ph/sites/default/files/attachments/hsd/pressrelease/R03.xlsx | title=Highlights of the Philippine Population 2015 Census of Population (Region 3) | publisher=Philippine Statistics Authority | accessdate=Mayo 29, 2016 | archive-date=Mayo 9, 2019 | archive-url=https://web.archive.org/web/20190509072220/https://psa.gov.ph/sites/default/files/attachments/hsd/pressrelease/R03.xlsx | url-status=dead }}</ref>}} |population_density_km2 = auto <!-- General information --> |timezone = [[Pamantayang Oras ng Pilipinas|PST]] |utc_offset = +8 |iso_code = PH-03 <!-- Others --> |blank_name_sec1 = [[Mga lalawigan ng Pilipinas|Mga lalawigan]] |blank_info_sec1 = {{Collapsible list | titlestyle = font-weight:normal;text-align:left;background-color:WhiteSmoke; | title = 7 | [[Aurora (lalawigan)|Aurora]] | [[Bataan]] | [[Bulacan]] | [[Nueva Ecija]] | [[Pampanga]] | [[Tarlac]] | [[Zambales]] }} |blank1_name_sec1 = [[Mga lungsod ng Pilipinas|Malayang mga lungsod]] |blank1_info_sec1 = {{Collapsible list | titlestyle = font-weight:normal;text-align:left;background-color:WhiteSmoke; | title = 2 | [[Angeles]] | [[Olongapo]] }} |blank2_name_sec1 = [[Mga bayan ng Pilipinas|Mga bayan]] |blank2_info_sec1 = 116 |blank3_name_sec1 = [[Barangay|Mga barangay]] |blank3_info_sec1 = 3,102 |blank4_name_sec1 = [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Mga distritong pambatas]] |blank4_info_sec1 = 20 | demographics_type1 = Talatuntunan ng Kaunlarang Pantao | demographics1_title1 = [[Talatuntunan ng Kaunlarang Pantao|HDI]] (2018) | demographics1_info1 = 0.726<ref name="GlobalDataLab">{{Cite web|url=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|title=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|website=hdi.globaldatalab.org|access-date=Marso 13, 2020}}</ref><br/>{{color|#0c0|high}} · [[Talaan ng mga lalawigan ng Pilipinas ayon sa Talatuntunan ng Kaunlarang Pantao|Pang-apat]] |blank_name_sec2 = [[Mga wika sa Pilipinas|Mga wika]] |blank_info_sec2 = {{hlist | item-style=white-space:nowrap; | [[Wikang Kapampangan|Kapangpangan]] | [[Wikang Pangasinan|Pangasinan]] | [[Wikang Tagalog|Tagalog]] | [[Wikang Sambal|Sambal]] | [[Wikang Iloko|Iloko]] | [[Wikang Ingles|Ingles]] | ''iba pa'' }} |website = }} Ang '''Gitnang Luzon''' ({{lang-pam|Kalibudtarang Luzon}}, [[wikang Sambal|Sambal]]: ''Botlay a Luzon'', {{lang-pag|Pegley na Luzon}}, {{lang-ilo|Tengnga a Luzon}}, {{lang-en|Central Luzon}}), itinalagang '''Rehiyong III''', ay isang [[Mga rehiyon ng Pilipinas|administratibong rehiyon]] sa [[Pilipinas]], pangunahing naglilingkod upang ibuo ang pitong mga lalawigan ng malawak na gitnang mga kapatagan ng pulo ng [[Luzon]] (ang pinakamalaking pulo), para sa layuning pampangasiwaan. Taglay ng rehiyon ang pinakamalaking [[kapatagan]] sa bansa at gumagawa ng halos lahat ng suplay ng [[bigas]] sa bansa, kaya binansagan itong "Bangan ng Bigas ng Pilipinas" ("''Rice Granary of the Philippines''").<ref name="Climate Change, Justice and Sustainability">{{Cite book|url=https://books.google.com.ph/books?id=epsmm-bhnqcC|title=Climate Change, Justice and Sustainability: Linking Climate and Development Policy|last=Edenhofer|first=Ottmar|last2=Wallacher|first2=Johannes|last3=Lotze-Campen|first3=Hermann|last4=Reder|first4=Michael|last5=Knopf|first5=Brigitte|last6=Müller|first6=Johannes|date=Hunyo 25, 2012|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=9789400745407|page=206|language=en|ref=Climate Change, Justice and Sustainability}}</ref> Ang mga lalawigang bumubuo rito ay: [[Aurora (lalawigan)|Aurora]], [[Bataan]], [[Bulacan]], [[Nueva Ecija]], [[Pampanga]], [[Tarlac]] at [[Zambales]].<ref>{{cite web|title=Central Luzon, Region III, Philippines|url=http://flagspot.net/flags/ph-iii.html|publisher=flagspot.net}}</ref> == Etimolohiya == Ang kasalukuyang pangalan ng rehiyon tumutukoy sa lokasyon nito sa malaking pulo ng Luzon. Nagmula ang termino sa mga Amerikanong mananakop kasunod ng pagkatalo ng Unang Republika ng Pilipinas. May mga panukala para palitan sa "''rehiyon ng Luzones''" ang pangalan ng rehiyon. Ang ipinapanukalang pangalan ay isang pagtukoy sa dating pangalan ng pulo ng Luzon – [[luzones|Luções]] – na ginamit paglaon upang matukoy sa gitnang lugar ng pulo na umaabot mula Pagasinan sa hilaga hanggang Pampanga sa timog. Ang salitang Luções ay literal na nagngangahulugang Luzones.<ref>http://opinion.inquirer.net/95645/change-name-will-good-philippines</ref><ref>http://news.abs-cbn.com/news/06/13/17/should-the-philippines-be-renamed-historian-weighs-in</ref> ==Paglalarawan== Matatagpuan ang rehiyon ng Gitnang Luzon sa hilaga ng [[Maynila]], ang pambansang kabisera. Kahangga nito ay mga rehiyon ng [[Ilocos]] at [[Lambak ng Cagayan]] sa hilaga; [[Kalakhang Maynila|Pambansang Punong Rehiyon]], [[Calabarzon]] at mga katubigan ng [[Look ng Maynila]] sa timog; [[Dagat Timog Tsina]] (o [[Dagat Kanlurang Pilipinas]]) sa kanluran; at ang [[Dagat Pilipinas]] sa silangan.<ref>{{cite web|title=Region III, Central Luzon, Geographical Location|url=http://www.evis.net.ph/subregions/subregion3.htm|publisher=evis.net.ph}}</ref> Sa kasaysayan, kalinangan, at heograpiya, ang [[Pangasinan]] ay isang mahalagang bahagi ng rehiyon, ngunit ginawang pampolitika na bahagi ng rehiyon ng [[Ilocos]] ni [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Ferdinand Marcos]] noong Hunyo 22, 1973.<ref>{{cite web|url = http://www.lawphil.net/statutes/presdecs/pd1973/pd_224_1973.html| title = Presidential Decree № 224| accessdate = Nobyembre 5, 2016}}</ref> Ang Gitnang Luzon ay nag-aani ng pinakamaraming bigas sa buong bansa. Inihahatid at iniluluwas ang labis na bigas sa ibang mga rehiyon ng Pilipinas. Ang lungsod ng [[San Fernando, Pampanga|San Fernando]], na panlalawigang kabisera ng Pampanga, ay itinalagang sentro panrehiyon. Inilipat ang lalawigan ng [[Aurora (lalawigan)|Aurora]] sa rehiyon mula sa [[Timog Katagalugan|Rehiyong IV]] sa pamamagitan ng ''Kautusang Tagapagpaganap Blg. 103'' noong Mayo 2002.<ref name="NSCBGovPH-EO103">{{cite web|title=Executive Order No. 103; Dividing Region IV into Region IV-A and Region IV-B, Transferring the Province of Aurora to Region III and for Other Purposes|url=http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/articles/intro_EO103.asp|website=[[Philippine Statistics Authority]]|accessdate=March 29, 2016|date=May 17, 2002|quote=SECTION 4. The Province of Aurora is hereby transferred to and shall form part of Region III.|archive-url=https://web.archive.org/web/20160518123918/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/articles/intro_EO103.asp|archive-date=May 18, 2016|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite PH act|chamber=EO|number=103, s. 2002|title=Dividing Region IV into Region IV-A and Region IV-B, transferring the Province of Aurora to Region III and for other purposes|url=https://www.officialgazette.gov.ph/2002/05/17/executive-order-no-103-s-2002/|date=May 17, 2002|access-date=May 1, 2023|quote=SECTION 4. The Province of Aurora is hereby transferred to and shall form part of Region III.}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://blgf.gov.ph/region-3/ |title=Bureau of Local Government Finance Region 3 |access-date=2025-09-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251008141907/https://blgf.gov.ph/region-3/ |archive-date=2025-10-08 |url-status=dead}}</ref> ==Demograpiya== {{Philippine Census | title= Senso ng populasyon ng<br>Gitnang Luzon | 1980= | 1990= 6338590 | 2000= 8204742 | 2007= 9720982 | 2010= 10137737 | 2015= 11218177 | footnote= Pinagmulan: [[Pangasiwaan ng Estadistika ng Pilipinas|PSA]]<ref name=NSO>{{cite web|url=https://www.census.gov.ph/sites/default/files/attachments/hsd/pressrelease/Population%20and%20Annual%20Growth%20Rates%20for%20The%20Philippines%20and%20Its%20Regions%2C%20Provinces%2C%20and%20Highly%20Urbanized%20Cities%20Based%20on%201990%2C%202000%2C%20and%202010%20Censuses.pdf |title=Population and Annual Growth Rates for The Philippines and Its Regions, Provinces, and Highly Urbanized Cities |work=2010 Census and Housing Population |publisher=Philippine Statistics Authority |accessdate=August 9, 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130928012059/http://www.census.gov.ph/sites/default/files/attachments/hsd/pressrelease/Population%20and%20Annual%20Growth%20Rates%20for%20The%20Philippines%20and%20Its%20Regions%2C%20Provinces%2C%20and%20Highly%20Urbanized%20Cities%20Based%20on%201990%2C%202000%2C%20and%202010%20Censuses.pdf |archivedate=September 28, 2013 }}</ref>{{PH census|2015}} |align=none }} ===Mga wika=== Ang katutubong mga wika ng Gitnang Luzon ay: * [[Wikang Kapampangan|Kapampangan]], sinasalita sa kabuoan ng Pampanga at katimugang Tarlac, gayon din sa timog-silangang Zambales, hilagang-silangang Bataan, kanlurang Bulacan, at timog-kanlurang Nueva Ecija. * [[Wikang Pangasinan|Pangasinan]], sinaslita sa hilagang Tarlac, hilagang-silangang Zambales, at hilagang-kanlurang Nueva Ecija. * [[Wikang Tagalog|Tagalog]], sinasalita sa Bulacan, Pampanga, Tarlac, Nueva Ecija, Aurora, Bataan, and Zambales. Ang pinakapopular na diyalekto ng Tagalog ay ang Bulakenyo na naririnig at sinasalita din sa Nueva Ecija; ang diyalektong sinasalita naman sa Aurora ay Tayabasin na sinasalita rin sa Quezon, si Presidente [[Manuel L. Quezon]] na itinuturing na Ama ng Pambansang Wika dahil pinili nya ang Tagalog bilang basehan ng pambansang wika ay isinilang at lumaki sa Baler, Aurora. Ito ang rehiyonal na [[lingua franca]], bilang [[wikang Filipino|Filipino]]. * [[Wikang Iloko|Iloko]], sinasalita sa hilagang Nueva Ecija at sa ilang bahagi ng Tarlac, Zambales, at Aurora. * [[Mga wikang Sambaliko|Sambal]], ginagamit ng karamihan sa Zambales at sa ilang nakakalat na mga pook sa Bataan at Pampanga. ===Relihiyon=== Walumpu't porsyento ng populasyon ng Gitnang Luzon ay [[Simbahang Katolika sa Pilipinas|Katoliko]]. Ang iba pang mga relihiyon na kumakatawan ay mga Protestante (kasama ang mga Evangelical), [[Islam]], [[Iglesia Ni Cristo]], at katutubong mga relihiyon tulad ng [[Anitismo]]. Mayroon din ibang mga denominasyon tulad ng Jesus Is Lord, Pentecostal Missionary Church of Christ, Ang Dating Daan, Jesus Miracle Crusade, [[Nagkakaisang Metodistang Simbahan]] at iba pa. == Mga pagkakahating administratibo == [[Talaksan:Ph central luzon.png|thumb|300px|Mapang Pampolitika ng Gitnang Luzon]] Ang Gitnang Luzon ay binubuo ng 7 [[Mga lalawigan ng Pilipinas|mga lalawigan]], 2 ''mataas na urbanisadong'' [[Mga lungsod ng Pilipinas|mga lungsod]], 12 ''nakapaloob'' na mga lungsod, 116 [[Mga bayan ng Pilipinas|mga bayan]], at 3,102 mga barangay.<ref name="NSCB">{{cite web|title=List of Regions|url=http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/listreg.asp|publisher=National Statistical Coordination Board|accessdate=Enero 9, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20081013150956/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/listreg.asp|archive-date=Oktubre 13, 2008|url-status=dead}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="background-color:#FDFDFD;text-align:center;font-size:90%;border:1pt solid grey;" |- ! scope="col" style="border-bottom:none;" colspan=2 class="unsortable" | Lalawigan {{font|{{small|or}} {{abbr|''HUC''|Mataas na urbanisadong lungsod; namamahala nang malaya mula sa anumang lalawigan}}|css=font-weight:normal}} ! scope="col" style="border-bottom:none;" class="unsortable" | Kabisera ! scope="col" style="border-bottom:none;" class="unsortable" | [[Mga wika sa Pilipinas|Wika]] ! scope="col" style="border-bottom:none;white-space:nowrap;" class="unsortable" colspan=2 | Populasyon {{small|(2015)}}{{PH census|2015}} ! scope="col" style="border-bottom:none;" colspan=2 | Sukat<ref name="PSA-NSCB-ProvinceList">{{cite web |title=PSGC Interactive; List of Provinces |url=http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/listprov.asp |website=[[Pangasiwaan ng Estadistika ng Pilipinas|Philippine Statistics Authority]] |accessdate=Marso 29, 2016 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130111015112/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/listprov.asp |archivedate=Enero 11, 2013 }}</ref> ! scope="col" style="border-bottom:none;" colspan=2 | Kapal ng<br>populasyon ! scope="col" style="border-bottom:none;" class="unsortable" | Mga lungsod ! scope="col" style="border-bottom:none;" class="unsortable" | {{Abbr|Muni.|Mga bayan}} ! scope="col" style="border-bottom:none;" class="unsortable" | {{abbr|Barangay|Mga barangay}} |- ! scope="col" style="border-top:none;" colspan=2 | ! scope="col" style="border-top:none;" | ! scope="col" style="border-top:none;" colspan=2 | ! scope="col" style="border-style:none none solid solid;" | km² ! scope="col" style="border-style:none solid solid none;white-space:nowrap;" class="unsortable" | sq mi ! scope="col" style="border-style:none none solid solid;" | /km² ! scope="col" style="border-style:none solid solid none;white-space:nowrap;" class="unsortable" | /sq mi ! scope="col" style="border-top:none;" | ! scope="col" style="border-top:none;" | ! scope="col" style="border-top:none;" | |- ! scope="row" style="text-align:left;background-color:initial;" colspan=2 | [[Aurora (lalawigan)|Aurora]]<br>[[File:Flag of Aurora, Philippines.svg|200px]] | style="text-align:left;" | [[Baler]] | [[wikang Kasiguranin|Casiguranin]]/[[Wikang Tagalog|Tagalog]]<ref>Ang Tagalog sa Aurora ay halos katumbas ng Lumang Tagalog na sinasalita rin sa probinsya ng Quezon, [[Tayabasing Tagalog]].</ref>/[[Wikang Iloko|Iloko]] | {{percent and number|214336|11218177|disp=table|1|pad=yes}} | {{convert|3,147.32|km2|abbr=values|disp=table}} | {{convert|{{sigfig|214336/3,147.32|2}}|PD/km2|abbr=values|disp=table}} | 0 | 8 | [[Talaan ng mga barangay sa Aurora|151]] |- ! scope="row" style="text-align:left;background-color:initial;" colspan=2 | [[Bataan]]<br>[[File:Bataan Flag.png|200px]] | style="text-align:left;" | [[Balanga]] | [[Wikang Sambal|Sambal]]/[[Wikang Kapampangan|Kapampangan]]/[[Wikang Tagalog|Tagalog]] | {{percent and number|760650|11218177|disp=table|1|pad=yes}} | {{convert|1,372.98|km2|abbr=values|disp=table}} | {{convert|{{sigfig|760650/1,372.98|2}}|PD/km2|abbr=values|disp=table}} | 1 | 11 | 237 |- ! scope="row" style="text-align:left;background-color:initial;" colspan=2 | [[Bulacan]]<br>[[File:PH-BUL Flag.png|200px]] | style="text-align:left;" | [[Malolos]] | [[Bulakenyong Tagalog]]/[[Wikang Kapampangan|Kapampangan]] | {{percent and number|3292071|11218177|disp=table|1|pad=yes}} | {{convert|2,796.10|km2|abbr=values|disp=table}} | {{convert|{{sigfig|3292071/2,796.10|2}}|PD/km2|abbr=values|disp=table}} | 3 | 21 | 569 |- ! scope="row" style="text-align:left;background-color:initial;" colspan=2 | {{nowrap|[[Nueva Ecija]]<br>[[File:Vlag Fil NuevaEcija.gif|200px]]}} | style="text-align:left;" | [[Palayan, Nueva Ecija|Palayan]] | [[Bulakenyong Tagalog]]/[[Wikang Iloko|Iloko]]/Kapampangan | {{percent and number|2151461|11218177|disp=table|1|pad=yes}} | {{convert|5,751.33|km2|abbr=values|disp=table}} | {{convert|{{sigfig|2151461/5,751.33|2}}|PD/km2|abbr=values|disp=table}} | 5 | 27 | 849 |- ! scope="row" style="text-align:left;background-color:initial;" colspan=2 | [[Pampanga]]<br>[[File:Pampanga Flag.png|200px]] | style="text-align:left;" | {{nowrap|[[San Fernando, Pampanga|San Fernando]]}} | [[Wikang Kapampangan|Kapampangan]]/[[Bulakenyong Tagalog]] | {{percent and number|2198110|11218177|disp=table|1|pad=yes}} | {{convert|2,002.20|km2|abbr=values|disp=table}}<!-- excluding Angeles --> | {{convert|{{sigfig|2198110/2,002.20|2}}|PD/km2|abbr=values|disp=table}} | 2 | 19 | 505 |- ! scope="row" style="text-align:left;background-color:initial;" colspan=2 | [[Tarlac]]<br>[[File:Flag of the Province of Tarlac.svg|200px]] | style="text-align:left;" | [[Lungsod ng Tarlac]] | [[Wikang Kapampangan|Kapampangan]]/[[Wikang Iloko|Iloko]] | {{percent and number|1366027|11218177|disp=table|1|pad=yes}} | {{convert|3,053.60|km2|abbr=values|disp=table}} | {{convert|{{sigfig|1366027/3,053.60|2}}|PD/km2|abbr=values|disp=table}} | 1 | 17 | [[Talaan ng mga barangay sa Tarlac|511]] |- ! scope="row" style="text-align:left;background-color:initial;" colspan=2 | [[Zambales]]<br>[[File:Zambales Flag.png|200px]] | style="text-align:left;" | [[Iba, Zambales|Iba]] | [[Wikang Sambal|Sambal]]/[[Wikang Iloko|Iloko]]/[[Wikang Tagalog|Tagalog]] | {{percent and number|590848|11218177|disp=table|1|pad=yes}} | {{convert|3,645.83|km2|abbr=values|disp=table}}<!-- excluding Olongapo --> | {{convert|{{sigfig|590848/3,645.83|2}}|PD/km2|abbr=values|disp=table}} | 0 | 13 | 230 |- ! scope="row" style="text-align:left;background-color:#FDFDFD;border-right:0;font-weight:normal;font-style:italic;" | [[Angeles]] | style="text-align:right;border-left:0;" | † | — | [[Wikang Kapampangan|Kapampangan]]/[[Wikang Ingles|Ingles]] | {{percent and number|411634|11218177|disp=table|1|pad=yes}} | {{convert|60.27|km2|abbr=values|disp=table}} | {{convert|{{sigfig|411634/60.27|2}}|PD/km2|abbr=values|disp=table}} | — | — | 33 |- ! scope="row" style="text-align:left;background-color:#FDFDFD;border-right:0;font-weight:normal;font-style:italic;" | [[Olongapo]] | style="text-align:right;border-left:0;" | † | — | [[Wikang Tagalog|Tagalog]]/[[Wikang Sambal|Sambal]] | {{percent and number|233040|11218177|disp=table|1|pad=yes}} | {{convert|185.00|km2|abbr=values|disp=table}} | {{convert|{{sigfig|233040/185.00|2}}|PD/km2|abbr=values|disp=table}} | — | — | 17 |-class="sortbottom" ! scope="row" colspan=4 style="text-align:left;" | Kabuoan ! scope="col" style="text-align:right;" | 11,218,177 ! scope="col" style="text-align:right;" | 22,014.63 ! scope="col" | {{convert|22,014.63|km2|disp=number|2}} ! scope="col" style="text-align:right;" | {{sigfig|11218177/22,014.63|2}} ! scope="col" style="text-align:right;" | {{convert|{{sigfig|11218177/22,014.63|2}}|PD/km2|disp=number}} ! scope="col" | 14 ! scope="col" | 116 ! scope="col" | 3,102 |-class="sortbottom" style="text-align:left;background-color:#F2F2F2;border-top:double grey;" | colspan=13 style="padding-left:1em;" | {{Color box|#FDFDFD|†|border=darkgray}} Ang Angeles at Olongapo ay ''mga matataas na urbanisadong lungsod''; hiwalay ang mga pigura sa mga lalawigan ng Pampanga at Zambales. |} === Mga Lungsod === May labing-apat na mga lungsod ang rehiyon ng Gitnang Luzon. Ang [[San Jose del Monte]] ay may pinakamaraming populasyon habang pinakamatao naman ang [[Angeles]]. Batay sa lawak ng lupa ang [[Lungsod ng Tarlac]] ay ang pinakamalaki sa rehiyon. {{unbulleted list | {{Color box|#BFF5FF|†|border=darkgray}} {{font|Sentrong panrehiyon|size=90%}} }} {| class="wikitable sortable collapsible collapsed" style="text-align:center;background-color:#FDFDFD;font-size:90%;" |- ! scope="col" style="border-bottom:none;" class="unsortable" | Lungsod ! scope="col" style="border-bottom:none;" class="unsortable" | Populasyon {{small|(2015)}}{{PH census|2015}} ! scope="col" style="border-bottom:none;" class="unsortable" colspan=2 | Lawak<ref name="PSA-CitiesList">{{cite web|title=PSGC Interactive; List of Cities |url=http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/listcity.asp |website=Philippine Statistics Authority |accessdate=Marso 29, 2016 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110429190752/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/listcity.asp |archivedate=Abril 29, 2011 }}</ref> ! scope="col" style="border-bottom:none;" class="unsortable" colspan=2 | Kapal ng<br>populasyon ! scope="col" style="border-bottom:none;" class="unsortable" | Uri ng lungsod ! scope="col" style="border-bottom:none;" class="unsortable" | Kaurian sa kita ! scope="col" style="border-bottom:none;" class="unsortable" | Lalawigan |- ! scope="col" style="border-top:none;" | ! scope="col" style="border-top:none;" | ! scope="col" style="border-style:hidden hidden solid solid;" | km² ! scope="col" style="border-style:hidden solid solid hidden;" class="unsortable" | {{nowrap|sq mi}} ! scope="col" style="border-style:hidden hidden solid solid;" | /km² ! scope="col" style="border-style:hidden solid solid hidden;" class="unsortable" | {{nowrap|/sq mi}} ! scope="col" style="border-top:none;" | ! scope="col" style="border-top:none;" | ! scope="col" style="border-top:none;" | |- ! scope="row" style="text-align:left;background-color:initial;" | [[Angeles]] | style="text-align:right;" | 411,634 | {{convert|60.27|km2|abbr=values|disp=table}} | {{convert|{{sigfig|411634/60.27|2}}|PD/km2|abbr=values|disp=table}} | style="text-align:center;" | Mataas na Urbanisado | style="text-align:center;" | Una | style="text-align:left;" | [[Pampanga]] |- ! scope="row" style="text-align:left;background-color:initial;" | [[Balanga]] | style="text-align:right;" | 96,061 | {{convert|111.63|km2|abbr=values|disp=table}} | {{convert|{{sigfig|96061/111.63|2}}|PD/km2|abbr=values|disp=table}} | style="text-align:center;" | Nakapaloob | style="text-align:center;" | Ika-apat | style="text-align:left;" | [[Bataan]] |- ! scope="row" style="text-align:left;background-color:initial;" | [[Cabanatuan]] | style="text-align:right;" | 302,231 | {{convert|192.29|km2|abbr=values|disp=table}} | {{convert|{{sigfig|302231/192.29|2}}|PD/km2|abbr=values|disp=table}} | style="text-align:center;" | Nakapaloob | style="text-align:center;" | Una | style="text-align:left;" | [[Nueva Ecija]] |- ! scope="row" style="text-align:left;background-color:initial;" | [[Gapan]] | style="text-align:right;" | 110,303 | {{convert|164.44|km2|abbr=values|disp=table}} | {{convert|{{sigfig|110303/164.44|2}}|PD/km2|abbr=values|disp=table}} | style="text-align:center;" | Nakapaloob | style="text-align:center;" | Ika-apat | style="text-align:left;" | [[Nueva Ecija]] |- ! scope="row" style="text-align:left;background-color:initial;" | [[Mabalacat]] | style="text-align:right;" | 250,799 | {{convert|83.18|km2|abbr=values|disp=table}} | {{convert|{{sigfig|250799/83.18|2}}|PD/km2|abbr=values|disp=table}} | style="text-align:center;" | Nakapaloob | style="text-align:center;" | Una | style="text-align:left;" | [[Pampanga]] |- ! scope="row" style="text-align:left;background-color:initial;" | [[Malolos]] | style="text-align:right;" | 252,074 | {{convert|67.25|km2|abbr=values|disp=table}} | {{convert|{{sigfig|252074/67.25|2}}|PD/km2|abbr=values|disp=table}} | style="text-align:center;" | Nakapaloob | style="text-align:center;" | Una | style="text-align:left;" | [[Bulacan]] |- ! scope="row" style="text-align:left;background-color:initial;" | [[Meycauayan]] | style="text-align:right;" | 209,083 | {{convert|32.10|km2|abbr=values|disp=table}} | {{convert|{{sigfig|209083/32.10|2}}|PD/km2|abbr=values|disp=table}} | style="text-align:center;" | Nakapaloob | style="text-align:center;" | Una | style="text-align:left;" | [[Bulacan]] |- ! scope="row" style="text-align:left;background-color:initial;" | [[Muñoz]] | style="text-align:right;" | 81,483 | {{convert|163.05|km2|abbr=values|disp=table}} | {{convert|{{sigfig|81483/163.05|2}}|PD/km2|abbr=values|disp=table}} | style="text-align:center;" | Nakapaloob | style="text-align:center;" | Ika-apat | style="text-align:left;" | [[Nueva Ecija]] |- ! scope="row" style="text-align:left;background-color:initial;" | [[Olongapo]] | style="text-align:right;" | 233,040 | {{convert|185.00|km2|abbr=values|disp=table}} | {{convert|{{sigfig|233040/185.00|2}}|PD/km2|abbr=values|disp=table}} | style="text-align:center;" | Mataas na Urbanisado | style="text-align:center;" | Una | style="text-align:left;" | [[Zambales]] |- ! scope="row" style="text-align:left;background-color:initial;" | [[Palayan, Nueva Ecija|Palayan]] | style="text-align:right;" | 41,041 | {{convert|101.40|km2|abbr=values|disp=table}} | {{convert|{{sigfig|41041/101.40|2}}|PD/km2|abbr=values|disp=table}} | style="text-align:center;" | Nakapaloob | style="text-align:center;" | Ikalima | style="text-align:left;" | [[Nueva Ecija]] |- ! scope="row" style="text-align:left;background-color:#BFF5FF;border-right:0;" |† [[San Fernando, Pampanga|San Fernando]] | style="text-align:right;" | 306,659 | {{convert|67.74|km2|abbr=values|disp=table}} | {{convert|{{sigfig|306659/67.74|2}}|PD/km2|abbr=values|disp=table}} | style="text-align:center;" | Nakapaloob | style="text-align:center;" | Una | style="text-align:left;" | [[Pampanga]] |- ! scope="row" style="text-align:left;background-color:initial;" | [[San Jose, Nueva Ecija|San Jose]] | style="text-align:right;" | 139,738 | {{convert|185.99|km2|abbr=values|disp=table}} | {{convert|{{sigfig|139738/185.99|2}}|PD/km2|abbr=values|disp=table}} | style="text-align:center;" | Nakapaloob | style="text-align:center;" | Ikalawa | style="text-align:left;" | [[Nueva Ecija]] |- ! scope="row" style="text-align:left;background-color:initial;" | [[San Jose del Monte]] | style="text-align:right;" | 574,089 | {{convert|105.53|km2|abbr=values|disp=table}} | {{convert|{{sigfig|574089/105.53|2}}|PD/km2|abbr=values|disp=table}} | style="text-align:center;" | Nakapaloob | style="text-align:center;" | Una | style="text-align:left;" | [[Bulacan]] |- ! scope="row" style="text-align:left;background-color:initial;" | [[Lungsod ng Tarlac]] | style="text-align:right;" | 342,493 | {{convert|274.66|km2|abbr=values|disp=table}} | {{convert|{{sigfig|342493/274.66|2}}|PD/km2|abbr=values|disp=table}} | style="text-align:center;" | Nakapaloob | style="text-align:center;" | Una | style="text-align:left;" | [[Tarlac]] |} {{Largest cities | province = Gitnang Luzon | stat_ref = Source: 2020 PH Census Bureau Estimate | list_by_pop = Pilipinas | div_name = Gitnang Luzon | div_link = Lalawigan{{!}}Lalawigan | city_1 = San Jose del Monte{{!}}San Jose del Monte | div_1 = Bulacan{{!}}Bulacan | pop_1 =651,813 | img_1 = 9409SM City San Jose Del Monte QualiMed 28.jpg | city_2 = Angeles, Pampanga{{!}}''Angeles'' | div_2 = Pampanga{{!}}Pampanga | pop_2 = 462,928 | img_2 = Angeles City 2021.jpg | city_3 = Lungsod ng Tarlac{{!}}'''Tarlac City''' | div_3 = Tarlac{{!}}Tarlac | pop_3 = 385,398 | img_3 = Tarlac City 2.JPG | city_4 = San Fernando, Pampanga{{!}}'''San Fernando''' | div_4 = Pampanga{{!}}Pampanga | pop_4 = 354,666 | img_4 = FvfPampanga2265 05.JPG | city_5 = Cabanatuan{{!}}Cabanatuan | div_5 = Nueva Ecija{{!}}Nueva Ecija | pop_5 = 327,325 | city_6 = Mabalacat{{!}}Mabalacat | div_6 = Pampanga{{!}}Pampanga | pop_6 = 293,244 | city_7 = Malolos{{!}}'''Malolos''' | div_7 = Bulacan{{!}}Bulacan | pop_7 = 261,189 | city_8 = Olongapo{{!}}''Olongapo'' | div_8 = Zambales{{!}}Zambales | pop_8 = 260,317 | city_9 = Meycauayan{{!}}Meycauayan | div_9 = Bulacan{{!}}Bulacan | pop_9 = 225,673 | city_10 = San Jose, Nueva Ecija{{!}}San Jose | div_10 = Nueva Ecija{{!}}Nueva Ecija | pop_10 = 150,917 }} ==Tingnan din== * [[Mga super rehiyon ng Pilipinas]] * [[Himagsikang Pilipino]] *[[Hilagang Luzon]] *[[Timog Luzon]] == Mga sanggunian == {{reflist|30em}} == Mga Kawing Panlabas == {{Commons category|Central Luzon}} {{wikivoyage|Central Luzon}} * [http://www.centralluzon.com Central Luzon Local Search] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201204051630/http://www.centralluzon.com/ |date=December 4, 2020 }} * [http://www.gov.ph/superregions/NLAQ1.pdf North Luzon Super Region: Potentials] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070615010504/http://www.gov.ph/superregions/NLAQ1.pdf |date=Hunyo 15, 2007 }} * [http://www.gov.ph/superregions/NLAQ2.pdf North Luzon Super Region: Projects] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070615010517/http://www.gov.ph/superregions/NLAQ2.pdf |date=Hunyo 15, 2007 }} * [https://web.archive.org/web/20160518123918/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/articles/intro_EO103.asp Executive Order No. 103] {{Geographic location | Centre = [[Pampanga]]/[[Angeles]] | North = [[Tarlac]] | West = [[Zambales]] | East = [[Nueva Ecija]] | South = [[Look ng Manila]] | Southwest = [[Bataan]] | Southeast = [[Bulacan]] }} {{Gitnang Luzon}} {{Rehiyon ng Pilipinas}} {{Philippines political divisions}} [[Kategorya:Gitnang Luzon| ]] [[Kategorya:Rehiyon ng Pilipinas]] 4juklhs6wnz4t3t5rk2xg9138a967ga 0 9594 2238027 2205577 2026-10-30T12:14:14Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238027 wikitext text/x-wiki {{Infobox Philippine province 2 | infoboxtitle = Lalawigan ng Guimaras<br><small>''Lalawigan sg Guimaras''</small><br><small>''Province of Guimaras''</small> | sealfile = Ph_seal_guimaras.png | region = [[Kanlurang Visayas]] (Rehiyon VI) | capital = [[Jordan, Guimaras|Jordan]] | founded = 22 Mayo 1992 | hucities = 0 | componentcities = 0 | municipalities = 5 | barangays = 98 | districts = 1 | languages = [[Wikang Hiligaynon|Hiligaynon]] | governor = Samuel T. Gumarin | locatormapfile = Ph_locator_map_guimaras.png }} Ang '''Guimaras''' (<small>pagbigkas:</small> gi•ma•rás) ay isang pulong [[mga lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]] sa [[Pilipinas]] na matatagpuan sa [[mga rehiyon ng Pilipinas|rehiyon]] ng [[Kanlurang Visayas]]. Kilala ang lalawigan sa [[mangga]] na pangunahin nitong produktong na iniluluwas pa sa ibang bansa. [[Jordan, Guimaras|Jordan]] ang kabisera ng lalawigan. ==Heograpiya== [[File:Roca Encantada House - Buenavista, Guimaras.jpg|left|thumb|230px|Ang Bahay Roca Encantada sa Buenavista]] Hinihiwalay ng makitid na [[Kipot ng Iloilo]] mula sa pulo ng [[Panay]] at [[Kipot ng Guimaras]] mula sa pulo ng [[Negros]] ang lalawigan ng Guimaras. Ang pulo ng Guimaras na siyang pangunahing pulo ng lalawigan ang bumubuo sa 98 bahagdan ng kabuuang kalupaan nito. Binubuo ang lalawigan ng pangunahing pulo ng Guimaras at ilan pang maliliit na mga pulo sa baybayin nito, ang pinakamalaki rito ay ang pulo ng [[Inampulugan]] sa timog-silangang baybayin ng [[Sibunag, Guimaras|Sibunag]] na may lawak na 10.67&nbsp;km².<ref>[http://guimaras.gov.ph/tourism/resorts-in-guimaras/ Discover Guimaras] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121015074429/http://guimaras.gov.ph/tourism/resorts-in-guimaras/ |date=2012-10-15 }}. Province of Guimaras. ''Hinango noong 24 Oktubre 2012.'' {{in lang|en}}</ref> Ang ilan pang mga pulo ng lalawigan ay ang mga pulo ng Nadulao, Nalunga, Guiuanon, Panubulon, Tandug, Yato, Taklong. Mayo 42 maliliit na pulo naman ang bumubuo sa Kapuluang Taklong sa timog-kanlurang baybayin ng [[Nueva Valencia, Guimaras|Nueva Valencia]] sa [[Golpo ng Panay]] na nagsisilbing pambansang reserbang pandagat, kung saan nagsasagawa ng iba't-ibang gawaing pananaliksik. Ang Bundok Dinulman na may taas na 267 metro mula sa antas ng dagat ang pinakamatayog na bahagi ng lalawigan. Malaking bahagi naman ng pulo ng Guimaras ay 100 metro ang taas mula sa antas ng dagat. ==Demograpiya== Siyam sa bawat sampung Guimarasnon ay [[Wikang Hiligaynon|Hiligaynon]] — ang pangunahing wika ng rehiyon; samantalang 2.8 bahagdan naman ay [[Wikang Kinaray-a|Kinaray-a]]. At ang mga natitira naman ay mga [[Cebuano]], [[Tagalog]] at iba pang pangkat.<ref name="pop2000">[http://census.gov.ph/content/guimaras-population-almost-doubled-thirty-years Guimaras Population Almost Doubled in Thirty Years] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160315152626/http://census.gov.ph/content/guimaras-population-almost-doubled-thirty-years |date=2016-03-15 }}. National Statistics Office. 10 Enero 2002. ''Hinango noong 24 Oktubre 2012.'' {{in lang|en}}</ref> ==Kasaysayan== Sa malaking bahagi ng kasaysayan ng Guimaras sakop ito ng karatig na lalawigan ng Iloilo. Naging regular na parokya ang Guimaras noong 1755 at di-naglaon dumami ang mga naninirahan dito na naging daan upang ito'y maging isang ganap na bayan noong 1886, na may kabayanan sa Tilad (ngayo'y [[Buenavista, Guimaras|Buenavista]]).<ref>[http://guimaras.gov.ph/homepage/history/ History of Guimaras] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121111022809/http://guimaras.gov.ph/homepage/history/ |date=2012-11-11 }}. ''Hinango noong 24 Oktubre 2012.'' {{in lang|en}}</ref> Noong 1966 sa bisa ng R.A. 4667, naging sub-lalawigan ng Iloilo ang Guimaras na may tatlong bayan — [[Buenavista, Guimaras|Buenavista]], [[Jordan, Guimaras|Jordan]] at [[Nueva Valencia, Guimaras|Nueva Valencia]] (itinatag noong 1941), hanggang 1992 nang itakda ng [[Kodigo ng Pamahalaang Lokal (Pilipinas)|Kodigo ng Pamahalaang Lokal]] (R.A. 7160) ang pagdaraos ng plebisito sa lahat ng mga sub-lalawigan kung nanaisin nitong maging isang ganap na lalawigan o maibalik sa inang lalawigan nito. Sa ginanap na plebisito, 86.9 na bahagdan<ref>[http://www.lawphil.net/judjuris/juri1993/aug1993/gr_105214_1993.html G.R. No. 105214 30 Agosto 1993]. ''Hinango noong 24 Oktubre 2012.'' {{in lang|en}}</ref> ang sumang-ayon na maging isang ganap na lalawigan ang Guimaras at tuluyan nang mahiwalay sa Iloilo. Nagkaroon din ito ng sarili nitong [[Distritong pambatas ng Guimaras|kinatawan]] sa [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Kapulungan ng mga Kinatawan]] na unang hinalal noong 1995. Kasabay ng naturang halalan, ang mga plebisito na nagpatibay ng R.A. 7896 at R.A. 7897 na nagtatatag ng mga bayan ng [[Sibunag, Guimaras|Sibunag]]<ref>[http://elibrary.judiciary.gov.ph/republic_acts.php?doctype=Republic%20Acts&docid=a45475a11ec72b843d74959b60fd7bd645d0b7862487d#sam Republic Act No. 7896]{{Dead link|date=Enero 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ''Hinango noong 24 Oktubre 2012.'' {{in lang|en}}</ref> at [[San Lorenzo, Guimaras|San Lorenzo]],<ref>[http://elibrary.judiciary.gov.ph/republic_acts.php?doctype=Republic%20Acts&docid=a45475a11ec72b843d74959b60fd7bd645d1f081246d3#sam Republic Act No. 7897]{{Dead link|date=Oktubre 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ''Hinango noong 24 Oktubre 2012.'' {{in lang|en}}</ref> alinsunod sa pagkakasunod. Ang pinakamalalang sakunang pandagat sa Pilipinas ay naganap sa [[Kipot ng Guimaras]] sa pagitan ng Guimaras at Negros Occidental noong 11 Agosto 2006 nang lumubog ang oil tanker ng [[Petron]] na M/T Solar 1 at tumagas ang 2.1 milyong litrong langis na lulan nito sa karagatan ng lalawigan.<ref>Burgos, Nestor Jr. P. [http://newsinfo.inquirer.net/41161/guimaras-oil-spill-recovery-goes-on Guimaras oil spill recovery goes on]. INQUIRER.net. 13 Agosto 2011. ''Hinango noong 25 Oktubre 2012''. {{in lang|en}}</ref> ==Pamahalaan== [[File:Ph fil guimaras.png|Mapang pampolitika ng Guimaras|thumb|250px]] Gaya ng iba pang lalawigan sa Pilipinas, napapaloob sa Kodigo ng Pamahalaang Lokal ang sistema ng pamamahala sa lalawigan. Pinamumunuan ito ng gobernador na siyang punong tagapagpaganap, kahalili ang isang bise gobernador na tumatayong tagapangulo ng [[Sangguniang Panlalawigan (Pilipinas)|Sangguniang Panlalawigan]] na bumuboto lamang tuwing patas ang boto ng Sanggunian Panlalawigan. ===Punong tagapagpaganap=== # 1992–1998: Emily R. Lopez # 1998–2007: Joaquin Carlos Rahman A. Nava # 2007–2013: Felipe Hilan A. Nava # 2013– : Samuel T. Gumarin ===Sangguniang Panlalawigan=== Ang Sangguniang Panlalawigan ng Guimaras na siyang tagapagbatas ng pamahalaang panlalawigan ay binubuo ng walong regular-na-halal na kagawad o bokal at tatlong ex-officiong kasapi na siyang mga pangulo ng: *Panlalawigang tsapter ng [[Liga ng mga Barangay]], *Panlalawigang Pederasyon ng [[Sangguniang Kabataan]] , *Panlalawigang liga ng mga konsehal ng mga bayan sa lalawigan. Samantalang, naghahalal ng tig-apat na bokal ang bawat distritong pangsangguniang naghahati sa Guimaras. Napapangkat ang mga bayan nito sa sumusunod: *'''Unang distrito:''' Buenavista, San Lorenzo *'''Ikalawang distrito:''' Jordan, Nueva Valencia, Sibunag ===Pagkakahating pampolitika=== Nahahati ang Guimaras sa limang bayan na siya namang nahahati sa 98 barangay. {| width=45%; class="wikitable sortable" style="text-align:right;" !Bayan !Barangay !Lawak <br />(km²) !Populasyon <br />(2010) !Kapal<br /> (Tao/km²) |- |align=left|[[Buenavista, Guimaras|Buenavista]]||align=center| 36 || 128.26 || 46,703 || 364.1 |- |align=left|[[Jordan, Guimaras|Jordan]]||align=center| 14 || 126.11 || 34,791 || 275.9 |- |align=left|[[Nueva Valencia, Guimaras|Nueva Valencia]]||align=center| 22 || 137.12 || 37,852 || 276.1 |- |align=left|[[San Lorenzo, Guimaras|San Lorenzo]]||align=center| 12 || 93.04 || 24,032 || 258.3 |- |align=left|[[Sibunag, Guimaras|Sibunag]]||align=center| 14 || 120.04 || 19,565 || 163.0 |- !Kabuuan ||align=center|98 ||align=right|604.57 ||align=right|162,943 || align=right|269.5 |- |} ==Ekonomiya== Dahil sa paglago ng turismo, ang sektor ng paglilingkod ang may pinakamalaking ambag sa ekonomiya ng lalawigan. Kasunod nito ang sektor ng [[pagsasaka]], pangingisda at pangungubat — [[palay]], [[mangga]], [[kasoy]], alagaing-hayop at isda.<ref>[http://neda-rdc6.ph/downloads/PDPFP/Binder_Guimaras.pdf Provincial Development and Physical Framework Plan 20008–2013]{{Dead link|date=Enero 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. National Economic Development Authority&nbsp;– Region VI. ''Hinango noong 26 Oktubre 2012.'' {{in lang|en}}</ref> ==Edukasyon== Ang [[Guimaras State College]] na may campus sa Buenavista (punong campus) at Jordan ang tanging institusyong may panterserang edukasyon sa buong lalawigan. ==Transportasyon== Ang [[Paliparang Pandaigdig ng Iloilo]] ang pinakamalapit na paliparan sa lalawigan na may komersiyal na lipad. Mula sa [[Lungsod ng Iloilo]] may regular na biyahe ang mga lantsa patungong Guimaras na dumadaong sa mga bayan ng Buenavista at Jordan. Ang mga [[jeep]], [[tricycle]], [[habal-habal]] at mini-van ang mga karaniwang ginagamit na sasakyan sa lalawigan, liban sa mga [[bangka]] na sinasakyan patungo sa maliliit na pulo ng Guimaras. ==Tignan din== *[[Distritong pambatas ng Guimaras]] == Mga sanggunian == {{reflist|2}} {{Guimaras}} {{Kanlurang Kabisayaan}} {{Philippines political divisions}} [[Kategorya:Mga lalawigan ng Pilipinas]] gnz7sysjaqkhja3nog5hnw9kw02w6qj 0 10297 2238073 2228571 2026-10-30T20:55:06Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238073 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:TriglycerideDairyButter.svg|thumb|400x400px|Kayarian ng isang trigliserido na naglalaman ng asidong miristiko, palmitiko, at oleiko]] Ang '''mantikilyang-taba''' o '''taba ng gatas''' ay ang [[Taba|matabang]] bahagi ng [[gatas]]. Kadalasang ibinibenta ang gatas at krema batay sa dami ng mantikilyang-taba na taglay ng mga ito. == Komposisyon == Pangunahing binubuo ang mantikilyang-taba ng trigliserido. Naglalaman ang bawat trigliserido ng tatlong asidong-mataba. Ang mga trigliserido ng mantikilyang-taba ay naglalaman ng mga sumusunod na dami ng asidong-mataba (ayon sa bahagdan ng bigat):<ref>National Research Council, 1976, ''[http://books.nap.edu/openbook.php?chapselect=yo&page=203&record_id=22&Jump+to+Specified+Page.x=0&Jump+to+Specified+Page.y=0 online edition Fat Content and Composition of Animal Products]'', Printing and Publishing Office, National Academy of Science, Washington, D.C., {{ISBN|0-309-02440-4}}; p. 203 (sa Ingles)</ref><ref name="Ullmann">Ang halaga sa banggit ay nagsasabi ng 1–3% sang-ayon sa sanggunian: {{cite book |last1=Jost |first1=Rolf |title=Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry |year=2007 |isbn=978-3-527-30673-2 |language=en |chapter=Milk and Dairy Products |doi=10.1002/14356007.a16_589.pub3}}</ref>{{bar box|title=Nilalaman ng asidong-mataba sa mantikilyang-taba|titlebar=#DDD|left1=Uri ng asidong-mataba|right1=Bahagdan|width=400px|barwidth=100px|bars={{bar percent|Mas mababang puspos (hanggang C12)|black|11}} {{bar percent|Miristiko, puspos, C14|black|12}} {{bar percent|Palmitiko, puspos, C16|black|31}} {{bar percent|Esteariko, puspos, C18|black|11}} {{bar percent|Palmitoleiko, isahang di-puspos (''monounsaturated''), C16:1|grey|4}} {{bar percent|Oleiko, isahang di-puspos, C18:1|grey|24}} {{bar percent|Linoleiko, maraming di-puspos (polyunsaturated), C18:2|green|3}} {{bar percent|Alpa-linoleniko, maraming di-puspos, C18:3|green|1}} {{bar percent|Trans (pangunahing bakseniko, C18:1 trans-11)|blue|3}}|caption=''{{Font color|black||itim}}'':&nbsp;Puspos (''saturated''); ''{{Font color|grey||abo}}'':&nbsp;Isahang di-puspos (''monounsaturated''); ''{{Font color|green||berde}}'':&nbsp;Maraming di-puspos (''polyunsaturated''); ''{{Font color|blue||asul}}'':&nbsp;Trans}}Ang mantikilyang-taba ay naglalaman ng humigit-kumulang 3% tabang trans, na katumbas ng bahagyang mas mababa sa 0.5 gramo sa bawat isang kutsarang panukat (''US tablespoon''). Ang mga tabang trans likas na matatagpuan sa [[karne]] at gatas ng mga hayop na umuungos (''ruminant''). Ang pangunahing uri ng tabang trans na natatagpuan sa gatas ay ang asidong-mataba na bakseniko (''vaccenic fatty acid''). Matatagpuan din ang mga tabang trans sa ilang pagkaing gawa sa pabrika, tulad ng mantikang pinaikli (''shortenings'') na nakukuha sa pamamagitan ng hidrohenasyon ng mga langis-halaman (''vegetable oils''). Batay sa kinikilalang ebidensiyang pang-agham, itinuturing ng mga awtoridad sa nutrisyon na ang lahat ng uri ng tabang trans ay pare-parehong nakapipinsala sa kalusugan, at inirerekomenda na ang kanilang pagkonsumo ay ibaba sa halos bakas lamang.<ref>{{cite journal |last=EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition, and Allergies (NDA) |year=2010 |title=Scientific opinion on dietary reference values for fats |journal=EFSA Journal |language=en |volume=8 |issue=3 |page=1461 |doi=10.2903/j.efsa.2010.1461 |doi-access=free}}</ref><ref>{{cite web |last=UK Scientific Advisory Committee on Nutrition |year=2007 |title=Update on trans fatty acids and health, Position Statement |url=http://www.food.gov.uk/multimedia/pdfs/board/fsa071207.pdf |archive-url=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20101210102056/http://www.food.gov.uk/multimedia/pdfs/board/fsa071207.pdf |archive-date=10 December 2010 |language=en}}</ref><ref>{{cite journal |vauthors=Brouwer IA, Wanders AJ, Katan MB |year=2010 |title=Effect of animal and industrial trans fatty acids on HDL and LDL cholesterol levels in humans – a quantitative review |journal=PLOS ONE |language=en |volume=5 |issue=3 |bibcode=2010PLoSO...5.9434B |doi=10.1371/journal.pone.0009434 |pmc=2830458 |pmid=20209147 |doi-access=free |s2cid=983576 |article-number=e9434}}</ref><ref>{{cite web |date=Disyembre 2007 |title=Trans fat |url=http://www.hc-sc.gc.ca/hl-vs/iyh-vsv/food-aliment/trans-eng.php |archive-url=https://web.archive.org/web/20120420052235/http://www.hc-sc.gc.ca/hl-vs/iyh-vsv/food-aliment/trans-eng.php |archive-date=20 Abril 2012 |website=It's your health |publisher=Health Canada |language=en}}</ref><ref>{{cite press release|title=EFSA sets European dietary reference values for nutrient intakes|url=http://www.efsa.europa.eu/en/press/news/nda100326|publisher=European Food Safety Authority|date=26 Marso 2010|language=en}}</ref> Gayunman, dalawang pag-aaral sa Canada ang nagpakita na ang asidong bakseniko ay maaaring maging kapaki-pakinabang kung ihahambing sa mantikang-halaman (''vegetable shortenings'') na naglalaman ng tabang trans, o sa halo ng mantika ng baboy (''pork lard'') at taba ng [[balatong]] (''soy fat''), dahil nakabababa ito ng kabuuang antas ng LDL at trigliserido sa [[dugo]].<ref>[http://www.redorbit.com/news/health/2608879/trans-fats-from-ruminant-animals-may-be-beneficial Trans Fats From Ruminant Animals May Be Beneficial – Health News] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130117013411/http://www.redorbit.com/news/health/2608879/trans-fats-from-ruminant-animals-may-be-beneficial/ |date=2013-01-17 }}. redOrbit (8 Setyembre 2011). Nakuha noong 22 Enero 2013. (sa Ingles)</ref><ref name="jn.nutrition">{{cite journal |last1=Bassett |first1=C. M. C. |last2=Edel |first2=A. L. |last3=Patenaude |first3=A. F. |last4=McCullough |first4=R. S. |last5=Blackwood |first5=D. P. |last6=Chouinard |first6=P. Y. |last7=Paquin |first7=P. |last8=Lamarche |first8=B. |last9=Pierce |first9=G. N. |date=Enero 2010 |title=Dietary Vaccenic Acid Has Antiatherogenic Effects in LDLr-/- Mice |url=https://archive.org/details/sim_journal-of-nutrition_2010-01_140_1/page/18 |journal=The Journal of Nutrition |language=en |volume=140 |issue=1 |pages=18–24 |doi=10.3945/jn.109.105163 |pmid=19923390 |doi-access=free}}</ref><ref>{{cite press release|publisher=University of Alberta|url=http://www.eurekalert.org/pub_releases/2008-04/uoa-ntf040208.php|title=Natural trans fats have health benefits, University of Alberta study shows|date=2 Abril 2008|last1=Wang|first1=Flora|last2=Proctor|first2=Spencer|name-list-style=amp|access-date=23 Agosto 2019|archive-date=17 Disyembre 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111217080529/http://www.eurekalert.org/pub_releases/2008-04/uoa-ntf040208.php|language=en}}</ref><ref>{{cite journal |vauthors=Wang Y, Jacome-Sosa MM, Vine DF, Proctor SD |date=20 Mayo 2010 |title=Beneficial effects of vaccenic acid on postprandial lipid metabolism and dyslipidemia: Impact of natural trans-fats to improve CVD risk |journal=Lipid Technology |language=en |volume=22 |issue=5 |pages=103–106 |doi=10.1002/lite.201000016}}</ref><ref>{{cite journal |vauthors=Bassett C, Edel AL, Patenaude AF, McCullough RS, Blackwood DP, Chouinard PY, Paquin P, Lamarche B, Pierce GN |year=2010 |title=Dietary Vaccenic Acid Has Antiatherogenic Effects in LDLr−/− Mice |url=https://archive.org/details/sim_journal-of-nutrition_2010-01_140_1/page/18 |journal=The Journal of Nutrition |language=en |volume=140 |issue=1 |pages=18–24 |doi=10.3945/jn.109.105163 |pmid=19923390 |doi-access=free}}</ref> Isang pag-aaral naman ng Kagawaran ng Agrikultura ng [[Estados Unidos]] ang nagpakita na ang asidong bakseniko ay nagpapataas kapwa ng mga kolesterol na HDL at LDL, samantalang ang mga tabang trans na gawa sa industriya ay nagpapataas lamang ng LDL at walang mabuting epekto sa HDL. {| class="wikitable sortable" style="margin:auto" |+Mga asidong mataba ng gatas, haba, at puwesto sa gliserol (1, 2, 3) !Asidong mataba !Haba !mol% (pinalapad) !1 !2 !3 |- |Butiriko |C4 |12 |0 |0 |100 |- |Kaproiko |C6 |5 |0 |7 |93 |- |Kaprilico |C8 |2 |25 |12 |63 |- |Kapriko |C10 |4 |17 |27 |56 |- |Lauriko |C12 |4 |42 |53 |5 |- |Miristiko |C14 |11 |29 |52 |19 |- |Palmitiko |C16 |24 |47 |45 |8 |- |Heksadesenoiko |C16:1 |3 |36 |46 |18 |- |Esteariko |C18 |7 |49 |45 |6 |- |Oleiko |C18:1 |24 |42 |26 |32 |- |Linoleiko |C18:2 |3 |23 |47 |31 |} == Pamantayan ng Estados Unidos == [[Category:Pagkain]] Sa Estados Unidos, may mga pamantayang pederal<ref>[https://www.ams.usda.gov/ United States Department of Agriculture Agricultural Marketing Service] (sa Ingles)</ref> para sa nilalamang mantikilyang-taba ng mga produktong gatasan (''dairy products'').<ref>[https://www.ams.usda.gov/sites/default/files/media/CIDMilkFluid.pdf USDA Commercial Item Description: Fluid Milk and Milk Products] (2018) Nakuha noong Enero 29, 2020 (sa Ingles)</ref><ref>[http://www.ams.usda.gov/AMSv1.0/getfile?dDocName=STELDEV3004555 USDA Specifications for Cream Cheese, Cream Cheese with other Foods, and Related Products] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120614180032/http://www.ams.usda.gov/AMSv1.0/getfile?dDocName=STELDEV3004555|date=2012-06-14}} (1994). (sa Ingles)</ref><ref>[http://www.ams.usda.gov/AMSv1.0/getfile?dDocName=STELDEV3004477 United States Department of Agriculture Standard for Ice Cream] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120616172228/http://www.ams.usda.gov/AMSv1.0/getfile?dDocName=STELDEV3004477|date=2012-06-16}} (1977). (sa Ingles)</ref><ref>[http://www.ams.usda.gov/AMSv1.0/getfile?dDocName=STELDEV3006744 USDA Commercial Item Description: Cream, Eggnog, Half-and-half, and Sour Cream] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120616172222/http://www.ams.usda.gov/AMSv1.0/getfile?dDocName=STELDEV3006744|date=2012-06-16}} (2002). (sa Ingles)</ref> Marami ring ibang bansa ang may sariling mga pamantayan para sa pinakamababang antas ng taba sa mga produktong gatasan. Karaniwan, ang mga produktong pangkalakalan ay naglalaman lamang ng pinakamababang pinapayagang dami ng taba, at ang anumang sobrang taba ay inaalis upang gawing krema, na isang mahalagang kalakal. * Mga gatas ** Gatas na walang taba (''non-fat milk'' na tinatawag ding ''fat-free milk'' o ''skim milk'') ay naglalaman ng mas mababa sa 0.5% taba ** Gatas na mababa ang taba (''low-fat milk'') ay may 1% taba ** Gatas na binawasan ang taba (''reduced-fat milk'') ay may 2% taba ** Buong gatas (''whole milk'') ay naglalaman ng hindi bababa sa 3.25% taba * Mga [[keso]] ** Tuyong namumuong gatas (''dry curd'') at kesong ''cottage'' na walang taba ay naglalaman ng mas mababa sa 0.5% taba ** Mababang-tabang kesong ''cottage'' ay may 0.5–2% taba ** Kesong ''cottage'' ay may hindi bababa sa 4% taba ** Kesong Suwiso (''Swiss cheese'') ay may hindi bababa sa 43% taba kaugnay ng kabuuang solido ** Kesong cheddar ay may hindi bababa sa 50% taba kaugnay ng kabuuang solido * Mga panghimagas na pinatigas sa yelo (''frozen desserts'') ** Sorbetes na sherbet ay naglalaman ng 1–2% taba ** Mababang-tabang [[sorbetes]] (''lowfat ice cream'' na tinatawag ding ''ice milk'') ay naglalaman ng hindi hihigit sa 2.6% taba ** Sorbetes ay naglalaman ng hindi bababa sa 10% taba ** Kremang nagyelo (''frozen custard''), tulad ng sorbetes, ay may hindi bababa sa 10% taba, subalit kinakailangang maglaman din ng hindi bababa sa 1.4% ng pinatuyong pula ng [[itlog]] * Mga krema ** Kalahati at kalahati (''half and half'') ay naglalaman ng 10.5–18% taba ** Magaan na krema (''light cream'') at asim na krema (''sour cream'') ay may 18–30% taba ** Magaan na kremang pinalulupong (''light whipping cream'' na madalas tawaging ''whipping cream'' lamang) ay may 30–36% taba ** Mabigat na krema (''heavy cream'') ay may hindi bababa sa 36% taba ** Krema ng tagagawa (''manufacturer's cream'') — hindi nasasaklaw ng pamantayang pederal — ay may 40% taba ** [[Mantikilya]], kabilang ang pinalupong mantikilya (''whipped butter''), ay naglalaman ng hindi bababa sa 80% taba == Mga sanggunian == {{Reflist}} etx2yodfq6uxnefqgu70nxxwwdrn75g 0 10597 2238139 2237514 2026-10-31T02:43:00Z ~2026-57827-41 168210 Kinansela ang pagbabagong 2237514 ni [[Special:Contributions/~2026-53610-35|~2026-53610-35]] ([[User talk:~2026-53610-35|Usapan]]) 2238139 wikitext text/x-wiki :''Para sa lungsod, tingnan [[Lungsod ng Tarlac]]. Para sa ilog, tingnan [[Ilog Tarlac]]''. {{Infobox Philippine province 2| infoboxtitle = Lalawigan ng Tarlac | sealfile = Ph seal tarlac.png | region = [[Gitnang Luzon]] (Rehiyon III) | capital = [[Lungsod ng Tarlac]] | founded = 1872 | pop2000 = 1068783 | pop2000rank = ika-23 pinakamalaki | popden2000 = 350 | popden2000rank= ika-14 na pinakamataas | areakm2 = 3053.4 | arearank = ika-46 na pinakamalaki | hucities = 0 | componentcities= 1 | municipalities= 17 | barangays = 510 | districts = 3 | languages = [[wikang Tagalog|Tagalog]], [[wikang Kapampangan|Kapampangan]], [[wikang Ilokano|Ilokano]] | governor = Jose V. Yap | locatormapfile= Ph locator map tarlac.png | }} Ang '''Tarlac''' ay isang walang pampang na [[mga lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]] ng [[Pilipinas]] na matatagpuan sa [[mga rehiyon ng Pilipinas|rehiyon]] ng [[Gitnang Luzon]]. [[Lungsod ng Tarlac]] ang kapital nito. Napapaligiran ang Tarlac ng [[Pangasinan]] sa hilaga, [[Nueva Ecija]] sa silangan, [[Pampanga]] sa timog, at [[Zambales]] sa kanluran. Ang lalawigan ay matatagpuan sa puso ng [[Luzon]], sa tinatawag na Central Plain na sumasaklaw din sa mga kalapit na lalawigan ng [[Pampanga]], [[Pangasinan]], [[Nueva Ecija]], at [[Zambales]]. Ang Tarlac ay sumasaklaw sa kabuuang lawak ng lupa na {{convert|3,053.45|km2|ha|abbr=on}}. Sa simula ng kasaysayan, ang nakilala ngayon bilang Valenzuela Ranch ay dating isang masukal na lugar na puno ng kagubatan, na tinitirhan ng mga ligaw na tribo ng mga nomadikong [[mga Aeta|mga Aeta]] na sinasabing mga katutubong naninirahan sa Pilipinas, at sa mahabang panahon, ito ang natitirang liblib na lupain ng Central Plains ng Luzon. Ngayon, ang Tarlac ay isa sa mga pinaka-multi-kultural na lalawigan sa rehiyon para sa pagkakaroon ng pinaghalong apat na natatanging pangkat etniko: ang [[mga Kapampangan|Kapampangan]], ang [[mga Pangasinan|Mga Pangasinan]], ang [[mga Ilocano|Ilocano]], at ang [[Tagalog|Tagalog]]. Kilala rin ito sa masasarap na pagkain at malalawak na taniman ng asukal at palay sa Gitnang Luzon.<ref>{{cite web|title=Kasaysayan ng Tarlac|url=http://visit-tarlac.com/the-beginnings-of-tarlac|access-date=30 Agosto 2015|publisher=Opisyal na Portal ng Lalawigan ng Tarlac|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160122230159/http://visit-tarlac.com/the-beginnings-of-tarlac|archive-date=22 Enero 2016}}</ref> {{TOC limit|3}} == Heograpiya == Matatagpuan ang lalawigan sa gitna ng gitnang kapatagan ng [[Luzon]], at napalilubutan ng mga lalawigan ng [[Pampanga]] sa timog, [[Nueva Ecija]] sa silangan, [[Pangasinan]] sa hiliaga, at [[Zambales]] sa kanluran. Tinatayang 75% ng lalawigan ay patag samantalang ang nalalabing bahagdan ay maburol hanggang sa mabundok. Tulad ng karamihan ng [[Gitnang Luzon]], ang lalawigan ay may dalawang uri ng panahon: tag-araw mula Nobyembre hanggang Abril at tag-ulan sa nalalabing mga buwan. Ito ang pinakamalamig na lalawigan sa rehiyon, na may karaniwang temperatura na {{convert|24|C}}. ===Mga paghahating pampangasiwaan=== Nahahati ang Tarlac sa 17 [[Mga munisipalidad ng Pilipinas|munisipalidad]] at 1 [[Mga lungsod ng Pilipinas|lungsod]]. Lahat ay nakapangkat sa [[Distritong Pambatas ng Tarlac|tatlong mga distritong pambatas]]. May kabuuang 511 mga [[barangay]] sa lalawigan. [[Talaksan:Ph fil tarlac.png|thumb|left|upright=1.1|{{center|'''Mapang pampolitika ng Tarlac'''}}]] {{clear}} {{unbulleted list | {{Color box|#CCFFCC|†|border=darkgray}} {{font|Panlalawigang kabisera at bahaging lungsod|size=90%}} | {{Color box|#FDFDFD|border=darkgray}} {{font|Bayan|size=90%}} }} {{col-begin|width=auto}} {{col-break}} {| class="wikitable sortable" style="margin:auto;table-layout:fixed;text-align:right;background-color:#FDFDFD;font-size:90%;border-collapse:collapse;" ! scope="col" style="border-bottom:none;" class="unsortable" colspan=2 | Lungsod {{small|o}} bayan ! scope="col" style="border-bottom:none;" class="unsortable" | [[Distritong Pambatas ng Tarlac|Distritong pambatas]]{{PSGC detail|nscb}} ! scope="col" style="border-bottom:none;" class="unsortable" colspan=3 | Populasyon ! scope="col" style="border-bottom:none;" class="unsortable" | {{PSGC rubric}} ! scope="col" style="border-bottom:none;" class="unsortable" colspan=2 | Lawak{{PSGC detail|nscb}} ! scope="col" style="border-bottom:none;" class="unsortable" colspan=2 | Kapal ng populasyon ! scope="col" style="border-bottom:none;" class="unsortable" | {{abbr|Brgy.|Kabuuang bilang ng mga barangay}} ! scope="col" style="border-bottom:none;" class="unsortable" | [[Koordinado]]{{ref label|Coord|A|none}} |- ! scope="col" style="border-top:none;" colspan=2 | ! scope="col" style="border-top:none;" | ! scope="col" style="border-style:hidden hidden solid solid;" colspan=2 | {{small|(2015)}}{{PH census|2015|03}} ! scope="col" style="border-style:hidden solid solid hidden;" | {{small|(2010)}}{{PH census|2010|03}} ! scope="col" style="border-top:none;" | ! scope="col" style="border-style:hidden hidden solid solid;" | km² ! scope="col" style="border-style:hidden solid solid hidden;" class="unsortable" | {{nowrap|sq mi}} ! scope="col" style="border-style:hidden hidden solid solid;" | /km² ! scope="col" style="border-style:hidden solid solid hidden;" class="unsortable" | {{nowrap|/sq mi}} ! scope="col" style="border-top:none;" | ! scope="col" style="border-top:none;" | |- ! scope="row" style="text-align:left;background-color:initial;" colspan=2 | [[Anao, Tarlac|Anao]] | style="text-align:center;" | Unang Distrito | {{percent and number|11,528|1,366,027|disp=table|1|pad=yes}} | 10,873 | {{PAGR|2015.5835|11528|2010.3315|10873}} | {{convert|23.87|km2|abbr=values|disp=table}} | {{convert|{{sigfig|11528/23.87|2}}|PD/km2|abbr=values|disp=table}} | style="text-align:center;" | 18 | style="text-align:center;" | {{coord|15.7293|N|120.6281|E|name=Anao|region:PH-TAR_type:city|format=dms}} |- ! scope="row" style="text-align:left;background-color:initial;" colspan=2 | [[Bamban, Tarlac|Bamban]] | style="text-align:center;" | Ikatlong Distrito | {{percent and number|69,466|1,366,027|disp=table|1|pad=yes}} | 62,413 | {{PAGR|2015.5835|69466|2010.3315|62413}} | {{convert|251.98|km2|abbr=values|disp=table}} | {{convert|{{sigfig|69466/251.98|2}}|PD/km2|abbr=values|disp=table}} | style="text-align:center;" | 15 | style="text-align:center;" | {{coord|15.2732|N|120.5668|E|name=Bamban|region:PH-TAR_type:city|format=dms}} |- ! scope="row" style="text-align:left;background-color:initial;" colspan=2 | [[Camiling]] | style="text-align:center;" | Unang Distrito | {{percent and number|83,248|1,366,027|disp=table|1|pad=yes}} | 80,241 | {{PAGR|2015.5835|83248|2010.3315|80241}} | {{convert|140.53|km2|abbr=values|disp=table}} | {{convert|{{sigfig|83248/140.53|2}}|PD/km2|abbr=values|disp=table}} | style="text-align:center;" | 61 | style="text-align:center;" | {{coord|15.6887|N|120.4140|E|name=Camiling|region:PH-TAR_type:city|format=dms}} |- ! scope="row" style="text-align:left;background-color:initial;" colspan=2 | [[Capas]] | style="text-align:center;" | Ikatlong Distrito | {{percent and number|140,202|1,366,027|disp=table|1|pad=yes}} | 125,852 | {{PAGR|2015.5835|140202|2010.3315|125852}} | {{convert|376.39|km2|abbr=values|disp=table}} | {{convert|{{sigfig|140202/376.39|2}}|PD/km2|abbr=values|disp=table}} | style="text-align:center;" | 20 | style="text-align:center;" | {{coord|15.3361|N|120.5899|E|name=Capas|region:PH-TAR_type:city|format=dms}} |- ! scope="row" style="text-align:left;background-color:initial;" colspan=2 | [[Concepcion, Tarlac|Concepcion]] | style="text-align:center;" | Ikatlong Distrito | {{percent and number|154,188|1,366,027|disp=table|1|pad=yes}} | 139,832 | {{PAGR|2015.5835|154188|2010.3315|139832}} | {{convert|242.99|km2|abbr=values|disp=table}} | {{convert|{{sigfig|154188/242.99|2}}|PD/km2|abbr=values|disp=table}} | style="text-align:center;" | 45 | style="text-align:center;" | {{coord|15.3243|N|120.6554|E|name=Concepcion|region:PH-TAR_type:city|format=dms}} |- ! scope="row" style="text-align:left;background-color:initial;" colspan=2 | [[Gerona, Tarlac|Gerona]] | style="text-align:center;" | Ikalawang Distrito | {{percent and number|87,531|1,366,027|disp=table|1|pad=yes}} | 83,084 | {{PAGR|2015.5835|87531|2010.3315|83084}} | {{convert|128.89|km2|abbr=values|disp=table}} | {{convert|{{sigfig|87531/128.89|2}}|PD/km2|abbr=values|disp=table}} | style="text-align:center;" | 44 | style="text-align:center;" | {{coord|15.6069|N|120.5985|E|name=Gerona|region:PH-TAR_type:city|format=dms}} |- ! scope="row" style="text-align:left;background-color:initial;" colspan=2 | [[La Paz, Tarlac|La Paz]] | style="text-align:center;" | Ikatlong Distrito | {{percent and number|64,017|1,366,027|disp=table|1|pad=yes}} | 60,982 | {{PAGR|2015.5835|64017|2010.3315|60982}} | {{convert|114.33|km2|abbr=values|disp=table}} | {{convert|{{sigfig|64017/114.33|2}}|PD/km2|abbr=values|disp=table}} | style="text-align:center;" | 21 | style="text-align:center;" | {{coord|15.4411|N|120.7288|E|name=La Paz|region:PH-TAR_type:city|format=dms}} |- ! scope="row" style="text-align:left;background-color:initial;" colspan=2 | [[Mayantoc, Tarlac|Mayantoc]] | style="text-align:center;" | Unang Distrito | {{percent and number|32,232|1,366,027|disp=table|1|pad=yes}} | 29,987 | {{PAGR|2015.5835|32232|2010.3315|29987}} | {{convert|311.42|km2|abbr=values|disp=table}} | {{convert|{{sigfig|32232/311.42|2}}|PD/km2|abbr=values|disp=table}} | style="text-align:center;" | 24 | style="text-align:center;" | {{coord|15.6193|N|120.3798|E|name=Mayantoc|region:PH-TAR_type:city|format=dms}} |- ! scope="row" style="text-align:left;background-color:initial;" colspan=2 | [[Moncada, Tarlac|Moncada]] | style="text-align:center;" | Unang Distrito | {{percent and number|57,787|1,366,027|disp=table|1|pad=yes}} | 56,183 | {{PAGR|2015.5835|57787|2010.3315|56183}} | {{convert|85.75|km2|abbr=values|disp=table}} | {{convert|{{sigfig|57787/85.75|2}}|PD/km2|abbr=values|disp=table}} | style="text-align:center;" | 37 | style="text-align:center;" | {{coord|15.7336|N|120.5726|E|name=Moncada|region:PH-TAR_type:city|format=dms}} |- ! scope="row" style="text-align:left;background-color:initial;" colspan=2 | [[Paniqui, Tarlac|Paniqui]] | style="text-align:center;" | Unang Distrito | {{percent and number|92,606|1,366,027|disp=table|1|pad=yes}} | 87,730 | {{PAGR|2015.5835|92606|2010.3315|87730}} | {{convert|105.16|km2|abbr=values|disp=table}} | {{convert|{{sigfig|92606/105.16|2}}|PD/km2|abbr=values|disp=table}} | style="text-align:center;" | 35 | style="text-align:center;" | {{coord|15.6686|N|120.5858|E|name=Paniqui|region:PH-TAR_type:city|format=dms}} |- ! scope="row" style="text-align:left;background-color:initial;" colspan=2 | [[Pura, Tarlac|Pura]] | style="text-align:center;" | Unang Distrito | {{percent and number|23,712|1,366,027|disp=table|1|pad=yes}} | 22,949 | {{PAGR|2015.5835|23712|2010.3315|22949}} | {{convert|31.01|km2|abbr=values|disp=table}} | {{convert|{{sigfig|23712/31.01|2}}|PD/km2|abbr=values|disp=table}} | style="text-align:center;" | 16 | style="text-align:center;" | {{coord|15.6236|N|120.6469|E|name=Pura|region:PH-TAR_type:city|format=dms}} |- ! scope="row" style="text-align:left;background-color:initial;" colspan=2 | [[Ramos, Tarlac|Ramos]] | style="text-align:center;" | Unang Distrito | {{percent and number|21,350|1,366,027|disp=table|1|pad=yes}} | 20,249 | {{PAGR|2015.5835|21350|2010.3315|20249}} | {{convert|24.40|km2|abbr=values|disp=table}} | {{convert|{{sigfig|21350/24.40|2}}|PD/km2|abbr=values|disp=table}} | style="text-align:center;" | 9 | style="text-align:center;" | {{coord|15.6658|N|120.6397|E|name=Ramos|region:PH-TAR_type:city|format=dms}} |- ! scope="row" style="text-align:left;background-color:initial;" colspan=2 | [[San Clemente, Tarlac|San Clemente]] | style="text-align:center;" | Unang Distrito | {{percent and number|12,657|1,366,027|disp=table|1|pad=yes}} | 12,510 | {{PAGR|2015.5835|12657|2010.3315|12510}} | {{convert|49.73|km2|abbr=values|disp=table}} | {{convert|{{sigfig|12657/49.73|2}}|PD/km2|abbr=values|disp=table}} | style="text-align:center;" | 12 | style="text-align:center;" | {{coord|15.7114|N|120.3608|E|name=San Clemente|region:PH-TAR_type:city|format=dms}} |- ! scope="row" style="text-align:left;background-color:initial;" colspan=2 | [[San Jose, Tarlac|San Jose]] | style="text-align:center;" | Ikalawang Distrito | {{percent and number|36,253|1,366,027|disp=table|1|pad=yes}} | 33,960 | {{PAGR|2015.5835|36253|2010.3315|33960}} | {{convert|592.81|km2|abbr=values|disp=table}} | {{convert|{{sigfig|36253/592.81|2}}|PD/km2|abbr=values|disp=table}} | style="text-align:center;" | 13 | style="text-align:center;" | {{coord|15.4578|N|120.4683|E|name=San Jose|region:PH-TAR_type:city|format=dms}} |- ! scope="row" style="text-align:left;background-color:initial;" colspan=2 | [[San Manuel, Tarlac|San Manuel]] | style="text-align:center;" | Unang Distrito | {{percent and number|25,504|1,366,027|disp=table|1|pad=yes}} | 24,289 | {{PAGR|2015.5835|25504|2010.3315|24289}} | {{convert|42.10|km2|abbr=values|disp=table}} | {{convert|{{sigfig|25504/42.10|2}}|PD/km2|abbr=values|disp=table}} | style="text-align:center;" | 15 | style="text-align:center;" | {{coord|15.7989|N|120.6068|E|name=San Manuel|region:PH-TAR_type:city|format=dms}} |- ! scope="row" style="text-align:left;background-color:initial;" colspan=2 | [[Santa Ignacia, Tarlac|Santa Ignacia]] | style="text-align:center;" | Unang Distrito | {{percent and number|47,538|1,366,027|disp=table|1|pad=yes}} | 43,787 | {{PAGR|2015.5835|47538|2010.3315|43787}} | {{convert|146.07|km2|abbr=values|disp=table}} | {{convert|{{sigfig|47538/146.07|2}}|PD/km2|abbr=values|disp=table}} | style="text-align:center;" | 24 | style="text-align:center;" | {{coord|15.6149|N|120.4364|E|name=Santa Ignacia|region:PH-TAR_type:city|format=dms}} |-style="background-color:#CCFFCC;" ! scope="row" style="text-align:left;background-color:#CCFFCC;border-right:0;" | [[Lungsod ng Tarlac]] | style="text-align:right;border-left:0;" | † | style="text-align:center;" | Ikalawang Distrito | {{percent and number|342,493|1,366,027|disp=table|1|pad=yes}} | 318,332 | {{PAGR|2015.5835|342493|2010.3315|318332}} | {{convert|274.66|km2|abbr=values|disp=table}} | {{convert|{{sigfig|342493/274.66|2}}|PD/km2|abbr=values|disp=table}} | style="text-align:center;" | 76 | style="text-align:center;" | {{coord|15.4859|N|120.5895|E|name=Tarlac City|region:PH-TAR_type:city|format=dms}} |- ! scope="row" style="text-align:left;background-color:initial;" colspan=2 | [[Victoria, Tarlac|Victoria]] | style="text-align:center;" | Ikalawang Distrito | {{percent and number|63,715|1,366,027|disp=table|1|pad=yes}} | 59,987 | {{PAGR|2015.5835|63715|2010.3315|59987}} | {{convert|111.51|km2|abbr=values|disp=table}} | {{convert|{{sigfig|63715/111.51|2}}|PD/km2|abbr=values|disp=table}} | style="text-align:center;" | 26 | style="text-align:center;" | {{coord|15.5770|N|120.6812|E|name=Victoria|region:PH-TAR_type:city|format=dms}} |-class="sortbottom" ! scope="row" colspan=4 style="text-align:left;" | Kabuuan ! scope="col" style="text-align:right;" | 1,366,027 ! scope="col" style="text-align:right;" | 1,273,240 ! scope="col" style="text-align:right;" | {{PAGR|2015.5835|1366027|2010.3315|1273240}} ! scope="col" style="text-align:right;" | 3,053.60 ! scope="col" | {{convert|3,053.60|km2|disp=number|2}} ! scope="col" style="text-align:right;" | {{sigfig|1366027/3,053.60|2}} ! scope="col" style="text-align:right;" | {{convert|{{sigfig|1366027/3,053.60|2}}|PD/km2|disp=number}} ! scope="col" | 511 ! scope="col" style="font-style:italic;" | {{small|(see [[#External links|GeoGroup box]])}} |-class="sortbottom" style="background-color:#F2F2F2;border-top:double grey;line-height:1.3em;" | colspan="13" | {{Ordered list | list_style_type=upper-alpha | {{note label|Coord|A|none}}Ang mga koordinado ay tumatanda sa [[kabayanan]] ng bawat pamayanan, at lahat ay maaaring i-ayos ayon sa [[latitud]]. }} |} {{col-end}} == Mga kilalang tao== === Mga pambansang bayani at makabayan === {{Div col|colwidth=30em}} *[[Servillano Aquino]] – Rebolusyonaryong heneral ng Pilipinas *[[Benigno Aquino Jr.]] – dating [[Senador ng Pilipinas]] at pinuno ng oposisyon noong [[Batas Militar sa ilalim ni Ferdinand Marcos|Diktadurya ng Batas Militar]] ng diktador na si [[Ferdinand Marcos]] *[[Francisco Makabulos]] – Rebolusyonaryong heneral ng Pilipinas, at dating gobernador ng Tarlac {{div col end}} === Pulitika at pamahalaan === {{Div col|colwidth=30em}} *[[Bam Aquino]] – dating [[Senador ng Pilipinas]] *[[Benigno Aquino III]] – Ika-15 [[Pangulo ng Pilipinas]] *[[Benigno Aquino Sr.]] – Ika-6 [[Ispiker ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]], at ika-10 [[Kalihim ng Agrikultura] (Pilipinas)|Kalihim ng Kagawaran ng Agrikultura]] at dating [[Senador ng Pilipinas]] *[[Butz Aquino]] – dating [[Senador ng Pilipinas]] *[[Corazon Aquino]] – ika-11 [[Pangulo ng Pilipinas]] *[[Herminio Aquino]] – dating kongresista at dating bise gobernador ng Tarlac *[[Tessie Aquino-Oreta]] – dating [[Senador ng Pilipinas]] *[[Jesus Barrera]] – ika-67 [[Katuwang Mahistrado ng Korte Suprema ng Pilipinas|katuwang mahistrado]] ng [[Korte Suprema ng Pilipinas]] *[[Nicanor Bartolome]] – ika-16 [[Hepe ng Pambansang Pulisya ng Pilipinas]] *[[César Bengzon]] – ika-9 [[Punong Mahistrado ng Pilipinas|Punong Mahistrado]] ng [[Korte Suprema ng Pilipinas]], at unang Pilipinong Mahistrado ng [[Pandaigdigang Hukuman ng Katarungan]] *[[Onofre Corpuz]] – Ika-23 [[Kalihim ng Edukasyon (Pilipinas)|Kalihim ng Kagawaran ng Edukasyon]], Ika-13 Pangulo ng [[Pamantasan ng Pilipinas]], at [[Pambansang Siyentista ng Pilipinas]] para sa Ekonomiks na Pampulitika at Pamahalaan *[[Ricardo David]] – Ika-41 [[Listahan ng mga Pinuno ng Kawani ng AFP|Pinuno ng Kawani]] ng [[Sandatahang Lakas ng Pilipinas]] *[[Voltaire Gazmin]] – Ika-26 [[Kalihim ng Pambansang Depensa (Pilipinas)|Kalihim ng Kagawaran ng Pambansang Depensa]] *[[Eva Estrada Kalaw]] – dating [[Senador ng Pilipinas]] *[[Jesli Lapus]] – Ika-31 [[Kalihim ng Kalakalan at Industriya (Pilipinas)|Kalihim ng Kagawaran ng Kalakalan at Industriya]], at Ika-34 [[Kalihim ng Edukasyon (Pilipinas)|Kalihim ng Kagawaran ng Edukasyon]] *[[Horacio Morales]] – Ika-8 [[Kalihim ng Repormang Pansakahan|Kalihim ng Kagawaran ng Repormang Pansakahan]] *[[Macario Peralta Jr.]] – dating [[Senador ng Pilipinas]], at ika-13 [[Kalihim ng Pambansang Depensa (Pilipinas)|Kalihim ng Kagawaran ng Pambansang Depensa]] *[[Alberto Romulo]] – Ika-23 [[Kalihim ng Ugnayang Panlabas (Pilipinas)|Kalihim ng Kagawaran ng Ugnayang Panlabas]], Ika-34 [[Kalihim Tagapagpaganap (Pilipinas)|Kalihim Tagapagpaganap ng Pilipinas]] *[[Jose Roy]] – dating [[Senador ng Pilipinas]] *[[Carlos P. Romulo]] – Ika-4 [[pangulo ng Pangkalahatang Asamblea ng mga Nagkakaisang Bansa]], Ika-14 [[Kalihim ng Ugnayang Panlabas (Pilipinas)|Kalihim ng Kagawaran ng Ugnayang Panlabas]], ika-11 Pangulo ng [[Unibersidad ng Pilipinas]], at [[Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas]] para sa Panitikan *[[Paulino Santos]] – Ika-2 [[Listahan ng mga Pinuno ng Kawani ng AFP|Pinuno ng Kawani]] ng [[Sandatahang Lakas ng Pilipinas]] *[[Gilbert Teodoro]] – Ika-25 [[Kalihim ng Pambansang Depensa (Pilipinas)|Kalihim ng Kagawaran ng Pambansang Depensa]] {{div col end}} === Mga personalidad sa kasaysayan === {{Div col|colwidth=30em}} *[[Bernabe Buscayno]] – tagapagtatag ng [[Bagong Hukbong Bayan]], ang pakpak militar ng [[Partido Komunista ng Pilipinas]] *[[Leonor Rivera]] – pangalawang pinsan at karelasyon ni [[José Rizal]] na kilala bilang [[Maria Clara]] {{div col end}} === Sining at agham === {{Div col|colwidth=30em}} * [[Gregorio C. Brillantes]] – manunulat ng kathang-isip * [[Benjamin Cabrera]] – Pilipinong [[manggagamot]] na kilala sa kanyang pananaliksik sa medikal na [[parasitolohiya]] at [[kalusugang pampubliko]] *[[Xiao Chua]] – pampublikong historyador *[[Alex Niño]] – [[Pilipino|Pilipino]] [[artista ng komiks]] na kilala sa kanyang trabaho para sa mga Amerikanong tagapaglathala na [[DC Comics]], [[Marvel Comics]], at [[Warren Publishing]], at sa magasin na ''[[Heavy Metal (magazine)|Heavy Metal]]'' *[[Pinggot Zulueta]] – Pilipinong biswal na artista at photojournalist {{div col end}} === Relihiyon === {{Div col|colwidth=30em}} *[[Alberto Ramento]] – ikasiyam [[Obispo Máximo|Kataas-taasang Obispo]] at tagapangulo ng Kataas-taasang Konseho ng mga Obispo ng [[Iglesia Filipina Independiente]] (IFI) {{div col end}} === Negosyo === {{Div col|colwidth=30em}} *[[Danding Cojuangco]] – chairman at CEO ng [[San Miguel Corporation]],<ref name=NYT>{{cite news |last=Conde |first=Carlos H. |title=Spotlight: Ang power broker ng Pilipinas |newspaper=[[The New York Times]] |date=Hunyo 18, 2005 |url=https://www.nytimes.com/2005/06/17/business/worldbusiness/17iht-wbspot18.html |access-date=Nobyembre 3, 2011}}</ref> ang pinakamalaking korporasyon ng pagkain at inumin sa Pilipinas at Timog-silangang Asya Siya ay malawakang itinuturing na isang [[Mga Kroniya ni Ferdinand Marcos|kroni]] noong panahon ng rehimeng [[Ferdinand Marcos|Marcos]]. *[[Lucia Cunanan]] – Pinay [[restaurant|restaurateur]] na kilala sa pag-imbento o kahit man lang muling pag-imbento [[sisig]], isang tanyag na [[mga Kapampangan|Kapampangan]] na pagkain sa Pilipinas at [[Filipino diaspora|Filipino diasporas sa buong mundo]] {{div col end}} === Mga Entertainer === {{Div col|colwidth=30em}} * [[Ion Perez]] {{ndash}} personalidad ng TV host * [[Lorna Tolentino]] {{ndash}} batikang aktres * [[Arron Villaflor]] {{ndash}} artista * [[Brent Manalo]] {{ndash}} artista {{div col end}} ==Mga sanggunian== {{reflist|2}} == Kawing panlabas == * [http://www.tarlacdirectory.com Tarlac City Directory] {{Tarlac}} {{Gitnang Luzon}} {{Philippines political divisions}} [[Kategorya:Mga lalawigan ng Pilipinas]] bxrzpk1z3589o96e8iw4pkhprd7vwxv 0 11151 2238081 2209576 2026-10-30T23:10:41Z ~2026-57945-34 168205 /* Mga bagyo sa Pilipinas ng PAGASA */ 2238081 wikitext text/x-wiki :''Tungkol ang artikulong ito sa bagyong yolanda bilang tropikal na unos. Para pangkalahatang kaisipan tungkol sa unos, tingnan [[Unos]].'' :''Para sa lungsod sa Pilipinas, tingnan [[Lungsod ng Baguio]]. [[Talaksan:Haima 2016-10-19 0340Z.png|alt=|thumb|333x333px|[[Super Bagyong Lawin|Bagyong Haima (Lawin)]] noong 2016]] Ang '''bagyo'''<ref name=JETE>{{cite-JETE|Bagyo, unos, sigwa}}</ref> (mula sa Proto-Austronesian: *baRiuS at Ingles: typhoon, hurricane, storm at tropical cyclone) ay isang sistema ng [[klima]] na may nakabukas na sirkulasyon sa paligid ng isang sentro ng mababang lugar, tumatakbo sa pamamagitan ng init na inilabas kapag umaakyat at lumalapot ang basang hangin. Natutukoy sila sa mga ibang unos, katulad ng mga mababang presyon sa polar, sa pamamagitan ng mekanismo na nagpapatakbo sa kanila, na ginagawa silang "mainit na gitna" na sistema ng klima. Tinatawag din itong '''[[unos]]''' at '''sigwa'''.<ref name=JETE/> Ang bagyo sa [[Pilipinas]] ay nangyayari ng 8-20 beses kada taon. May apat na uri na bagyo depende sa bilis ng hangin niya. Signal No. 1, Signal No. 2, Signal No. 3, Signal No. 4 at Signal No. 5. Ang [[PAGASA]] ang nagpapangalan ng bagyo sa Pilipinas at mauulit kada 4 taon. Ang World Meteorological Organization (Pandaigdigang Organisasyong [[Meteorolohiya|Meteorolohikal]]) ang nagpapangalan sa internasyunal na pangalan ng isang bagyo. Sa Pilipinas, ang pagbabantay ng mga bagyo ay nakatalaga sa [[Pangasiwaan ng Palingkurang Atmosperiko, Heopisikal at Astronomiko ng Pilipinas]] o PAGASA. Bagaman may mga nakatakda nang mga internasyonal na pangalan ang mga bagyong mamumuo sa Kanlurang Pasipiko, may sariling nakatakdang pangalan ng mga bagyo ang PAGASA. May apat na listahan ang PAGASA na nagsasalit-salitan kada taon, na bumabalik sa unang listahan makaraan ang apat na taon. Ang bawat listahan ay may dalawampu't limang pangalan na naaayon sa makabagong Alpabetong Pilipino maliban sa Ñ, NG at X, at may ekstra pang sampung nakalaan kung bakasakaling lumagpas sa 25 ang mga bagyong naitala sa taong iyon. Kapag labis na mapinsala ang isang bagyo, ang pangalan noon ay iniaalis sa listahang iyon at pinapalitan ng bago. Binibigyan lang ng PAGASA ng pangalan ang bagyo kapag ito ay nakapasok na sa Lugar na Responsibilidad ng Pilipinas. ==Babala ng Bagyo sa Pilipinas== {{Main|Bagyo sa Pilipinas}} Noong una ay nahahati sa apat ang mga Babala ng Bagyo (''Public Storm Warning Signal''), mula Babala Blg 1 hanggang 4. Ngunit dahil sa mga mapaminsalang bagyo na kamakailan ay tumama sa Pilipinas, tulad ng bagyong [[Bagyong Odette|Odette (Rai)]] noong 2021, napag-alamang hindi sapat ang sistemang pinaiiral sa mga panahong iyon.<ref name="psws2015">[http://kidlat.pagasa.dost.gov.ph/index.php/news/92-press-release/1171-pagasa-modifies-public-storm-warning-system PAGASA Modifies Public Storm Warning System] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150709024127/http://kidlat.pagasa.dost.gov.ph/index.php/news/92-press-release/1171-pagasa-modifies-public-storm-warning-system |date=2015-07-09 }}. Websayt ng PAGASA. Binuksan 9 Hunyo 2015.</ref> Kaya noong taong 2015, dinagdag ang bagong antas ng babala, ang Babala Blg 5. Ginawa ang pagbabagong ito dahil sa inaasahang mas malakas pa ang darating na bagyo bunsod ng daigdigang pag-iinit (''global warming'') at ng pagbabago sa klima (''climate change''). {| class="wikitable" |- ! PSWS ! Hangin (KPH) ! Kalagayan ng Dagat ! Pinsala sa istraktura ! Pinsala sa taniman |- ! style="background-color:lightyellow;" |#1 | [[Bagyong Emong|Emong]]<br/>30 - 60 kph<br/>Inaasahan sa loob ng 36 oras ng unang paglathala | Taas ng alon: 1.25 - 4.0 metro | * Kaunti lang ang pinsala sa mga istrakturang mahina ang pagkakayari | * Kaunting mga puno ng saging ang tumagilid * Naputol ang mga sanga ng mga maliliit na puno * Maaaring mapinsala ang mga palay lalu na kapag ito ay nasa yugto na ng pamumulaklak |- ! style="background-color:yellow;" |#2 | [[Bagyong Agaton|Agaton (Megi)]]<br/>61 - 120 kph <br/> Inaasahan sa loob ng 24 oras mula sa unang paglathala | Taas ng alon: 4.1 - 14.0 m <br/><br/> Posible ang '''[[daluyong]]''' sa baybayin | * May kaunting pinsala ang mga istrakturang mahina ang pagkakayari * Natuklap ang ilang mga lumang yerong bubong * May pinsala sa mga ''billboard'' at karatulang may mahihina ang pagkakagawa | * Karamihan sa mga puno ng saging, maging ang ilang mga puno ng mangga, ipil-ipil at katulad na puno ang natumba * Tumagilid ang ilang mga puno ng niyog * May matinding pinsala ang mga palay at mais * May pinsala ang mga palumpong |- ! style="background-color:gold;" |#3 | [[Super Bagyong Bising|Bising (Surigae)]]<br/>121 - 170 kph <br/> Inaasaahan sa loob ng 18 oras mula sa unang paglathala | Taas ng alon: > 14.0 metro <br/><br/>Posible ang mga ''daluyong'' sa mga baybayin | * Malawak na pinsala sa mga istrakturang mahina ang pagkakayari * May kaunting pinsala sa mga istrakturang may mas matibay ang pagkakayari | * Halos lahat ng puno ng saging ang maaaring matumba * Ilang mga malalaking puno tulad ng akasya, manga, atbp ang maaaring matumba o mabali * Maaaring matumba ang mga ''hybrid'' na puno ng niyog * May matinding pinsala sa mga palumpong |- ! style="background-color:orange;" |#4 | [[Bagyong Tisoy| Tisoy (Kammuri)]]<br/>171 - 220kph<br/> Inaasahan sa loob ng 12 oras mula sa unang paglathala | Taas ng alon: > 14.0 m<br/><br/> Posible ang daluyong na may taas na 2-3m sa mga baybayin | * Matinding pinsala sa mga istrakturang yari sa magaang mga materyales * Ilang mga istraktura na katamtaman ang pagkakayari ang natanggalan ng bubong at ang ilan ay may mga bumigay na dingding, may matinding pinsala sa mga pintuan at bintana * Ilang mga istraktura na matibay ang pagkakayari ang may bahagyang pinsala * Lahat ng mga ''billboard''/karatula ang nawasak | * Lubos na pinsala sa taniman ng saging * Karamihan sa mga malalaking puno ang nabagsak * Maaaring magkaroon ng matinding pinsala ang taniman ng niyog * Matinding pinsala sa taniman ng palay at mais |- ! style="background-color:crimson;" |#5 | '''[[Bagyong Odette|Odette (Rai)]]'''<br/>185kph<br/> Inaasahan sa loob ng 12 oras mula sa unang paglathala | Taas ng alon: > 14m<br/><br/> Posible ang daluyong na may taas na higit sa 3 metro sa mga baybayin | * Malawakang pinsala sa mga istrakturang mahihina ang yari at ganun din sa mga may katamtamang yari * Maaaring magkaroon ng matinding pinsala ang mga istrakturang may matibay na yari * Lubusang pinsala sa imprastraktura ng kuryente at komunikasyon | * Lubos na pinsala sa taniman ng saging * Karamihan sa mga matataas na puno ang natumba * Pagkaputol at pagkatumba ng mga puno ng niyog * Ilang puno at halaman lang ang nananatiling nakatayo |} == Mga bagyo sa Pilipinas ng PAGASA == {|class="wikitable" style=font:size:100% |'''2021<br>2025<br>2029<br>2033''' |'''2022<br>2026<br>2030<br>2034''' |'''2023<br>2027<br>2031<br>2035''' |'''2024<br>2028<br>2032<br>2036''' |- | [[Bagyong Auring|AURING]]<br>[[Bagyong Bising|BISING]]<br>{{grey|CHICO}}<br>[[Bagyong Dante|DANTE]]<br>{{grey|ELIAS}}<br>[[Bagyong Fabian|FABIAN]]<br>[[Bagyong Gorio|GORIO]]<br>[[Bagyong Huaning|HUANING]]<br>[[Bagyong Isang|ISANG]]<br>[[Bagyong Jacinto|JACINTO]]<br>[[Bagyong Kiko|KIKO]]<br>[[Bagyong Lannie|LANNIE]]<br>{{grey|MAGYAWAN}}<br>{{grey|NILAD}}<br>{{grey|OMAR}}<br>[[Bagyong Paolo|PAOLO]]<br>[[Bagyong Quedan|QUEDAN]]<br>[[Bagyong Ramil|RAMIL]]<br>[[Bagyong Salome|SALOME]]<br>{{grey|TALA}}<br>{{grey|URBANO}}<br>[[Bagyong Verbena|VERBENA]]<br>[[Bagyong Wilma|WILMA]]<br>''[[Bagyong Yasmin|YASMIN]]''<br>[[Bagyong Zoriada|ZORAIDA]]||ADA<br>[[Bagyong Basyang|BASYANG]]<br>[[Bagyong Caloy|CALOY]]<br>[[Bagyong Domeng|DOMENG]]<br>[[Bagyong Ester|ESTER]]<br>FRANCISCO<br>[[Bagyong Gardo (paglilinaw)|GARDO]]<br>[[Bagyong Henry|HENRY]]<br>[[Bagyong Inday (paglilinaw)|INDAY]]<br>[[Bagyong Josie (paglilinaw)|JOSIE]]<br>KIYAPO<br>[[Bagyong Luis|LUIS]]<br>[[Bagyong Maymay|MAYMAY]]<br>[[Bagyong Neneng|NENENG]]<br>OBET<br>PILANDOK<br>[[Bagyong Queenie|QUEENIE]]<br>[[Bagyong Rosal|ROSAL]]<br>[[Bagyong Samuel|SAMUEL]]<br>[[Bagyong Tomas|TOMAS]]<br>{{grey|UMBERTO}}<br>{{grey|VENUS}}<br>{{grey|WALDO}}<br>YAYANG<br>{{grey|ZENY}} || [[Bagyong Amang|AMANG]]<br>[[Bagyong Betty|BETTY]]<br>[[Bagyong Chedeng|CHEDENG]]<br>[[Bagyong Dodong (paglilinaw)|DODONG]]<br>{{grey|EMIL}}<br>[[Bagyong Falcon (paglilinaw)|FALCON]]<br>{{grey|GAVINO}}<br>[[Bagyong Hanna|HANNA]]<br>[[Bagyong Ineng|INENG]]<br>[[Bagyong Jenny|JENNY]]<br>[[Bagyong Kabayan (paglilinaw)|KABAYAN]]<br>LIWAYWAY<br>[[Bagyong Marilyn|MARILYN]]<br>NIMFA<br>[[Bagyong Onyok|ONYOK]]<br>[[Bagyong Perla (paglilinaw)|PERLA]]<br>[[Bagyong Quiel|QUIEL]]<br>[[Bagyong Ramon|RAMON]]<br>[[Bagyong Sarah (paglilinaw)|SARAH]]<br>{{grey|TAMARAW}}<br>{{grey|UGONG}}<br>[[Bagyong Viring|VIRING]]<br>[[Bagyong Weng|WENG]]<br>[[Bagyong Yoyoy|YOYOY]]<br>ZIGZAG || {{grey|AMUYAO}}<br>[[Bagyong Butchoy|BUTCHOY]]<br>[[Bagyong Carina (paglilinaw)|CARINA]]<br>[[Bagyong Dindo|DINDO]]<br>{{grey|EDRING}}<br>[[Bagyong Ferdie|FERDIE]]<br>[[Bagyong Gener (paglilinaw)|GENER]]<br>[[Bagyong Helen (paglilinaw)|HELEN]]<br>[[Bagyong Igme (paglilinaw)|IGME]]<br>{{grey|JOSEFA}}<br>{{grey|KIDUL}}<br>{{grey|LEKEP}}<br>[[Bagyong Marce|MARCE]]<br>{{grey|NANOLAY}}<br>{{grey|ONOS}}<br>{{grey|PUWOK}}<br>QUERUBIN<br>ROMINA<br>[[Bagyong Siony|SIONY]]<br>[[Bagyong Tonyo (paglilinaw)|TONYO]]<br>{{grey|UPANG}}<br>[[Bagyong Vicky (paglilinaw)|VICKY]]<br>{{grey|WARREN}}<br>[[Bagyong Yoyong|YOYONG]]<br>ZOSIMO |} ==Tingnan din== *[[Silakbo]] == Mga sanggunian == {{reflist}} {{stub|Panahon|Meteorolohiya}} [[Kategorya:Meteorolohiya]] sl4sh89arc7nrpgmh2b854qegy352f1 0 16422 2238147 1611117 2026-10-31T03:30:26Z Jojit fb 38 2238147 wikitext text/x-wiki Ang '''Pambansang Liwasang Pang-alaala sa Pagdaong sa Leyte ni MacArthur''' (kilala rin bilang '''Liwasang Pang-alaala sa Pagdaong sa Leyte''' at '''Liwasang MacArthur;''' Ingles: '''''MacArthur Landing Memorial National Park''''') ay isang protektadong lugar ng [[Pilipinas]] na ginugunita ang makasaysayang pagdaong ni Heneral [[Douglas MacArthur]] sa [[Golpo ng Leyte]] sa pagsisimula ng kampanya upang mabawi at mapalaya ang Pilipinas mula sa [[pananakop ng mga Hapones sa Pilipinas|pananakop ng mga Hapones]] noong Oktubre 20, 1944. Humantong ang pangyayaring ito sa [[Labanan sa Golpo ng Leyte|pinakamalaking labanan sa dagat noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] (gayundin ang pinakamalaking labanan sa dagat sa buong mundo batay sa kabuuang tonelaheng lumubog) at sa tuluyang pagkatalo at pagsuko ng Hapon makalipas ang halos tatlong taon. Matatagpuan ang bantayog ng digmaan sa bayan ng [[Palo, Leyte|Palo]] sa [[Leyte]] sa [[Silangang Visayas]] at isa ito sa mga pangunahing atraksyong panturista ng rehiyon. Idineklarang pambansang liwasan ang lugar noong Hulyo 12, 1977 sa pamamagitan ng Lihim ng mga Tagubilin Blg. 572 na nilagdaan ni Pangulong [[Ferdinand Marcos]].<ref>{{cite web|url=http://www.chanrobles.com/letterofinstructions/letterofinstructionsno572.html#.VCYqSY0azCQ |title=Letter of Instructions No. 572 |publisher=Chan Robles Virtual Law Library |access-date=27 September 2014}}</ref> == Paglalarawan == [[File:Douglas MacArthur lands Leyte1.jpg|thumb|Ang larawan ni Gaetano Faillace na naging batayan ng mga rebulto.]] [[File:MacArthur Landing Memorial National Park in Leyte.jpg|thumb|Ang pambansang liwasan.]] Matatagpuan ang lugar ng pagdaong ni MacArthur sa isang kapatagang [[baybayin]] na may lawak na {{convert|6.78|ha|adj=on}} sa [[barangay]] ng Candahug, mga {{convert|5|km|mi}} sa timog ng kabisera ng lalawigan ng Leyte na [[Tacloban]].<ref name="bmb">{{cite web |url=http://bmb.gov.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=68:region-8&catid=69 |title=Region 8 - Protected Areas |publisher=Biodiversity Management Bureau |access-date=27 September 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141030121519/http://bmb.gov.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=68:region-8&catid=69 |archive-date=30 October 2014 |url-status=dead }}</ref> Dating itong tinawag na Liwasang Imelda ayon sa dating [[Mga unang ginang at ginoo ng Pilipinas|Unang Ginang]] na si [[Imelda Marcos]], na nagmula sa [[Leyte (lalawigan)|Lalawigan ng Leyte]].<ref name="bmb"/> Ang pangunahing bahagi ng liwasan ay ang pitong tansong rebultong dalawang beses sa laki ng tao na nasa isang mababaw na artipisyal na lawa. Inilalarawan ng mga ito si MacArthur at ang kanyang mga kasama noong makasaysayang pagdaong na ''A-Day'', batay sa tanyag na larawan ni Gaetano Faillace. Kabilang sa mga inilalarawan sina Pangulong nasa pagpapatapon na si [[Sergio Osmeña]], Tenyente Heneral Richard Sutherland, Brigadyer Heneral [[Carlos P. Romulo]], Heneral-Major Courtney Whitney, Sarhento Francisco Salveron, na katuwang at tagapaglingkod ni Heneral MacArthur, at ang tagapagbalita ng [[CBS]] Radio na si William J. Dunn.<ref name="macarthur">{{cite book|author=McCallus, Joseph P. |title=The MacArthur Highway and Other Relics of American Empire in the Philippines |date=30 April 2010 |url=https://books.google.com/books?id=0zd_DCBMiDQC&q=macarthur+landing+red+beach+statues+%22+park%22&pg=PA43 |publisher=[[Potomac Books]]: [[Washington, D.C.]] |isbn=9781597974974 |access-date=27 September 2014}}</ref><ref>{{cite book|author=Dunn, William J. |title=Pacific Microphone |date=10 June 2009 |url=https://books.google.com/books?id=THtnjWqdHssC&q=macarthur+osmeña+sutherland+romulo+whitney&pg=PA8 |publisher=Texas A&M University Press |isbn=9781603441575 |access-date=27 September 2014}}</ref>{{efn|Ang taong tinukoy bilang ''Francis Saveron'' sa aklat ni William Dunn na ''Pacific Microphone'' ay tinatawag sa ibang mga sanggunian, gaya ng ''The New York Times'' at ''Filipinos in Washington, D.C.'', na ''Francisco Salveron''.<ref name="macarthur"/><ref name="salveron">{{cite news|author=Goldstein, Richard|title=Francisco Salveron, MacArthur's Aide, Dies at 88|url=https://www.nytimes.com/1998/09/01/us/francisco-salveron-macarthur-s-aide-dies-at-88.html|newspaper=The New York Times|date=1 September 1998|access-date=12 November 2014}}</ref><ref name=dcfilipinos>{{cite book|author1=Cacas, Rita M.|author2=Lott, Juanita Tamayo|author2-link=Juanita Tamayo Lott|title=Images of America: Filipinos in Washington, D.C.|year=2009|url=https://books.google.com/books?id=K0dqG7yu5IYC&q=Francisco+salveron&pg=PA37|publisher=Arcadia Publishing|isbn=9780738566207|access-date=12 November 2014}}</ref><ref name=salveronobit>{{cite news|title=Francisco Salveron: Aide to MacArthur|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1683&dat=19980902&id=cHwuAAAAIBAJ&pg=5002,1683344|newspaper=Milwaukee Journal Sentinel|date=2 September 2014|access-date=12 November 2014}}{{Dead link|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="NY TImes - 1 Sept 1998">{{cite news |last1=Goldstein |first1=Richard |title=Francisco Salveron, MacArthur's Aide, Dies at 88 |url=https://www.nytimes.com/1998/09/01/us/francisco-salveron-macarthur-s-aide-dies-at-88.html |access-date=20 June 2021 |work=The New York Times |date=1998-09-01}}</ref><ref name="AWM - Salveron">{{cite web |title=Studio portrait of Sergeant Francisco J Salveron, United States Army, and his Australian de facto ... |url=https://www.awm.gov.au/collection/C1290364 |website=www.awm.gov.au |access-date=20 June 2021 |language=en}}</ref>}} Dinisenyo ng iskultor na si [[Anastacio Caedo]] at pinasinayaan noong ika-37 anibersaryo ng ''A-Day'' noong 1981, ang mga rebulto ay nagmamarka sa lugar kung saan tinupad ni MacArthur ang kanyang pangakong "''I shall return''" (Babalik Ako) sa Dalampasigan ng Red, na tinawag nang gayon dahil ito ang kodigo na itinalaga ng Ikaanim na Hukbo ng Estados Unidos sa bahagi ng dalampasigan mula Marasbaras hanggang Palo na itinakdang isa sa mga lugar ng pagdaong.<ref>{{cite news|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1955&dat=19811018&id=utgxAAAAIBAJ&pg=5303,5005633 |title=Ceremony on Tuesday to Recall MacArthur's Philippine Landing |newspaper=Reading Eagle |access-date=27 September 2014}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.mb.com.ph/the-sunniest-day-in-October/ |title=The Sunniest Day in October |newspaper=[[Manila Bulletin]] |access-date=27 September 2014}}</ref> Sa harap ng mga rebulto ay makikita ang dalawang panandang pangkasaysayan sa [[wikang Ingles|Ingles]] at [[wikang Filipino|Filipino]] na nagpapaliwanag sa kahalagahan ng inilalarawang tagpo. May [[museo]] sa tabi ng lugar na naglalaman ng mga makasaysayang larawan at iba pang alaala ni Heneral MacArthur, kabilang ang sipi ng kanyang [[talumpati]] noong pagdaong niya at isang tansong hulma ng kanyang mga yapak.<ref name="yolanda">{{cite news|url=http://www.mb.com.ph/macarthur-memorial-also-damaged-by-yolanda/ |title=MacArthur memorial also damaged by 'Yolanda' |newspaper=[[Manila Bulletin]] |access-date=27 September 2014}}</ref> Matatagpuan mismo sa tapat ng bantayog ang sentrong pampamahalaan ng rehiyon ng Palo. Kabilang sa iba pang kapansin-pansing estrukturang malapit dito ang ''Rock Garden of Peace'' (Halamanang Bato ng Kapayaan), na pinasinayaan noong ika-50 anibersaryo nito noong 1994, kung kailan idineklara rin ang bantayog bilang isang pambansang makasaysayang palatandaan ng [[National Historical Commission of the Philippines|Pambansang Komisyong Pangkasaysayan]];<ref name="pia">{{cite web |url=http://www.ugnayan.com/ph/gov/PIA/article/2L28 |title=Remembering the Leyte Gulf Landing |work=[[Philippine Information Agency]] |access-date=27 September 2014 |archive-date=13 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141113073512/http://www.ugnayan.com/ph/gov/PIA/article/2L28 |url-status=dead }}</ref> at The Oriental Leyte. Ang isa pang otel, ang MacArthur Park Beach Resort, na itinayo ni Imelda Marcos noong 1983, ay dating nasa lugar kung saan matatagpuan ngayon ang otel ng The Oriental Leyte.<ref>{{cite news |url=http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/regions/view/20081117-172626/Leyte-takes-over-Imelda-built-resort |title=Leyte takes over Imelda-built resort |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |access-date=27 September 2014 |url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141218190945/http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/regions/view/20081117-172626/Leyte-takes-over-Imelda-built-resort |archivedate=18 December 2014 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://archives.pia.gov.ph/?m=1&t=1&id=54366&y=2011&mo=1 |title=Leyte SP happy with Leyte Oriental's reconstruction |work=[[Philippine Information Agency]] |access-date=27 September 2014 |archive-date=13 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141113073528/http://archives.pia.gov.ph/?m=1&t=1&id=54366&y=2011&mo=1 |url-status=dead }}</ref> Mapupuntahan ang liwasan sa pamamagitan ng [[Pan-Philippine Highway|Lansangang-bayang Maharlika]] (AH26) mula sa Tacloban at sa [[Paliparang Daniel Z. Romualdez]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}}<references /> khhewja3senyxfmty911hkxzhf6v9ds 2238148 2238147 2026-10-31T03:30:52Z Jojit fb 38 Inilipat ni Jojit fb ang pahinang [[Pagdating sa Leyte]] sa [[Ambansang Liwasang Pang-alaala sa Pagdaong sa Leyte ni MacArthur]] 2238147 wikitext text/x-wiki Ang '''Pambansang Liwasang Pang-alaala sa Pagdaong sa Leyte ni MacArthur''' (kilala rin bilang '''Liwasang Pang-alaala sa Pagdaong sa Leyte''' at '''Liwasang MacArthur;''' Ingles: '''''MacArthur Landing Memorial National Park''''') ay isang protektadong lugar ng [[Pilipinas]] na ginugunita ang makasaysayang pagdaong ni Heneral [[Douglas MacArthur]] sa [[Golpo ng Leyte]] sa pagsisimula ng kampanya upang mabawi at mapalaya ang Pilipinas mula sa [[pananakop ng mga Hapones sa Pilipinas|pananakop ng mga Hapones]] noong Oktubre 20, 1944. Humantong ang pangyayaring ito sa [[Labanan sa Golpo ng Leyte|pinakamalaking labanan sa dagat noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] (gayundin ang pinakamalaking labanan sa dagat sa buong mundo batay sa kabuuang tonelaheng lumubog) at sa tuluyang pagkatalo at pagsuko ng Hapon makalipas ang halos tatlong taon. Matatagpuan ang bantayog ng digmaan sa bayan ng [[Palo, Leyte|Palo]] sa [[Leyte]] sa [[Silangang Visayas]] at isa ito sa mga pangunahing atraksyong panturista ng rehiyon. Idineklarang pambansang liwasan ang lugar noong Hulyo 12, 1977 sa pamamagitan ng Lihim ng mga Tagubilin Blg. 572 na nilagdaan ni Pangulong [[Ferdinand Marcos]].<ref>{{cite web|url=http://www.chanrobles.com/letterofinstructions/letterofinstructionsno572.html#.VCYqSY0azCQ |title=Letter of Instructions No. 572 |publisher=Chan Robles Virtual Law Library |access-date=27 September 2014}}</ref> == Paglalarawan == [[File:Douglas MacArthur lands Leyte1.jpg|thumb|Ang larawan ni Gaetano Faillace na naging batayan ng mga rebulto.]] [[File:MacArthur Landing Memorial National Park in Leyte.jpg|thumb|Ang pambansang liwasan.]] Matatagpuan ang lugar ng pagdaong ni MacArthur sa isang kapatagang [[baybayin]] na may lawak na {{convert|6.78|ha|adj=on}} sa [[barangay]] ng Candahug, mga {{convert|5|km|mi}} sa timog ng kabisera ng lalawigan ng Leyte na [[Tacloban]].<ref name="bmb">{{cite web |url=http://bmb.gov.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=68:region-8&catid=69 |title=Region 8 - Protected Areas |publisher=Biodiversity Management Bureau |access-date=27 September 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141030121519/http://bmb.gov.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=68:region-8&catid=69 |archive-date=30 October 2014 |url-status=dead }}</ref> Dating itong tinawag na Liwasang Imelda ayon sa dating [[Mga unang ginang at ginoo ng Pilipinas|Unang Ginang]] na si [[Imelda Marcos]], na nagmula sa [[Leyte (lalawigan)|Lalawigan ng Leyte]].<ref name="bmb"/> Ang pangunahing bahagi ng liwasan ay ang pitong tansong rebultong dalawang beses sa laki ng tao na nasa isang mababaw na artipisyal na lawa. Inilalarawan ng mga ito si MacArthur at ang kanyang mga kasama noong makasaysayang pagdaong na ''A-Day'', batay sa tanyag na larawan ni Gaetano Faillace. Kabilang sa mga inilalarawan sina Pangulong nasa pagpapatapon na si [[Sergio Osmeña]], Tenyente Heneral Richard Sutherland, Brigadyer Heneral [[Carlos P. Romulo]], Heneral-Major Courtney Whitney, Sarhento Francisco Salveron, na katuwang at tagapaglingkod ni Heneral MacArthur, at ang tagapagbalita ng [[CBS]] Radio na si William J. Dunn.<ref name="macarthur">{{cite book|author=McCallus, Joseph P. |title=The MacArthur Highway and Other Relics of American Empire in the Philippines |date=30 April 2010 |url=https://books.google.com/books?id=0zd_DCBMiDQC&q=macarthur+landing+red+beach+statues+%22+park%22&pg=PA43 |publisher=[[Potomac Books]]: [[Washington, D.C.]] |isbn=9781597974974 |access-date=27 September 2014}}</ref><ref>{{cite book|author=Dunn, William J. |title=Pacific Microphone |date=10 June 2009 |url=https://books.google.com/books?id=THtnjWqdHssC&q=macarthur+osmeña+sutherland+romulo+whitney&pg=PA8 |publisher=Texas A&M University Press |isbn=9781603441575 |access-date=27 September 2014}}</ref>{{efn|Ang taong tinukoy bilang ''Francis Saveron'' sa aklat ni William Dunn na ''Pacific Microphone'' ay tinatawag sa ibang mga sanggunian, gaya ng ''The New York Times'' at ''Filipinos in Washington, D.C.'', na ''Francisco Salveron''.<ref name="macarthur"/><ref name="salveron">{{cite news|author=Goldstein, Richard|title=Francisco Salveron, MacArthur's Aide, Dies at 88|url=https://www.nytimes.com/1998/09/01/us/francisco-salveron-macarthur-s-aide-dies-at-88.html|newspaper=The New York Times|date=1 September 1998|access-date=12 November 2014}}</ref><ref name=dcfilipinos>{{cite book|author1=Cacas, Rita M.|author2=Lott, Juanita Tamayo|author2-link=Juanita Tamayo Lott|title=Images of America: Filipinos in Washington, D.C.|year=2009|url=https://books.google.com/books?id=K0dqG7yu5IYC&q=Francisco+salveron&pg=PA37|publisher=Arcadia Publishing|isbn=9780738566207|access-date=12 November 2014}}</ref><ref name=salveronobit>{{cite news|title=Francisco Salveron: Aide to MacArthur|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1683&dat=19980902&id=cHwuAAAAIBAJ&pg=5002,1683344|newspaper=Milwaukee Journal Sentinel|date=2 September 2014|access-date=12 November 2014}}{{Dead link|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="NY TImes - 1 Sept 1998">{{cite news |last1=Goldstein |first1=Richard |title=Francisco Salveron, MacArthur's Aide, Dies at 88 |url=https://www.nytimes.com/1998/09/01/us/francisco-salveron-macarthur-s-aide-dies-at-88.html |access-date=20 June 2021 |work=The New York Times |date=1998-09-01}}</ref><ref name="AWM - Salveron">{{cite web |title=Studio portrait of Sergeant Francisco J Salveron, United States Army, and his Australian de facto ... |url=https://www.awm.gov.au/collection/C1290364 |website=www.awm.gov.au |access-date=20 June 2021 |language=en}}</ref>}} Dinisenyo ng iskultor na si [[Anastacio Caedo]] at pinasinayaan noong ika-37 anibersaryo ng ''A-Day'' noong 1981, ang mga rebulto ay nagmamarka sa lugar kung saan tinupad ni MacArthur ang kanyang pangakong "''I shall return''" (Babalik Ako) sa Dalampasigan ng Red, na tinawag nang gayon dahil ito ang kodigo na itinalaga ng Ikaanim na Hukbo ng Estados Unidos sa bahagi ng dalampasigan mula Marasbaras hanggang Palo na itinakdang isa sa mga lugar ng pagdaong.<ref>{{cite news|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1955&dat=19811018&id=utgxAAAAIBAJ&pg=5303,5005633 |title=Ceremony on Tuesday to Recall MacArthur's Philippine Landing |newspaper=Reading Eagle |access-date=27 September 2014}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.mb.com.ph/the-sunniest-day-in-October/ |title=The Sunniest Day in October |newspaper=[[Manila Bulletin]] |access-date=27 September 2014}}</ref> Sa harap ng mga rebulto ay makikita ang dalawang panandang pangkasaysayan sa [[wikang Ingles|Ingles]] at [[wikang Filipino|Filipino]] na nagpapaliwanag sa kahalagahan ng inilalarawang tagpo. May [[museo]] sa tabi ng lugar na naglalaman ng mga makasaysayang larawan at iba pang alaala ni Heneral MacArthur, kabilang ang sipi ng kanyang [[talumpati]] noong pagdaong niya at isang tansong hulma ng kanyang mga yapak.<ref name="yolanda">{{cite news|url=http://www.mb.com.ph/macarthur-memorial-also-damaged-by-yolanda/ |title=MacArthur memorial also damaged by 'Yolanda' |newspaper=[[Manila Bulletin]] |access-date=27 September 2014}}</ref> Matatagpuan mismo sa tapat ng bantayog ang sentrong pampamahalaan ng rehiyon ng Palo. Kabilang sa iba pang kapansin-pansing estrukturang malapit dito ang ''Rock Garden of Peace'' (Halamanang Bato ng Kapayaan), na pinasinayaan noong ika-50 anibersaryo nito noong 1994, kung kailan idineklara rin ang bantayog bilang isang pambansang makasaysayang palatandaan ng [[National Historical Commission of the Philippines|Pambansang Komisyong Pangkasaysayan]];<ref name="pia">{{cite web |url=http://www.ugnayan.com/ph/gov/PIA/article/2L28 |title=Remembering the Leyte Gulf Landing |work=[[Philippine Information Agency]] |access-date=27 September 2014 |archive-date=13 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141113073512/http://www.ugnayan.com/ph/gov/PIA/article/2L28 |url-status=dead }}</ref> at The Oriental Leyte. Ang isa pang otel, ang MacArthur Park Beach Resort, na itinayo ni Imelda Marcos noong 1983, ay dating nasa lugar kung saan matatagpuan ngayon ang otel ng The Oriental Leyte.<ref>{{cite news |url=http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/regions/view/20081117-172626/Leyte-takes-over-Imelda-built-resort |title=Leyte takes over Imelda-built resort |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |access-date=27 September 2014 |url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141218190945/http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/regions/view/20081117-172626/Leyte-takes-over-Imelda-built-resort |archivedate=18 December 2014 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://archives.pia.gov.ph/?m=1&t=1&id=54366&y=2011&mo=1 |title=Leyte SP happy with Leyte Oriental's reconstruction |work=[[Philippine Information Agency]] |access-date=27 September 2014 |archive-date=13 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141113073528/http://archives.pia.gov.ph/?m=1&t=1&id=54366&y=2011&mo=1 |url-status=dead }}</ref> Mapupuntahan ang liwasan sa pamamagitan ng [[Pan-Philippine Highway|Lansangang-bayang Maharlika]] (AH26) mula sa Tacloban at sa [[Paliparang Daniel Z. Romualdez]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}}<references /> khhewja3senyxfmty911hkxzhf6v9ds 2238150 2238148 2026-10-31T03:31:13Z Jojit fb 38 Inilipat ni Jojit fb ang pahinang [[Ambansang Liwasang Pang-alaala sa Pagdaong sa Leyte ni MacArthur]] sa [[Pambansang Liwasang Pang-alaala sa Pagdaong sa Leyte ni MacArthur]] nang walang iniwang redirect 2238147 wikitext text/x-wiki Ang '''Pambansang Liwasang Pang-alaala sa Pagdaong sa Leyte ni MacArthur''' (kilala rin bilang '''Liwasang Pang-alaala sa Pagdaong sa Leyte''' at '''Liwasang MacArthur;''' Ingles: '''''MacArthur Landing Memorial National Park''''') ay isang protektadong lugar ng [[Pilipinas]] na ginugunita ang makasaysayang pagdaong ni Heneral [[Douglas MacArthur]] sa [[Golpo ng Leyte]] sa pagsisimula ng kampanya upang mabawi at mapalaya ang Pilipinas mula sa [[pananakop ng mga Hapones sa Pilipinas|pananakop ng mga Hapones]] noong Oktubre 20, 1944. Humantong ang pangyayaring ito sa [[Labanan sa Golpo ng Leyte|pinakamalaking labanan sa dagat noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] (gayundin ang pinakamalaking labanan sa dagat sa buong mundo batay sa kabuuang tonelaheng lumubog) at sa tuluyang pagkatalo at pagsuko ng Hapon makalipas ang halos tatlong taon. Matatagpuan ang bantayog ng digmaan sa bayan ng [[Palo, Leyte|Palo]] sa [[Leyte]] sa [[Silangang Visayas]] at isa ito sa mga pangunahing atraksyong panturista ng rehiyon. Idineklarang pambansang liwasan ang lugar noong Hulyo 12, 1977 sa pamamagitan ng Lihim ng mga Tagubilin Blg. 572 na nilagdaan ni Pangulong [[Ferdinand Marcos]].<ref>{{cite web|url=http://www.chanrobles.com/letterofinstructions/letterofinstructionsno572.html#.VCYqSY0azCQ |title=Letter of Instructions No. 572 |publisher=Chan Robles Virtual Law Library |access-date=27 September 2014}}</ref> == Paglalarawan == [[File:Douglas MacArthur lands Leyte1.jpg|thumb|Ang larawan ni Gaetano Faillace na naging batayan ng mga rebulto.]] [[File:MacArthur Landing Memorial National Park in Leyte.jpg|thumb|Ang pambansang liwasan.]] Matatagpuan ang lugar ng pagdaong ni MacArthur sa isang kapatagang [[baybayin]] na may lawak na {{convert|6.78|ha|adj=on}} sa [[barangay]] ng Candahug, mga {{convert|5|km|mi}} sa timog ng kabisera ng lalawigan ng Leyte na [[Tacloban]].<ref name="bmb">{{cite web |url=http://bmb.gov.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=68:region-8&catid=69 |title=Region 8 - Protected Areas |publisher=Biodiversity Management Bureau |access-date=27 September 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141030121519/http://bmb.gov.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=68:region-8&catid=69 |archive-date=30 October 2014 |url-status=dead }}</ref> Dating itong tinawag na Liwasang Imelda ayon sa dating [[Mga unang ginang at ginoo ng Pilipinas|Unang Ginang]] na si [[Imelda Marcos]], na nagmula sa [[Leyte (lalawigan)|Lalawigan ng Leyte]].<ref name="bmb"/> Ang pangunahing bahagi ng liwasan ay ang pitong tansong rebultong dalawang beses sa laki ng tao na nasa isang mababaw na artipisyal na lawa. Inilalarawan ng mga ito si MacArthur at ang kanyang mga kasama noong makasaysayang pagdaong na ''A-Day'', batay sa tanyag na larawan ni Gaetano Faillace. Kabilang sa mga inilalarawan sina Pangulong nasa pagpapatapon na si [[Sergio Osmeña]], Tenyente Heneral Richard Sutherland, Brigadyer Heneral [[Carlos P. Romulo]], Heneral-Major Courtney Whitney, Sarhento Francisco Salveron, na katuwang at tagapaglingkod ni Heneral MacArthur, at ang tagapagbalita ng [[CBS]] Radio na si William J. Dunn.<ref name="macarthur">{{cite book|author=McCallus, Joseph P. |title=The MacArthur Highway and Other Relics of American Empire in the Philippines |date=30 April 2010 |url=https://books.google.com/books?id=0zd_DCBMiDQC&q=macarthur+landing+red+beach+statues+%22+park%22&pg=PA43 |publisher=[[Potomac Books]]: [[Washington, D.C.]] |isbn=9781597974974 |access-date=27 September 2014}}</ref><ref>{{cite book|author=Dunn, William J. |title=Pacific Microphone |date=10 June 2009 |url=https://books.google.com/books?id=THtnjWqdHssC&q=macarthur+osmeña+sutherland+romulo+whitney&pg=PA8 |publisher=Texas A&M University Press |isbn=9781603441575 |access-date=27 September 2014}}</ref>{{efn|Ang taong tinukoy bilang ''Francis Saveron'' sa aklat ni William Dunn na ''Pacific Microphone'' ay tinatawag sa ibang mga sanggunian, gaya ng ''The New York Times'' at ''Filipinos in Washington, D.C.'', na ''Francisco Salveron''.<ref name="macarthur"/><ref name="salveron">{{cite news|author=Goldstein, Richard|title=Francisco Salveron, MacArthur's Aide, Dies at 88|url=https://www.nytimes.com/1998/09/01/us/francisco-salveron-macarthur-s-aide-dies-at-88.html|newspaper=The New York Times|date=1 September 1998|access-date=12 November 2014}}</ref><ref name=dcfilipinos>{{cite book|author1=Cacas, Rita M.|author2=Lott, Juanita Tamayo|author2-link=Juanita Tamayo Lott|title=Images of America: Filipinos in Washington, D.C.|year=2009|url=https://books.google.com/books?id=K0dqG7yu5IYC&q=Francisco+salveron&pg=PA37|publisher=Arcadia Publishing|isbn=9780738566207|access-date=12 November 2014}}</ref><ref name=salveronobit>{{cite news|title=Francisco Salveron: Aide to MacArthur|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1683&dat=19980902&id=cHwuAAAAIBAJ&pg=5002,1683344|newspaper=Milwaukee Journal Sentinel|date=2 September 2014|access-date=12 November 2014}}{{Dead link|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="NY TImes - 1 Sept 1998">{{cite news |last1=Goldstein |first1=Richard |title=Francisco Salveron, MacArthur's Aide, Dies at 88 |url=https://www.nytimes.com/1998/09/01/us/francisco-salveron-macarthur-s-aide-dies-at-88.html |access-date=20 June 2021 |work=The New York Times |date=1998-09-01}}</ref><ref name="AWM - Salveron">{{cite web |title=Studio portrait of Sergeant Francisco J Salveron, United States Army, and his Australian de facto ... |url=https://www.awm.gov.au/collection/C1290364 |website=www.awm.gov.au |access-date=20 June 2021 |language=en}}</ref>}} Dinisenyo ng iskultor na si [[Anastacio Caedo]] at pinasinayaan noong ika-37 anibersaryo ng ''A-Day'' noong 1981, ang mga rebulto ay nagmamarka sa lugar kung saan tinupad ni MacArthur ang kanyang pangakong "''I shall return''" (Babalik Ako) sa Dalampasigan ng Red, na tinawag nang gayon dahil ito ang kodigo na itinalaga ng Ikaanim na Hukbo ng Estados Unidos sa bahagi ng dalampasigan mula Marasbaras hanggang Palo na itinakdang isa sa mga lugar ng pagdaong.<ref>{{cite news|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1955&dat=19811018&id=utgxAAAAIBAJ&pg=5303,5005633 |title=Ceremony on Tuesday to Recall MacArthur's Philippine Landing |newspaper=Reading Eagle |access-date=27 September 2014}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.mb.com.ph/the-sunniest-day-in-October/ |title=The Sunniest Day in October |newspaper=[[Manila Bulletin]] |access-date=27 September 2014}}</ref> Sa harap ng mga rebulto ay makikita ang dalawang panandang pangkasaysayan sa [[wikang Ingles|Ingles]] at [[wikang Filipino|Filipino]] na nagpapaliwanag sa kahalagahan ng inilalarawang tagpo. May [[museo]] sa tabi ng lugar na naglalaman ng mga makasaysayang larawan at iba pang alaala ni Heneral MacArthur, kabilang ang sipi ng kanyang [[talumpati]] noong pagdaong niya at isang tansong hulma ng kanyang mga yapak.<ref name="yolanda">{{cite news|url=http://www.mb.com.ph/macarthur-memorial-also-damaged-by-yolanda/ |title=MacArthur memorial also damaged by 'Yolanda' |newspaper=[[Manila Bulletin]] |access-date=27 September 2014}}</ref> Matatagpuan mismo sa tapat ng bantayog ang sentrong pampamahalaan ng rehiyon ng Palo. Kabilang sa iba pang kapansin-pansing estrukturang malapit dito ang ''Rock Garden of Peace'' (Halamanang Bato ng Kapayaan), na pinasinayaan noong ika-50 anibersaryo nito noong 1994, kung kailan idineklara rin ang bantayog bilang isang pambansang makasaysayang palatandaan ng [[National Historical Commission of the Philippines|Pambansang Komisyong Pangkasaysayan]];<ref name="pia">{{cite web |url=http://www.ugnayan.com/ph/gov/PIA/article/2L28 |title=Remembering the Leyte Gulf Landing |work=[[Philippine Information Agency]] |access-date=27 September 2014 |archive-date=13 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141113073512/http://www.ugnayan.com/ph/gov/PIA/article/2L28 |url-status=dead }}</ref> at The Oriental Leyte. Ang isa pang otel, ang MacArthur Park Beach Resort, na itinayo ni Imelda Marcos noong 1983, ay dating nasa lugar kung saan matatagpuan ngayon ang otel ng The Oriental Leyte.<ref>{{cite news |url=http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/regions/view/20081117-172626/Leyte-takes-over-Imelda-built-resort |title=Leyte takes over Imelda-built resort |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |access-date=27 September 2014 |url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141218190945/http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/regions/view/20081117-172626/Leyte-takes-over-Imelda-built-resort |archivedate=18 December 2014 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://archives.pia.gov.ph/?m=1&t=1&id=54366&y=2011&mo=1 |title=Leyte SP happy with Leyte Oriental's reconstruction |work=[[Philippine Information Agency]] |access-date=27 September 2014 |archive-date=13 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141113073528/http://archives.pia.gov.ph/?m=1&t=1&id=54366&y=2011&mo=1 |url-status=dead }}</ref> Mapupuntahan ang liwasan sa pamamagitan ng [[Pan-Philippine Highway|Lansangang-bayang Maharlika]] (AH26) mula sa Tacloban at sa [[Paliparang Daniel Z. Romualdez]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}}<references /> khhewja3senyxfmty911hkxzhf6v9ds 2238153 2238150 2026-10-31T03:35:20Z Jojit fb 38 /* Mga sanggunian */ 2238153 wikitext text/x-wiki Ang '''Pambansang Liwasang Pang-alaala sa Pagdaong sa Leyte ni MacArthur''' (kilala rin bilang '''Liwasang Pang-alaala sa Pagdaong sa Leyte''' at '''Liwasang MacArthur;''' Ingles: '''''MacArthur Landing Memorial National Park''''') ay isang protektadong lugar ng [[Pilipinas]] na ginugunita ang makasaysayang pagdaong ni Heneral [[Douglas MacArthur]] sa [[Golpo ng Leyte]] sa pagsisimula ng kampanya upang mabawi at mapalaya ang Pilipinas mula sa [[pananakop ng mga Hapones sa Pilipinas|pananakop ng mga Hapones]] noong Oktubre 20, 1944. Humantong ang pangyayaring ito sa [[Labanan sa Golpo ng Leyte|pinakamalaking labanan sa dagat noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] (gayundin ang pinakamalaking labanan sa dagat sa buong mundo batay sa kabuuang tonelaheng lumubog) at sa tuluyang pagkatalo at pagsuko ng Hapon makalipas ang halos tatlong taon. Matatagpuan ang bantayog ng digmaan sa bayan ng [[Palo, Leyte|Palo]] sa [[Leyte]] sa [[Silangang Visayas]] at isa ito sa mga pangunahing atraksyong panturista ng rehiyon. Idineklarang pambansang liwasan ang lugar noong Hulyo 12, 1977 sa pamamagitan ng Lihim ng mga Tagubilin Blg. 572 na nilagdaan ni Pangulong [[Ferdinand Marcos]].<ref>{{cite web|url=http://www.chanrobles.com/letterofinstructions/letterofinstructionsno572.html#.VCYqSY0azCQ |title=Letter of Instructions No. 572 |publisher=Chan Robles Virtual Law Library |access-date=27 September 2014}}</ref> == Paglalarawan == [[File:Douglas MacArthur lands Leyte1.jpg|thumb|Ang larawan ni Gaetano Faillace na naging batayan ng mga rebulto.]] [[File:MacArthur Landing Memorial National Park in Leyte.jpg|thumb|Ang pambansang liwasan.]] Matatagpuan ang lugar ng pagdaong ni MacArthur sa isang kapatagang [[baybayin]] na may lawak na {{convert|6.78|ha|adj=on}} sa [[barangay]] ng Candahug, mga {{convert|5|km|mi}} sa timog ng kabisera ng lalawigan ng Leyte na [[Tacloban]].<ref name="bmb">{{cite web |url=http://bmb.gov.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=68:region-8&catid=69 |title=Region 8 - Protected Areas |publisher=Biodiversity Management Bureau |access-date=27 September 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141030121519/http://bmb.gov.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=68:region-8&catid=69 |archive-date=30 October 2014 |url-status=dead }}</ref> Dating itong tinawag na Liwasang Imelda ayon sa dating [[Mga unang ginang at ginoo ng Pilipinas|Unang Ginang]] na si [[Imelda Marcos]], na nagmula sa [[Leyte (lalawigan)|Lalawigan ng Leyte]].<ref name="bmb"/> Ang pangunahing bahagi ng liwasan ay ang pitong tansong rebultong dalawang beses sa laki ng tao na nasa isang mababaw na artipisyal na lawa. Inilalarawan ng mga ito si MacArthur at ang kanyang mga kasama noong makasaysayang pagdaong na ''A-Day'', batay sa tanyag na larawan ni Gaetano Faillace. Kabilang sa mga inilalarawan sina Pangulong nasa pagpapatapon na si [[Sergio Osmeña]], Tenyente Heneral Richard Sutherland, Brigadyer Heneral [[Carlos P. Romulo]], Heneral-Major Courtney Whitney, Sarhento Francisco Salveron, na katuwang at tagapaglingkod ni Heneral MacArthur, at ang tagapagbalita ng [[CBS]] Radio na si William J. Dunn.<ref name="macarthur">{{cite book|author=McCallus, Joseph P. |title=The MacArthur Highway and Other Relics of American Empire in the Philippines |date=30 April 2010 |url=https://books.google.com/books?id=0zd_DCBMiDQC&q=macarthur+landing+red+beach+statues+%22+park%22&pg=PA43 |publisher=[[Potomac Books]]: [[Washington, D.C.]] |isbn=9781597974974 |access-date=27 September 2014}}</ref><ref>{{cite book|author=Dunn, William J. |title=Pacific Microphone |date=10 June 2009 |url=https://books.google.com/books?id=THtnjWqdHssC&q=macarthur+osmeña+sutherland+romulo+whitney&pg=PA8 |publisher=Texas A&M University Press |isbn=9781603441575 |access-date=27 September 2014}}</ref>{{efn|Ang taong tinukoy bilang ''Francis Saveron'' sa aklat ni William Dunn na ''Pacific Microphone'' ay tinatawag sa ibang mga sanggunian, gaya ng ''The New York Times'' at ''Filipinos in Washington, D.C.'', na ''Francisco Salveron''.<ref name="macarthur"/><ref name="salveron">{{cite news|author=Goldstein, Richard|title=Francisco Salveron, MacArthur's Aide, Dies at 88|url=https://www.nytimes.com/1998/09/01/us/francisco-salveron-macarthur-s-aide-dies-at-88.html|newspaper=The New York Times|date=1 September 1998|access-date=12 November 2014}}</ref><ref name=dcfilipinos>{{cite book|author1=Cacas, Rita M.|author2=Lott, Juanita Tamayo|author2-link=Juanita Tamayo Lott|title=Images of America: Filipinos in Washington, D.C.|year=2009|url=https://books.google.com/books?id=K0dqG7yu5IYC&q=Francisco+salveron&pg=PA37|publisher=Arcadia Publishing|isbn=9780738566207|access-date=12 November 2014}}</ref><ref name=salveronobit>{{cite news|title=Francisco Salveron: Aide to MacArthur|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1683&dat=19980902&id=cHwuAAAAIBAJ&pg=5002,1683344|newspaper=Milwaukee Journal Sentinel|date=2 September 2014|access-date=12 November 2014}}{{Dead link|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="NY TImes - 1 Sept 1998">{{cite news |last1=Goldstein |first1=Richard |title=Francisco Salveron, MacArthur's Aide, Dies at 88 |url=https://www.nytimes.com/1998/09/01/us/francisco-salveron-macarthur-s-aide-dies-at-88.html |access-date=20 June 2021 |work=The New York Times |date=1998-09-01}}</ref><ref name="AWM - Salveron">{{cite web |title=Studio portrait of Sergeant Francisco J Salveron, United States Army, and his Australian de facto ... |url=https://www.awm.gov.au/collection/C1290364 |website=www.awm.gov.au |access-date=20 June 2021 |language=en}}</ref>}} Dinisenyo ng iskultor na si [[Anastacio Caedo]] at pinasinayaan noong ika-37 anibersaryo ng ''A-Day'' noong 1981, ang mga rebulto ay nagmamarka sa lugar kung saan tinupad ni MacArthur ang kanyang pangakong "''I shall return''" (Babalik Ako) sa Dalampasigan ng Red, na tinawag nang gayon dahil ito ang kodigo na itinalaga ng Ikaanim na Hukbo ng Estados Unidos sa bahagi ng dalampasigan mula Marasbaras hanggang Palo na itinakdang isa sa mga lugar ng pagdaong.<ref>{{cite news|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1955&dat=19811018&id=utgxAAAAIBAJ&pg=5303,5005633 |title=Ceremony on Tuesday to Recall MacArthur's Philippine Landing |newspaper=Reading Eagle |access-date=27 September 2014}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.mb.com.ph/the-sunniest-day-in-October/ |title=The Sunniest Day in October |newspaper=[[Manila Bulletin]] |access-date=27 September 2014}}</ref> Sa harap ng mga rebulto ay makikita ang dalawang panandang pangkasaysayan sa [[wikang Ingles|Ingles]] at [[wikang Filipino|Filipino]] na nagpapaliwanag sa kahalagahan ng inilalarawang tagpo. May [[museo]] sa tabi ng lugar na naglalaman ng mga makasaysayang larawan at iba pang alaala ni Heneral MacArthur, kabilang ang sipi ng kanyang [[talumpati]] noong pagdaong niya at isang tansong hulma ng kanyang mga yapak.<ref name="yolanda">{{cite news|url=http://www.mb.com.ph/macarthur-memorial-also-damaged-by-yolanda/ |title=MacArthur memorial also damaged by 'Yolanda' |newspaper=[[Manila Bulletin]] |access-date=27 September 2014}}</ref> Matatagpuan mismo sa tapat ng bantayog ang sentrong pampamahalaan ng rehiyon ng Palo. Kabilang sa iba pang kapansin-pansing estrukturang malapit dito ang ''Rock Garden of Peace'' (Halamanang Bato ng Kapayaan), na pinasinayaan noong ika-50 anibersaryo nito noong 1994, kung kailan idineklara rin ang bantayog bilang isang pambansang makasaysayang palatandaan ng [[National Historical Commission of the Philippines|Pambansang Komisyong Pangkasaysayan]];<ref name="pia">{{cite web |url=http://www.ugnayan.com/ph/gov/PIA/article/2L28 |title=Remembering the Leyte Gulf Landing |work=[[Philippine Information Agency]] |access-date=27 September 2014 |archive-date=13 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141113073512/http://www.ugnayan.com/ph/gov/PIA/article/2L28 |url-status=dead }}</ref> at The Oriental Leyte. Ang isa pang otel, ang MacArthur Park Beach Resort, na itinayo ni Imelda Marcos noong 1983, ay dating nasa lugar kung saan matatagpuan ngayon ang otel ng The Oriental Leyte.<ref>{{cite news |url=http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/regions/view/20081117-172626/Leyte-takes-over-Imelda-built-resort |title=Leyte takes over Imelda-built resort |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |access-date=27 September 2014 |url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141218190945/http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/regions/view/20081117-172626/Leyte-takes-over-Imelda-built-resort |archivedate=18 December 2014 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://archives.pia.gov.ph/?m=1&t=1&id=54366&y=2011&mo=1 |title=Leyte SP happy with Leyte Oriental's reconstruction |work=[[Philippine Information Agency]] |access-date=27 September 2014 |archive-date=13 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141113073528/http://archives.pia.gov.ph/?m=1&t=1&id=54366&y=2011&mo=1 |url-status=dead }}</ref> Mapupuntahan ang liwasan sa pamamagitan ng [[Pan-Philippine Highway|Lansangang-bayang Maharlika]] (AH26) mula sa Tacloban at sa [[Paliparang Daniel Z. Romualdez]]. == Mga pananda == {{noteslist}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} 86bp5qaxa78s360odomp0m19fp40koj 2238154 2238153 2026-10-31T03:36:14Z Jojit fb 38 2238154 wikitext text/x-wiki Ang '''Pambansang Liwasang Pang-alaala sa Pagdaong sa Leyte ni MacArthur''' (kilala rin bilang '''Liwasang Pang-alaala sa Pagdaong sa Leyte''' at '''Liwasang MacArthur;''' Ingles: '''''MacArthur Landing Memorial National Park''''') ay isang protektadong lugar ng [[Pilipinas]] na ginugunita ang makasaysayang pagdaong ni Heneral [[Douglas MacArthur]] sa [[Golpo ng Leyte]] sa pagsisimula ng kampanya upang mabawi at mapalaya ang Pilipinas mula sa [[pananakop ng mga Hapones sa Pilipinas|pananakop ng mga Hapones]] noong Oktubre 20, 1944. Humantong ang pangyayaring ito sa [[Labanan sa Golpo ng Leyte|pinakamalaking labanan sa dagat noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] (gayundin ang pinakamalaking labanan sa dagat sa buong mundo batay sa kabuuang tonelaheng lumubog) at sa tuluyang pagkatalo at pagsuko ng Hapon makalipas ang halos tatlong taon. Matatagpuan ang bantayog ng digmaan sa bayan ng [[Palo, Leyte|Palo]] sa [[Leyte]] sa [[Silangang Visayas]] at isa ito sa mga pangunahing atraksyong panturista ng rehiyon. Idineklarang pambansang liwasan ang lugar noong Hulyo 12, 1977 sa pamamagitan ng Lihim ng mga Tagubilin Blg. 572 na nilagdaan ni Pangulong [[Ferdinand Marcos]].<ref>{{cite web|url=http://www.chanrobles.com/letterofinstructions/letterofinstructionsno572.html#.VCYqSY0azCQ |title=Letter of Instructions No. 572 |publisher=Chan Robles Virtual Law Library |access-date=27 September 2014}}</ref> == Paglalarawan == [[File:Douglas MacArthur lands Leyte1.jpg|thumb|Ang larawan ni Gaetano Faillace na naging batayan ng mga rebulto.]] [[File:MacArthur Landing Memorial National Park in Leyte.jpg|thumb|Ang pambansang liwasan.]] Matatagpuan ang lugar ng pagdaong ni MacArthur sa isang kapatagang [[baybayin]] na may lawak na {{convert|6.78|ha|adj=on}} sa [[barangay]] ng Candahug, mga {{convert|5|km|mi}} sa timog ng kabisera ng lalawigan ng Leyte na [[Tacloban]].<ref name="bmb">{{cite web |url=http://bmb.gov.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=68:region-8&catid=69 |title=Region 8 - Protected Areas |publisher=Biodiversity Management Bureau |access-date=27 September 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141030121519/http://bmb.gov.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=68:region-8&catid=69 |archive-date=30 October 2014 |url-status=dead }}</ref> Dating itong tinawag na Liwasang Imelda ayon sa dating [[Mga unang ginang at ginoo ng Pilipinas|Unang Ginang]] na si [[Imelda Marcos]], na nagmula sa [[Leyte (lalawigan)|Lalawigan ng Leyte]].<ref name="bmb"/> Ang pangunahing bahagi ng liwasan ay ang pitong tansong rebultong dalawang beses sa laki ng tao na nasa isang mababaw na artipisyal na lawa. Inilalarawan ng mga ito si MacArthur at ang kanyang mga kasama noong makasaysayang pagdaong na ''A-Day'', batay sa tanyag na larawan ni Gaetano Faillace. Kabilang sa mga inilalarawan sina Pangulong nasa pagpapatapon na si [[Sergio Osmeña]], Tenyente Heneral Richard Sutherland, Brigadyer Heneral [[Carlos P. Romulo]], Heneral-Major Courtney Whitney, Sarhento Francisco Salveron, na katuwang at tagapaglingkod ni Heneral MacArthur, at ang tagapagbalita ng [[CBS]] Radio na si William J. Dunn.<ref name="macarthur">{{cite book|author=McCallus, Joseph P. |title=The MacArthur Highway and Other Relics of American Empire in the Philippines |date=30 April 2010 |url=https://books.google.com/books?id=0zd_DCBMiDQC&q=macarthur+landing+red+beach+statues+%22+park%22&pg=PA43 |publisher=[[Potomac Books]]: [[Washington, D.C.]] |isbn=9781597974974 |access-date=27 September 2014}}</ref><ref>{{cite book|author=Dunn, William J. |title=Pacific Microphone |date=10 June 2009 |url=https://books.google.com/books?id=THtnjWqdHssC&q=macarthur+osmeña+sutherland+romulo+whitney&pg=PA8 |publisher=Texas A&M University Press |isbn=9781603441575 |access-date=27 September 2014}}</ref>{{efn|Ang taong tinukoy bilang ''Francis Saveron'' sa aklat ni William Dunn na ''Pacific Microphone'' ay tinatawag sa ibang mga sanggunian, gaya ng ''The New York Times'' at ''Filipinos in Washington, D.C.'', na ''Francisco Salveron''.<ref name="macarthur"/><ref name="salveron">{{cite news|author=Goldstein, Richard|title=Francisco Salveron, MacArthur's Aide, Dies at 88|url=https://www.nytimes.com/1998/09/01/us/francisco-salveron-macarthur-s-aide-dies-at-88.html|newspaper=The New York Times|date=1 September 1998|access-date=12 November 2014}}</ref><ref name=dcfilipinos>{{cite book|author1=Cacas, Rita M.|author2=Lott, Juanita Tamayo|author2-link=Juanita Tamayo Lott|title=Images of America: Filipinos in Washington, D.C.|year=2009|url=https://books.google.com/books?id=K0dqG7yu5IYC&q=Francisco+salveron&pg=PA37|publisher=Arcadia Publishing|isbn=9780738566207|access-date=12 November 2014}}</ref><ref name="NY TImes - 1 Sept 1998">{{cite news |last1=Goldstein |first1=Richard |title=Francisco Salveron, MacArthur's Aide, Dies at 88 |url=https://www.nytimes.com/1998/09/01/us/francisco-salveron-macarthur-s-aide-dies-at-88.html |access-date=20 June 2021 |work=The New York Times |date=1998-09-01}}</ref><ref name="AWM - Salveron">{{cite web |title=Studio portrait of Sergeant Francisco J Salveron, United States Army, and his Australian de facto ... |url=https://www.awm.gov.au/collection/C1290364 |website=www.awm.gov.au |access-date=20 June 2021 |language=en}}</ref>}} Dinisenyo ng iskultor na si [[Anastacio Caedo]] at pinasinayaan noong ika-37 anibersaryo ng ''A-Day'' noong 1981, ang mga rebulto ay nagmamarka sa lugar kung saan tinupad ni MacArthur ang kanyang pangakong "''I shall return''" (Babalik Ako) sa Dalampasigan ng Red, na tinawag nang gayon dahil ito ang kodigo na itinalaga ng Ikaanim na Hukbo ng Estados Unidos sa bahagi ng dalampasigan mula Marasbaras hanggang Palo na itinakdang isa sa mga lugar ng pagdaong.<ref>{{cite news|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1955&dat=19811018&id=utgxAAAAIBAJ&pg=5303,5005633 |title=Ceremony on Tuesday to Recall MacArthur's Philippine Landing |newspaper=Reading Eagle |access-date=27 September 2014}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.mb.com.ph/the-sunniest-day-in-October/ |title=The Sunniest Day in October |newspaper=[[Manila Bulletin]] |access-date=27 September 2014}}</ref> Sa harap ng mga rebulto ay makikita ang dalawang panandang pangkasaysayan sa [[wikang Ingles|Ingles]] at [[wikang Filipino|Filipino]] na nagpapaliwanag sa kahalagahan ng inilalarawang tagpo. May [[museo]] sa tabi ng lugar na naglalaman ng mga makasaysayang larawan at iba pang alaala ni Heneral MacArthur, kabilang ang sipi ng kanyang [[talumpati]] noong pagdaong niya at isang tansong hulma ng kanyang mga yapak.<ref name="yolanda">{{cite news|url=http://www.mb.com.ph/macarthur-memorial-also-damaged-by-yolanda/ |title=MacArthur memorial also damaged by 'Yolanda' |newspaper=[[Manila Bulletin]] |access-date=27 September 2014}}</ref> Matatagpuan mismo sa tapat ng bantayog ang sentrong pampamahalaan ng rehiyon ng Palo. Kabilang sa iba pang kapansin-pansing estrukturang malapit dito ang ''Rock Garden of Peace'' (Halamanang Bato ng Kapayaan), na pinasinayaan noong ika-50 anibersaryo nito noong 1994, kung kailan idineklara rin ang bantayog bilang isang pambansang makasaysayang palatandaan ng [[National Historical Commission of the Philippines|Pambansang Komisyong Pangkasaysayan]];<ref name="pia">{{cite web |url=http://www.ugnayan.com/ph/gov/PIA/article/2L28 |title=Remembering the Leyte Gulf Landing |work=[[Philippine Information Agency]] |access-date=27 September 2014 |archive-date=13 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141113073512/http://www.ugnayan.com/ph/gov/PIA/article/2L28 |url-status=dead }}</ref> at The Oriental Leyte. Ang isa pang otel, ang MacArthur Park Beach Resort, na itinayo ni Imelda Marcos noong 1983, ay dating nasa lugar kung saan matatagpuan ngayon ang otel ng The Oriental Leyte.<ref>{{cite news |url=http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/regions/view/20081117-172626/Leyte-takes-over-Imelda-built-resort |title=Leyte takes over Imelda-built resort |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |access-date=27 September 2014 |url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141218190945/http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/regions/view/20081117-172626/Leyte-takes-over-Imelda-built-resort |archivedate=18 December 2014 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://archives.pia.gov.ph/?m=1&t=1&id=54366&y=2011&mo=1 |title=Leyte SP happy with Leyte Oriental's reconstruction |work=[[Philippine Information Agency]] |access-date=27 September 2014 |archive-date=13 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141113073528/http://archives.pia.gov.ph/?m=1&t=1&id=54366&y=2011&mo=1 |url-status=dead }}</ref> Mapupuntahan ang liwasan sa pamamagitan ng [[Pan-Philippine Highway|Lansangang-bayang Maharlika]] (AH26) mula sa Tacloban at sa [[Paliparang Daniel Z. Romualdez]]. == Mga pananda == {{noteslist}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} qfslyqcnf0ftzz7ytdnv2f5wd20a9ul 2238155 2238154 2026-10-31T03:41:55Z Jojit fb 38 added [[Category:Mga pambansang liwasan sa Pilipinas]] using [[WP:HC|HotCat]] 2238155 wikitext text/x-wiki Ang '''Pambansang Liwasang Pang-alaala sa Pagdaong sa Leyte ni MacArthur''' (kilala rin bilang '''Liwasang Pang-alaala sa Pagdaong sa Leyte''' at '''Liwasang MacArthur;''' Ingles: '''''MacArthur Landing Memorial National Park''''') ay isang protektadong lugar ng [[Pilipinas]] na ginugunita ang makasaysayang pagdaong ni Heneral [[Douglas MacArthur]] sa [[Golpo ng Leyte]] sa pagsisimula ng kampanya upang mabawi at mapalaya ang Pilipinas mula sa [[pananakop ng mga Hapones sa Pilipinas|pananakop ng mga Hapones]] noong Oktubre 20, 1944. Humantong ang pangyayaring ito sa [[Labanan sa Golpo ng Leyte|pinakamalaking labanan sa dagat noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] (gayundin ang pinakamalaking labanan sa dagat sa buong mundo batay sa kabuuang tonelaheng lumubog) at sa tuluyang pagkatalo at pagsuko ng Hapon makalipas ang halos tatlong taon. Matatagpuan ang bantayog ng digmaan sa bayan ng [[Palo, Leyte|Palo]] sa [[Leyte]] sa [[Silangang Visayas]] at isa ito sa mga pangunahing atraksyong panturista ng rehiyon. Idineklarang pambansang liwasan ang lugar noong Hulyo 12, 1977 sa pamamagitan ng Lihim ng mga Tagubilin Blg. 572 na nilagdaan ni Pangulong [[Ferdinand Marcos]].<ref>{{cite web|url=http://www.chanrobles.com/letterofinstructions/letterofinstructionsno572.html#.VCYqSY0azCQ |title=Letter of Instructions No. 572 |publisher=Chan Robles Virtual Law Library |access-date=27 September 2014}}</ref> == Paglalarawan == [[File:Douglas MacArthur lands Leyte1.jpg|thumb|Ang larawan ni Gaetano Faillace na naging batayan ng mga rebulto.]] [[File:MacArthur Landing Memorial National Park in Leyte.jpg|thumb|Ang pambansang liwasan.]] Matatagpuan ang lugar ng pagdaong ni MacArthur sa isang kapatagang [[baybayin]] na may lawak na {{convert|6.78|ha|adj=on}} sa [[barangay]] ng Candahug, mga {{convert|5|km|mi}} sa timog ng kabisera ng lalawigan ng Leyte na [[Tacloban]].<ref name="bmb">{{cite web |url=http://bmb.gov.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=68:region-8&catid=69 |title=Region 8 - Protected Areas |publisher=Biodiversity Management Bureau |access-date=27 September 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141030121519/http://bmb.gov.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=68:region-8&catid=69 |archive-date=30 October 2014 |url-status=dead }}</ref> Dating itong tinawag na Liwasang Imelda ayon sa dating [[Mga unang ginang at ginoo ng Pilipinas|Unang Ginang]] na si [[Imelda Marcos]], na nagmula sa [[Leyte (lalawigan)|Lalawigan ng Leyte]].<ref name="bmb"/> Ang pangunahing bahagi ng liwasan ay ang pitong tansong rebultong dalawang beses sa laki ng tao na nasa isang mababaw na artipisyal na lawa. Inilalarawan ng mga ito si MacArthur at ang kanyang mga kasama noong makasaysayang pagdaong na ''A-Day'', batay sa tanyag na larawan ni Gaetano Faillace. Kabilang sa mga inilalarawan sina Pangulong nasa pagpapatapon na si [[Sergio Osmeña]], Tenyente Heneral Richard Sutherland, Brigadyer Heneral [[Carlos P. Romulo]], Heneral-Major Courtney Whitney, Sarhento Francisco Salveron, na katuwang at tagapaglingkod ni Heneral MacArthur, at ang tagapagbalita ng [[CBS]] Radio na si William J. Dunn.<ref name="macarthur">{{cite book|author=McCallus, Joseph P. |title=The MacArthur Highway and Other Relics of American Empire in the Philippines |date=30 April 2010 |url=https://books.google.com/books?id=0zd_DCBMiDQC&q=macarthur+landing+red+beach+statues+%22+park%22&pg=PA43 |publisher=[[Potomac Books]]: [[Washington, D.C.]] |isbn=9781597974974 |access-date=27 September 2014}}</ref><ref>{{cite book|author=Dunn, William J. |title=Pacific Microphone |date=10 June 2009 |url=https://books.google.com/books?id=THtnjWqdHssC&q=macarthur+osmeña+sutherland+romulo+whitney&pg=PA8 |publisher=Texas A&M University Press |isbn=9781603441575 |access-date=27 September 2014}}</ref>{{efn|Ang taong tinukoy bilang ''Francis Saveron'' sa aklat ni William Dunn na ''Pacific Microphone'' ay tinatawag sa ibang mga sanggunian, gaya ng ''The New York Times'' at ''Filipinos in Washington, D.C.'', na ''Francisco Salveron''.<ref name="macarthur"/><ref name="salveron">{{cite news|author=Goldstein, Richard|title=Francisco Salveron, MacArthur's Aide, Dies at 88|url=https://www.nytimes.com/1998/09/01/us/francisco-salveron-macarthur-s-aide-dies-at-88.html|newspaper=The New York Times|date=1 September 1998|access-date=12 November 2014}}</ref><ref name=dcfilipinos>{{cite book|author1=Cacas, Rita M.|author2=Lott, Juanita Tamayo|author2-link=Juanita Tamayo Lott|title=Images of America: Filipinos in Washington, D.C.|year=2009|url=https://books.google.com/books?id=K0dqG7yu5IYC&q=Francisco+salveron&pg=PA37|publisher=Arcadia Publishing|isbn=9780738566207|access-date=12 November 2014}}</ref><ref name="NY TImes - 1 Sept 1998">{{cite news |last1=Goldstein |first1=Richard |title=Francisco Salveron, MacArthur's Aide, Dies at 88 |url=https://www.nytimes.com/1998/09/01/us/francisco-salveron-macarthur-s-aide-dies-at-88.html |access-date=20 June 2021 |work=The New York Times |date=1998-09-01}}</ref><ref name="AWM - Salveron">{{cite web |title=Studio portrait of Sergeant Francisco J Salveron, United States Army, and his Australian de facto ... |url=https://www.awm.gov.au/collection/C1290364 |website=www.awm.gov.au |access-date=20 June 2021 |language=en}}</ref>}} Dinisenyo ng iskultor na si [[Anastacio Caedo]] at pinasinayaan noong ika-37 anibersaryo ng ''A-Day'' noong 1981, ang mga rebulto ay nagmamarka sa lugar kung saan tinupad ni MacArthur ang kanyang pangakong "''I shall return''" (Babalik Ako) sa Dalampasigan ng Red, na tinawag nang gayon dahil ito ang kodigo na itinalaga ng Ikaanim na Hukbo ng Estados Unidos sa bahagi ng dalampasigan mula Marasbaras hanggang Palo na itinakdang isa sa mga lugar ng pagdaong.<ref>{{cite news|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1955&dat=19811018&id=utgxAAAAIBAJ&pg=5303,5005633 |title=Ceremony on Tuesday to Recall MacArthur's Philippine Landing |newspaper=Reading Eagle |access-date=27 September 2014}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.mb.com.ph/the-sunniest-day-in-October/ |title=The Sunniest Day in October |newspaper=[[Manila Bulletin]] |access-date=27 September 2014}}</ref> Sa harap ng mga rebulto ay makikita ang dalawang panandang pangkasaysayan sa [[wikang Ingles|Ingles]] at [[wikang Filipino|Filipino]] na nagpapaliwanag sa kahalagahan ng inilalarawang tagpo. May [[museo]] sa tabi ng lugar na naglalaman ng mga makasaysayang larawan at iba pang alaala ni Heneral MacArthur, kabilang ang sipi ng kanyang [[talumpati]] noong pagdaong niya at isang tansong hulma ng kanyang mga yapak.<ref name="yolanda">{{cite news|url=http://www.mb.com.ph/macarthur-memorial-also-damaged-by-yolanda/ |title=MacArthur memorial also damaged by 'Yolanda' |newspaper=[[Manila Bulletin]] |access-date=27 September 2014}}</ref> Matatagpuan mismo sa tapat ng bantayog ang sentrong pampamahalaan ng rehiyon ng Palo. Kabilang sa iba pang kapansin-pansing estrukturang malapit dito ang ''Rock Garden of Peace'' (Halamanang Bato ng Kapayaan), na pinasinayaan noong ika-50 anibersaryo nito noong 1994, kung kailan idineklara rin ang bantayog bilang isang pambansang makasaysayang palatandaan ng [[National Historical Commission of the Philippines|Pambansang Komisyong Pangkasaysayan]];<ref name="pia">{{cite web |url=http://www.ugnayan.com/ph/gov/PIA/article/2L28 |title=Remembering the Leyte Gulf Landing |work=[[Philippine Information Agency]] |access-date=27 September 2014 |archive-date=13 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141113073512/http://www.ugnayan.com/ph/gov/PIA/article/2L28 |url-status=dead }}</ref> at The Oriental Leyte. Ang isa pang otel, ang MacArthur Park Beach Resort, na itinayo ni Imelda Marcos noong 1983, ay dating nasa lugar kung saan matatagpuan ngayon ang otel ng The Oriental Leyte.<ref>{{cite news |url=http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/regions/view/20081117-172626/Leyte-takes-over-Imelda-built-resort |title=Leyte takes over Imelda-built resort |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |access-date=27 September 2014 |url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141218190945/http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/regions/view/20081117-172626/Leyte-takes-over-Imelda-built-resort |archivedate=18 December 2014 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://archives.pia.gov.ph/?m=1&t=1&id=54366&y=2011&mo=1 |title=Leyte SP happy with Leyte Oriental's reconstruction |work=[[Philippine Information Agency]] |access-date=27 September 2014 |archive-date=13 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141113073528/http://archives.pia.gov.ph/?m=1&t=1&id=54366&y=2011&mo=1 |url-status=dead }}</ref> Mapupuntahan ang liwasan sa pamamagitan ng [[Pan-Philippine Highway|Lansangang-bayang Maharlika]] (AH26) mula sa Tacloban at sa [[Paliparang Daniel Z. Romualdez]]. == Mga pananda == {{noteslist}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} [[Kategorya:Mga pambansang liwasan sa Pilipinas]] mhxb5iaxbzahdtuk0owmxsr7yetb42r 2238156 2238155 2026-10-31T03:51:56Z Jojit fb 38 2238156 wikitext text/x-wiki Ang '''Pambansang Liwasang Pang-alaala sa Pagdaong sa Leyte ni MacArthur''' (kilala rin bilang '''Liwasang Pang-alaala sa Pagdaong sa Leyte''' at '''Liwasang MacArthur;''' Ingles: '''''MacArthur Landing Memorial National Park''''') ay isang protektadong lugar ng [[Pilipinas]] na ginugunita ang makasaysayang pagdaong ni Heneral [[Douglas MacArthur]] sa [[Golpo ng Leyte]] sa pagsisimula ng kampanya upang mabawi at mapalaya ang Pilipinas mula sa [[pananakop ng mga Hapones sa Pilipinas|pananakop ng mga Hapones]] noong Oktubre 20, 1944. Humantong ang pangyayaring ito sa [[Labanan sa Golpo ng Leyte|pinakamalaking labanan sa dagat noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] (gayundin ang pinakamalaking labanan sa dagat sa buong mundo batay sa kabuuang tonelaheng lumubog) at sa tuluyang pagkatalo at pagsuko ng Hapon makalipas ang halos tatlong taon. Matatagpuan ang bantayog ng digmaan sa bayan ng [[Palo, Leyte|Palo]] sa [[Leyte]] sa [[Silangang Visayas]] at isa ito sa mga pangunahing atraksyong panturista ng rehiyon. Idineklarang pambansang liwasan ang lugar noong Hulyo 12, 1977 sa pamamagitan ng Lihim ng mga Tagubilin Blg. 572 na nilagdaan ni Pangulong [[Ferdinand Marcos]].<ref>{{cite web|url=http://www.chanrobles.com/letterofinstructions/letterofinstructionsno572.html#.VCYqSY0azCQ |title=Letter of Instructions No. 572 |publisher=Chan Robles Virtual Law Library |access-date=27 Setyembre 2014|language=en}}</ref> == Paglalarawan == [[File:Douglas MacArthur lands Leyte1.jpg|thumb|Ang larawan ni Gaetano Faillace na naging batayan ng mga rebulto.]] [[File:MacArthur Landing Memorial National Park in Leyte.jpg|thumb|Ang pambansang liwasan.]] Matatagpuan ang lugar ng pagdaong ni MacArthur sa isang kapatagang [[baybayin]] na may lawak na {{convert|6.78|ha|adj=on}} sa [[barangay]] ng Candahug, mga {{convert|5|km|mi}} sa timog ng kabisera ng lalawigan ng Leyte na [[Tacloban]].<ref name="bmb">{{cite web |url=http://bmb.gov.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=68:region-8&catid=69 |title=Region 8 - Protected Areas |publisher=Biodiversity Management Bureau |access-date=27 September 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141030121519/http://bmb.gov.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=68:region-8&catid=69 |archive-date=30 October 2014 |url-status=dead }}</ref> Dating itong tinawag na Liwasang Imelda ayon sa dating [[Mga unang ginang at ginoo ng Pilipinas|Unang Ginang]] na si [[Imelda Marcos]], na nagmula sa [[Leyte (lalawigan)|Lalawigan ng Leyte]].<ref name="bmb"/> Ang pangunahing bahagi ng liwasan ay ang pitong tansong rebultong dalawang beses sa laki ng tao na nasa isang mababaw na artipisyal na lawa. Inilalarawan ng mga ito si MacArthur at ang kanyang mga kasama noong makasaysayang pagdaong na ''A-Day'', batay sa tanyag na larawan ni Gaetano Faillace. Kabilang sa mga inilalarawan sina Pangulong nasa pagpapatapon na si [[Sergio Osmeña]], Tenyente Heneral Richard Sutherland, Brigadyer Heneral [[Carlos P. Romulo]], Heneral-Major Courtney Whitney, Sarhento Francisco Salveron, na katuwang at tagapaglingkod ni Heneral MacArthur, at ang tagapagbalita ng [[CBS]] Radio na si William J. Dunn.<ref name="macarthur">{{cite book|author=McCallus, Joseph P. |title=The MacArthur Highway and Other Relics of American Empire in the Philippines |date=30 April 2010 |url=https://books.google.com/books?id=0zd_DCBMiDQC&q=macarthur+landing+red+beach+statues+%22+park%22&pg=PA43 |publisher=[[Potomac Books]]: [[Washington, D.C.]] |isbn=9781597974974 |access-date=27 September 2014}}</ref><ref>{{cite book|author=Dunn, William J. |title=Pacific Microphone |date=10 June 2009 |url=https://books.google.com/books?id=THtnjWqdHssC&q=macarthur+osmeña+sutherland+romulo+whitney&pg=PA8 |publisher=Texas A&M University Press |isbn=9781603441575 |access-date=27 September 2014}}</ref>{{efn|Ang taong tinukoy bilang ''Francis Saveron'' sa aklat ni William Dunn na ''Pacific Microphone'' ay tinatawag sa ibang mga sanggunian, gaya ng ''The New York Times'' at ''Filipinos in Washington, D.C.'', na ''Francisco Salveron''.<ref name="macarthur"/><ref name="salveron">{{cite news|author=Goldstein, Richard|title=Francisco Salveron, MacArthur's Aide, Dies at 88|url=https://www.nytimes.com/1998/09/01/us/francisco-salveron-macarthur-s-aide-dies-at-88.html|newspaper=The New York Times|date=1 September 1998|access-date=12 November 2014}}</ref><ref name=dcfilipinos>{{cite book|author1=Cacas, Rita M.|author2=Lott, Juanita Tamayo|author2-link=Juanita Tamayo Lott|title=Images of America: Filipinos in Washington, D.C.|year=2009|url=https://books.google.com/books?id=K0dqG7yu5IYC&q=Francisco+salveron&pg=PA37|publisher=Arcadia Publishing|isbn=9780738566207|access-date=12 November 2014}}</ref><ref name="NY TImes - 1 Sept 1998">{{cite news |last1=Goldstein |first1=Richard |title=Francisco Salveron, MacArthur's Aide, Dies at 88 |url=https://www.nytimes.com/1998/09/01/us/francisco-salveron-macarthur-s-aide-dies-at-88.html |access-date=20 June 2021 |work=The New York Times |date=1998-09-01}}</ref><ref name="AWM - Salveron">{{cite web |title=Studio portrait of Sergeant Francisco J Salveron, United States Army, and his Australian de facto ... |url=https://www.awm.gov.au/collection/C1290364 |website=www.awm.gov.au |access-date=20 June 2021 |language=en}}</ref>}} Dinisenyo ng iskultor na si [[Anastacio Caedo]] at pinasinayaan noong ika-37 anibersaryo ng ''A-Day'' noong 1981, ang mga rebulto ay nagmamarka sa lugar kung saan tinupad ni MacArthur ang kanyang pangakong "''I shall return''" (Babalik Ako) sa Dalampasigan ng Red, na tinawag nang gayon dahil ito ang kodigo na itinalaga ng Ikaanim na Hukbo ng Estados Unidos sa bahagi ng dalampasigan mula Marasbaras hanggang Palo na itinakdang isa sa mga lugar ng pagdaong.<ref>{{cite news|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1955&dat=19811018&id=utgxAAAAIBAJ&pg=5303,5005633 |title=Ceremony on Tuesday to Recall MacArthur's Philippine Landing |newspaper=Reading Eagle |access-date=27 September 2014}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.mb.com.ph/the-sunniest-day-in-October/ |title=The Sunniest Day in October |newspaper=[[Manila Bulletin]] |access-date=27 September 2014}}</ref> Sa harap ng mga rebulto ay makikita ang dalawang panandang pangkasaysayan sa [[wikang Ingles|Ingles]] at [[wikang Filipino|Filipino]] na nagpapaliwanag sa kahalagahan ng inilalarawang tagpo. May [[museo]] sa tabi ng lugar na naglalaman ng mga makasaysayang larawan at iba pang alaala ni Heneral MacArthur, kabilang ang sipi ng kanyang [[talumpati]] noong pagdaong niya at isang tansong hulma ng kanyang mga yapak.<ref name="yolanda">{{cite news|url=http://www.mb.com.ph/macarthur-memorial-also-damaged-by-yolanda/ |title=MacArthur memorial also damaged by 'Yolanda' |newspaper=[[Manila Bulletin]] |access-date=27 September 2014}}</ref> Matatagpuan mismo sa tapat ng bantayog ang sentrong pampamahalaan ng rehiyon ng Palo. Kabilang sa iba pang kapansin-pansing estrukturang malapit dito ang ''Rock Garden of Peace'' (Halamanang Bato ng Kapayaan), na pinasinayaan noong ika-50 anibersaryo nito noong 1994, kung kailan idineklara rin ang bantayog bilang isang pambansang makasaysayang palatandaan ng [[National Historical Commission of the Philippines|Pambansang Komisyong Pangkasaysayan]];<ref name="pia">{{cite web |url=http://www.ugnayan.com/ph/gov/PIA/article/2L28 |title=Remembering the Leyte Gulf Landing |work=[[Philippine Information Agency]] |access-date=27 September 2014 |archive-date=13 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141113073512/http://www.ugnayan.com/ph/gov/PIA/article/2L28 |url-status=dead }}</ref> at The Oriental Leyte. Ang isa pang otel, ang MacArthur Park Beach Resort, na itinayo ni Imelda Marcos noong 1983, ay dating nasa lugar kung saan matatagpuan ngayon ang otel ng The Oriental Leyte.<ref>{{cite news |url=http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/regions/view/20081117-172626/Leyte-takes-over-Imelda-built-resort |title=Leyte takes over Imelda-built resort |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |access-date=27 September 2014 |url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141218190945/http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/regions/view/20081117-172626/Leyte-takes-over-Imelda-built-resort |archivedate=18 December 2014 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://archives.pia.gov.ph/?m=1&t=1&id=54366&y=2011&mo=1 |title=Leyte SP happy with Leyte Oriental's reconstruction |work=[[Philippine Information Agency]] |access-date=27 September 2014 |archive-date=13 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141113073528/http://archives.pia.gov.ph/?m=1&t=1&id=54366&y=2011&mo=1 |url-status=dead }}</ref> Mapupuntahan ang liwasan sa pamamagitan ng [[Pan-Philippine Highway|Lansangang-bayang Maharlika]] (AH26) mula sa Tacloban at sa [[Paliparang Daniel Z. Romualdez]]. == Mga pananda == {{noteslist}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} [[Kategorya:Mga pambansang liwasan sa Pilipinas]] 05vwp8gl5hi8uynvalsjjvzpaez0aqh 2238157 2238156 2026-10-31T03:52:23Z Jojit fb 38 /* Paglalarawan */ 2238157 wikitext text/x-wiki Ang '''Pambansang Liwasang Pang-alaala sa Pagdaong sa Leyte ni MacArthur''' (kilala rin bilang '''Liwasang Pang-alaala sa Pagdaong sa Leyte''' at '''Liwasang MacArthur;''' Ingles: '''''MacArthur Landing Memorial National Park''''') ay isang protektadong lugar ng [[Pilipinas]] na ginugunita ang makasaysayang pagdaong ni Heneral [[Douglas MacArthur]] sa [[Golpo ng Leyte]] sa pagsisimula ng kampanya upang mabawi at mapalaya ang Pilipinas mula sa [[pananakop ng mga Hapones sa Pilipinas|pananakop ng mga Hapones]] noong Oktubre 20, 1944. Humantong ang pangyayaring ito sa [[Labanan sa Golpo ng Leyte|pinakamalaking labanan sa dagat noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] (gayundin ang pinakamalaking labanan sa dagat sa buong mundo batay sa kabuuang tonelaheng lumubog) at sa tuluyang pagkatalo at pagsuko ng Hapon makalipas ang halos tatlong taon. Matatagpuan ang bantayog ng digmaan sa bayan ng [[Palo, Leyte|Palo]] sa [[Leyte]] sa [[Silangang Visayas]] at isa ito sa mga pangunahing atraksyong panturista ng rehiyon. Idineklarang pambansang liwasan ang lugar noong Hulyo 12, 1977 sa pamamagitan ng Lihim ng mga Tagubilin Blg. 572 na nilagdaan ni Pangulong [[Ferdinand Marcos]].<ref>{{cite web|url=http://www.chanrobles.com/letterofinstructions/letterofinstructionsno572.html#.VCYqSY0azCQ |title=Letter of Instructions No. 572 |publisher=Chan Robles Virtual Law Library |access-date=27 Setyembre 2014|language=en}}</ref> == Paglalarawan == [[File:Douglas MacArthur lands Leyte1.jpg|thumb|Ang larawan ni Gaetano Faillace na naging batayan ng mga rebulto.]] [[File:MacArthur Landing Memorial National Park in Leyte.jpg|thumb|Ang pambansang liwasan.]] Matatagpuan ang lugar ng pagdaong ni MacArthur sa isang kapatagang [[baybayin]] na may lawak na {{convert|6.78|ha|adj=on}} sa [[barangay]] ng Candahug, mga {{convert|5|km|mi}} sa timog ng kabisera ng lalawigan ng Leyte na [[Tacloban]].<ref name="bmb">{{cite web |url=http://bmb.gov.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=68:region-8&catid=69 |title=Region 8 - Protected Areas |publisher=Biodiversity Management Bureau |access-date=27 Setyembre 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141030121519/http://bmb.gov.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=68:region-8&catid=69 |archive-date=30 Oktubre 2014 |url-status=dead }}</ref> Dating itong tinawag na Liwasang Imelda ayon sa dating [[Mga unang ginang at ginoo ng Pilipinas|Unang Ginang]] na si [[Imelda Marcos]], na nagmula sa [[Leyte (lalawigan)|Lalawigan ng Leyte]].<ref name="bmb"/> Ang pangunahing bahagi ng liwasan ay ang pitong tansong rebultong dalawang beses sa laki ng tao na nasa isang mababaw na artipisyal na lawa. Inilalarawan ng mga ito si MacArthur at ang kanyang mga kasama noong makasaysayang pagdaong na ''A-Day'', batay sa tanyag na larawan ni Gaetano Faillace. Kabilang sa mga inilalarawan sina Pangulong nasa pagpapatapon na si [[Sergio Osmeña]], Tenyente Heneral Richard Sutherland, Brigadyer Heneral [[Carlos P. Romulo]], Heneral-Major Courtney Whitney, Sarhento Francisco Salveron, na katuwang at tagapaglingkod ni Heneral MacArthur, at ang tagapagbalita ng [[CBS]] Radio na si William J. Dunn.<ref name="macarthur">{{cite book|author=McCallus, Joseph P. |title=The MacArthur Highway and Other Relics of American Empire in the Philippines |date=30 April 2010 |url=https://books.google.com/books?id=0zd_DCBMiDQC&q=macarthur+landing+red+beach+statues+%22+park%22&pg=PA43 |publisher=[[Potomac Books]]: [[Washington, D.C.]] |isbn=9781597974974 |access-date=27 September 2014}}</ref><ref>{{cite book|author=Dunn, William J. |title=Pacific Microphone |date=10 June 2009 |url=https://books.google.com/books?id=THtnjWqdHssC&q=macarthur+osmeña+sutherland+romulo+whitney&pg=PA8 |publisher=Texas A&M University Press |isbn=9781603441575 |access-date=27 September 2014}}</ref>{{efn|Ang taong tinukoy bilang ''Francis Saveron'' sa aklat ni William Dunn na ''Pacific Microphone'' ay tinatawag sa ibang mga sanggunian, gaya ng ''The New York Times'' at ''Filipinos in Washington, D.C.'', na ''Francisco Salveron''.<ref name="macarthur"/><ref name="salveron">{{cite news|author=Goldstein, Richard|title=Francisco Salveron, MacArthur's Aide, Dies at 88|url=https://www.nytimes.com/1998/09/01/us/francisco-salveron-macarthur-s-aide-dies-at-88.html|newspaper=The New York Times|date=1 September 1998|access-date=12 November 2014}}</ref><ref name=dcfilipinos>{{cite book|author1=Cacas, Rita M.|author2=Lott, Juanita Tamayo|author2-link=Juanita Tamayo Lott|title=Images of America: Filipinos in Washington, D.C.|year=2009|url=https://books.google.com/books?id=K0dqG7yu5IYC&q=Francisco+salveron&pg=PA37|publisher=Arcadia Publishing|isbn=9780738566207|access-date=12 November 2014}}</ref><ref name="NY TImes - 1 Sept 1998">{{cite news |last1=Goldstein |first1=Richard |title=Francisco Salveron, MacArthur's Aide, Dies at 88 |url=https://www.nytimes.com/1998/09/01/us/francisco-salveron-macarthur-s-aide-dies-at-88.html |access-date=20 June 2021 |work=The New York Times |date=1998-09-01}}</ref><ref name="AWM - Salveron">{{cite web |title=Studio portrait of Sergeant Francisco J Salveron, United States Army, and his Australian de facto ... |url=https://www.awm.gov.au/collection/C1290364 |website=www.awm.gov.au |access-date=20 June 2021 |language=en}}</ref>}} Dinisenyo ng iskultor na si [[Anastacio Caedo]] at pinasinayaan noong ika-37 anibersaryo ng ''A-Day'' noong 1981, ang mga rebulto ay nagmamarka sa lugar kung saan tinupad ni MacArthur ang kanyang pangakong "''I shall return''" (Babalik Ako) sa Dalampasigan ng Red, na tinawag nang gayon dahil ito ang kodigo na itinalaga ng Ikaanim na Hukbo ng Estados Unidos sa bahagi ng dalampasigan mula Marasbaras hanggang Palo na itinakdang isa sa mga lugar ng pagdaong.<ref>{{cite news|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1955&dat=19811018&id=utgxAAAAIBAJ&pg=5303,5005633 |title=Ceremony on Tuesday to Recall MacArthur's Philippine Landing |newspaper=Reading Eagle |access-date=27 September 2014}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.mb.com.ph/the-sunniest-day-in-October/ |title=The Sunniest Day in October |newspaper=[[Manila Bulletin]] |access-date=27 September 2014}}</ref> Sa harap ng mga rebulto ay makikita ang dalawang panandang pangkasaysayan sa [[wikang Ingles|Ingles]] at [[wikang Filipino|Filipino]] na nagpapaliwanag sa kahalagahan ng inilalarawang tagpo. May [[museo]] sa tabi ng lugar na naglalaman ng mga makasaysayang larawan at iba pang alaala ni Heneral MacArthur, kabilang ang sipi ng kanyang [[talumpati]] noong pagdaong niya at isang tansong hulma ng kanyang mga yapak.<ref name="yolanda">{{cite news|url=http://www.mb.com.ph/macarthur-memorial-also-damaged-by-yolanda/ |title=MacArthur memorial also damaged by 'Yolanda' |newspaper=[[Manila Bulletin]] |access-date=27 September 2014}}</ref> Matatagpuan mismo sa tapat ng bantayog ang sentrong pampamahalaan ng rehiyon ng Palo. Kabilang sa iba pang kapansin-pansing estrukturang malapit dito ang ''Rock Garden of Peace'' (Halamanang Bato ng Kapayaan), na pinasinayaan noong ika-50 anibersaryo nito noong 1994, kung kailan idineklara rin ang bantayog bilang isang pambansang makasaysayang palatandaan ng [[National Historical Commission of the Philippines|Pambansang Komisyong Pangkasaysayan]];<ref name="pia">{{cite web |url=http://www.ugnayan.com/ph/gov/PIA/article/2L28 |title=Remembering the Leyte Gulf Landing |work=[[Philippine Information Agency]] |access-date=27 September 2014 |archive-date=13 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141113073512/http://www.ugnayan.com/ph/gov/PIA/article/2L28 |url-status=dead }}</ref> at The Oriental Leyte. Ang isa pang otel, ang MacArthur Park Beach Resort, na itinayo ni Imelda Marcos noong 1983, ay dating nasa lugar kung saan matatagpuan ngayon ang otel ng The Oriental Leyte.<ref>{{cite news |url=http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/regions/view/20081117-172626/Leyte-takes-over-Imelda-built-resort |title=Leyte takes over Imelda-built resort |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |access-date=27 September 2014 |url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141218190945/http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/regions/view/20081117-172626/Leyte-takes-over-Imelda-built-resort |archivedate=18 December 2014 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://archives.pia.gov.ph/?m=1&t=1&id=54366&y=2011&mo=1 |title=Leyte SP happy with Leyte Oriental's reconstruction |work=[[Philippine Information Agency]] |access-date=27 September 2014 |archive-date=13 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141113073528/http://archives.pia.gov.ph/?m=1&t=1&id=54366&y=2011&mo=1 |url-status=dead }}</ref> Mapupuntahan ang liwasan sa pamamagitan ng [[Pan-Philippine Highway|Lansangang-bayang Maharlika]] (AH26) mula sa Tacloban at sa [[Paliparang Daniel Z. Romualdez]]. == Mga pananda == {{noteslist}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} [[Kategorya:Mga pambansang liwasan sa Pilipinas]] n0hdj2z8nauex2km3ump2727t0lbk1m 2238158 2238157 2026-10-31T03:53:13Z Jojit fb 38 /* Paglalarawan */ 2238158 wikitext text/x-wiki Ang '''Pambansang Liwasang Pang-alaala sa Pagdaong sa Leyte ni MacArthur''' (kilala rin bilang '''Liwasang Pang-alaala sa Pagdaong sa Leyte''' at '''Liwasang MacArthur;''' Ingles: '''''MacArthur Landing Memorial National Park''''') ay isang protektadong lugar ng [[Pilipinas]] na ginugunita ang makasaysayang pagdaong ni Heneral [[Douglas MacArthur]] sa [[Golpo ng Leyte]] sa pagsisimula ng kampanya upang mabawi at mapalaya ang Pilipinas mula sa [[pananakop ng mga Hapones sa Pilipinas|pananakop ng mga Hapones]] noong Oktubre 20, 1944. Humantong ang pangyayaring ito sa [[Labanan sa Golpo ng Leyte|pinakamalaking labanan sa dagat noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] (gayundin ang pinakamalaking labanan sa dagat sa buong mundo batay sa kabuuang tonelaheng lumubog) at sa tuluyang pagkatalo at pagsuko ng Hapon makalipas ang halos tatlong taon. Matatagpuan ang bantayog ng digmaan sa bayan ng [[Palo, Leyte|Palo]] sa [[Leyte]] sa [[Silangang Visayas]] at isa ito sa mga pangunahing atraksyong panturista ng rehiyon. Idineklarang pambansang liwasan ang lugar noong Hulyo 12, 1977 sa pamamagitan ng Lihim ng mga Tagubilin Blg. 572 na nilagdaan ni Pangulong [[Ferdinand Marcos]].<ref>{{cite web|url=http://www.chanrobles.com/letterofinstructions/letterofinstructionsno572.html#.VCYqSY0azCQ |title=Letter of Instructions No. 572 |publisher=Chan Robles Virtual Law Library |access-date=27 Setyembre 2014|language=en}}</ref> == Paglalarawan == [[File:Douglas MacArthur lands Leyte1.jpg|thumb|Ang larawan ni Gaetano Faillace na naging batayan ng mga rebulto.]] [[File:MacArthur Landing Memorial National Park in Leyte.jpg|thumb|Ang pambansang liwasan.]] Matatagpuan ang lugar ng pagdaong ni MacArthur sa isang kapatagang [[baybayin]] na may lawak na {{convert|6.78|ha|adj=on}} sa [[barangay]] ng Candahug, mga {{convert|5|km|mi}} sa timog ng kabisera ng lalawigan ng Leyte na [[Tacloban]].<ref name="bmb">{{cite web |url=http://bmb.gov.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=68:region-8&catid=69 |title=Region 8 - Protected Areas |publisher=Biodiversity Management Bureau |access-date=27 Setyembre 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141030121519/http://bmb.gov.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=68:region-8&catid=69 |archive-date=30 Oktubre 2014 |url-status=dead }}</ref> Dating itong tinawag na Liwasang Imelda ayon sa dating [[Mga unang ginang at ginoo ng Pilipinas|Unang Ginang]] na si [[Imelda Marcos]], na nagmula sa [[Leyte (lalawigan)|Lalawigan ng Leyte]].<ref name="bmb"/> Ang pangunahing bahagi ng liwasan ay ang pitong tansong rebultong dalawang beses sa laki ng tao na nasa isang mababaw na artipisyal na lawa. Inilalarawan ng mga ito si MacArthur at ang kanyang mga kasama noong makasaysayang pagdaong na ''A-Day'', batay sa tanyag na larawan ni Gaetano Faillace. Kabilang sa mga inilalarawan sina Pangulong nasa pagpapatapon na si [[Sergio Osmeña]], Tenyente Heneral Richard Sutherland, Brigadyer Heneral [[Carlos P. Romulo]], Heneral-Major Courtney Whitney, Sarhento Francisco Salveron, na katuwang at tagapaglingkod ni Heneral MacArthur, at ang tagapagbalita ng [[CBS]] Radio na si William J. Dunn.<ref name="macarthur">{{cite book|author=McCallus, Joseph P. |title=The MacArthur Highway and Other Relics of American Empire in the Philippines |date=30 Abril 2010 |url=https://books.google.com/books?id=0zd_DCBMiDQC&q=macarthur+landing+red+beach+statues+%22+park%22&pg=PA43 |publisher=Potomac Books: [[Washington, D.C.]] |isbn=9781597974974 |access-date=27 Setyembre 2014|language=en}}</ref><ref>{{cite book|author=Dunn, William J. |title=Pacific Microphone |date=10 June 2009 |url=https://books.google.com/books?id=THtnjWqdHssC&q=macarthur+osmeña+sutherland+romulo+whitney&pg=PA8 |publisher=Texas A&M University Press |isbn=9781603441575 |access-date=27 September 2014}}</ref>{{efn|Ang taong tinukoy bilang ''Francis Saveron'' sa aklat ni William Dunn na ''Pacific Microphone'' ay tinatawag sa ibang mga sanggunian, gaya ng ''The New York Times'' at ''Filipinos in Washington, D.C.'', na ''Francisco Salveron''.<ref name="macarthur"/><ref name="salveron">{{cite news|author=Goldstein, Richard|title=Francisco Salveron, MacArthur's Aide, Dies at 88|url=https://www.nytimes.com/1998/09/01/us/francisco-salveron-macarthur-s-aide-dies-at-88.html|newspaper=The New York Times|date=1 September 1998|access-date=12 November 2014}}</ref><ref name=dcfilipinos>{{cite book|author1=Cacas, Rita M.|author2=Lott, Juanita Tamayo|author2-link=Juanita Tamayo Lott|title=Images of America: Filipinos in Washington, D.C.|year=2009|url=https://books.google.com/books?id=K0dqG7yu5IYC&q=Francisco+salveron&pg=PA37|publisher=Arcadia Publishing|isbn=9780738566207|access-date=12 November 2014}}</ref><ref name="NY TImes - 1 Sept 1998">{{cite news |last1=Goldstein |first1=Richard |title=Francisco Salveron, MacArthur's Aide, Dies at 88 |url=https://www.nytimes.com/1998/09/01/us/francisco-salveron-macarthur-s-aide-dies-at-88.html |access-date=20 June 2021 |work=The New York Times |date=1998-09-01}}</ref><ref name="AWM - Salveron">{{cite web |title=Studio portrait of Sergeant Francisco J Salveron, United States Army, and his Australian de facto ... |url=https://www.awm.gov.au/collection/C1290364 |website=www.awm.gov.au |access-date=20 June 2021 |language=en}}</ref>}} Dinisenyo ng iskultor na si [[Anastacio Caedo]] at pinasinayaan noong ika-37 anibersaryo ng ''A-Day'' noong 1981, ang mga rebulto ay nagmamarka sa lugar kung saan tinupad ni MacArthur ang kanyang pangakong "''I shall return''" (Babalik Ako) sa Dalampasigan ng Red, na tinawag nang gayon dahil ito ang kodigo na itinalaga ng Ikaanim na Hukbo ng Estados Unidos sa bahagi ng dalampasigan mula Marasbaras hanggang Palo na itinakdang isa sa mga lugar ng pagdaong.<ref>{{cite news|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1955&dat=19811018&id=utgxAAAAIBAJ&pg=5303,5005633 |title=Ceremony on Tuesday to Recall MacArthur's Philippine Landing |newspaper=Reading Eagle |access-date=27 September 2014}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.mb.com.ph/the-sunniest-day-in-October/ |title=The Sunniest Day in October |newspaper=[[Manila Bulletin]] |access-date=27 September 2014}}</ref> Sa harap ng mga rebulto ay makikita ang dalawang panandang pangkasaysayan sa [[wikang Ingles|Ingles]] at [[wikang Filipino|Filipino]] na nagpapaliwanag sa kahalagahan ng inilalarawang tagpo. May [[museo]] sa tabi ng lugar na naglalaman ng mga makasaysayang larawan at iba pang alaala ni Heneral MacArthur, kabilang ang sipi ng kanyang [[talumpati]] noong pagdaong niya at isang tansong hulma ng kanyang mga yapak.<ref name="yolanda">{{cite news|url=http://www.mb.com.ph/macarthur-memorial-also-damaged-by-yolanda/ |title=MacArthur memorial also damaged by 'Yolanda' |newspaper=[[Manila Bulletin]] |access-date=27 September 2014}}</ref> Matatagpuan mismo sa tapat ng bantayog ang sentrong pampamahalaan ng rehiyon ng Palo. Kabilang sa iba pang kapansin-pansing estrukturang malapit dito ang ''Rock Garden of Peace'' (Halamanang Bato ng Kapayaan), na pinasinayaan noong ika-50 anibersaryo nito noong 1994, kung kailan idineklara rin ang bantayog bilang isang pambansang makasaysayang palatandaan ng [[National Historical Commission of the Philippines|Pambansang Komisyong Pangkasaysayan]];<ref name="pia">{{cite web |url=http://www.ugnayan.com/ph/gov/PIA/article/2L28 |title=Remembering the Leyte Gulf Landing |work=[[Philippine Information Agency]] |access-date=27 September 2014 |archive-date=13 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141113073512/http://www.ugnayan.com/ph/gov/PIA/article/2L28 |url-status=dead }}</ref> at The Oriental Leyte. Ang isa pang otel, ang MacArthur Park Beach Resort, na itinayo ni Imelda Marcos noong 1983, ay dating nasa lugar kung saan matatagpuan ngayon ang otel ng The Oriental Leyte.<ref>{{cite news |url=http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/regions/view/20081117-172626/Leyte-takes-over-Imelda-built-resort |title=Leyte takes over Imelda-built resort |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |access-date=27 September 2014 |url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141218190945/http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/regions/view/20081117-172626/Leyte-takes-over-Imelda-built-resort |archivedate=18 December 2014 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://archives.pia.gov.ph/?m=1&t=1&id=54366&y=2011&mo=1 |title=Leyte SP happy with Leyte Oriental's reconstruction |work=[[Philippine Information Agency]] |access-date=27 September 2014 |archive-date=13 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141113073528/http://archives.pia.gov.ph/?m=1&t=1&id=54366&y=2011&mo=1 |url-status=dead }}</ref> Mapupuntahan ang liwasan sa pamamagitan ng [[Pan-Philippine Highway|Lansangang-bayang Maharlika]] (AH26) mula sa Tacloban at sa [[Paliparang Daniel Z. Romualdez]]. == Mga pananda == {{noteslist}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} [[Kategorya:Mga pambansang liwasan sa Pilipinas]] qdp0dexj86ygjdnrpasj07gqi5j36rd 2238159 2238158 2026-10-31T03:55:59Z Jojit fb 38 /* Paglalarawan */ 2238159 wikitext text/x-wiki Ang '''Pambansang Liwasang Pang-alaala sa Pagdaong sa Leyte ni MacArthur''' (kilala rin bilang '''Liwasang Pang-alaala sa Pagdaong sa Leyte''' at '''Liwasang MacArthur;''' Ingles: '''''MacArthur Landing Memorial National Park''''') ay isang protektadong lugar ng [[Pilipinas]] na ginugunita ang makasaysayang pagdaong ni Heneral [[Douglas MacArthur]] sa [[Golpo ng Leyte]] sa pagsisimula ng kampanya upang mabawi at mapalaya ang Pilipinas mula sa [[pananakop ng mga Hapones sa Pilipinas|pananakop ng mga Hapones]] noong Oktubre 20, 1944. Humantong ang pangyayaring ito sa [[Labanan sa Golpo ng Leyte|pinakamalaking labanan sa dagat noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] (gayundin ang pinakamalaking labanan sa dagat sa buong mundo batay sa kabuuang tonelaheng lumubog) at sa tuluyang pagkatalo at pagsuko ng Hapon makalipas ang halos tatlong taon. Matatagpuan ang bantayog ng digmaan sa bayan ng [[Palo, Leyte|Palo]] sa [[Leyte]] sa [[Silangang Visayas]] at isa ito sa mga pangunahing atraksyong panturista ng rehiyon. Idineklarang pambansang liwasan ang lugar noong Hulyo 12, 1977 sa pamamagitan ng Lihim ng mga Tagubilin Blg. 572 na nilagdaan ni Pangulong [[Ferdinand Marcos]].<ref>{{cite web|url=http://www.chanrobles.com/letterofinstructions/letterofinstructionsno572.html#.VCYqSY0azCQ |title=Letter of Instructions No. 572 |publisher=Chan Robles Virtual Law Library |access-date=27 Setyembre 2014|language=en}}</ref> == Paglalarawan == [[File:Douglas MacArthur lands Leyte1.jpg|thumb|Ang larawan ni Gaetano Faillace na naging batayan ng mga rebulto.]] [[File:MacArthur Landing Memorial National Park in Leyte.jpg|thumb|Ang pambansang liwasan.]] Matatagpuan ang lugar ng pagdaong ni MacArthur sa isang kapatagang [[baybayin]] na may lawak na {{convert|6.78|ha|adj=on}} sa [[barangay]] ng Candahug, mga {{convert|5|km|mi}} sa timog ng kabisera ng lalawigan ng Leyte na [[Tacloban]].<ref name="bmb">{{cite web |url=http://bmb.gov.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=68:region-8&catid=69 |title=Region 8 - Protected Areas |publisher=Biodiversity Management Bureau |access-date=27 Setyembre 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141030121519/http://bmb.gov.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=68:region-8&catid=69 |archive-date=30 Oktubre 2014 |url-status=dead }}</ref> Dating itong tinawag na Liwasang Imelda ayon sa dating [[Mga unang ginang at ginoo ng Pilipinas|Unang Ginang]] na si [[Imelda Marcos]], na nagmula sa [[Leyte (lalawigan)|Lalawigan ng Leyte]].<ref name="bmb"/> Ang pangunahing bahagi ng liwasan ay ang pitong tansong rebultong dalawang beses sa laki ng tao na nasa isang mababaw na artipisyal na lawa. Inilalarawan ng mga ito si MacArthur at ang kanyang mga kasama noong makasaysayang pagdaong na ''A-Day'', batay sa tanyag na larawan ni Gaetano Faillace. Kabilang sa mga inilalarawan sina Pangulong nasa pagpapatapon na si [[Sergio Osmeña]], Tenyente Heneral Richard Sutherland, Brigadyer Heneral [[Carlos P. Romulo]], Heneral-Major Courtney Whitney, Sarhento Francisco Salveron, na katuwang at tagapaglingkod ni Heneral MacArthur, at ang tagapagbalita ng [[CBS]] Radio na si William J. Dunn.<ref name="macarthur">{{cite book|author=McCallus, Joseph P. |title=The MacArthur Highway and Other Relics of American Empire in the Philippines |date=30 Abril 2010 |url=https://books.google.com/books?id=0zd_DCBMiDQC&q=macarthur+landing+red+beach+statues+%22+park%22&pg=PA43 |publisher=Potomac Books: [[Washington, D.C.]] |isbn=9781597974974 |access-date=27 Setyembre 2014|language=en}}</ref><ref>{{cite book|author=Dunn, William J. |title=Pacific Microphone |date=10 Hunyo 2009 |url=https://books.google.com/books?id=THtnjWqdHssC&q=macarthur+osmeña+sutherland+romulo+whitney&pg=PA8 |publisher=Texas A&M University Press |isbn=9781603441575 |access-date=27 Setyembre 2014|language=en}}</ref>{{efn|Ang taong tinukoy bilang ''Francis Saveron'' sa aklat ni William Dunn na ''Pacific Microphone'' ay tinatawag sa ibang mga sanggunian, gaya ng ''The New York Times'' at ''Filipinos in Washington, D.C.'', na ''Francisco Salveron''.<ref name="macarthur"/><ref name="salveron">{{cite news|author=Goldstein, Richard|title=Francisco Salveron, MacArthur's Aide, Dies at 88|url=https://www.nytimes.com/1998/09/01/us/francisco-salveron-macarthur-s-aide-dies-at-88.html|newspaper=The New York Times|date=1 September 1998|access-date=12 November 2014}}</ref><ref name=dcfilipinos>{{cite book|author1=Cacas, Rita M.|author2=Lott, Juanita Tamayo|author2-link=Juanita Tamayo Lott|title=Images of America: Filipinos in Washington, D.C.|year=2009|url=https://books.google.com/books?id=K0dqG7yu5IYC&q=Francisco+salveron&pg=PA37|publisher=Arcadia Publishing|isbn=9780738566207|access-date=12 November 2014}}</ref><ref name="NY TImes - 1 Sept 1998">{{cite news |last1=Goldstein |first1=Richard |title=Francisco Salveron, MacArthur's Aide, Dies at 88 |url=https://www.nytimes.com/1998/09/01/us/francisco-salveron-macarthur-s-aide-dies-at-88.html |access-date=20 June 2021 |work=The New York Times |date=1998-09-01}}</ref><ref name="AWM - Salveron">{{cite web |title=Studio portrait of Sergeant Francisco J Salveron, United States Army, and his Australian de facto ... |url=https://www.awm.gov.au/collection/C1290364 |website=www.awm.gov.au |access-date=20 June 2021 |language=en}}</ref>}} Dinisenyo ng iskultor na si [[Anastacio Caedo]] at pinasinayaan noong ika-37 anibersaryo ng ''A-Day'' noong 1981, ang mga rebulto ay nagmamarka sa lugar kung saan tinupad ni MacArthur ang kanyang pangakong "''I shall return''" (Babalik Ako) sa Dalampasigan ng Red, na tinawag nang gayon dahil ito ang kodigo na itinalaga ng Ikaanim na Hukbo ng Estados Unidos sa bahagi ng dalampasigan mula Marasbaras hanggang Palo na itinakdang isa sa mga lugar ng pagdaong.<ref>{{cite news|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1955&dat=19811018&id=utgxAAAAIBAJ&pg=5303,5005633 |title=Ceremony on Tuesday to Recall MacArthur's Philippine Landing |newspaper=Reading Eagle |access-date=27 September 2014}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.mb.com.ph/the-sunniest-day-in-October/ |title=The Sunniest Day in October |newspaper=[[Manila Bulletin]] |access-date=27 September 2014}}</ref> Sa harap ng mga rebulto ay makikita ang dalawang panandang pangkasaysayan sa [[wikang Ingles|Ingles]] at [[wikang Filipino|Filipino]] na nagpapaliwanag sa kahalagahan ng inilalarawang tagpo. May [[museo]] sa tabi ng lugar na naglalaman ng mga makasaysayang larawan at iba pang alaala ni Heneral MacArthur, kabilang ang sipi ng kanyang [[talumpati]] noong pagdaong niya at isang tansong hulma ng kanyang mga yapak.<ref name="yolanda">{{cite news|url=http://www.mb.com.ph/macarthur-memorial-also-damaged-by-yolanda/ |title=MacArthur memorial also damaged by 'Yolanda' |newspaper=[[Manila Bulletin]] |access-date=27 September 2014}}</ref> Matatagpuan mismo sa tapat ng bantayog ang sentrong pampamahalaan ng rehiyon ng Palo. Kabilang sa iba pang kapansin-pansing estrukturang malapit dito ang ''Rock Garden of Peace'' (Halamanang Bato ng Kapayaan), na pinasinayaan noong ika-50 anibersaryo nito noong 1994, kung kailan idineklara rin ang bantayog bilang isang pambansang makasaysayang palatandaan ng [[National Historical Commission of the Philippines|Pambansang Komisyong Pangkasaysayan]];<ref name="pia">{{cite web |url=http://www.ugnayan.com/ph/gov/PIA/article/2L28 |title=Remembering the Leyte Gulf Landing |work=[[Philippine Information Agency]] |access-date=27 September 2014 |archive-date=13 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141113073512/http://www.ugnayan.com/ph/gov/PIA/article/2L28 |url-status=dead }}</ref> at The Oriental Leyte. Ang isa pang otel, ang MacArthur Park Beach Resort, na itinayo ni Imelda Marcos noong 1983, ay dating nasa lugar kung saan matatagpuan ngayon ang otel ng The Oriental Leyte.<ref>{{cite news |url=http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/regions/view/20081117-172626/Leyte-takes-over-Imelda-built-resort |title=Leyte takes over Imelda-built resort |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |access-date=27 September 2014 |url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141218190945/http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/regions/view/20081117-172626/Leyte-takes-over-Imelda-built-resort |archivedate=18 December 2014 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://archives.pia.gov.ph/?m=1&t=1&id=54366&y=2011&mo=1 |title=Leyte SP happy with Leyte Oriental's reconstruction |work=[[Philippine Information Agency]] |access-date=27 September 2014 |archive-date=13 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141113073528/http://archives.pia.gov.ph/?m=1&t=1&id=54366&y=2011&mo=1 |url-status=dead }}</ref> Mapupuntahan ang liwasan sa pamamagitan ng [[Pan-Philippine Highway|Lansangang-bayang Maharlika]] (AH26) mula sa Tacloban at sa [[Paliparang Daniel Z. Romualdez]]. == Mga pananda == {{noteslist}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} [[Kategorya:Mga pambansang liwasan sa Pilipinas]] 738ggh52qc2er5xbnqzjd2dafgxja30 2238160 2238159 2026-10-31T04:12:10Z Jojit fb 38 /* Paglalarawan */ 2238160 wikitext text/x-wiki Ang '''Pambansang Liwasang Pang-alaala sa Pagdaong sa Leyte ni MacArthur''' (kilala rin bilang '''Liwasang Pang-alaala sa Pagdaong sa Leyte''' at '''Liwasang MacArthur;''' Ingles: '''''MacArthur Landing Memorial National Park''''') ay isang protektadong lugar ng [[Pilipinas]] na ginugunita ang makasaysayang pagdaong ni Heneral [[Douglas MacArthur]] sa [[Golpo ng Leyte]] sa pagsisimula ng kampanya upang mabawi at mapalaya ang Pilipinas mula sa [[pananakop ng mga Hapones sa Pilipinas|pananakop ng mga Hapones]] noong Oktubre 20, 1944. Humantong ang pangyayaring ito sa [[Labanan sa Golpo ng Leyte|pinakamalaking labanan sa dagat noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] (gayundin ang pinakamalaking labanan sa dagat sa buong mundo batay sa kabuuang tonelaheng lumubog) at sa tuluyang pagkatalo at pagsuko ng Hapon makalipas ang halos tatlong taon. Matatagpuan ang bantayog ng digmaan sa bayan ng [[Palo, Leyte|Palo]] sa [[Leyte]] sa [[Silangang Visayas]] at isa ito sa mga pangunahing atraksyong panturista ng rehiyon. Idineklarang pambansang liwasan ang lugar noong Hulyo 12, 1977 sa pamamagitan ng Lihim ng mga Tagubilin Blg. 572 na nilagdaan ni Pangulong [[Ferdinand Marcos]].<ref>{{cite web|url=http://www.chanrobles.com/letterofinstructions/letterofinstructionsno572.html#.VCYqSY0azCQ |title=Letter of Instructions No. 572 |publisher=Chan Robles Virtual Law Library |access-date=27 Setyembre 2014|language=en}}</ref> == Paglalarawan == [[File:Douglas MacArthur lands Leyte1.jpg|thumb|Ang larawan ni Gaetano Faillace na naging batayan ng mga rebulto.]] [[File:MacArthur Landing Memorial National Park in Leyte.jpg|thumb|Ang pambansang liwasan.]] Matatagpuan ang lugar ng pagdaong ni MacArthur sa isang kapatagang [[baybayin]] na may lawak na {{convert|6.78|ha|adj=on}} sa [[barangay]] ng Candahug, mga {{convert|5|km|mi}} sa timog ng kabisera ng lalawigan ng Leyte na [[Tacloban]].<ref name="bmb">{{cite web |url=http://bmb.gov.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=68:region-8&catid=69 |title=Region 8 - Protected Areas |publisher=Biodiversity Management Bureau |access-date=27 Setyembre 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141030121519/http://bmb.gov.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=68:region-8&catid=69 |archive-date=30 Oktubre 2014 |url-status=dead }}</ref> Dating itong tinawag na Liwasang Imelda ayon sa dating [[Mga unang ginang at ginoo ng Pilipinas|Unang Ginang]] na si [[Imelda Marcos]], na nagmula sa [[Leyte (lalawigan)|Lalawigan ng Leyte]].<ref name="bmb"/> Ang pangunahing bahagi ng liwasan ay ang pitong tansong rebultong dalawang beses sa laki ng tao na nasa isang mababaw na artipisyal na lawa. Inilalarawan ng mga ito si MacArthur at ang kanyang mga kasama noong makasaysayang pagdaong na ''A-Day'', batay sa tanyag na larawan ni Gaetano Faillace. Kabilang sa mga inilalarawan sina Pangulong nasa pagpapatapon na si [[Sergio Osmeña]], Tenyente Heneral Richard Sutherland, Brigadyer Heneral [[Carlos P. Romulo]], Heneral-Major Courtney Whitney, Sarhento Francisco Salveron, na katuwang at tagapaglingkod ni Heneral MacArthur, at ang tagapagbalita ng [[CBS]] Radio na si William J. Dunn.<ref name="macarthur">{{cite book|author=McCallus, Joseph P. |title=The MacArthur Highway and Other Relics of American Empire in the Philippines |date=30 Abril 2010 |url=https://books.google.com/books?id=0zd_DCBMiDQC&q=macarthur+landing+red+beach+statues+%22+park%22&pg=PA43 |publisher=Potomac Books: [[Washington, D.C.]] |isbn=9781597974974 |access-date=27 Setyembre 2014|language=en}}</ref><ref>{{cite book|author=Dunn, William J. |title=Pacific Microphone |date=10 Hunyo 2009 |url=https://books.google.com/books?id=THtnjWqdHssC&q=macarthur+osmeña+sutherland+romulo+whitney&pg=PA8 |publisher=Texas A&M University Press |isbn=9781603441575 |access-date=27 Setyembre 2014|language=en}}</ref>{{efn|Ang taong tinukoy bilang ''Francis Saveron'' sa aklat ni William Dunn na ''Pacific Microphone'' ay tinatawag sa ibang mga sanggunian, gaya ng ''The New York Times'' at ''Filipinos in Washington, D.C.'', na ''Francisco Salveron''.<ref name="macarthur"/><ref name="salveron">{{cite news|author=Goldstein, Richard|title=Francisco Salveron, MacArthur's Aide, Dies at 88|url=https://www.nytimes.com/1998/09/01/us/francisco-salveron-macarthur-s-aide-dies-at-88.html|newspaper=The New York Times|date=1 Setyembre 1998|access-date=12 Nobyembre 2014|language=en}}</ref><ref name=dcfilipinos>{{cite book|author1=Cacas, Rita M.|author2=Lott, Juanita Tamayo|author2-link=Juanita Tamayo Lott|title=Images of America: Filipinos in Washington, D.C.|year=2009|url=https://books.google.com/books?id=K0dqG7yu5IYC&q=Francisco+salveron&pg=PA37|publisher=Arcadia Publishing|isbn=9780738566207|access-date=12 Nobyembre 2014|language=en}}</ref><ref name="NY TImes - 1 Sept 1998">{{cite news |last1=Goldstein |first1=Richard |title=Francisco Salveron, MacArthur's Aide, Dies at 88 |url=https://www.nytimes.com/1998/09/01/us/francisco-salveron-macarthur-s-aide-dies-at-88.html |access-date=20 Hunyo 2021 |work=The New York Times |date=1998-09-01}}</ref><ref name="AWM - Salveron">{{cite web |title=Studio portrait of Sergeant Francisco J Salveron, United States Army, and his Australian de facto ... |url=https://www.awm.gov.au/collection/C1290364 |website=www.awm.gov.au |access-date=20 Hunyo 2021 |language=en}}</ref>}} Dinisenyo ng iskultor na si [[Anastacio Caedo]] at pinasinayaan noong ika-37 anibersaryo ng ''A-Day'' noong 1981, ang mga rebulto ay nagmamarka sa lugar kung saan tinupad ni MacArthur ang kanyang pangakong "''I shall return''" (Babalik Ako) sa Dalampasigan ng Red, na tinawag nang gayon dahil ito ang kodigo na itinalaga ng Ikaanim na Hukbo ng Estados Unidos sa bahagi ng dalampasigan mula Marasbaras hanggang Palo na itinakdang isa sa mga lugar ng pagdaong.<ref>{{cite news|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1955&dat=19811018&id=utgxAAAAIBAJ&pg=5303,5005633 |title=Ceremony on Tuesday to Recall MacArthur's Philippine Landing |newspaper=Reading Eagle |access-date=27 September 2014}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.mb.com.ph/the-sunniest-day-in-October/ |title=The Sunniest Day in October |newspaper=[[Manila Bulletin]] |access-date=27 September 2014}}</ref> Sa harap ng mga rebulto ay makikita ang dalawang panandang pangkasaysayan sa [[wikang Ingles|Ingles]] at [[wikang Filipino|Filipino]] na nagpapaliwanag sa kahalagahan ng inilalarawang tagpo. May [[museo]] sa tabi ng lugar na naglalaman ng mga makasaysayang larawan at iba pang alaala ni Heneral MacArthur, kabilang ang sipi ng kanyang [[talumpati]] noong pagdaong niya at isang tansong hulma ng kanyang mga yapak.<ref name="yolanda">{{cite news|url=http://www.mb.com.ph/macarthur-memorial-also-damaged-by-yolanda/ |title=MacArthur memorial also damaged by 'Yolanda' |newspaper=[[Manila Bulletin]] |access-date=27 September 2014}}</ref> Matatagpuan mismo sa tapat ng bantayog ang sentrong pampamahalaan ng rehiyon ng Palo. Kabilang sa iba pang kapansin-pansing estrukturang malapit dito ang ''Rock Garden of Peace'' (Halamanang Bato ng Kapayaan), na pinasinayaan noong ika-50 anibersaryo nito noong 1994, kung kailan idineklara rin ang bantayog bilang isang pambansang makasaysayang palatandaan ng [[National Historical Commission of the Philippines|Pambansang Komisyong Pangkasaysayan]];<ref name="pia">{{cite web |url=http://www.ugnayan.com/ph/gov/PIA/article/2L28 |title=Remembering the Leyte Gulf Landing |work=[[Philippine Information Agency]] |access-date=27 September 2014 |archive-date=13 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141113073512/http://www.ugnayan.com/ph/gov/PIA/article/2L28 |url-status=dead }}</ref> at The Oriental Leyte. Ang isa pang otel, ang MacArthur Park Beach Resort, na itinayo ni Imelda Marcos noong 1983, ay dating nasa lugar kung saan matatagpuan ngayon ang otel ng The Oriental Leyte.<ref>{{cite news |url=http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/regions/view/20081117-172626/Leyte-takes-over-Imelda-built-resort |title=Leyte takes over Imelda-built resort |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |access-date=27 September 2014 |url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141218190945/http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/regions/view/20081117-172626/Leyte-takes-over-Imelda-built-resort |archivedate=18 December 2014 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://archives.pia.gov.ph/?m=1&t=1&id=54366&y=2011&mo=1 |title=Leyte SP happy with Leyte Oriental's reconstruction |work=[[Philippine Information Agency]] |access-date=27 September 2014 |archive-date=13 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141113073528/http://archives.pia.gov.ph/?m=1&t=1&id=54366&y=2011&mo=1 |url-status=dead }}</ref> Mapupuntahan ang liwasan sa pamamagitan ng [[Pan-Philippine Highway|Lansangang-bayang Maharlika]] (AH26) mula sa Tacloban at sa [[Paliparang Daniel Z. Romualdez]]. == Mga pananda == {{noteslist}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} [[Kategorya:Mga pambansang liwasan sa Pilipinas]] 3qopn2h4op94vq0cweivyms3hhtynz4 2238161 2238160 2026-10-31T04:18:14Z Jojit fb 38 /* Paglalarawan */ 2238161 wikitext text/x-wiki Ang '''Pambansang Liwasang Pang-alaala sa Pagdaong sa Leyte ni MacArthur''' (kilala rin bilang '''Liwasang Pang-alaala sa Pagdaong sa Leyte''' at '''Liwasang MacArthur;''' Ingles: '''''MacArthur Landing Memorial National Park''''') ay isang protektadong lugar ng [[Pilipinas]] na ginugunita ang makasaysayang pagdaong ni Heneral [[Douglas MacArthur]] sa [[Golpo ng Leyte]] sa pagsisimula ng kampanya upang mabawi at mapalaya ang Pilipinas mula sa [[pananakop ng mga Hapones sa Pilipinas|pananakop ng mga Hapones]] noong Oktubre 20, 1944. Humantong ang pangyayaring ito sa [[Labanan sa Golpo ng Leyte|pinakamalaking labanan sa dagat noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] (gayundin ang pinakamalaking labanan sa dagat sa buong mundo batay sa kabuuang tonelaheng lumubog) at sa tuluyang pagkatalo at pagsuko ng Hapon makalipas ang halos tatlong taon. Matatagpuan ang bantayog ng digmaan sa bayan ng [[Palo, Leyte|Palo]] sa [[Leyte]] sa [[Silangang Visayas]] at isa ito sa mga pangunahing atraksyong panturista ng rehiyon. Idineklarang pambansang liwasan ang lugar noong Hulyo 12, 1977 sa pamamagitan ng Lihim ng mga Tagubilin Blg. 572 na nilagdaan ni Pangulong [[Ferdinand Marcos]].<ref>{{cite web|url=http://www.chanrobles.com/letterofinstructions/letterofinstructionsno572.html#.VCYqSY0azCQ |title=Letter of Instructions No. 572 |publisher=Chan Robles Virtual Law Library |access-date=27 Setyembre 2014|language=en}}</ref> == Paglalarawan == [[File:Douglas MacArthur lands Leyte1.jpg|thumb|Ang larawan ni Gaetano Faillace na naging batayan ng mga rebulto.]] [[File:MacArthur Landing Memorial National Park in Leyte.jpg|thumb|Ang pambansang liwasan.]] Matatagpuan ang lugar ng pagdaong ni MacArthur sa isang kapatagang [[baybayin]] na may lawak na {{convert|6.78|ha|adj=on}} sa [[barangay]] ng Candahug, mga {{convert|5|km|mi}} sa timog ng kabisera ng lalawigan ng Leyte na [[Tacloban]].<ref name="bmb">{{cite web |url=http://bmb.gov.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=68:region-8&catid=69 |title=Region 8 - Protected Areas |publisher=Biodiversity Management Bureau |access-date=27 Setyembre 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141030121519/http://bmb.gov.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=68:region-8&catid=69 |archive-date=30 Oktubre 2014 |url-status=dead }}</ref> Dating itong tinawag na Liwasang Imelda ayon sa dating [[Mga unang ginang at ginoo ng Pilipinas|Unang Ginang]] na si [[Imelda Marcos]], na nagmula sa [[Leyte (lalawigan)|Lalawigan ng Leyte]].<ref name="bmb"/> Ang pangunahing bahagi ng liwasan ay ang pitong tansong rebultong dalawang beses sa laki ng tao na nasa isang mababaw na artipisyal na lawa. Inilalarawan ng mga ito si MacArthur at ang kanyang mga kasama noong makasaysayang pagdaong na ''A-Day'', batay sa tanyag na larawan ni Gaetano Faillace. Kabilang sa mga inilalarawan sina Pangulong nasa pagpapatapon na si [[Sergio Osmeña]], Tenyente Heneral Richard Sutherland, Brigadyer Heneral [[Carlos P. Romulo]], Heneral-Major Courtney Whitney, Sarhento Francisco Salveron, na katuwang at tagapaglingkod ni Heneral MacArthur, at ang tagapagbalita ng [[CBS]] Radio na si William J. Dunn.<ref name="macarthur">{{cite book|author=McCallus, Joseph P. |title=The MacArthur Highway and Other Relics of American Empire in the Philippines |date=30 Abril 2010 |url=https://books.google.com/books?id=0zd_DCBMiDQC&q=macarthur+landing+red+beach+statues+%22+park%22&pg=PA43 |publisher=Potomac Books: [[Washington, D.C.]] |isbn=9781597974974 |access-date=27 Setyembre 2014|language=en}}</ref><ref>{{cite book|author=Dunn, William J. |title=Pacific Microphone |date=10 Hunyo 2009 |url=https://books.google.com/books?id=THtnjWqdHssC&q=macarthur+osmeña+sutherland+romulo+whitney&pg=PA8 |publisher=Texas A&M University Press |isbn=9781603441575 |access-date=27 Setyembre 2014|language=en}}</ref>{{efn|Ang taong tinukoy bilang ''Francis Saveron'' sa aklat ni William Dunn na ''Pacific Microphone'' ay tinatawag sa ibang mga sanggunian, gaya ng ''The New York Times'' at ''Filipinos in Washington, D.C.'', na ''Francisco Salveron''.<ref name="macarthur"/><ref name="salveron">{{cite news|author=Goldstein, Richard|title=Francisco Salveron, MacArthur's Aide, Dies at 88|url=https://www.nytimes.com/1998/09/01/us/francisco-salveron-macarthur-s-aide-dies-at-88.html|newspaper=The New York Times|date=1 Setyembre 1998|access-date=12 Nobyembre 2014|language=en}}</ref><ref name=dcfilipinos>{{cite book|author1=Cacas, Rita M.|author2=Lott, Juanita Tamayo|title=Images of America: Filipinos in Washington, D.C.|year=2009|url=https://books.google.com/books?id=K0dqG7yu5IYC&q=Francisco+salveron&pg=PA37|publisher=Arcadia Publishing|isbn=9780738566207|access-date=12 Nobyembre 2014|language=en}}</ref><ref name="NY TImes - 1 Sept 1998">{{cite news |last1=Goldstein |first1=Richard |title=Francisco Salveron, MacArthur's Aide, Dies at 88 |url=https://www.nytimes.com/1998/09/01/us/francisco-salveron-macarthur-s-aide-dies-at-88.html |access-date=20 Hunyo 2021 |work=The New York Times |date=1998-09-01}}</ref><ref name="AWM - Salveron">{{cite web |title=Studio portrait of Sergeant Francisco J Salveron, United States Army, and his Australian de facto ... |url=https://www.awm.gov.au/collection/C1290364 |website=www.awm.gov.au |access-date=20 Hunyo 2021 |language=en}}</ref>}} Dinisenyo ng iskultor na si [[Anastacio Caedo]] at pinasinayaan noong ika-37 anibersaryo ng ''A-Day'' noong 1981, ang mga rebulto ay nagmamarka sa lugar kung saan tinupad ni MacArthur ang kanyang pangakong "''I shall return''" (Babalik Ako) sa Dalampasigan ng Red, na tinawag nang gayon dahil ito ang kodigo na itinalaga ng Ikaanim na Hukbo ng Estados Unidos sa bahagi ng dalampasigan mula Marasbaras hanggang Palo na itinakdang isa sa mga lugar ng pagdaong.<ref>{{cite news|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1955&dat=19811018&id=utgxAAAAIBAJ&pg=5303,5005633 |title=Ceremony on Tuesday to Recall MacArthur's Philippine Landing |newspaper=Reading Eagle |access-date=27 September 2014}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.mb.com.ph/the-sunniest-day-in-October/ |title=The Sunniest Day in October |newspaper=[[Manila Bulletin]] |access-date=27 September 2014}}</ref> Sa harap ng mga rebulto ay makikita ang dalawang panandang pangkasaysayan sa [[wikang Ingles|Ingles]] at [[wikang Filipino|Filipino]] na nagpapaliwanag sa kahalagahan ng inilalarawang tagpo. May [[museo]] sa tabi ng lugar na naglalaman ng mga makasaysayang larawan at iba pang alaala ni Heneral MacArthur, kabilang ang sipi ng kanyang [[talumpati]] noong pagdaong niya at isang tansong hulma ng kanyang mga yapak.<ref name="yolanda">{{cite news|url=http://www.mb.com.ph/macarthur-memorial-also-damaged-by-yolanda/ |title=MacArthur memorial also damaged by 'Yolanda' |newspaper=[[Manila Bulletin]] |access-date=27 September 2014}}</ref> Matatagpuan mismo sa tapat ng bantayog ang sentrong pampamahalaan ng rehiyon ng Palo. Kabilang sa iba pang kapansin-pansing estrukturang malapit dito ang ''Rock Garden of Peace'' (Halamanang Bato ng Kapayaan), na pinasinayaan noong ika-50 anibersaryo nito noong 1994, kung kailan idineklara rin ang bantayog bilang isang pambansang makasaysayang palatandaan ng [[National Historical Commission of the Philippines|Pambansang Komisyong Pangkasaysayan]];<ref name="pia">{{cite web |url=http://www.ugnayan.com/ph/gov/PIA/article/2L28 |title=Remembering the Leyte Gulf Landing |work=[[Philippine Information Agency]] |access-date=27 September 2014 |archive-date=13 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141113073512/http://www.ugnayan.com/ph/gov/PIA/article/2L28 |url-status=dead }}</ref> at The Oriental Leyte. Ang isa pang otel, ang MacArthur Park Beach Resort, na itinayo ni Imelda Marcos noong 1983, ay dating nasa lugar kung saan matatagpuan ngayon ang otel ng The Oriental Leyte.<ref>{{cite news |url=http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/regions/view/20081117-172626/Leyte-takes-over-Imelda-built-resort |title=Leyte takes over Imelda-built resort |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |access-date=27 September 2014 |url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141218190945/http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/regions/view/20081117-172626/Leyte-takes-over-Imelda-built-resort |archivedate=18 December 2014 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://archives.pia.gov.ph/?m=1&t=1&id=54366&y=2011&mo=1 |title=Leyte SP happy with Leyte Oriental's reconstruction |work=[[Philippine Information Agency]] |access-date=27 September 2014 |archive-date=13 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141113073528/http://archives.pia.gov.ph/?m=1&t=1&id=54366&y=2011&mo=1 |url-status=dead }}</ref> Mapupuntahan ang liwasan sa pamamagitan ng [[Pan-Philippine Highway|Lansangang-bayang Maharlika]] (AH26) mula sa Tacloban at sa [[Paliparang Daniel Z. Romualdez]]. == Mga pananda == {{noteslist}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} [[Kategorya:Mga pambansang liwasan sa Pilipinas]] o95y50yajf8ur2nf8eknivf64k2zkrp 2238163 2238161 2026-10-31T05:06:29Z Jojit fb 38 /* Paglalarawan */ 2238163 wikitext text/x-wiki Ang '''Pambansang Liwasang Pang-alaala sa Pagdaong sa Leyte ni MacArthur''' (kilala rin bilang '''Liwasang Pang-alaala sa Pagdaong sa Leyte''' at '''Liwasang MacArthur;''' Ingles: '''''MacArthur Landing Memorial National Park''''') ay isang protektadong lugar ng [[Pilipinas]] na ginugunita ang makasaysayang pagdaong ni Heneral [[Douglas MacArthur]] sa [[Golpo ng Leyte]] sa pagsisimula ng kampanya upang mabawi at mapalaya ang Pilipinas mula sa [[pananakop ng mga Hapones sa Pilipinas|pananakop ng mga Hapones]] noong Oktubre 20, 1944. Humantong ang pangyayaring ito sa [[Labanan sa Golpo ng Leyte|pinakamalaking labanan sa dagat noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] (gayundin ang pinakamalaking labanan sa dagat sa buong mundo batay sa kabuuang tonelaheng lumubog) at sa tuluyang pagkatalo at pagsuko ng Hapon makalipas ang halos tatlong taon. Matatagpuan ang bantayog ng digmaan sa bayan ng [[Palo, Leyte|Palo]] sa [[Leyte]] sa [[Silangang Visayas]] at isa ito sa mga pangunahing atraksyong panturista ng rehiyon. Idineklarang pambansang liwasan ang lugar noong Hulyo 12, 1977 sa pamamagitan ng Lihim ng mga Tagubilin Blg. 572 na nilagdaan ni Pangulong [[Ferdinand Marcos]].<ref>{{cite web|url=http://www.chanrobles.com/letterofinstructions/letterofinstructionsno572.html#.VCYqSY0azCQ |title=Letter of Instructions No. 572 |publisher=Chan Robles Virtual Law Library |access-date=27 Setyembre 2014|language=en}}</ref> == Paglalarawan == [[File:Douglas MacArthur lands Leyte1.jpg|thumb|Ang larawan ni Gaetano Faillace na naging batayan ng mga rebulto.]] [[File:MacArthur Landing Memorial National Park in Leyte.jpg|thumb|Ang pambansang liwasan.]] Matatagpuan ang lugar ng pagdaong ni MacArthur sa isang kapatagang [[baybayin]] na may lawak na {{convert|6.78|ha|adj=on}} sa [[barangay]] ng Candahug, mga {{convert|5|km|mi}} sa timog ng kabisera ng lalawigan ng Leyte na [[Tacloban]].<ref name="bmb">{{cite web |url=http://bmb.gov.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=68:region-8&catid=69 |title=Region 8 - Protected Areas |publisher=Biodiversity Management Bureau |access-date=27 Setyembre 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141030121519/http://bmb.gov.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=68:region-8&catid=69 |archive-date=30 Oktubre 2014 |url-status=dead }}</ref> Dating itong tinawag na Liwasang Imelda ayon sa dating [[Mga unang ginang at ginoo ng Pilipinas|Unang Ginang]] na si [[Imelda Marcos]], na nagmula sa [[Leyte (lalawigan)|Lalawigan ng Leyte]].<ref name="bmb"/> Ang pangunahing bahagi ng liwasan ay ang pitong tansong rebultong dalawang beses sa laki ng tao na nasa isang mababaw na artipisyal na lawa. Inilalarawan ng mga ito si MacArthur at ang kanyang mga kasama noong makasaysayang pagdaong na ''A-Day'', batay sa tanyag na larawan ni Gaetano Faillace. Kabilang sa mga inilalarawan sina Pangulong nasa pagpapatapon na si [[Sergio Osmeña]], Tenyente Heneral Richard Sutherland, Brigadyer Heneral [[Carlos P. Romulo]], Heneral-Major Courtney Whitney, Sarhento Francisco Salveron, na katuwang at tagapaglingkod ni Heneral MacArthur, at ang tagapagbalita ng [[CBS]] Radio na si William J. Dunn.<ref name="macarthur">{{cite book|author=McCallus, Joseph P. |title=The MacArthur Highway and Other Relics of American Empire in the Philippines |date=30 Abril 2010 |url=https://books.google.com/books?id=0zd_DCBMiDQC&q=macarthur+landing+red+beach+statues+%22+park%22&pg=PA43 |publisher=Potomac Books: [[Washington, D.C.]] |isbn=9781597974974 |access-date=27 Setyembre 2014|language=en}}</ref><ref>{{cite book|author=Dunn, William J. |title=Pacific Microphone |date=10 Hunyo 2009 |url=https://books.google.com/books?id=THtnjWqdHssC&q=macarthur+osmeña+sutherland+romulo+whitney&pg=PA8 |publisher=Texas A&M University Press |isbn=9781603441575 |access-date=27 Setyembre 2014|language=en}}</ref>{{efn|Ang taong tinukoy bilang ''Francis Saveron'' sa aklat ni William Dunn na ''Pacific Microphone'' ay tinatawag sa ibang mga sanggunian, gaya ng ''The New York Times'' at ''Filipinos in Washington, D.C.'', na ''Francisco Salveron''.<ref name="macarthur"/><ref name="salveron">{{cite news|author=Goldstein, Richard|title=Francisco Salveron, MacArthur's Aide, Dies at 88|url=https://www.nytimes.com/1998/09/01/us/francisco-salveron-macarthur-s-aide-dies-at-88.html|newspaper=The New York Times|date=1 Setyembre 1998|access-date=12 Nobyembre 2014|language=en}}</ref><ref name=dcfilipinos>{{cite book|author1=Cacas, Rita M.|author2=Lott, Juanita Tamayo|title=Images of America: Filipinos in Washington, D.C.|year=2009|url=https://books.google.com/books?id=K0dqG7yu5IYC&q=Francisco+salveron&pg=PA37|publisher=Arcadia Publishing|isbn=9780738566207|access-date=12 Nobyembre 2014|language=en}}</ref><ref name="NY TImes - 1 Sept 1998">{{cite news |last1=Goldstein |first1=Richard |title=Francisco Salveron, MacArthur's Aide, Dies at 88 |url=https://www.nytimes.com/1998/09/01/us/francisco-salveron-macarthur-s-aide-dies-at-88.html |access-date=20 Hunyo 2021 |work=The New York Times |date=1998-09-01}}</ref><ref name="AWM - Salveron">{{cite web |title=Studio portrait of Sergeant Francisco J Salveron, United States Army, and his Australian de facto ... |url=https://www.awm.gov.au/collection/C1290364 |website=www.awm.gov.au |access-date=20 Hunyo 2021 |language=en}}</ref>}} Dinisenyo ng iskultor na si [[Anastacio Caedo]] at pinasinayaan noong ika-37 anibersaryo ng ''A-Day'' noong 1981, ang mga rebulto ay nagmamarka sa lugar kung saan tinupad ni MacArthur ang kanyang pangakong "''I shall return''" (Babalik Ako) sa Dalampasigan ng Red, na tinawag nang gayon dahil ito ang kodigo na itinalaga ng Ikaanim na Hukbo ng Estados Unidos sa bahagi ng dalampasigan mula Marasbaras hanggang Palo na itinakdang isa sa mga lugar ng pagdaong.<ref>{{cite news|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1955&dat=19811018&id=utgxAAAAIBAJ&pg=5303,5005633 |title=Ceremony on Tuesday to Recall MacArthur's Philippine Landing |newspaper=Reading Eagle |access-date=27 Setyembre 2014|language=en}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.mb.com.ph/the-sunniest-day-in-October/ |title=The Sunniest Day in October |newspaper=[[Manila Bulletin]] |access-date=27 September 2014}}</ref> Sa harap ng mga rebulto ay makikita ang dalawang panandang pangkasaysayan sa [[wikang Ingles|Ingles]] at [[wikang Filipino|Filipino]] na nagpapaliwanag sa kahalagahan ng inilalarawang tagpo. May [[museo]] sa tabi ng lugar na naglalaman ng mga makasaysayang larawan at iba pang alaala ni Heneral MacArthur, kabilang ang sipi ng kanyang [[talumpati]] noong pagdaong niya at isang tansong hulma ng kanyang mga yapak.<ref name="yolanda">{{cite news|url=http://www.mb.com.ph/macarthur-memorial-also-damaged-by-yolanda/ |title=MacArthur memorial also damaged by 'Yolanda' |newspaper=[[Manila Bulletin]] |access-date=27 September 2014}}</ref> Matatagpuan mismo sa tapat ng bantayog ang sentrong pampamahalaan ng rehiyon ng Palo. Kabilang sa iba pang kapansin-pansing estrukturang malapit dito ang ''Rock Garden of Peace'' (Halamanang Bato ng Kapayaan), na pinasinayaan noong ika-50 anibersaryo nito noong 1994, kung kailan idineklara rin ang bantayog bilang isang pambansang makasaysayang palatandaan ng [[National Historical Commission of the Philippines|Pambansang Komisyong Pangkasaysayan]];<ref name="pia">{{cite web |url=http://www.ugnayan.com/ph/gov/PIA/article/2L28 |title=Remembering the Leyte Gulf Landing |work=[[Philippine Information Agency]] |access-date=27 September 2014 |archive-date=13 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141113073512/http://www.ugnayan.com/ph/gov/PIA/article/2L28 |url-status=dead }}</ref> at The Oriental Leyte. Ang isa pang otel, ang MacArthur Park Beach Resort, na itinayo ni Imelda Marcos noong 1983, ay dating nasa lugar kung saan matatagpuan ngayon ang otel ng The Oriental Leyte.<ref>{{cite news |url=http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/regions/view/20081117-172626/Leyte-takes-over-Imelda-built-resort |title=Leyte takes over Imelda-built resort |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |access-date=27 September 2014 |url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141218190945/http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/regions/view/20081117-172626/Leyte-takes-over-Imelda-built-resort |archivedate=18 December 2014 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://archives.pia.gov.ph/?m=1&t=1&id=54366&y=2011&mo=1 |title=Leyte SP happy with Leyte Oriental's reconstruction |work=[[Philippine Information Agency]] |access-date=27 September 2014 |archive-date=13 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141113073528/http://archives.pia.gov.ph/?m=1&t=1&id=54366&y=2011&mo=1 |url-status=dead }}</ref> Mapupuntahan ang liwasan sa pamamagitan ng [[Pan-Philippine Highway|Lansangang-bayang Maharlika]] (AH26) mula sa Tacloban at sa [[Paliparang Daniel Z. Romualdez]]. == Mga pananda == {{noteslist}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} [[Kategorya:Mga pambansang liwasan sa Pilipinas]] rlnfcl46dhq5wfc1exejjz7aw3iruph 2238164 2238163 2026-10-31T05:07:08Z Jojit fb 38 /* Paglalarawan */ 2238164 wikitext text/x-wiki Ang '''Pambansang Liwasang Pang-alaala sa Pagdaong sa Leyte ni MacArthur''' (kilala rin bilang '''Liwasang Pang-alaala sa Pagdaong sa Leyte''' at '''Liwasang MacArthur;''' Ingles: '''''MacArthur Landing Memorial National Park''''') ay isang protektadong lugar ng [[Pilipinas]] na ginugunita ang makasaysayang pagdaong ni Heneral [[Douglas MacArthur]] sa [[Golpo ng Leyte]] sa pagsisimula ng kampanya upang mabawi at mapalaya ang Pilipinas mula sa [[pananakop ng mga Hapones sa Pilipinas|pananakop ng mga Hapones]] noong Oktubre 20, 1944. Humantong ang pangyayaring ito sa [[Labanan sa Golpo ng Leyte|pinakamalaking labanan sa dagat noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] (gayundin ang pinakamalaking labanan sa dagat sa buong mundo batay sa kabuuang tonelaheng lumubog) at sa tuluyang pagkatalo at pagsuko ng Hapon makalipas ang halos tatlong taon. Matatagpuan ang bantayog ng digmaan sa bayan ng [[Palo, Leyte|Palo]] sa [[Leyte]] sa [[Silangang Visayas]] at isa ito sa mga pangunahing atraksyong panturista ng rehiyon. Idineklarang pambansang liwasan ang lugar noong Hulyo 12, 1977 sa pamamagitan ng Lihim ng mga Tagubilin Blg. 572 na nilagdaan ni Pangulong [[Ferdinand Marcos]].<ref>{{cite web|url=http://www.chanrobles.com/letterofinstructions/letterofinstructionsno572.html#.VCYqSY0azCQ |title=Letter of Instructions No. 572 |publisher=Chan Robles Virtual Law Library |access-date=27 Setyembre 2014|language=en}}</ref> == Paglalarawan == [[File:Douglas MacArthur lands Leyte1.jpg|thumb|Ang larawan ni Gaetano Faillace na naging batayan ng mga rebulto.]] [[File:MacArthur Landing Memorial National Park in Leyte.jpg|thumb|Ang pambansang liwasan.]] Matatagpuan ang lugar ng pagdaong ni MacArthur sa isang kapatagang [[baybayin]] na may lawak na {{convert|6.78|ha|adj=on}} sa [[barangay]] ng Candahug, mga {{convert|5|km|mi}} sa timog ng kabisera ng lalawigan ng Leyte na [[Tacloban]].<ref name="bmb">{{cite web |url=http://bmb.gov.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=68:region-8&catid=69 |title=Region 8 - Protected Areas |publisher=Biodiversity Management Bureau |access-date=27 Setyembre 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141030121519/http://bmb.gov.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=68:region-8&catid=69 |archive-date=30 Oktubre 2014 |url-status=dead }}</ref> Dating itong tinawag na Liwasang Imelda ayon sa dating [[Mga unang ginang at ginoo ng Pilipinas|Unang Ginang]] na si [[Imelda Marcos]], na nagmula sa [[Leyte (lalawigan)|Lalawigan ng Leyte]].<ref name="bmb"/> Ang pangunahing bahagi ng liwasan ay ang pitong tansong rebultong dalawang beses sa laki ng tao na nasa isang mababaw na artipisyal na lawa. Inilalarawan ng mga ito si MacArthur at ang kanyang mga kasama noong makasaysayang pagdaong na ''A-Day'', batay sa tanyag na larawan ni Gaetano Faillace. Kabilang sa mga inilalarawan sina Pangulong nasa pagpapatapon na si [[Sergio Osmeña]], Tenyente Heneral Richard Sutherland, Brigadyer Heneral [[Carlos P. Romulo]], Heneral-Major Courtney Whitney, Sarhento Francisco Salveron, na katuwang at tagapaglingkod ni Heneral MacArthur, at ang tagapagbalita ng [[CBS]] Radio na si William J. Dunn.<ref name="macarthur">{{cite book|author=McCallus, Joseph P. |title=The MacArthur Highway and Other Relics of American Empire in the Philippines |date=30 Abril 2010 |url=https://books.google.com/books?id=0zd_DCBMiDQC&q=macarthur+landing+red+beach+statues+%22+park%22&pg=PA43 |publisher=Potomac Books: [[Washington, D.C.]] |isbn=9781597974974 |access-date=27 Setyembre 2014|language=en}}</ref><ref>{{cite book|author=Dunn, William J. |title=Pacific Microphone |date=10 Hunyo 2009 |url=https://books.google.com/books?id=THtnjWqdHssC&q=macarthur+osmeña+sutherland+romulo+whitney&pg=PA8 |publisher=Texas A&M University Press |isbn=9781603441575 |access-date=27 Setyembre 2014|language=en}}</ref>{{efn|Ang taong tinukoy bilang ''Francis Saveron'' sa aklat ni William Dunn na ''Pacific Microphone'' ay tinatawag sa ibang mga sanggunian, gaya ng ''The New York Times'' at ''Filipinos in Washington, D.C.'', na ''Francisco Salveron''.<ref name="macarthur"/><ref name="salveron">{{cite news|author=Goldstein, Richard|title=Francisco Salveron, MacArthur's Aide, Dies at 88|url=https://www.nytimes.com/1998/09/01/us/francisco-salveron-macarthur-s-aide-dies-at-88.html|newspaper=The New York Times|date=1 Setyembre 1998|access-date=12 Nobyembre 2014|language=en}}</ref><ref name=dcfilipinos>{{cite book|author1=Cacas, Rita M.|author2=Lott, Juanita Tamayo|title=Images of America: Filipinos in Washington, D.C.|year=2009|url=https://books.google.com/books?id=K0dqG7yu5IYC&q=Francisco+salveron&pg=PA37|publisher=Arcadia Publishing|isbn=9780738566207|access-date=12 Nobyembre 2014|language=en}}</ref><ref name="NY TImes - 1 Sept 1998">{{cite news |last1=Goldstein |first1=Richard |title=Francisco Salveron, MacArthur's Aide, Dies at 88 |url=https://www.nytimes.com/1998/09/01/us/francisco-salveron-macarthur-s-aide-dies-at-88.html |access-date=20 Hunyo 2021 |work=The New York Times |date=1998-09-01}}</ref><ref name="AWM - Salveron">{{cite web |title=Studio portrait of Sergeant Francisco J Salveron, United States Army, and his Australian de facto ... |url=https://www.awm.gov.au/collection/C1290364 |website=www.awm.gov.au |access-date=20 Hunyo 2021 |language=en}}</ref>}} Dinisenyo ng iskultor na si [[Anastacio Caedo]] at pinasinayaan noong ika-37 anibersaryo ng ''A-Day'' noong 1981, ang mga rebulto ay nagmamarka sa lugar kung saan tinupad ni MacArthur ang kanyang pangakong "''I shall return''" (Babalik Ako) sa Dalampasigan ng Red, na tinawag nang gayon dahil ito ang kodigo na itinalaga ng Ikaanim na Hukbo ng Estados Unidos sa bahagi ng dalampasigan mula Marasbaras hanggang Palo na itinakdang isa sa mga lugar ng pagdaong.<ref>{{cite news|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1955&dat=19811018&id=utgxAAAAIBAJ&pg=5303,5005633 |title=Ceremony on Tuesday to Recall MacArthur's Philippine Landing |newspaper=Reading Eagle |access-date=27 Setyembre 2014|language=en}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.mb.com.ph/the-sunniest-day-in-October/ |title=The Sunniest Day in October |newspaper=[[Manila Bulletin]] |access-date=27 Setyembre 2014|language=en}}</ref> Sa harap ng mga rebulto ay makikita ang dalawang panandang pangkasaysayan sa [[wikang Ingles|Ingles]] at [[wikang Filipino|Filipino]] na nagpapaliwanag sa kahalagahan ng inilalarawang tagpo. May [[museo]] sa tabi ng lugar na naglalaman ng mga makasaysayang larawan at iba pang alaala ni Heneral MacArthur, kabilang ang sipi ng kanyang [[talumpati]] noong pagdaong niya at isang tansong hulma ng kanyang mga yapak.<ref name="yolanda">{{cite news|url=http://www.mb.com.ph/macarthur-memorial-also-damaged-by-yolanda/ |title=MacArthur memorial also damaged by 'Yolanda' |newspaper=[[Manila Bulletin]] |access-date=27 September 2014}}</ref> Matatagpuan mismo sa tapat ng bantayog ang sentrong pampamahalaan ng rehiyon ng Palo. Kabilang sa iba pang kapansin-pansing estrukturang malapit dito ang ''Rock Garden of Peace'' (Halamanang Bato ng Kapayaan), na pinasinayaan noong ika-50 anibersaryo nito noong 1994, kung kailan idineklara rin ang bantayog bilang isang pambansang makasaysayang palatandaan ng [[National Historical Commission of the Philippines|Pambansang Komisyong Pangkasaysayan]];<ref name="pia">{{cite web |url=http://www.ugnayan.com/ph/gov/PIA/article/2L28 |title=Remembering the Leyte Gulf Landing |work=[[Philippine Information Agency]] |access-date=27 September 2014 |archive-date=13 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141113073512/http://www.ugnayan.com/ph/gov/PIA/article/2L28 |url-status=dead }}</ref> at The Oriental Leyte. Ang isa pang otel, ang MacArthur Park Beach Resort, na itinayo ni Imelda Marcos noong 1983, ay dating nasa lugar kung saan matatagpuan ngayon ang otel ng The Oriental Leyte.<ref>{{cite news |url=http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/regions/view/20081117-172626/Leyte-takes-over-Imelda-built-resort |title=Leyte takes over Imelda-built resort |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |access-date=27 September 2014 |url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141218190945/http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/regions/view/20081117-172626/Leyte-takes-over-Imelda-built-resort |archivedate=18 December 2014 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://archives.pia.gov.ph/?m=1&t=1&id=54366&y=2011&mo=1 |title=Leyte SP happy with Leyte Oriental's reconstruction |work=[[Philippine Information Agency]] |access-date=27 September 2014 |archive-date=13 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141113073528/http://archives.pia.gov.ph/?m=1&t=1&id=54366&y=2011&mo=1 |url-status=dead }}</ref> Mapupuntahan ang liwasan sa pamamagitan ng [[Pan-Philippine Highway|Lansangang-bayang Maharlika]] (AH26) mula sa Tacloban at sa [[Paliparang Daniel Z. Romualdez]]. == Mga pananda == {{noteslist}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} [[Kategorya:Mga pambansang liwasan sa Pilipinas]] fyldluko72yniypyfnjfy6f4qmabf6v 2238165 2238164 2026-10-31T05:08:24Z Jojit fb 38 /* Paglalarawan */ 2238165 wikitext text/x-wiki Ang '''Pambansang Liwasang Pang-alaala sa Pagdaong sa Leyte ni MacArthur''' (kilala rin bilang '''Liwasang Pang-alaala sa Pagdaong sa Leyte''' at '''Liwasang MacArthur;''' Ingles: '''''MacArthur Landing Memorial National Park''''') ay isang protektadong lugar ng [[Pilipinas]] na ginugunita ang makasaysayang pagdaong ni Heneral [[Douglas MacArthur]] sa [[Golpo ng Leyte]] sa pagsisimula ng kampanya upang mabawi at mapalaya ang Pilipinas mula sa [[pananakop ng mga Hapones sa Pilipinas|pananakop ng mga Hapones]] noong Oktubre 20, 1944. Humantong ang pangyayaring ito sa [[Labanan sa Golpo ng Leyte|pinakamalaking labanan sa dagat noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] (gayundin ang pinakamalaking labanan sa dagat sa buong mundo batay sa kabuuang tonelaheng lumubog) at sa tuluyang pagkatalo at pagsuko ng Hapon makalipas ang halos tatlong taon. Matatagpuan ang bantayog ng digmaan sa bayan ng [[Palo, Leyte|Palo]] sa [[Leyte]] sa [[Silangang Visayas]] at isa ito sa mga pangunahing atraksyong panturista ng rehiyon. Idineklarang pambansang liwasan ang lugar noong Hulyo 12, 1977 sa pamamagitan ng Lihim ng mga Tagubilin Blg. 572 na nilagdaan ni Pangulong [[Ferdinand Marcos]].<ref>{{cite web|url=http://www.chanrobles.com/letterofinstructions/letterofinstructionsno572.html#.VCYqSY0azCQ |title=Letter of Instructions No. 572 |publisher=Chan Robles Virtual Law Library |access-date=27 Setyembre 2014|language=en}}</ref> == Paglalarawan == [[File:Douglas MacArthur lands Leyte1.jpg|thumb|Ang larawan ni Gaetano Faillace na naging batayan ng mga rebulto.]] [[File:MacArthur Landing Memorial National Park in Leyte.jpg|thumb|Ang pambansang liwasan.]] Matatagpuan ang lugar ng pagdaong ni MacArthur sa isang kapatagang [[baybayin]] na may lawak na {{convert|6.78|ha|adj=on}} sa [[barangay]] ng Candahug, mga {{convert|5|km|mi}} sa timog ng kabisera ng lalawigan ng Leyte na [[Tacloban]].<ref name="bmb">{{cite web |url=http://bmb.gov.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=68:region-8&catid=69 |title=Region 8 - Protected Areas |publisher=Biodiversity Management Bureau |access-date=27 Setyembre 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141030121519/http://bmb.gov.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=68:region-8&catid=69 |archive-date=30 Oktubre 2014 |url-status=dead }}</ref> Dating itong tinawag na Liwasang Imelda ayon sa dating [[Mga unang ginang at ginoo ng Pilipinas|Unang Ginang]] na si [[Imelda Marcos]], na nagmula sa [[Leyte (lalawigan)|Lalawigan ng Leyte]].<ref name="bmb"/> Ang pangunahing bahagi ng liwasan ay ang pitong tansong rebultong dalawang beses sa laki ng tao na nasa isang mababaw na artipisyal na lawa. Inilalarawan ng mga ito si MacArthur at ang kanyang mga kasama noong makasaysayang pagdaong na ''A-Day'', batay sa tanyag na larawan ni Gaetano Faillace. Kabilang sa mga inilalarawan sina Pangulong nasa pagpapatapon na si [[Sergio Osmeña]], Tenyente Heneral Richard Sutherland, Brigadyer Heneral [[Carlos P. Romulo]], Heneral-Major Courtney Whitney, Sarhento Francisco Salveron, na katuwang at tagapaglingkod ni Heneral MacArthur, at ang tagapagbalita ng [[CBS]] Radio na si William J. Dunn.<ref name="macarthur">{{cite book|author=McCallus, Joseph P. |title=The MacArthur Highway and Other Relics of American Empire in the Philippines |date=30 Abril 2010 |url=https://books.google.com/books?id=0zd_DCBMiDQC&q=macarthur+landing+red+beach+statues+%22+park%22&pg=PA43 |publisher=Potomac Books: [[Washington, D.C.]] |isbn=9781597974974 |access-date=27 Setyembre 2014|language=en}}</ref><ref>{{cite book|author=Dunn, William J. |title=Pacific Microphone |date=10 Hunyo 2009 |url=https://books.google.com/books?id=THtnjWqdHssC&q=macarthur+osmeña+sutherland+romulo+whitney&pg=PA8 |publisher=Texas A&M University Press |isbn=9781603441575 |access-date=27 Setyembre 2014|language=en}}</ref>{{efn|Ang taong tinukoy bilang ''Francis Saveron'' sa aklat ni William Dunn na ''Pacific Microphone'' ay tinatawag sa ibang mga sanggunian, gaya ng ''The New York Times'' at ''Filipinos in Washington, D.C.'', na ''Francisco Salveron''.<ref name="macarthur"/><ref name="salveron">{{cite news|author=Goldstein, Richard|title=Francisco Salveron, MacArthur's Aide, Dies at 88|url=https://www.nytimes.com/1998/09/01/us/francisco-salveron-macarthur-s-aide-dies-at-88.html|newspaper=The New York Times|date=1 Setyembre 1998|access-date=12 Nobyembre 2014|language=en}}</ref><ref name=dcfilipinos>{{cite book|author1=Cacas, Rita M.|author2=Lott, Juanita Tamayo|title=Images of America: Filipinos in Washington, D.C.|year=2009|url=https://books.google.com/books?id=K0dqG7yu5IYC&q=Francisco+salveron&pg=PA37|publisher=Arcadia Publishing|isbn=9780738566207|access-date=12 Nobyembre 2014|language=en}}</ref><ref name="NY TImes - 1 Sept 1998">{{cite news |last1=Goldstein |first1=Richard |title=Francisco Salveron, MacArthur's Aide, Dies at 88 |url=https://www.nytimes.com/1998/09/01/us/francisco-salveron-macarthur-s-aide-dies-at-88.html |access-date=20 Hunyo 2021 |work=The New York Times |date=1998-09-01}}</ref><ref name="AWM - Salveron">{{cite web |title=Studio portrait of Sergeant Francisco J Salveron, United States Army, and his Australian de facto ... |url=https://www.awm.gov.au/collection/C1290364 |website=www.awm.gov.au |access-date=20 Hunyo 2021 |language=en}}</ref>}} Dinisenyo ng iskultor na si [[Anastacio Caedo]] at pinasinayaan noong ika-37 anibersaryo ng ''A-Day'' noong 1981, ang mga rebulto ay nagmamarka sa lugar kung saan tinupad ni MacArthur ang kanyang pangakong "''I shall return''" (Babalik Ako) sa Dalampasigan ng Red, na tinawag nang gayon dahil ito ang kodigo na itinalaga ng Ikaanim na Hukbo ng Estados Unidos sa bahagi ng dalampasigan mula Marasbaras hanggang Palo na itinakdang isa sa mga lugar ng pagdaong.<ref>{{cite news|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1955&dat=19811018&id=utgxAAAAIBAJ&pg=5303,5005633 |title=Ceremony on Tuesday to Recall MacArthur's Philippine Landing |newspaper=Reading Eagle |access-date=27 Setyembre 2014|language=en}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.mb.com.ph/the-sunniest-day-in-October/ |title=The Sunniest Day in October |newspaper=[[Manila Bulletin]] |access-date=27 Setyembre 2014|language=en}}</ref> Sa harap ng mga rebulto ay makikita ang dalawang panandang pangkasaysayan sa [[wikang Ingles|Ingles]] at [[wikang Filipino|Filipino]] na nagpapaliwanag sa kahalagahan ng inilalarawang tagpo. May [[museo]] sa tabi ng lugar na naglalaman ng mga makasaysayang larawan at iba pang alaala ni Heneral MacArthur, kabilang ang sipi ng kanyang [[talumpati]] noong pagdaong niya at isang tansong hulma ng kanyang mga yapak.<ref name="yolanda">{{cite news|url=http://www.mb.com.ph/macarthur-memorial-also-damaged-by-yolanda/ |title=MacArthur memorial also damaged by 'Yolanda' |newspaper=[[Manila Bulletin]] |access-date=27 Setyembre 2014|language=en}}</ref> Matatagpuan mismo sa tapat ng bantayog ang sentrong pampamahalaan ng rehiyon ng Palo. Kabilang sa iba pang kapansin-pansing estrukturang malapit dito ang ''Rock Garden of Peace'' (Halamanang Bato ng Kapayaan), na pinasinayaan noong ika-50 anibersaryo nito noong 1994, kung kailan idineklara rin ang bantayog bilang isang pambansang makasaysayang palatandaan ng [[National Historical Commission of the Philippines|Pambansang Komisyong Pangkasaysayan]];<ref name="pia">{{cite web |url=http://www.ugnayan.com/ph/gov/PIA/article/2L28 |title=Remembering the Leyte Gulf Landing |work=[[Philippine Information Agency]] |access-date=27 September 2014 |archive-date=13 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141113073512/http://www.ugnayan.com/ph/gov/PIA/article/2L28 |url-status=dead }}</ref> at The Oriental Leyte. Ang isa pang otel, ang MacArthur Park Beach Resort, na itinayo ni Imelda Marcos noong 1983, ay dating nasa lugar kung saan matatagpuan ngayon ang otel ng The Oriental Leyte.<ref>{{cite news |url=http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/regions/view/20081117-172626/Leyte-takes-over-Imelda-built-resort |title=Leyte takes over Imelda-built resort |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |access-date=27 September 2014 |url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141218190945/http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/regions/view/20081117-172626/Leyte-takes-over-Imelda-built-resort |archivedate=18 December 2014 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://archives.pia.gov.ph/?m=1&t=1&id=54366&y=2011&mo=1 |title=Leyte SP happy with Leyte Oriental's reconstruction |work=[[Philippine Information Agency]] |access-date=27 September 2014 |archive-date=13 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141113073528/http://archives.pia.gov.ph/?m=1&t=1&id=54366&y=2011&mo=1 |url-status=dead }}</ref> Mapupuntahan ang liwasan sa pamamagitan ng [[Pan-Philippine Highway|Lansangang-bayang Maharlika]] (AH26) mula sa Tacloban at sa [[Paliparang Daniel Z. Romualdez]]. == Mga pananda == {{noteslist}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} [[Kategorya:Mga pambansang liwasan sa Pilipinas]] n5lapzsxqs2auwpmtee0l4l5hzvz65o 2238166 2238165 2026-10-31T05:09:12Z Jojit fb 38 /* Paglalarawan */ 2238166 wikitext text/x-wiki Ang '''Pambansang Liwasang Pang-alaala sa Pagdaong sa Leyte ni MacArthur''' (kilala rin bilang '''Liwasang Pang-alaala sa Pagdaong sa Leyte''' at '''Liwasang MacArthur;''' Ingles: '''''MacArthur Landing Memorial National Park''''') ay isang protektadong lugar ng [[Pilipinas]] na ginugunita ang makasaysayang pagdaong ni Heneral [[Douglas MacArthur]] sa [[Golpo ng Leyte]] sa pagsisimula ng kampanya upang mabawi at mapalaya ang Pilipinas mula sa [[pananakop ng mga Hapones sa Pilipinas|pananakop ng mga Hapones]] noong Oktubre 20, 1944. Humantong ang pangyayaring ito sa [[Labanan sa Golpo ng Leyte|pinakamalaking labanan sa dagat noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] (gayundin ang pinakamalaking labanan sa dagat sa buong mundo batay sa kabuuang tonelaheng lumubog) at sa tuluyang pagkatalo at pagsuko ng Hapon makalipas ang halos tatlong taon. Matatagpuan ang bantayog ng digmaan sa bayan ng [[Palo, Leyte|Palo]] sa [[Leyte]] sa [[Silangang Visayas]] at isa ito sa mga pangunahing atraksyong panturista ng rehiyon. Idineklarang pambansang liwasan ang lugar noong Hulyo 12, 1977 sa pamamagitan ng Lihim ng mga Tagubilin Blg. 572 na nilagdaan ni Pangulong [[Ferdinand Marcos]].<ref>{{cite web|url=http://www.chanrobles.com/letterofinstructions/letterofinstructionsno572.html#.VCYqSY0azCQ |title=Letter of Instructions No. 572 |publisher=Chan Robles Virtual Law Library |access-date=27 Setyembre 2014|language=en}}</ref> == Paglalarawan == [[File:Douglas MacArthur lands Leyte1.jpg|thumb|Ang larawan ni Gaetano Faillace na naging batayan ng mga rebulto.]] [[File:MacArthur Landing Memorial National Park in Leyte.jpg|thumb|Ang pambansang liwasan.]] Matatagpuan ang lugar ng pagdaong ni MacArthur sa isang kapatagang [[baybayin]] na may lawak na {{convert|6.78|ha|adj=on}} sa [[barangay]] ng Candahug, mga {{convert|5|km|mi}} sa timog ng kabisera ng lalawigan ng Leyte na [[Tacloban]].<ref name="bmb">{{cite web |url=http://bmb.gov.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=68:region-8&catid=69 |title=Region 8 - Protected Areas |publisher=Biodiversity Management Bureau |access-date=27 Setyembre 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141030121519/http://bmb.gov.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=68:region-8&catid=69 |archive-date=30 Oktubre 2014 |url-status=dead }}</ref> Dating itong tinawag na Liwasang Imelda ayon sa dating [[Mga unang ginang at ginoo ng Pilipinas|Unang Ginang]] na si [[Imelda Marcos]], na nagmula sa [[Leyte (lalawigan)|Lalawigan ng Leyte]].<ref name="bmb"/> Ang pangunahing bahagi ng liwasan ay ang pitong tansong rebultong dalawang beses sa laki ng tao na nasa isang mababaw na artipisyal na lawa. Inilalarawan ng mga ito si MacArthur at ang kanyang mga kasama noong makasaysayang pagdaong na ''A-Day'', batay sa tanyag na larawan ni Gaetano Faillace. Kabilang sa mga inilalarawan sina Pangulong nasa pagpapatapon na si [[Sergio Osmeña]], Tenyente Heneral Richard Sutherland, Brigadyer Heneral [[Carlos P. Romulo]], Heneral-Major Courtney Whitney, Sarhento Francisco Salveron, na katuwang at tagapaglingkod ni Heneral MacArthur, at ang tagapagbalita ng [[CBS]] Radio na si William J. Dunn.<ref name="macarthur">{{cite book|author=McCallus, Joseph P. |title=The MacArthur Highway and Other Relics of American Empire in the Philippines |date=30 Abril 2010 |url=https://books.google.com/books?id=0zd_DCBMiDQC&q=macarthur+landing+red+beach+statues+%22+park%22&pg=PA43 |publisher=Potomac Books: [[Washington, D.C.]] |isbn=9781597974974 |access-date=27 Setyembre 2014|language=en}}</ref><ref>{{cite book|author=Dunn, William J. |title=Pacific Microphone |date=10 Hunyo 2009 |url=https://books.google.com/books?id=THtnjWqdHssC&q=macarthur+osmeña+sutherland+romulo+whitney&pg=PA8 |publisher=Texas A&M University Press |isbn=9781603441575 |access-date=27 Setyembre 2014|language=en}}</ref>{{efn|Ang taong tinukoy bilang ''Francis Saveron'' sa aklat ni William Dunn na ''Pacific Microphone'' ay tinatawag sa ibang mga sanggunian, gaya ng ''The New York Times'' at ''Filipinos in Washington, D.C.'', na ''Francisco Salveron''.<ref name="macarthur"/><ref name="salveron">{{cite news|author=Goldstein, Richard|title=Francisco Salveron, MacArthur's Aide, Dies at 88|url=https://www.nytimes.com/1998/09/01/us/francisco-salveron-macarthur-s-aide-dies-at-88.html|newspaper=The New York Times|date=1 Setyembre 1998|access-date=12 Nobyembre 2014|language=en}}</ref><ref name=dcfilipinos>{{cite book|author1=Cacas, Rita M.|author2=Lott, Juanita Tamayo|title=Images of America: Filipinos in Washington, D.C.|year=2009|url=https://books.google.com/books?id=K0dqG7yu5IYC&q=Francisco+salveron&pg=PA37|publisher=Arcadia Publishing|isbn=9780738566207|access-date=12 Nobyembre 2014|language=en}}</ref><ref name="NY TImes - 1 Sept 1998">{{cite news |last1=Goldstein |first1=Richard |title=Francisco Salveron, MacArthur's Aide, Dies at 88 |url=https://www.nytimes.com/1998/09/01/us/francisco-salveron-macarthur-s-aide-dies-at-88.html |access-date=20 Hunyo 2021 |work=The New York Times |date=1998-09-01}}</ref><ref name="AWM - Salveron">{{cite web |title=Studio portrait of Sergeant Francisco J Salveron, United States Army, and his Australian de facto ... |url=https://www.awm.gov.au/collection/C1290364 |website=www.awm.gov.au |access-date=20 Hunyo 2021 |language=en}}</ref>}} Dinisenyo ng iskultor na si [[Anastacio Caedo]] at pinasinayaan noong ika-37 anibersaryo ng ''A-Day'' noong 1981, ang mga rebulto ay nagmamarka sa lugar kung saan tinupad ni MacArthur ang kanyang pangakong "''I shall return''" (Babalik Ako) sa Dalampasigan ng Red, na tinawag nang gayon dahil ito ang kodigo na itinalaga ng Ikaanim na Hukbo ng Estados Unidos sa bahagi ng dalampasigan mula Marasbaras hanggang Palo na itinakdang isa sa mga lugar ng pagdaong.<ref>{{cite news|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1955&dat=19811018&id=utgxAAAAIBAJ&pg=5303,5005633 |title=Ceremony on Tuesday to Recall MacArthur's Philippine Landing |newspaper=Reading Eagle |access-date=27 Setyembre 2014|language=en}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.mb.com.ph/the-sunniest-day-in-October/ |title=The Sunniest Day in October |newspaper=[[Manila Bulletin]] |access-date=27 Setyembre 2014|language=en}}</ref> Sa harap ng mga rebulto ay makikita ang dalawang panandang pangkasaysayan sa [[wikang Ingles|Ingles]] at [[wikang Filipino|Filipino]] na nagpapaliwanag sa kahalagahan ng inilalarawang tagpo. May [[museo]] sa tabi ng lugar na naglalaman ng mga makasaysayang larawan at iba pang alaala ni Heneral MacArthur, kabilang ang sipi ng kanyang [[talumpati]] noong pagdaong niya at isang tansong hulma ng kanyang mga yapak.<ref name="yolanda">{{cite news|url=http://www.mb.com.ph/macarthur-memorial-also-damaged-by-yolanda/ |title=MacArthur memorial also damaged by 'Yolanda' |newspaper=[[Manila Bulletin]] |access-date=27 Setyembre 2014|language=en}}</ref> Matatagpuan mismo sa tapat ng bantayog ang sentrong pampamahalaan ng rehiyon ng Palo. Kabilang sa iba pang kapansin-pansing estrukturang malapit dito ang ''Rock Garden of Peace'' (Halamanang Bato ng Kapayaan), na pinasinayaan noong ika-50 anibersaryo nito noong 1994, kung kailan idineklara rin ang bantayog bilang isang pambansang makasaysayang palatandaan ng [[National Historical Commission of the Philippines|Pambansang Komisyong Pangkasaysayan]];<ref name="pia">{{cite web |url=http://www.ugnayan.com/ph/gov/PIA/article/2L28 |title=Remembering the Leyte Gulf Landing |work=Philippine Information Agency |access-date=27 Setyembre 2014 |archive-date=13 Nobyembre 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141113073512/http://www.ugnayan.com/ph/gov/PIA/article/2L28 |url-status=dead |language=en}}</ref> at The Oriental Leyte. Ang isa pang otel, ang MacArthur Park Beach Resort, na itinayo ni Imelda Marcos noong 1983, ay dating nasa lugar kung saan matatagpuan ngayon ang otel ng The Oriental Leyte.<ref>{{cite news |url=http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/regions/view/20081117-172626/Leyte-takes-over-Imelda-built-resort |title=Leyte takes over Imelda-built resort |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |access-date=27 September 2014 |url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141218190945/http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/regions/view/20081117-172626/Leyte-takes-over-Imelda-built-resort |archivedate=18 December 2014 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://archives.pia.gov.ph/?m=1&t=1&id=54366&y=2011&mo=1 |title=Leyte SP happy with Leyte Oriental's reconstruction |work=[[Philippine Information Agency]] |access-date=27 September 2014 |archive-date=13 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141113073528/http://archives.pia.gov.ph/?m=1&t=1&id=54366&y=2011&mo=1 |url-status=dead }}</ref> Mapupuntahan ang liwasan sa pamamagitan ng [[Pan-Philippine Highway|Lansangang-bayang Maharlika]] (AH26) mula sa Tacloban at sa [[Paliparang Daniel Z. Romualdez]]. == Mga pananda == {{noteslist}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} [[Kategorya:Mga pambansang liwasan sa Pilipinas]] brqqqsazlpgtt70jpx73e840zf7no6q 2238167 2238166 2026-10-31T05:10:00Z Jojit fb 38 /* Paglalarawan */ 2238167 wikitext text/x-wiki Ang '''Pambansang Liwasang Pang-alaala sa Pagdaong sa Leyte ni MacArthur''' (kilala rin bilang '''Liwasang Pang-alaala sa Pagdaong sa Leyte''' at '''Liwasang MacArthur;''' Ingles: '''''MacArthur Landing Memorial National Park''''') ay isang protektadong lugar ng [[Pilipinas]] na ginugunita ang makasaysayang pagdaong ni Heneral [[Douglas MacArthur]] sa [[Golpo ng Leyte]] sa pagsisimula ng kampanya upang mabawi at mapalaya ang Pilipinas mula sa [[pananakop ng mga Hapones sa Pilipinas|pananakop ng mga Hapones]] noong Oktubre 20, 1944. Humantong ang pangyayaring ito sa [[Labanan sa Golpo ng Leyte|pinakamalaking labanan sa dagat noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] (gayundin ang pinakamalaking labanan sa dagat sa buong mundo batay sa kabuuang tonelaheng lumubog) at sa tuluyang pagkatalo at pagsuko ng Hapon makalipas ang halos tatlong taon. Matatagpuan ang bantayog ng digmaan sa bayan ng [[Palo, Leyte|Palo]] sa [[Leyte]] sa [[Silangang Visayas]] at isa ito sa mga pangunahing atraksyong panturista ng rehiyon. Idineklarang pambansang liwasan ang lugar noong Hulyo 12, 1977 sa pamamagitan ng Lihim ng mga Tagubilin Blg. 572 na nilagdaan ni Pangulong [[Ferdinand Marcos]].<ref>{{cite web|url=http://www.chanrobles.com/letterofinstructions/letterofinstructionsno572.html#.VCYqSY0azCQ |title=Letter of Instructions No. 572 |publisher=Chan Robles Virtual Law Library |access-date=27 Setyembre 2014|language=en}}</ref> == Paglalarawan == [[File:Douglas MacArthur lands Leyte1.jpg|thumb|Ang larawan ni Gaetano Faillace na naging batayan ng mga rebulto.]] [[File:MacArthur Landing Memorial National Park in Leyte.jpg|thumb|Ang pambansang liwasan.]] Matatagpuan ang lugar ng pagdaong ni MacArthur sa isang kapatagang [[baybayin]] na may lawak na {{convert|6.78|ha|adj=on}} sa [[barangay]] ng Candahug, mga {{convert|5|km|mi}} sa timog ng kabisera ng lalawigan ng Leyte na [[Tacloban]].<ref name="bmb">{{cite web |url=http://bmb.gov.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=68:region-8&catid=69 |title=Region 8 - Protected Areas |publisher=Biodiversity Management Bureau |access-date=27 Setyembre 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141030121519/http://bmb.gov.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=68:region-8&catid=69 |archive-date=30 Oktubre 2014 |url-status=dead }}</ref> Dating itong tinawag na Liwasang Imelda ayon sa dating [[Mga unang ginang at ginoo ng Pilipinas|Unang Ginang]] na si [[Imelda Marcos]], na nagmula sa [[Leyte (lalawigan)|Lalawigan ng Leyte]].<ref name="bmb"/> Ang pangunahing bahagi ng liwasan ay ang pitong tansong rebultong dalawang beses sa laki ng tao na nasa isang mababaw na artipisyal na lawa. Inilalarawan ng mga ito si MacArthur at ang kanyang mga kasama noong makasaysayang pagdaong na ''A-Day'', batay sa tanyag na larawan ni Gaetano Faillace. Kabilang sa mga inilalarawan sina Pangulong nasa pagpapatapon na si [[Sergio Osmeña]], Tenyente Heneral Richard Sutherland, Brigadyer Heneral [[Carlos P. Romulo]], Heneral-Major Courtney Whitney, Sarhento Francisco Salveron, na katuwang at tagapaglingkod ni Heneral MacArthur, at ang tagapagbalita ng [[CBS]] Radio na si William J. Dunn.<ref name="macarthur">{{cite book|author=McCallus, Joseph P. |title=The MacArthur Highway and Other Relics of American Empire in the Philippines |date=30 Abril 2010 |url=https://books.google.com/books?id=0zd_DCBMiDQC&q=macarthur+landing+red+beach+statues+%22+park%22&pg=PA43 |publisher=Potomac Books: [[Washington, D.C.]] |isbn=9781597974974 |access-date=27 Setyembre 2014|language=en}}</ref><ref>{{cite book|author=Dunn, William J. |title=Pacific Microphone |date=10 Hunyo 2009 |url=https://books.google.com/books?id=THtnjWqdHssC&q=macarthur+osmeña+sutherland+romulo+whitney&pg=PA8 |publisher=Texas A&M University Press |isbn=9781603441575 |access-date=27 Setyembre 2014|language=en}}</ref>{{efn|Ang taong tinukoy bilang ''Francis Saveron'' sa aklat ni William Dunn na ''Pacific Microphone'' ay tinatawag sa ibang mga sanggunian, gaya ng ''The New York Times'' at ''Filipinos in Washington, D.C.'', na ''Francisco Salveron''.<ref name="macarthur"/><ref name="salveron">{{cite news|author=Goldstein, Richard|title=Francisco Salveron, MacArthur's Aide, Dies at 88|url=https://www.nytimes.com/1998/09/01/us/francisco-salveron-macarthur-s-aide-dies-at-88.html|newspaper=The New York Times|date=1 Setyembre 1998|access-date=12 Nobyembre 2014|language=en}}</ref><ref name=dcfilipinos>{{cite book|author1=Cacas, Rita M.|author2=Lott, Juanita Tamayo|title=Images of America: Filipinos in Washington, D.C.|year=2009|url=https://books.google.com/books?id=K0dqG7yu5IYC&q=Francisco+salveron&pg=PA37|publisher=Arcadia Publishing|isbn=9780738566207|access-date=12 Nobyembre 2014|language=en}}</ref><ref name="NY TImes - 1 Sept 1998">{{cite news |last1=Goldstein |first1=Richard |title=Francisco Salveron, MacArthur's Aide, Dies at 88 |url=https://www.nytimes.com/1998/09/01/us/francisco-salveron-macarthur-s-aide-dies-at-88.html |access-date=20 Hunyo 2021 |work=The New York Times |date=1998-09-01}}</ref><ref name="AWM - Salveron">{{cite web |title=Studio portrait of Sergeant Francisco J Salveron, United States Army, and his Australian de facto ... |url=https://www.awm.gov.au/collection/C1290364 |website=www.awm.gov.au |access-date=20 Hunyo 2021 |language=en}}</ref>}} Dinisenyo ng iskultor na si [[Anastacio Caedo]] at pinasinayaan noong ika-37 anibersaryo ng ''A-Day'' noong 1981, ang mga rebulto ay nagmamarka sa lugar kung saan tinupad ni MacArthur ang kanyang pangakong "''I shall return''" (Babalik Ako) sa Dalampasigan ng Red, na tinawag nang gayon dahil ito ang kodigo na itinalaga ng Ikaanim na Hukbo ng Estados Unidos sa bahagi ng dalampasigan mula Marasbaras hanggang Palo na itinakdang isa sa mga lugar ng pagdaong.<ref>{{cite news|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1955&dat=19811018&id=utgxAAAAIBAJ&pg=5303,5005633 |title=Ceremony on Tuesday to Recall MacArthur's Philippine Landing |newspaper=Reading Eagle |access-date=27 Setyembre 2014|language=en}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.mb.com.ph/the-sunniest-day-in-October/ |title=The Sunniest Day in October |newspaper=[[Manila Bulletin]] |access-date=27 Setyembre 2014|language=en}}</ref> Sa harap ng mga rebulto ay makikita ang dalawang panandang pangkasaysayan sa [[wikang Ingles|Ingles]] at [[wikang Filipino|Filipino]] na nagpapaliwanag sa kahalagahan ng inilalarawang tagpo. May [[museo]] sa tabi ng lugar na naglalaman ng mga makasaysayang larawan at iba pang alaala ni Heneral MacArthur, kabilang ang sipi ng kanyang [[talumpati]] noong pagdaong niya at isang tansong hulma ng kanyang mga yapak.<ref name="yolanda">{{cite news|url=http://www.mb.com.ph/macarthur-memorial-also-damaged-by-yolanda/ |title=MacArthur memorial also damaged by 'Yolanda' |newspaper=[[Manila Bulletin]] |access-date=27 Setyembre 2014|language=en}}</ref> Matatagpuan mismo sa tapat ng bantayog ang sentrong pampamahalaan ng rehiyon ng Palo. Kabilang sa iba pang kapansin-pansing estrukturang malapit dito ang ''Rock Garden of Peace'' (Halamanang Bato ng Kapayaan), na pinasinayaan noong ika-50 anibersaryo nito noong 1994, kung kailan idineklara rin ang bantayog bilang isang pambansang makasaysayang palatandaan ng [[National Historical Commission of the Philippines|Pambansang Komisyong Pangkasaysayan]];<ref name="pia">{{cite web |url=http://www.ugnayan.com/ph/gov/PIA/article/2L28 |title=Remembering the Leyte Gulf Landing |work=Philippine Information Agency |access-date=27 Setyembre 2014 |archive-date=13 Nobyembre 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141113073512/http://www.ugnayan.com/ph/gov/PIA/article/2L28 |url-status=dead |language=en}}</ref> at The Oriental Leyte. Ang isa pang otel, ang MacArthur Park Beach Resort, na itinayo ni Imelda Marcos noong 1983, ay dating nasa lugar kung saan matatagpuan ngayon ang otel ng The Oriental Leyte.<ref>{{cite news |url=http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/regions/view/20081117-172626/Leyte-takes-over-Imelda-built-resort |title=Leyte takes over Imelda-built resort |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |access-date=27 Setyembre 2014 |url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141218190945/http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/regions/view/20081117-172626/Leyte-takes-over-Imelda-built-resort |archivedate=18 Disyembre 2014 |language=en}}</ref><ref>{{cite web |url=http://archives.pia.gov.ph/?m=1&t=1&id=54366&y=2011&mo=1 |title=Leyte SP happy with Leyte Oriental's reconstruction |work=[[Philippine Information Agency]] |access-date=27 September 2014 |archive-date=13 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141113073528/http://archives.pia.gov.ph/?m=1&t=1&id=54366&y=2011&mo=1 |url-status=dead }}</ref> Mapupuntahan ang liwasan sa pamamagitan ng [[Pan-Philippine Highway|Lansangang-bayang Maharlika]] (AH26) mula sa Tacloban at sa [[Paliparang Daniel Z. Romualdez]]. == Mga pananda == {{noteslist}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} [[Kategorya:Mga pambansang liwasan sa Pilipinas]] 55x9dquohqrnafjweyiio6muev0jhtp 2238169 2238167 2026-10-31T05:10:37Z Jojit fb 38 /* Paglalarawan */ 2238169 wikitext text/x-wiki Ang '''Pambansang Liwasang Pang-alaala sa Pagdaong sa Leyte ni MacArthur''' (kilala rin bilang '''Liwasang Pang-alaala sa Pagdaong sa Leyte''' at '''Liwasang MacArthur;''' Ingles: '''''MacArthur Landing Memorial National Park''''') ay isang protektadong lugar ng [[Pilipinas]] na ginugunita ang makasaysayang pagdaong ni Heneral [[Douglas MacArthur]] sa [[Golpo ng Leyte]] sa pagsisimula ng kampanya upang mabawi at mapalaya ang Pilipinas mula sa [[pananakop ng mga Hapones sa Pilipinas|pananakop ng mga Hapones]] noong Oktubre 20, 1944. Humantong ang pangyayaring ito sa [[Labanan sa Golpo ng Leyte|pinakamalaking labanan sa dagat noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] (gayundin ang pinakamalaking labanan sa dagat sa buong mundo batay sa kabuuang tonelaheng lumubog) at sa tuluyang pagkatalo at pagsuko ng Hapon makalipas ang halos tatlong taon. Matatagpuan ang bantayog ng digmaan sa bayan ng [[Palo, Leyte|Palo]] sa [[Leyte]] sa [[Silangang Visayas]] at isa ito sa mga pangunahing atraksyong panturista ng rehiyon. Idineklarang pambansang liwasan ang lugar noong Hulyo 12, 1977 sa pamamagitan ng Lihim ng mga Tagubilin Blg. 572 na nilagdaan ni Pangulong [[Ferdinand Marcos]].<ref>{{cite web|url=http://www.chanrobles.com/letterofinstructions/letterofinstructionsno572.html#.VCYqSY0azCQ |title=Letter of Instructions No. 572 |publisher=Chan Robles Virtual Law Library |access-date=27 Setyembre 2014|language=en}}</ref> == Paglalarawan == [[File:Douglas MacArthur lands Leyte1.jpg|thumb|Ang larawan ni Gaetano Faillace na naging batayan ng mga rebulto.]] [[File:MacArthur Landing Memorial National Park in Leyte.jpg|thumb|Ang pambansang liwasan.]] Matatagpuan ang lugar ng pagdaong ni MacArthur sa isang kapatagang [[baybayin]] na may lawak na {{convert|6.78|ha|adj=on}} sa [[barangay]] ng Candahug, mga {{convert|5|km|mi}} sa timog ng kabisera ng lalawigan ng Leyte na [[Tacloban]].<ref name="bmb">{{cite web |url=http://bmb.gov.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=68:region-8&catid=69 |title=Region 8 - Protected Areas |publisher=Biodiversity Management Bureau |access-date=27 Setyembre 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141030121519/http://bmb.gov.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=68:region-8&catid=69 |archive-date=30 Oktubre 2014 |url-status=dead }}</ref> Dating itong tinawag na Liwasang Imelda ayon sa dating [[Mga unang ginang at ginoo ng Pilipinas|Unang Ginang]] na si [[Imelda Marcos]], na nagmula sa [[Leyte (lalawigan)|Lalawigan ng Leyte]].<ref name="bmb"/> Ang pangunahing bahagi ng liwasan ay ang pitong tansong rebultong dalawang beses sa laki ng tao na nasa isang mababaw na artipisyal na lawa. Inilalarawan ng mga ito si MacArthur at ang kanyang mga kasama noong makasaysayang pagdaong na ''A-Day'', batay sa tanyag na larawan ni Gaetano Faillace. Kabilang sa mga inilalarawan sina Pangulong nasa pagpapatapon na si [[Sergio Osmeña]], Tenyente Heneral Richard Sutherland, Brigadyer Heneral [[Carlos P. Romulo]], Heneral-Major Courtney Whitney, Sarhento Francisco Salveron, na katuwang at tagapaglingkod ni Heneral MacArthur, at ang tagapagbalita ng [[CBS]] Radio na si William J. Dunn.<ref name="macarthur">{{cite book|author=McCallus, Joseph P. |title=The MacArthur Highway and Other Relics of American Empire in the Philippines |date=30 Abril 2010 |url=https://books.google.com/books?id=0zd_DCBMiDQC&q=macarthur+landing+red+beach+statues+%22+park%22&pg=PA43 |publisher=Potomac Books: [[Washington, D.C.]] |isbn=9781597974974 |access-date=27 Setyembre 2014|language=en}}</ref><ref>{{cite book|author=Dunn, William J. |title=Pacific Microphone |date=10 Hunyo 2009 |url=https://books.google.com/books?id=THtnjWqdHssC&q=macarthur+osmeña+sutherland+romulo+whitney&pg=PA8 |publisher=Texas A&M University Press |isbn=9781603441575 |access-date=27 Setyembre 2014|language=en}}</ref>{{efn|Ang taong tinukoy bilang ''Francis Saveron'' sa aklat ni William Dunn na ''Pacific Microphone'' ay tinatawag sa ibang mga sanggunian, gaya ng ''The New York Times'' at ''Filipinos in Washington, D.C.'', na ''Francisco Salveron''.<ref name="macarthur"/><ref name="salveron">{{cite news|author=Goldstein, Richard|title=Francisco Salveron, MacArthur's Aide, Dies at 88|url=https://www.nytimes.com/1998/09/01/us/francisco-salveron-macarthur-s-aide-dies-at-88.html|newspaper=The New York Times|date=1 Setyembre 1998|access-date=12 Nobyembre 2014|language=en}}</ref><ref name=dcfilipinos>{{cite book|author1=Cacas, Rita M.|author2=Lott, Juanita Tamayo|title=Images of America: Filipinos in Washington, D.C.|year=2009|url=https://books.google.com/books?id=K0dqG7yu5IYC&q=Francisco+salveron&pg=PA37|publisher=Arcadia Publishing|isbn=9780738566207|access-date=12 Nobyembre 2014|language=en}}</ref><ref name="NY TImes - 1 Sept 1998">{{cite news |last1=Goldstein |first1=Richard |title=Francisco Salveron, MacArthur's Aide, Dies at 88 |url=https://www.nytimes.com/1998/09/01/us/francisco-salveron-macarthur-s-aide-dies-at-88.html |access-date=20 Hunyo 2021 |work=The New York Times |date=1998-09-01}}</ref><ref name="AWM - Salveron">{{cite web |title=Studio portrait of Sergeant Francisco J Salveron, United States Army, and his Australian de facto ... |url=https://www.awm.gov.au/collection/C1290364 |website=www.awm.gov.au |access-date=20 Hunyo 2021 |language=en}}</ref>}} Dinisenyo ng iskultor na si [[Anastacio Caedo]] at pinasinayaan noong ika-37 anibersaryo ng ''A-Day'' noong 1981, ang mga rebulto ay nagmamarka sa lugar kung saan tinupad ni MacArthur ang kanyang pangakong "''I shall return''" (Babalik Ako) sa Dalampasigan ng Red, na tinawag nang gayon dahil ito ang kodigo na itinalaga ng Ikaanim na Hukbo ng Estados Unidos sa bahagi ng dalampasigan mula Marasbaras hanggang Palo na itinakdang isa sa mga lugar ng pagdaong.<ref>{{cite news|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1955&dat=19811018&id=utgxAAAAIBAJ&pg=5303,5005633 |title=Ceremony on Tuesday to Recall MacArthur's Philippine Landing |newspaper=Reading Eagle |access-date=27 Setyembre 2014|language=en}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.mb.com.ph/the-sunniest-day-in-October/ |title=The Sunniest Day in October |newspaper=[[Manila Bulletin]] |access-date=27 Setyembre 2014|language=en}}</ref> Sa harap ng mga rebulto ay makikita ang dalawang panandang pangkasaysayan sa [[wikang Ingles|Ingles]] at [[wikang Filipino|Filipino]] na nagpapaliwanag sa kahalagahan ng inilalarawang tagpo. May [[museo]] sa tabi ng lugar na naglalaman ng mga makasaysayang larawan at iba pang alaala ni Heneral MacArthur, kabilang ang sipi ng kanyang [[talumpati]] noong pagdaong niya at isang tansong hulma ng kanyang mga yapak.<ref name="yolanda">{{cite news|url=http://www.mb.com.ph/macarthur-memorial-also-damaged-by-yolanda/ |title=MacArthur memorial also damaged by 'Yolanda' |newspaper=[[Manila Bulletin]] |access-date=27 Setyembre 2014|language=en}}</ref> Matatagpuan mismo sa tapat ng bantayog ang sentrong pampamahalaan ng rehiyon ng Palo. Kabilang sa iba pang kapansin-pansing estrukturang malapit dito ang ''Rock Garden of Peace'' (Halamanang Bato ng Kapayaan), na pinasinayaan noong ika-50 anibersaryo nito noong 1994, kung kailan idineklara rin ang bantayog bilang isang pambansang makasaysayang palatandaan ng [[National Historical Commission of the Philippines|Pambansang Komisyong Pangkasaysayan]];<ref name="pia">{{cite web |url=http://www.ugnayan.com/ph/gov/PIA/article/2L28 |title=Remembering the Leyte Gulf Landing |work=Philippine Information Agency |access-date=27 Setyembre 2014 |archive-date=13 Nobyembre 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141113073512/http://www.ugnayan.com/ph/gov/PIA/article/2L28 |url-status=dead |language=en}}</ref> at The Oriental Leyte. Ang isa pang otel, ang MacArthur Park Beach Resort, na itinayo ni Imelda Marcos noong 1983, ay dating nasa lugar kung saan matatagpuan ngayon ang otel ng The Oriental Leyte.<ref>{{cite news |url=http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/regions/view/20081117-172626/Leyte-takes-over-Imelda-built-resort |title=Leyte takes over Imelda-built resort |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |access-date=27 Setyembre 2014 |url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141218190945/http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/regions/view/20081117-172626/Leyte-takes-over-Imelda-built-resort |archivedate=18 Disyembre 2014 |language=en}}</ref><ref>{{cite web |url=http://archives.pia.gov.ph/?m=1&t=1&id=54366&y=2011&mo=1 |title=Leyte SP happy with Leyte Oriental's reconstruction |work=Philippine Information Agency |access-date=27 Setyembre 2014 |archive-date=13 Nobyembre 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141113073528/http://archives.pia.gov.ph/?m=1&t=1&id=54366&y=2011&mo=1 |url-status=dead |language=en}}</ref> Mapupuntahan ang liwasan sa pamamagitan ng [[Pan-Philippine Highway|Lansangang-bayang Maharlika]] (AH26) mula sa Tacloban at sa [[Paliparang Daniel Z. Romualdez]]. == Mga pananda == {{noteslist}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} [[Kategorya:Mga pambansang liwasan sa Pilipinas]] quzvwahwb84ov8zvzwuc1jx7pw7nwfh 2238170 2238169 2026-10-31T05:14:40Z Jojit fb 38 2238170 wikitext text/x-wiki {{Short description|National park in Leyte, Philippines}} {{Infobox protected area | name = MacArthur Landing Memorial National Park | alt_name = | image = MacArthur Landing Memorial sculputres.jpg | image_alt = | image_caption = ''MacArthur's Landing'', ni [[Anastacio Caedo]] | image_size = 360 | pushpin_map = Pilipinas | pushpin_relief = 1 | map_alt = | map_caption = | map_size = 250 | location = [[Palo, Leyte|Palo]], [[Pilipinas]] | nearest_city = [[Tacloban]], [[Leyte (province)|Leyte]] | coordinates = {{coord|format=dms|display=inline,title|type:landmark}} | coords_ref = | area = {{convert|6.78|ha}} | established = Hulyo 12, 1977 | visitation_num = | visitation_year = | governing_body = [[Kagawaran ng Kapaligiran at Likas na Yaman]] | website = }}Ang '''Pambansang Liwasang Pang-alaala sa Pagdaong sa Leyte ni MacArthur''' (kilala rin bilang '''Liwasang Pang-alaala sa Pagdaong sa Leyte''' at '''Liwasang MacArthur;''' Ingles: '''''MacArthur Landing Memorial National Park''''') ay isang protektadong lugar ng [[Pilipinas]] na ginugunita ang makasaysayang pagdaong ni Heneral [[Douglas MacArthur]] sa [[Golpo ng Leyte]] sa pagsisimula ng kampanya upang mabawi at mapalaya ang Pilipinas mula sa [[pananakop ng mga Hapones sa Pilipinas|pananakop ng mga Hapones]] noong Oktubre 20, 1944. Humantong ang pangyayaring ito sa [[Labanan sa Golpo ng Leyte|pinakamalaking labanan sa dagat noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] (gayundin ang pinakamalaking labanan sa dagat sa buong mundo batay sa kabuuang tonelaheng lumubog) at sa tuluyang pagkatalo at pagsuko ng Hapon makalipas ang halos tatlong taon. Matatagpuan ang bantayog ng digmaan sa bayan ng [[Palo, Leyte|Palo]] sa [[Leyte]] sa [[Silangang Visayas]] at isa ito sa mga pangunahing atraksyong panturista ng rehiyon. Idineklarang pambansang liwasan ang lugar noong Hulyo 12, 1977 sa pamamagitan ng Lihim ng mga Tagubilin Blg. 572 na nilagdaan ni Pangulong [[Ferdinand Marcos]].<ref>{{cite web|url=http://www.chanrobles.com/letterofinstructions/letterofinstructionsno572.html#.VCYqSY0azCQ |title=Letter of Instructions No. 572 |publisher=Chan Robles Virtual Law Library |access-date=27 Setyembre 2014|language=en}}</ref> == Paglalarawan == [[File:Douglas MacArthur lands Leyte1.jpg|thumb|Ang larawan ni Gaetano Faillace na naging batayan ng mga rebulto.]] [[File:MacArthur Landing Memorial National Park in Leyte.jpg|thumb|Ang pambansang liwasan.]] Matatagpuan ang lugar ng pagdaong ni MacArthur sa isang kapatagang [[baybayin]] na may lawak na {{convert|6.78|ha|adj=on}} sa [[barangay]] ng Candahug, mga {{convert|5|km|mi}} sa timog ng kabisera ng lalawigan ng Leyte na [[Tacloban]].<ref name="bmb">{{cite web |url=http://bmb.gov.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=68:region-8&catid=69 |title=Region 8 - Protected Areas |publisher=Biodiversity Management Bureau |access-date=27 Setyembre 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141030121519/http://bmb.gov.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=68:region-8&catid=69 |archive-date=30 Oktubre 2014 |url-status=dead }}</ref> Dating itong tinawag na Liwasang Imelda ayon sa dating [[Mga unang ginang at ginoo ng Pilipinas|Unang Ginang]] na si [[Imelda Marcos]], na nagmula sa [[Leyte (lalawigan)|Lalawigan ng Leyte]].<ref name="bmb"/> Ang pangunahing bahagi ng liwasan ay ang pitong tansong rebultong dalawang beses sa laki ng tao na nasa isang mababaw na artipisyal na lawa. Inilalarawan ng mga ito si MacArthur at ang kanyang mga kasama noong makasaysayang pagdaong na ''A-Day'', batay sa tanyag na larawan ni Gaetano Faillace. Kabilang sa mga inilalarawan sina Pangulong nasa pagpapatapon na si [[Sergio Osmeña]], Tenyente Heneral Richard Sutherland, Brigadyer Heneral [[Carlos P. Romulo]], Heneral-Major Courtney Whitney, Sarhento Francisco Salveron, na katuwang at tagapaglingkod ni Heneral MacArthur, at ang tagapagbalita ng [[CBS]] Radio na si William J. Dunn.<ref name="macarthur">{{cite book|author=McCallus, Joseph P. |title=The MacArthur Highway and Other Relics of American Empire in the Philippines |date=30 Abril 2010 |url=https://books.google.com/books?id=0zd_DCBMiDQC&q=macarthur+landing+red+beach+statues+%22+park%22&pg=PA43 |publisher=Potomac Books: [[Washington, D.C.]] |isbn=9781597974974 |access-date=27 Setyembre 2014|language=en}}</ref><ref>{{cite book|author=Dunn, William J. |title=Pacific Microphone |date=10 Hunyo 2009 |url=https://books.google.com/books?id=THtnjWqdHssC&q=macarthur+osmeña+sutherland+romulo+whitney&pg=PA8 |publisher=Texas A&M University Press |isbn=9781603441575 |access-date=27 Setyembre 2014|language=en}}</ref>{{efn|Ang taong tinukoy bilang ''Francis Saveron'' sa aklat ni William Dunn na ''Pacific Microphone'' ay tinatawag sa ibang mga sanggunian, gaya ng ''The New York Times'' at ''Filipinos in Washington, D.C.'', na ''Francisco Salveron''.<ref name="macarthur"/><ref name="salveron">{{cite news|author=Goldstein, Richard|title=Francisco Salveron, MacArthur's Aide, Dies at 88|url=https://www.nytimes.com/1998/09/01/us/francisco-salveron-macarthur-s-aide-dies-at-88.html|newspaper=The New York Times|date=1 Setyembre 1998|access-date=12 Nobyembre 2014|language=en}}</ref><ref name=dcfilipinos>{{cite book|author1=Cacas, Rita M.|author2=Lott, Juanita Tamayo|title=Images of America: Filipinos in Washington, D.C.|year=2009|url=https://books.google.com/books?id=K0dqG7yu5IYC&q=Francisco+salveron&pg=PA37|publisher=Arcadia Publishing|isbn=9780738566207|access-date=12 Nobyembre 2014|language=en}}</ref><ref name="NY TImes - 1 Sept 1998">{{cite news |last1=Goldstein |first1=Richard |title=Francisco Salveron, MacArthur's Aide, Dies at 88 |url=https://www.nytimes.com/1998/09/01/us/francisco-salveron-macarthur-s-aide-dies-at-88.html |access-date=20 Hunyo 2021 |work=The New York Times |date=1998-09-01}}</ref><ref name="AWM - Salveron">{{cite web |title=Studio portrait of Sergeant Francisco J Salveron, United States Army, and his Australian de facto ... |url=https://www.awm.gov.au/collection/C1290364 |website=www.awm.gov.au |access-date=20 Hunyo 2021 |language=en}}</ref>}} Dinisenyo ng iskultor na si [[Anastacio Caedo]] at pinasinayaan noong ika-37 anibersaryo ng ''A-Day'' noong 1981, ang mga rebulto ay nagmamarka sa lugar kung saan tinupad ni MacArthur ang kanyang pangakong "''I shall return''" (Babalik Ako) sa Dalampasigan ng Red, na tinawag nang gayon dahil ito ang kodigo na itinalaga ng Ikaanim na Hukbo ng Estados Unidos sa bahagi ng dalampasigan mula Marasbaras hanggang Palo na itinakdang isa sa mga lugar ng pagdaong.<ref>{{cite news|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1955&dat=19811018&id=utgxAAAAIBAJ&pg=5303,5005633 |title=Ceremony on Tuesday to Recall MacArthur's Philippine Landing |newspaper=Reading Eagle |access-date=27 Setyembre 2014|language=en}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.mb.com.ph/the-sunniest-day-in-October/ |title=The Sunniest Day in October |newspaper=[[Manila Bulletin]] |access-date=27 Setyembre 2014|language=en}}</ref> Sa harap ng mga rebulto ay makikita ang dalawang panandang pangkasaysayan sa [[wikang Ingles|Ingles]] at [[wikang Filipino|Filipino]] na nagpapaliwanag sa kahalagahan ng inilalarawang tagpo. May [[museo]] sa tabi ng lugar na naglalaman ng mga makasaysayang larawan at iba pang alaala ni Heneral MacArthur, kabilang ang sipi ng kanyang [[talumpati]] noong pagdaong niya at isang tansong hulma ng kanyang mga yapak.<ref name="yolanda">{{cite news|url=http://www.mb.com.ph/macarthur-memorial-also-damaged-by-yolanda/ |title=MacArthur memorial also damaged by 'Yolanda' |newspaper=[[Manila Bulletin]] |access-date=27 Setyembre 2014|language=en}}</ref> Matatagpuan mismo sa tapat ng bantayog ang sentrong pampamahalaan ng rehiyon ng Palo. Kabilang sa iba pang kapansin-pansing estrukturang malapit dito ang ''Rock Garden of Peace'' (Halamanang Bato ng Kapayaan), na pinasinayaan noong ika-50 anibersaryo nito noong 1994, kung kailan idineklara rin ang bantayog bilang isang pambansang makasaysayang palatandaan ng [[National Historical Commission of the Philippines|Pambansang Komisyong Pangkasaysayan]];<ref name="pia">{{cite web |url=http://www.ugnayan.com/ph/gov/PIA/article/2L28 |title=Remembering the Leyte Gulf Landing |work=Philippine Information Agency |access-date=27 Setyembre 2014 |archive-date=13 Nobyembre 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141113073512/http://www.ugnayan.com/ph/gov/PIA/article/2L28 |url-status=dead |language=en}}</ref> at The Oriental Leyte. Ang isa pang otel, ang MacArthur Park Beach Resort, na itinayo ni Imelda Marcos noong 1983, ay dating nasa lugar kung saan matatagpuan ngayon ang otel ng The Oriental Leyte.<ref>{{cite news |url=http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/regions/view/20081117-172626/Leyte-takes-over-Imelda-built-resort |title=Leyte takes over Imelda-built resort |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |access-date=27 Setyembre 2014 |url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141218190945/http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/regions/view/20081117-172626/Leyte-takes-over-Imelda-built-resort |archivedate=18 Disyembre 2014 |language=en}}</ref><ref>{{cite web |url=http://archives.pia.gov.ph/?m=1&t=1&id=54366&y=2011&mo=1 |title=Leyte SP happy with Leyte Oriental's reconstruction |work=Philippine Information Agency |access-date=27 Setyembre 2014 |archive-date=13 Nobyembre 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141113073528/http://archives.pia.gov.ph/?m=1&t=1&id=54366&y=2011&mo=1 |url-status=dead |language=en}}</ref> Mapupuntahan ang liwasan sa pamamagitan ng [[Pan-Philippine Highway|Lansangang-bayang Maharlika]] (AH26) mula sa Tacloban at sa [[Paliparang Daniel Z. Romualdez]]. == Mga pananda == {{noteslist}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} [[Kategorya:Mga pambansang liwasan sa Pilipinas]] se3skas24qmiac5h0z8xvi12tz0i5dk 2238172 2238170 2026-10-31T05:21:12Z Jojit fb 38 2238172 wikitext text/x-wiki {{Short description|National park in Leyte, Philippines}} {{Infobox protected area | name = Pambansang Liwasang Pang-alaala sa Pagdaong sa Leyte ni MacArthur | alt_name = | image = US Navy 041020-N-0493B-003 Backed by a monument marking the location of Gen. Douglas MacArthur's return to the Philippines 60 years ago, a Philippine Marine Corps honor guard stands at attention during the playing of Taps.jpg | image_alt = | image_caption = Mga Marinong Pilipino sa harap ng ''MacArthur's Landing'', ni [[Anastacio Caedo]] | image_size = 360 | pushpin_map = Pilipinas | pushpin_relief = 1 | map_alt = | map_caption = | map_size = 250 | location = [[Palo, Leyte|Palo]], [[Pilipinas]] | nearest_city = [[Tacloban]], [[Leyte (province)|Leyte]] | coordinates = {{coord|format=dms|display=inline,title|type:landmark}} | coords_ref = | area = {{convert|6.78|ha}} | established = Hulyo 12, 1977 | visitation_num = | visitation_year = | governing_body = [[Kagawaran ng Kapaligiran at Likas na Yaman]] | website = }}Ang '''Pambansang Liwasang Pang-alaala sa Pagdaong sa Leyte ni MacArthur''' (kilala rin bilang '''Liwasang Pang-alaala sa Pagdaong sa Leyte''' at '''Liwasang MacArthur;''' Ingles: '''''MacArthur Landing Memorial National Park''''') ay isang protektadong lugar ng [[Pilipinas]] na ginugunita ang makasaysayang pagdaong ni Heneral [[Douglas MacArthur]] sa [[Golpo ng Leyte]] sa pagsisimula ng kampanya upang mabawi at mapalaya ang Pilipinas mula sa [[pananakop ng mga Hapones sa Pilipinas|pananakop ng mga Hapones]] noong Oktubre 20, 1944. Humantong ang pangyayaring ito sa [[Labanan sa Golpo ng Leyte|pinakamalaking labanan sa dagat noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] (gayundin ang pinakamalaking labanan sa dagat sa buong mundo batay sa kabuuang tonelaheng lumubog) at sa tuluyang pagkatalo at pagsuko ng Hapon makalipas ang halos tatlong taon. Matatagpuan ang bantayog ng digmaan sa bayan ng [[Palo, Leyte|Palo]] sa [[Leyte]] sa [[Silangang Visayas]] at isa ito sa mga pangunahing atraksyong panturista ng rehiyon. Idineklarang pambansang liwasan ang lugar noong Hulyo 12, 1977 sa pamamagitan ng Lihim ng mga Tagubilin Blg. 572 na nilagdaan ni Pangulong [[Ferdinand Marcos]].<ref>{{cite web|url=http://www.chanrobles.com/letterofinstructions/letterofinstructionsno572.html#.VCYqSY0azCQ |title=Letter of Instructions No. 572 |publisher=Chan Robles Virtual Law Library |access-date=27 Setyembre 2014|language=en}}</ref> == Paglalarawan == [[File:Douglas MacArthur lands Leyte1.jpg|thumb|Ang larawan ni Gaetano Faillace na naging batayan ng mga rebulto.]] [[File:MacArthur Landing Memorial National Park in Leyte.jpg|thumb|Ang pambansang liwasan.]] Matatagpuan ang lugar ng pagdaong ni MacArthur sa isang kapatagang [[baybayin]] na may lawak na {{convert|6.78|ha|adj=on}} sa [[barangay]] ng Candahug, mga {{convert|5|km|mi}} sa timog ng kabisera ng lalawigan ng Leyte na [[Tacloban]].<ref name="bmb">{{cite web |url=http://bmb.gov.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=68:region-8&catid=69 |title=Region 8 - Protected Areas |publisher=Biodiversity Management Bureau |access-date=27 Setyembre 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141030121519/http://bmb.gov.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=68:region-8&catid=69 |archive-date=30 Oktubre 2014 |url-status=dead }}</ref> Dating itong tinawag na Liwasang Imelda ayon sa dating [[Mga unang ginang at ginoo ng Pilipinas|Unang Ginang]] na si [[Imelda Marcos]], na nagmula sa [[Leyte (lalawigan)|Lalawigan ng Leyte]].<ref name="bmb"/> Ang pangunahing bahagi ng liwasan ay ang pitong tansong rebultong dalawang beses sa laki ng tao na nasa isang mababaw na artipisyal na lawa. Inilalarawan ng mga ito si MacArthur at ang kanyang mga kasama noong makasaysayang pagdaong na ''A-Day'', batay sa tanyag na larawan ni Gaetano Faillace. Kabilang sa mga inilalarawan sina Pangulong nasa pagpapatapon na si [[Sergio Osmeña]], Tenyente Heneral Richard Sutherland, Brigadyer Heneral [[Carlos P. Romulo]], Heneral-Major Courtney Whitney, Sarhento Francisco Salveron, na katuwang at tagapaglingkod ni Heneral MacArthur, at ang tagapagbalita ng [[CBS]] Radio na si William J. Dunn.<ref name="macarthur">{{cite book|author=McCallus, Joseph P. |title=The MacArthur Highway and Other Relics of American Empire in the Philippines |date=30 Abril 2010 |url=https://books.google.com/books?id=0zd_DCBMiDQC&q=macarthur+landing+red+beach+statues+%22+park%22&pg=PA43 |publisher=Potomac Books: [[Washington, D.C.]] |isbn=9781597974974 |access-date=27 Setyembre 2014|language=en}}</ref><ref>{{cite book|author=Dunn, William J. |title=Pacific Microphone |date=10 Hunyo 2009 |url=https://books.google.com/books?id=THtnjWqdHssC&q=macarthur+osmeña+sutherland+romulo+whitney&pg=PA8 |publisher=Texas A&M University Press |isbn=9781603441575 |access-date=27 Setyembre 2014|language=en}}</ref>{{efn|Ang taong tinukoy bilang ''Francis Saveron'' sa aklat ni William Dunn na ''Pacific Microphone'' ay tinatawag sa ibang mga sanggunian, gaya ng ''The New York Times'' at ''Filipinos in Washington, D.C.'', na ''Francisco Salveron''.<ref name="macarthur"/><ref name="salveron">{{cite news|author=Goldstein, Richard|title=Francisco Salveron, MacArthur's Aide, Dies at 88|url=https://www.nytimes.com/1998/09/01/us/francisco-salveron-macarthur-s-aide-dies-at-88.html|newspaper=The New York Times|date=1 Setyembre 1998|access-date=12 Nobyembre 2014|language=en}}</ref><ref name=dcfilipinos>{{cite book|author1=Cacas, Rita M.|author2=Lott, Juanita Tamayo|title=Images of America: Filipinos in Washington, D.C.|year=2009|url=https://books.google.com/books?id=K0dqG7yu5IYC&q=Francisco+salveron&pg=PA37|publisher=Arcadia Publishing|isbn=9780738566207|access-date=12 Nobyembre 2014|language=en}}</ref><ref name="NY TImes - 1 Sept 1998">{{cite news |last1=Goldstein |first1=Richard |title=Francisco Salveron, MacArthur's Aide, Dies at 88 |url=https://www.nytimes.com/1998/09/01/us/francisco-salveron-macarthur-s-aide-dies-at-88.html |access-date=20 Hunyo 2021 |work=The New York Times |date=1998-09-01}}</ref><ref name="AWM - Salveron">{{cite web |title=Studio portrait of Sergeant Francisco J Salveron, United States Army, and his Australian de facto ... |url=https://www.awm.gov.au/collection/C1290364 |website=www.awm.gov.au |access-date=20 Hunyo 2021 |language=en}}</ref>}} Dinisenyo ng iskultor na si [[Anastacio Caedo]] at pinasinayaan noong ika-37 anibersaryo ng ''A-Day'' noong 1981, ang mga rebulto ay nagmamarka sa lugar kung saan tinupad ni MacArthur ang kanyang pangakong "''I shall return''" (Babalik Ako) sa Dalampasigan ng Red, na tinawag nang gayon dahil ito ang kodigo na itinalaga ng Ikaanim na Hukbo ng Estados Unidos sa bahagi ng dalampasigan mula Marasbaras hanggang Palo na itinakdang isa sa mga lugar ng pagdaong.<ref>{{cite news|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1955&dat=19811018&id=utgxAAAAIBAJ&pg=5303,5005633 |title=Ceremony on Tuesday to Recall MacArthur's Philippine Landing |newspaper=Reading Eagle |access-date=27 Setyembre 2014|language=en}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.mb.com.ph/the-sunniest-day-in-October/ |title=The Sunniest Day in October |newspaper=[[Manila Bulletin]] |access-date=27 Setyembre 2014|language=en}}</ref> Sa harap ng mga rebulto ay makikita ang dalawang panandang pangkasaysayan sa [[wikang Ingles|Ingles]] at [[wikang Filipino|Filipino]] na nagpapaliwanag sa kahalagahan ng inilalarawang tagpo. May [[museo]] sa tabi ng lugar na naglalaman ng mga makasaysayang larawan at iba pang alaala ni Heneral MacArthur, kabilang ang sipi ng kanyang [[talumpati]] noong pagdaong niya at isang tansong hulma ng kanyang mga yapak.<ref name="yolanda">{{cite news|url=http://www.mb.com.ph/macarthur-memorial-also-damaged-by-yolanda/ |title=MacArthur memorial also damaged by 'Yolanda' |newspaper=[[Manila Bulletin]] |access-date=27 Setyembre 2014|language=en}}</ref> Matatagpuan mismo sa tapat ng bantayog ang sentrong pampamahalaan ng rehiyon ng Palo. Kabilang sa iba pang kapansin-pansing estrukturang malapit dito ang ''Rock Garden of Peace'' (Halamanang Bato ng Kapayaan), na pinasinayaan noong ika-50 anibersaryo nito noong 1994, kung kailan idineklara rin ang bantayog bilang isang pambansang makasaysayang palatandaan ng [[National Historical Commission of the Philippines|Pambansang Komisyong Pangkasaysayan]];<ref name="pia">{{cite web |url=http://www.ugnayan.com/ph/gov/PIA/article/2L28 |title=Remembering the Leyte Gulf Landing |work=Philippine Information Agency |access-date=27 Setyembre 2014 |archive-date=13 Nobyembre 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141113073512/http://www.ugnayan.com/ph/gov/PIA/article/2L28 |url-status=dead |language=en}}</ref> at The Oriental Leyte. Ang isa pang otel, ang MacArthur Park Beach Resort, na itinayo ni Imelda Marcos noong 1983, ay dating nasa lugar kung saan matatagpuan ngayon ang otel ng The Oriental Leyte.<ref>{{cite news |url=http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/regions/view/20081117-172626/Leyte-takes-over-Imelda-built-resort |title=Leyte takes over Imelda-built resort |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |access-date=27 Setyembre 2014 |url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141218190945/http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/regions/view/20081117-172626/Leyte-takes-over-Imelda-built-resort |archivedate=18 Disyembre 2014 |language=en}}</ref><ref>{{cite web |url=http://archives.pia.gov.ph/?m=1&t=1&id=54366&y=2011&mo=1 |title=Leyte SP happy with Leyte Oriental's reconstruction |work=Philippine Information Agency |access-date=27 Setyembre 2014 |archive-date=13 Nobyembre 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141113073528/http://archives.pia.gov.ph/?m=1&t=1&id=54366&y=2011&mo=1 |url-status=dead |language=en}}</ref> Mapupuntahan ang liwasan sa pamamagitan ng [[Pan-Philippine Highway|Lansangang-bayang Maharlika]] (AH26) mula sa Tacloban at sa [[Paliparang Daniel Z. Romualdez]]. == Mga pananda == {{noteslist}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} [[Kategorya:Mga pambansang liwasan sa Pilipinas]] n31z2gc62muptzicjnqfj5fggnm82pg 0 17188 2238117 2234192 2026-10-31T02:28:40Z ~2026-57827-41 168210 Kinansela ang pagbabagong 2234192 ni [[Special:Contributions/~2026-54994-98|~2026-54994-98]] ([[User talk:~2026-54994-98|Usapan]]) 2238117 wikitext text/x-wiki {{original research|date=Hulyo 2008}} {{Infobox Military Conflict |conflict=Himagsikang Pilipino |image= {{multiple image |total_width=290 |perrow=2 |align=center |background color=none |image1=UltimosFilipinas.jpg |width1=3789|height1=2705 |image3=Insurgent_soldiers_in_the_Philippines_1899.jpg |width3=633|height3=465 |image4=Malolos congress.jpg |width4=600|height4=386 |image5=Pact_of_Biak-na-Bato_Filipino_negotiators.JPG |width5=1740|height5=1017 |image6=Battle of Zapote Bridge 1897.jpg |width6=2560|height6=1439}} '''Paikot mula sa itaas na kaliwa:''' Mga natitirang tropang Kastila sa [[Lungsod ng Barcelona|Barcelona]] pagkatapos ng [[Pagkubkob ng Baler]], Mga Pilipinong kawal na nakatindig na tuwid, Mga Pilipinong negosyante para sa [[Kasunduan sa Biak-na-Bato|Kasunduan ng Biyak-na-Bato]], Larawan ng [[Labanan sa Zapote]], at ang [[Kongreso ng Malolos]] |date=Agosto 29, 1896 - Agosto 13, 1898<br>1 taon, at 11 buwan |place=[[Pilipinas]], [[Timog-silangang Asya]], [[Karagatang Pasipiko]] |result=Pilipinong tagumpay *Napabagsak ang pamahalaang kolonyal ng Espanya at napaalis ang natitirang tropang Kastila, na naging hudyat ng [[Digmaang Kastila-Amerikano]]<br> *[[Pagpapahayag ng Kalayaan ng Pilipinas|Ipinahayag ang kalayaan ng Pilipinas]] noong Hunyo 12, 1898<br> *Pagkakatatag sa [[Unang Republika ng Pilipinas]] noong Enero 23, 1899 |combatant1 = '''1896–1897'''<br>{{Flagicon image|Philippine revolution flag kkk1.svg}} [[Katipunan]] * {{Flagicon image|Philippine revolution flag pugadlawin.svg}} [[Republika ng Katagalugan#Bonifacio|Haring Bayang Katagalugan]] * {{Flagicon image|Flag of the Tagalog people.svg}} [[Republika ng Biak-na-Bato]]<hr>'''1898'''<br>{{flagicon image|Philippines Aguinaldo flag (obverse).svg}} [[Unang Republika ng Pilipinas|Republikang Pilipino]] |combatant2 = '''1896–1897'''<br>{{flagdeco|Spain|1785}} [[Imperyong Kastila|Imperyo ng Espanya]]<br /> * {{flagdeco|Spain|1785}} [[Silangang Indiyas ng Espanya]] |commander1 = {{Flagicon image|Philippine revolution flag kkk1.svg}}{{Flagicon image|Philippine revolution flag pugadlawin.svg}} '''[[Andres Bonifacio]]'''<br />{{Flagicon image|Philippine revolution flag kkk1.svg}}{{flagicon image|Philippines Aguinaldo flag (obverse).svg}} '''[[Emilio Aguinaldo]]'''<br /> ---- {{Flagicon image|Philippine revolution flag kkk1.svg}}{{Flagicon image|Philippine revolution flag pugadlawin.svg}} [[Emilio Jacinto]]<br /> {{Flagicon image|Philippine revolution flag kkk1.svg}}{{Flagicon image|Philippine revolution flag pugadlawin.svg}} [[Gregoria de Jesus]]<br /> {{Flagicon image|Philippine revolution flag kkk1.svg}}{{flagicon image|Philippines Aguinaldo flag (obverse).svg}} [[Baldomero Aguinaldo]]<br /> {{Flagicon image|Philippine revolution flag kkk1.svg}}{{flagicon image|Philippines Aguinaldo flag (obverse).svg}} [[Miguel Malvar]]<br /> {{Flagicon image|Philippine revolution flag kkk1.svg}}{{flagicon image|Philippines Aguinaldo flag (obverse).svg}} [[Gregorio del Pilar]] |commander2 = {{flagdeco|Spain|1785}} '''[[Maria Cristina ng Austria|Maria Cristina]]'''<br />{{flagdeco|Spain|1785}} '''[[Alfonso XIII]]'''<br /> ---- {{flagdeco|Spain|1785}} [[Ramón Blanco y Erenas|Ramón Blanco]]<br />{{flagdeco|Spain|1785}} [[Camilo Polavieja]]<br /> {{flagdeco|Spain|1785}} [[Fernando Primo de Rivera]]<br /> {{flagdeco|Spain|1785}} [[Basilio Augustín]]<br />{{flagdeco|Spain|1785}} [[:en:Fermin Jaudenes|Fermin Jaudenes]]<br /> {{flagdeco|Spain|1785}} [[Diego de los Ríos]] |strength1='''1896:'''<br>{{Flagicon image|Philippine revolution flag kkk1.svg}}100,000<ref name=Katipunanmanpower1>{{cite web|title=Revisiting Bonifacio's controversial history|url=https://read.thebenildean.org/2020/11/revisiting-bonifacios-controversial-history|access-date=December 4, 2021}}</ref><ref name=Katipunanmanpower2>{{cite web|title=Recognition sought for Bonifacio as 1st Tagalog Republic president|date=November 29, 2013|publisher=[[The Manila Times]]|url=https://www.manilatimes.net/2013/11/29/news/top-stories/recognition-sought-for-bonifacio-as-1st-tagalog-republic-president/56790|access-date=December 4, 2021|url-access=subscription}}</ref>–400,000<ref name=Katipunanmanpower3>{{cite web|title=Why We Remember Andres Bonifacio, Father of the Brave, Every November 30th|url=https://www.tatlerasia.com/power-purpose/ideas-education/why-filipinos-celebrate-bonifacio-day|access-date=July 12, 2024}}</ref><ref name="leroy">{{cite book| last = LeRoy| first = James| author-link =| title = The Americans in the Philippines: A History of the Conquest and First Years of Occupation, with an Introductory Account of the Spanish Rule| publisher = CreateSpace Independent Publishing Platform| year = 1914| pages= 85| isbn = 1548813206}}</ref> |strength2='''1896:'''<br>{{flagdeco|Spain|1785}} 26,622 |casualties1=≈28,646 Namatay sa labanan, o namatay dahil sa sugat<ref name=johngates1984>{{cite journal | doi=10.2307/3639234 | jstor=3639234 | last1=Gates | first1=John M. | title=War-Related Deaths in the Philippines, 1898-1902 | url=https://archive.org/details/sim_pacific-historical-review_1984-08_53_3/page/366 | journal=Pacific Historical Review | date=1984 | volume=53 | issue=3 | pages=367–378 }}</ref><br />Marami pa nasawi dahil sa sakit<ref name=cloudfelter2015 /><ref name=johngates1984 /> |partof=[[Pagsibol ng Republikanismo]] }} Ang '''Himagsikang Pilipino''', o '''Himagsikan ng 1896''', ay isang [[digmaan para sa kalayaan]] laban sa [[Imperyong Kastila|Imperyo ng Kastila]] mula 1896 hanggang 1898. Pinamunuan ito ng [[Katipunan]] at sinundan ang [[Digmaang Pangkasarinlan sa Cuba|pag-aaklas]] sa [[Kuba]] noong 1895. [[Pagpapahayag ng Kalayaan ng Pilipinas|Idineklara ang kalayaan]] noong Hunyo 12, 1898 sa [[Kawit]], [[Kabite]], sa pamumuno ni pangulo [[Emilio Aguinaldo]]. Noong Agosto 13, 1898, sumuko ang natitirang puwersang Kastila, maliban sa mga nakakubkob sa [[Pagkubkob ng Baler|Baler]]. Nagtapos dito ang 333 taong pananakop ng Espanya at humantong sa pagkakatatag ng [[Unang Republika ng Pilipinas|unang republika sa Asya]] noong Enero 23, 1899. == Himagsikang Pilipino == Nang magsimula ang Himagsikan, mahigit 300 taon nang pinamumunuan ng mga Kastila ang Pilipinas. Noong panahong iyon, nasa kamay ng mga nangangasiwa sa [[Intramuros]] at sa mga prayle ang kapangyarihan sa kolonya, kahit sa katotohanan, sa prayle lang talaga ang kapangyarihan noon, dahil sa hawak nila sa mga karaniwang tao. Pinahirapan ng mga Kastila ang mga katutubo (o sa termino ng mga Kastila, ''indio'') sa pamamagitan ng sobrang pagpapabubuwis at sapilitang pagpapagawa (''polo''). Dahil dito, ilang pag-aalsa na ang naganap sa Pilipinas sa mahigit 4 na siglo, lahat di nagtagumpay. Ito'y salamat sa patakaran ng mga Kastila ng ''divide et impera''-hatiin at sakupin. Halimbawa, magpapadala ang mga Kastila ng mga sundalo mula sa mga lalawigang Tagalog para supilin ang isang pag-aalsa sa [[Ilocos]], at isang pag-aalsa sa [[Kabisayaan]] ang pinigil ng mga sundalo mula [[Pampanga]]. Ito ang nagpatindi ng hidwaan sa pagitan ng mga Pilipino, hindi magkakaisa hanggang sa ika-19 na siglo. == Sanhi == Kung ano ba ang nagpalunsad sa Himagsikan ay mai-uugat sa mga panlabas at panloob na mga sanhi. Ang panlabas na sanhi ay ang pagbukas ng Pilipinas sa pandaigdigang kalakalan, dala ng pagbukas sa Kanal ng Suez noong 1869. Bukod sa mga produkto galing sa ibayong dagat, mga kaisipan tulad ng kalayaan at kasarinlan dulot nang [[Himagsikang Amerikano]] at [[Himagsikang Pranses]] ay dumaan sa Suez at papunta sa Pilipinas-bagay na di lubos na nagustuhan ni ng mga nangangasiwa kulunyal o ng praylokrasya. Ang mga taong binago ng mga kaisipang ito ay siya ring nakinabang sa mapagkakakitaang kalakalang ito-ang mga ''ilustrado''. Pinadala ng mga ''ilustrado'' ang kanilang mga anak sa mga pamantasan sa Europa, kung saan sinimulan ng marami sa kanila (sina Rizal,Lopez-Jaena, atbp) ang nagtatag ng Kilusang Propaganda. Ang panloob na sanhi ay ang walang-katarungang pagbitay sa [[GOMBURZA]]. Isang paring Pilipino, si (Padre Pedro Pelaez) ang nagpasimuno ng isang kilusang sikularisasyon noong kalagitnaan ng ika-19 na siglo. Layon ng kilusang ito na ibigay sa mga paring katutubo ang mga parokya na hawak pa noon ng mga Kastilang pari. Pagkatapos na mamatay si Pelaez sa isang lindol, tinuloy ng tatlong pari-sina Padre Mariano Gomez, Padre Jose Burgos at Padre Jacinto Zamora. Nagustuhan ng mga prayle ang bagay na ito at sila'y naghanap ng pwedeng maibintang sa tatlong pari. Natupad ito nang isang rebelyon ng mga sundalo sa [[portipikasyon|moog]] sa Kabite ang madaling nasupil. Agad na isinisi ng mga prayle ang rebelyon (na pinamunuan ng isang nagngangalang Sarhento LaMadrid) kina Padre Gomez, Padre Burgos, at Padre Zamora (pagbawas sa suweldo ng mga sundalo ang sanhi ng rebelyon). Sa kabila ng kakulangan ng patunay na nagdidiin sa kanila sa rebelyon, hinatulan ang tatlo-kinilala pagkatapos bilang Gomburza-na garotihin noong 17 Pebrero 1872. Hindi pinayagan ng arsobispo ng Maynila (na naniniwala sa kawalang-kasalanan ng tatlo) na sila'y alisan ng sutana. Sa halip, inutos nito ang pagpapatunog ng mga kampana bilang tanda ng pagdadalamhati. Marami sa mga kakampi ng Gomburza ang tinapon papalabas o kusang umalis sa Pilipinas. At marami sa mga Pilipinong piniling manatili ang nanghilakbot sa nangyari. Ilang taong lumipas, isang ''ilustradong'' duktor na nagngangalang Jose Rizal ang magpapatunay na ito ang nagbago sa kanyang buhay. == Ang Kilusang Propaganda == Itinatag ng mga ilang mag-aaral sa europa ang kilusang propaganda, gulat sa kaibahan ng Espanya sa kanyang kolonya sa Timog-Silangang Asya. Layon ng kilusang ito,na pinamunuan nina Jose Rizal, Marcelo del Pilar, Graciano Lopez-Jaena, tulad ng sekularisasyon at gawing lalawigan ng Espanya ang Pilipinas. Ginamit nila ang paraan ng pagsusulat upang maipahayag ang reklamo nila. Isinulat ni Gregorio Sanciangco ang El Progreso de Filipinas na tungkol sa mga patakaran ng mga kastila na di-makatarungan tungkol din ito sa economical state ng Pilipinas noong panahong iyon. Isa sa mga patakarang ito ay ang pagpataw ng mga Kastila ng mataas na buwis sa mga Tsino, Mestisong Tsino at Pilipino. Hindi na pinagbabayad ng buwis ang mga Kastila at Mestisong Kastila. Isinulat naman ni Pedro Paterno ang Ninay. Isang nobelang nagsasaad tungkol sa diwang makabansa. Noli Me Tangere at El Filibusterismo naman ang sinulat ni Rizal na tungkol sa masamang pamamalakad ng mga Kastila ng bansa. Ito ay nagdulot ng pagmamahal ng mga tao sa bansa. Sa pamamagitan ng tuwing gabihang pahayagan na La Solidaridad, pati na rin sa mga akda ng ilan sa mga kasapi nito, naipahayag nila ang kanilang mga saloobin tungkol sa kung ano ba dapat ang baguhin sa Pilipinas. Sa kabila ng lahat ng ito, sa huli, nabigo ang Kilusang Propaganda na tuparin ang nakaatas na layon nito. Nahati ang kilusan sa isang maka-del Pilar na paksiyon at isang maka-Rizal na paksiyon, bagay na naging dahilan ni Rizal para iwanan ang Espanya-at Europa. Ang napakalungkot at napakamasalimuot na pagkamatay nina Lopez-Jaena at del Pilar ang huling dagok sa kilusan. Sa halip, ang nasimulan ng Kilusang Katipunan ang nagbigay-inspirasyon sa dalawang kilusang sumunod nito. ==La Liga Filipina == Pagkatapos ang pagbalik ni Rizal sa "[Pilipinas]" noong 1892, itinatag niya ang ''La Liga Filipina''. ito ay isang samahang pilipino noong taong ding yaon. Layunin ng kilusang ito, na kinabibilangan ng mga tulad nina Andres Bonifacio at Apolinario Mabini, na ituloy ang programa ni Rizal na panloob na reporma sa Pilipinas. Hindi nagustuhan ng mga Kastila ang pagtatag sa kilusang ito (ito'y marahil sa isa sa mga nakasaad sa kasulatan ng ''Liga''), na naghihikayat ng "pagtatanggol laban s isang batang paslit na pinatay na wala lang at noong [[Hulyo 7]] ay dinakip si Rizal at itinapon sa [[Lungsod ng Dapitan|Dapitan]] sa lalawigan ng [[Zamboanga]]. Nahati ang samahan pagkatapos ng pangyayaring ito. Ang makagitnang pangkat ay binuo muli ang sarili nito na ''Cuerpo de Compromisarios'' (Samahan ng mga Kumprumisaryo) na may layuning magbigay ng pera sa ''La Solidaridad''. Ang radikal na pangkat, sa pamumuno ni Bonifacio, ay naging '''Katipunan'''. Noong gabi ng 7 Hulyo 1892, itinatag nina [[Andres Bonifacio]], kasama ang mga dating kasapi ng ''La Liga Filipina'' na sina [[Ladislao Diwa]], [[Deodato Arellano]], [[Teodoro Plata]], at [[Valentin Diaz]] ang '''Kataastaasang Kagalang-galang Katipunan ng mga Anak ng Bayan''' sa isang bahay sa Calle Azcarraga (ngayo'y [[Abenida Claro M. Recto]]). (Sa kabila ng nilalaman ng karamihan, si Bonifacio ang '''ikatlong''' Pangulo). sila ng mga pondo at sandata, sa abot ng kanilang makakaya. Humingi rin sila ng tulong sa isang barkong pandigma ng [[Hapon]] na nakadaong sa Maynila na ang kasabay ang lahat ng puwersa ng Imperyong Hapones na tumuloy agad ng puwersang panghimagsik ng mga Pilipino at mga taguyod para sa mga Katipunan para sa huling makikipaglaban sa mga sundalong Kastila - at nabigo. Para maikalat ang kanilang panawagan ng isang mapagpalayang himagsikan, inilimbag ng Katipunan, sa tulong ng isang palimbagan na binili ng dalawang katipunero na sina Candido Iban at Franciso del Castillo (na parehong nagtatag ng Katipunan sa Kabisayaan), ang pahayagang ''Kalayaan''. Para di malaman ng mga Kastila ang kinaroroonan ng palimbagan nito, ipinahayag nito si [[Marcelo H. del Pilar]] bilang "editor" nito at sa [[Yokohama]] bilang lugar ng limbagan nito. Dalawang beses lang inilimbag ang pahayagang ito; inilimbag na palihim ang ikalawang edisyon sa limbagan ng ''Diario de Manila''. Hindi nagtagal at rumami ang mga kasapi ng Katipunan. Mula sa unang lukasyon nito sa Tondo, nagtatag ang Katipunan ng mga sanggunian nito sa mga bayan ng [[San Juan del Monte]], [[Pasig]], [[Mandaluyong|San Felipe Neri]], [[Pateros]], [[Marikina]], [[Kalookan]], [[Malabon]], at di kalauna'y sa ilang mga bayan sa mga lalawigan sa Kabisayaan. Nagkaroon din ng sangay pangkababaihan ang Katipunan; umanib ang kauna-unahang babaeng kasapi nito noong taong 1893. Sa kabuuan mula sa mahigit na 300, lumaki ang Katipunan sa mahigit 30,000 na mga katipunero. ==Mga tala== {{notelist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Himagsikang Pilipino| ]] 58k7d08njnwc5gsb6icagkggzvbwso2 0 19647 2238152 74316 2026-10-31T03:33:04Z Jojit fb 38 Changed redirect target from [[Pagdating sa Leyte]] to [[Pambansang Liwasang Pang-alaala sa Pagdaong sa Leyte ni MacArthur]] 2238152 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Pambansang Liwasang Pang-alaala sa Pagdaong sa Leyte ni MacArthur]] mkfehxf5gla5nxq41n5bw8b33l658zs 0 19837 2238125 2237116 2026-10-31T02:33:55Z ~2026-57827-41 168210 rvv 2238125 wikitext text/x-wiki {{Infobox language|name=Chavacano|altname=Chabacano|nativename=|states=[[Pilipinas]]|ethnicity=[[Zamboangueño]]<br>[[Pilipino sa Indonesia]]<br>[[Pilipino sa Malaysia]]<br>[[Pilipinong Amerikano]]|speakers=689,000<!--Ethnologue's source, Rubino 2008, refers only to Zamboangueño, a subset of Chavacano-->|date=1992|ref=<ref>Spanish creole: {{Citation | first = Antonio | last = Quilis | title = La lengua española en Filipinas | year = 1996 | page = 54 and 55 | url = http://www.cervantesvirtual.com/servlet/SirveObras/01350553135573500088680/209438_0013.pdf | publisher = Cervantes virtual | format = PDF}}</ref><ref name="cervantes">[http://cvc.cervantes.es/lengua/anuario/anuario_98/moreno/cuadro03.htm Número de hispanohablantes en países y territorios donde el español no es lengua oficial] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120429103156/http://cvc.cervantes.es/lengua/anuario/anuario_98/moreno/cuadro03.htm |date=29 April 2012 }}, [[Instituto Cervantes]].</ref>|familycolor=Creole|fam1=[[Spanish-based creole language|Spanish-based creole]]|region=[[Lungsod ng Zamboanga]] at [[Basilan]] (Zamboangueño), Lungsod ng Cavite (Caviteño) at Ternate, [[Cavite]] (Ternateño)|minority={{flag|Pilipinas}}|iso3=cbk|glotto=chav1241|glottorefname=Chavacano|lingua=51-AAC-ba|script=[[Latin script|Latin]] ([[Alpabetikong Espanyol]])|map=Idioma chabacano.png|mapcaption=Bahagi kung saan sinasalita ang Chavacano|notice=IPA}} Ang '''Chavacano''' o '''Chabacano''' ay isang pangkat ng wikang kriolyo na batay sa Kastila na sinasalita sa [[Pilipinas]]. Ang baryante na sinasalita sa [[Zamboanga City|Lungsod ng Zamboanga]], na matatagpuan sa timugang Pilipinong grupo ng isla ng Mindanao ay may pinakamaraming nagsasalita. Mahahanap ang mga ibang nabubuhay na uri nito sa Lungsod ng Cavite at Ternate, na matatagpuan sa lalawigan ng Cavite sa pulo ng Luzon.<ref>{{Cite news|url=https://www.ethnologue.com/language/cbk|title=Chavacano|work=Ethnologue|access-date=2018-11-16|language=en}}</ref> Chavacano ang nag-iisang [[Wikang kriolyo|kriolyo]] batay sa Kastila sa [[Asia|Asya]].<ref>{{Cite web|url=https://www.zamboanga.com/history/history_chabacano_versus_related_creoles.htm|title=The Early History of Chavacano de Zamboanga: Chabacano versus related creoles|website=www.zamboanga.com|access-date=2018-11-16}}</ref> Naiiba ang mga uri ng Chavacano sa tiyak na aspekto tulad ng talasalitaan ngunit sa pangkalahatan ay nagkakaintidihan ang mga nagsasalita ng mga uring ito, lalo na sa mga kalapit ng uri. Habang nagmumula sa Kastila ang karamihan ng leksikon ng mga iba't ibang uri ng Chavacano, magkatulad ang kanilang mga pambalarilang istruktura sa mga ibang [[Philippine languages|wikang Pilipino]]. Kabilang sa [[mga wika ng Pilipinas]], ito lamang ang hindi [[Austronesian language|wikang Austronesyo]], ngunit tulad ng mga [[Malayo-Polynesian languages|wikang Malayo-Polynesyo]], gumagamit ito ng [[Reduplication|reduplikasyon]]. Nagmumula ang salitang Chabacano mula sa Kastila, na halos nangangahulugan ng “malaswa” o “bulgar”, ngunit walang negatibong konotasyon ang salita sa mga kasalukuyang nagsasalita at at nawala ang orihinal na kahulugan nito mula sa Kastila. == Distribusyon at mga baryante == === Mga baryante === [[Talaksan:Map_chavacano.gif|right|thumb|190x190px|Mga katutubong nagsasalita na Zamboangueño sa Mindanao]] Nakapagbiling ang mga dalub wika ng anim na Kastilang kriolyong baryante sa Pilipinas. Nakabatay ang kanilang pag-uuri sa kanilang [[Substratum|wikang sustrato]] at sa lugar kung saan sila sinasalita. Ang tatlong kilalang baryante ng Chavacano kung saan [[Tagalog language|Tagalog]] ang kanilang wikang sustrato ay mga kriolyong batay sa [[Luzon]] ay '''Caviteño''' (sinasalita sa [[Cavite City|Lungsod ng Cavite]]), '''Bahra''' o '''Ternateño''' (sinasalita sa [[Ternate, Cavite]]) at '''Ermiteño''' (na dating sinalita sa lumang distrito ng [[Ermita, Manila|Ermita]] sa [[Manila]] at ay lipol ngayon). {| class="wikitable sortable" style="width:100%; margin:auto;" ! style="width:15%;" |Uri ! style="width:13%;" |Tagpuan ! style="width:12%;" |Katutubong nagsasalita |- valign="top" |'''Zamboangueño (Zamboangueño/Zamboangueño Chavacano/Chabacano de Zamboanga)''' |'''[[Zamboanga City|Lungsod ng Zamboanga]], [[Basilan]], [[Sulu]], [[Tawi-Tawi]], [[Zamboanga del Sur]], [[Zamboanga del Norte]], [[Zamboanga Sibugay]]''' |359,000 (Rubino 2008, sinisipi ang senso noong 2000)<ref name="Ethnologue">Ethnologue</ref> |- valign="top" |'''Caviteño (Chabacano di Nisos/Chabacano de Cavite)''' |'''[[Cavite]]''' |4,000 (2013)<ref name="Ethnologue" /> |- valign="top" |'''Cotabateño (Chabacano de Cotabato)''' |'''[[Cotabato City|Lungsod ng Cotabato]], [[Maguindanao]]''' |N/A |- valign="top" |'''Castellano Abakay (Chabacano de Davao)''' |'''[[Davao Region|Rehiyon ng Davao]],''' '''[[Davao City|Lungsod ng Davao]]''' |N/A |- valign="top" |'''Ternateño (Bahra)''' |'''[[Ternate, Cavite|Ternate]]''' |3,000 (2013)<ref name="Ethnologue" /> |- valign="top" |'''Ermiteño (Ermitense)''' |'''[[Ermita]]''' |Lipol |} Mayroong mga teorya kung paano nagbago ang mga iba't ibang baryante ng Chavacano at kung paano sila nauugnay sa isa't isa. Ayon sa mga ibang dalubwika, pinaniniwalaan na naimpluwensiyahan ang Chabacano de Zamboanga ng Chabacano de Cavite na napatunayan ng mga tanyag na pamilyang [[Zamboangueño]] na nagmula sa mga opisyal ng Hukbong Kastila (mula sa [[Spain|Espanya]] at [[Latin America|Amerikang Latino]]), lalo na sa mga mestizo de Caviteño, na nakapuwesto sa [[Fort Pilar]] noong ika-19 na siglo. Noong kinalap ng mga Caviteñong opisyal ang mga manggagawa at tekniko mula sa [[Iloilo]] para patakbuhin ang kanilang mga [[Asukal|tubuhan]] at [[Bigas|palayan]] para bawasan ang dependensya ng lokal na populasyon mula sa Donativo de Zamboanga, ipinapataw ng buwis ang mga tagapulo ng kolonyal na pamahalaan ng Kastila upang suportahan ang pagtatakbo ng muog. Sa kasunod na pandarayuhan ng mga Ilonggong mangangalakal sa Zamboanga, nakakuha ng mga salitang Ilonggo ang Zamboangueño habang lumagom ang naunang mandarayuhang komunidad.<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.zamboanga.org/chavacano/chabacano_by_ben_saavedra.htm|title=Mensajes Y Noticias|date=2005-02-05|access-date=2018-10-19|archive-date=2005-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20050205215037/http://www.zamboanga.org/chavacano/chabacano_by_ben_saavedra.htm|url-status=bot: unknown}}</ref> Karamihan sa mga nagmumukhang salitang [[Cebuano language|Bisaya]] sa Zamboangueño ay salitang Ilonggo sa katotohanan. Kahit nagsimula ang pakikisama ng Zamboangueño sa Bisaya nang mas maaga noong nakapuwesto ang mga Cebuanong sundalo sa Fort Pilar noong panahong kolonyal ng Kastila, bumilis lamang noong ang mga paghiram mula sa Bisaya noong mas malapit sa gitna ng ika-20 siglo mula sa paglipat mula sa Visayas pati na rin ang kasalukuyang paglipat mula sa mga ibang lugar kung saan sinasalita ang Bisaya sa Tangway ng Zamboanga. Sinasalita ang '''Zamboangueño''' (Chavacano) sa [[Zamboanga City|Lungsod ng Zamboanga]], [[Basilan]], mga bahagi ng [[Sulu]] at [[Tawi-Tawi]], at [[Zamboanga del Sur]], [[Zamboanga Sibugay]] at [[Zamboanga del Norte]]. Chabacano de Zamboanga ang pinakadinamikong sinasalitang wika ng Pilipinong Kriolyong Espanyol. Ginagamit ito bilang [[lingua franca]] ng mga Muslim at Kristiyano sa mga komunidad ng Timog-kanlurang Mindanao at mga Kapuluan ng Basilan. Kumalat ang kanyang impluwensiya sa mga ibang isla sa kanluran, tulad ng mga Kapuluang Jolo, pati na rin sa Cotabato at Davao sa Mindanao, at sa huli sa timog sa Malaysia.<ref>{{Cite journal|date=2005-06-01|title=The Journal of Pidgin and Creole Languages and the Society for Pidgin and Creole Linguistics, In Retrospect|journal=Creole Language in Creole Literatures|volume=20|issue=1|pages=167–174|doi=10.1075/jpcl.20.1.09gil|issn=0920-9034}}</ref> Ang mga ibang uri ng Chavacano kung saan [[Cebuano language|Bisaya]] ang kanilang pangunahing wikang substrato ay ang mga kriolyong nakabase sa [[Mindanao]]. Kabilang dito ang '''Castellano Abakay''' o '''Chavacano de Davao''' (sinasalita sa mga ibang lugar sa [[Davao City|Davao]]), na naimpluwensya ng [[Chinese language|Tsino]] at [[Japanese language|Hapones]], at nakahati sa dalawang subdayalekto, ''Castellano Abakay Chino'' at ''Castellano Abakay Japón,'' at '''Cotabateño''' (sinasalita sa [[Cotabato City|Lungsod ng Cotabato]]). Magkatulad ang Cotabateño at Davaoeño sa Zamboangueño. === Mga katangian === Ang mga wikang Chavacano sa Pilipinas ay mga kriolyo batay sa [[Mexican Spanish|Espanyol Mehikano]] at posible rin sa, [[Portuguese language|Portuges]]. Sa mga ibang wikang Chavacano, magkatulad ang karamihan ng mga salita sa [[Andalusian Spanish|Espanyol Andalus]], ngunit marami ang mga salitang hiniram mula sa [[Nahuatl]], isang katutubong wika ng Gitnang Mehiko, na hindi mahahanap sa Espanyol Andalus. Kahit karamihan sa bokabularyo ay Mehikano, nakabatay ang kanyang balarila sa mga ibang [[Languages of the Philippines|wikang Pilipino]], lalo na sa [[Hiligaynon language|Ilonggo]], [[Tagalog language|Tagalog]] at [[Cebuano language|Bisaya]]. Sa pamamagitan ng Kastila, mayroon ding mga impluwensiya ang kanyang talasalitaan mula sa mga wika ng Amerikanong Indiyano tulad ng [[Nahuatl]], [[Taino]], [[Quechua languages|Quechua]], atbp. na napapatunayan ng mga salitang chongo (unggoy, sa halip ng Kastilang '''mono''<nowiki/>'), tiange, atbp.{{Citation needed|date=August 2011}} Salungat sa mga dayalektong nakabase sa Luzon, ang baryanteng Zamboangueño ay may pinakamaraming paghiram at/o impluwensiya mula sa mga iba pang Pilipinong [[Austronesian languages|wikang Austronesyo]] kabilang ang [[Hiligaynon language|Hiligaynon]] at [[Tagalog language|Tagalog]]. Mayroong mga salita mula sa [[Malay language|Malay]] ang Zamboangueño; kasama ito kahit hindi ito katutubong wika ng Pilipinas, naging lingua franca ito ng [[Maritime Southeast Asia|tagatabing-dagat na Timog-silangang Asya]]. Dahil sinasalita rin ang Zamboangueño ng mga Muslim, mayroon ding mga hiniram na sinalita ito mula sa [[Arabic language|Arabe]], pinakaraniwan dito ang mga salitang may kinalaman sa [[Glossary of Islam|Islam]]. Gayunpaman, mahirap sinagin kung nagmumula ang mga salitang ito sa lokal na populasyon o sa Kastila mismo, dahil may 6,000 salita sa Kastila na may pinagmulang Arabe. Mayroon ding mga salita ang Chavacano na may pinagmulang [[Wikang Persa|Persa]] na pumasok sa Chavacano sa pamamagitan ng Malay at Arabe; [[Indo-European languages|wikang Indo-Europeo]] silang dalawa. === Demograpiko === Mahahanap ang pinakamaraming bilang ng nagsasalita ng Chavacano sa '''[[Zamboanga City|Lungsod ng Zamboanga]]''' at sa lalawigang pulo ng [[Basilan]]. Mayroon ding makabuluhang bilang ng mga nagsasalita ng Chavacano sa Lungsod ng Cavite at Ternate. Mayroon ding mga nagsasalita sa mga ilang lugar sa mga lalawigan ng [[Zamboanga del Sur]], [[Zamboanga Sibugay]], [[Zamboanga del Norte]], Davao, at sa Lungsod ng Cotabato. Ayon sa opisyal na senso ng Pilipinas noong 2000, mayroong 607,200 nagsasalita ng Chavacano sa Pilipinas sa taong iyon. Posibleng mas mataas ang tiyak na numero dahil lubos na nilalampasan ang pigura mula sa senso ang populasyon ng Lungsod ng Zamboanga noong 2000, kung saan pangunahing wika ang Chavacano. Bilang karagdagan, hindi rin kasama sa pigura ang mga nagsasalita ng Chavacano sa [[Overseas Filipino|diaspora ng Pilipino]]. Sa kabila nito, Zamboangueño ang baryante na may pinakamaraming nagsasalita, dahil ito ang opisyal na wika ng Lungsod ng Zamboanga, na may ipinapalagay na populasyon na higit sa milyon sa kasalukuyan na opisyal na wika rin sa Basilan. Makahahanap ng mga nagsasalita ng Chavacano sa mga ibang lugar sa Sabah dahil naging sa ilalim ito ng bahagyang soberanya ng Espanya at sa pamamagitan ng mga Pilipinong tumatakas mula sa [[Zamboanga Peninsula|Tangway ng Zamboanga]] at mga lugar na nakararami ang Muslim sa Mindanao tulad ng [[Sulu Archipelago|Kapuluan ng Sulu]]. Sinasalita rin ito ng mga kaunting katutubong tao ng Zamboanga at Basilan, tulad ng mga [[Tausūg people|Tausugs]], the [[Samal people|Samal]], and the [[Yakan]], karamihan ng mga taong iyon ay [[Sunni Islam|Sunni]]. Sa mga katabing probinsya ng Sulu at [[Tawi-Tawi]], mayroong mga Muslim na nagsasalita ng Chavacano de Zamboanga, lahat sila ay kapit-bahay ng mga Kristiyano. Mayroon ding mga nagsasalita ng Chavacano de Zamboanga, mga Kristiyano at Muslim, sa [[Lanao del Norte]] at [[Lanao del Sur]]. Nagsasalita rin ang mga Kristiyano at Muslim sa [[Maguindanao]], [[Sultan Kudarat]], [[Cotabato]], [[South Cotabato|Timog Cotabato]], [[Cotabato City|Lungsod ng Cotabato]], at [[Saranggani]] ng Chavacano de Zamboanga. Tandaan na naging bahagi ng buhay-alamang na [[Republic of Zamboanga|Republika ng Zamboanga]], ang [[Zamboanga Peninsula|Tangway ng Zamboanga]], Basilan, Sulu, Tawi-tawi, [[Maguindanao]], [[Cotabato City|Lungsod ng Cotabato]], [[Soccsksargen]] (rehiyon na binubuo ng [[Sultan Kudarat]], [[Cotabato]], [[South Cotabato|Timog Cotabato]], at [[Saranggani]]) at Rehiyon ng Davao, kung saan pinili ang Chavacano bilang [[Official language|wikang opisyal]]. === Kahalagahan sa lipunan === Halos pasalitang wika ang Chavacano. Sa nakaraan, limtado ang paggamit nito sa panitikan at higit sa lahat nakakulong sa heograpikal na lokasyon kung sinasalita ang isang partikular na baryante. Mas ginagamit ito bilang pasalitang wika kaysa sa [[wikang pampanitikan]] kumpara sa paggamit ng Kastila sa Pilipinas, kung saan mas matagumpay siya bilang wikang sinulat kaysa sa wikang sinasalita. Kamakailan lamang, mayroong mga tangka para hikayatin ang paggamit ng Chavacano bilang wikang pansulat, ngunit karamihan sa mag tangka ay maliit na pagtangka sa alamat at panitikang pang-relihiyon at ilang mga sinaulat sa medya ng paglilimbag. Sa Lungsod ng Zamboanga, habang ginagamit ang wika ng midyang pangmasa, Simbahang Katoliko, edukasyon, at pamahalaang lokal, kaunti lamang ang mga panitikan na sinulat sa Zamboangueño at hindi agad-agad makahahanap ang publiko ng mga rekurso tungkol dito. Dahil sinasalita ang Chavacano ng mga Muslim bilang ikalawang wika hindi lamang sa Lungsod ng Zamboanga at Basilan ngunit sa Sulu at Tawi-tawi rin, inilalathala ang ilang mga libro ng [[Qur'an]] sa Chavacano. == Mga halimbawa == === Zamboangueño === ; Donde tu hay anda? : Kastila: ¿A dónde vas? : (‘Saan ka pupunta?’) ; Ya mirá yo con José. : Kastila: Yo vi a José. : (‘Nakita ko si José.’) ; Ya empezá ele buscá que buscá entero lugar con el sal. : Kastila: El/Ella empezó a buscar la sal en todas partes. : (‘Nagsimula siyang maghanap sa lahat ng dako para sa asin.’) ; Ya andá ele na escuela. : Kastila: El/Ella se fue a la escuela. : (‘Pumunta siya sa paaralan.’) ; Si Mario ya dormí na casa. : Kastila: Mario durmió en la casa. : (‘Natulog si Mario sa loob ng bahay.’) ; El hombre, con quien ya man encuentro tu, es mi hermano. : Kastila: El hombre que encontraste, es mi hermano. : (Ang lalaki na iyong nakilala ay aking kapatid.) ; El persona con quien tu tan cuento, bien alegre gayot. : Kastila: La persona con la que estás hablando es muy alegre. / La persona con quien tú estás conversando es bien alegre. : (Talagang masaya ang taong kausap mo.) ==== Isa pang halimbawa ng Zamboangueño ==== {| class="wikitable" !Zamboangueño !Kastila !Tagalog |- |Treinta y cuatro kilometro desde el pueblo de Zamboanga el Bunguiao, un diutay barrio que estaba un desierto. No hay gente quien ta queda aquí antes. Abundante este lugar de maga animales particularmente maga puerco 'e monte, gatorgalla, venao y otro más pa. Solamente maga pajariadores lang ta visitá con este lugar. |El Bunguiao, a treinta y cuatro kilómetros desde el pueblo de Zamboanga, es un pequeño barrio que una vez fue un área salvaje. No había gente que se quedara a vivir ahí. En este lugar había en abundancia animales salvajes tales como cerdos, gatos monteses, venados, y otros más. Este lugar era visitado únicamente por cazadores de pájaros. |Ang Bunguiao, isang maliit na baranggay na tatlumpung apat na kilometro mula sa lungsod ng Zamboanga, ay dating kasukalan. Walang taong naninirahan dito. Managana ang pook ng mga mabangis na hayop tulad ng mga baboy, musang, usa, at iba pa. Binisita lamang ang lugar ng mga mangangaso ng ibon. |} === Ermiteño === <blockquote>En la dulzura de mi afán, Junto contigo na un peñon Mientras ta despierta El buan y en Las playas del Pasay Se iba bajando el sol. Yo te decía, "gusto ko" Tu me decías, "justo na" Y de repente ¡Ay nakú! Ya sentí yo como si Un asuáng ta cercá. Que un cangrejo ya corré, Poco a poco na tu lao. Y de pronto ta escondé Bajo tus faldas, ¡amoratáo! Cosa que el diablo hacé, Si escabeche o kalamáy, Ese el que no ta sabé Hasta que yo ya escuché Fuerte-fuerte el voz: ¡Aray!</blockquote> == Talasalitaan == === Anyo at estilo === Ang Chavacano (lalo na ang Zamboangueño) ay may dalawang [[Register (sociolinguistics)|rehistro]] o [[Sociolect|sosyolekto]]: ang karaniwan, kolokyal, bulgar o pamilyar at ang pormal na rehistro/sosyolekto. Sa pangkalahatan, mas malapit ang rehistrong pormal sa Kastila, at mas malapit ang rehistrong kolokyal sa mga katutubong wikang Austronesyo. Sa rehistrong/sosyolektong karaniwan, kolokyal, bulgar, o pamilyar, nangngingibabaw ang mga salitang may lokal na pinagmulan o halo ng salitang lokal at Kastila. Karaniwang ginagamit ang rehistrong karaniwan o pamilyar kung nakikipag-usap sa mga taong may pantay na kalagayan o mas mababang kalagayan sa lipunan. Mas madalas din siyang ginagamit sa pamilya, kaibigan at kakilala. Tinatanggap ang paggamit ito sa pangkalahatan. Sa rehistrong/sosyolektong pormal, nangngingibabaw ang mga salitang mula sa Kastila o mga salitang Kastila. Ginagamit ang rehistrong pormal lalo na kapag nagsasalita sa mga taong may mas mataas na kalagayan sa lipunan. Ginagamit din ito kapag nakikipag-usap sa mga matatanda (lalo na sa loob ng pamilya at mga matandang kamag-anak) at sa mga may awtoridad. Mas ginagamit ito ng mga matatandang henerasyon, mestisong Zamboangueño, at sa mga baryo. Ito ang anyong ginagamit sa mga talumpati, edukasyon, midya, at pagsusulat. Pinaghahalo minsan sa ilang antas ng rehistrong pormal ang rehistrong kolokyal. Ipinapakita ng mga sumusunod na halimbawa ang pagkakaiba ng paggmit ng salitang promal at karniwan o pamilyar na salita sa Chavacano: {| class="wikitable" !Tagalog !Chavacano (pormal) !Chavacano (karaniwan/kolokyal/bulgar/pamilyar) !Kastila |- |madulas |resbalozo/resbaladizo |malandug |resbaloso/resbaladizo |- |kanin |morisqueta |kanon/arroz |morisqueta (naiintindihan bilang isang Pilipinong putaheng kanin)/arroz |- |ulan |lluvia/aguacero |aguacero/ulan |lluvia/aguacero |- |putahe |vianda/comida |comida/ulam |vianda/comida |- |mayabang |orgulloso(a) |bugalon(a)/ hambuguero(a) |orgulloso(a) |- |kotse |coche |auto |auto/coche |- |yaya |muchacho (m)/muchacha (f) |ayudanta (babae); ayudante (lalaki) |muchacha(o)/ayudante |- |tatay |papá (tata) |pápang (tata) |papá (padre) |- |nanay |mamá (nana) |mámang (nana) |mamá (madre) |- |lolo |abuelo |abuelo/lolo |abuelo/lolo |- |lola |abuela |abuela/lola |abuela/lela |- |maliit |chico(a)/pequeño(a) |pequeño(a)/diutay |pequeño/chico |- |istorbo |fastidio |asarante / salawayun |fastidio |- |matigas ang ulo |testarudo |duro cabeza/duro pulso |testarudo/cabeza dura |- |tsinelas |chancla |chinelas |chancla/chinelas |- |kasal |de estado/de estao |casado/casao |casado |- |(aking) mga magulang |(mis) padres |(mi) tata'y nana |(mis) padres |- |pilyo(a) |travieso(a) |guachi / guachinanggo(a) |travieso(a) |- |dumulas |rezbalasa/deslizar |landug |resbalar/deslizar |- |pangit |feo (masculine)/fea (feminine) |malacara, malacuka |feo(a) |- |ambon |lluve |talítih |lluvia |- |kidlat |rayo |rayo/quirlat |rayo |- |kulog/bagyo |trueno |trueno |trueno |- |buhawi |tornado/remolino, remulleno |ipo-ipo |tornado/remolino |- |payat (tao) |delgado(a)/flaco(a)/chiquito(a) |flaco/flaquit |delgado/flaco/flaquito |} == Tingnan din == * [[Wikang Kastila sa Pilipinas]] == Mga sanggunian == <references /> == Mga kawing panlabas == {{Interwiki|code=cbk-zam}} * [http://www.sil.org/asia/philippines/ical/papers/Steinkrueger-The_Puzzling_Case_of_Chabacano.pdf ''The Puzzling Case of Chabacano: Creolization, Substrate, Mixing, and Secondary Contact''], papel ni Patrick O. Steinkrüger * [http://filipinokastila.tripod.com/chaba10.html ''Confidence in Chabacano''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110311083751/http://filipinokastila.tripod.com/chaba10.html |date=2011-03-11 }}, papel na inihanda ni Michael L. Forman * [http://www.personal.psu.edu/faculty/j/m/jml34/chabacano.pdf ''Chabacano/Spanish and the Philippine Linguistic Identity'']{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090929122618/http://www.personal.psu.edu/faculty/j/m/jml34/chabacano.pdf |date=2009-09-29 }}, ni John M. Lipski * [http://gamp.c.u-tokyo.ac.jp/~ueda/varilex/art/v10a4.pdf Tungkol sa salitang ''amo'' sa Zamboangueño] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060128033212/http://gamp.c.u-tokyo.ac.jp/%7Eueda/varilex/art/v10a4.pdf |date=2006-01-28 }}, sa wikang Kastila <br />{{Mga wika sa Pilipinas}} mp9fw3yp5bx3q7m6ih1y5l78ds1nppd 2238127 2238125 2026-10-31T02:36:25Z ~2026-57827-41 168210 [[en:WP:DUMMYEDIT|WP:DUMMYEDIT]] 2238127 wikitext text/x-wiki {{Infobox language |name=Chavacano |altname=Chabacano |nativename= |states=[[Pilipinas]] |ethnicity=[[Zamboangueño]]<br>[[Pilipino sa Indonesia]]<br>[[Pilipino sa Malaysia]]<br>[[Pilipinong Amerikano]] |speakers=689,000<!--Ethnologue's source, Rubino 2008, refers only to Zamboangueño, a subset of Chavacano--> |date=1992 |ref=<ref>Spanish creole: {{Citation | first = Antonio | last = Quilis | title = La lengua española en Filipinas | year = 1996 | page = 54 and 55 | url = http://www.cervantesvirtual.com/servlet/SirveObras/01350553135573500088680/209438_0013.pdf | publisher = Cervantes virtual | format = PDF}}</ref><ref name="cervantes">[http://cvc.cervantes.es/lengua/anuario/anuario_98/moreno/cuadro03.htm Número de hispanohablantes en países y territorios donde el español no es lengua oficial] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120429103156/http://cvc.cervantes.es/lengua/anuario/anuario_98/moreno/cuadro03.htm |date=29 April 2012 }}, [[Instituto Cervantes]].</ref> |familycolor=Creole |fam1=[[Spanish-based creole language|Spanish-based creole]] |region=[[Lungsod ng Zamboanga]] at [[Basilan]] (Zamboangueño), Lungsod ng Cavite (Caviteño) at Ternate, [[Cavite]] (Ternateño) |minority={{flag|Pilipinas}} |iso3=cbk |glotto=chav1241 |glottorefname=Chavacano |lingua=51-AAC-ba |script=[[Latin script|Latin]] ([[Alpabetikong Espanyol]]) |map=Idioma chabacano.png |mapcaption=Bahagi kung saan sinasalita ang Chavacano |notice=IPA }} Ang '''Chavacano''' o '''Chabacano''' ay isang pangkat ng wikang kriolyo na batay sa Kastila na sinasalita sa [[Pilipinas]]. Ang baryante na sinasalita sa [[Zamboanga City|Lungsod ng Zamboanga]], na matatagpuan sa timugang Pilipinong grupo ng isla ng Mindanao ay may pinakamaraming nagsasalita. Mahahanap ang mga ibang nabubuhay na uri nito sa Lungsod ng Cavite at Ternate, na matatagpuan sa lalawigan ng Cavite sa pulo ng Luzon.<ref>{{Cite news|url=https://www.ethnologue.com/language/cbk|title=Chavacano|work=Ethnologue|access-date=2018-11-16|language=en}}</ref> Chavacano ang nag-iisang [[Wikang kriolyo|kriolyo]] batay sa Kastila sa [[Asia|Asya]].<ref>{{Cite web|url=https://www.zamboanga.com/history/history_chabacano_versus_related_creoles.htm|title=The Early History of Chavacano de Zamboanga: Chabacano versus related creoles|website=www.zamboanga.com|access-date=2018-11-16}}</ref> Naiiba ang mga uri ng Chavacano sa tiyak na aspekto tulad ng talasalitaan ngunit sa pangkalahatan ay nagkakaintidihan ang mga nagsasalita ng mga uring ito, lalo na sa mga kalapit ng uri. Habang nagmumula sa Kastila ang karamihan ng leksikon ng mga iba't ibang uri ng Chavacano, magkatulad ang kanilang mga pambalarilang istruktura sa mga ibang [[Philippine languages|wikang Pilipino]]. Kabilang sa [[mga wika ng Pilipinas]], ito lamang ang hindi [[Austronesian language|wikang Austronesyo]], ngunit tulad ng mga [[Malayo-Polynesian languages|wikang Malayo-Polynesyo]], gumagamit ito ng [[Reduplication|reduplikasyon]]. Nagmumula ang salitang Chabacano mula sa Kastila, na halos nangangahulugan ng “malaswa” o “bulgar”, ngunit walang negatibong konotasyon ang salita sa mga kasalukuyang nagsasalita at at nawala ang orihinal na kahulugan nito mula sa Kastila. == Distribusyon at mga baryante == === Mga baryante === [[Talaksan:Map_chavacano.gif|right|thumb|190x190px|Mga katutubong nagsasalita na Zamboangueño sa Mindanao]] Nakapagbiling ang mga dalub wika ng anim na Kastilang kriolyong baryante sa Pilipinas. Nakabatay ang kanilang pag-uuri sa kanilang [[Substratum|wikang sustrato]] at sa lugar kung saan sila sinasalita. Ang tatlong kilalang baryante ng Chavacano kung saan [[Tagalog language|Tagalog]] ang kanilang wikang sustrato ay mga kriolyong batay sa [[Luzon]] ay '''Caviteño''' (sinasalita sa [[Cavite City|Lungsod ng Cavite]]), '''Bahra''' o '''Ternateño''' (sinasalita sa [[Ternate, Cavite]]) at '''Ermiteño''' (na dating sinalita sa lumang distrito ng [[Ermita, Manila|Ermita]] sa [[Manila]] at ay lipol ngayon). {| class="wikitable sortable" style="width:100%; margin:auto;" ! style="width:15%;" |Uri ! style="width:13%;" |Tagpuan ! style="width:12%;" |Katutubong nagsasalita |- valign="top" |'''Zamboangueño (Zamboangueño/Zamboangueño Chavacano/Chabacano de Zamboanga)''' |'''[[Zamboanga City|Lungsod ng Zamboanga]], [[Basilan]], [[Sulu]], [[Tawi-Tawi]], [[Zamboanga del Sur]], [[Zamboanga del Norte]], [[Zamboanga Sibugay]]''' |359,000 (Rubino 2008, sinisipi ang senso noong 2000)<ref name="Ethnologue">Ethnologue</ref> |- valign="top" |'''Caviteño (Chabacano di Nisos/Chabacano de Cavite)''' |'''[[Cavite]]''' |4,000 (2013)<ref name="Ethnologue" /> |- valign="top" |'''Cotabateño (Chabacano de Cotabato)''' |'''[[Cotabato City|Lungsod ng Cotabato]], [[Maguindanao]]''' |N/A |- valign="top" |'''Castellano Abakay (Chabacano de Davao)''' |'''[[Davao Region|Rehiyon ng Davao]],''' '''[[Davao City|Lungsod ng Davao]]''' |N/A |- valign="top" |'''Ternateño (Bahra)''' |'''[[Ternate, Cavite|Ternate]]''' |3,000 (2013)<ref name="Ethnologue" /> |- valign="top" |'''Ermiteño (Ermitense)''' |'''[[Ermita]]''' |Lipol |} Mayroong mga teorya kung paano nagbago ang mga iba't ibang baryante ng Chavacano at kung paano sila nauugnay sa isa't isa. Ayon sa mga ibang dalubwika, pinaniniwalaan na naimpluwensiyahan ang Chabacano de Zamboanga ng Chabacano de Cavite na napatunayan ng mga tanyag na pamilyang [[Zamboangueño]] na nagmula sa mga opisyal ng Hukbong Kastila (mula sa [[Spain|Espanya]] at [[Latin America|Amerikang Latino]]), lalo na sa mga mestizo de Caviteño, na nakapuwesto sa [[Fort Pilar]] noong ika-19 na siglo. Noong kinalap ng mga Caviteñong opisyal ang mga manggagawa at tekniko mula sa [[Iloilo]] para patakbuhin ang kanilang mga [[Asukal|tubuhan]] at [[Bigas|palayan]] para bawasan ang dependensya ng lokal na populasyon mula sa Donativo de Zamboanga, ipinapataw ng buwis ang mga tagapulo ng kolonyal na pamahalaan ng Kastila upang suportahan ang pagtatakbo ng muog. Sa kasunod na pandarayuhan ng mga Ilonggong mangangalakal sa Zamboanga, nakakuha ng mga salitang Ilonggo ang Zamboangueño habang lumagom ang naunang mandarayuhang komunidad.<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.zamboanga.org/chavacano/chabacano_by_ben_saavedra.htm|title=Mensajes Y Noticias|date=2005-02-05|access-date=2018-10-19|archive-date=2005-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20050205215037/http://www.zamboanga.org/chavacano/chabacano_by_ben_saavedra.htm|url-status=bot: unknown}}</ref> Karamihan sa mga nagmumukhang salitang [[Cebuano language|Bisaya]] sa Zamboangueño ay salitang Ilonggo sa katotohanan. Kahit nagsimula ang pakikisama ng Zamboangueño sa Bisaya nang mas maaga noong nakapuwesto ang mga Cebuanong sundalo sa Fort Pilar noong panahong kolonyal ng Kastila, bumilis lamang noong ang mga paghiram mula sa Bisaya noong mas malapit sa gitna ng ika-20 siglo mula sa paglipat mula sa Visayas pati na rin ang kasalukuyang paglipat mula sa mga ibang lugar kung saan sinasalita ang Bisaya sa Tangway ng Zamboanga. Sinasalita ang '''Zamboangueño''' (Chavacano) sa [[Zamboanga City|Lungsod ng Zamboanga]], [[Basilan]], mga bahagi ng [[Sulu]] at [[Tawi-Tawi]], at [[Zamboanga del Sur]], [[Zamboanga Sibugay]] at [[Zamboanga del Norte]]. Chabacano de Zamboanga ang pinakadinamikong sinasalitang wika ng Pilipinong Kriolyong Espanyol. Ginagamit ito bilang [[lingua franca]] ng mga Muslim at Kristiyano sa mga komunidad ng Timog-kanlurang Mindanao at mga Kapuluan ng Basilan. Kumalat ang kanyang impluwensiya sa mga ibang isla sa kanluran, tulad ng mga Kapuluang Jolo, pati na rin sa Cotabato at Davao sa Mindanao, at sa huli sa timog sa Malaysia.<ref>{{Cite journal|date=2005-06-01|title=The Journal of Pidgin and Creole Languages and the Society for Pidgin and Creole Linguistics, In Retrospect|journal=Creole Language in Creole Literatures|volume=20|issue=1|pages=167–174|doi=10.1075/jpcl.20.1.09gil|issn=0920-9034}}</ref> Ang mga ibang uri ng Chavacano kung saan [[Cebuano language|Bisaya]] ang kanilang pangunahing wikang substrato ay ang mga kriolyong nakabase sa [[Mindanao]]. Kabilang dito ang '''Castellano Abakay''' o '''Chavacano de Davao''' (sinasalita sa mga ibang lugar sa [[Davao City|Davao]]), na naimpluwensya ng [[Chinese language|Tsino]] at [[Japanese language|Hapones]], at nakahati sa dalawang subdayalekto, ''Castellano Abakay Chino'' at ''Castellano Abakay Japón,'' at '''Cotabateño''' (sinasalita sa [[Cotabato City|Lungsod ng Cotabato]]). Magkatulad ang Cotabateño at Davaoeño sa Zamboangueño. === Mga katangian === Ang mga wikang Chavacano sa Pilipinas ay mga kriolyo batay sa [[Mexican Spanish|Espanyol Mehikano]] at posible rin sa, [[Portuguese language|Portuges]]. Sa mga ibang wikang Chavacano, magkatulad ang karamihan ng mga salita sa [[Andalusian Spanish|Espanyol Andalus]], ngunit marami ang mga salitang hiniram mula sa [[Nahuatl]], isang katutubong wika ng Gitnang Mehiko, na hindi mahahanap sa Espanyol Andalus. Kahit karamihan sa bokabularyo ay Mehikano, nakabatay ang kanyang balarila sa mga ibang [[Languages of the Philippines|wikang Pilipino]], lalo na sa [[Hiligaynon language|Ilonggo]], [[Tagalog language|Tagalog]] at [[Cebuano language|Bisaya]]. Sa pamamagitan ng Kastila, mayroon ding mga impluwensiya ang kanyang talasalitaan mula sa mga wika ng Amerikanong Indiyano tulad ng [[Nahuatl]], [[Taino]], [[Quechua languages|Quechua]], atbp. na napapatunayan ng mga salitang chongo (unggoy, sa halip ng Kastilang '''mono''<nowiki/>'), tiange, atbp.{{Citation needed|date=August 2011}} Salungat sa mga dayalektong nakabase sa Luzon, ang baryanteng Zamboangueño ay may pinakamaraming paghiram at/o impluwensiya mula sa mga iba pang Pilipinong [[Austronesian languages|wikang Austronesyo]] kabilang ang [[Hiligaynon language|Hiligaynon]] at [[Tagalog language|Tagalog]]. Mayroong mga salita mula sa [[Malay language|Malay]] ang Zamboangueño; kasama ito kahit hindi ito katutubong wika ng Pilipinas, naging lingua franca ito ng [[Maritime Southeast Asia|tagatabing-dagat na Timog-silangang Asya]]. Dahil sinasalita rin ang Zamboangueño ng mga Muslim, mayroon ding mga hiniram na sinalita ito mula sa [[Arabic language|Arabe]], pinakaraniwan dito ang mga salitang may kinalaman sa [[Glossary of Islam|Islam]]. Gayunpaman, mahirap sinagin kung nagmumula ang mga salitang ito sa lokal na populasyon o sa Kastila mismo, dahil may 6,000 salita sa Kastila na may pinagmulang Arabe. Mayroon ding mga salita ang Chavacano na may pinagmulang [[Wikang Persa|Persa]] na pumasok sa Chavacano sa pamamagitan ng Malay at Arabe; [[Indo-European languages|wikang Indo-Europeo]] silang dalawa. === Demograpiko === Mahahanap ang pinakamaraming bilang ng nagsasalita ng Chavacano sa '''[[Zamboanga City|Lungsod ng Zamboanga]]''' at sa lalawigang pulo ng [[Basilan]]. Mayroon ding makabuluhang bilang ng mga nagsasalita ng Chavacano sa Lungsod ng Cavite at Ternate. Mayroon ding mga nagsasalita sa mga ilang lugar sa mga lalawigan ng [[Zamboanga del Sur]], [[Zamboanga Sibugay]], [[Zamboanga del Norte]], Davao, at sa Lungsod ng Cotabato. Ayon sa opisyal na senso ng Pilipinas noong 2000, mayroong 607,200 nagsasalita ng Chavacano sa Pilipinas sa taong iyon. Posibleng mas mataas ang tiyak na numero dahil lubos na nilalampasan ang pigura mula sa senso ang populasyon ng Lungsod ng Zamboanga noong 2000, kung saan pangunahing wika ang Chavacano. Bilang karagdagan, hindi rin kasama sa pigura ang mga nagsasalita ng Chavacano sa [[Overseas Filipino|diaspora ng Pilipino]]. Sa kabila nito, Zamboangueño ang baryante na may pinakamaraming nagsasalita, dahil ito ang opisyal na wika ng Lungsod ng Zamboanga, na may ipinapalagay na populasyon na higit sa milyon sa kasalukuyan na opisyal na wika rin sa Basilan. Makahahanap ng mga nagsasalita ng Chavacano sa mga ibang lugar sa Sabah dahil naging sa ilalim ito ng bahagyang soberanya ng Espanya at sa pamamagitan ng mga Pilipinong tumatakas mula sa [[Zamboanga Peninsula|Tangway ng Zamboanga]] at mga lugar na nakararami ang Muslim sa Mindanao tulad ng [[Sulu Archipelago|Kapuluan ng Sulu]]. Sinasalita rin ito ng mga kaunting katutubong tao ng Zamboanga at Basilan, tulad ng mga [[Tausūg people|Tausugs]], the [[Samal people|Samal]], and the [[Yakan]], karamihan ng mga taong iyon ay [[Sunni Islam|Sunni]]. Sa mga katabing probinsya ng Sulu at [[Tawi-Tawi]], mayroong mga Muslim na nagsasalita ng Chavacano de Zamboanga, lahat sila ay kapit-bahay ng mga Kristiyano. Mayroon ding mga nagsasalita ng Chavacano de Zamboanga, mga Kristiyano at Muslim, sa [[Lanao del Norte]] at [[Lanao del Sur]]. Nagsasalita rin ang mga Kristiyano at Muslim sa [[Maguindanao]], [[Sultan Kudarat]], [[Cotabato]], [[South Cotabato|Timog Cotabato]], [[Cotabato City|Lungsod ng Cotabato]], at [[Saranggani]] ng Chavacano de Zamboanga. Tandaan na naging bahagi ng buhay-alamang na [[Republic of Zamboanga|Republika ng Zamboanga]], ang [[Zamboanga Peninsula|Tangway ng Zamboanga]], Basilan, Sulu, Tawi-tawi, [[Maguindanao]], [[Cotabato City|Lungsod ng Cotabato]], [[Soccsksargen]] (rehiyon na binubuo ng [[Sultan Kudarat]], [[Cotabato]], [[South Cotabato|Timog Cotabato]], at [[Saranggani]]) at Rehiyon ng Davao, kung saan pinili ang Chavacano bilang [[Official language|wikang opisyal]]. === Kahalagahan sa lipunan === Halos pasalitang wika ang Chavacano. Sa nakaraan, limtado ang paggamit nito sa panitikan at higit sa lahat nakakulong sa heograpikal na lokasyon kung sinasalita ang isang partikular na baryante. Mas ginagamit ito bilang pasalitang wika kaysa sa [[wikang pampanitikan]] kumpara sa paggamit ng Kastila sa Pilipinas, kung saan mas matagumpay siya bilang wikang sinulat kaysa sa wikang sinasalita. Kamakailan lamang, mayroong mga tangka para hikayatin ang paggamit ng Chavacano bilang wikang pansulat, ngunit karamihan sa mag tangka ay maliit na pagtangka sa alamat at panitikang pang-relihiyon at ilang mga sinaulat sa medya ng paglilimbag. Sa Lungsod ng Zamboanga, habang ginagamit ang wika ng midyang pangmasa, Simbahang Katoliko, edukasyon, at pamahalaang lokal, kaunti lamang ang mga panitikan na sinulat sa Zamboangueño at hindi agad-agad makahahanap ang publiko ng mga rekurso tungkol dito. Dahil sinasalita ang Chavacano ng mga Muslim bilang ikalawang wika hindi lamang sa Lungsod ng Zamboanga at Basilan ngunit sa Sulu at Tawi-tawi rin, inilalathala ang ilang mga libro ng [[Qur'an]] sa Chavacano. == Mga halimbawa == === Zamboangueño === ; Donde tu hay anda? : Kastila: ¿A dónde vas? : (‘Saan ka pupunta?’) ; Ya mirá yo con José. : Kastila: Yo vi a José. : (‘Nakita ko si José.’) ; Ya empezá ele buscá que buscá entero lugar con el sal. : Kastila: El/Ella empezó a buscar la sal en todas partes. : (‘Nagsimula siyang maghanap sa lahat ng dako para sa asin.’) ; Ya andá ele na escuela. : Kastila: El/Ella se fue a la escuela. : (‘Pumunta siya sa paaralan.’) ; Si Mario ya dormí na casa. : Kastila: Mario durmió en la casa. : (‘Natulog si Mario sa loob ng bahay.’) ; El hombre, con quien ya man encuentro tu, es mi hermano. : Kastila: El hombre que encontraste, es mi hermano. : (Ang lalaki na iyong nakilala ay aking kapatid.) ; El persona con quien tu tan cuento, bien alegre gayot. : Kastila: La persona con la que estás hablando es muy alegre. / La persona con quien tú estás conversando es bien alegre. : (Talagang masaya ang taong kausap mo.) ==== Isa pang halimbawa ng Zamboangueño ==== {| class="wikitable" !Zamboangueño !Kastila !Tagalog |- |Treinta y cuatro kilometro desde el pueblo de Zamboanga el Bunguiao, un diutay barrio que estaba un desierto. No hay gente quien ta queda aquí antes. Abundante este lugar de maga animales particularmente maga puerco 'e monte, gatorgalla, venao y otro más pa. Solamente maga pajariadores lang ta visitá con este lugar. |El Bunguiao, a treinta y cuatro kilómetros desde el pueblo de Zamboanga, es un pequeño barrio que una vez fue un área salvaje. No había gente que se quedara a vivir ahí. En este lugar había en abundancia animales salvajes tales como cerdos, gatos monteses, venados, y otros más. Este lugar era visitado únicamente por cazadores de pájaros. |Ang Bunguiao, isang maliit na baranggay na tatlumpung apat na kilometro mula sa lungsod ng Zamboanga, ay dating kasukalan. Walang taong naninirahan dito. Managana ang pook ng mga mabangis na hayop tulad ng mga baboy, musang, usa, at iba pa. Binisita lamang ang lugar ng mga mangangaso ng ibon. |} === Ermiteño === <blockquote>En la dulzura de mi afán, Junto contigo na un peñon Mientras ta despierta El buan y en Las playas del Pasay Se iba bajando el sol. Yo te decía, "gusto ko" Tu me decías, "justo na" Y de repente ¡Ay nakú! Ya sentí yo como si Un asuáng ta cercá. Que un cangrejo ya corré, Poco a poco na tu lao. Y de pronto ta escondé Bajo tus faldas, ¡amoratáo! Cosa que el diablo hacé, Si escabeche o kalamáy, Ese el que no ta sabé Hasta que yo ya escuché Fuerte-fuerte el voz: ¡Aray!</blockquote> == Talasalitaan == === Anyo at estilo === Ang Chavacano (lalo na ang Zamboangueño) ay may dalawang [[Register (sociolinguistics)|rehistro]] o [[Sociolect|sosyolekto]]: ang karaniwan, kolokyal, bulgar o pamilyar at ang pormal na rehistro/sosyolekto. Sa pangkalahatan, mas malapit ang rehistrong pormal sa Kastila, at mas malapit ang rehistrong kolokyal sa mga katutubong wikang Austronesyo. Sa rehistrong/sosyolektong karaniwan, kolokyal, bulgar, o pamilyar, nangngingibabaw ang mga salitang may lokal na pinagmulan o halo ng salitang lokal at Kastila. Karaniwang ginagamit ang rehistrong karaniwan o pamilyar kung nakikipag-usap sa mga taong may pantay na kalagayan o mas mababang kalagayan sa lipunan. Mas madalas din siyang ginagamit sa pamilya, kaibigan at kakilala. Tinatanggap ang paggamit ito sa pangkalahatan. Sa rehistrong/sosyolektong pormal, nangngingibabaw ang mga salitang mula sa Kastila o mga salitang Kastila. Ginagamit ang rehistrong pormal lalo na kapag nagsasalita sa mga taong may mas mataas na kalagayan sa lipunan. Ginagamit din ito kapag nakikipag-usap sa mga matatanda (lalo na sa loob ng pamilya at mga matandang kamag-anak) at sa mga may awtoridad. Mas ginagamit ito ng mga matatandang henerasyon, mestisong Zamboangueño, at sa mga baryo. Ito ang anyong ginagamit sa mga talumpati, edukasyon, midya, at pagsusulat. Pinaghahalo minsan sa ilang antas ng rehistrong pormal ang rehistrong kolokyal. Ipinapakita ng mga sumusunod na halimbawa ang pagkakaiba ng paggmit ng salitang promal at karniwan o pamilyar na salita sa Chavacano: {| class="wikitable" !Tagalog !Chavacano (pormal) !Chavacano (karaniwan/kolokyal/bulgar/pamilyar) !Kastila |- |madulas |resbalozo/resbaladizo |malandug |resbaloso/resbaladizo |- |kanin |morisqueta |kanon/arroz |morisqueta (naiintindihan bilang isang Pilipinong putaheng kanin)/arroz |- |ulan |lluvia/aguacero |aguacero/ulan |lluvia/aguacero |- |putahe |vianda/comida |comida/ulam |vianda/comida |- |mayabang |orgulloso(a) |bugalon(a)/ hambuguero(a) |orgulloso(a) |- |kotse |coche |auto |auto/coche |- |yaya |muchacho (m)/muchacha (f) |ayudanta (babae); ayudante (lalaki) |muchacha(o)/ayudante |- |tatay |papá (tata) |pápang (tata) |papá (padre) |- |nanay |mamá (nana) |mámang (nana) |mamá (madre) |- |lolo |abuelo |abuelo/lolo |abuelo/lolo |- |lola |abuela |abuela/lola |abuela/lela |- |maliit |chico(a)/pequeño(a) |pequeño(a)/diutay |pequeño/chico |- |istorbo |fastidio |asarante / salawayun |fastidio |- |matigas ang ulo |testarudo |duro cabeza/duro pulso |testarudo/cabeza dura |- |tsinelas |chancla |chinelas |chancla/chinelas |- |kasal |de estado/de estao |casado/casao |casado |- |(aking) mga magulang |(mis) padres |(mi) tata'y nana |(mis) padres |- |pilyo(a) |travieso(a) |guachi / guachinanggo(a) |travieso(a) |- |dumulas |rezbalasa/deslizar |landug |resbalar/deslizar |- |pangit |feo (masculine)/fea (feminine) |malacara, malacuka |feo(a) |- |ambon |lluve |talítih |lluvia |- |kidlat |rayo |rayo/quirlat |rayo |- |kulog/bagyo |trueno |trueno |trueno |- |buhawi |tornado/remolino, remulleno |ipo-ipo |tornado/remolino |- |payat (tao) |delgado(a)/flaco(a)/chiquito(a) |flaco/flaquit |delgado/flaco/flaquito |} == Tingnan din == * [[Wikang Kastila sa Pilipinas]] == Mga sanggunian == <references /> == Mga kawing panlabas == {{Interwiki|code=cbk-zam}} * [http://www.sil.org/asia/philippines/ical/papers/Steinkrueger-The_Puzzling_Case_of_Chabacano.pdf ''The Puzzling Case of Chabacano: Creolization, Substrate, Mixing, and Secondary Contact''], papel ni Patrick O. Steinkrüger * [http://filipinokastila.tripod.com/chaba10.html ''Confidence in Chabacano''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110311083751/http://filipinokastila.tripod.com/chaba10.html |date=2011-03-11 }}, papel na inihanda ni Michael L. Forman * [http://www.personal.psu.edu/faculty/j/m/jml34/chabacano.pdf ''Chabacano/Spanish and the Philippine Linguistic Identity'']{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090929122618/http://www.personal.psu.edu/faculty/j/m/jml34/chabacano.pdf |date=2009-09-29 }}, ni John M. Lipski * [http://gamp.c.u-tokyo.ac.jp/~ueda/varilex/art/v10a4.pdf Tungkol sa salitang ''amo'' sa Zamboangueño] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060128033212/http://gamp.c.u-tokyo.ac.jp/%7Eueda/varilex/art/v10a4.pdf |date=2006-01-28 }}, sa wikang Kastila <br />{{Mga wika sa Pilipinas}} 6xpsf8vfp8q0b32hafwh9qwghv32kb3 0 21121 2238144 2237657 2026-10-31T02:48:12Z ~2026-57827-41 168210 Kinansela ang pagbabagong 2237657 ni [[Special:Contributions/~2026-53610-35|~2026-53610-35]] ([[User talk:~2026-53610-35|Usapan]]) 2238144 wikitext text/x-wiki {{Infobox Philippine municipality 2 | infoboxtitle = Bayan ng Atok | sealfile = | caption = Mapa ng [[Benguet]] na nagpapakita sa lokasyon ng Atok. | locatormapfile = {{PH wikidata|image_map}} | region = {{PH wikidata|region}} | province = {{PH wikidata|province}} | districts = Mag-isang Distrito ng Benguet | barangays = 8 | class = Ika-4 na Klase | mayor = Concepcion D. Balao | population_density_km2 = | }} Ang '''Bayan ng Atok''' ay isang ika-4 klaseng [[mga bayan ng Pilipinas|bayan]] sa [[mga lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]] ng [[Benguet]], [[Pilipinas]]. Ayon sa {{PH wikidata|population_as_of}}, ito ay may populasyon na {{PH wikidata|population_total}} sa may {{PH wikidata|household}} na kabahayan. ==Mga Barangay== Ang Bayan ng Atok ay nahahati sa 8 mga [[barangay]]. * Abiang * Caliking * Cattubo * Naguey * Paoay * Pasdong * Poblacion * Topdac ==Demograpiko== {{Populasyon}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} ==Mga Kawing Panlabas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} {{Benguet}} [[Kategorya:Mga bayan ng Benguet]] {{stub}} aeney1d1jvfcaf8g81d5iug4an2ding 0 22717 2238140 2237538 2026-10-31T02:43:48Z ~2026-57827-41 168210 Kinansela ang pagbabagong 2237538 ni [[Special:Contributions/~2026-57301-46|~2026-57301-46]] ([[User talk:~2026-57301-46|Usapan]]) 2238140 wikitext text/x-wiki {{Infobox Philippine municipality 2 | infoboxtitle = Bayan ng Puerto Galera | sealfile = | caption = Mapa ng [[Oriental Mindoro]] na nagpapakita sa lokasyon ng Puerto Galera. | locatormapfile = {{PH wikidata|image_map}} | region = {{PH wikidata|region}} | province = {{PH wikidata|province}} | districts = Unang Distrito ng Oriental Mindoro | barangays = 13 | class = Ika-3 Klase;rural | mayor = Teo Atienza | areakm2 = 247.90 | population_as_of = 2000 | population_total = 21925 | population_density_km2 = 88 | website = | coordinates_wikidata = yes }} Ang '''Bayan ng Puerto Galera''' ay isang ika-4 na klaseng [[mga bayan ng Pilipinas|bayan]] sa [[mga lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]] ng [[Oriental Mindoro]], [[Pilipinas]]. Ayon sa {{PH wikidata|population_as_of}}, ito ay may populasyon na {{PH wikidata|population_total}} sa may {{PH wikidata|household}} na kabahayan. == Mga Barangay == Ang bayan ng Puerto Galera ay nahahati sa 13 mga [[barangay]]. * Aninuan * Balatero * Baclayan * Dulangan * Palangan * Sabang * San Antonio * San Isidro * Santo Niño * Sinandigan * Tabinay * Talipanan * Villaflor ==Demograpiko== {{Populasyon}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga Kawing Panlabas == *[http://www.puertogaleradive.com Puerto Galera Online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210411060409/http://www.puertogaleradive.com/ |date=2021-04-11 }} *[http://www.philsite.net/puerto.htm Puerto Galera Travel Guide] *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.oceanadive.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141221121739/http://www.oceanadive.com/ |date=2014-12-21 }} *{{wikivoyage|Puerto Galera}} *{{wikivoyage|Sabang|Sabang}} {{Oriental Mindoro}} [[Kategorya:Mga bayan ng Oriental Mindoro]] {{stub}} 2awc69n9e24s1bbs42ay0axbr0etg6x 0 35343 2238224 2039808 2026-10-31T10:58:40Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238224 wikitext text/x-wiki {{Infobox Scientist |name = Richard P. Feynman |image = RichardFeynman-PaineMansionWoods1984 copyrightTamikoThiel bw.jpg |image_size = |caption = Si Richard Feynman sa Fermilab |birth_date = {{birth date|1918|5|11|mf=y}} |birth_place = [[Far Rockaway, Queens]], [[New York]], U.S. |death_date = {{death date and age|1988|2|15|1918|5|11|mf=y}} |death_place = [[Los Angeles]], California, U.S. |citizenship = |nationality = Amerikano |ethnicity = |fields = [[Pisika]] |workplaces = [[Manhattan Project]]<br/>[[Cornell University]]<br/>[[California Institute of Technology]] |alma_mater = [[Massachusetts Institute of Technology]] <small>([[Bachelor of Science|B.S.]])</small>,<br>[[Princeton University]] <small>([[Doctor of Philosophy|Ph.D.]])</small> |doctoral_advisor = [[John Archibald Wheeler]] |academic_advisors = [[Manuel Sandoval Vallarta]] |doctoral_students = [[F. L. Vernon, Jr.]]<ref name="ndsu">{{cite web|url=http://genealogy.math.ndsu.nodak.edu/id.php?id=91222|title=Richard Phillips Feynman|publisher=Mathematics Genealogy Project (North Dakota State University)|accessdate=2010-03-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20100120114640/http://genealogy.math.ndsu.nodak.edu/id.php?id=91222|archive-date=2010-01-20|url-status=dead}}</ref><br>[[Willard H. Wells]]<ref name="ndsu"/><br>[[Albert Hibbs|Al Hibbs]]<ref name="ndsu"/><br/>[[George Zweig]]<ref name="ndsu"/><br>[[Giovanni Rossi Lomanitz]]<ref name="ndsu"/><br>[[Thomas Curtright]]<ref name="ndsu"/> |notable_students = [[Douglas D. Osheroff]]<br>[[Robert Barro]]<br>[[W. Daniel Hillis]] |known_for = [[Feynman diagram]]s<br>[[Feynman point]]<br>[[Feynman–Kac formula]]<br>{{nowrap|[[Wheeler–Feynman absorber theory]]}}<br>[[Bethe–Feynman formula]]<br>[[Feynman sprinkler]]<br>[[Feynman Long Division Puzzles]]<br>[[Hellmann–Feynman theorem]]<br>[[Feynman slash notation]]<br>[[Feynman parametrization]]<br>[[Sticky bead argument]]<br>[[One-electron universe]]<br>[[Quantum cellular automata]] |influences = [[Paul Dirac]] |influenced = |spouse = {{marriage|Arline Greenbaum|1941|1945}}(died)<br>{{marriage|Mary Lou Bell|1952|1954}}<br>{{marriage|Gweneth Howarth|1960|1988}} (his death) |awards = [[Albert Einstein Award]] (1954)<br/> {{nowrap|[[Ernest Orlando Lawrence Award|E. O. Lawrence Award]] (1962)}}<br>[[Gantimpalang Nobel]] (1965)<br/>[[Oersted Medal]] (1972)<br>{{nowrap|[[National Medal of Science]] (1979)}} |signature = Richard Feynman signature.svg |footnotes = Siya ang ama ni Carl Fernman at umampong ama nina Michelle Feynman. Siya ang kapatid ni [[Joan Feynman]]. }} Si '''Richard Phillips Feynman''' ({{IPAc-en|icon|ˈ|f|aɪ|n|m|ən}}; 11 Mayo 1918&nbsp;– 15 Pebrero 1988)<ref name="Mehra2002">{{cite journal|last1=Mehra|first1=J.|title=Richard Phillips Feynman. 11 May 1918 - 15 February 1988|journal=Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society|volume=48|issue=0|year=2002|pages=97–128|issn=0080-4606|doi=10.1098/rsbm.2002.0007}}</ref> ay isang [[Amerika]]nong [[pisiko]] na kilala sa kanyang [[pormulasyong landas integral]] ng [[mekanikang quantum]], na [[teoriya]] ng [[quantum elektrodinamika]] at sa [[pisika]] ng [[superpluidad]] ng mga sobrang-pinalamaig(supercooled) na [[likidong helium]] gayundin sa [[partikulong pisika]] kung saan kanyang minungkahi ang [[parton (partikulong pisika)|parton na modelo]]. Para sa kanyang mga ambag sa pagpapaunlad ng quantum na elektrodinamika, si Feynman kasama nina [[Julian Schwinger]] at [[Sin-Itiro Tomonaga]] ay nagwagi ng [[Gantimpalang Nobel]] sa Pisika noong 1965. Siya ay bumuo ng malawak na ginagamit na larawang representasyong skema para sa mga [[matematika]]l na ekspersyong nangangasiwa sa pag-aasal ng mga [[subatomikong partikulo]] na kalaunan ay nakillang [[diagramang Feynman]]. Sa kanyang buong buhay, si Feynman ay naging isa sa pinaka-kilalang mga siyentipiko sa buong mundo. Sa isang poll ng British journal Physics World noong 1999&nbsp;ng mga 130 nangungunang siyentipiko sa buong mundo, siya ay nirangguhang isa sa sampung pinakadakilang mga siyentipiko sa lahat ng panahon.<ref>{{cite web|url=http://media.caltech.edu/press_releases/12019|title=Physics World poll names Richard Feynman one of 10 greatest physicists of all time|access-date=2012-02-06|archive-date=2012-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20120321043038/http://media.caltech.edu/press_releases/12019|url-status=dead}}</ref> Siya ay tumulong sa pagbuo ng [[bombang atomiko]] at isang kasapi ng lupon na umusisa ng [[disaster ng Space Shuttle Challenger]]. Sa karagdagan sa kanyang mga ginawa sa [[teoretikal na pisika]], si Feynman ay binigyan rin ng kredito sa pangunguna sa larangan ng [[pagkukwentang quantum]],<ref>{{cite web|url=http://www.xootic.nl/magazine/jul-2003/west.pdf|title=The Quantum Computer|author=West, Jacob|date=2003-06|accessdate=2009-09-20|archive-date=2015-03-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20150315071736/http://www.xootic.nl/magazine/jul-2003/west.pdf|url-status=dead}}</ref><ref>''Quantum computation''. David Deutsch, Physics World, 1/6/92</ref> at pagpapakilala ng konsepto ng [[nanoteknolohiya]].<ref>{{Harvnb|Edwards|2006|pp= 15–17}}.</ref> Kanyang hinawakan ang pagkapropesor na [[Richard Chace Tolman]] sa teoretikal na pisika sa [[California Institute of Technology]]. Si Feynman ay isang masigasig na tagapagpakilala ng [[pisika]] sa pamamagitan ng parehong mga aklat at mga pagtuturo na ang kilala ang pagsasalita noong 1959 tungkol sa taas-babang [[nanoteknolohiya]]ng tinatawag na ''May saganang kwarto sa Ilalim''(There's Plenty of Room at the Bottom) at ''Mga Pagtuturong Feynman sa Pisika''(The Feynman Lectures on Physics). Si Feynman ay naging kilala rin sa pamamagitan ng kanyang semi-autobiograpikal na mga aklat na ''Surely You're Joking, Mr. Feynman!'' at ''What Do You Care What Other People Think?'' at mga aklat na sinulat sa kanya gaya ng ''Tuva or Bust!''. Siya ay may malalim ring interes sa [[biolohiya]] at kaibigan ng henetiko at mikrobiologong si [[Esther Lederberg]] na bumuo ng [[pagpaplatong replika]] at nakatuklas ng [[bacteriophage lambda]].<ref>{{cite web|url=http://www.estherlederberg.com|title=Esther M. Zimmer Lederberg Memorial Web Site}} This website includes several photos of Feynman alone and with Esther Lederberg.</ref> ==Sanggunian== {{reflist}} {{Normdaten}} <br> {{BD|1918|1988|Feynman, Richard}} {{Nobel Prize in Physics Laureates 1951–1975}} [[Kategorya:Mga Amerikanong Hudyo]] [[Kategorya:Mga pisiko mula sa Estados Unidos]] [[Kategorya:Mga Nobel laureate sa pisika]] [[Kategorya:Mga ateista]] {{stub|Siyentipiko}} tiw8jgeiftkifq67vr2bxwtn5gs0hfq 0 39716 2238054 2219751 2026-10-30T16:15:06Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238054 wikitext text/x-wiki {{Isapanahon|date=Agosto 2026}} [[Talaksan:Windows_logo_and_wordmark_-_2021.svg|thumb|250px|Ang logong kasalukuyang ginagamit ng [[Microsoft Windows]]]] Ang [[Microsoft Windows]], noong una, ay isang hanay ng mga ''[[graphical user interface]]'' at ''[[operating environment]]'' para sa mga [[kompyuter]] na [[IBM]], at iba pang mga kahalintulad na kompyuter na tumatakbo sa ilalim ng [[MS-DOS]], at, matapos ng pagkakalabas ng [[Windows NT 3.1]], ang pinakauna nitong ganap na ''[[operating system]]'' noong [[Hulyo 27]], [[1993]]<ref>{{Cite web |url=http://www.guidebookgallery.org/guis/windows/winnt31 |title=Guidebookgallery |access-date=2008-05-22 |archive-date=2017-10-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171002224841/http://www.guidebookgallery.org/guis/windows/winnt31 |url-status=dead }}</ref>, isa na rin itong hanay ng mga OS. Sa kasalukuyan, ito ang pinakakilala, pinakamabenta, at pinakaginagamit sa buong mundo<ref>[http://www.theregister.co.uk/2001/05/09/winxp_to_be_best_fastest/ The Register]</ref> hindi lamang sa mga tahanan at tanggapan kundi pati rin sa mga [[serbidor]]; ito ay noon pang [[2005]].<ref>[http://www.computerweekly.com/Articles/2005/11/29/213143/windows-becomes-biggest-selling-server-os.htm Computer Weekly]</ref> == Bersyon == :''Silipin din: [[Paghahambing ng mga bersyon ng Microsoft Windows|Paghahambing]] at [[Talaan ng mga bersyon ng Microsoft Windows]]'' <imagemap> Image:Windows family.svg|820px|center|Pamilya ng Microsoft Windows circle 25 36 26 [[Windows 1.0]] circle 99 36 26 [[Windows 2.0]] circle 176 37 26 [[Windows 3.0]] rect 198 143 220 157 [[Windows NT]] circle 250 37 26 [[Windows 3.1x]] circle 250 92 26 [[Windows 3.1x]] circle 270 149 26 [[Windows NT 3.1]] circle 268 232 26 [[Windows NT 3.1]] circle 316 69 26 [[Windows 95]] circle 356 149 26 [[Windows NT 4.0]] circle 356 232 26 [[Windows NT 4.0]] circle 390 69 26 [[Windows 98]] circle 462 69 26 [[Windows Me]] circle 466 150 26 [[Windows 2000]] circle 464 232 26 [[Windows 2000]] circle 534 139 26 [[Windows XP]] circle 535 183 26 [[Windows XP]] circle 572 232 26 [[Windows Server 2003]] circle 594 23 26 [[Talaan ng mga edisyon ng Windows XP#Media Center Edition]] circle 682 23 26 [[Talaan ng mga edisyon ng Windows XP#Media Center Edition]] circle 760 110 26 [[Windows Vista]] circle 762 183 26 [[Windows Vista]] circle 866 232 26 [[Windows Server 2008]] desc top-right </imagemap> === [[1985]] — [[1987]] === :''Silipin din: [[Windows 1.0x]]'' [[Talaksan:Windows.png|left|thumb|Unang logong ginamit ng [[Microsoft Windows]]|250px]] Nagsimula ang [[Microsoft Windows]] noong [[Nobyembre 20]], [[1985]] nang inilabas nito ang pinakauna nitong bersyon: ang [[Windows 1.0]]. Itinatampok sa Windows 1.0 ang kakayahan nitong magpatakbo ng mga [[programa (kompyuter)|programa]] nang sabay-sabay sa ilalim ng ''[[graphical user interface]]'', isang bagay na lubhang nagpapadali ng trabaho; pareho ng mga kakayahang ito ay hindi kayang gawin ng karamihan ng mga batay sa [[DOS]] na ''[[opreating system]]''. Hindi nito kayang pagpatu-patungin ang mga [[dungawan (kompyuter)|dungawan]],<ref>{{Cite web |title=Oldos |url=http://wiki.oldos.org/Windows/Win1x |access-date=2008-05-23 |archive-date=2008-05-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080517133833/http://wiki.oldos.org/Windows/Win1x |url-status=dead }}</ref> kakaunti lamang ang mga programang sumusuporta rito, at mahina ang benta nito.<ref>{{Cite web |title=Vista Ultimate |url=http://www.vistaultimate.com/windows1.htm |access-date=2008-05-23 |archive-date=2008-05-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080513024000/http://www.vistaultimate.com/windows1.htm |url-status=dead }}</ref> Idinisenyo ang Windows 1.0 upang making kagaya ng [[Mac OS]], na nagbunga naman ng pagsasakdal ng [[Apple Inc.]], ang kompanyang gumawa ng Mac OS, laban sa [[Microsoft]] dahil sa sinasabing paglabag nito sa [[karapatang-ari]]ng nagbunga ng [[Dolyar ng Estados Unidos|USD]] 5 bilyong pagkalugi ng Apple;<ref>{{Cite web |title=Apple vs. Microsoft |url=http://www.courttv.com/archive/trials/microsoft/legaldocs/maritz_full.html#6 |access-date=2008-05-23 |archive-date=2008-12-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081201142514/http://www.courttv.com/archive/trials/microsoft/legaldocs/maritz_full.html#6 |url-status=dead }}</ref> at dahil doon napigilan ang Microsoft sa pagdaragdag ng ilang kagamitan sa Windows.<ref>{{Cite web |url=http://www.wired.com/gadgets/pcs/multimedia/2007/01/wiredphotos31 |title=Wired |access-date=2013-06-30 |archive-date=2012-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121031002700/http://www.wired.com/gadgets/pcs/multimedia/2007/01/wiredphotos31/ |url-status=dead }}</ref> [[Talaksan:WinAleman.gif|250px|thumb|Ang [[wikang Aleman|Alemang]] edisyon ng [[Windows 1.02]]|right]] Sa parehong taon ng [[1985]], inilabas ng Microsoft, ang [[Windows 1.02]], isang bersyon ng Windows na kagayang-kagaya ng Windows 1.0 ngunit isinalin sa ilang [[wikang Europeo]] kagaya ng [[wikang Aleman|Aleman]], habang ang edisyong [[wikang Pranses|Pranses]] naman nito ay inilabas noong [[Pebrero 1985]].<ref>{{Cite web |title=Fortune City |url=http://www.fortunecity.com/marina/reach/435/comphis5.html |access-date=2001-06-16 |archive-date=2001-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20010616004910/http://www.fortunecity.com/marina/reach/435/comphis5.html |url-status=live }}</ref> Noong [[Agosto 29]], [[1986]], inilabas ng Microsoft ang [[Windows 1.03]], isa ring bersyong kagayang-kagaya ng Windows 1.0 ngunit mayroong dagdag na suporta para sa [[hardwer]], kagaya ng maramihang mga [[panlimbag]], ''[[font]]'', kagaya ng [[Times New Roman]], at iba pa. At bilang isang pag-aayos sa mga kamailan ng 3.0, sunod namang inilabas ng Microsoft ang [[Windows 4.0]] noong [[Abril 1987]]. === [[1987]] — [[1989]] === [[Talaksan:Windows2.0.png|200px|left|Dito makikitang nakapatong ang "Clock" sa "Control Panel"|thumb]] ::::::::::''Silipin din: [[Windows 2.x]]'' Noong [[Disyembre 9]], [[1987]],<ref>{{Cite web |url=http://www.guidebookgallery.org/guis/windows/win20 |title=Guidebookgallery |access-date=2008-05-23 |archive-date=2019-07-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190727135051/https://guidebookgallery.org/guis/windows/win20 |url-status=dead }}</ref> inilabas ng [[Microsoft]] ang [[Windows 2.0]] bilang ikalawang bersyon ng [[Microsoft Windows]]. Itinatampok sa bersyong ito ang mas malaking paggawa, suporta sa [[hardwer]], nagpapatung-patong na mga [[dungawan (kompyuter)|dungawan]], mas mabuting pamamahala ng [[alaala (kompyuter)|alaala]], mga dragdag na [[tuwirang daang pantipaan]], at iba pa. Ginawa ang ''[[operating system]]'' na ito para sa [[Intel 80386]], at hindi kagaya ng naunang bersyon,<ref>{{Cite web |url=http://www.mark13.org/node/73 |title=Mark13 |access-date=2008-05-23 |archive-date=2008-07-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080725165941/http://www.mark13.org/node/73 |url-status=dead }}</ref> marami nang [[programa (kompyuter)|programang]] ginawa at/o sumusuporta para rito. Ngunit kagaya ng naunang bersyon, isa lamang itong ''[[operating environment]]'', at nagsakdal ang [[Apple Inc.]] muli sa Microsoft dahil sa sinasabing paglabag sa [[karapatang-ari]]ng matatagpuan sa Windows 2.0; bagaman mas saunahin ang Windows 2.0 kung ihahambing sa [[Mac OS]].<ref>{{Cite web |url=http://www.macobserver.com/columns/thisweek/2004/20040731.shtml |title=The Mac Observer |access-date=2008-05-23 |archive-date=2008-05-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080512182122/http://www.macobserver.com/columns/thisweek/2004/20040731.shtml |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Kasaysayan ng Microsoft |url=http://www.thocp.net/companies/microsoft/microsoft_company.htm |access-date=2008-05-23 |archive-date=2008-05-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080514211138/http://www.thocp.net/companies/microsoft/microsoft_company.htm |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.encyclopedia4u.com/w/windows-2-0.html |title=Windows 2.0 |access-date=2008-05-23 |archive-date=2007-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070217235038/http://www.encyclopedia4u.com/w/windows-2-0.html |url-status=dead }}</ref> Sunod namang inilabas ng Microsoft ang [[Windows 2.03]] bilang isang pagpapalawig pa ng mga kakayahan ng Windows 2.0 sa pagtakbo sa Intel 80386. Noong [[Mayo 27]], [[1987]], inilabas ang [[Windows 2.1]], isang dinagdagang bersyon ng Windows 2.03 na naglalayong gumamit ng pinalawig na alaala. Bukod pa rito, mayroon din itong mas malawak na suporta sa hardwer. Noong [[Marso 13]], [[1989]], inilabas naman ng Microsoft ang [[Windows 2.11]]. Irinaragdag dito ang mas maayos pagluluklok, mas mabilis na paglilimbag, at suporta sa hanggang 512 KB ng alaala. === [[1990]] — [[1991]] === :''Silipin din: [[Windows 3.0]]'' [[Talaksan:WinMed1.gif|right|265px|thumb|Makikita ang pinakaunang bersyon ng [[Windows Media Player]] sa [[Windows 3.0 with Multimedia Extension]].]] Noong [[Mayo 22]], [[1990]], inilabas ng [[Microsoft]] ang [[Windows 3.0]]. Itinatampok sa bersyong ito ang kakayahan nitong gumamit ng hanggang 640 KB ng [[alaala (kompyuter)|alaala]]<ref>{{Cite web |title=Kasaysayan ng Microsoft Windows 3.0 |url=http://www.vistaultimate.com/windows3.htm |access-date=2008-05-24 |archive-date=2008-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080928054952/http://www.vistaultimate.com/windows3.htm |url-status=dead }}</ref> lalo na sa mga [[Intel 80286]] at [[Intel 80386|80386]],<ref>{{Cite web |title=Windows 3.0 |url=http://www.javvin.com/softwareglossary/Windows3.html |access-date=2008-05-24 |archive-date=2008-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080625210552/http://www.javvin.com/softwareglossary/Windows3.html |url-status=dead }}</ref> at 16 MB naman kung nasa tumatakbo sa ilalim ng [[16-bit]]; ang kakayahan nitong ito sa alaala ay lubhang makabago sa panahong iyon.<ref>[http://www.techweb.com/encyclopedia/defineterm.jhtml?term=Windows%33%2E%30 TechEncyclopedia]{{Dead link|date=Marso 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[http://www.cachesoftware.com/chemfrontier/index.shtml ''Operating System'' na Windows 3.x]</ref> Bukod pa rito, nagmamay-ari ito ng isang napakamakabagong [[grapika]]ng, para sa panahon na iyon, sumusuporta ng 16 na kulay sa [[VGA]]. Sa mga [[programa (kompyuter)|programa]] naman nito, naglalaman ito ng isang pinabuting pampamahala ng mga [[talaksan]] at [[panlimbag]], at kayang magpatakbo ng mga programa ng [[MS-DOS]] nang sabay-sabay. Bilang pinakamabago sa lahat, malawak ang suporta nito para sa ''[[mouse]]'' kaya hindi na ito nangangailangan pang gamitan palagi ng mga utos sa [[MS-DOS]], at lubhang nagpadali ito sa trabaho.<ref>{{Cite web |title=Computer Hope |url=http://www.computerhope.com/win3x.htm |access-date=2008-05-24 |archive-date=2013-08-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130804181724/http://www.computerhope.com/win3x.htm |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.windows-now.com/files/folders/21092/download.aspx Microsoft]{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Noong [[Oktubre 1991]] naman, inilabas ng Microsoft ang [[Windows 3.0a]], isang maliit na pagsasaayos sa mga nilalaman ng Windows 3.0, kagaya ng [[Himem.sys]], at ang [[Windows 3.0 with Multimedia Extension]], isang maliit na dagdag sa kakayahan ng Windows 3.0 sa larangan ng [[midya]]. Kasama sa bersyong ito ang pinakaunang [[Windows Media Player]] at [[Sound Recorder (Microsoft Windows)|Sound Recorder]], at iba pang mga suportang pangmidya. === [[1992]] — [[1994]] === :''Silipin din: [[Windows 3.1x]] at [[Windows NT 3.1|NT 3.1]]'' [[Talaksan:HotdogWin.png|185px|left|thumb|Naglalaman ang temang "Hot Dog Stand" ng [[Windows 3.1]] ng mga matitingkad at nagsasalungatang kulay.]] Noong [[Abril 6]], [[1992]], inilabas ng [[Microsoft]] ang [[Windows 3.1]] bilang kapalit ng [[Windows 3.0]]. Ang mga bago rito ay ang dagdag na suporta nito para sa [[True Type]] ng [[Apple Inc.]], pagkakaroon ng sarili nitong ''[[antivirus]]'' na [[Microsoft Anti-Virus]], at [[Windows Registry]], mga [[programa (kompyuter)|programa]] at suportang pangmidya at [[laptop]], at iba pa.<ref>[http://support.microsoft.com/kb/83245 Microsoft]</ref> Gumagamit ito ng ''[[graphical user interface]]'' na kagaya ng sa Windows 3.0, at nagtatampok din ng suporta para sa mga programa niyon. Wala na itong [[totoong kaparaanan]] kaya hindi na ito tumatakbo sa mga [[Intel 8086]].<ref>[http://foldoc.org/?Windows+3.1 Windows 3.1]</ref> Nilalaman din sa bersyong ito ang temang "Hot Dog Stand", isang tema ng mga nagsasalungatang kulay, na siya namang ikinukutiya angkin daw na kapangitan.<ref>{{Cite web |url=http://www.codinghorror.com/blog/archives/000341.html |title=Coding Horror |access-date=2008-05-24 |archive-date=2008-05-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080523104239/http://www.codinghorror.com/blog/archives/000341.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://penguinpetes.com/b2evo/index.php?title=why_is_the_transition_from_windows_to_li&more=1&c=1&tb=1&pb=1 |title=Penguin Pete |access-date=2008-05-24 |archive-date=2010-01-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100104010420/http://penguinpetes.com/b2evo/index.php?title=why_is_the_transition_from_windows_to_li&more=1&c=1&tb=1&pb=1 |url-status=dead }}</ref> Noong [[Oktubre 1]], [[1992]], inilabas ang [[Windows for Workgroups 3.1]], isang edisyon ng Windows 3.1 na naglalaman ng mas pinabuting [[paglalambat-lambat]].<ref>[http://encyclopedia2.thefreedictionary.com/Windows+for+Workgroups Free Online Encyclopedia]</ref> Bilang isa ring pagpapabuti ng mga bahaging matatagpuan na sa Windows 3.1,<ref>[http://foldoc.org/?Windows+3.11 Windows 3.11]</ref> inilabas ng Microsoft ang [[Windows 3.11]] noong [[Disyembre 31]], [[1993]]; walang mga bagong kagamitan ito.<ref>[http://www.winhistory.de/more/win31.htm Windows 3.1x]</ref> Kagaya ng Windows 3.1, nilabasan din ng panlambat-lambat na edisyon nito ang Windows 3.11 noong [[Nobyembre 1]], [[1993]]; ito ang [[Windows for Workgroups 3.11]], na mas maraming kagamitang panlambat-lambat kaysa sa Windows for Workgroups 3.1.<ref>{{Cite web |title=Yale |url=http://www.yale.edu/pclt/OPSYS/WFWG311.HTM |access-date=2008-05-24 |archive-date=2008-07-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080724121509/http://www.yale.edu/pclt/OPSYS/WFWG311.HTM |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.cs.umd.edu/hcil/muiseum/systems/win3.11.html Windows for Workgroups 3.xx]</ref><ref>[http://foldoc.org/?Windows+for+Workgroups Windows for Workgroups]</ref><ref>[http://support.microsoft.com/kb/126746 Microsoft]</ref><ref>{{Cite web |title=Kasaysayan ng Windows 3.1 |url=http://wiki.oldos.org/Windows/Win31 |access-date=2008-05-24 |archive-date=2008-05-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080518014916/http://wiki.oldos.org/Windows/Win31 |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.winhistory.de/more/win311.htm Windows for Workgroups 3.1x]</ref> [[Talaksan:WinChin.gif|310px|thumb|right|[[Windows 3.2]]]] Sa kabilang panig naman ng hanay ng [[Windows]], inilabas ng Microsoft ang [[Windows NT 3.1]] bilang pinakaunang bersyon ng [[Windows NT]], pinakaunang bersyon ng Windows na [[32-bit]] at isang ganap na ''[[operating system]]'',<ref>{{Cite web |url=http://www.reactos.org/wiki/index.php/Windows_NT_3.1 |title=ReactOS |access-date=2008-05-25 |archive-date=2007-10-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071015144917/http://www.reactos.org/wiki/index.php/Windows_NT_3.1 |url-status=dead }}</ref>, noong [[Hulyo 27]], [[1993]]. Ito ay ginawa para sa mga tanggapan bilang isang tagapamahala ng [[Lambat-lambat ng lokal na pook|LAN]].<ref>[http://www.oreilly.com/catalog/securwinserv/chapter/ch01.html O' Reilly]</ref> Ang GUIng ginagamit nito ay kagayang-kagaya ng sa Windows 3.1.<ref>[http://www.cs.umd.edu/hcil/muiseum/systems/winnt3.1.html Windows NT 3.1]</ref> Ngunit hindi kagaya ng Windows 3.1, hindi ito naging gaanong mabenta at ilang hardwer lamang ang sinusuportahan nito.<ref>[http://www.winhistory.de/more/nt31.htm Windows NT 3.1]</ref><ref>[http://www.gaby.de/win3x/ent31.htm Windows NT 3.1]</ref> Sa panig mula ng mga pantahanang bersyon ng Windows, inilabas ng Microsoft ang [[Windows 3.2]], ang bersyong [[Tsinong Ipinapayak]] ng Windows na batay sa Windows 3.1<ref>[http://toastytech.com/guis/win32.html Toasty Tech]</ref> na sinang-ayunan ng bansang pinagpadalhan, sa [[Republikang Popular ng Tsina]] noong [[Enero 1993]]<ref>[http://msdn.microsoft.com/en-us/library/cc195103.aspx MSDN]</ref> habang maaari rin itong makuha bilang isang libreng pandagdag ng mga nagmamay-ari ng [[wikang Tsino|Tsinong]] bersyon ng Windows 3.1.<ref>[http://support.microsoft.com/kb/129451#appliesto Microsoft]</ref><ref>[http://www.winhistory.de/more/win32.htm Windows 3.2]</ref> Nagtatampok ang bersyong ito ng 10 paraan upang makapagpasok ng mga [[Tsinong titik]], isang pagpapahirap sa teknolohiya dahil sa pagkakomplekado ng mga titik na iyon.<ref>[http://tprc.si.umich.edu/abstracts/TAN.TXT Mga Suliranin Pampatakarang Pangkaalamaan at Pangkaligtasang Pang-internet sa Republikang Popular ng Tsina]{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === [[1994]] — [[1995]] === :''Silipin din: [[Windows NT 3.5]] at [[Windows NT 3.51|3.51]]'' Noong [[Setyembre 21]], [[1994]], inilabas ng [[Microsoft]]<ref>{{Cite web |url=http://www.guidebookgallery.org/guis/windows/winnt35 |title=GuideBookGallery |access-date=2008-05-26 |archive-date=2020-02-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200203155247/http://www.guidebookgallery.org/guis/windows/winnt35 |url-status=dead }}</ref> ang ikalawa nitong bersyon ng [[Windows NT]]; ito ang [[Windows NT 3.5]]. Isa sa mga bagong kakayahan nito ay ang pagtatalaga ng mga [[mahabang ngalang pantalaksan|mahahabang ngalang pantalaksan]] kung [[File Allocation Table|FAT]] ang ginagamit habang nagtatampok naman ito ng dagdag na bilis at katatagan, at mas kaunting pangangailangan sa [[alaala (kompyuter)|alaala]], at mayroong mas maliit na [[kodigong pinagmulan|kodigo]]. Nagtatampok din ito ng mas malakas na suporta para sa [[paglalambat-lambat]] gamit ang [[TCP/IP]]<ref>{{Cite web |title=Yale |url=http://www.yale.edu/pclt/WINWORLD/NT.HTM |access-date=2008-05-26 |archive-date=2000-02-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20000229122839/http://www.yale.edu/pclt/WINWORLD/NT.HTM |url-status=dead }}</ref>, [[OpenGL]]<ref>[http://support.microsoft.com/kb/124034 Microsoft]</ref> at [[OLE]].<ref>[http://foldoc.org/?Windows+NT+3.5 Windows NT 3.5]</ref>. Hindi kagaya ng mga naunang bersyon, hindi na ito nangangailangan pang manimula sa [[MS-DOS]] habang ang ''[[graphical user interface]]'' nito ay katulad na katulad ng sa [[Windows 3.1]].<ref>[http://www.cs.umd.edu/hcil/muiseum/systems/winnt3.5.html Windows NT 3.5x]</ref> Noong [[Mayo 30]], [[1995]], inilabas ng Microsoft ang [[Windows NT 3.51]]<ref>[http://trillian.randomstuff.org.uk/~stephen/history/timeline-INDEX.html Isang maikling kasaysayan ng panunuos]</ref> Sa lahat-lahat isa lamang itong pagpapabuti ng mga kagamitang matatagpuan na sa Windows NT 3.5 bagaman naglalaman ito ng ilang mga bagong kakayahan, kagaya ng [[pagpikpik ng datos]] sa [[NTFS]]. Ilan sa mga bago at/o inayos dito ay ang dagdag na suporta nito para sa [[3D]] sa OpenGL, at pagsasaayos ng [[kamalian sa paghahati sa mga lumulutang na tuldok ng Pentium]] na ''[[processor]]'' ng [[Intel]].<ref>[http://www.winhistory.de/more/nt351.htm Windows NT 3.5x]</ref> Bagaman dito, nagbunga naman ang mga pagsasaayos na ito sa hindi pagpapakita nang tama ng mga [[Koreanong titik]] sa mga [[programa (kompyuter)|programang]] ginawa para sa Windows NT 3.5; inayos ng Microsoft ang problemang ito sa isang libreng dagdag.<ref>[http://support.microsoft.com/kb/157447 Microsoft]</ref> === [[1995]] — [[1999]] === :''Silipin din: [[Windows 95]], [[Windows NT 4.0|NT 4.0]] at [[Windows 98|98]]'' [[Talaksan:Windows95 desktop.png|thumb|left|Isa sa mga pinakamakabagong katangian ng [[Windows 95]] ang bagung-bago nitong [[GUI]]ng naglalayong magpadali ng paggawa ng mga trabaho sa [[kompyuter]].<ref>{{Cite web |title=Kasaysayan ng Microsoft laban sa Apple |url=http://www.willyhoops.com/microsoft_vs_apple_history.htm |access-date=2008-05-26 |archive-date=2008-08-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080828110344/http://www.willyhoops.com/microsoft_vs_apple_history.htm |url-status=dead }}</ref>|187px]] Noong [[Agosto 24]], [[1995]], naglabas nanaman ang [[Microsoft]] ng isang panibagong pantahanang ''[[operating system]]''; ito ang [[Windows 95]]. Naging isang napakalaking hakbang ito sa pagpapabuti ng [[Windows]] lalo na sa bagung-bago at ibang-iba nitong ''[[graphical user interface]]'' na hindi pa nakikita at nagagamit sa alin mang naunang bersyon ng Windows.<ref>[http://www.computerhope.com/jargon/w/win95.htm Computer Hope]</ref> Ilan sa mga pagbabago sa GUI nito ay ang kawalan nito ng [[Program Manager]] at [[File Manager]] na matatagpuan sa lahat ng naunang bersyon ng Windows. Sa halip nagtatampok ito ng isang bagong [[Start button]] at [[Windows Explorer]]. Karamihan sa mga pangunahing disenyong unang natagpuan sa Windows 95, kagaya ng Start Button at [[Taskbar]], ay nakalakip pa rin sa mga pinakabagong bersyon ng Windows at maging ng karamihan sa mga bersyon ng [[Linux]] magpahanggang-ngayon. Bukod sa GUI nito, ilan sa mga makabagong aspeto nito ang kaunahan nito sa pagiging isang bersyong ganap at [[32-bit]] na OS sa hanay na pantahanan ng Windows. Bagaman 32-bit na ito,<ref>[http://foldoc.org/?Windows+95 Windows 95]</ref> kaya pa rin nitong magpatakbo ng mga [[programa (kompyuter)|programang]] [[16-bit]]. Sinusuportahan ng lahat ng mga bersyon ng Windows 95 ang [[FAT16]] ngunit ang dalawang huling bersyon lamang nito ang sumusuporta sa parehong FAT16 at [[FAT32]].<ref>{{Cite web |url=http://www.users.globalnet.co.uk/~jeacocke/windows2.htm |title=Suporta sa sistemang pantalaksan |access-date=2008-05-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080507234859/http://www.users.globalnet.co.uk/~jeacocke/windows2.htm |archive-date=2008-05-07 |url-status=dead}}</ref> Ilan sa mga bagong kakayahan nito ay ang [[Plug and Play]], mga suportang pangmidya, <ref>{{Cite web |title=Windows 95 (pagtanaw ng mga katangian) |url=http://aslib.co.uk/caa/abstracts/open/95-1829.html |access-date=2008-05-26 |archive-date=2007-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071029064738/http://www.aslib.co.uk/caa/abstracts/open/95-1829.html |url-status=dead }}</ref> suporta sa [[CD-ROM]],<ref>[http://www.winsupersite.com/reviews/win95_preview.asp Paunang tingin sa Windows 95]</ref><ref>[http://www.winhistory.de/more/win95.htm Windows 95]</ref> at pamimindot sa kanang buton ng mga ''[[mouse]]''.<ref>{{Cite web |title=Computer Hope |url=http://www.computerhope.com/win95.htm |access-date=2008-05-26 |archive-date=2008-06-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080602193741/http://www.computerhope.com/win95.htm |url-status=dead }}</ref> Noong [[Agosto 26]], [[1996]], inilabas ng Microsoft ang [[Windows NT 4.0]]. Itinatampok sa bersyong ito ang mas pinabuting mga kakayahang [[paglalambat-lambat|pampaglalambat-lambat]], mas pinapayak na mga kagamitang pampamamahala, at mas pinalawak na suporta sa [[hardwer]]. Gumagamit ito ng GUIng kagayang-kagaya ng sa Windows 95.<ref>{{Cite web |title=2cpu |url=http://www.2cpu.com/OSs/Windows/WinNT.htm |access-date=2008-05-26 |archive-date=2007-04-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070423004652/http://www.2cpu.com/OSs/Windows/WinNT.htm |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.cs.umd.edu/hcil/muiseum/systems/winnt4.html Windows NT 4.0]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.guidebookgallery.org/guis/windows/winnt40 |title=Guidebookgallery |access-date=2008-05-27 |archive-date=2020-02-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200204015457/http://www.guidebookgallery.org/guis/windows/winnt40 |url-status=dead }}</ref>. At kagaya ng mga naunang bersyon ng [[Windows NT]], ito ay ginawa para sa mga tanggapan at [[serbidor]]. Isa itong matatag na OS<ref>[http://www.operating-system.org/betriebssystem/_english/bs-winnt40.htm Windows NT 4.0]</ref> ngunit natakbo lamang ito sa mga [[kaugma ng IBM PC]], [[PowerPC]] at iba pang mga arkitekturang [[RISC]].<ref>[http://www.winhistory.de/more/nt4.htm Windows NT 4.0]</ref> [[Talaksan:Win98ActiveDesktop.gif|thumb|Hinahayaan ng [[Active Desktop]] na gawing [[likuran ng dekstop|likuran ng mga ''desktop'']] ang mga [[pahinang web]], at gumamit ng mga bagay na awtomatikong nagpapabago sa gamit ng [[Internet]].|right|260px]] Noong [[Hunyo 25]], [[1998]],<ref>[http://windowsitpro.com/article/articleid/17693/windows-98-release-date-set-june-25.html Windows 98, ipinahayag na ilalabas sa Hunyo 25]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.guidebookgallery.org/guis/windows/win98 |title=Guidebookgallery |access-date=2008-05-27 |archive-date=2010-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100927085131/http://www.guidebookgallery.org/guis/windows/win98 |url-status=dead }}</ref> inilabas ng Microsoft ang [[Windows 98]], isang pantahanang OS na, kagaya ng Windows NT 4.0, gumagamit ng parehong GUI ng sa Windows 95. Ngunit hindi kagaya ng Windows 95 pareho nitong sinusuportahan ang FAT16 at FAT32.<ref>{{Cite web |url=http://www.users.globalnet.co.uk/~jeacocke/windows1.htm |title=Suporta sa sistemang pantalaksan |access-date=2008-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080625193108/http://www.users.globalnet.co.uk/~jeacocke/windows1.htm |archive-date=2008-06-25 |url-status=dead}}</ref> Isa sa mga pinakamalaking pagsasaayos sa Windows 98 ay ang napakalawak nitong suporta para sa iba-ibang uri ng hardwer at ''[[software]]'',<ref>[http://foldoc.org/?Windows+98 Windows 98]</ref> at dahil dito isinasabi pa nga ng ilan na ito ang OS na mayroong pinakamalawak na suporta sa lahat. Bukod sa malawakang suporta nito, ang isa pang malaking pagbabago nito ay ang malawakang paglalakip ng [[Internet Explorer]] at iba pang mga teknolohiyang pang-[[Internet]] sa mga kagamitan ng OS;<ref>[http://www.computerhope.com/jargon/w/win98.htm Computer Hope]</ref> isa na roon ang [[Active Desktop]]. Ang iba pang mga pagbabago rito ay ang pagsasaayos ng mga problema ng Windows 95.<ref>{{Cite web |title=The OS Files |url=http://www.theosfiles.com/os_windows/ospg_w98.htm |access-date=2008-05-27 |archive-date=2007-07-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070701213633/http://www.theosfiles.com/os_windows/ospg_w98.htm |url-status=dead }}</ref> Noong [[Mayo 5]], [[1999]], bilang isang pagsasaayos at dagdag sa Windows 98 inilabas ng Microsoft ang [[Windows 98 SE]].<ref>[http://news.cnet.com/2100-1040-225460.html CNet]</ref> Isa sa mga malalaking binago rito ay ang mas pinabuti nitong suporta sa [[USB]], dagdag namang suporta para sa [[DVD]], [[Pentium III]], at paglutas ng [[problemang taong 2000]].<ref>[http://www.whatpc.co.uk/whatpc/news/2132445/windows Bagong Windows 98]{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=Microsoft |url=http://download.microsoft.com/download/6/5/f/65f1821b-352b-450c-acc0-40f0fcee92d6/wc072799.exe |access-date=2008-05-27 |archive-date=2013-02-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130219021020/http://download.microsoft.com/download/6/5/f/65f1821b-352b-450c-acc0-40f0fcee92d6/wc072799.exe |url-status=dead }}</ref> === [[2000]] — [[2001]] === :''Silipin din: [[Windows 2000]], [[Windows Me|Me]] at [[Windows XP|XP]]'' Noong [[Pebrero 17]], [[2000]], inilabas ng [[Microsoft]] ang [[Windows 2000]],<ref>{{Cite web |url=http://www.guidebookgallery.org/guis/windows/win2000 |title=Guidebookgallery |access-date=2008-05-28 |archive-date=2008-05-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080517224947/http://www.guidebookgallery.org/guis/windows/win2000 |url-status=dead }}</ref> bagaman wala sa pangalan, isang bersyon ng [[Windows NT]].<ref>{{Cite web |url=http://archives.cnn.com/2000/TECH/computing/02/17/win2k.launch.idg/index.html |title=Opisyal na inilahad ng Microsoft ang Windows 2000 |access-date=2008-05-28 |archive-date=2004-12-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20041207104931/http://archives.cnn.com/2000/TECH/computing/02/17/win2k.launch.idg/index.html |url-status=dead }}</ref> Ang Windows 2000, bago pa ito ilabas, ay sinalot ng mula 63,000 hanggang 65,000 mga ''[[bug (kompyuter)|bug]]''; ito ay pinatunayan ng isang nakawalang ulat mula sa Microsoft mismo.<ref>[http://slashdot.org/article.pl?no_d2=1&sid=00/02/11/1840225 Slashdot]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.oops-web.com/FoleyOn2000.html |title=Oops Web |access-date=2008-05-28 |archive-date=2008-05-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080522000249/http://www.oops-web.com/FoleyOn2000.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.advogato.org/article/51.html |title=Advogato |access-date=2008-05-28 |archive-date=2008-07-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080704142136/http://advogato.org/article/51.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://archives.cnn.com/2000/TECH/computing/02/17/windows.2000/ |title=CNN |access-date=2008-05-28 |archive-date=2008-03-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080309201656/http://archives.cnn.com/2000/TECH/computing/02/17/windows.2000/ |url-status=dead }}</ref> Kaya nga sa mismong araw ng pagkakalabas nito ay naglabas na rin kaagad ang Microsoft ng isang pag-aayos na makukuha sa [[Internet]].<ref>[http://support.microsoft.com/kb/253934 Microsoft]</ref> Bagaman dito, kagaya ng [[Windows 98 SE]], malawak din ang suporta nito;<ref>[http://www.computerhope.com/jargon/w/win2000.htm Computer Hope]</ref> ito ay lalo na sa [[plataporma (kompyuter)|plataporma]], kung saan pareho nitong sinusuportahan ang [[CISC]] at [[RISC]], [[protokol (kompyuter)|protokol]], mga [[sistemang pantalaksan]], at iba pang mga bagong teknolohiya, kagaya ng [[FireWire]] at ''[[infrared]]''. Ang Windows 2000 din ang isa sa mga pinakamatatag na bersyon ng [[Windows]], <ref>[http://www.winhistory.de/more/win2000.htm Windows 2000]</ref> at isa rin sa mga pinakamalaking pagbabago nito ay ang kaligtasan nito.<ref>[http://www.microsoft.com/presspass/features/2000/02-01w2ksecurity.mspx Microsoft]</ref><ref>[http://foldoc.org/?Windows+2000 Windows 2000]</ref><ref>{{Cite web |title=Mga katangian ng Windows 2000 |url=http://tutorials.namesdirect.com/features-of-windows-2000.htm |access-date=2008-05-28 |archive-date=2006-09-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060905001655/http://tutorials.namesdirect.com/features-of-windows-2000.htm |url-status=dead }}</ref> [[Talaksan:WinMeBSOD.gif|Ipinapahiwatig ng mga ''[[blue screen of death]]'' ang isang pagkakamailang pansistema;<ref>{{Cite web |url=http://www.rverscomputerhelp.com/bluescreen.html |title=Ang bughaw na tabing ng kamatayan |access-date=2008-05-28 |archive-date=2008-05-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080511213259/http://www.rverscomputerhelp.com/bluescreen.html |url-status=dead }}</ref><ref>[http://foldoc.org/?Blue+Screen+of+Death Bughaw na tabing ng kamatayan]</ref><ref>[http://www.computerhope.com/jargon/b/bsod.htm Computerhope]</ref> isang karaniwang tanawin sa [[Windows Me]] kapag nagkakamali ito.|thumb|200px|left]] Noong [[Setyembre 14]], [[2000]], bilang huling bersyon ng Windows na batay sa arkitekturang [[Windows 9x|9x]], inilabas ng Microsoft ang [[Windows Me]].<ref>{{Cite web |url=http://www.guidebookgallery.org/guis/windows/winme |title=Guidebookgallery |access-date=2008-05-28 |archive-date=2006-10-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061004102541/http://www.guidebookgallery.org/guis/windows/winme |url-status=dead }}</ref> Ayon sa Microsoft, nilalayon daw ng Windows Meng pagbutihin ang mga aspetong ng [[kompyuter]] sa kaligtasan, midya, Internet at [[pantahanang paglalambat-lambat]],<ref>[http://www.microsoft.com/presspass/press/2000/Jun00/WinMeReleasePR.mspx Microsoft]</ref> at kaya naman, ayon din sa Microsoft, pinagbuti nila ang mga teknolohiyang ito para sa kabutihan ng mga ordinaryong manggagamit.<ref>[http://www.theosfiles.com/os_windows/ospg_wme.htm The OS Files]</ref><ref>{{Cite web |title=Mga pagtanaw ng Bleinhem House — Microsoft |url=http://www.bhreviews.co.uk/Software/windows_me.htm |access-date=2008-05-28 |archive-date=2008-06-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080612104126/http://www.bhreviews.co.uk/Software/windows_me.htm |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.microsoft.com/presspass/features/2000/sept00/09-14winme.mspx Microsoft]</ref> Sa kabaliktaran, ibang-iba ang sinasabi ng halos lahat ng mga nagsiyasat nito, at dahil din dito karaniwan ding itong ihinahambing sa [[Windows Vista]], isa ring ''[[operating system]]'' na nakatanggap ng malawakang pangungutiya,<ref>[http://cmsreport.com/node/1623 Windows Vista katumbas ng Windows Me]</ref> at itinuturing na "pinakamasamang OS magpakailanman" at iba pang mga bagay na kaugnay niyon.<ref>{{Cite web |title=Pinapatunayan ng Windows Me na ito ang pinakamasama laban sa Vista at sa lahat pa ng iba |url=http://vista.blorge.com/2008/04/27/windows-me-proves-itself-as-worst-against-vista-and-all-others/ |access-date=2008-05-28 |archive-date=2008-05-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080501073609/http://vista.blorge.com/2008/04/27/windows-me-proves-itself-as-worst-against-vista-and-all-others/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Natalo ang Vista ng Me sa koronang pinakamasamang ''operating system'' |url=http://vista.blorge.com/2008/04/22/vista-loses-crown-of-worst-operating-system-to-windows-me/ |access-date=2008-05-28 |archive-date=2008-06-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080623211526/http://vista.blorge.com/2008/04/22/vista-loses-crown-of-worst-operating-system-to-windows-me/ |url-status=dead }}</ref> Lahat ng pangungutiyang ito ay dahil daw sa palagiang pagpatay at kabagalan nito, at sa iba pang mga bagay.<ref>{{Cite web |title=Ang Windows Me ang pinakamasamang ''operating system'' magpakailanman |url=http://chris.pirillo.com/2007/06/15/windows-me-worst-operating-system-ever/ |access-date=2008-05-28 |archive-date=2008-07-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080702221750/http://chris.pirillo.com/2007/06/15/windows-me-worst-operating-system-ever/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Mga hinanakit sa Windows Me |url=http://www.computergripes.com/WindowsME.html |access-date=2008-05-28 |archive-date=2008-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080516143903/http://computergripes.com/WindowsME.html |url-status=dead }}</ref> Sa lahat-lahat, ang kakaunti lamang ang idinagdag sa Windows Me kaya kamukhang-kamukha pa rin nito ang [[Windows 98]].<ref>[http://www.winhistory.de/more/winme.htm Windows Me]</ref> [[Talaksan:Windows xp.jpg|205px|thumb|right|[[Windows XP]]]] Noong [[Oktubre 25]], [[2001]], inilabas ng Microsoft ang [[Windows XP]],<ref>[http://c2.com/cgi/wiki?WindowsXp Windows XP]</ref><ref>[http://www.internetnews.com/bus-news/article.php/9_761921 Internet News]</ref><ref>{{Cite web |title=PCWorld |url=http://www.pcworld.com/article/id,49606-page,1/article.html |access-date=2008-05-28 |archive-date=2008-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080516080650/http://www.pcworld.com/article/id,49606-page,1/article.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://archives.cnn.com/2001/TECH/ptech/10/25/xp.london.launch/index.html |title=CNN |access-date=2008-05-28 |archive-date=2008-05-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080515202342/http://archives.cnn.com/2001/TECH/ptech/10/25/xp.london.launch/index.html |url-status=dead }}</ref> isang OS na batay sa Windows NT, ngunit hindi kagaya ng mga naunang bersyon ng Windows NT, itinatampok din ito para sa mga tahanan hindi lamang para sa mga tanggapan. Sa paglalabas ng Windows XP, nagsanib na ang dalawang dating hiwalay na mga hanay ng OS: ang Windows para sa mga tahanan, at Windows NT para sa mga tanggapan at [[serbidor]].<ref>[http://foldoc.org/?Windows+XP Windows XP]</ref><ref>{{Cite web |title=OnePC |url=http://www.onepc.net/index.php?view=docs&doc_id=98 |access-date=2008-05-28 |archive-date=2007-10-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071018090823/http://onepc.net/index.php?view=docs&doc_id=98 |url-status=dead }}</ref> Nagtatampok ang bersyong ito ng mararaming pagbabago. Isa na rito ang bago nitong makulay na ''[[graphical user interface]]'', mga bagong bersyon ng mga nilalaman nito, mga bagong [[programa (kompyuter)|programa]], kagaya ng [[Windows Movie Maker]], at madaliang pagpapalit-palit ng mga manggagamit. Bagaman dito, malawak pa rin ang suporta nito para sa mga lumang ''[[software]]'' at [[hardwer]].<ref>[http://www.winhistory.de/more/winxp.htm Windows XP]</ref> === [[2002]] — [[2006]] === :''Silipin din: [[Windows XP Media Center Edition]], [[Windows Server 2003|Server 2003]] at [[Windows Fundamentals for Legacy PCs|Fundamentals for Legacy PCs]]'' [[Talaksan:WinXPMedCenEd.jpg|left|[[Windows XP Media Center Edition]]|thumb|200px]] Bilang isang bagong [[Talaan ng mga edisyon ng Windows XP|edisyon ng Windows XP]], inilabas ang [[Windows XP Media Center Edition 2002]], isang edisyong batay sa [[Windows XP Professional]], at naglalaman ng isang bagong ''[[graphical user interface]]''<ref>[http://windowsitpro.com/Articles/Index.cfm?ArticleID=26485&DisplayTab=Article Inilabas ng Microsoft ang Windows XP Media Center Edition]</ref> at [[Windows Media Center]],<ref>{{Cite web |title=Windows XP Media Center Edition |url=http://www.dcviews.com/news-s.htm?ns231000 |access-date=2008-05-29 |archive-date=2012-03-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120322115927/http://www.dcviews.com/news-s.htm?ns231000 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Ano ang Windows XP Media Center Edition 2002 |url=http://www.salloway.org.uk/MediaCenter/2002/freestyle.htm |access-date=2008-05-29 |archive-date=2009-09-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090915202838/http://www.salloway.org.uk/MediaCenter/2002/freestyle.htm |url-status=dead }}</ref><ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/2131167.stm BBC]</ref> na pinapahintulutan ang panonood ng [[telebisyon]] sa gamit [[Internet na malawak ang banda]] sa [[kompyuter]],<ref>[http://www.microsoft.com/windows/products/winfamily/mediacenter/default.mspx Microsoft]</ref><ref>{{Cite web |url=http://reviews.cnet.com/software/microsoft-windows-xp-media/4505-3513_7-20628342.html |title=CNet |access-date=2008-05-29 |archive-date=2008-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080207090113/http://reviews.cnet.com/software/microsoft-windows-xp-media/4505-3513_7-20628342.html |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.theosfiles.com/os_windows/ospg_wxp_media.htm The OS Files]</ref> at mas mabuting pagsisinop ng mga [[bidyo]], [[larawan]] at [[tugtugin]].<ref>[http://www.microsoft.com/presspass/Press/2002/Jul02/07-16MediaCenterPR.mspx Microsoft]</ref><ref>[http://www.winsupersite.com/reviews/windowsxp_mediacenter.asp WinSupersite]</ref> Malawak din ang suporta nito; sinusuportahan nito ang mga [[hardwer]] ng [[Dell]], [[Sony]] at [[HP]].<ref>[http://www.skullbox.net/xpmce.php Skull box]</ref> Makukuha ang Windows XP Media Center Edition sa mararaming bersyon: tig-isa para sa mga taong 2002, [[Windows XP Media Center Edition 2003|2003]], [[Windows XP Media Center Edition 2004|2004]] at [[Windows XP Media Center Edition 2005|2005]]; bawat isa sa kanila ay nagtatampok ng mga maliliit na paglilinis at pagbabago.<ref>{{Cite web |title=Anong bersyon ng Windows Media Center ang ginagamit ko? |url=http://www.salloway.org.uk/MediaCenter/2004/version.htm |access-date=2008-05-29 |archive-date=2008-06-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080601182800/http://www.salloway.org.uk/MediaCenter/2004/version.htm |url-status=dead }}</ref>[[Talaksan:Winserv2003.png|[[Windows Server 2003]]|right|155px|thumb]] Noong [[Marso 28]], [[2003]], inilabas ng Microsoft ang [[Windows Server 2003]], isang bagong bersyon ng Windows na para sa mga [[serbidor]].<ref>[http://news.cnet.com/Windows-Server-2003-goes-gold/2100-1012_3-994437.html CNet]</ref><ref>{{Cite web |title=Windows Server 2003 handa nang ilabas |url=http://www.vnunet.com/vnunet/news/2121922/windows-server-2003-ready-release |access-date=2005-11-03 |archive-date=2005-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051103043015/http://www.vnunet.com/vnunet/news/2121922/windows-server-2003-ready-release |url-status=live }}</ref> Gumagamit ito ng GUI ng Windows XP ngunit [[abo (kulay)|abo]],<ref>[http://toastytech.com/guis/srv2k3.html Toasty Tech]</ref> habang nagtatampok ito ng mas pinaigting na suporta sa mga malalaking sistema, kagaya ng [[kumpulan (kompyuter)|pagkukumpul-kumpol]], pagkakaroon ng pinabuting [[Active Directory]],<ref>{{Cite web |title=10 dahilan sa pagwiwindows Server 2003 |url=http://www.burnbank.co.uk/index.asp?section=22&anchor=38 |access-date=2008-05-29 |archive-date=2008-05-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080521222415/http://www.burnbank.co.uk/index.asp?section=22&anchor=38 |url-status=dead }}</ref>, suporta para sa [[Itanium]], hanggang 512 GB ng [[alaala (kompyuter)|alaala]] at 64 na processor, at mga serbisyong web, at pinaigting na kaligtasan sa pagdaragdag nito ng isang sariling ''[[firewall]]'', mga bagong patakarang pansistema, pinababampribilehiyong [[Internet Information Services|IIS]] upang mabawasan ang bunga ng alin mang atake, mas mataas na katatagan, at iba pa.<ref>[http://www.theosfiles.com/os_windows/ospg_w2003s.htm The OS Files]</ref><ref>{{Cite web |title=Itreviews |url=http://www.itreviews.co.uk/software/s201.htm |access-date=2008-05-29 |archive-date=2008-06-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080602023711/http://www.itreviews.co.uk/software/s201.htm |url-status=dead }}</ref><ref>[http://technet.microsoft.com/en-us/windowsserver/bb429524.aspx Microsoft]</ref><ref>{{Cite web |title=Microsoft Windows Server 2003 |url=http://www.asolution.co.uk/Microsoft+Products/Windows+Server+2003/default.aspx |access-date=2008-05-29 |archive-date=2008-05-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080530150140/http://www.asolution.co.uk/Microsoft+Products/Windows+Server+2003/default.aspx |url-status=dead }}</ref> Inilabas ito sa mararaming edisyon, at inilabasan ng mga service pack sa mga susunod na taon. == Mga sanggunian == <div style="height: 270px; overflow: auto; padding: 3px; border:1px solid #AAAAAA; reflist4" > * [http://www.computerhope.com/history/windows.htm Kasaysayan ng Microsoft Windows] * [https://web.archive.org/web/20001017211615/http://members.fortunecity.com/pcmuseum/windows.htm Windows] * [http://www.vistaultimate.com/vintage_windows.htm Vista Ultimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070816132335/http://www.vistaultimate.com/vintage_windows.htm |date=2007-08-16 }} * [http://www.microsoft.com/windows/WinHistoryDesktop.mspx Microsoft] * [http://www.ug.bcc.bilkent.edu.tr/~farukg/yazilar/histwindows.htm Kasaysayan ng Windows] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080412133053/http://www.ug.bcc.bilkent.edu.tr/~farukg/yazilar/histwindows.htm |date=2008-04-12 }} * [http://kb.iu.edu/data/abwa.html Ano ang kasaysayan ng Microsoft Windows?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080613035546/http://kb.iu.edu/data/abwa.html |date=2008-06-13 }} * [http://trillian.randomstuff.org.uk/~stephen/history/ Isang maikling kasaysayan ng panunuos] * [http://www.winhistory.de/more/win1.htm Windows 1.0] * [http://www.kernelthread.com/mac/vpc/win.html Windows] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051125114815/http://www.kernelthread.com/mac/vpc/win.html |date=2005-11-25 }} * [http://cybernetnews.com/2008/04/21/cybernotes-history-of-windows-system-requirements/ Lunes ng Microsoft] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080525140706/http://cybernetnews.com/2008/04/21/cybernotes-history-of-windows-system-requirements/ |date=2008-05-25 }} * [http://support.microsoft.com/kb/32905 Microsoft] * [http://www.winhistory.de/more/win2.htm Windows 2.x] * [http://oldfiles.org.uk/powerload/timeline.htm Oldfiles] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071028074338/http://oldfiles.org.uk/powerload/timeline.htm |date=2007-10-28 }} * [http://www.winhistory.de/more/win3.htm Windows 3.0] * [http://www.softstack.com/password/windows_98.html Softstack] * [http://www.winhistory.de/more/win98.htm Windows 98] * [http://www.computerhope.com/win98.htm Computer Hope] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080525115707/http://www.computerhope.com/win98.htm |date=2008-05-25 }} {{reflist}} </div> == Silipin din == * [[Kritisismo ng Microsoft Windows]] * [[Kasaysayan ng mga operating system|Kasaysayan ng mga ''operating system'']] * [[Microsoft]] {{Windows}} {{Windows-nilalaman}} {{Microsoft}} [[Kategorya:Microsoft Windows]] 8rfscjmbitxqmba831ulvpyqd0xwihz 0 41284 2238071 2221305 2026-10-30T20:38:15Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238071 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |name = Maize |image = Koeh-283.jpg |image_caption = Kabilang ang mga [[bulaklak]] na lalaki at babae |image_alt = Ilustrasyong pambotanik na pinapakita ang mga bulaklak na lalaki at babae |genus = Zea (plant) |species = mays |status = LC |status_system = IUCN3.1 |status_ref = <ref>{{cite journal |last1=Contreras |first1=A. |last2=Ruíz Corral |first2=J. A. |last3=Menjívar |first3=J. |last4=Aragón Cuevas |first4=F. |last5=González Ledesma |first5=M. |last6=Sánchez |first6=J. J. |date=2019 |title=Zea mays |journal=The IUCN Red List of Threatened Species 2019: E.T77726273A77726310 |doi=10.2305/IUCN.UK.2019-2.RLTS.T77726273A77726310.en |doi-access=free|language=en }}</ref> |authority = [[Carl Linnaeus|L.]] }} Ang '''mais''' ('''''Zea mays''''') ay isang mataas na matabang [[Poaceae|damo]] na nagbubunga ng [[Angkak|butil na angkak]]. Dinomestikado ito ng mga katutubo sa timog [[Mehiko]] noong mga 9,000 taon na ang nakalilipas mula sa ligaw na teosinte. Itinanim ito ng mga [[katutubong Amerikano]] kasama ang priholes at [[kalabasa]] sa polikulturang Tatlong Magkakapatid na Babae. Nagdudulot ang madahong tangkay ng halaman ng mga lalaking pamumukadkad o palawit na nakakalikha ng [[Bulo (bulaklak)|bulo]], at mga babaeng pamumukadkad na tinatawag na tainga. Ang mga tainga ay nagbubunga ng butil, na kilala bilang ubod (o ''kernel'') o [[Buto ng halaman|buto]]. Sa modernong komersyal na mga bariyedad, karaniwang ang mga ito na [[dilaw]] o [[puti]]; maaaring maraming mga kulay ang iba pang mga bariyedad. Umaasa ang mais sa mga tao para sa pagpaparami nito. Mula sa [[Palitang Kolumbiyano]], ito ang naging [[pangunahing pagkain]] sa maraming bahagi ng mundo, na nahigitan ng mais ang kabuuang produksyon ng [[trigo]] at [[Palay|bigas]]. Karamihan ginagamit ang mais para sa pakain sa hayop, maging bilang butil o bilang buong halaman, na maaaring itali o gawing mas malasang ensilahe. Tinatawag na matamis na mais ang mga uri ng mais na mayaman sa asukal na itinatanim para kainin ng tao, habang ginagamit ang mga uri ng mais pambukid bilang pakain sa hayop, para gawin tulad ng giniling na mais (o ''cornmeal'') o masa ng mais, gawgaw na mais, sirup na mais, dinidiin para maging mantika na mais, bilang mga [[Inuming nakakalasing|inuming nakalalasing]] tulad ng wisking ''bourbon'', at bilang mga kemikal na panggatong kabilang ang etanol at iba pang mga ''biofuel''. == Mga pangalan == Hinango ang pangalang ''mais'' o ''maize'' sa anyong [[Kastila]] na {{Lang|es|maíz}} ng Taíno na {{Lang|tnq|mahis}}.<ref>{{Cite OED|maize, n. (and adj.)}}</ref> Ginamit ng [[Botanika|botanikong]] [[Suweko]] na si [[Carl Linnaeus]] ang karaniwang pangalan ng ''maize'' bilang epitetong espesye sa ''Zea mays''.<ref name="Ranum">{{Cite journal |last=Ranum |first=Peter |last2=Peña-Rosas |first2=Juan Pablo |last3=Garcia-Casal |first3=Maria Nieves |date=Abril 2014 |title=Global maize production, utilization, and consumption |journal=Annals of the New York Academy of Sciences |language=en |volume=1312 |issue=1 |pages=105–112 |bibcode=2014NYASA1312..105R |doi=10.1111/nyas.12396 |pmid=24650320 |doi-access=free}}</ref> Mas ninanais ang pangalang ''Maize'' sa pormal, siyentipiko, at internasyonal na paggamit bilang karaniwang pangalan dahil partikular itong tumutukoy sa isang butil na ito, hindi tulad ng ibang tawag, na may kumplikadong iba't ibang kahulugan na nag-iiba depende sa konteksto at heyograpikong rehiyon.<ref name="Ensminger">{{Cite book |last=Ensminger |first=Audrey H. |title=Foods and Nutrition Encyclopedia, 2nd ed. |publisher=CRC Press |year=1994 |isbn=978-0-8493-8980-1 |page=[{{google books |plainurl=y |id=XMA9gYIj-C4C|page=479}} 479] |language=en |quote=The word "maize" is preferred in international usage because in many countries the term "corn", the name by which the plant is known in the United States, is synonymous with the leading cereal grain; thus, in England "corn" refers to wheat, and in Scotland and Ireland it refers to oats.}}</ref> Karamihan sa mga bansa ay pangunahing gumagamit ng terminong ''maize'', at sa [[Wikang Ingles|Ingles]], tinatawag itong ''corn'' na pangunahing ginagamit sa [[Estados Unidos]] at ilang iba pang mga bansang nagsasalita ng Ingles.<ref name="OxfordEncyclopedia">{{Cite book |last=McLellan Plaisted |first=Susan |url=https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/acref/9780199734962.001.0001/acref-9780199734962-e-0218 |title=The Oxford Encyclopedia of Food and Drink in America |date=2013 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0199739226 |editor-last=Smith |editor-first=Andrew |edition=Ikalawa |location=New York |language=en |chapter=Corn |quote=The use of the word "corn" for what is termed "maize" by most other countries is peculiar to the United States. Europeans who were accustomed to the names "wheat corn", "barley corn", and "rye corn" for other small-seeded cereal grains referred to the unique American grain maize as "Indian corn." The term was shortened to just "corn", which has become the American word for the plant of American genesis. |access-date=15 Pebrero 2023}}</ref><ref name="Espinoza 2015">{{Cite web |last=Espinoza |first=Mauricio |date=Abril 1, 2015 |title='All Corn Is the Same,' and Other Foolishness about America's King of Crops |url=https://cfaes.osu.edu/news/articles/‘all-corn-is-the-same’-and-other-foolishness-about-america’s-king-crops |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201203073514/https://cfaes.osu.edu/news/articles/‘all-corn-is-the-same’-and-other-foolishness-about-america’s-king-crops |archive-date=Disyembre 3, 2020 |access-date=21 Setyembre 2022 |publisher=Ohio State University: College of Food, Agricultural, and Environmental Sciences |language=en}}</ref> Sa mga bansang Ingles pangunahing gumagamit ng terminong ''maize'', ang salitang "''corn''" ay maaaring tumukoy sa anumang pananim na [[angkak]], na nag-iiba depende sa [[heograpiya]] na may lokal na [[pangunahing pagkain]],<ref name="OED_corn">{{Cite OED|corn, n.1}}</ref> tulad ng [[trigo]] sa [[Inglatera]] at [[abena]] sa [[Eskosya]] at [[Irlandes]].<ref name="Ensminger" /> Ang paggamit ng ''corn'' para sa ''maize'' ay nagsimula bilang isang pagpapaikli ng "''Indian corn''" noong ika-18 dantaon sa [[Hilagang Amerika]].<ref name="Mencken">{{Cite book |last=Mencken |first=H. L. |title=The American language : an inquiry into the development of English in the United States |url=https://archive.org/details/americanlanguage0000menc_j3c1 |date=1984 |publisher=Alfred A. Knopf |isbn=0394400755 |edition=Ika-4 |location=New York |page=[https://archive.org/details/americanlanguage0000menc_j3c1/page/122 122] |language=en |quote=Corn, in orthodox English, means grain for human consumption, especially wheat, e.g., the Corn Laws. The earliest settlers, following this usage, gave the name of Indian corn to what the Spaniards, following the Indians themselves, had called maiz. . . . But gradually the adjective fell off, and by the middle of the Eighteenth Century maize was simply called corn and grains in general were called breadstuffs. Thomas Hutchinson, discoursing to George III in 1774, used corn in this restricted sense speaking of "rye and corn mixed." "What corn?" asked George. "Indian corn," explained Hutchinson, "or as it is called in authors, maize."}}</ref> Sa [[Wikang Tagalog|Tagalog]], tinatawag itong "mais" na hango sa Kastilang "''maiz''", at binabaybay ng ganito alinsunod sa [[Palabaybayan ng Filipino|ortograpiyang Filipino]]. Itinuturing ng mga internasyonal na grupo tulad ng ''Center for Agriculture at Bioscience International'' (Sentro para sa Agrikultura at Internasyunal na Biyosiyensa) ang mais na karaniwang pangalan.<ref>{{Cite web |title=''Zea mays'' (maize) |url=https://www.cabi.org/isc/datasheet/57417 |access-date=16 Setyembre 2022 |publisher=CABI |language=en}}</ref> Ginagamit ang salitang ''maize'' ng [[Organisasyon ng Pagkain at Agrikultura|FAO]] ng [[Mga Nagkakaisang Bansa]],<ref>{{Cite web |title=Maize |url=https://www.fao.org/land-water/databases-and-software/crop-information/maize/en/ |access-date=16 September 2022 |publisher=FAO |language=en |archive-date=16 Septiyembre 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220916024937/https://www.fao.org/land-water/databases-and-software/crop-information/maize/en/ |url-status=dead }}</ref> at sa mga pangalan ng ''International Maize and Wheat Improvement Center'' (Sentrong Pandaigdigan sa Pagpapabuti ng Mais at Trigo) ng [[Mehiko]], ang ''Indian Institute of Maize Research'' (Institutong Indiyano ng Pananaliksik ng Mais), <ref>{{Cite web |title=Overview – ICAR-Indian Institute of Maize Research |url=https://iimr.icar.gov.in/overview/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20221005162737/https://iimr.icar.gov.in/overview/ |archive-date=2022-10-05 |access-date=2022-09-16 |language=en}}</ref> ang ''Maize Association of Australia'' (Asosasyon ng Mais ng [[Australya]]),<ref>{{Cite web |title=Maize Association - Maize Association Australia |url=https://www.maizeaustralia.com.au/ |access-date=16 Setyembre 2022 |language=en}}</ref> ang ''National Maize Association of Nigeria'' (Pambansang Samahan ng Mais ng [[Nigeria]]),<ref>{{Cite web |title=The Maize Association of Nigeria honors IITA for supporting the nation's agriculture |url=https://www.iita.org/news-item/the-maize-association-of-nigeria-honors-iita-for-supporting-the-nations-agriculture/ |access-date=16 Setyembre 2022 |publisher=International Institute of Tropical Agriculture |language=en}}</ref> ang ''National Maize Association of Ghana'' (Pambansang Samahan ng Mais ng [[Ghana]]),<ref>{{Cite web |date=18 March 2016 |title=SARD-SC Maize component supports the launch of the Ghana Maize Association |url=http://bulletin.iita.org/sard-sc-maize-component-supports-the-launch-of-the-ghana-maize-association/ |access-date=10 Marso 2024 |publisher=International Institute of Tropical Agriculture |language=en |archive-date=10 Marso 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240310141545/http://bulletin.iita.org/sard-sc-maize-component-supports-the-launch-of-the-ghana-maize-association/ |url-status=dead }}</ref> ang ''Maize Trust of South Africa'' (Tiwalang Mais ng [[Timog Aprika]]),<ref>{{Cite web |last=Du Plessis |first=Leon |title=THE MAIZE TRUST: Custodian of the maize industry |url=https://www.grainsa.co.za/the-maize-trust:-custodian-of-the-maize-industry |access-date=10 Marso 2024 |publisher=Grain SA |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20260214213030/https://www.grainsa.co.za/the-maize-trust:-custodian-of-the-maize-industry |archive-date=14 Pebrero 2026 |url-status=dead}}</ref> at ang ''Zimbabwe Seed Maize Association'' (Asosasyong Punlang Mais ng [[Zimbabwe]]).<ref name="Rusike Donovan 1995">{{Cite journal |last=Rusike |first=Joseph |last2=Donovan |first2=Philip A |date=1995 |title=The maize seed industry in Zimbabwe |journal=Development Southern Africa |language=en |volume=12 |issue=2 |pages=189–196 |doi=10.1080/03768359508439804 |issn=0376-835X}}</ref> == Istraktura at pisyolohiya == [[Talaksan:Maize_plant_diagram,_large_labels.svg|alt=Mga bahagi ng halamang mais sa Ingles|right|frameless]] Ang mais ay isang mataas damong taunan na may iisang tangkay, mula sa {{Convert|1.2|m|ft|0}} hanggang {{Convert|4|m|ft|0}} ang taas.<ref name="Solaimalai Anantharaju 2020 ch.6" /> Umusbong ang mahabang makitid na dahon mula sa mga alimpuso o buko, salit-salitan sa magkabilang panig sa tangkay.<ref name="Solaimalai Anantharaju 2020 ch.6" /> Monoiko ang mais, na may hiwalay na lalaki at babaeng bulaklak sa iisang halaman.<ref name="Solaimalai Anantharaju 2020 ch.6" /> Nasa tuktok ng tangkay ang lambo, isang pamumukadkad ng mga lalaking bulaklak; naglalabas ang kanilang mga anter ng polen, na ikinakalat ng hangin.<ref name="Solaimalai Anantharaju 2020 ch.6" /> Tulad ng ibang polen, isa itong alerheno, subalit nahuhulog karamihan sa loob ng ilang metro ng lambo at pangkalahatng limitado ang panganib sa mga manggagawang nasa [[bukid]].<ref>{{Cite journal |last=Oldenburg |first=Marcus |last2=Petersen |first2=Arnd |last3=Baur |first3=Xaver |date=2011 |title=Maize pollen is an important allergen in occupationally exposed workers |journal=Journal of Occupational Medicine and Toxicology |language=en |volume=6 |issue=1 |pages=32 |doi=10.1186/1745-6673-6-32 |pmc=3269392 |pmid=22165847 |doi-access=free}}</ref> Unang nakikita ang babaeng pamumukadkad, doon sa pababa sa tangkay mula sa lambo, bilang isang sutla, isang bigkis ng malambot na buhok na malatubo, isa para sa karpelo sa bawat babaeng bulaklak, na nagiging ''kernel'' o butil (madalas na tinatawag na buto. Sa [[botanika]], tulad sa lahat ng damo, isa itong [[Bungang-kahoy|prutas]], na pinagsama sa balat ng binhi upang bumuo ng isang kariyopside<ref>{{Cite web |title=Caryopsis |url=http://www.merriam-webster.com/dictionary/caryopsis |access-date=Enero 9, 2024 |publisher=Merriam Webster |language=en}}</ref>) kapag nakaroon ng [[polinisasyon]] ito.<ref name="Solaimalai Anantharaju 2020 ch.6" /> Ang isang buong babaeng pamumukadkad ay nabubuo sa isang tainga o busal ng mais, na nababalot ng maraming madahong patong o mga talukap.<ref name="Solaimalai Anantharaju 2020 ch.6">{{Cite book |last=Solaimalai |first=A. |title=Maize Crop: Improvement, Production, Protection and Post Harvest Technology |last2=Anantharaju |first2=P. |last3=Irulandi |first3=S. |last4=Theradimani |first4=M. |date=2020-05-10 |publisher=CRC Press |isbn=978-1-000-17695-7 |language=en |chapter=6. Growth and Development Stages |chapter-url=https://books.google.com/books?id=T7XjDwAAQBAJ&pg=PT60}}</ref> Ang dahong tainga ay ang dahon na pinakamalapit na nauugnay sa isang partikular na tumutubong tainga. Nag-aambag ang dahon na ito at ang nasa itaas nito ng mahigit tatlong sangkapat ng [[karbohidrato]] ([[gawgaw]]) na pumupuno sa butil.<ref name="USA-IA-ext-fung">{{Cite web |title=Before applying fungicides to corn: Stop! Look! Consider! |url=http://crops.extension.iastate.edu/encyclopedia/applying-fungicides-corn-stop-look-consider |access-date=2021-07-24 |website=Integrated Crop Management |publisher=Iowa State University Extension |language=en}}</ref> Ang mga butil ay karaniwang [[dilaw]] o [[puti]] sa mga modernong uri; kabilang sa ibang kulay ng ibang uri ang [[Narangha (kulay)|kahel]], [[pula]], [[kayumanggi]], [[bughaw]], [[lila]], o [[itim]] na butil. Nakaayos ang mga ito sa 8 hanggang 32 na hanay sa paligid ng busal; maaaring magkaroon ng hanggang 1200 butil sa isang malaking busal.<ref name="Davidson 2014">{{Cite book |last=Davidson |first=Alan |title=The Oxford Companion to Food |url=https://archive.org/details/oxfordcompaniont0000davi_w2w6 |date=2014 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-967733-7 |edition=Ika-3 |pages=[https://archive.org/details/oxfordcompaniont0000davi_w2w6/page/484 484]–486 |language=en |chapter=Maize}}</ref> Nakuha ng mais ang kulay dilaw mula sa mga karatenoide; nagkakaroon ng mga pulang mais dahil sa antosiyanina at plobapeno; at nagiging kahel at [[luntian]] ang ibang uri dahil maaaring mayroon itong mga kumbinasyon ng mga pigmento na ito.<ref name="Chatham Paulsmeyer Juvik 2019">{{Cite journal |last=Chatham |first=Laura A. |last2=Paulsmeyer |first2=Michael |last3=Juvik |first3=John A. |date=2019 |title=Prospects for economical natural colorants: insights from maize |journal=Theoretical and Applied Genetics |language=en |volume=132 |issue=11 |pages=2927–2946, and Figure 1 |doi=10.1007/s00122-019-03414-0 |pmid=31451836}}</ref> == Pinagmulan == === Panlabas na pilohenya === Ang [[Genus|henero]] ng mais na ''Zea'' ay medyo malapit na may kaugnayan sa sa sorgo, parehong nasa kladong PACMAD ng mga damo sa [[Lumang Mundo]], at mas malayo sa [[Palay|bigas]] at [[trigo]], na nasa iba pang pangunahing grupo ng mga damo, ang kladong BOP. Malapit ito na nauugnay sa ''Tripsacum'', na ''gamagrass'' o damong gama.<ref name="Gaut Le Thierry dEnnequin Peek Sawkins 2000">{{Cite journal |last=Gaut |first=Brandon S. |last2=Le Thierry d'Ennequin |first2=Maud |last3=Peek |first3=Andrew S. |last4=Sawkins |first4=Mark C. |date=2000-06-20 |title=Maize as a model for the evolution of plant nuclear genomes |url=https://archive.org/details/sim_proceedings-of-the-national-academy-of-sciences-usa_2000-06-20_97_13/page/7008 |journal=Proceedings of the National Academy of Sciences |language=en |volume=97 |issue=13 |pages=7008–7015 |bibcode=2000PNAS...97.7008G |doi=10.1073/pnas.97.13.7008 |pmc=34377 |pmid=10860964 |doi-access=free}}</ref>{{Clade|{{clade |label1= Kladong BOP |1={{clade |1={{clade |1=iba't ibang damo, hal. ''fescue'', ''ryegrass'' |2={{clade |1=''[[Hordeum]]'' (sebada) |2=''[[Triticum]]'' (trigo) }} }} |2=''[[Oryza]]'' (bigas) }} |label2= Kladong PACMAD |2={{clade |1=''[[Pennisetum]]'' (''fountaingrasses'') |2={{clade |1=''[[Sorghum]]'' (sorgo) |2={{clade |1=''[[Tripsacum]]'' (''gamagrass'') |label2=''Zea'' |2={{clade |1='''''Zea mays''''' (maize o mais) |2=ibang espesyeng ''Zea'' (mga teosinte) }} }} }} }} }}|style=font-size:100%;line-height:100%|label1=(Bahagi ng [[Poaceae]])}} == Produksyon == {{Infobox agricultural production |year = 2020 |plant = mais |country1 = {{USA}} |amount1 =360.3 |country2 ={{CHN}} |amount2 =260.7 |country3 ={{BRA}} |amount3 =104.0 |country4 ={{ARG}} |amount4 =58.4 |country5 ={{UKR}} |amount5 =30.3 |country6 ={{IND}} |amount6 =30.2 |country7 ={{MEX}} |amount7 =27.4 |country8 ={{IDN}} |amount8 =22.5 |country9 ={{ZAF}} |amount9 =15.3 |country10 ={{RUS}} |amount10 =13.9 |world =1162.4 |source = [[FAOSTAT]]<ref>{{cite web |title=Maize production in 2017, Crops/Regions/Production Quantity from pick lists |url=http://www.fao.org/faostat/en/#data/QC |publisher=United Nations, Food and Agriculture Organization, Statistics Division (FAOSTAT) |date=2018 |access-date=15 March 2020}}</ref><ref name="fao.org"/> }} Ang mais ay malawakang nililinang sa buong mundo, at mas malaking bigat ng mais ang nagagawa bawat taon kaysa sa anumang iba pang butil.<ref name="global">{{Cite web |last=International Grains Council (international organization) |year=2013 |title=International Grains Council Market Report 28 November 2013 |url=http://www.igc.int/downloads/gmrsummary/gmrsumme.pdf |language=en}}</ref> Noong 2020, ang kabuuang produksyon ng mundo ay 1.16 bilyong tonelada, pinangunahan ng Estados Unidos na may 31.0% ng kabuuan (tingnan ang talahanayan). Nakakagawa ang Tsina ng 22.4% sa kabuuang pandaigdig.<ref name="fao.org">{{Cite web |title=FAOSTAT |url=http://www.fao.org/faostat/en/#data/QC |publisher=FAO |language=en}}</ref> ==Mga peste== Maraming mga [[peste]] ang nakakaapekto sa paglago ng mais, kabilang ang mga [[inbertebrado]], damo, at pataheno.<ref>{{cite web |title=Corn Pests |url=https://extension.usu.edu/pests/ipm/notes_ag/veg-list-corn |publisher=Utah State University|language=en |access-date=11 Enero 2024}}</ref><ref>{{cite book |editor1-last=Mueller |editor1-first=Daren |editor2-last=Pope |editor2-first=Rich |title=Corn Field Guide |date=2009 |publisher=Iowa State University Extension |url=https://crops.extension.iastate.edu/files/icm/corn-field-guide.pdf |access-date=11 Enero 2024 |language=en |archive-date=11 Enero 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240111163925/https://crops.extension.iastate.edu/files/icm/corn-field-guide.pdf |url-status=dead }}</ref> Madaling kapitan ang mais ng maraming [[sakit]] sa [[halaman]] dulot ng mikotiko, [[bakterya]], at [[bayrus]]. Kabilang sa mga may kahalagang ekonomiko ang mga sakit sa dahon, mga ''smut'' tulad ng ''corn smut'' (o sakit dulot ng isang uri ng mikotiko o ''fungus''), mga bulok na tainga at mga bulok na tangkay.<ref>{{cite web |title=Diseases and Disorders of Corn |url=https://www.gov.mb.ca/agriculture/crops/crop-management/grain-corn/corn-diseases-and-disorders.html |publisher=[[Manitoba|Province of Manitoba]] - Agriculture |access-date=11 Enero 2024|language=en}}</ref> Winawasak ng ''northern corn leaf blight'' (o pagkalanta ng dahon ng mais ng hilaga) ang mais sa buong sakop nito, habang suliranin ang ''banded leaf and sheath blight'' (o dahong nakabanda at pagkalanta ng upak) sa [[Asya]].<ref>{{cite web |last1=Wise |first1=Kiersten |title=Diseasees of Corn: Northern Corn Leaf Blight |url=http://www.extension.purdue.edu/extmedia/BP/BP-84-W.pdf |access-date=11 Enero 2024 |publisher=Purdue University |language=en}}</ref><ref name="Juroszek von Tiedemann 2013">{{cite journal |last1=Juroszek |first1=Peter |last2=von Tiedemann |first2=Andreas |title=Climatic changes and the potential future importance of maize diseases: a short review |journal=Journal of Plant Diseases and Protection |date=2013 |volume=120 |issue=2 |pages=49–56 |doi=10.1007/BF03356454 |s2cid=87234896 |url=https://www.researchgate.net/publication/295797868|language=en}}</ref> ==Mga gamit== Ang mais at ''cornmeal'' (giniling na pinatuyong mais) ay bumubuo ng isang [[pangunahing pagkain]] sa maraming rehiyon sa mundo.<ref name="Davidson 2014"/> Ginagamit ang mais upang makagawa ng [[gawgaw]] na sangkap sa [[pagkain]].<ref>{{cite web |url=http://www.merriam-webster.com/dictionary/cornstarch |title=Cornstarch |publisher=Merriam-Webster |access-date=2016-05-14 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304081317/http://www.merriam-webster.com/dictionary/cornstarch |archive-date=2016-03-04 }}</ref> Maaring idekomposisyon at lagyan ng [[ensima]] ang mais upang makagawa ng sirup ng mais na mataas ang [[pruktosa]], isang pampatamis.<ref>{{cite web |url=http://www.aaf-eu.org/factsheet-on-glucose-fructose-syrups-and-isoglucose/ |title=Factsheet on Glucose Fructose Syrups and Isoglucose |author=European Starch Association |date=10 Hunyo 2013 |language=en |access-date=29 Mayo 2024 |archive-date=3 Hunyo 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140603234139/http://www.aaf-eu.org/factsheet-on-glucose-fructose-syrups-and-isoglucose/ |url-status=dead }}</ref> Maaring paasimin at gawing dalisay ang mais upang makagawa ng wisking ''Bourbon''.<ref name=bstreet>Kiniry, Laura. "[http://www.smithsonianmag.com/arts-culture/where-bourbon-really-got-its-name-and-more-tips-on-americas-native-spirit-145879/?no-ist Where Bourbon Really Got Its Name and More Tips on America's Native Spirit]". ''Smithsonian.com''. Hunyo 13, 2013. (sa Ingles)</ref> Kinukuha ang mantika ng mais mula sa hermen ng butil.<ref name="corn dot org">Corn Refiners Association. [http://www.corn.org/wp-content/uploads/2009/12/CornOil.pdf Corn Oil] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190412091052/https://corn.org/wp-content/uploads/2009/12/CornOil.pdf |date=2019-04-12 |}} (sa Ingles) Ika-5 edisyon. 2006</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist|30em}} [[Kategorya:Pangunahing pagkain]] kskgywyq5k19aahfzkkfrvtwkfm4osi 0 45674 2238244 2235204 2026-10-31T11:58:22Z KalesaladTaro 168234 added information present in the english version 2238244 wikitext text/x-wiki {{Infobox person/Wikidata}} Si '''Leona Florentino''' ang unang makatang babae ng [[Ilocos Sur]]. Isinilang siya sa [[Lungsod ng Vigan|Vigan]], [[Ilocos Sur]] (noon ay Villa Fernandina), noong 19 Abril 1849. Ang kanyang ama ay si Don Marcelino Florentino na kinilalang isa sa mayayaman sa Ilocos noon at ang kanyang ina ay si Donya Isabel Florentino. Itinuturing siya bilang "ina ng panitikan pambabae ng Pilipinas", nagserbisyo bilang "tulay galing sa oral tradisyon patungo sa pampanitikan na tradisyon", at isa siyang pangunahing tagapanguna ng panitikang lesbiyana ng Pilipinas. == Buhay == Ipinanganak sa angkang Florentino- isang mayaman at kilalang pamilyan sa Vigan, Ilocos Sur- si Florentino ay bininyagan sa pangalang Kristiyanismo na sa Leona Josefa Florentina.<ref>{{Citation |title=Leona Florentino |date=2026-08-28 |url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Leona_Florentino&oldid=1371731227 |work=Wikipedia |language=en |access-date=2026-10-18}}</ref> Ang kanyang ama ay si Marcelino Pichay Florentino, ang pinakamayamang tao sa Vigan noong panahong iyon, habang ang kanyang ina naman ay si Isabel Florentina, na siyang unang nagturo sa kanyan noong siya ay bata pa.<ref>{{Citation |title=Leona Florentino |date=2026-08-28 |url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Leona_Florentino&oldid=1371731227 |work=Wikipedia |language=en |access-date=2026-10-18}}</ref> Ayon sa isang palatandaang pangkasaysayan na iniligay noong 1958 ng Philippine Historical Comimitee-ang nauna sa National Historical Comission of the Philippines- siya ay malayong pinsan ni Jose Rizal. Nagsimula siyang sumulat ng kanyang mga unang taludtof sa wikang Ilokona sa murang edad pa lamang. Sa kabila ng kanyang kakayahan, hindi siya pinayagang makapag-aral sa unibersidad dahil sa kanyang kasarian at sa mga pamantayang patriyarkal noong panahong iyon. Si Leona Florentino raw ang katapat nina Elizabeth Barret Browning ng Inglatera at Sappho ng Grecia. Ang maririkit niyang mga tula sa [[Kastila]] at wikang [[Ilokano]] ay nakasama sa eksibit sa ''Exposicion General de Filipinas'' sa [[Madrid]] noong 1887 at sa ''International Exposition'' sa [[Paris]] noong 1889. Ito ang nagbigay sa kanya at sa Pilipinas ng karangalan at dahil sa kinilala ang kanyang kakayahan sa literatura, nakasama siya sa ''International Encyclopedia of Women's Works'', noong 1889. Sa gulang na 10 taon pa lamang ay nakasusulat na si Leona ng mga tula sa wikang Iloko at nakapagsasalita na rin siya ng Kastila. Siya ang pinakamatalino sa pamilya subalit hindi siya nakapag aral sa Unibersidad sapagkat noong panahong iyon (panahon ng Kastila) ang mga paaralan ng mataas na pagaaral ay sarado para sa mga kababaihan -may paniniwala na ang mga babae ay para lamang sa tahanan o kaya ay pagiging madre. Pinaunlad ni Leona ang kaniyang sarili sa pamamagitan ng pagbabasa ng iba't ibang aklat hanggang sa makilala niya si Padre Evaristo Abaya na nagturo sa kanya ng higit pang Kastila at humikayat sa kanya na siya ay magsulat ng mga tula. Nakasal si Leona kay Elias delos Reyes na minsan ay nanungkulan bilang Alkalde Mayor ng Vigan. Nagkaroon silang limang anak. Ang pinakamatanda ay kinilala rin sa ating kasaysayan at maging sa larangan ng panitikan. Siya ay si [[Isabelo delos Reyes]], naging senador at sibik lider noong kanyang kapanahunan. Ang mga nakilalang tula ni Leona Florentino ay ''Rucrunoy'', (''Dedication''), ''Naangaway a Cablaw'' (''Good Greetings''), ''Nalpay a Namnama'' (''Vanishing Hope''), ''Benigna'', ''Para ken Carmen'', ''Panay Pacada'' (''Farewell''), at iba pa. Nakapanghihinayang na ang iba pa niyang nasulat ay nawala. Ang iba ay nasa pambansang aklatan sa [[Madrid]], [[Londres]] at [[Paris]]. Maagang binawian ng buhay si Leona sa gulang na 35. Namatay siya sa Vigan noong 4 Oktubre 1884. Bagamat namatay nang maaga ay nakilala naman ang kanyang kakayahan hindi lamang dito sa Pilipinas kung di hanggang sa Europa. Siya ang unang Pilipina na nakilala sa buong mundo bilang babaing makata. {{BD|1849|1884|Florentino, Leona }} [[Kategorya:Mga manunulat mula sa Pilipinas]] == Mga gawa == [[Talaksan:Leona_Florentino_PHC_historical_marker.webp|right|thumb|Isang makasaysayang pananda ni Leona Florentino, na inilagay ng Komite sa Kasaysayan ng Pilipinas noong 1958. Naglagay [[UNESCO|ang UNESCO]] ng isa pang pananda sa ilalim ng kanyang estatwa.]] Ang kanyang mga tulang liriko sa Espanyol, lalo na ang sa Ilocano, ay na kuha ng atensyon sa magkakaibang internasyonal na plataporma sa [[Espanya]], [[Paris]] at [[Saint Louis, Missouri|St. Louis, Missouri]] . Sa kasamaang palad, 22 tula lamang ang natira mula sa kaniyang mga akda. Pinaniniwalaang maraming manuskrito ang sadyang sinira ng mga kalaban ng kaniyang progresibong kaisipan noong panahon ng kolonyalismong Espanyol, habang ang iba naman ay naging biktima ng pagkawasak bunsod ng himagsikan.. Ang natitirang 22 na ambassador sa panitikan ay iniharap pagkatapos ng kanyang kamatayan sa Exposicion General de Filipinas sa [[Madrid]] noong 1887 tatlong taon pagkatapos ng kanyang kamatayan. Ang mga ito ay muling ipinakita sa ''International Exposicion'' sa [[Paris]] noong 1889 at sa St. Louis International Exposition sa Missouri noong 1904. Bukod sa pagkakabilang sa International Encyclopedia of Women's Works noong 1889, kilala si Leona sa paggamit ng satiriko upang isulong ang karapatan ng kababaihan laban sa mga Kastila. Sa loob ng mahabang panahon, naging biktima ng 'erasure' o pagbubura ang kaniyang tunay na pagkatao; sadyang hindi binanggit ng mga mananalaysay ang kaniyang pakikipagrelasyon sa kapwa babae upang itago ang kaniyang tunay na sekswalidad. Ang pagtatabing ito ay natigil matapos ang kanyang buhay bilang isang lesbian ay sa wakas ay malinaw na naitanghal sa Cultural Center of the Philippines noong dekada 1990. <ref name="Mabanglo">Mabanglo, R. E. (2020). Leona Florentino: Mother of Filipina poetry. Philippine Graphic.</ref> <ref name="Firefly">[http://www.filippiinit-seura.fi/firefly.html The History of Filipino Women's Writings] {{Webarchive}}, an article from Firefly - Filipino Short Stories (Tulikärpänen - filippiiniläisiä novelleja), 2001 / 2007.</ref> <ref>{{Cite book |last=Carbo |first=Nick |title=Encyclopedia of Modern Asia |url=https://archive.org/details/isbn_9780684312460 |publisher=Charles Scribner's Sons |year=2002 |editor-last=Christensen |editor-first=Karen |pages=[https://archive.org/details/isbn_9780684312460/page/536 537]–539 |chapter=Poetry—Philippines |editor-last2=Levinson |editor-first2=David}}</ref> 8i06b67f4s7w5jfitlhiabbkmnq5tcw 0 48123 2238070 2205139 2026-10-30T20:32:08Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238070 wikitext text/x-wiki {{Infobox Philippine municipality 2 | infoboxtitle = Bayan ng Mahayag | sealfile = | locatormapfile = {{PH wikidata|image_map}} | caption = Mapa ng [[Zamboanga del Sur]] na nagpapakita sa lokasyon ng Mahayag. | region = [[Tangway ng Zamboanga]] (Region IX) | province = [[Zamboanga del Sur]] | districts = | barangays = 29 | class = Ika-3 Klase | mayor = Lorna S. Espina | areahas = 17631.8183 | population_as_of = 2007 | population_total = 44087 }} Ang '''Bayan ng Mahayag''' ay isang ika-3 klaseng [[mga bayan ng Pilipinas|bayan]] sa [[mga lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]] ng [[Zamboanga del Sur]], [[Pilipinas]]. Ayon sa {{PH wikidata|population_as_of}}, ito ay may populasyon na {{PH wikidata|population_total}} sa may {{PH wikidata|household}} na kabahayan. == Mga Barangay == Ang bayan ng Mahayag ay nahahati sa 29 na mga [[barangay]]. <table border=0><tr> <td valign=top> * Bag-ong Balamban * Bag-ong Dalaguete * Boniao * Delusom * Diwan * Guripan * Kaangayan * Kabuhi * Lourmah (Lower Mahayag) * Lower Salug Daku * Lower Santo Niño * Malubo * Manguiles * Marabanan (Balanan) * Panagaan </td><td valign=top> * Paraiso * Pedagan * Poblacion (Upper Mahayag) * Pugwan * San Isidro * San Jose * San Vicente * Santa Cruz * Daniel C. Mantos (formerly Sicpao) * Tuboran * Tulan * Tumapic * Upper Salug Daku * Upper Santo Niño </td></tr></table> ==Demograpiko== {{Populasyon}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga kawing panlabas == * [http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} * [https://web.archive.org/web/20260429034357/https://mahayag.com/ Mahayag.com] {{Zamboanga del Sur}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas]] {{stub}} s93egqsj3l1qbdi3m3ooq4tk30vejlv 0 57591 2238145 2084305 2026-10-31T03:01:41Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238145 wikitext text/x-wiki {{Infobox museum | name = Louvre Museum | logo = | image = File:Cour Napoléon at night - Louvre.jpg | caption = | former_name = | established = {{Start date and age|1793|df=yes}} | dissolved = | location = Musée du Louvre, 75001 Paris, France | type = [[Art museum]] and [[Historic site]] | collection_size = 615,797 in 2019<ref name="rapport2019"/> (35,000 on display)<ref name=CollectionSize>{{Cite web|url=https://museums.eu/museum/details/702|title=Louvre Museum|website=museums.eu}} {{Dead link|date=Oktubre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | visitors = 2.7 million (2020)<ref>"The Art Newspaper", 30 march 2021</ref> * Ranked 1st nationally * [[List of most visited art museums|Ranked 1st globally in 2020]] | director = [[Jean-Luc Martinez]] | curator = Marie-Laure de Rochebrune | publictransit = *[[Palais Royal - Musée du Louvre (Paris Métro)|Palais Royal – Musée du Louvre]] {{rint|paris|m|size=15}} {{rint|paris|m|1|size=15}} {{rint|paris|m|7|size=15}} * [[Louvre – Rivoli (Paris Métro)|Louvre-Rivoli]] {{rint|paris|m|size=15}} {{rint|paris|m|1|size=15}} | website = [http://www.louvre.fr/en/homepage www.louvre.fr] }} Ang '''Museo ng Louvre''' ([[wikang Pranses|Pranses]]: ''Musée du Louvre'') sa [[Paris]], [[Pransiya]] ay isa sa mga mahahalagang mga museo sa mundo. Itinatag ito noong 1793, may sukat na 60,000 m² at binisita ng may 8,300,000 katao noong 2007. Matatagpuan ito sa palasyo ng Louvre. Makikita rito ang mga dibuhong ''[[Mona Lisa]]'', ''[[The Virgin and Child with St. Anne|Ang Birhen at Bata kasama si Santa Ana]]'', ''[[Venus de Milo|Benus ng Milo]]'', ''[[Code of Hammurabi|Kodigo ni Hammurabi]]'', at ''[[Winged Victory of Samothrace|Napapakpakang Tagumpay ng Samothrace]]''. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Paris]] [[Kategorya:Mga museo]] [[Kategorya:Pransiya]] [[Kategorya:Sining]] {{stub}} oyscqxmnt61vpkagfcckbrpxz7vk8ni 0 60792 2238202 1892844 2026-10-31T08:26:58Z DRMlEAS 168226 2238202 wikitext text/x-wiki {{confuse|Gerilya}} {{otheruses|Gorilya}} {{Taxobox | name = Gorilya<ref name=MSW3>{{MSW3 Groves|pages=181-182|id=12100787}}</ref> | image = Male silverback Gorilla.JPG | image_caption = adolf hitler | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Chordata]] | classis = [[Mammalia]] | ordo = [[Primates]] | familia = [[Hominidae]] | subfamilia = [[Homininae]] | tribus = '''Gorillini''' | genus = '''''Gorilla''''' | genus_authority = [[Isidore Geoffroy Saint-Hilaire|I. Geoffroy]], 1852 | type_species = ''[[Western Gorilla|Troglodytes gorilla]]'' | type_species_authority = [[Thomas S. Savage|Savage]], 1847 | subdivision_ranks = [[Mga uri]] | subdivision = ''[[Western Gorilla|Gorilla gorilla]]''<br /> ''[[Eastern Gorilla|Gorilla beringei]]'' | range_map = Gorilla distribution4.png | range_map_caption = Distribusyon ng mga gorilya. }} [[File:Gorilla gorilla skull.jpg|thumb|upright 1| Sekswal dimorphism ng bungo]] Ang '''gorilya'''<ref name=JETE>{{cite-JETE|Gorilya, ''gorilla''}}</ref>, ang pinakamalaki sa mga nabubuhay na mga [[primata]], ay mga nabubuhay sa lupang mga [[herbiboro]] na naninirahan sa mga [[gubat]] n [[Aprika]]. Nahahati ang mga gorilya sa dalawang mga uri at sa pinagtatalunan pang (simula 2008) mga apat o limang sub-uri. Mga [[makaebolusyong henetika ng tao|98% hanggang 99% bahagdang kahawig ng sa isang tao]] ang [[DNA]] ng mga gorilya,<ref>Sa isang talakayang hinarap sa Taunang Pagpupulong ng Amerikanong Asosasyong Antropolohikal noong Nobyembre 20, 1999, sinabi ni Jonathan Marks na: "Ang mga tao, mga tsimpansi, at mga gorilya ay nakapaloob sa dalawang bahagdang puntos ng bawat isa dahil sa henetika." Salin ng Ingles na: "''Humans, chimpanzees, and gorillas are within two percentage points of one another genetically.''" {{cite web | title=What It Really Means To Be 99% Chimpanzee | author=Jonathan Marks | url=http://personal.uncc.edu/jmarks/interests/aaa/marksaaa99.htm | accessdate=2006-10-10 | archive-date=2013-03-27 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130327200728/http://personal.uncc.edu/jmarks/interests/aaa/marksaaa99.htm | url-status=dead }}</ref> at sila ang susunod na pinakamalapit na nabubuhay na kamag-anak ng mga [[tao]] pagkaraan ng dalawang uri ng mga [[tsimpansi]]. Namumuhay ang mga gorilya sa mga tropikal at subtropikal na mga kagubatan. Bagaman lumalakip ang kanilang nasasakupan sa isang maliit na bahagdan ng Aprika, laganap ang mga gorilya sa isang malawak na sakop sa mga matataas na lugar. Naninirahan ang mga '''gorilyang bundok''' sa mga mauulap na kagubatan ng kabundukan ng [[Albertine Rift|Awang na Albertino]] ng [[Mga Bundok ng Virunga|mga Bulkan ng Virunga]], na may mga taas mula 2,225 hanggang 4,267&nbsp;m (7300-14000&nbsp;talampakan). Nabubuhay ang mga '''Pangmababang-lupaing mga gorilya''' sa mga masinsing kagubatan at mga latian sa mga mababang lupain na umaabot sa kababaan ng [[sea level|antas ng dagat]]. == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Hominoidea]] [[Kategorya:Mamalya ng Aprika]] [[Kategorya:Hominidae]] {{stub|Mamalya}} 98gip1r9v5xc69wqoxrjd31wp96381w 2238212 2238202 2026-10-31T08:48:28Z MathXplore 105579 [[w:Help:Reverting|Ibinalik]] ang mga pagbabago ni [[Special:Contributions/DRMlEAS|DRMlEAS]] ([[User talk:DRMlEAS|Usapan]]) patungo sa huling rebisyon ni [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] 1892844 wikitext text/x-wiki {{confuse|Gerilya}} {{otheruses|Gorilya}} {{Taxobox | name = Gorilya<ref name=MSW3>{{MSW3 Groves|pages=181-182|id=12100787}}</ref> | image = Male silverback Gorilla.JPG | image_caption = [[Western Gorilla|Kanluraning gorilya]]<br />(''[[Gorilla gorilla]]'') | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Chordata]] | classis = [[Mammalia]] | ordo = [[Primates]] | familia = [[Hominidae]] | subfamilia = [[Homininae]] | tribus = '''Gorillini''' | genus = '''''Gorilla''''' | genus_authority = [[Isidore Geoffroy Saint-Hilaire|I. Geoffroy]], 1852 | type_species = ''[[Western Gorilla|Troglodytes gorilla]]'' | type_species_authority = [[Thomas S. Savage|Savage]], 1847 | subdivision_ranks = [[Mga uri]] | subdivision = ''[[Western Gorilla|Gorilla gorilla]]''<br /> ''[[Eastern Gorilla|Gorilla beringei]]'' | range_map = Gorilla distribution4.png | range_map_caption = Distribusyon ng mga gorilya. }} [[File:Gorilla gorilla skull.jpg|thumb|upright 1| Sekswal dimorphism ng bungo]] Ang '''gorilya'''<ref name=JETE>{{cite-JETE|Gorilya, ''gorilla''}}</ref>, ang pinakamalaki sa mga nabubuhay na mga [[primata]], ay mga nabubuhay sa lupang mga [[herbiboro]] na naninirahan sa mga [[gubat]] n [[Aprika]]. Nahahati ang mga gorilya sa dalawang mga uri at sa pinagtatalunan pang (simula 2008) mga apat o limang sub-uri. Mga [[makaebolusyong henetika ng tao|98% hanggang 99% bahagdang kahawig ng sa isang tao]] ang [[DNA]] ng mga gorilya,<ref>Sa isang talakayang hinarap sa Taunang Pagpupulong ng Amerikanong Asosasyong Antropolohikal noong Nobyembre 20, 1999, sinabi ni Jonathan Marks na: "Ang mga tao, mga tsimpansi, at mga gorilya ay nakapaloob sa dalawang bahagdang puntos ng bawat isa dahil sa henetika." Salin ng Ingles na: "''Humans, chimpanzees, and gorillas are within two percentage points of one another genetically.''" {{cite web | title=What It Really Means To Be 99% Chimpanzee | author=Jonathan Marks | url=http://personal.uncc.edu/jmarks/interests/aaa/marksaaa99.htm | accessdate=2006-10-10 | archive-date=2013-03-27 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130327200728/http://personal.uncc.edu/jmarks/interests/aaa/marksaaa99.htm | url-status=dead }}</ref> at sila ang susunod na pinakamalapit na nabubuhay na kamag-anak ng mga [[tao]] pagkaraan ng dalawang uri ng mga [[tsimpansi]]. Namumuhay ang mga gorilya sa mga tropikal at subtropikal na mga kagubatan. Bagaman lumalakip ang kanilang nasasakupan sa isang maliit na bahagdan ng Aprika, laganap ang mga gorilya sa isang malawak na sakop sa mga matataas na lugar. Naninirahan ang mga '''gorilyang bundok''' sa mga mauulap na kagubatan ng kabundukan ng [[Albertine Rift|Awang na Albertino]] ng [[Mga Bundok ng Virunga|mga Bulkan ng Virunga]], na may mga taas mula 2,225 hanggang 4,267&nbsp;m (7300-14000&nbsp;talampakan). Nabubuhay ang mga '''Pangmababang-lupaing mga gorilya''' sa mga masinsing kagubatan at mga latian sa mga mababang lupain na umaabot sa kababaan ng [[sea level|antas ng dagat]]. == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Hominoidea]] [[Kategorya:Mamalya ng Aprika]] [[Kategorya:Hominidae]] {{stub|Mamalya}} a2s31khrlc36w3z4aokyixivbqb5do7 0 67939 2238143 2237411 2026-10-31T02:47:14Z ~2026-57827-41 168210 Kinansela ang pagbabagong 2237411 ni [[Special:Contributions/~2026-57148-00|~2026-57148-00]] ([[User talk:~2026-57148-00|Usapan]]) 2238143 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Diagram of a cell.png|thumb|right|Isang sihay at mga bahagi nito.]] [[Talaksan:Epithelial-cells.jpg|thumb|right|300px|Mga sihay sa isang kultura na minantsahan para sa [[keratin]](pula) at [[DNA]](berde)]] Sa [[biyolohiya]], ang '''sihay'''<ref>{{cite book |last= del Rosario|first= Gonsalo|author-link= |date= 1969|title= Maugnaying Talasalitaang Pang-agham Ingles-Pilipino|url= |location= Maynila|publisher= Lupon sa Agham|page= 191|isbn=}}</ref><ref>{{cite book |last= Potet|first= Jean-Paul|author-link= |date= 2018 |title= Filipino Neologisms|url= |location= Morriseville, Estados Unidos|publisher= Lulu Press, Inc.|page= 33|isbn=}}</ref> o '''selula'''<ref>{{cite web |url=https://diksiyonaryo.ph/search/cell |title=cell |author=Diksiyonaryo.ph |date= |website= |publisher=[[Komisyon sa Wikang Filipino]] |access-date=2019-04-09 |quote=''Bio'' mikroskopikong estruktura ng mga hayop at halaman na naglalamán ng nuklear at cytoplasmic na materyales na napapaloob sa isang semi-permeable membrane : SÉLULÁ |archive-date=2019-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190923090639/https://diksiyonaryo.ph/search/cell |url-status=dead }}</ref> ([[Wikang Kastila|Kastila]]: ''célula,'' [[Wikang Ingles|Ingles]]: ''cell'') ay ang pinakapayak na kayarian ng mga buhay na [[organismo]]. Ito ang pinakamaliit na unit ng buhay na inuuri bilang isang buhay na bagay at karaniwang tiantawag na mga blokeng pangtayo ng buhay. Ang mga organismo ay maaaring uriin bilang [[Organizmong uniselular|uniselular]] na binubuo lamang ng isang sihay gaya ng [[bacteria|bakterya]] at [[Organismong multiselular|multiselular]] na binubuo ng maraming mga sihay gaya ng mga [[halaman]] at [[hayop]]. Ang [[tao]] ay naglalaman ng mga 100 trilyong sihay. Ang isang tipikal na sihay ay may sukat 10&nbsp;µm at ang tipikal na [[masa]] (mass) ay 1 nanogramo. Ang pinakasukdulang mga sihay sa tao ay: *ang pinakamalaking sihay ang anterior na sungay sa [[espinal na kordo]] na may sukat na 135 μ *ang pinakamahabang sihay ang mga pseudounipolar na mga sihay na umaabot mula sa daliri ng paa patungo sa mababang [[sanga ng utak]] *ang pinakamaliit na sihay ang [[selulang granula]] (granule cells) sa [[cerebellum]] na may sukat na 4 µ. *ang pinakamalaking alam na sihay ang mga hindi napupunlay(fertlized) na mga sihayang itlog ng [[ostrich]]. Ang sihay ay natuklasan ni [[Robert Hooke]] noong 1665. Noong 1835, bago ang teoriyang pinal na sihay ay nabuo, natuklasan ni Jan Evangelista Purkyně ang mga maliit na granula(granules) habang tumitingin sa mga tisyu ng halaman sa ilalim ng [[mikroskopyo]]. Ang [[teoriya ng selula]] na unang binuo nina Matthias Jakob Schleiden at Theodor Schwann noong 1839 ay nagsasaad ng mga sumusunod: *ang lahat ng mga organismo ay binubuo ng isa o maraming mga sihay *ang lahat ng mga sihay ay nagmula sa mga mas naunang sihay *ang mga mahalagang tungkulin ng isang organismo ay nangyayari sa loob ng mga sihay *ang lahat ng mga sihay ay naglalaman ng mga impormasyong hereditaryo(pagmamana) na kailangan para sa pangangasiwa ng mga tungkulin ng sihay sa paghahatid ng mga impormasyon sa susunod na herenerasyon ng mga sihay. Ang salitang sihay ay nagmula sa salitang [[Latin]] na cellula na nangangahulugang "isang maliit na kwarto". Ang salitang naglalarawan para sa pinakamaliit na buhay na istrakturang bioholikal ay inimbento ni [[Robert Hooke]] sa isang aklat na kanyang inilimbag noong 1665 nang kanyang ikumpara ang mga sihay ng [[tapon]](cork) na kanyang nakita sa mikroskopya sa mga maliliit na kwartong tinitirhan ng mga [[monghe]]. ==Anatomiya== [[Talaksan:Celltypes.svg|thumb|right|300px|sihay na [[eukaryotiko]] at [[prokaryotiko]] ]] Mayroong dalawang uri ng mga sihay: ang [[eukaryote|eukaryotiko]] at [[prokaryote|prokaryotiko]]. Ang mga prokaryotikong sihay ay karaniwang independiyente samantalang ang mga eukaryotikong sihay ay karaniwang matatagpuan sa mga organismong [[multiselular]]. {| class="toccolours" border="1" style="margin:auto; border:1px solid gray; border-collapse:collapse; clear:both;" |+'''Pagkukumpaa ng mga katangian ng parehong prokaryotiko at eukaryotikong mga sihay''' |- |&nbsp; !Mga Prokaryote !Mga Eukaryote |- !Mga tipikal na organismo |[[bacterium|bakterya]], [[arkeya]] |[[protista]], [[fungus|fungi]], [[halaman]], [[hayop]] |- !Tipikal na sukat |~ 1–10 [[µm]] |~ 10–100 [[µm]] (Ang [[spermatozoon]] bukod sa buntot ay mas maliit) |- !Uri ng [[nukleyus ng selula]] |[[rehiyong nukleyoid]]; walang tunay na nukleyus |may tunay na nukleyus na dobleng membrano |- ![[DNA]] |sirkular (karaniwan) |linyar na [[molekula]] (kromosoma) na may [[histone]] na [[protina]] |- !sintesis ng RNA-/protina |pinagdugtong sa [[sitoplasma]] |Ang sintesis ng RNA sa loob ng nukleyus<br />ang sintesis ng protina sa cytoplasma |- ![[Ribosoma]] |50S+30S |60S+40S |- !Istrakturang Sitoplasmatiko |sobrang kaunting mga istraktura |labis na in-istraktura ng [[endomembrano]] at [[cytoskeleton]] |- ![[Chemotaxis|Galaw ng sihay]] |[[Flagellum|flagella]] na gawa sa [[flagellin]] |flagella at [[Cilium|cilia]] na naglalaman ng microtuble; [[lamellipodia]] at [[filopodia]] na naglalaman ng [[actin]] |- ![[Mitokondriyum|Mitokondriya]] |wala |isa hanggang sa ilang libo(bagaman ang iba ay walang mitochondria) |- ![[Kloroplasto]] |wala |na [[algae]] at mga [[halaman]] |- !Organisasyon |karaniwang sa isang mga sihay |isang sihay, mga kolonyo, mga mas mataas na mga organismong multiselular na may espesyal na sihay |- ![[Paghahati ng selula]] |[[Binaryong fission]] (simpleng dibisyon) |[[Mitosis]] (fission o pagbubunga) <br />[[Meiosis]] |} ===Mga sihay prokaryotiko=== [[File:Prokaryote cell.svg|thumb|right|300px|Isang tipikal na sihay na [[prokaryote]].]] Ang sihay na prokaryota ay mas simple kaya ito ay mas maliit kesa sa sihay na eukaryote. May dalwang uri ng prokayorte: [[bacteria]] at [[archae]]. Ang parehong ito ay nagsasalo ng parehong istraktura. Ang materyal na nuclear ng isang prokaryotikong sihay ay binubuo ng isang [[kromosoma]] na direktang nakadikit sa [[cytoplasma]]. Dito, ang mga hindi matukoy na rehiyong nuclear sa cytoplasma ay tinatawag na [[nucleoid]]. Ang isang prokaryotikong sihay ay may tatlong rehiyong arkitektural: *sa labas, ang [[flagella]] at [[pili]] ay umuusbong mula sa ibabaw ng ihay. Ang mga istrakturang ito(na hindi makikita sa lahat ng mga prokaryote) na gawa sa mga [[protina]] na nangangasiwa sa paggalaw at pakikipag-usap sa pagitan ng mga sihay *Ang nagpapalibot sa sihay ang [[envelope ng selula]](cell envelope) na sa kalahatan ay biubuo ng isang dinding ng sihay na tumatakip sa [[membranong plasma]] bagaman ang ilang bacteria ay may karagdagang patong ng takip na tinatawag na kapsule(capsule). Ang envelope ng sihay ay nagbibigay ng tibay sa sihay at humihiwalay sa loob ng sihay mula sa kapaligiran nito na nagsisilbing panalang(filter) pumoprotekta. Bagaman ang karamihan sa mga prokaryote ay may pader ng sihay, may mga eksepsiyon dito gaya ng Mycoplasma (bacteria) at Thermoplasma (archaea). Ang pader ng sihay ay binubuo ng peptidoglycan sa bacteria at umaasal bilang karagdagang harang laban sa mga pwersang panlabas. Ito ay pumipigil rin sa sihay na lumawig at kalauanan ay sumabago (cytolysis) mula sa [[presyur]] na [[osmotiko]] laban sa kapaligirang [[hyponotiko]]. Ang ilang mga sihay eukaryote gaya ng halaman at fungi ay mayroon ring dinding ng sihay. *Sa loob ng sihay ang rehiyong cytoplasmiko na naglalaman ng [[genome]] ng sihay(DNA) at [[ribosoma]] at iba't ibang mga uri ng inklusyon ng sihay. Ang isang kromosomang ribosoma ay karaniwang isang pabilog na [[molekula]](ang eksepsiyon dito ang bacterium na Borrelia burgdorferi na nagsasanhi ng [[sakit na Lyme]]). Bagaman hindi bumubuo ng nucleus, ang [[DNA]] ay nakasiksik sa isang nucleoid. Ang mga prokaryote ay maaaring magdala ng ekstrakromosomal na mga elementong DNA na tinatawag na [[plasmid]] na karaniwan ay pabilog. Ang mga plasmid ay nagbibigay ng karagdagang mga tungkulin gaya ng [[resistansiya sa antibiotiko]]. ===Mga sihay eukaryote=== [[Talaksan:Bahagi ng Sihay ng Hayop.png|thumb|200px|Sihay ng [[hayop]]]] [[Talaksan:Plant cell structure-en.svg|thumb|200px|Sihay ng [[halaman]]]] Ang mga [[halaman]], [[hayop]], [[fungi|buot]], malusak na mga [[amag]], [[protozoa|mulhay]] at [[algae]] ay mga [[eukaryote|eukaryotiko]]. Ang mga sihay ito ay 15 beses na mas malawak kesa sa isang tipikal na [[prokaryote]] at maaaring mga 1000 beses na mas malaki sa [[bolyum]]. Ang pinakamalaking pagkakaiba sa pagitan ng mga prokaryote at eukaryote ay ang mga sihay eukaryote ay naglalaman ng tinatakdaan-membrano na mga kompartmento(paghahati) kung saan ang mga spesipikong [[metabolismo|metabolikong]] mga gawain ay nangyayari. Ang pinakamahalaga sa mga ito ang [[nucleus ng selula|butod ng sihay]] na isang nahihiwalay ng membranong kompartmento na naglalaman ng [[DNA]] ng isang sihay eukaryotiko. Ang nucleus na ito ang nagbibigay ng pangalan sa eukaryote na nangangahulugang "totoong nucleus". Ang ibang mga pagkakaiba ang sumusunod: *Ang [[membranong plasma]] ay katulad ng sa prokaryote sa tungkulin na may maliit na pagkakaiba sa pagkakabuo. Ang mga pader na sihay ay maaari o hindi maaaring umiral. *Ang DNA na eukaryotiko ay inayos sa isa o mas maraming mga linyar na [[molekula]] na tinatawag na [[kromosoma|kulaylawas]] na kaugnay ng mga [[protinang]] [[histone]]. Ang lahat ng kromosomal na DNA ay iniimbak sa nucleus ng sihay na inihihiwalay mula sa [[cytoplasma]] ng isang membrano. Ang ilang mga organelong eukaryotiko gaya ng [[mitochondria]] ay naglalaman rin ng ilang DNA. *Maraming mga sihay eukaryotiko ay may pangunahing [[cilia]]. Ang pangunahing cilia ay gumagampan ng mahalagang tungkulin sa [[chemosensasyon]](chemosensation) na nagtutugma ng malaking bilang ng mga [[landas na naghuhudyat]](signalling pathways) sa sihay at minsan ay nagdudugtong ng mga paghuhudyat sa motilidad(paggalaw) na pang-clia o sa alternatibo sa [[paghahati ng selula]] sa [[diperentasyon ng selula]](ang mga simpleng sihay ay nagiging isang uring espesyal na sihay). *Ang mga eukaryote ay maaaring makagalaw gamit ang [[cilia]] o [[flagella]]. Ang flagella ay mas komplikado sa eukaryote kesa sa prokaryote. ==Mga panloob na bahagi ng sihay == [[Talaksan:Illu cell structure.jpg|thumb|300px|Isang tipikal na sihay ng hayop at mga [[organelo]] nito.]] [[Talaksan:biological cell.svg|thumb|right|350px|Isang tipikal na sihay ng hayop at ang mga panloob na bahagi ([[organelo]]) nito::<br/> (1) [[nukleyolus]]<br/> (2) [[nukleyus ng sihay|nukleyus]]<br/> (3) [[ribosoma]] (munting mga tuldok)<br/> (4) [[besikulo (biolohiya at kemika)|besikulo]]<br/> (5) magaspang na [[endoplasmikong retikulum]] (ER)<br/> (6) [[Aparatong Golgi]]<br/> (7) [[Cytoskeleton|Sitoiskeleton]]<br/> (8) makinis na [[endoplasmikong retikulum]]<br/> (9) [[mitokondriyon]]<br/> (10) [[bakuola]]<br/> (11) [[sitosol]]<br/> (12) [[lisosoma]]<br/> (13) [[sentriyol]] sa loob ng [[sentrosoma]]]] Ang lahat ng mga sihay kahit ito ay prokaryotiko o eukaryotiko ay may [[membrano]](membrane) na pumapalibot sa sihay at humihiwalay sa loob nito mula sa kapaligiran, nangangasiwa sa kung ano ang mga bagay na labas pasok(na selektibong matatagos) at nagpapanatili ng [[elektrikong potensiyal]] ng sihay. Sa loob ng membrano, ang isang maalat ng [[cytoplasma]] ang kumukuha ng halos lahat na [[bolyum]] ng sihay. Ang lahat ng mga sihay ay nag-aangkin ng [[DNA]] na isang hereditaryong(pagmamana) materyal ng mga [[gene]] gayundin ng [[RNA]] na naglalaman ng mga impormasyong kinakailangan upang lumikha ng iba't ibang uri ng mga protina gaya ng mga [[ensaym]] na pangunahing makinarya ng sihay. Mayroon ding iba't ibang uri ng mga [[biomolekula]] sa sihay. ===lamad ng sihay=== Ang [[cytoplasma]] ng isang sihay ay napapalibutan ng membrano ng sihay o membranong plasma. Ang membranong plasma sa mga halaman at prokaryote ay karaniwang natatakpan ng isang pader ng sihay. Ang membranong ito ay nagsisilbing tagapagpahiwalay at tagaprotekta ng sihay mula sa kapaligiran nito at halos nito ay gawa sa dobleng patong ng mga [[lipid]](mga hydropobikong mga tulad ng [[taba]]ng molekula) at hydropilikong [[phosporus]] na mga molekula kaya ang patong na ito ay tinatawag na "phospholipid bilayer". Ito ay maaari ring tawaging pluidong mosaikong membrano. Ang nakakabit sa membranong ito ang iba't ibang mga protinang molekula na umaasal bilang mga kanelo(channels) at pump na nagpapagalaw ng iba't iba't mga molekula papasok at papalabas sa sihay. Ang membrano ay sinasabing "kalahating natatagusan(semi-permeable)" dahil ito ay pumapayag na ang isang substansiya(gaya ng [[molekula]] o [[ion]] na malayang makapasok sa isang limitadong hangganan o hindi pumayag na ang mga substansiyang ito na makapasok. Ang mga ibabaw na membrano ng sihay ay naglalaman rin ng mga [[protinang reseptor]] na pumapayag sa mga sihay na matukoy ang panlaab na humuhudyat na mga molekula gaya ng mga [[hormone]]. ===Sitoplasma(cytoplasm)=== Ang [[cytoskeleton|sitoiskeleton]](cytoskeleton) ay umaasal na mga sumusunod: *bilang tagapangasiwa at tagapanatili ng hugis ng sihay *nagkakabit ng mga [[organelo]](organelles) sa lugar *tumutulong sa [[endocytosis]] na pagsisipsip ng mga panlabas na materyal ng sihay *tumutulong sa [[cytokinesis]] na separasyon ng mga anak na sihay pagkatapos ng paghahati ng sihay *nagpapagalaw ng mga bahagi ng sihay sa mga prosesong paglago at paggalaw Ang cytoskeleton ng mga sihay eukaryotiko ay binubuo ng mga [[microfilament]] na pagitan ng mga filament at microtubule. May malaking bilang mga protinang kaugnay nito na ang bawat isa ay kumokontrol sa istraktura ng sihay sa pamamagitan ng pagdidirekta, pagkukumpol at pagpapantay ng mga filament. Ang cytoskeleton ng prokaryotiko ay hindi gaanong maiging napag-aralan ngunit nasasangkot sa pagpapanatili ng hugis ng sihay, polaridad at cytokinesis. ===Mga materyal na henetiko=== Ang dalawang uri ng mga materyal na henetiko na umiiral: ang [[asidong deoxyribonucleic]] (DNA) at [[asidong ribonucleic]](RNA). Karamihan sa mga organismo ay gumagamit ng [[DNA]] para sa kanilang pangmatagalang imbakan ng impormasyon ngunit ang ilang mga [[virus]] gaya ng mga [[retrovirus]] ay gumagamit ng [[RNA]] bilang mga henetikong materyal nito. Ang biolohikal na impormasyong nakapaloob sa isang organismo ay kino-koda sa sekwensiyang DNA o RNA nito. Ang RNA ay ginagamit rin sa paghahatid ng impormasyon(gaya ng [[mRNA]]) at mga tungkuling [[ensaym]]atiko(gaya ng ribosomal RNA) sa mga organismong gumagamit ng DNA para sa mismong kodang henetiko. Ang mga [[lipat na RNA]](transfer RNA o tRNA) ay ginagamit upang magdagdag ng [[asidong amino]] habang isinasagawa ang [[pagsasalin ng protina]]. Ang mga henetikong materyal ng mga prokaryotiko ay isinaayos sa isang simpleng sirkular(pabilog) na molekulang DNA (ang kromosomang bacterial) sa rehiyong nucleoid ng [[sitoplasma]]. Ang henetikong materyal ng mga eukaryotiko ay nahahati sa iba't ibang mga linyar na [[molekula]] na tinatawag na mga [[kromosoma]](chromosome) sa loob ng isang diskretong nucleus na karaniwan ay may karagdagang mga henetikong materyal sa ilang mga [[organelo]] gaya ng [[mitochondria]] at [[chloroplast]]. Ang sihay ng isang [[tao]] ay may henetikong materyal na nakapaloob sa nucleus ng sihay(nuclear genome) at sa [[mitochondria]](mitochondrial genome). Sa mga tao, ang nuclear genome ay nahahati sa 23 pares ng mga linyar na molekula ng DNA na tinatawag na mga [[kromosoma]]. Bagaman ang mga mitochondrial [[DNA]] ay napakaliit kumpara sa mga nuclear na kromosoma, ito ay nagko-koda para sa 13 mga protinang nasasangkot sa mitochondrial na produksiyon ng enerhiya at spesipikong [[tRNA]]. Ang mga dayuhang henetikong materyal(na ang karaniwan ay [[DNA]]) ay maaari ring artipisyal na maipakilala sa loob ng sihay sa isang prosesong tinatawag na [[transpeksiyon]](transfection). Ito ay transiento(hindi pangmatagalan) kung ang DNA ay hindi ipinasok sa genome ng sihay o ito ay matatag kung ito ay ipinasok dito. Ang ilang mga [[virus]] ay may kakayahan ring magpasok ng henetikong materyal nito sa [[genome]] ng isang sihay. ===Mga organelo(organelles)=== Ang katawan ng tao ay naglalaman ng maraming mga iba't ibang [[organo]] gaya ng [[puso]], [[baga]] at [[kidney]] kung saan ang bawat mga organong ito ay nagsasagawa ng iba't ibang mga tungkulin. Ang mga sihay ay naglalaman rin ng mga "maliliit na organo" na tinatawag na organelo(organelles) na naging angkop o espesyal sa pagsasagawa ng isa o maraming mga mahalagang tungkulin. Ang parehong mga sihay na eukaryotiko at prokaryotiko ay may mga organelo ngunit ang mga organelo sa eukaryotes ay pangkalahatang mas komplikado at maaaring natatakdaan ng membrano. May ilang uri ng mga organelo sa isang sihay. Ang ilang gaya ng nucleus at aparatong golgi ay tipikal na solitaryo(nag-iisa) samantalang ang iba gaya ng [[mitochondria]], [[peroxisome]] at [[lysosome]] ay maaaring marami na mula sa mga daan daan sa libo libo. Ang [[cytosol]] ang pluidong tulad ng [[gelatin]] na pumupuno sa sihay at pumapalibot sa mga organelo. ====Butod ng sihay na sentro ng impormasyon(sa mga eukaryotes lamang)==== [[Talaksan:Diagram human cell nucleus no text.png|right|thumb|200px|[[butod ng sihay]]]] Ang [[butod ng sihay]] ang pinakanapapansing organelong matatagpuan sa sihay ng mga eukaryotiko. Ito ay naglalaman ng mga [[kromosoma]] (chromosome) ng sihay at isa ring lugar kung saan ang halos lahat ng [[replikasyon ng DNA]] at [[sintesis ng RNA]](transkripsiyon) ay nagaganap. Ang nucleus ay [[spero|sperikal]] at nahihiwalay mula sa cytoplasma ng isang dobleng membrano na tinatawag na [[nuclear envelope]]. Ang nuclear envelope ay humihiwalay at pumoprotekta sa [[DNA]] ng sihay mula sa iba't ibang mga [[molekula]] na maaaring aksidenteng makapinsala sa istraktura ng nito o makialam sa pagpoproseso nito. Sa pagpoproseso, ang DNA ay kinokopya(transcribed) sa isang espesyal na [[RNA]] na tinatawag na [[mensaherong RNA]](mRNA). Pagkatapos nito, ang mRNA ay ihinahatid sa labas ng nucleus kung saan ito ay isinasalin sa isang spesipikong molekula ng protina. Ang [[nucleolus]] ay isang espesyal na rehiyon sa loob ng nucleus kung saan ang mga pang-ilalim na unit ng [[ribosoma]] ay binubuo. Sa mga prokaryotes, ang pagpoproseso ng DNA ay nangyayari sa [[cytoplasma]]. ====Mitochondria at chloroplast na tagalikha ng enerhiya(sa eukaryotes lamang)==== Ang [[mitochondria]] ay mga organellong kumokopya sa sarili nito(self-replicating) na nangyayari sa iba't ibang mga bilang, hugis at sukat sa [[cytoplasma]] ng lahat ng mga sihay eukaryotiko. Ang mitochondria ay gumagampan ng isang mahalagang tungkulin sa paglikha ng [[enerhiya]] sa isang sihay eukaryotiko. Ang mitochondria ay lumilikha ng enerhiya sa sihay sa pamamagitan ng [[oksidatibong phosphorilasyon]] gamit ang [[oxygen]] upang maglabas ng enerhiyang nakaimbak sa mga nutrientong sihay(na karaniwang humihinggil sa [[glucose]]) upang lumikha ng [[ATP]]. Ang mitochondria ay dumadami sa pamamagitan ng paghahati sa dalawa. Ang [[respirasyon]] ay nangyayari sa mitochondria ng sihay. ====Endoplasmikong reticulum(sa mga eukaryotes lamang)==== Ang [[endoplasmikong reticulum]](ER) ang networkong tagahatid para sa mga [[molekulang]] inaasinta para sa ilang mga modipikasyon at spesipikong mga destinasyon na kumpara sa molekulang malayang lumalangoy sa cytoplasma. Ang endoplasmikong reticulum ay may dalawang mga anyo: Ang magaspang na ER(rought ER) na may ribosoma sa ibabaw nito at naglalabas ng mga protina sa cytoplasma, at ang makinis na ER(smooth ER) na wala nito. Ang makinis na ER ay gumagampan ng papel sa sekwestrayon(pagsunggab) ng [[calcium]] at paglabas nito. ====Aparatong Golgi==== Ang pangunahing tungkulin ng [[aparatong Golgi]](Golgi apparatus) ay magproseso at magbalot ng mga [[macromolekula]] gaya ng mga [[protina]] at [[lipid]] na isini-sintesis ng sihay. ====Ribosoma==== Ang [[ribosoma]] ay isang malaking kompleks ng mga molekulang RNA at protina. Ang bawat isang ito ay binubuo ng mga pang-ilalim na unit(subunit) at umaasal bilang linyang tagabuo kung saan ang RNA mula sa nucleus ay ginagamit upang i-sintesis ang mga [[protina]] mula sa mga [[asidong amino]]. Ang mga ribosoma ay maaaring matagpuang malayang nakalutang o nakakabit sa isang membrano na magaspang na endoplasmatikong reticulum sa mga eukaryotoes o membrano ng sihay sa mga prokaryotes. ====Lysosomes at Peroxisomes(sa mga eukaryotes lamang)==== Ang mga [[lysosome]] ay naglalaman ng mga [[dihestibo]]ng [[ensaym]](asidong hydrolases). Tinutunaw nito ang mga labis at luma nang organelo, mga partikulo ng pagkain at pumapalibot sa mga [[virus]] at [[bacteria]]. Ang mga [[peroxisome]] ay may mga [[ensaym]] na nag-aalis sa sihay ng mga nakalalasong [[peroxide]]. Hindi maipapasok ng sihay ang mga destruktibong mga ensaym na ito kung ang mga ito ay hindi nakapaloob sa isang sistemang tinatakdaan ng membrano. ====Centrosome na tagapangasiwa ng cytoskeleton==== Ang [[centrosome]] ay lumilikha ng mga microtubule ng isang sihay na isang mahalagang bahagi ng [[cytoskeleton]]. Ito ay nagdidirekta ng paghahatid sa pamamagitan ng endomplasmatikong reticulum at aparatong Golgi. Ang mga centrosome ay binubuo ng dalawang mga [[centriole]] na naghihiwalay sa paghahati ng sihay at tumutulong sa pagbuo ng mga mitotikong spindle. Ang isang centrosome ay makikita sa mga sihay ng hayop. Ito ay matatagpuan rin sa ilang mga [[fungi]] at sihay ng [[algae]]. ====Vacuoles==== Ang mga [[vacuoles]] ay nag-iimbak ng pagkain at itinatapong produkto(waste). Ang ilang mga vacuole ay nag-iimbak ng labis na tubig. Ang mga ito ay kalimitang inilalarawan bilang [[likido]] na napupuno ng espasyo at napapaligiran ng isang membrano. Ang ilang mga sihay na ang pinakakilala dito ang [[amoeba]] ay may umuurong na vacuole na maaaring maglimas ng tubig papalabas sa sihay kung ito ay may labis na tubig. Ang mga vacuole ng mga sihay eukaryotiko ay karaniwang mas malaki sa mga halaman kesa sa mga hayop. ==Mga istraktura sa labas ng pader ng sihay== ===Kapsula=== Ang isang tulad ng [[gelatin]] na kapsula ay makikita sa ilang mga [[bacteria]] sa labas ng dingding ng sihay. Ang kapsula ay maaaring isang [[polysaccharide]] gaya ng sa [[pneumococci]], [[meningococci]] o [[polypeptide]](gaya ng sa [[Bacillus anthracis]]) o [[asidong hyaluroniko]](gaya ng sa [[streptococci]]. Ang mga kapsula ay hindi tinatakdaan ng mga ordinaryong mantsa at maaaring matukoy ng mga espesyal na mantsa. ===Flagella=== Ang mga [[flagella]] ang mga organelo ng paggalaw ng sihay. Ang ito ay lumilitaw mula sa [[cytoplasma]] at umuusli sa pader ng selula. Ang mga ito ay mahaba at makapal na mga katulad ng [[sinulid]] na sangang mga protina sa kalikasan. Ang karamihan ng mga ito ay karaniwang matatagpuan sa mga [[bacteria]] ngunit matatagpuan rin sa mga maliliit na mga hayop. ===Fimbriae (pili)=== Ang mga ito ay maikli at manipis na mga tulad ng buhok na [[filament]] na gawa sa protinang tinatawag na [[pilin]](antiheniko). Ang mga [[fimbriae]] ay responsable sa pagkakabit ng mga bacteria sa mga spesipikong reseptor ng sihay ng tao. Mayroong mga espesyal na uri ng pili na tinatawag na sex pili na nasasangkot sa pagdudugtong(conjunction). ==Mga tungkulin ng sihay== ===Paglago at metabolismo=== Sa pagitan ng sunod sunod na [[paghahati ng selula]](cell division), ang mga sihay ay lumalago sa pamamagitan ng pagsasagawa ng metabolismo ng sihay. Ang metabolismo ng sihay ay isang proseso kung saan ang mga indibidwal na sihay ay nagpoproseso ng mga nutrientong molekula. Ang metabolismo ay may hindi magkatulad na mga dibisyon: ang [[katabolismo]] kung saan ang sihay ay humahati ng mga komplikadong molekula upang lumikha ng enerhiya at magbawas ng lakas, at ang [[anabolismo]] kung saan ang sihay ay gumagamit ng enerhiya at nagpapaliit ng lakas upang lumikha ng mga komplikadong molekula at upang magsagawa ng iba pang mga tungkuling biolohikal. Ang mga komplikadong [[asukal]] na kinakain ng organismo ay mahahati sa mas hindi komplikadong kemikal na molekulang asukal na tinatawag na [[glucose]]. Kapag ito ay nasa loob na ng sihay, ang glucose ay nahahati upang gumawa ng [[adenosine triphosphate]] (ATP) na isang anyo ng [[enerhiya]] sa pamamagitan ng dalawang magkaibang mga [[landas metaboliko]]. Ang unang landas na [[glycolysis]] ay hindi nangangailangan ng oxygen at tinatawag na [[metabolismong anaerobiko]]. Ang bawat [[reaksiyong kemikal]] ay dinesenyo upang lumikha ng mga [[ion ng hydroheno]] na maaaring gamitin upang lumika ng mga pakete ng enerhiya(ATP). Sa mga prokaryotes, ang [[glycolysis]] ang tanging paraang ginagamit sa pagkokonberte ng enerhiya. Ang ikalawang landas na tinatawag na [[siklong Krebs]] o siklong asidong citric ay nangyayari sa loob ng [[mitochondria]] at maaaring lumikha ng sapat na ATP upang patakbuhin ang lahat ng tungkulin ng isang sihay. ===Paglikha ng sihay=== Ang [[paghahati ng selula]](cell division) ay sumasangkot sa isang sihayna tinatawag na inang sihay na nahahati sa dalawang mga anak na sihay. Ito ay nagdudulot ng paglago sa mga organismong multiselular(paglago ng mga [[tisyu]] nito) at sa pagpaparami sa mga organismong uniselular. Ang mga prokaryotikong sihay ay nahahati sa pamamagitan ng [[binaryong fission]]. Ang eukaryotikong sihay ay karaniwang sumasailalim sa isang proseso ng dibisyong nuclear na tinatawag na [[mitosis]] na sinusundan ng dibisyon ng sihay tinatawag na [[cytokinesis]]. Ang isang diploid na sihay ay maaari ring sumailalim sa [[meiosis]] upang lumikha ng mga sihay na [[haploid]] na karaniwan ay apat. Ang mga [[selulang haploid]] ay nagsisilbing mga [[gamete]] sa mga organismong multiselular at nagdudugtong upang lumikha ng mga bagong diploid na sihay. Ang [[replikasyon ng DNA]] o proseso ng pagkokopya ng [[genome]] ng sihay ay kinakailangan sa tuwing ang sihay ay naghahati. Ang replikasyon gaya ng lahat ng mga gawaing pansihay ay nangangailangan ng mga espesyal na protina upang isagawa nito ang mga tungkulin nito. ===Sintesis ng protina=== Ang mga sihay ay may kakayahang [[biosintesis|mag-sintesis]] ng mga bagong [[protina]] na kailangan para sa modulasyon at pagpapanatili ng mga gawaing pansihay. Ang prosesong ito ay sumasangkot sa pagbuo ng bagong mga molekulang protina mula sa mga pangtayong blokeng [[asidong amino]] batay sa impormasyong naka-koda sa [[DNA]] o [[RNA]]. Ang [[sintesis ng protina]] ay sa pangkalahatan binubuo ng dalawang pangunahing mga hakbang: [[transkripsiyon]] at [[pagsasalin]](translation). Ang transkripsiyon ang proseso kung saan ang impormasyong henetiko sa [[DNA]] ay ginagamit upang lumikha ng isang komplementaryong strand ng RNA. Ang strand ng RNA na ito ay pinoproseso naman upang magbigay ng [[mensaherong RNA]](mRNA) na malayang makalilipat sa sihay. Ang mga molekulang mRNA ay nagbibigkis sa mga kompleks na protina-RNA na tinatawag na mga [[ribosoma]] na matatagpuan sa [[cytosol]] kung saan ang mga ito ay isinasalin sa mga sekwensiyang [[polypeptide]]. Ang mga ribosoma ay namamagitan sa pagbuo ng mga sekwensiyang polypeptide batay sa sekwensiyang mRNA. Ang sekwensiyang mRNA ay direktang umuugnay sa sekwensiyang polypeptide sa pamamagitan ng pagbibigkis sa [[lipat RNA]](transfer RNA o tRNA) na mga umaangkop na molekula sa mga bulsang nagbibigkis sa loob ng ribosoma. Pagkatapos nito, ang bagong polypeptide ay tumutupi sa isang magagamit na [[tatlong dimensiyon]]al na protinang molekula. ==Paggalaw ng sihay== Ang mga sihay ay maaaring gumagalaw habang isinasagawa ang maraming mga proseso gaya ng [[paghilom ng sugat]], tugon sa [[immune]] at [[metastasis ng kanser]]. Upang ang paghilom ng sugat ay mangyari, ang mga [[selulang puting dugo]] at mga sihay na kumakain ng bacteria ay gumagalaw o tumutungo sa lugar ng sugat upang patayin ang mga [[mikroorganismo]] na nagsasanhi ng [[inpeksiyon]]. Sa parehong panahon, ang mga [[fibroblaster(nagdudugtong na mga sihayng tisyu) ay gumagalaw upang muling imodelo ang mga napinsalang istraktura. Sa kaso ng pagbuo ng [[tumor]], ang mga sihay mula sa pangunahing tumor ay kumakalat sa iba't ibang mga bahagi ng katawan. Ang motilidad ng sihay ay sumasangkot sa maraming mga [[reseptor]], pagdudugtong, pagkukumpol, pagbibigkis, pagdikit, motor at iba pang mga protina. Ang proseso ay nahahati sa tatlong mga hakbang: ang protrusiyon(pag-usli) ng pangunahing gilid ng sihay, pagdikit ng pangunahing gilid, pag-aalis ng dikit sa katawan ng sihay at likuran, at pag-urong ng cytoskeleton upang hilain ang sihay ng pasulong. Ang bawat hakbang ay pinapatakbo ng mga pwersang pisikal na nalilikha ng mga unikong segmento ng [[cytoskeleton]]. ==Ebolusyon== {{main|Ebolusyon}} ===Pinagmulan ng unang sihay=== May ilang mga [[teoriya]] sa pinagmulan ng maliliit na mga [[molekula]] na nagsanhi ng pagkakalikha ng buhay sa sinaunang mundo. Ang isa ay ang mga ito ay ang mga ito nagmula sa mga [[meteorite]]. Ang isa pa ay ang mga ito ay nalikha sa mga buka sa malalim-na-dagat. Ang ikatlo ay ang mga ito ay sinintesis ng [[kidlat]] sa isang papaliit na [[atmospero]]([[eksperimentong Miller-Urey]]) bagaman hindi maliwanag kung ang mundo ay may gayong atmospero. Wala pang datang eksperimental sa kasalukuyan na naglalarawan sa kung ano ang mga unang kumokopya-sa-sariling(self-replicating) molekula. Ang [[RNA]] ay ipinagpapalagay na kauna-unahang mga molekulang kumokopya-sa-sarili dahil ito ay may kakayahan ng parehong pag-iimbak ng impormasyong henetiko at pag-[[katalisis|kakatalisa]] ng mga [[reaksiyong kemikal]]. Gayunpaman, ang ilang mga entitad na may potensiyal na kumopya-sa-sarili ay maaaring mas nauna sa [[RNA]] tulad ng [[asidong peptide nucleic]]. Ang mga sihay ay lumitaw sa mundo mga 4.0–4.3 bilyong taon ang nakalilipas. Ang kasalukuyang paniniwala ng mga siyentipiko ay ang mga sihay na ito ay mga [[heterotroph]]. Ang isang mahalagang katangian ng mga sihay ang membrano ng sihay na binubuo ng mga dalawang patong ng [[lipid]]. Ang sinaunang membrano ng sihay ay malamang mas simple at matatagos kesa sa mga makabagong sihay na may isa lamang [[asidong taba]]ng kadena sa bawat lipid. Ang mga lipid ay alam na bumubuo ng mga dalawang patong na mga besikulo(vesicles) sa tubig na walang mga panlabas na sanhi at maaaring ito ang nauna sa [[RNA]]. Gayunpaman ang unang mga membrano ay maaari ring nalikha ng mga katalitikong RNA o nangangailangan ng mga protinang istraktura bago ang mga ito ay mabuo. ===Pinagmula ng mga eukaryotikong sihay=== Ang eukaryotikong sihay ay nag-evolve mula sa mga pamayanang simbiotiko ng mga prokaryotikong sihay. Ang mga nagdadala ng DNA na mga organelo gaya ng [[mitochondria]] at [[chloroplast]] ay tiyak na mga labi ng sinaunang simbiotikong humihinga ng [[oxygen]] na mga [[proteobacteria]] at [[cyanobacteria]] kung saan ang mga natitirang mga sihay ay nahango mula sa ninunong mga sihay na archaean prokaryote cell. Ang [[teoriya]]ng ito ay tinatawag na [[teoriyang endosymbiotiko]]. Pinagtatalunan pa rin ng mga siyentipiko kung ang mga organelo tulad ng [[hydrogenosome]] ay mas nauna sa pinagmulan ng [[mitochondria]] o vice versa. Ang [[kasarian]] bilang steoreotipadong koreograpiya ng [[meiosis]] at [[syngamy]] na umiiral sa halos lahat ng mga kasalukuyang eukaryotes ay maaaring gumampan ng papel sa transisyon mula sa mga prokaryotes patungo sa mga eukaryotes. Ang teoriyang 'pinagmulan ng kasarian bilang baksinasyon(bakuna)' ay nagmumungkahi na ang [[genome]] ng eukaryote ay lumago sa pamamagitan ng pagdaragdag mula sa mga genome ng parasitong prokaryan sa iba't iba't pag-ikot ng lateral na paglipat ng [[gene]]. Ang kasarian-bilang-syngamy(fusion sex) ay lumitaw nang ang mga inpektadong mga host ay nagsimulang magpalitan ng mga genome na nuclearisado na naglalaman ng kapwa-nag-evolve na bertikal na naisaling mga symbionts na nagbibigay ng proteksiyon laban sa horisontal na inpeksiyon ng mas mga nakakahawang mga symbiont. == Sanggunian == {{reflist}} {{Biology nav}} [[Kategorya:Biyolohiya ng selula]] inikjrvmgv67v4azvubcz0wuasy5qtx 0 93330 2238216 2228082 2026-10-31T08:56:09Z Rinconada227 157375 2238216 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Sandwich de lomito.jpg|thumb|right|300px|Isang halimbawa ng pinalamanang tinapay.]] Ang '''pinalamanang tinapay, sandwits, sanwits,''' o '''tinapay na may palaman''' ay isang uri ng pagkaing ginawa na may isa o maraming hiwa ng [[tinapay]].<ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/522253/sandwich#tab=active~checked%2Citems~checked&title=sandwich%20--%20Britannica%20Online%20Encyclopedia ''Britannica Online'']</ref> na may isa o maraming mga palaman.<ref name="boston.com">Abelson, Jenn. [http://www.boston.com/business/articles/2006/11/10/arguments_spread_thick/ ''"Arguments spread thick"''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081207062109/http://www.boston.com/business/articles/2006/11/10/arguments_spread_thick |date=2008-12-07 }}. ''The Boston Globe'', Nobyembre 10, 2006. Nakuha noong 27 Mayo 2009.</ref> Maaaring gamitin ang tinapay bilang gayun lamang, o maaaring pahiran o balutan ng mantikilya, margarina, langis o mantikang mula sa gulay, mustasa, o iba pang mga kondimento upang mapainam ang lasa o tekstura. Isa itong magaang na minandal o miryenda. Tinatawag na mga hiwa o sapin ng tinapay ang mga piraso ng tinapay na kabilang sa isang '''pinalamanang tinapay'''. Maraming mga tao ang nasisiyahan sa paggawa at pagkain ng tinapay na pinalamanan dahil madali at maginhawang ihanda ito. Madali rin itong kainin na maaaring hawakan lamang ng isang kamay na hindi gumagamit ng anumang mga kagamitan, katulad ng [[kubyertos]], kaya't makakagawa pa ng ibang bagay ang isang malayang kamay. Ngunti may mga tao ring nais kumain ng pinalamanang tinapay habang tangan ng dalawang mga kamay. Pangkaraniwang pinababaon ito sa mga batang mag-aaral, na ibinabalot sa malinis na pambalot kaya't nananatiling sariwa at inilalagay pa sa kahong pangtahalian o kahang baunan. Halimbawa nito ang tinapay na may palamang [[hamburger]]. ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{usbong|Pagkain}} [[Kategorya:Mga tinapay]] [[Kategorya:Pagkaing kalye]] ixqljvqzh7zmmyl7qimtahz0we8afrr 0 108517 2238100 2207281 2026-10-31T01:59:28Z ListeriaBot 79921 Wikidata list updated [V2] 2238100 wikitext text/x-wiki {{automatic taxobox | name = ''Hyaena'' | image = Striped Hyena 5.jpg | image_caption = ''[[Hyaena hyaena]]'' | taxon = Hyaena | authority = [[Mathurin Jacques Brisson|Brisson]], 1762 | subdivision_ranks = [[Mga sari]] | subdivision = *''[[Brown Hyena|Hyaena brunnea]]'' *''[[Striped Hyena|Hyaena hyaena]]'' }} Ang '''''Hyaena''''' ay isang [[sari (biyolohiya)|sari]] ng dalawang nabubuhay na mga [[uri]] ng mga [[hayina]]: ang [[striped hyena|naguguhitang hayina]] mula sa [[Kanlurang Asya]] at [[Hilagang Aprika]] at ang [[kayumangging hayina]] mula sa [[Katimugang Aprika]]. Mayroong pagtatalo na dapat ilagay ang kayumangging hayina sa saring ''[[Parahyeana]]'' o kahit na sa ''[[Pachycrocuta]]'', ngunit kamakailang muling inilagay ito sa saring ''Hyaena''<ref name=msw3>{{MSW3 Grubb|id=14000685}}</ref>. == Mga species == {{Wikidata list|sparql= SELECT ?item (concat("''[[", ?taxonname, "]]''") as ?taxonLink) (concat("[http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=", ?msw, " Mammal Species of the World]") as ?mswLink) WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q16521 ; wdt:P105 wd:Q7432 ; wdt:P171* wd:Q1417638 ; wdt:P225 ?taxonname . optional { ?item wdt:P959 ?msw . } } |columns=P18:Larawan,?taxonLink:Species,P1843:Ibang tawag,?mswLink:MSW |section= |min_section=3 |sort=P225 |links=text |thumb=128 |autolist=fallback }} {| class='wikitable sortable' ! Larawan ! Species ! Ibang tawag ! MSW |- | | ''[[Hyaena bilkiewiczi]]'' | | |- | | ''[[Hyaena bokcharensis]]'' | | |- | | ''[[Hyaena brunmea]]'' | | |- | | ''[[Hyaena crocuta]]'' | | |- | | ''[[Hyaena dubbah]]'' | | |- | [[Talaksan:Museo della Specola (Florence) - Hyaena hyaena.jpg|center|128px]] | ''[[Hyaena hyaena]]'' | en:Striped hyaena<br/>es:Hiena Rayada<br/>fr:Hyène rayée<br/>en:Striped Hyaena<br/>en:Striped Hyena<br/>de:Streifenhyäne<br/>pl:hiena pręgowana<br/>hu:csíkos hiéna<br/>ast:hiena rayona | [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?s=y&id=14000687 Mammal Species of the World] |- | [[Talaksan:Paleozoological exhibition, 2009, in the Gravensteen, Zierikzee 08.jpg|center|128px]] | ''[[Hyaena perrieri]]'' | | |- | | ''[[Hyaena picta]]'' | | |- | | ''[[Hyaena schillingsi]]'' | | |- | | ''[[Hyaena sinensis]]'' | | |- | | ''[[Hyaena syriaca]]'' | | |- | | ''[[Hyaena vulgaris]]'' | | |} {{Wikidata list end}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{usbong|Mamalya}} [[Kategorya:Hiyena]] [[Kategorya:Carnivora]] c0xdmantfatnpiyrcn6rk7s37x1gjso 0 112696 2238180 2088030 2026-10-31T06:31:08Z Samarblvd22 167267 Created by translating the section "Bangsamoro Region" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1377896199|Islam in the Philippines]]" 2238180 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:ReligionPhilippines.png|thumb|Ang Islam ay sa kulay ([[berde]]) at ang Kristyano ay sa kulay ([[asul]]) na sakop ng [[Bangsamoro]]]] Ang '''[[Islam]]''' ay ang pinakamatandang monoteistikong [[relihiyon]] sa [[Pilipinas]]. Ang Islam ay nakaabot sa mga isla noong ika-12 at ika-14 na siglo mga higit dalawang daan taon bago ang pagdating ng mga Kastila ng nagpakilala ng [[Kristiyanismo]] sa Pilipinas. Ang Islam ay dinala ng mga [[Arabo]]ng mangangalakal at maninirahang Muslim mula sa mga sultanatong Kapuluan ng [[Malay]]. Ang Islam sa Pilipinas ay may populasyon na 5%.<ref name=pewforum/> ==Ang pagdating ng Islam sa Sulu at Mindanao== ===Sulu at Tawi-Tawi=== Ang relihiyong [[Islam]] ay dinala ng mga mangangalakal na Persian Bengali at Gujerati o mga Arabo sa [[Sulu]]. Nang dumating ang mga mangangalakal na Muslim sa katimugang Pilipinas mula sa [[Malaysia]] at [[Indonesia]], kanilang dinatnan ang mga katutubo na nagsasanay ng [[animismo]] na nakatira sa maliliit na autonomosong mga pamayanan. Ayon sa Tarsila, si [[Tuan Mashaika]] ay dumating sa [[Jolo]], sa [[Maimbung, Sulu|Maimbung]] at nagpakasal sa anak ng isang namumunong pamilya. Bagaman hindi hayagang isinaad ng ''Sulu Tarsila'' na isang Muslim si Tuan Mashaika, ipinagpapalagay na isa siyang Muslim dahil sa pangalang Muslim ng kanyang mga anak gaya nina [[Tuan Hakim]] at [[Aisha]]. Noong 1380, ang Arabong si [[Karimul Makhdum]] (Sharif Awliya) ay dumating at kinikilalang ang nagtatag ng unang moske sa Tubig-Indangan sa [[Simunul, Tawi-Tawi]]. Noong mga 1390, dumating naman si [[Rajah Baguinda]] sa Sulu mula Sumatra o [[Borneo]]. Ang unang opisyal na [[Sultan ng Sulu]] ang Arabong mula [[Sumatra]] na si [[Syed Abu Bakr]] (Sharif Hashim) na nagpakasal sa anak ni Baguinda. Tulad ng ibang mga pinunong Arabo, itinatag ni Abu Bakr ang lehitimasiya ng kanyang dinastiya sa pag-aangking isa siyang direktang inapo ni propeta [[Muhammad]]. ===Mindanao=== Ang pagdating at pagpapalaganap ng Islam sa Mindanao ay itinuturo kay [[Mohammed Kabungsuwan|Sharif Kabungsuwan]] na dumating sa Maguindinao noong 1515 mula [[Johor]].<ref>A Local Church Living for Dialogue: Muslim-Christian Relations in Mindanao, William Larousse</ref> Siya ay iniulat na anak ng prinsesang Malaccan at Arabong Sharif Ali Zain ul-Abidin at dumating kasama ng kanyang mga mandirigma upang magtatag ng isang prinsipiladidad. Siya ay nagtatag ng mga alyansa sa pamamagitan ng maraming mga kasal. Kanyang sinakop at inakay ang mga pinuno at tribo sa Cotabato. Ang mga tribong hindi nagawang maakay ni Kabungsuwan sa pamamagitan ng paghihikayat o dahas ay itinulak sa mga bangin. Ang mga tribong hindi naakay sa Islam ang mga [[Lumad]]. Ang ibang tradisyon ay nagsasaad na bago pa ang pagdating ni Kabungsuwan ay may isang Sharif Awliya na nagpakilala ng Islam sa pook na hindi kalayuan sa [[Cotabato]]. Si Awliya ay nagpakasal sa isang dalagang galing sa langit na nagkaanank ng babaeng tinawag na paramisuli o prinsesa. Si Awliya ay bumalik sa kanyang pinanggalingan ngunit iniwan ang kanyang anak. Ang isa pang tradisyon ay ang pagdating ng isang [[Sharif Maraja]] sa Maguindano mula [[Johor]] at nagpakasal kay paramisuli. ==Pagdating ng mga Kastilang Kristiyano== Nang unang dumating sa Pilipinas ang mga Kastilang Kristiyano noong mga gitnang 1500, sila ay nakasagupa ng malakas na pagsalungat ng mga Muslim. Pinalayawan ng mga Kastila ang mga Muslim sa Pilipinas na mga ''Moro'' na korupsiyon ng salitang ''Moor'' na pinalayas ng mga Kristiyano sa [[Espanya]] pagkatapos ng 800 taon na alitan. Bagaman mabilis na naakay ng mga Kastila ang karamihan ng rehiyon sa Pilipinas sa [[Kristiyanismo]] gamit ang dahas, nahirapan silang maakay ang mga Muslim sa katimugang Pilipinas. Nagsagawa ang mga Muslim ng paninindak sa mga Kastila sa pamamagitan ng kadalasang pagsasagawa ng paglusob at pagbibihag ng mga alipin sa Luzon at ibang mga bahagi ng Pilipinas. Nagawa lamang malabanan ng mga Kastila ang mga Muslim noong mga gitnang 1800 sa pagsulong ng teknolohiyang Kastila gamit ang mga bangkang may baril. Noong 1878, ang [[Sultan ng Sulu]] ay lumagda ng isang kasunduang kapayapaan sa Espanya at ang nasasakupan nito ay opisyal na naging autonomosong protektorado ng Kastila. ==Sa kasalukuyan== {{pangunahin|Talaan ng mga pag-atake ng mga teroristang Muslim}} Ang mga Muslim sa Pilipinas ay binubuo lamang ng limang porsiyento ng populasyon ng Pilipinas<ref name=pewforum>http://features.pewforum.org/muslim-population/</ref> at ang karamihan sa mga deboto nito ay nakatira sa Mindanao. Ang karamihan ng mga Muslim sa Pilipinas ay kabilang sa sektang [[Islam na Sunni]]. Meron ding maliit na populasyon ang nakatira sa may Quiapo, Manila. Ang mga kasalukuyang pangkat [[Islamista]] at itinuturing na teroristang Islamikong grupo sa Pilipinas<ref name=stategov>http://www.state.gov/documents/organization/65469.pdf</ref> ay kinabibilangan ng [[Moro Islamic Liberation Front]],<ref>http://www.globalsecurity.org/military/world/para/milf.htm</ref> [[Moro National Liberation Front]] o [[MNLF]],<ref>http://www.un.org/Docs/journal/asp/ws.asp?m=a%2F64%2F742</ref> [[Abu Sayyaf]],<ref name=statedept/> [[Rajah Sulaiman Movement]]<ref name=stategov/> at [[Jemaah Islamiyah]].<ref name=statedept/> Ang mga grupong ito ay sangkot sa paghihimagsik laban sa gobyerno ng Pilipinas upang humiwalay sila sa isang Islamikong estado na [[Bangsamoro]] na binubuo ng lahat ng [[Mindanao]], [[Palawan]], [[Sulu]], [[Tawi-Tawi]] at [[Basilan]] gayundin ng [[Sabah]] at [[Sarawak]] ng [[Malaysia]]. Ang mga grupong ito ay sangkot sa terorismo at pambobomba sa iba't ibang lugar sa Mindanao gayundin sa Metro Manila, pakikipaglaban, pagpatay at pagpupugot sa ulo ng mga nabihag nilang sundalong Pilipino, pagkidnap at pagpatay sa mga sibilyan at dayuhan at pangingikil ng pera.<ref>http://newsinfo.inquirer.net/32895/abu-sayyaf-beaheaded-5-of-7-fallen-marines</ref><ref>http://newsinfo.inquirer.net/15538/metro-on-alert-for-terrorist-plot</ref> Ang pangalan ng grupong Abu Sayaff ay nagmula mula sa Arabic ابو,''[[AB (Semitiko)|Abu]]''("ama ng") at ''sayyaf''("tagagawa ng espada"). Ang grupong ito ay itinuturing ng [[Estados Unidos]] na isang teroristang organisasyon at isinama sa listahan ng mga dayuhang teroristang Organisasyon.<ref name=statedept>http://www.state.gov/j/ct/rls/crt/2010/170264.htm</ref> Ang kilusang pagtiwalag o pakikipaghiwalay ng mga Muslim sa Pilipinas ay nagsimula noong mga 1968 sa pagkakatatag ng Muslim Independence Movement. Noong mga 1970, ang [[MNLF]] ang naging pangunahing kilusang pagtiwalag ng Muslim sa Pilipinas at nakatanggap ng suporta mula sa Libya at Sabah. Ang mga negosiasyon ng kapayapaan sa pagitan ng pamahalaan ng Pilipinas at MNLF ay nagresulta sa paglalagda ng Kasunduang Tripoli noong 1976 ngunit ang magkaibang mga interpretasyon sa isyu ng autonomiya ay sumira sa mga negosiasyon at nagresulta sa pagbalik ng mga alitan. Noong Oktubre 2012, ang MNLF at ang pamahalaan ng Pilipinas ay umabot sa isang kasunduang kapayapaan.<ref>http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-19860907</ref> Noong 9 Setyembre 2013 ay tinangkang sakupin ng [[MNLF]] ang Zamboanga City at pumatay ng 4 katao at bumihag ng mga 200 sibilyan na ginamit nilang panangga sa kanilang pakikipaglaban sa mga sundalo at kapulisan ng pamahalaan ng Pilipinas. == Bangsamoro Region == Karamihan sa mga Muslim sa Pilipinas ay naninirahan sa isla ng [[Mindanao]], ang Sulu Archipelago at [[Palawan]], na kilala rin bilang MINSUPALA. Ang [[Bangsamoro|Bangsamoro Autonomous Region in Muslim Mindanao (BARMM)]] ay ang [[Mga rehiyon ng Pilipinas|rehiyon]] ng [[Pilipinas]] na binubuo ng lahat ng [[Mga lalawigan ng Pilipinas|mga lalawigang]] nakararami sa mga Muslim sa Pilipinas, katulad ng: [[Basilan]] (maliban sa [[Isabela, Basilan|Lungsod ng Isabela]] ), [[Lanao del Sur]], [[Maguindanao del Norte]], [[Maguindanao del Sur]], [[Sulu]] at [[Tawi-Tawi]] . Binubuo din nito ang [[Mga lungsod ng Pilipinas|mga lungsod]] ng [[Marawi]], [[Lamitan]], at [[Lungsod ng Kotabato|Cotabato City]] at ang 63 [[Barangay]] sa [[Cotabato (lalawigan)|Cotabato]] na nagpasyang sumali sa autonomous region . Ito lamang ang [[Mga rehiyon ng Pilipinas|rehiyon]] na may sariling pamahalaan. Ang kabisera ng rehiyon ay nasa [[Lungsod ng Kotabato|Lungsod ng Cotabato]], na nasa labas ng hurisdiksyon ng dating at wala nang [[Rehiyong Awtonomo ng Muslim Mindanao|Autonomous Region in Muslim Mindanao (ARMM)]] ngunit ngayon ay bahagi na ng [[Mga rehiyon ng Pilipinas|rehiyon]] ng [[Bangsamoro]] matapos bumoto ang karamihan ng mga residente pabor sa kanilang pagsasama sa autonomous region sa [[Plebisito sa pagbuo ng Awtonomong Rehiyon ng Bangsamoro, 2019|pagpapatibay]] ng Bangsamoro Organic Law noong Enero 21, 2019. <ref>{{Cite news |last=Bacongco |first=Keith |date=January 23, 2019 |title=Cotabato City now the crowning jewel of BARMM |publisher=news.mb.com.ph |agency=Manila Bulletin |url=https://news.mb.com.ph/2019/01/23/cotabato-city-now-the-crowning-jewel-of-barmm/ |url-status=dead |access-date=June 2, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190123062157/https://news.mb.com.ph/2019/01/23/cotabato-city-now-the-crowning-jewel-of-barmm/ |archive-date=January 23, 2019}}</ref> Ang iba pang mga lalawigan at rehiyon na may malaking populasyon ng Muslim ay mayroon ding makabuluhang kasaysayan sa mga Moro/Muslim ay kinabibilangan ng [[Kalakhang Maynila|Metro Manila]], [[Kabite|Cavite]], [[Rizal]], [[Bulacan]], [[Bicol|Bicol Region]], [[Kalakhang Cebu|Metro Cebu]], [[Silangang Kabisayaan|Eastern Visayas]], southern [[Palawan]], [[Soccsksargen]], [[Lanao del Norte]], [[Lungsod ng Dabaw|Davao City]] at [[Tangway ng Zamboanga|Zamboanga Peninsula]] . Gayunpaman, Ang Mga rehiyon na Ito ay hindi bahagi ng rehiyon ng Bangsamoro, At ang karamihan ng population na naninirahan rito ay hindi Muslim ngunit Mga Katoliko ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Relihiyon sa Pilipinas]] [[Kategorya:Islam sa Pilipinas| ]] l7sjt4opt66mmu7cie6e6vkijj9cxiz 0 122780 2238061 2180581 2026-10-30T18:27:01Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238061 wikitext text/x-wiki {{Infobox Province TR |name=Batman |map=Batman in Turkey.svg |region=[[Timog-silangang Rehiyon ng Anatolia|Timog-silangang Anatolia]] |subregion=Mardin |licence = 72 |tpop_as_of = 2016 |area_code= 488 |area= 4649 |seat=[[Batman, Turkey|Batman]] |urban population= 335.400 |turkname=Batman ili | income = |}} Ang '''Lalawigan ng Batman''' ({{lang-tr|{{italics correction|Batman ili}}}}, {{lang-ku|Parêzgeha Batmanê}}) ay isang [[mga lalawigan ng Turkiya|lalawigan]] sa [[Turkiya]] na matatagpuan sa timog-silangan ng [[Anatolia]]. Lumagpas sa 500,000 ang populasyon noong 2010. Mahalaga ang lalawigan dahil sa reserba at produksyon ng [[langis]], na nagsimula noong dekada 1940. Mayroon itong 494-km haba ng linya ng tubo mula sa Batman putungo sa puwertong Turko na İskenderun. Bulak ang pangunahing produktong pang-agrikultura. Isang [[daang-bakal]] ang kumokonekta mula sa Batman hanggang sa mga katabing lalawigan ng Diyarbakır at [[Lalawigan ng Elâzığ|Elâzığ]] at kasama ang kabisera nito na [[Ankara]]. Dumadaloy dito ang Ilog Batman. Ang panlalawigang kabisera ay ang lungsod ng Batman ({{lang-ku|Êlih}}) na may 246,700 katao. Isang interes ang lalawigan sa puntong [[arkeolohiya|arkeolohiko]]. Kabilang sa mga tanawin dito ang monasteryo ng Imam Abdullah Dervish, ang tulay ng Camiü‘r Rızk at Hasankeyf. Ang mayorya ng lalawigan ay ang [[mga Kurdo]].<ref>{{cite book|last=Watts|first=Nicole F.|title=Activists in Office: Kurdish Politics and Protest in Turkey (Studies in Modernity and National Identity)|date=2010|publisher=University of Washington Press|location=Seattle|isbn=978-0-295-99050-7|page=167|url=https://books.google.com/books?id=yXWl40KJfKEC&pg=PA167|language=Ingles }}</ref> ==Mga distrito== [[File:Batman districts.png|thumb|270px|Mga distrito ng Batman|left]] Nasasakupan ng lalawigan ang sukat na 4,649&nbsp;km{{sup|2}} (4,659 sang-ayon sa isang sanggunian<ref>[http://www.europa-auf-einen-blick.de/tuerkei/regionen.php Türkei] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111106210048/http://www.europa-auf-einen-blick.de/tuerkei/regionen.php |date=2011-11-06 }}, Europa auf einen Blick (sa [[wikang Turko]])</ref>) at nahahati ito sa anim na mga distrito: [[Batman, Turkey|Batman]] (ang kabisera, populasyon 324,402 noong 2008), Beşiri (32,282), Gercüş (26,111), Hasankeyf (7,412), Kozluk (62,114) at Sason (33,295).<ref name=r1>[http://www.gap.gov.tr/gap-provinces/batman Batman] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20110310074232/http://www.gap.gov.tr/gap-provinces/batman |date=2011-03-10}}, gap.gov.tr (sa Turko)</ref><ref>[http://report.tuik.gov.tr/reports/rwservlet?adnksdb2=&report=idari_yapi_2008.RDF&p_il1=72&p_yil=2008&desformat=html&ENVID=adnksdb2Env Population Statistics] Turkish Statistical Institute (sa Ingles)</ref> Mayroong 270 nayon ang lalawigan.<ref>Balaban, Meltem Şenol [http://etd.lib.metu.edu.tr/upload/12610533/index.pdf Risk society and planning: the case of flood disaster management in Turkish cities] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927215722/http://etd.lib.metu.edu.tr/upload/12610533/index.pdf |date=2011-09-27 }}. PhD Thesis. Graduate School of Natural and Applied sciences, Middle East Technical University 2009, p. 21 (sa Ingles)</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Batman, Lalawigan ng}} [[Kategorya:Mga lalawigan ng Turkiya]] iobksh44gof0jqmzy123jyev4rznmlu 0 123374 2238184 2169417 2026-10-31T07:09:34Z ~2026-58220-32 168224 2238184 wikitext text/x-wiki {{Infobox Person |name = Teresa Magbanua y Ferraris |image = |caption = |birth_date = Oktubre 13, [[1868]] |birth_place = [[Pototan, Iloilo]] |death_date = Agosto, 1947 |death_place = Zamboanga del Sur |known_for = Unang babae na namuno ng himagsikan sa pamahalaang kolonya ng Espanya |occupation = Katipunera }} Si '''''Teresa Magbanua''''' (Oktubre 13, 1868 – Agosto 1947) ay ang unang babaeng mandirigma sa Panay at tanyag bilang "Joan of Arc of the Visayas." Sya ay guro at pinuno ng militar.<ref>{{Cite web |date=2011-10-13 |title=Teresa Magbanua was born in Pototan, Iloilo October 13, 1868 |url=https://kahimyang.com/kauswagan/articles/683/today-in-philippine-history-october-13-1868-teresa-magbanua-was-born-in-pototan-iloilo |access-date=2024-11-10 |website=The Kahimyang Project |language=en}}</ref> Ang natatanging babaeng heneral tulad ni Reyna Sima, Prinsesa Urduja at Gabriela Silang ay pinatunayan na ang mga babae ay may angking tibay ng puso at katapangan at handang maghandog man ng buhay kung kinakailangan. Pangalawa sya sa walong anak ni Juan Magbanua at Alejandra Ferraris, mga kinilala at nabibilang sa mabuting angkan sa kanilang bayan. Ang kakayahang mamuno, lakas ng loob at kagitingan ng babae ay ilan lamang sa mga katangian na naipakita ni Teresa. Ang mga kalaro nya lamang ay mga batang lalaki. Sa kanyang bayan sya nag-elementarya at sa [[Barack Obama|Jaro,Iloilo]] sya nag-high school at nag-kolehiyo. Bumalik sya sa kanyang bayan at doon ay nagsilbing isang guro at isang magsasaka, tumigil sya sa pagtuturo at tumulong na lang sya sa asawa nya sa gawain sa bukid. Nang sumiklab ang digmaan, nagtungo sya sa kampo ng mga naghihimagsik na pinamunuan ni Heneral Perfecto Poblador upang umanib. ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{Uncategorized}} {{Philippines-bio-stub}} dwnxw6m07b4kn6oot1jmjdgo9fihijy 0 124283 2238055 2088150 2026-10-30T17:26:39Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238055 wikitext text/x-wiki Ang '''Kojiki''' (古事記?, "Talaan ng mga Sinaunang Bagay") ang pinakalumang kronika ng [[Hapon]] na pinaniniwalaang mula maagang ika-8 siglo (711–712) at sinasabing isinulat ni [[Ō no Yasumaro]] sa kahilingan ni [[Emperatris Gemmei]]. Ang Kojiki ay kalipunan ng mga kuwentong hinggil sa pinagmulan ng kapuluang [[Hapon]] at mga [[kami]]. Kasama ng [[Nihon Shoki]], ang mga kuwentong nilalaman nito ang bahagi ng inspirasyon sa likod ng mga kasanayang [[Shinto]] kabilang ang puripikasyong ritwal na [[misogi]]. ==Mga seksiyon== Ang Kojiki ay nahahati sa tatlong bahagi: ang {{nihongo|''Kamitsumaki''|上巻|"unang bolyum"}}, ang {{nihongo|''Nakatsumaki''|中巻||"gitnang bolyum"}} at {{nihongo|''Shimotsumaki''|下巻||"mababang bolyum"}}. *Ang ''Kamitsumaki'' na kilala rin bilang {{nihongo|''Kamiyo no Maki''|神代巻||"Bolyum ng Panahon ng mga Diyos"}} ay kinabibilangan ng pauna sa Kojiki at nakatuon sa mga Diyos ng paglikha at kapanganakan ng mga iba't ibang Diyos ng panahong ''kamiyo'' o [[Panahon ng mga Diyos]]. Ang ''Kamitsumaki'' ay nagbabanlangkas rin ng mga mitong hinggil sa pinagmulan ng bansang [[Hapon]]. Ito ay naglalarawan kung paanong si [[Ninigi-no-Mikoto]] na apo ng Diyosang si [[Amaterasu]] at lolo sa tuhod ni [[Emperador Jimmu]] ay bumabang mula sa [[Takamagahara|langit]] tungo sa [[Takachihonomine]] sa [[Kyūshū]] at naging ninuno ng [[Emperador ng Hapon|linyang imperyal ng Hapon]].<ref>{{cite encyclopedia | encyclopedia = Encyclopedia of Japan | title = Ninigi no Mikoto | url = http://rekishi.jkn21.com/ | accessdate = 2012-09-18 | year = 2012 | publisher = Shogakukan | location = Tokyo | oclc = 56431036 | archive-date = 2007-08-25 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070825113418/http://rekishi.jkn21.com/ | url-status = dead }}</ref> *Ang ''Nakatsumaki'' ay nagsasalaysay ng kuwento ng unang [[Emperador ng Hapon]] na si [[Emperador Jimmu]] noong 660 BCE at kanyang pananakop sa [[Hapon]]. Ito ay nagtatapos sa ikalabinglimang Emperador ng Hapon na si [[Emperador Ōjin]]. *Ang ''Shimotsumaki'' ay sumasaklaw sa ikalabinganim hanggang ikalabingtatlong [[Emperador ng Hapon]] at hindi tulad ng mga nakaraang bolyum ay may napakalimitadong mga reperensiya sa mga pakikipag-ugnayan sa mga Diyos. ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na kawing== * {{in lang|en}} [http://www.sacred-texts.com/shi/kj/index.htm Saling Ingles ng Kojiki] * {{in lang|ja}} [http://www.ceres.dti.ne.jp/~alex-x/wakan/menu-w.html Orihinal na tekstong Hapones ng Kojiki] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/19991010234043/http://www.ceres.dti.ne.jp/~alex-x/wakan/menu-w.html |date=1999-10-10 }} * {{in lang|ja}} [[Waseda University]] Library: [https://web.archive.org/web/20081203111225/http://archive.wul.waseda.ac.jp/kosho/ri05/ri05_04868/ 1644 manuskrito, tatlong bolyum] {{Jmyth navbox long}} [[Kategorya:Kasaysayan ng Hapon]] [[Kategorya:Mga relihiyosong kasulatan]] [[Kategorya:Mitolohiyang Hapones]] 95yjqb4eq81v0b57yev4htuifuh5sug 0 124323 2238194 1399133 2026-10-31T07:58:29Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238194 wikitext text/x-wiki Ang '''Partido Demokratiko ng Hapon''' ay isang [[partidong pampolitika]] sa [[Hapon]]. Sa kasalukuyang ang pangulo nito ay si [[Naoto Kan]]<ref name="australian">{{Cite web |url=http://www.theaustralian.com.au/news/world/naoto-kan-new-japanese-prime-minister/story-e6frg6so-1225875517698 |title=Archive copy |access-date=2010-06-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110402230818/http://www.theaustralian.com.au/news/world/naoto-kan-new-japanese-prime-minister/story-e6frg6so-1225875517698 |archive-date=2011-04-02 |url-status=dead}}</ref>. == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Hapon]] [[Kategorya:Pamahalaan]] {{stub|Hapon}} giijnuaa99q17hjycn5x2eejcgu08ma 0 128759 2238040 2182348 2026-10-30T13:11:12Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238040 wikitext text/x-wiki {{Infobox Writing system |name=Hiragana<br />ひらがな |type=[[Silabiko]] |languages=[[Sistemang panulat ng mga Hapones|Hapones]] at [[Sistemang panulat ng mga Taga-Okinawa|Taga-Okinawa]] |time=~800 AD hanggang sa kasalukuyan |fam1=[[Iskript ng Butong Orakulo]] |fam2=[[Iskript na Selyo]] |fam3=[[Klerikal na Iskript]] |fam4=[[Regular na Iskript]] ([[Kanji]]) |fam5=[[Man'yōgana]] |sisters=[[Katakana]], [[Hentaigana]] |iso15924=Hira |sample=ひ 教科書体.svg |unicode=[http://www.unicode.org/charts/PDF/U3040.pdf U+3040-U+309F], <br />[http://www.unicode.org/charts/PDF/U1B000.pdf U+1B000-U+1B0FF] |image_size=100px }} {{Wikang Hapon}} Ang {{nihongo|'''Hiragana'''|[[wikt:平仮名|平仮名]], ひらがな o ヒラガナ|}} ay isang uri ng [[Wikang Hapon|pagsulat]] sa bansang [[Hapon]], na isa rin sa pangunahing nilalaman ng [[Sistemang Panulat ng mga Hapon]], kasama ang [[katakana]], [[kanji]], at ang [[Alpabetong Latin]] ([[Romaji|rōmaji]]). Parehang nasa sistemang [[kana]] ang hiragana at katakana, na kung saan ang bawat panitik ay simisimbolo sa isang [[mora (linguistics)|mora]]. Ang bawat ''kana'' ay maaaring maging isang patinig gaya ng ''"a"'' ([[wikt:あ|あ]]); isang katinig na sinusundan ng isang patinig tulad ng ''"ka"'' ([[wikt:か|か]]); o ''"n"'' ([[wikt:ん|ん]]), isang [[nasal consonant|pang-ilong]] na [[sonoranto]] na kung saan, depende sa nilalaman, ay maaring maging kasing-tunog ng Tagalog na ''m'', ''n'', o ''ng'' ({{IPAblink|ŋ}}), o tulad ng isang [[pang-ilong na patinig]] ng mga [[French language|Pranses]]. Ginagamit ang Hiragana upang sumulat ng mga salitang galing sa Hapon na kung saan ay walang katumbas na [[kanji]], kasama ang mga [[Japanese particles|partikulo]] tulad ng から ''kara'' "mula", at mga hulapi tulad ng さん ''~san'' "Ginoong, Ginang, o Binibini." Gayon din, ginagamit din ang hiragana sa mga malalalim o hindi gaanong kabisadong kanji, . Ang [[Okurigana|pagbabago sa tono ng pandiwa at pang-uri]], tulad ng, ''be-ma-shi-ta'' (べました) sa {{nihongo|''tabemashita''|食べました||"ate"}}, ay nakasulat sa hiragana, madalas na sinusundan ang isang pandiwa o pinagmulang pang-uri (ito, "食") na nakasulat sa kanji. Ginagamit rin ang Hiragana upang magbigay ng gabay sa [[pagbaybay]] kanji na tinatawag na ''[[furigana]]''. Mayroong dalawang pangunahing sistema ng [[Kana#Collation|pagaayos ng hiragana]], ang lumang pagaayos o ang [[iroha]], at ang kilalang pagaayos o ang [[gojūon]]. ==Sistemang panulat== Ang kumpletong silabikong hiragana ay binubuo ng 48 na panitik: * 39 na pinagsanib na katinig-patinig * 5 patinig * 1 katinig * 1 partikulo na binabaybay bilang isang patinig sa modernong Hapones * 2 na pinagsamang katinig-pating na binabaybay bilang isang patinig at hindi na gaanong ginagamit sa modernong Hapones Maaaring malaman ang mga pangunahing panitik sa maraming kaparaanan. Sa pagdaragdag ng mga tandang ''[[dakuten]]'' (&nbsp;゛), isang walang boses na katinig na nagiging may salitang katinig tulad ng ''k'' na nagiging ''g'', ''s'' na nagiging ''z'', ''t'' na nagiging ''d'', ''h'' na nagiging ''b'' at ''ch''/''sh'' na nagiging ''j''. Maaari rin dagdagan ang hiragana nagsisimula sa ''h'' ng tandang ''[[handakuten]]'' (&nbsp;゜) na nagpapabago sa ''h'' para maging ''p''. Isang maliit na bersyon ng hiragana para sa ''ya'', ''yu'' o ''yo'' (ゃ, ゅ o ょ) ang maaaring idagdag sa mga hiragana nagtatapos sa ''i''. Maaari nitong baguhin ang patinig na ''i'' sa dumadausdos na ([[palatalisasyon]]) sa ''a'', ''u'' o ''o''. Tinatawag na [[yōon]] ang pagdaragdag s\ng maliit na ''y''. Naisasama rin dito ang を ''wo'' (kahit na parehong naibabaybay ito sa お ''o'', {{IPA|[o]}}). Tinutukoy ng maliit na ''tsu'' っ, na tinatawag na ''[[sokuon]]'', na ang sumusunod na katinig ay [[pares]] (doble). Halimbawa, ihambing ang さか ''saka'' "burol" sa さっか ''sakka'' "may-akda". Maaari rin itong lumabas sa hulihan ng nasambit, kapag tinutukoy nito ang isang [[hintong impit]], tulad ng いてっ! ({{IPA-ja|iteʔ|}} Aray!). Subalit, hindi nito maaaring doblehin ang silabikong [[katinig]] ng ''na'', ''ni'', ''nu'', ''ne'', ''no''. Upang madoble sila, gagamitan ito ng ''n'' (ん) sa unahan ng silabiko. Kadalasang binabaybay nito ang mga [[mahabang patinig]] kasama ang pagdaragdag ng ikalawnag patinig na kana.Ang [[chōonpu]] (tanda sa mahabang patinig) (ー) ay ginagamit sa katakana at hidni gaano sa hiragana, halimbawa ang salitang らーめん, ''[[rāmen]]'', subalit ang ganitong paggamit ay kadalasang hindi tama. Sa hindi tamang pagfsulat, kadalasang ginagamit ang mga maliliit na bersyon ng limang patinig na kana upang kumatawan sa wlang bakas na salita (はぁ ''haa'', ねぇ ''nee''). Ang istandard at may salitang [[Iteration mark#Japanese|tandang iterasyon]] ay isinusulat sa ゝ at ゞ. ==Talaan ng hiragana== Ipinapakita ng sumusunod na talaan ang hiragana together kasama ang kanilang [[Romanisasyong Hepburn]] at transkripsiyon mula sa [[International Phonetic Alphabet|IPA]] sa ayos na ''gojūon''. Sinusunod ng Hiragana na may ''dakuten'' o ''handakuten'' ang ''gojūon'' kana kahit wala sila, kasama ang pagsunod sa ''yōon'' kana. Makikita naman ang mga hindi na ginagamit na kana sa <span style="color:#808080;">abuhin</span>. Sa lahat ng mga silabiko na katabi ng ん, tinutukoy nito na ang pagbaybay ay para sa salitang pang-unahan na silabiko, para naman sa salitang panggita, tignan na lamang sa ibaba. {| class="wikitable nowraplinks" border="0" cellpadding="2" style="vertical-align:top;padding:2px;" width="100%" |+ Talaan ng mga Pantig ng Hiragana |- !rowspan=2 width=2%| !valign=top align=center colspan=5 style="background:#BECFEB;" width="50%"|Monograpo ([[gojūon]]) !colspan=3 align=center style="background:#D4D4D4;" width="33%"| Diyagrapo ([[yōon]]) |- !width=10%| ''a'' !!width=10%| ''i'' !!width=10%| ''u'' !!width=10%| ''e'' !!width=10%| ''o'' !width=11%| ''ya'' !!width=11%| ''yu'' !!width=11%| ''yo'' |- valign=top align=center !title="vowels"|∅ |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[あ]]</big><br> a {{IPA-ja|a|}} |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[い]]</big><br> i {{IPA-ja|i|}} |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[う]]</big><br> u {{IPA-ja|u͍|}} |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[え]]</big><br> e {{IPA-ja|e|}} |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[お]]</big><br> o {{IPA-ja|o|}} |colspan=3 bgcolor="#E9E9E9"| |- valign=top align=center !''K'' |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[か]]</big><br> ka {{IPA-ja|ka|}} |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[き]]</big><br> ki {{IPA-ja|ki|}} |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[く]]</big><br> ku {{IPA-ja|ku͍|}} |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[け]]</big><br> ke {{IPA-ja|ke|}} |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[こ]]</big><br> ko {{IPA-ja|ko|}} |bgcolor="#F3F5DE"|<big>[[きゃ]]</big><br> kya {{IPA-ja|kʲa|}} |bgcolor="#F3F5DE"|<big>[[きゅ]]</big><br> kyu {{IPA-ja|kʲu͍|}} |bgcolor="#F3F5DE"|<big>[[きょ]]</big><br> kyo {{IPA-ja|kʲo|}} |- valign=top align=center !''S'' |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[さ]]</big><br> sa {{IPA-ja|sa|}} |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[し]]</big><br> shi {{IPA-ja|ɕi|}} |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[す]]</big><br> su {{IPA-ja|su͍|}} |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[せ]]</big><br> se {{IPA-ja|se|}} |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[そ]]</big><br> so {{IPA-ja|so|}} |bgcolor="#F3F5DE"|<big>[[しゃ]]</big><br> sha {{IPA-ja|ɕa|}} |bgcolor="#F3F5DE"|<big>[[しゅ]]</big><br> shu {{IPA-ja|ɕu͍|}} |bgcolor="#F3F5DE"|<big>[[しょ]]</big><br> sho {{IPA-ja|ɕo|}} |- valign=top align=center !''T'' |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[た]]</big><br> ta {{IPA-ja|ta|}} |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[ち]]</big><br> chi {{IPA-ja| t͡ɕi|}} |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[つ]]</big><br> tsu {{IPA-ja| t͡su͍|}} |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[て]]</big><br> te {{IPA-ja|te|}} |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[と]]</big><br> to {{IPA-ja|to|}} |bgcolor="#F3F5DE"|<big>[[ちゃ]]</big><br> cha {{IPA-ja| t͡ɕa|}} |bgcolor="#F3F5DE"|<big>[[ちゅ]]</big><br> chu {{IPA-ja| t͡ɕu͍|}} |bgcolor="#F3F5DE"|<big>[[ちょ]]</big><br> cho {{IPA-ja| t͡ɕo|}} |- valign=top align=center !''N'' |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[な]]</big><br> na {{IPA-ja|na|}} |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[に]]</big><br> ni {{IPA-ja|nʲi|}} |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[ぬ]]</big><br> nu {{IPA-ja|nu͍|}} |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[ね]]</big><br> ne {{IPA-ja|ne|}} |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[の]]</big><br> no {{IPA-ja|no|}} |bgcolor="#F3F5DE"|<big>[[にゃ]]</big><br> nya {{IPA-ja|nʲa|}} |bgcolor="#F3F5DE"|<big>[[にゅ]]</big><br> nyu {{IPA-ja|nʲu͍|}} |bgcolor="#F3F5DE"|<big>[[にょ]]</big><br> nyo {{IPA-ja|nʲo|}} |- valign=top align=center !''H'' |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[は]]</big><br> ha (kapareho rin ng partikulong "wa"){{IPA-ja|ha|}} |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[ひ]]</big><br> hi {{IPA-ja|çi|}} |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[ふ]]</big><br> fu {{IPA-ja|ɸu͍|}} |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[へ]]</big><br> he {{IPA-ja|he|}} |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[ほ]]</big><br> ho {{IPA-ja|ho|}} |bgcolor="#F3F5DE"|<big>[[ひゃ]]</big><br> hya {{IPA-ja|ça|}} |bgcolor="#F3F5DE"|<big>[[ひゅ]]</big><br> hyu {{IPA-ja|çu͍|}} |bgcolor="#F3F5DE"|<big>[[ひょ]]</big><br> hyo {{IPA-ja|ço|}} |- valign=top align=center !''M'' |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[ま]]</big><br> ma {{IPA-ja|ma|}} |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[み]]</big><br> mi {{IPA-ja|mi|}} |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[む]]</big><br> mu {{IPA-ja|mu͍|}} |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[め]]</big><br> me {{IPA-ja|me|}} |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[も]]</big><br> mo {{IPA-ja|mo|}} |bgcolor="#F3F5DE"|<big>[[みゃ]]</big><br> mya {{IPA-ja|mʲa|}} |bgcolor="#F3F5DE"|<big>[[みゅ]]</big><br> myu {{IPA-ja|mʲu͍|}} |bgcolor="#F3F5DE"|<big>[[みょ]]</big><br> myo {{IPA-ja|mʲo|}} |- valign=top align=center !''Y'' |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[や]]</big><br> ya {{IPA-ja|ja|}} |bgcolor="#E9E9E9"| |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[ゆ]]</big><br> yu {{IPA-ja|ju͍|}} |bgcolor="#E9E9E9"| |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[よ]]</big><br> yo {{IPA-ja|jo|}} |colspan=3 bgcolor="#E9E9E9"| |- valign=top align=center !''R'' |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[ら]]</big><br> ra {{IPA-ja|ɽa|}} |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[り]]</big><br> ri {{IPA-ja|ɽi|}} |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[る]]</big><br> ru {{IPA-ja|ɽu͍|}} |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[れ]]</big><br> re {{IPA-ja|ɽe|}} |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[ろ]]</big><br> ro {{IPA-ja|ɽo|}} |bgcolor="#F3F5DE"|<big>[[りゃ]]</big><br> rya {{IPA-ja|ɽʲa|}} |bgcolor="#F3F5DE"|<big>[[りゅ]]</big><br> ryu {{IPA-ja|ɽʲu͍|}} |bgcolor="#F3F5DE"|<big>[[りょ]]</big><br> ryo {{IPA-ja|ɽʲo|}} |- valign=top align=center !''W'' |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[わ]]</big><br> wa {{IPA-ja|wa|}} |bgcolor="#EFFAFA"|[[ゐ|<big style="color:#808080">ゐ</big>]]<br> i/wi {{IPA-ja|i|}} |bgcolor="#E9E9E9"| |bgcolor="#EFFAFA"|[[ゑ|<big style="color:#808080">ゑ</big>]]<br> e/we {{IPA-ja|e|}} |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[を]]</big><br> o/wo (partikulo){{IPA-ja|o|}} |colspan=3 bgcolor="#E9E9E9"| |- |colspan=10| |- valign=top align=center !title="Simbolo ng mga punksiyon at katinig"| * |colspan=5 bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[ん]]</big><br> n <br>{{IPA-ja|n|}} {{IPA-ja|m|}} {{IPA-ja|ŋ|}} bago tumigil ang katinig;<br>Ang {{IPA-ja|ɴ|}} {{IPA-ja|ũ͍|}} {{IPA-ja|ĩ|}} ay kahit saan |bgcolor="#F3F5DE"|<big>[[っ]]</big><br> (tinutukoy ang [[dalawahang]] katinig) |bgcolor="#F3F5DE"|<big>[[ゝ]]</big><br> (inuulit at<br>pinapawalang boses ang mga silabiko) |bgcolor="#F3F5DE"|<big>[[ゞ]]</big><br> (inuulit at<br>binibigyang boses ang mga silabiko) |- |colspan=10| |- valign=top align=center !rowspan=2| !colspan=5 style="background:#BECFEB;"|Diyakritiko ([[gojūon]] kasama ang ([[handakuten|han]]) [[dakuten]]) !colspan=3 style="background:#D4D4D4;"|Diyagrapo na may diyakritiko ([[yōon]] kasama ang ([[handakuten|han]]) [[dakuten]]) |- ! ''a'' !! ''i'' !! ''u'' !! ''e'' !! ''o'' ! ''ya'' !! ''yu'' !! ''yo'' |- valign=top align=center !''G'' |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[が]]</big><br> ga {{IPA-ja|ɡa|}} |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[ぎ]]</big><br> gi {{IPA-ja|ɡi|}} |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[ぐ]]</big><br> gu {{IPA-ja|ɡu͍|}} |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[げ]]</big><br> ge {{IPA-ja|ɡe|}} |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[ご]]</big><br> go {{IPA-ja|ɡo|}} |bgcolor="#F3F5DE"|<big>[[ぎゃ]]</big><br> gya {{IPA-ja|ɡʲa|}} |bgcolor="#F3F5DE"|<big>[[ぎゅ]]</big><br> gyu {{IPA-ja|ɡʲu͍|}} |bgcolor="#F3F5DE"|<big>[[ぎょ]]</big><br> gyo {{IPA-ja|ɡʲo|}} |- valign=top align=center !''Z'' |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[ざ]]</big><br> za {{IPA-ja|za|}} |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[じ]]</big><br> ji {{IPA-ja|d͡ʑi|}} |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[ず]]</big><br> zu {{IPA-ja|zu͍|}} |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[ぜ]]</big><br> ze {{IPA-ja|ze|}} |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[ぞ]]</big><br> zo {{IPA-ja|zo|}} |bgcolor="#F3F5DE"|<big>[[じゃ]]</big><br> ja {{IPA-ja|d͡ʑa|}} |bgcolor="#F3F5DE"|<big>[[じゅ]]</big><br> ju {{IPA-ja|d͡ʑu͍|}} |bgcolor="#F3F5DE"|<big>[[じょ]]</big><br> jo {{IPA-ja|d͡ʑo|}} |- valign=top align=center !''D'' |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[だ]]</big><br> da {{IPA-ja|da|}} |bgcolor="#E7F5DE"| [[ぢ|<big style="color:#808080">ぢ</big>]]<br> (ji) {{IPA-ja|d͡ʑi|}} |bgcolor="#E7F5DE"| [[づ|<big style="color:#808080">づ</big>]]<br> (zu) {{IPA-ja|zu͍|}} |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[で]]</big><br> de {{IPA-ja|de|}} |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[ど]]</big><br> do {{IPA-ja|do|}} |bgcolor="#EEEFE4"| [[ぢゃ|<big style="color:#808080">ぢゃ</big>]]<br> (ja) {{IPA-ja|d͡ʑa|}} |bgcolor="#EEEFE4"| [[ぢゅ|<big style="color:#808080">ぢゅ</big>]]<br> (ju) {{IPA-ja|d͡ʑu͍|}} |bgcolor="#EEEFE4"| [[ぢょ|<big style="color:#808080">ぢょ</big>]]<br> (jo) {{IPA-ja|d͡ʑo|}} |- valign=top align=center !''B'' |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[ば]]</big><br> ba {{IPA-ja|ba|}} |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[び]]</big><br> bi {{IPA-ja|bi|}} |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[ぶ]]</big><br> bu {{IPA-ja|bu͍|}} |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[べ]]</big><br> be {{IPA-ja|be|}} |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[ぼ]]</big><br> bo {{IPA-ja|bo|}} |bgcolor="#F3F5DE"|<big>[[びゃ]]</big><br> bya {{IPA-ja|bʲa|}} |bgcolor="#F3F5DE"|<big>[[びゅ]]</big><br> byu {{IPA-ja|bʲu͍|}} |bgcolor="#F3F5DE"|<big>[[びょ]]</big><br> byo {{IPA-ja|bʲo|}} |- valign=top align=center !''P'' |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[ぱ]]</big><br> pa {{IPA-ja|pa|}} |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[ぴ]]</big><br> pi {{IPA-ja|pi|}} |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[ぷ]]</big><br> pu {{IPA-ja|pu͍|}} |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[ぺ]]</big><br> pe {{IPA-ja|pe|}} |bgcolor="#EFFAFA"|<big>[[ぽ]]</big><br> po {{IPA-ja|po|}} |bgcolor="#F3F5DE"|<big>[[ぴゃ]]</big><br> pya {{IPA-ja|pʲa|}} |bgcolor="#F3F5DE"|<big>[[ぴゅ]]</big><br> pyu {{IPA-ja|pʲu͍|}} |bgcolor="#F3F5DE"|<big>[[ぴょ]]</big><br> pyo {{IPA-ja|pʲo|}} |- valign=top align=center !''V'' |colspan=2 bgcolor="#E9E9E9"| |bgcolor="#E7F5DE "| [[ゔ|<big style="color:#808080">ゔ</big>]]<br> vu {{IPA-ja|v(u͍)|}} |colspan=5 bgcolor="#E9E9E9"| |} ==Gabay sa Pagbaybay== Maliban sa mga partikulong は, を, and へ (binibigkas bilang ''wa'', ''o'', at ''e''), at iba pang mga tuntunin, ang Hapones ay [[Phonemic principle|phonemically orthographic]]. Hindi ganito lagi sapagkat ang isang nakaraang sistema sa pagbaybay, ngayong tinatawag na [[historical kana usage]], ay nagkaroon ng maraming gabay; ang mga eksepsiyon sa kasalukuyang paggamit ay legasiya ng nakaraang sistema. Ang mga tuntunin sa pagbaybay ay tinatawag na {{nihongo|''[[kanazukai]]''|仮名遣い|}}. ==Kasaysayan== [[Image:Treatise On Calligraphy.jpg|thumb|left|Ang mga hugis ng panitik Hiragana ay hango sa Tsinong [[Cursive script (East Asia)|cursive script]] (''sōsho''). Pinapakita rito ang isang sample ng cursive script ng Tsinong [[Tang Dynasty]] calligrapher na si [[Sun Guoting]], mula sa huling bahagi ng ika-7 siglo.]] Nabuo ang Hiragana mula sa mga ''[[man'yōgana]]'', [[Chinese language|Tsinong panitik]] na ginamit sa pagbigkas simula ng ika-5 siglo.<ref>''Yookoso! An Invitation to Contemporary Japanese'' 1st edition McGraw-Hill, page 13 "Linguistic Note: The Origins of Hiragana and Katakana"</ref> Ang pinakamatandang halimbawa ng Man'yōgana ay ang [[Inariyama Sword]] na isang espadang gawa sa bakal na nahukay sa Inariyama Kofun noong 1968. Sinasabing ginawa ang espada na ito sa taon na 辛亥年 (A.D. 471 ayon sa mga kasalukuyang teorya).<ref>Seeley (2000:19-23)</ref> Ang mga porma ng hiragana ay nanggaling sa estilong [[cursive script (East Asia)|cursive script]] ng [[Chinese calligraphy|Tsinong kaligrapiya]]. Pinapakita ng lawaran sa ibaba ang deribasyon ng hiragana mula sa manyōgana sa pamamagitan ng cursive script. Sa itaas na parte makikita ang mga panitik na nasa pormang [[regular script]], ang gitnang panitik na kulay pula ang pormang cursive script ng panitik, at nasa pinakababa ang katumbas nito sa hiragana. Tandaan na ang mga pormang cursive script ay hindi lamang limitado sa mga nasa ilustrasyon. == Direksiyon at Ayos ng Hagod == Pinapakita ng sumusunod na talahanayan ang paraan ng pagsusulat ng bawat panitik ng hiragana. Nakaayos ito ayon sa tradisyonal na paraan, nagsisimula sa kanang itaas at pagbasa pababa sa mga haligi. Ang mga numero at palaso ay nagpapahiwatig ng [[stroke order]] at direksyon, ayon sa pagkakabanggit. <br> [[Image:Table hiragana.svg|center]] == Isahang Kodigo (''Unicode'') == Idinagdag ang Hiragana sa [[Unicode]] Standard noong Oktubre 1991 sa paglalabas ng bersiyon 1.0. Ang Unicode block ng Hiragana ay U+3040 ... U+309F. Pinapakita ng grey areas ang mga code points na walang laman. {{Unicode chart Hiragana}} Nakapaloob sa Unicode hiragana block ang mga precomposed na panitik para sa lahat ng hiragana na nasa modern set, kasama ang maliliit na patinig at yōon kana para sa mga tambalang pantig, pati na rin ang mga archaic ゐ ''wi'' and ゑ ''we'' at ang bihirang ゔ ''vu''; ang archaic 뀁 ''ye'' ay kasama sa [[plane (Unicode)#Supplementary Multilingual Plane|plane 1]] na nasa U+1B001 (see below). Lahat ng kombinasyon ng hiragana kasama ang ''dakuten'' at ''handakuten'' na gamit sa modernong Hapones ay magagamit bilang precomposed na panitik, at maaari rin magawa sa pamamagitan ng base hiragana na susundan ng pagsasama-sama ng mga panitik dakuten (U+3099) at handakuten (U+309A). Ang pamamaraan na ito ay ginagamit sa pagdagdag ng diacritics sa kana na hindi karaniwang ginagamit kasama nito; isang halimbawa ay ang paglalapat ng dakuten sa isang purong panitig, o ang handakuten sa kana na hindi nasa h-group. Ang mga patinik U+3095 and U+3096 ay ang maliit na か (''ka'') at maliit na け (''ke''), ayon sa pagkakabanggit. U+309F ay isang digraph ng [[Yori (kana)|より]] (''yori'') na minsang ginagamit sa patayong pagsusulat. Ang U+309B at U+309C ay mga spacing (non-combining) na katumbas sa pagsasama-sama ng mga patinik dakuten at handakuten, ayon sa pagkakabanggit. Mga makasaysayan at iba't ibang anyo ng mga patinik ng Japanese kana ay naidagdag sa [[Unicode]] Standard noong Oktubre 2010 sa paglabas ng bersiyon 6.0. Ang Unicode block ng Kana Supplement ay U+1B000 ... U+1B0FF. Pinapakita ng grey areas ang mga code points na walang laman: {{Unicode chart Kana Supplement}} ==Tignan Din== *[[Shodo]], isang kaligrapiyang Hapones. *Ang [[Tandang iterasyon]] ang nagpapaliwanag sa tandang iterasyon na ginagamit sa hiragana. *Ang mga [[Simbolong tipograpikong Hapones]] ay nagbibigay ng ibang hindi simbulong kana at kanji. *Ang [[Ponolohiyang Hapones]] ang nagpapaliwanag sa baybay ng mga Hapones na may malawak na pagtatalakay. *[[Nü Shu]], isang silabikong sistemang panulat na ginagamit ng mga kababaihan sa lalawigan ng [[Hunan]] sa [[Republikang Popular ng Tsina]] *[[Katakana]] == Talababa== {{Reflist}} {{refbegin}} * Ang "The Art of Japanese Calligraphy", Yujiro Nakata, ISBN 0-8348-1013-1, ay nagbibigay ng mga kaalaman sa pagunlad ng ''onode'' at ''onnade''. {{refend}} == Mga kawing panlabas == {{commons|Hiragana}} {{Wiktionary|hiragana}} <!-- PLEASE NOTE: Wikipedia IS NOT A LINK DIRECTORY. One more has been added, bringing the number of links to "practice kana" sites to five, and they have now been replaced with a DMOZ link. Please do not add any more without discussing them first on the [[Talk:Hiragana|Talk]] page. --> * [http://www.unicode.org/charts/PDF/U3040.pdf Tsart ng mga isang kodigo ng Hiragana] * [http://www.nihongoresources.com/language/writing/kana.html Pinagugatan ng mga diyagramo ng Hiragana] * {{dmoz|/Computers/Software/Educational/Languages/Japanese|Ugnay sa Wikang Hapones, kasama ang "pagsasanay sa kana",}} * [https://web.archive.org/web/20101128211743/http://ugoky.com/hiragana/hiragana_ugoky.swf Pagpapakita ng pinagugat ng Hiragana gamit ang Flash movie ] * [http://www.realkana.com/ Real Kana] Pagsasanay ng hiragana gamit ang iba't-ibang pamamaraan. * [http://www.goodnightkiss.com/hiragana.html Ang Kantang Hiragana] - isang kantang pop na nagpapakita ng pangunahing kaaalaman sa hiragana para sa mga manunuod na Ingles ang sinasalita. * [http://www.sayjack.com/japanese/hiragana/quiz/ Pagsusulit gamit ang pakikinig sa Hiragana] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100105121948/http://www.sayjack.com/japanese/hiragana/quiz |date=2010-01-05 }} * [http://www.unckel.de/kanateacher/index-en.html KanaTeacher] Magsanay at matuto ng hiragana. * [http://www.identifont.jp/ Japanese Identifont] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100816052451/http://www.identifont.jp/ |date=2010-08-16 }} Pagtukoy sa estilo ng sulat mula sa panitik na hiragana. * [http://drmoku.com/hiragana-audio-stroke-orders] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111230195409/http://drmoku.com/hiragana-audio-stroke-orders |date=2011-12-30 }} Tamang ayos ng mga hagod ng Hiragana na ginagamit ang animasyon kasama ang tunog at tulong pang-mnemoniko. [[Kategorya:Kana]] [[Kategorya:Mga Sulat na walang kodigong ISO 15924]] [[Kategorya:Mga sistema ng pagsulat]] qk6g2o9a3hksc03l94ehyiu94j8dw96 0 135942 2238228 2096207 2026-10-31T11:03:32Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238228 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya | name = {{PAGENAME}} | official_name = Comune di {{PAGENAME}} | image_shield = Provincia di Livorno-Stemma.png | shield_alt = | image_map = Livorno posizione.png | map_alt = | map_caption = Lokasyon ng {{PAGENAME}} sa Lalawigan ng Livorno | coordinates_type = region:IT_type:city(2415) | coordinates_display = title | coordinates_footnotes = | region = {{RegioneIT|sigla=TOS}} | province = {{ProvincialIT (short form)|sigla=LI}} (LI) | frazioni = | mayor_party = | mayor = | area_footnotes = | area_total_km2 = | population_footnotes = <ref name="istat">Ang lahat ng mga demograpiya at iba pang istadistkita: Italian statistical institute [[Istat]].</ref><ref>{{cite web |last= |first= |url=http://demo.istat.it/bilmens2006/index.html |title=Istat - Monthly demographic balance (January–December 2006) |publisher=Istituto Nazionale di Statistica. |accessdate=2006-07-05 |archive-date=2016-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160325075131/http://www.demo.istat.it/bilmens2006/index.html |url-status=dead }}</ref> | population_total = - | population_as_of = Dec. 2004 }} Ang '''{{PAGENAME}}''' ay isang [[comune]] sa lalawigan ng [[Lalawigan ng Livorno|Livorno]] sa bansang [[Italya]]. == Talababa == {{reflist}} == Ugnay Panlabas == * {{it icon}}[https://web.archive.org/web/20110226081219/http://provincia.arezzo.it/ Punong Websayt] ; Institusyong Pampubliko * [http://www.istat.it/english/ Pambansang Tanggapan ng Estadistika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091207102304/http://www.istat.it/english/ |date=2009-12-07 }} * [http://www.enit.it/default.asp?an=uin&Lang=UK ENIT Italian State Tourism Board] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080327024845/http://www.enit.it/default.asp?an=uin&Lang=UK |date=2008-03-27 }} * [http://www.italiantourism.com/ ENIT Hilagang Amerika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170502153409/http://www.italiantourism.com/ |date=2017-05-02 }} * [https://web.archive.org/web/20080418121932/http://www.trenitalia.it/en/index.html Italian Railways] * [http://www.parks.it/Eindex.html Italian National at Regional Parks] {{Tuskanya}} {{Lalawigan ng Livorno}} {{regions of Italy}} {{Stub|Italya}} [[Kaurian:Mga Communi ng Livorno]] [[Kaurian:Tuskanya]] cnn7wls0jj5fpc3ykw1o3be0s23y4ri 0 135946 2238229 2096208 2026-10-31T11:03:39Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238229 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya | name = {{PAGENAME}} | official_name = Comune di {{PAGENAME}} | image_shield = Provincia di Livorno-Stemma.png | shield_alt = | image_map = Livorno posizione.png | map_alt = | map_caption = Lokasyon ng {{PAGENAME}} sa Lalawigan ng Livorno | coordinates_type = region:IT_type:city(2415) | coordinates_display = title | coordinates_footnotes = | region = {{RegioneIT|sigla=TOS}} | province = {{ProvincialIT (short form)|sigla=LI}} (LI) | frazioni = | mayor_party = | mayor = | area_footnotes = | area_total_km2 = | population_footnotes = <ref name="istat">Ang lahat ng mga demograpiya at iba pang istadistkita: Italian statistical institute [[Istat]].</ref><ref>{{cite web |last= |first= |url=http://demo.istat.it/bilmens2006/index.html |title=Istat - Monthly demographic balance (January–December 2006) |publisher=Istituto Nazionale di Statistica. |accessdate=2006-07-05 |archive-date=2016-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160325075131/http://www.demo.istat.it/bilmens2006/index.html |url-status=dead }}</ref> | population_total = - | population_as_of = Dec. 2004 }} Ang '''{{PAGENAME}}''' ay isang [[comune]] sa lalawigan ng [[Lalawigan ng Livorno|Livorno]] sa bansang [[Italya]]. == Talababa == {{reflist}} == Ugnay Panlabas == * {{it icon}}[https://web.archive.org/web/20110226081219/http://provincia.arezzo.it/ Punong Websayt] ; Institusyong Pampubliko * [http://www.istat.it/english/ Pambansang Tanggapan ng Estadistika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091207102304/http://www.istat.it/english/ |date=2009-12-07 }} * [http://www.enit.it/default.asp?an=uin&Lang=UK ENIT Italian State Tourism Board] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080327024845/http://www.enit.it/default.asp?an=uin&Lang=UK |date=2008-03-27 }} * [http://www.italiantourism.com/ ENIT Hilagang Amerika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170502153409/http://www.italiantourism.com/ |date=2017-05-02 }} * [https://web.archive.org/web/20080418121932/http://www.trenitalia.it/en/index.html Italian Railways] * [http://www.parks.it/Eindex.html Italian National at Regional Parks] {{Tuskanya}} {{Lalawigan ng Livorno}} {{regions of Italy}} {{Stub|Italya}} [[Kaurian:Mga Communi ng Livorno]] [[Kaurian:Tuskanya]] cnn7wls0jj5fpc3ykw1o3be0s23y4ri 0 135968 2238075 2237608 2026-10-30T21:32:57Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238075 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Massarosa|frazioni=Bargecchia, Bozzano, Compignano, Corsanico, Gualdo, Massaciuccoli, Montigiano, Mommio (Castello), Piano di Conca, Piano di Mommio, Piano del Quercione, Pieve a Elici, Quiesa, Stiava, Valpromano|website={{official website|http://www.comune.massarosa.lu.it/}}|area_code=0584|postal_code=55040, 55054|day=Hulyo 25|saint=[[Santiago, anak ni Zebedeo|Santiago ang Lalong Dakila]]|elevation_m=10|elevation_footnotes=|population_demonym=Massarosesi|population_footnotes=|area_total_km2=68.27|area_footnotes=|mayor=Franco Mungai|mayor_party=|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=LU}} (LU)|official_name=Comune di Massarosa|region={{RegioneIT|sigla=TOS}}|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|43|52|N|10|20|E|region:IT_type:city(21620)|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=|image_caption=Panorama ng Stiava|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Stiava, view.JPG|footnotes=}} Ang '''Massarosa''' ay isang lungsod at [[komuna]] (munisipalidad) sa [[Lucca|Lalawigan ng Lucca]] sa rehiyon ng [[Toscana]] ng [[Italya]]. Ang lungsod ay malapit sa [[Lucca]] at [[Lungsod ng Pisa|Pisa]]. Nagtatanghal ang lungsod ng Massarosa International Piano Competition. == Kasaysayan == Ang pangalang Massarosa ay malamang na nagmula sa pangalan ng medyebal na paninirahang Hermaniko na pinagmulan na matatagpuan doon. Ang sinaunang pangalan na "Massa Grausi" ay nagmula sa unyon ng "massa", isang malawak na ari-arian ng agrikultura, at "Grauso", ang pangalan ng may-ari ng Lombardong fundus. Natagpuan din ang mga dokumento na nagpapatunay sa pagkakaroon ng isang curtis, kasama ang lahat ng mga annex nito, sa pagtatapos ng ika-10 siglo. Maraming mas lumang mga sinaunang pamayanan ang umiral din sa parehong mga lugar.<ref name="comune.massarosa.lu.it">{{Cita web|url=http://www.comune.massarosa.lu.it/home/vivere/storia.html|titolo=Storia|sito=www.comune.massarosa.lu.it|data=2019-05-24|lingua=it|accesso=2022-07-03}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230929072733/https://www.comune.massarosa.lu.it/home/vivere/storia.html |date=2023-09-29 }}</ref> Karamihan sa mga teritoryo ngayon na maiuugnay sa munisipalidad ng Massarosa, noong panahonng medyebal, ay nasa ilalim ng hegemonya ng sinaunang Pisanong pamilyang [[Pamilya Orlandi|Orlandi]]. === Mga simbolo === Ang eskudo de armas ng munisipyo ay inspirasyon ng Lucca, ang kabesera ng probinsiya, at nagtatampok ng dalawang club na nakaayos sa [[Krus ni San Andrés]] at apat na rosas, na nagpapaalala sa pangalan ng bayan. Ang pangalan ay nagmula sa Massagrasi, na kalaunan ay naging Massagrosa, pagkatapos ay dinaglat at pinasimple sa Massarosa. <!-- [[File:Massarosa-Stemma.png|link=https://it.wikipedia.org/wiki/File:Massarosa-Stemma.png|center|thumb|200x200px|Eskudo de armas ng munisipalidad ng Massarosa]] --> [[Talaksan:Massarosaw.jpg|left|thumb| Massarosaw]] == Kakambal na bayan == Ang Massarosa ay [[Kakambal na lungsod|kakambal sa]]: * {{Flagicon|Poland}} [[Gmina Łużna]], Polonya * {{Flagicon|Spain}} [[Teià]], España == Tingnan din == * [[Lawa ng Massaciuccoli]] == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{reflist}} {{Province of Lucca}}{{Authority control}} 1wefn6ykj6lg6t3yyr80iv50ikbk8jj 0 136026 2238068 2095937 2026-10-30T19:58:44Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238068 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya | name = {{BASEPAGENAME}} | official_name = Comune di {{BASEPAGENAME}} | image_shield = Provincia di Pisa.png | shield_alt = | image_map = Pisa posizione.png | map_alt = | map_caption = Lokasyon ng {{BASEPAGENAME}} sa Lalawigan ng Pisa | coordinates_type = region:IT_type:city(2415) | coordinates_display = title | coordinates_footnotes = | region = {{RegioneIT|sigla=TOS}} | province = {{ProvincialIT (short form)|sigla=PI}} (PI) | frazioni = | mayor_party = | mayor = | area_footnotes = | area_total_km2 = | population_footnotes = <ref name="istat">Ang lahat ng mga demograpiya at iba pang istadistkita: Italian statistical institute [[Istat]].</ref><ref>{{cite web |last= |first= |url=http://demo.istat.it/bilmens2006/index.html |title=Istat - Monthly demographic balance (January–December 2006) |publisher=Istituto Nazionale di Statistica. |accessdate=2006-07-05 |archive-date=2016-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160325075131/http://www.demo.istat.it/bilmens2006/index.html |url-status=dead }}</ref> | population_total = - | population_as_of = Dec. 2004 }} Ang '''{{BASEPAGENAME}}''' ay isang [[comune]] sa lalawigan ng [[Lalawigan ng Pisa|Pisa]] sa bansang [[Italya]]. == Talababa == {{reflist}} == Ugnay Panlabas == * {{it icon}}[https://web.archive.org/web/20110226081219/http://provincia.arezzo.it/ Punong Websayt] ; Institusyong Pampubliko * [http://www.istat.it/english/ Pambansang Tanggapan ng Estadistika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091207102304/http://www.istat.it/english/ |date=2009-12-07 }} * [http://www.enit.it/default.asp?an=uin&Lang=UK ENIT Italian State Tourism Board] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080327024845/http://www.enit.it/default.asp?an=uin&Lang=UK |date=2008-03-27 }} * [http://www.italiantourism.com/ ENIT Hilagang Amerika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170502153409/http://www.italiantourism.com/ |date=2017-05-02 }} * [https://web.archive.org/web/20080418121932/http://www.trenitalia.it/en/index.html Italian Railways] * [http://www.parks.it/Eindex.html Italian National at Regional Parks] {{Tuskanya}} {{Lalawigan ng Pisa}} {{regions of Italy}} {{Stub|Italya}} [[Kaurian:Mga Communi ng Pisa]] [[Kaurian:Tuskanya]] bvmxdp8qonusobe4o14qcud14i3svkn 0 136032 2238062 2095875 2026-10-30T18:54:10Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238062 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya | name = {{BASEPAGENAME}} | official_name = Comune di {{BASEPAGENAME}} | image_shield = Provincia di Pisa.png | shield_alt = | image_map = Pisa posizione.png | map_alt = | map_caption = Lokasyon ng {{BASEPAGENAME}} sa Lalawigan ng Pisa | coordinates_type = region:IT_type:city(2415) | coordinates_display = title | coordinates_footnotes = | region = {{RegioneIT|sigla=TOS}} | province = {{ProvincialIT (short form)|sigla=PI}} (PI) | frazioni = | mayor_party = | mayor = | area_footnotes = | area_total_km2 = | population_footnotes = <ref name="istat">Ang lahat ng mga demograpiya at iba pang istadistkita: Italian statistical institute [[Istat]].</ref><ref>{{cite web |last= |first= |url=http://demo.istat.it/bilmens2006/index.html |title=Istat - Monthly demographic balance (January–December 2006) |publisher=Istituto Nazionale di Statistica. |accessdate=2006-07-05 |archive-date=2016-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160325075131/http://www.demo.istat.it/bilmens2006/index.html |url-status=dead }}</ref> | population_total = - | population_as_of = Dec. 2004 }} Ang '''{{BASEPAGENAME}}''' ay isang [[comune]] sa lalawigan ng [[Lalawigan ng Pisa|Pisa]] sa bansang [[Italya]]. == Talababa == {{reflist}} == Ugnay Panlabas == * {{it icon}}[https://web.archive.org/web/20110226081219/http://provincia.arezzo.it/ Punong Websayt] ; Institusyong Pampubliko * [http://www.istat.it/english/ Pambansang Tanggapan ng Estadistika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091207102304/http://www.istat.it/english/ |date=2009-12-07 }} * [http://www.enit.it/default.asp?an=uin&Lang=UK ENIT Italian State Tourism Board] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080327024845/http://www.enit.it/default.asp?an=uin&Lang=UK |date=2008-03-27 }} * [http://www.italiantourism.com/ ENIT Hilagang Amerika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170502153409/http://www.italiantourism.com/ |date=2017-05-02 }} * [https://web.archive.org/web/20080418121932/http://www.trenitalia.it/en/index.html Italian Railways] * [http://www.parks.it/Eindex.html Italian National at Regional Parks] {{Tuskanya}} {{Lalawigan ng Pisa}} {{regions of Italy}} {{Stub|Italya}} [[Kategorya:Mga Communi ng Pisa]] [[Kategorya:Tuskanya]] myxwlg9h4xferiz0f0f2d7d31bbpa0j 0 136055 2238219 2096188 2026-10-31T09:16:12Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238219 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya | name = {{BASEPAGENAME}} | official_name = Comune di {{BASEPAGENAME}} | image_shield = Provincia di Pistoia.png | shield_alt = | image_map = Pistoia posizione.png | map_alt = | map_caption = Lokasyon ng {{BASEPAGENAME}} sa Lalawigan ng Pistoia | coordinates_type = region:IT_type:city(2415) | coordinates_display = title | coordinates_footnotes = | region = {{RegioneIT|sigla=TOS}} | province = {{ProvincialIT (short form)|sigla=PT}} (PT) | frazioni = | mayor_party = | mayor = | area_footnotes = | area_total_km2 = | population_footnotes = <ref name="istat">Ang lahat ng mga demograpiya at iba pang istadistkita: Italian statistical institute [[Istat]].</ref><ref>{{cite web |last= |first= |url=http://demo.istat.it/bilmens2006/index.html |title=Istat - Monthly demographic balance (January–December 2006) |publisher=Istituto Nazionale di Statistica. |accessdate=2006-07-05 |archive-date=2016-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160325075131/http://www.demo.istat.it/bilmens2006/index.html |url-status=dead }}</ref> | population_total = - | population_as_of = Dec. 2004 }} Ang '''{{BASEPAGENAME}}''' ay isang [[comune]] sa lalawigan ng [[Lalawigan ng Pistoia|Pistoia]] sa bansang [[Italya]]. == Talababa == {{reflist}} == Ugnay Panlabas == * {{it icon}}[https://web.archive.org/web/20110226081219/http://provincia.arezzo.it/ Punong Websayt] ; Institusyong Pampubliko * [http://www.istat.it/english/ Pambansang Tanggapan ng Estadistika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091207102304/http://www.istat.it/english/ |date=2009-12-07 }} * [http://www.enit.it/default.asp?an=uin&Lang=UK ENIT Italian State Tourism Board] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080327024845/http://www.enit.it/default.asp?an=uin&Lang=UK |date=2008-03-27 }} * [http://www.italiantourism.com/ ENIT Hilagang Amerika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170502153409/http://www.italiantourism.com/ |date=2017-05-02 }} * [https://web.archive.org/web/20080418121932/http://www.trenitalia.it/en/index.html Italian Railways] * [http://www.parks.it/Eindex.html Italian National at Regional Parks] {{Tuskanya}} {{Lalawigan ng Pistoia}} {{regions of Italy}} {{Stub|Italya}} [[Kaurian:Mga Communi ng Pistoia]] [[Kaurian:Tuskanya]] ob6rh499kxjxfw16unsk70ad6no8us2 0 136295 2238196 2096177 2026-10-31T08:11:41Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238196 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya | name = {{BASEPAGENAME}} | official_name = Comune di {{BASEPAGENAME}} | image_shield = Provincia di Messina-Stemma.png | shield_alt = Provincia di Messina-Stemma.png | image_map = Messina posizione.png | map_alt = | map_caption = Lokasyon ng {{BASEPAGENAME}} sa Lalawigan ng Messina | coordinates_type = region:IT_type:city(2415) | coordinates_display = title | coordinates_footnotes = | region = {{RegioneIT|sigla=SIC}} | province = {{ProvincialIT (short form)|sigla=ME}} (ME) | frazioni = | mayor_party = | mayor = | area_footnotes = | area_total_km2 = | population_footnotes = <ref name="istat">Ang lahat ng mga demograpiya at iba pang istadistkita: Italian statistical institute [[Istat]].</ref><ref>{{cite web |last= |first= |url=http://demo.istat.it/bilmens2006/index.html |title=Istat - Monthly demographic balance (January–December 2006) |publisher=Istituto Nazionale di Statistica. |accessdate=2006-07-05 |archive-date=2016-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160325075131/http://www.demo.istat.it/bilmens2006/index.html |url-status=dead }}</ref> | population_total = - | population_as_of = Dec. 2004 }} Ang '''{{BASEPAGENAME}}''' ay isang [[comune]] sa lalawigan ng [[Lalawigan ng Messina|Messina]] sa bansang [[Italya]]. == Talababa == {{reflist}} == Ugnay Panlabas == * {{it icon}}[https://web.archive.org/web/20110226081219/http://provincia.arezzo.it/ Punong Websayt] ; Institusyong Pampubliko * [http://www.istat.it/english/ Pambansang Tanggapan ng Estadistika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091207102304/http://www.istat.it/english/ |date=2009-12-07 }} * [http://www.enit.it/default.asp?an=uin&Lang=UK ENIT Italian State Tourism Board] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080327024845/http://www.enit.it/default.asp?an=uin&Lang=UK |date=2008-03-27 }} * [http://www.italiantourism.com/ ENIT Hilagang Amerika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170502153409/http://www.italiantourism.com/ |date=2017-05-02 }} * [https://web.archive.org/web/20080418121932/http://www.trenitalia.it/en/index.html Italian Railways] * [http://www.parks.it/Eindex.html Italian National at Regional Parks] {{Sicily}} {{Lalawigan ng Messina}} {{regions of Italy}} {{Stub|Italya}} [[Kategorya:Mga Communi ng Messina]] [[Kategorya:Sicilia]] i496svwqve87fatmx1pr160521oa91d 0 136886 2238206 2114490 2026-10-31T08:34:23Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238206 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Pettinengo|official_name=Comune di Pettinengo|native_name=|image_skyline=Pettinengo-DSCF8819.JPG|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|33|N|8|6|E|type:city(1,567)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Piamonte]]|province=[[Lalawigan ng Biella|Biella]] (BI)|frazioni=Azario, Fassoletto, Gurgo, Livera, Mazza, Miniggio, Molinetto, Perino, Piana, San Francesco, Selva, Trivero, Vaglio, [[Selve Marcone]], Rosa, Burzano, Rossi|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=11.5|population_footnotes=|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=13050|area_code=015|website=|footnotes=}} <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles> Ang '''Pettinengo''' ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[lalawigan ng Biella]], rehiyon ng [[Piamonte]], hilagang-kanlurang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|60|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Turin]] at mga {{Convert|3|km|mi|0}} timog-silangan ng [[Biella]]. Noong Disyembre 31, 2004, mayroon itong populasyon na 1,567 at may lawak na {{Convert|11.5|km2|mi2}}.<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang Pettinengo ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Andorno Micca]], [[Biella]], [[Bioglio]], [[Callabiana]], [[Camandona]], [[Piedicavallo]], [[Pila, Piamonte|Pila]], [[Piode]], [[Rassa, Piamonte|Rassa]], [[Ronco Biellese]], [[Scopello, Piamonte|Scopello]], [[Tavigliano]], [[Ternengo]], [[Valle Mosso]], [[Valle San Nicolao]], [[Veglio]], at [[Zumaglia]]. [[Talaksan:Pettinengo_villa_bellia.jpg|left|thumb|Villa Piazzo]] == Pinagmulan ng pangalan == Ang pangalan ng bayan ay nagmula sa Latin na Pectinennum (o marahil Petinaneum), isang terminong tumutukoy sa mga suklay na ginamit noong nakalipas na mga siglo para sa kardadong lana.<ref name="com_prov_bi">''Comuni della Provincia di Biella'', AA.VV, [[Nerosubianco edizioni]], Cuneo 2005</ref> == Kasaysayan == Mula Enero 1, 2017, hinigop ng Pettinengo ang kalapit na munisipalidad ng [[Selve Marcone]].<ref>{{Cite news |last=Regione Piemonte |title=Bollettino Ufficiale |work=Legge regionale 12 dicembre 2016, n. 26. |publisher=[[Regione Piemonte]] |issue=2016-15-12 |url=http://www.regione.piemonte.it/governo/bollettino/abbonati/2016/50/attach/l201626_entiloc.pdf |access-date=2017-04-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220224062802/http://www.regione.piemonte.it/governo/bollettino/abbonati/2016/50/attach/l201626_entiloc.pdf |archive-date=2022-02-24 |url-status=dead}}</ref> == Ebolusyong demograpiko == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.8) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:455 height:303 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:4000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from: 0 till:2959 bar:1871 from: 0 till:3274 bar:1881 from: 0 till:3197 bar:1901 from: 0 till:3044 bar:1911 from: 0 till:2151 bar:1921 from: 0 till:2106 bar:1931 from: 0 till:1674 bar:1936 from: 0 till:1656 bar:1951 from: 0 till:2186 bar:1961 from: 0 till:2270 bar:1971 from: 0 till:2094 bar:1981 from: 0 till:1869 bar:1991 from: 0 till:1703 bar:2001 from: 0 till:1599 PlotData= bar:1861 at:2959 fontsize:XS text: 2959 shift:(-8,5) bar:1871 at:3274 fontsize:XS text: 3274 shift:(-8,5) bar:1881 at:3197 fontsize:XS text: 3197 shift:(-8,5) bar:1901 at:3044 fontsize:XS text: 3044 shift:(-8,5) bar:1911 at:2151 fontsize:XS text: 2151 shift:(-8,5) bar:1921 at:2106 fontsize:XS text: 2106 shift:(-8,5) bar:1931 at:1674 fontsize:XS text: 1674 shift:(-8,5) bar:1936 at:1656 fontsize:XS text: 1656 shift:(-8,5) bar:1951 at:2186 fontsize:XS text: 2186 shift:(-8,5) bar:1961 at:2270 fontsize:XS text: 2270 shift:(-8,5) bar:1971 at:2094 fontsize:XS text: 2094 shift:(-8,5) bar:1981 at:1869 fontsize:XS text: 1869 shift:(-8,5) bar:1991 at:1703 fontsize:XS text: 1703 shift:(-8,5) bar:2001 at:1599 fontsize:XS text: 1599 shift:(-8,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:Datos mula sa ISTAT </timeline> == Mga sanggunian == Media related to Pettinengo at Wikimedia Commons <references /> {{Lalawigan ng Biella}} [[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Piedmont]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] 2ydubdd3v69i0x4c3t8zvia7qgzpxqc 0 137527 2238217 2027137 2026-10-31T09:13:10Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238217 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles> {{Infobox Italian comune|name=Piossasco|official_name=Comune di Piossasco|native_name=|image_skyline=Piossasco san vito.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=Piossasco-Stemma-05.png|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|44|59|N|7|28|E|type:city(16,961)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Piamonte]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Turin|Turin]] (TO)|frazioni=I Galli, San Vito, Garola, Tetti Scaglia, Duis, Abate, Brentatori, Colomba, Lupi, Barboschi, Villaggio Nuovo, Giorda, Maritani, Mompalà, Tetti Olli, Campetto, Rivetta, Generala, Prese, Ciampetto, Gaj, Merlino.|mayor_party=|mayor=Roberta Maria Avola Faraci|area_footnotes=|area_total_km2=40.0|population_footnotes=|population_total=18412|population_as_of=1 January 2014 <ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|pop_density_footnotes=|population_demonym=Piossaschesi|elevation_footnotes=|elevation_m=304|twin1=|twin1_country=|saint=|day=|postal_code=10045|area_code=011|website={{official website|http://www.comune.piossasco.to.it/}}|footnotes=}} Ang '''Piossasco''' ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Turin]], rehiyon ng [[Piamonte]], hilagang [[Italya]], na matatagpuan mga 20&nbsp;km timog-kanluran ng [[Turin]] sa paanan ng [[Monte San Giorgio (Alpes Cocio)|Monte San Giorgio]]. May hangganan ang Piossasco sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Trana]], [[Rivalta di Torino]], [[Sangano]], [[Bruino]], [[Cumiana]], at [[Volvera]]. == Pisikal na heograpiya == Nakahiga sa paanan ng relyebong Alpino, na nakakabit sa kapatagan ng Turin, mga 18 kilometro sa kanluran ng [[Kabesera|kabeserang]] panlalawigan, ito ay nasa hangganan ng mga sapa ng [[Chisola]] at [[Sangone]]. Bilang karagdagan sa dalawang daluyan ng tubig na ito, ang Sangonetto ay dumadaloy sa munisipyo, isang artipisyal na kanal (hindi dapat ipagkamali sa Sapa ng Sangonetto, isang tributaryo ng Sangone) kung saan ang pagsasamantala ay nagkaroon ng mga pagtatalo sa pagitan ng mga munisipalidad ng Piossasco at ng [[Trana]]. == Kakambal na bayan == * {{Flagicon|FRA}} [[Cran-Gevrier]], Pransiya, simula 1991 == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [https://web.archive.org/web/20241029155252/https://www.comune.piossasco.to.it/ Opisyal na website] {{Lalawigan ng Turin}} [[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Piedmont]] 4plj3sl2on3dxlsfvsseogx9g4ur9z3 0 137786 2238226 2096205 2026-10-31T11:02:45Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238226 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya | name = {{BASEPAGENAME}} | official_name = Comune di {{BASEPAGENAME}} | image_shield1 = {{PAGENAME}}-Stemma.png | image_shield2 = Regione-Piedmonte-Stemma.png | shield_alt = | image_map = Vercelli posizione.png | map_alt = | map_caption = Lokasyon ng {{BASEPAGENAME}} sa Lalawigan ng Vercelli | coordinates_type = region:IT_type:city(2415) | coordinates_display = title | coordinates_footnotes = | region = {{RegioneIT|sigla=PMN}} | province = {{ProvincialIT (short form)|sigla=VC}} (VC) | frazioni = | mayor_party = | mayor = | area_footnotes = | area_total_km2 = | population_footnotes = <ref name="istat">Ang lahat ng mga demograpiya at iba pang istadistkita: Italian statistical institute [[Istat]].</ref><ref>{{cite web |last= |first= |url=http://demo.istat.it/bilmens2006/index.html |title=Istat - Monthly demographic balance (January–December 2006) |publisher=Istituto Nazionale di Statistica. |accessdate=2006-07-05 |archive-date=2016-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160325075131/http://www.demo.istat.it/bilmens2006/index.html |url-status=dead }}</ref> | population_total = - | population_as_of = Dec. 2004 }} Ang '''{{BASEPAGENAME}}''' ay isang [[comune]] sa lalawigan ng [[Lalawigan ng Vercelli|Vercelli]] sa bansang [[Italya]]. == Talababa == {{reflist}} == Ugnay Panlabas == * {{it icon}}[https://web.archive.org/web/20110226081219/http://provincia.arezzo.it/ Punong Websayt] ; Institusyong Pampubliko * [http://www.istat.it/english/ Pambansang Tanggapan ng Estadistika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091207102304/http://www.istat.it/english/ |date=2009-12-07 }} * [http://www.enit.it/default.asp?an=uin&Lang=UK ENIT Italian State Tourism Board] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080327024845/http://www.enit.it/default.asp?an=uin&Lang=UK |date=2008-03-27 }} * [http://www.italiantourism.com/ ENIT Hilagang Amerika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170502153409/http://www.italiantourism.com/ |date=2017-05-02 }} * [https://web.archive.org/web/20080418121932/http://www.trenitalia.it/en/index.html Italian Railways] * [http://www.parks.it/Eindex.html Italian National at Regional Parks] {{Piemonte}} {{Lalawigan ng Vercelli}} {{regions of Italy}} {{Stub|Italya}} [[Kaurian:Mga Communi ng Vercelli]] [[Kaurian:Piemonte]] cryivpme0v7twrcmt1303lks9zfnerg 0 137788 2238227 2096206 2026-10-31T11:02:47Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238227 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya | name = {{BASEPAGENAME}} | official_name = Comune di {{BASEPAGENAME}} | image_shield1 = {{PAGENAME}}-Stemma.png | image_shield2 = Regione-Piedmonte-Stemma.png | shield_alt = | image_map = Vercelli posizione.png | map_alt = | map_caption = Lokasyon ng {{BASEPAGENAME}} sa Lalawigan ng Vercelli | coordinates_type = region:IT_type:city(2415) | coordinates_display = title | coordinates_footnotes = | region = {{RegioneIT|sigla=PMN}} | province = {{ProvincialIT (short form)|sigla=VC}} (VC) | frazioni = | mayor_party = | mayor = | area_footnotes = | area_total_km2 = | population_footnotes = <ref name="istat">Ang lahat ng mga demograpiya at iba pang istadistkita: Italian statistical institute [[Istat]].</ref><ref>{{cite web |last= |first= |url=http://demo.istat.it/bilmens2006/index.html |title=Istat - Monthly demographic balance (January–December 2006) |publisher=Istituto Nazionale di Statistica. |accessdate=2006-07-05 |archive-date=2016-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160325075131/http://www.demo.istat.it/bilmens2006/index.html |url-status=dead }}</ref> | population_total = - | population_as_of = Dec. 2004 }} Ang '''{{BASEPAGENAME}}''' ay isang [[comune]] sa lalawigan ng [[Lalawigan ng Vercelli|Vercelli]] sa bansang [[Italya]]. == Talababa == {{reflist}} == Ugnay Panlabas == * {{it icon}}[https://web.archive.org/web/20110226081219/http://provincia.arezzo.it/ Punong Websayt] ; Institusyong Pampubliko * [http://www.istat.it/english/ Pambansang Tanggapan ng Estadistika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091207102304/http://www.istat.it/english/ |date=2009-12-07 }} * [http://www.enit.it/default.asp?an=uin&Lang=UK ENIT Italian State Tourism Board] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080327024845/http://www.enit.it/default.asp?an=uin&Lang=UK |date=2008-03-27 }} * [http://www.italiantourism.com/ ENIT Hilagang Amerika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170502153409/http://www.italiantourism.com/ |date=2017-05-02 }} * [https://web.archive.org/web/20080418121932/http://www.trenitalia.it/en/index.html Italian Railways] * [http://www.parks.it/Eindex.html Italian National at Regional Parks] {{Piemonte}} {{Lalawigan ng Vercelli}} {{regions of Italy}} {{Stub|Italya}} [[Kaurian:Mga Communi ng Vercelli]] [[Kaurian:Piemonte]] cryivpme0v7twrcmt1303lks9zfnerg 0 137796 2238242 2096225 2026-10-31T11:50:48Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238242 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya | name = {{BASEPAGENAME}} | official_name = Comune di {{BASEPAGENAME}} | image_shield1 = {{PAGENAME}}-Stemma.png | image_shield2 = Regione-Piedmonte-Stemma.png | shield_alt = | image_map = Vercelli posizione.png | map_alt = | map_caption = Lokasyon ng {{BASEPAGENAME}} sa Lalawigan ng Vercelli | coordinates_type = region:IT_type:city(2415) | coordinates_display = title | coordinates_footnotes = | region = {{RegioneIT|sigla=PMN}} | province = {{ProvincialIT (short form)|sigla=VC}} (VC) | frazioni = | mayor_party = | mayor = | area_footnotes = | area_total_km2 = | population_footnotes = <ref name="istat">Ang lahat ng mga demograpiya at iba pang istadistkita: Italian statistical institute [[Istat]].</ref><ref>{{cite web |last= |first= |url=http://demo.istat.it/bilmens2006/index.html |title=Istat - Monthly demographic balance (January–December 2006) |publisher=Istituto Nazionale di Statistica. |accessdate=2006-07-05 |archive-date=2016-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160325075131/http://www.demo.istat.it/bilmens2006/index.html |url-status=dead }}</ref> | population_total = - | population_as_of = Dec. 2004 }} Ang '''{{BASEPAGENAME}}''' ay isang [[comune]] sa lalawigan ng [[Lalawigan ng Vercelli|Vercelli]] sa bansang [[Italya]]. == Talababa == {{reflist}} == Ugnay Panlabas == * {{it icon}}[https://web.archive.org/web/20110226081219/http://provincia.arezzo.it/ Punong Websayt] ; Institusyong Pampubliko * [http://www.istat.it/english/ Pambansang Tanggapan ng Estadistika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091207102304/http://www.istat.it/english/ |date=2009-12-07 }} * [http://www.enit.it/default.asp?an=uin&Lang=UK ENIT Italian State Tourism Board] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080327024845/http://www.enit.it/default.asp?an=uin&Lang=UK |date=2008-03-27 }} * [http://www.italiantourism.com/ ENIT Hilagang Amerika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170502153409/http://www.italiantourism.com/ |date=2017-05-02 }} * [https://web.archive.org/web/20080418121932/http://www.trenitalia.it/en/index.html Italian Railways] * [http://www.parks.it/Eindex.html Italian National at Regional Parks] {{Piemonte}} {{Lalawigan ng Vercelli}} {{regions of Italy}} {{Stub|Italya}} [[Kaurian:Mga Communi ng Vercelli]] [[Kaurian:Piemonte]] cryivpme0v7twrcmt1303lks9zfnerg 0 138455 2238112 2096044 2026-10-31T02:21:32Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238112 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya | name = {{BASEPAGENAME}} | official_name = Comune di {{BASEPAGENAME}} | image_shield = {{PAGENAME}}-Stemma.gif | shield_alt = | image_map = Pesaro posizione.png | map_alt = | map_caption = Lokasyon ng {{BASEPAGENAME}} sa Lalawigan ng Pesaro at Urbino | coordinates_type = region:IT_type:city(2415) | coordinates_display = title | coordinates_footnotes = | region = {{RegioneIT|sigla=MAR}} | province = {{ProvincialIT (short form)|sigla=PU}} (PU) | frazioni = | mayor_party = | mayor = | area_footnotes = | area_total_km2 = | population_footnotes = <ref name="istat">Ang lahat ng mga demograpiya at iba pang istadistkita: Italian statistical institute [[Istat]].</ref><ref>{{cite web |last= |first= |url=http://demo.istat.it/bilmens2006/index.html |title=Istat - Monthly demographic balance (January–December 2006) |publisher=Istituto Nazionale di Statistica. |accessdate=2006-07-05 |archive-date=2016-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160325075131/http://www.demo.istat.it/bilmens2006/index.html |url-status=dead }}</ref> | population_total = - | population_as_of = Dec. 2004 }} Ang '''{{BASEPAGENAME}}''' ay isang [[comune]] sa lalawigan ng [[Lalawigan ng Pesaro at Urbino|Pesaro at Urbino]] sa bansang [[Italya]]. == Talababa == {{reflist}} == Ugnay Panlabas == * {{it icon}}[https://web.archive.org/web/20110226081219/http://provincia.arezzo.it/ Punong Websayt] ; Institusyong Pampubliko * [http://www.istat.it/english/ Pambansang Tanggapan ng Estadistika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091207102304/http://www.istat.it/english/ |date=2009-12-07 }} * [http://www.enit.it/default.asp?an=uin&Lang=UK ENIT Italian State Tourism Board] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080327024845/http://www.enit.it/default.asp?an=uin&Lang=UK |date=2008-03-27 }} * [http://www.italiantourism.com/ ENIT Hilagang Amerika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170502153409/http://www.italiantourism.com/ |date=2017-05-02 }} * [https://web.archive.org/web/20080418121932/http://www.trenitalia.it/en/index.html Italian Railways] * [http://www.parks.it/Eindex.html Italian National at Regional Parks] {{Marche}} {{Lalawigan ng Pesaro at Urbino}} {{regions of Italy}} {{Stub|Italya}} [[Kaurian:Mga Communi ng Pesaro and Urbino]] [[Kaurian:Marche]] q62v6pqj9ivow9ax9y2r6pybw22oew2 0 138459 2238115 2096047 2026-10-31T02:25:29Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238115 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya | name = {{BASEPAGENAME}} | official_name = Comune di {{BASEPAGENAME}} | image_shield = {{PAGENAME}}-Stemma.gif | shield_alt = | image_map = Pesaro posizione.png | map_alt = | map_caption = Lokasyon ng {{BASEPAGENAME}} sa Lalawigan ng Pesaro at Urbino | coordinates_type = region:IT_type:city(2415) | coordinates_display = title | coordinates_footnotes = | region = {{RegioneIT|sigla=MAR}} | province = {{ProvincialIT (short form)|sigla=PU}} (PU) | frazioni = | mayor_party = | mayor = | area_footnotes = | area_total_km2 = | population_footnotes = <ref name="istat">Ang lahat ng mga demograpiya at iba pang istadistkita: Italian statistical institute [[Istat]].</ref><ref>{{cite web |last= |first= |url=http://demo.istat.it/bilmens2006/index.html |title=Istat - Monthly demographic balance (January–December 2006) |publisher=Istituto Nazionale di Statistica. |accessdate=2006-07-05 |archive-date=2016-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160325075131/http://www.demo.istat.it/bilmens2006/index.html |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160325075131/http://www.demo.istat.it/bilmens2006/index.html |date=2016-03-25 }}</ref> | population_total = - | population_as_of = Dec. 2004 }} Ang '''{{BASEPAGENAME}}''' ay isang [[comune]] sa lalawigan ng [[Lalawigan ng Pesaro at Urbino|Pesaro at Urbino]] sa bansang [[Italya]]. == Talababa == {{reflist}} == Ugnay Panlabas == * {{it icon}}[https://web.archive.org/web/20110226081219/http://provincia.arezzo.it/ Punong Websayt] ; Institusyong Pampubliko * [http://www.istat.it/english/ Pambansang Tanggapan ng Estadistika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091207102304/http://www.istat.it/english/ |date=2009-12-07 }} * [http://www.enit.it/default.asp?an=uin&Lang=UK ENIT Italian State Tourism Board] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080327024845/http://www.enit.it/default.asp?an=uin&Lang=UK |date=2008-03-27 }} * [http://www.italiantourism.com/ ENIT Hilagang Amerika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170502153409/http://www.italiantourism.com/ |date=2017-05-02 }} * [https://web.archive.org/web/20080418121932/http://www.trenitalia.it/en/index.html Italian Railways] * [http://www.parks.it/Eindex.html Italian National at Regional Parks] {{Marche}} {{Lalawigan ng Pesaro at Urbino}} {{regions of Italy}} {{Stub|Italya}} [[Kaurian:Mga Communi ng Pesaro and Urbino]] [[Kaurian:Marche]] qbrfjqads80j6703yjlzi13893ou37t 0 138465 2238210 2096181 2026-10-31T08:46:41Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238210 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya | name = {{BASEPAGENAME}} | official_name = Comune di {{BASEPAGENAME}} | image_shield = {{PAGENAME}}-Stemma.gif | shield_alt = | image_map = Pesaro posizione.png | map_alt = | map_caption = Lokasyon ng {{BASEPAGENAME}} sa Lalawigan ng Pesaro at Urbino | coordinates_type = region:IT_type:city(2415) | coordinates_display = title | coordinates_footnotes = | region = {{RegioneIT|sigla=MAR}} | province = {{ProvincialIT (short form)|sigla=PU}} (PU) | frazioni = | mayor_party = | mayor = | area_footnotes = | area_total_km2 = | population_footnotes = <ref name="istat">Ang lahat ng mga demograpiya at iba pang istadistkita: Italian statistical institute [[Istat]].</ref><ref>{{cite web |last= |first= |url=http://demo.istat.it/bilmens2006/index.html |title=Istat - Monthly demographic balance (January–December 2006) |publisher=Istituto Nazionale di Statistica. |accessdate=2006-07-05 |archive-date=2016-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160325075131/http://www.demo.istat.it/bilmens2006/index.html |url-status=dead }}</ref> | population_total = - | population_as_of = Dec. 2004 }} Ang '''{{BASEPAGENAME}}''' ay isang [[comune]] sa lalawigan ng [[Lalawigan ng Pesaro at Urbino|Pesaro at Urbino]] sa bansang [[Italya]]. == Talababa == {{reflist}} == Ugnay Panlabas == * {{it icon}}[https://web.archive.org/web/20110226081219/http://provincia.arezzo.it/ Punong Websayt] ; Institusyong Pampubliko * [http://www.istat.it/english/ Pambansang Tanggapan ng Estadistika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091207102304/http://www.istat.it/english/ |date=2009-12-07 }} * [http://www.enit.it/default.asp?an=uin&Lang=UK ENIT Italian State Tourism Board] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080327024845/http://www.enit.it/default.asp?an=uin&Lang=UK |date=2008-03-27 }} * [http://www.italiantourism.com/ ENIT Hilagang Amerika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170502153409/http://www.italiantourism.com/ |date=2017-05-02 }} * [https://web.archive.org/web/20080418121932/http://www.trenitalia.it/en/index.html Italian Railways] * [http://www.parks.it/Eindex.html Italian National at Regional Parks] {{Marche}} {{Lalawigan ng Pesaro at Urbino}} {{regions of Italy}} {{Stub|Italya}} [[Kaurian:Mga Communi ng Pesaro and Urbino]] [[Kaurian:Marche]] q62v6pqj9ivow9ax9y2r6pybw22oew2 0 140760 2238067 2100239 2026-10-30T19:52:30Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238067 wikitext text/x-wiki {{Infobox Italian comune|name=Lodi|official_name=Comune di Lodi|native_name={{native name|lmo|Lòd}}|image_skyline=Piazza duomo lodi.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=Piazza della Vittoria|image_flag=Flag of Lodi.svg|image_shield=Lodi-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=Map - IT - Lodi - Lodi.png|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|19|N|9|30|E|region:IT_type:city(42737)|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Lombardia]]|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=LO}} (LO)|frazioni=Fontana, Olmo, Riolo, San Grato|mayor_party=[[Democratic Party (Italy)|Democratic Party]]|mayor=[[Andrea Furegato]]<ref>{{Cite web|url=http://elezioni.interno.it/comunali/scrutini/20170611/G030990310.htm|title=Dipartimento per gli Affari Interni e Territoriali|access-date=2024-03-03|archive-date=2017-09-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20170919071603/http://elezioni.interno.it/comunali/scrutini/20170611/G030990310.htm|url-status=dead}}</ref>|area_footnotes=|area_total_km2=41|population_footnotes=<ref>Population data from [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]] - Italian Institute of Statistics</ref>|population_total=45212|population_as_of=Enero 1, 2017|pop_density_footnotes=|population_demonym=Lodigiani o Laudensi|elevation_footnotes=|elevation_m=87|twin1=|twin1_country=|saint=[[Basiano ng Lodi|San Basiano]]|day=Enero 19|postal_code=26900|area_code=0371|website={{Official website|http://www.comune.lodi.it}}|footnotes=}}Ang '''Lodi''' ay isang lungsod at [[comune]] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Lodi]], rehiyon ng [[Lombardia]], hilagang [[Italya]]. == Kasaysayan == Ang Lodi ay isang nayon ng [[Kelta|Selta]]; noong [[Sinaunang Roma|panahong Romano]] ito ay tinawag, sa [[Wikang Latin|Latin]], na '''Laus Pompeia''' (marahil bilang parangal sa [[Konsul ng Roma|konsul]] na si [[Gnaeus Pompeius Strabo]]) at kilala rin dahil ang posisyon nito ay nagbigay-daan sa maraming [[Mga Galo|Galo]] ng Gallia Cisalpina na makakuha ng [[Pagkamamamayan|pagkamamamayang]] Romano. Ito ay nasa isang mahalagang posisyon kung saan ang isang mahalagang [[daang Romano]] ay tumawid sa [[Ilog Adda]]. Sa ikalawang kalahati ng ika-19 na siglo, nagsimulang lumawak ang Lodi sa labas ng mga pader ng lungsod, na pinalakas ng pagpapalawak ng ekonomiya at ang pagtatayo ng mga linya ng tren na sumunod sa [[pag-iisa ng Italya]]. Noong 1945, ang kompanya ng petrolyo ng Italya na [[Agip]], sa direksiyon ni [[Enrico Mattei]], ay nagsimulang kumuha ng [[metano]] mula sa mga kaparangan nito, at ang Lodi ang unang bayan ng Italya na may regular na serbisyo sa domestikong gas. Sa ngayon, ang bayan ay nasa gitna ng mahahalagang ruta ng komunikasyon, at isang teknolohikong abanteng na sentrong pang-industriya, gayunpaman, pinapanatili ang malakas na tradisyonal na tradisyon ng seramika. == Mga sanggunian == {{reflist}} == Ugnay Panlabas == * {{it icon}}[https://web.archive.org/web/20110226081219/http://provincia.arezzo.it/ Punong Websayt] ; Institusyong Pampubliko * [http://www.istat.it/english/ Pambansang Tanggapan ng Estadistika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091207102304/http://www.istat.it/english/ |date=2009-12-07 }} * [http://www.enit.it/default.asp?an=uin&Lang=UK ENIT Italian State Tourism Board] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080327024845/http://www.enit.it/default.asp?an=uin&Lang=UK |date=2008-03-27 }} * [http://www.italiantourism.com/ ENIT Hilagang Amerika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170502153409/http://www.italiantourism.com/ |date=2017-05-02 }} * [https://web.archive.org/web/20080418121932/http://www.trenitalia.it/en/index.html Italian Railways] * [http://www.parks.it/Eindex.html Italian National at Regional Parks] {{Lombardy}} {{Lalawigan ng Lodi}} {{regions of Italy}} {{Stub|Italya}} [[Kaurian:Mga Communi ng Lodi]] [[Kaurian:Lombardy]] [[Kaurian:Lodi]] 4byhcejenx4jpfjo6ppndonncsjdkh3 0 143805 2238076 2099439 2026-10-30T22:11:36Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238076 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Mesero|official_name=Comune di Mesero|native_name={{native name|lmo|Mesar}}|image_skyline=PanoramaMesero.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=Mesero-Stemma.png|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|30|N|8|51|E|type:city(3,566)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Lombardia]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Milan|Milan]] (MI)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Davide Garavaglia|area_footnotes=|area_total_km2=5.7|population_footnotes=|population_demonym=Meseresi|elevation_footnotes=|elevation_m=|saint=|day=|postal_code=20010|area_code=02|website={{official website|http://www.comunemesero.it}}|footnotes=}}Ang '''Mesero''' ([[Diyalektong Milanese|Milanese]]: [ˈmeːzar]) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Milan]], rehiyon ng [[Lombardia]], hilagang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|25|km|mi|0}} sa kanluran ng [[Milan]]. Ang Mesero ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Inveruno]], [[Cuggiono]], [[Ossona]], [[Marcallo con Casone]], at [[Bernate Ticino]]. Nakuha ni Mesero ang pagkilala sa titulo ng lungsod noong Marso 2016 sa pamamagitan ng atas ng Pangulo ng Republika. == Kasaysayan == === Mga pinagmulan === Ang mga pinakalumang arkeolohikong natuklasan na nagsasaad ng pagkakaroon ng isang pamayanan sa lugar ng Mesero ay nauugnay sa panahon ng mga Romano: marami sa mga ito, kabilang ang isang batong pang-alaala at isang votive altar na inialay sa diyos na [[Mercurio]] (na natagpuan noong 1921), ay natagpuan sa lokalidad na cascina sant'Eusenzio at ngayon ay pinananatili sa mga bulwagan ng munisipyo. == Talababa == {{reflist}} == Ugnay Panlabas == * {{it icon}}[https://web.archive.org/web/20110226081219/http://provincia.arezzo.it/ Punong Websayt] ; Institusyong Pampubliko * [http://www.istat.it/english/ Pambansang Tanggapan ng Estadistika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091207102304/http://www.istat.it/english/ |date=2009-12-07 }} * [http://www.enit.it/default.asp?an=uin&Lang=UK ENIT Italian State Tourism Board] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080327024845/http://www.enit.it/default.asp?an=uin&Lang=UK |date=2008-03-27 }} * [http://www.italiantourism.com/ ENIT Hilagang Amerika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170502153409/http://www.italiantourism.com/ |date=2017-05-02 }} * [https://web.archive.org/web/20080418121932/http://www.trenitalia.it/en/index.html Italian Railways] * [http://www.parks.it/Eindex.html Italian National at Regional Parks] {{Lombardy}} {{Lalawigan ng Milan}} {{regions of Italy}} {{Stub|Italya}} [[Kaurian:Mga Communi ng Milan]] [[Kaurian:Lombardy]] [[Kaurian:Milan]] gwor7gumx1n1lnifc9dfu6zj087nxh3 0 158746 2238103 2232503 2026-10-31T02:08:16Z Kent Wang 166703 /* Mga Larawan */ West facade of Lisbon Cathedral (retouched).jpg 2238103 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement/Wikidata}} Ang '''Lisboa''' ay ang [[kabisera]] at pinakamalaking lungsod ng [[Portugal]]. Ang kasalukuyang populasyon nito ay 564,657<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://62.48.187.117/atlas/Cap2/Cap2d_2.html |access-date=2007-06-20 |archive-date=2007-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070620202240/http://62.48.187.117/atlas/Cap2/Cap2d_2.html |url-status=dead }}</ref> sa loob ng mismong lungsod, ngunit mahigit na 2.4 milyong katao sa Kalakhang Lisboa. Ito ay matatagpuan sa kanluraning bahagi ng [[Tangway ng Iberia]] sa [[Karagatang Atlantiko]], sa bibig ng [[Ilog Tajo]]. Ito ang himpilan ng Distrito ng Lisboa at ang sentro ng Kalakhang Lisboa. Ito rin ang sentrong pampolitika ng bansa, bilang kinalalagyan ng pamahalaan at ang tirahan ng [[Pangulo]]. Ang Lisboa ay kilala bilang isang ''alpha city'' dahil sa kahalagahan nito sa pinansiya, kalakalan, medya, aliwan, sining, edukasyon at turismo. Isa ito sa mga pangunahing sentrong pang-ekonomiya ng [[kontinente]], na may lumalagong sentrong pinansiyal at ang daungan nito ay ang pinakamalaki<ref>{{Cite web |url=http://www.garraioak.ejgv.euskadi.net/r41-430/es/contenidos/informacion/2935/es_4078/adjuntos/7_avanceplan.pdf |title=Archive copy |access-date=2011-02-01 |archive-date=2013-09-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130908215439/http://www.garraioak.ejgv.euskadi.net/r41-430/es/contenidos/informacion/2935/es_4078/adjuntos/7_avanceplan.pdf |url-status=dead }}</ref> sa "baybaying Atlantiko ng Europa." Mayroon dalawang gusali sa Lisboa na kinikilalang makasaysayan ng [[UNESCO]]: ang [[Tore ng Belem]] at ang [[Monasteryo ng mga Heronimos]]. Dito pinirmahan ang [[Tratado ng Lisboa]] noong 13 Disyembre 2007 at ipinatupad simula noong 1 Disyembre 2009.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://europa.eu/lisbon_treaty/index_en.htm |access-date=2011-02-01 |archive-date=2009-12-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091221061537/http://europa.eu/lisbon_treaty/index_en.htm |url-status=dead }}</ref> == Ekonomiya == Ang Kalakhang Lisboa ay pinakamayaman sa Portugal; ang [[GDP]] ng bawat tao ay 26,100 euros. Ito ang ika-sampung pinakamayamang kalakhan (base sa GDP) sa kontinente; 40% mas mataas kaysa pangkaraniwang GDP sa [[Unyong Europeo]] ng bawat tao. Ang lungsod ay ika-32 sa daigdig pagdating sa laki ng sahod.<ref>http://www.citymayors.com/economics/richest_cities.html</ref> Marami sa mga himpilan ng mga companyang internasyonal sa bansa ay matatagpuan sa Kalakhang Lisboa at ito ay ika-siyam sa daigdig pagdating sa dami ng mga pagpupulong internasyonal. Ang Lisboa ay ang ika-25 na madaling-tirhang lungsod sa daigdig, ayon sa magasinang ''Monocle''. Ito rin ay ang ika-pitong pinaka-dinadalaw na lungsod sa timog [[Europa]],<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.euromonitor.com/_Euromonitor_Internationals_Top_City_Destinations_Ranking |access-date=2011-02-01 |archive-date=2010-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100111043452/http://www.euromonitor.com/_Euromonitor_Internationals_Top_City_Destinations_Ranking |url-status=dead }}</ref> sumunod sa [[Estambul]], [[Roma]], [[Barcelona]], [[Madrid]], [[Atenas]] at [[Milan]], na may humigit-kumulang na dalawang milyong turista bawat taon. == Transportasyon == [[Talaksan:Metro Lisboa Route Map.png|thumb|Mapa ng sistemang pang-ilalim (''Metro Lisboa'')]] Tatlong ahensiya ang namamahala sa pang-araw-araw na transportasyon ng mga Lisboeta. Ang ''Carris'' ay ang malawak na sistema ng mga bus at mga [[trambiya]]. Ang ''Metropolitano de Lisboa'' o ''Metro Lisboa'' ay ang sistema ng mga treng pang-ilalim.<ref>http://www.metrolisboa.pt/</ref> Ang ''Comboios de Portugal'' ay ang sistema ng mga treng pang-rehiyon at pambansa. Ang '''Paliparan ng Portela''' (''Aeroporto da Portela'') ay nagpapalakbay sa humigit-kumulang na 13 milyong pasahero bawat taon. Malawak din ang sistema ng mga daang-bayan at mga treng mabibilis (''Alfa Pendular'') na nag-uugnay sa mga matataong lungsod sa [[Portugal]]. Sa taong 2013<ref>{{Cite web |url=http://www.rave.pt/tabid/233/Default.aspx |title=Archive copy |access-date=2011-02-01 |archive-date=2010-10-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101004193127/http://www.rave.pt/tabid/233/Default.aspx |url-status=dead }}</ref> ay magkakaroon na ng mabilis na tren patungong [[Espanya]]. == Mga Larawan == <gallery> File:Torre_Bel%C3%A9m_April_2009-4a.jpg|Tore ng Belem File:Arco Triunfal da Rua Augusta from Praça do Comércio 41.jpg|''Praça do Comércio'' File:LisbonCastle.jpg|Kastilyo ni San Jorge File:Jerónimos April 2009-4.jpg|Monasteryo ng mga Heronimos File:Lisbon (Lisboa) historic elevator Santa Justa Luca Galuzzi 2006.jpg|Santa Justa Lift File:Ponte25Abril1.jpg|Tulay ng ''25 de Abril'' File:Torre Vasco da Gama 02.JPG|Torre ni Vasco da Gama File:Rua Augusta from Arco Triunfal da Rua Augusta 08.jpg|Arkitekturang Pombalina (sa Baixa) File:Aqueduto das Águas Livres (1).jpg|[[Akwedukto]] ng ''Águas Livres'' File:Campo Pequeno Lisboa.JPG|[[Torohan]] ng ''Campo Pequeno'' File:Ponte Vasco da Gama.jpg|Tulay ni Vasco da Gama File:Carris tram bus.jpg|Bus at trambiya sa Lisboa File:West facade of Lisbon Cathedral (retouched).jpg|Catedral (''Sé'') ng Lisboa File:Metro Lisboa Lisbon Terreiro do Paco platforms.jpg|Sistemang pang-ilalim </gallery> == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga Kawing Panlabas == * http://www.visitlisboa.com/ [[Kategorya:Mga pamayanan sa Portugal]] [[Kategorya:Kabisera sa Europa]] [[Kategorya:Portugal]] {{Talaan ng mga kabiserang European batay sa rehiyon|state=expanded}} {{Kabiserang Kultural sa Europa}} 3srzc969i5yumjia1csi9xzhvo2je89 0 159391 2238110 2234807 2026-10-31T02:21:10Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238110 wikitext text/x-wiki {{Infobox Italian comune|name=Montebello sul Sangro|elevation_max_m=|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|population_total=115|population_as_of=Enero 1, 2007|pop_density_footnotes=|population_demonym=Montebellesi|elevation_footnotes=|elevation_min_m=|elevation_m=810|area_footnotes=|saint=[[San Ciriaco di Roma|San Ciriaco]] e [[John the Baptist|San Giovanni Battista]]|day=Agosto 8, Agosto 28|postal_code=66040|area_code=0872|website={{official website|http://digilander.libero.it/montebello.test/}}|footnotes=|istat=069009|area_total_km2=5|mayor=|official_name=Comune di Montebello sul Sangro|image_map=|native_name=|image_skyline=|imagesize=|image_alt=|image_caption=Sulyap sa lumang kapitbahayan ng Buonanotte|image_shield=|shield_alt=|map_alt=|mayor_party=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|41|59|N|14|20|E|region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region={{RegioneIT|sigla=ABR}}|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=CH}} (CH)|frazioni=[[Civitaluparella]], [[Montelapiano]], [[Pennadomo]], [[Villa Santa Maria]]|image=Strada principale2.jpg}}Ang '''Montebello sul Sangro''' ay isang [[komuna]] (munisipalidad) at [[bayan]] sa Lalawigan ng [[Chieti]] sa rehiyon ng [[Abruzzo]] sa [[Italya|Italya.]] Hanggang noong dekada '60, ang bayan ay kilala bilang '''Buonanotte''' buhat ng isang medyebal na alamat, at ito ay hinati mula sa inabandonadong sinaunang pamayanan ng ''Buonanotte Vecchio'', ang pamayanan ay tuluyang nawasak dahil sa malaking pagguho sa lupa noong 1887. == Kasaysayan == === Ang Alamat ng Malanotte === Noong bandang 1300, natalo sa labanan ang piyudal na panginoon ng bayan at kinailangang magbigay ng parangal sa mga nagwaging sundalo: kinailangan niyang ibigay sa kanila ang lahat ng kababaihan ng bayan sa loob ng isang buong gabi. Kaya, ang kastilyo kung saan nangyari ang kaguluhan ay nakilala bilang "Kastilyo Malanotte."<ref name="Digilander">{{Cita web|url=http://digilander.libero.it/montebello.test/la_storia.htm|titolo=Montebello sul Sangro {{!}} La storia|accesso=14 ottobre 2009}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241222235603/https://digilander.libero.it/montebello.test/la_storia.htm |date=2024-12-22 }}</ref> == Mga simbolo == Ang eskudo at bandila ng munisipalidad ng Montebello sul Sangro ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng Dekreto ng pangulo noong Enero 10, 2013.<ref>{{cita web|titolo=Montebello sul Sangro (Chieti) D.P.R. 10.01.2013 concessione di stemma e gonfalone|url=https://presidenza.governo.it/onorificenze_araldica/araldica/emblemi/2013/comuni/Montebello_sul_Sangro.html|accesso=6 agosto 2022}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231005073218/https://presidenza.governo.it/onorificenze_araldica/araldica/emblemi/2013/comuni/Montebello_sul_Sangro.html |date=5 Oktubre 2023 }}</ref> == Mga monumento at tanawin == Ang sentrong pangkasaysayan ay nahahati sa mga distrito ng "Il paese nuovo"<ref>{{Cita web|autore=Digilander|url=http://digilander.libero.it/montebello.test/paese_nuovo.htm|titolo=Il paese nuovo|accesso=14 ottobre 2009|editore=|data=}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250528144943/https://digilander.libero.it/montebello.test/paese_nuovo.htm |date=2025-05-28 }}</ref> at "Il paese vecchio".<ref>{{Cita web|autore=Digilander|url=http://digilander.libero.it/montebello.test/paese_vecchio.htm|titolo=Il paese vecchio|accesso=14 ottobre 2009|editore=|data=}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250528145117/https://digilander.libero.it/montebello.test/paese_vecchio.htm |date=2025-05-28 }}.</ref> Ang bagong distrito ay naglalaman ng isang pampublikong parke at mga monumento para sa mga namatay noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] at kay [[Pio ng Pietrelcina|Padre Pio]]. Ang lumang distrito ay nakatayo sa isang burol sa itaas ng bagong distrito. Maaari itong marating sa pamamagitan ng isang kagubatan na paikot-ikot mula sa alaala ng digmaan o mula sa isang eskinita malapit sa lagusan na hinukay sa bato kung saan nakatayo ang sentro. == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Lalawigan ng Chieti}} [[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Abruzzo]] bbcgd4tullkiqsdvo67iv66vi66e784 0 159392 2238114 2235033 2026-10-31T02:23:18Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238114 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Monteferrante|elevation_min_m=|mayor=Patrizia D'Ottavio|area_footnotes=|area_total_km2=15|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|population_demonym=Monteferrantesi|elevation_footnotes=|elevation_max_m=|frazioni=|elevation_m=850|saint=San Juan Bautista|day=Agosto 29|postal_code=66040|area_code=0872|website={{official website|http://www.comune.monteferrante.ch.it}}|mayor_party=|province=[[lalawigan ng Chieti|Chieti]] (CH)|official_name=Comune di Monteferrante|shield_alt=|native_name=|image_skyline=Monteferrante chieti.JPG|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=Monteferrante-Stemma.png|image_map=|region=[[Abruzzo]]|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|41|57|N|14|23|E|region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|footnotes=}} Ang '''Monteferrante''' ay isang [[komuna]] (munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Chieti]] sa rehiyon ng [[Abruzzo]] sa gitnang [[Italya]]. == Kasaysayan == Ang pinakamaagang mga tala ay nagmula noong ika-12 siglo bilang pag-aari ni Robertus de Monteferrante, piyudal na panginoon ng Symon Konde ng Sangro. Sa Generalis Subventio degli Angioini mula noong 1320 ang halaga ng bayan ay umabot sa 5 onsa at 4 na tari. Sa ikalabing-apat na siglo ito ay binanggit dahil sa mga simbahan: S. Johannis, s. Petri, at S. Leucite sa Monteferrante Mula noong ika-15 siglo hanggang sa pagkawasak ng mga away piyudal, ito ay isang fief ng pamilya [[Caracciolo]].<ref name="storia">{{Cita web|autore=Abruzzoinfesta.it|url=http://www.abruzzoinfesta.it/abruzzo/10182/comune-di-monteferrante.html|titolo=Monteferrante|accesso=2017-05-07}}</ref> == Mga monumento at tanawin == [[File:Interno_chiesa_San_Giovanni_Monteferrante_1.JPG|left|thumb|Looban ng Simbahan ng San Giovanni Battista]] * [[Simbahan ng San Giovanni Battista Decollato]] ay matatagpuan sa makasaysayang sentro. Ito ay ilang beses nang binago simula noong ika-17 siglo. Ang unang pagbanggit ay nagmula pa sa ''Rationes decimarum Italiae''. Ang kasalukuyang anyo nito ay dahil sa pagpapanumbalik noong 1927. Ang loob ay baroko. Ang mga pangunahing elemento ng simbahan ay isang portada at isang kampanaryo sa isang parisukat na plano.<ref>{{Cita web|autore=Bassosangrotrigno.it|url=http://www.bassosangrotrigno.it/comuni/monteferrante/chiesa-san-giovanni-battista/|titolo=Chiesa di San Giovanni Battista Decollato|accesso=2017-05-09}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251116092613/http://www.bassosangrotrigno.it/comuni/monteferrante/chiesa-san-giovanni-battista/ |date=2025-11-16 }}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} [[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Abruzzo]] 5jgsv3bl3sneeyhgme0x5r1jbrx4pi8 0 159395 2238118 2235015 2026-10-31T02:28:58Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238118 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Monteodorisio|area_total_km2=25|coordinates_footnotes=|pushpin_map_alt=|map_caption=|map_alt=|shield_alt=|image_alt=|imagesize=|footnotes=|website=www.comune.monteodorisio.ch.it|day=Ikalawang Linggo ng Mayo|saint=San Marcelino|postal_code=66050|population_demonym=Monteodorisiani|population_footnotes=|area_footnotes=|native_name=|elevation_m=315|elevation_footnotes=|mayor_party=|mayor=Catia Di Fabio|frazioni=|province=[[lalawigan ng Chieti|Chieti]] (CH)|region=[[Abruzzo]]|pushpin_label_position=|coordinates={{coord|42|05|N|14|39|E|region:IT_type:city|display=inline}}|image_map=|image_shield=Monteodorisio-Stemma.png|image_caption=|image_skyline=Monteodorisio 05.jpg|official_name=Comune di Monteodorisio|area_code=0873}} Ang '''Monteodorisio''' ([[Wikang Napolitano|Abruzzese]]: ''{{Lang|nap|Mundrìscë}}'' , ''{{Lang|nap|Mundrèiscë}}'') ay isang [[komuna]] (munisipalidad) at [[bayan]] sa Lalawigan ng [[Chieti]] sa rehiyon ng [[Abruzzo]] ng [[Italya]]. Ito ay tahanan ng isang [[Castello di Monteodorisio|ika-13 siglong kastilyo]]. Mayroon itong tatlong pabilog na tore, at mga pader na {{Convert|4|m|ft}} ang taas. Ito ay isang maliit na bayan sa pagitan ng Kabundukang Vasto at ng Abruzzo. == Kasaysayan == Ang unang ebidensiya ng Kondado ng Monteodorisio ay nagsimula pa noong 993 nang ang piyudo ay mapasa sa mga kamay ni Oderisio, Konde ng [[Marsi]], kung saan nagmula ang pangalan ng bayan.[[Talaksan:Santuario_Monteodorisio.jpg|left|thumb|[[Santuwaryo ng Madonna delle Grazie (Monteodorisio)|Santuario della Madonna delle Grazie]]]] == Mga monumento at tanawin == === Arkitekturang relihiyoso === [[Santuwaryo ng Madonna delle Grazie (Monteodorisio)|Santuwaryo ng Mahal na Birhen ng Grasya]]: Ang santuwaryo ay matatagpuan sa Via Madonna delle Grazie at itinayo noong ika-19 na siglo.<ref>{{Cita web|url=http://www.trignosinelloturismo.it/sezioni/Monteodorisio/pagine.asp?idn=576|titolo=Santuario della Madonna delle Grazie|urlmorto=sì}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250409015943/http://www.trignosinelloturismo.it/sezioni/Monteodorisio/pagine.asp?idn=576 |date=2025-04-09 }}</ref> [[Simbahan ng San Giovanni Battista (Monteodorisio)|Simbahan ng San Giovanni Battista]]: Matatagpuan sa Via Duca degli Abruzzi. Ito ay nasa istilong neoklasikal. [[Kumbento ng San Francesco d'Assisi (Monteodorisio)|Kumbento ng San Francesco d'Assisi]]: Ito ay matatagpuan sa Via Vittorio Emanuele III. Ang orihinal na estruktura ay nauna pa noong 1334. Ang simbahan ay winasak upang itayo ang Munisipyo, habang ang monasteryo ay winasak matapos ang pagsugpo sa [[Orden ng Frailes Menores Conventuales]].<ref>{{Cita web|url=http://www.trignosinelloturismo.it/sezioni/Monteodorisio/pagine.asp?idn=573|titolo=Convento di San Francesco d'Assisi|urlmorto=sì}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250410000228/http://www.trignosinelloturismo.it/sezioni/Monteodorisio/pagine.asp?idn=573 |date=2025-04-10 }}</ref> == Mga sanggunian == {{reflist}}{{Lalawigan ng Chieti}} [[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Abruzzo]] g208h5j5cc2bfsupsk2bg8mdzp767nm 0 159399 2238230 2235064 2026-10-31T11:06:45Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238230 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Ripa Teatina|province=[[lalawigan ng Chieti|Chieti]] (CH)|website={{official website|http://www.comune.ripateatina.ch.it}}|area_code=0871|postal_code=66010|day=Marso 22|saint=Maria SS. del Sudore|elevation_m=199|elevation_footnotes=|population_demonym=Ripesi o Riparoli|population_footnotes=|area_total_km2=20|area_footnotes=|mayor=Ignazio Rucci|mayor_party=|frazioni=Alento Salvatore, Arenile, Arenile Foro, Casale, Casale Alento, Feudo, Mangifesta, Tiboni|region=[[Abruzzo]]|official_name=Comune di Ripa Teatina|shield_alt=|native_name=|image_skyline=RipaTeatina.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=Ripa Teatina-Stemma.png|shield_size=px|coordinates_footnotes=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|42|21|N|14|14|E|display=inline}}|footnotes=}} Ang '''Ripa Teatina''' ([[Wikang Napolitano|Abruzzese]]: ''{{Lang|nap|La Rìpe}}'') ay isang [[komuna]] (munisipalidad) at bayan sa [[lalawigan ng Chieti]], sa [[Italya]]nong rehiyon [[Abruzzo]]. Kilala ang Ripa Teatina sa mga ubasan at kakahuyang olibo nito na pumapalibot at yumakap sa tahimik na bahaging ito ng [[Abruzzo]]. == Kasaysayan == Natagpuan ang mga bakas ng mga pamayanang [[Neolitiko]] sa kahabaan ng [[Ilog Alento]], na dumadaloy sa bayan sa hilaga, at ang kasalukuyang Ripa ay tiyak na agad na naimpluwensiyahan ng mga [[Marrucini]]. Mayroong ebidensiya ng pagdaan ni [[Anibal]] noong panahon ng kaniyang kampanyang militar sa Italya noong [[Ikalawang Digmaang Puniko]], salamat sa pagkakatuklas sa mga labi ng isang Cartagines na salakot malapit sa maliit na simbahan ng Santo Stefano. == Mga simbolo == Ang eskudo de armas ng Munisipalidad ng Ripa Teatina ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng Dekreto ng Pangulo ng Republika ng Marso 28, 2007.<ref name="stemma">{{cita web|url=http://presidenza.governo.it/onorificenze_araldica/araldica/emblemi/2007/comuni/ripa_teatina.html|titolo=Ripa Teatina (Chieti) D.P.R. 28.03.2007 concessione di stemma e gonfalone|accesso=26 settembre 2021}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240615045353/https://presidenza.governo.it/onorificenze_araldica/araldica/emblemi/2007/comuni/ripa_teatina.html |date=2024-06-15 }}</ref><ref>{{Cita testo|titolo=D.P.R. di concessione del 28 marzo 2007|url=https://www.araldicacivica.it/pdf/decreti/ch/ripateatina.pdf}}</ref> == Mga mamamayan == * Ang ama ng boxing na Pandaigdigang Kampeon na si [[Rocky Marciano]], Pierino Marchegiano, ay lumipat sa [[Estados Unidos]] mula sa Ripa Teatina noong 1912. * Si [[Rocky Mattioli]] ay isa pang boksingero mula sa Ripa Teatina, ipinanganak noong 1953. == Kambal na bayan == * {{Flagicon|USA}} [[Brockton, Massachusetts]], Estados Unidos * {{Flagicon|ITA}} [[Sequals]], Italya * {{Flagicon|ITA}} [[San Bartolomeo in Galdo]], Italya * {{Flagicon|BRA}} [[Ribeirão Preto]], Brazil == Mga sanggunian == {{reflist}}{{Lalawigan ng Chieti}} [[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Abruzzo]] pujf4dznovd6vlh8txvym7ot95k6wrf 0 159409 2238178 2235042 2026-10-31T06:26:51Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 2 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238178 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Palmoli|elevation_min_m=|mayor=Giuseppe Rosario Masciulli|area_footnotes=|area_total_km2=32.78|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|population_demonym=Palmolesi|elevation_footnotes=|elevation_max_m=|frazioni=Cannavela, Fonte la Casa, Immerse, Melania, Pezzo Grosso, Santo Ianni|elevation_m=711|saint=[[San Valentino]]|day=Pebrero 14|postal_code=66050|area_code=0873|website={{official website|http://www.comunepalmoli.it/index.htm}}|mayor_party=|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=CH}} (CH)|official_name=Comune di Palmoli|shield_alt=|native_name=|image_skyline=Palmoli torrione.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=Ang tore|image_shield=Stepalm.jpg|image_map=|region={{RegioneIT|sigla=ABR}}|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|41|56|22|N|14|34|53|E|region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|footnotes=}} Ang '''Palmoli''' ([[Wikang Napolitano|Abruzzese]]: ''{{Lang|nap|Pàlmërë}}'') ay isang [[komuna]] (munisipalidad) at [[bayan]] sa [[lalawigan ng Chieti]], [[Abruzzo]], timog-silangang [[Italya]]. Mayroong 858 naninirahan dito. == Pinagmulan ng pangalan == Ang bayan ay tinawag na Palmula Monteverde nang ang mga naninirahan, na umalis sa iba't ibang ''[[vicus]]'', ay nanirahan sa bundok na pinapalibutan ng mga Scots na puno ng olibo na may madilim na berdeng dahon.<ref name="storia">{{collegamento interrotto|1=[http://www.trignosinelloturismo.it/sezioni/Palmoli/default.asp?Pag_ID=87 Cenni storici]|data=gennaio 2018|bot=InternetArchiveBot}}</ref> == Mga monumento at tanawin == === Arkitekturang relihiyoso === [[Simbahan ng Santa Maria delle Grazie (Palmoli)|Simbahan ng Santa Maria delle Grazie]]: Ang simbahang parokya ng bayan, ito ay nasa estilong Abruzzo [[Arkitekturang Romaniko|Romaniko]].<ref>{{Cita web|url=http://www.trignosinelloturismo.it/sezioni/Palmoli/pagine.asp?idn=559|titolo=La chiesa|urlmorto=sì}} {{Dead link|date=Oktubre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Kultura == === Edukasyon === ==== Mga museo ==== Ang isang pakpak ng [[Castello marchesale|Kastilyo ng Markes]] ay naglalaman ng Museo ng Kabihasnang Rural at mga Abandonadong Kastilyo ng pook Vasto, na may mga natuklasang arkeolohiko at isang seksiyong etnolohiko na ipinapapakita.<ref name="Il museo, su trignosinelloturismo.it">{{Cita web|url=http://www.trignosinelloturismo.it/sezioni/Palmoli/pagine.asp?idn=562|titolo=Il museo|urlmorto=sì}} {{Dead link|date=Oktubre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === Pagluluto === Kabilang sa lutuing Palmo, kabilang sa mga unang putahe nito, ang [[sagne pezzate]], na tinimplahan ng sariwang sarsa ng kamatis o [[esparago]] at sarsa ng [[ventricina]], na lokal na tinatawag na viscica. Ang pangalawang putahe ay nilagang karne ng tupa.<ref>{{Cita web|url=https://abruzzoturismo.it/it/palmoli|titolo=Palmoli|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20210515140626/https://abruzzoturismo.it/it/palmoli}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230607215320/https://abruzzoturismo.it/it/palmoli |date=2023-06-07 }}</ref> == Tingnan din == * [[Castello marchesale]] == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Lalawigan ng Chieti}} [[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Abruzzo]] mjwfgv1vcss3b8a7auzxej34qop2b64 0 159413 2238198 2235048 2026-10-31T08:17:44Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238198 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Pennapiedimonte|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=CH}} (CH)|website={{official website|http://www.comune.pennapiedimonte.ch.it}}|area_code=0871|postal_code=66010|day=Agosto 16–19|saint=San Antonio, Santa Brigida, San Rocco|elevation_m=669|elevation_footnotes=|population_demonym=Pennesi|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|area_total_km2=47|area_footnotes=|mayor=Levino di Placido|mayor_party=|frazioni=Capolegrotti, Colli, Coste dei Colli, Defenza, Fontana, Laio, Pisavini, Raiese, San Giovanni, Vicende|region={{RegioneIT|sigla=ABR}}|official_name=Comune di Pennapiedimonte|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|42|9|N|14|12|E|region:IT|display=inline}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=Pennapiedimonte-Stemma.svg|image_caption=Tanaw ng Pennapiedimonte|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Pennapiedimonte.JPG|native_name=|footnotes=<!-- These are currently unused -->}} Ang '''Pennapiedimonte''' ([[Wikang Napolitano|Abruzzese]]: ''{{Lang|nap|La Pànne}}'') ay isang [[komuna]] (munisipalidad) at [[bayan]] sa [[lalawigan ng Chieti]], [[Abruzzo]], timog-silangang [[Italya]]. == Pisikal na heograpiya == Ang bayan ng Pennapiedimonte ay tumataas sa mga dalisdis ng silangang bahagi ng [[Maiella]]. Ang teritoryo nito ay umaabot ng 47.2&nbsp;km², mula sa pinakamababang altitudo na 255 m, sa distrito ng Laio, hanggang sa maksimum na 2,676 sa [[Bundok Focalone]], na may pagkakaiba sa taas na 2,400 metro.<ref>{{cita web|url=http://www.pennapiedimonte.info/Caratteristiche.htm|titolo=Altitudini|editore=pennapiedimonte.info|accesso=3 agosto 2010|urlmorto=sì|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20091213125545/http://www.pennapiedimonte.info/Caratteristiche.htm|dataarchivio=13 dicembre 2009|title=Archive copy|access-date=4 Disyembre 2021|archive-date=13 Disyembre 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20091213125545/http://www.pennapiedimonte.info/Caratteristiche.htm|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091213125545/http://www.pennapiedimonte.info/Caratteristiche.htm |date=13 Disyembre 2009 }}</ref> Matatagpuan ang sentro ng lungsod sa taas na 669 m a.s.l., na nakadapa sa isang matarik na tagaytay na bumabagsak pababa sa lambak ng ilog Avello.<ref>{{cita web|url=http://www.comune.pennapiedimonte.ch.it/|titolo=Geografia Pennapiedimonte|editore=pennapiedimonte.ch.it|accesso=3 agosto 2010}}</ref> Ang mga bahay, na bahagyang inukit sa bato, ay gawa sa lokal na bato at konektado sa pamamagitan ng mga hakbang o makikitid na kalye, kadalasang mapupuntahan lamang sa paglalakad. == Kasaysayan == Ang mga bakas ng pag-ookupa sa teritoryo na nagsimula pa noong ika-5 at ika-6 na siglo BK ay napatunayan sa ilang arkeolohikong paghuhukay (pagtuklas ng mga sinaunang libingan) sa distrito ng Fontana.<ref name="cenni storici">{{cita web|autore=Autori Vari|url=http://www.pennapiedimonte.info/Cenni-storici.htm|titolo=Cenni storici|accesso=20 dicembre 2009|data=|urlmorto=sì|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20091218015958/http://www.pennapiedimonte.info/Cenni-storici.htm|dataarchivio=18 dicembre 2009}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091218015958/http://www.pennapiedimonte.info/Cenni-storici.htm |date=2009-12-18 }}</ref> Noong ika-3 siglo BK, ang lugar ay napasailalim sa mga Romano na, pinaniniwalaang, nagtayo ng isang toreng bantayan doon, na nakatayo pa rin, ngunit nakakabit sa residensiyal na sentro at samakatuwid ay mahirap bigyang-kahulugan. == Mga simbolo == Ang eskudo de armas at ang bandila ng munisipalidad ng Pennapiedimonte ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng Dekreto ng Pangulo ng Republika noong Abril 10, 1954.<ref>{{cita web|url=http://dati.acs.beniculturali.it/comuni/comuni.printDetail.html?3628|titolo=Pennapiedimonte, decreto 1954-04-10 DPR, concessione di stemma e gonfalone|accesso=1º ottobre 2021|sito=Archivio Centrale dello Stato}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Lalawigan ng Chieti}} [[Kategorya:Pages using infobox Italian comune with unknown parameters|fractions]] [[Kategorya:Pages using infobox Italian comune with unknown parameters|fiscal code]] [[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Abruzzo]] tvxpwv9qex5zvmwe15f6za6zylgt096 0 159415 2238215 2235530 2026-10-31T08:53:37Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238215 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Pietraferrazzana|elevation_max_m=|area_footnotes=|area_total_km2=4|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|population_demonym=Pietraferrazzanesi o pietresi|elevation_footnotes=|elevation_min_m=|elevation_m=357|mayor_party=|saint=[[Santa Vittoria (romana)|Santa Vittoria]]|day=Disyembre 23|postal_code=66040|area_code=0872|website=|footnotes=|mayor=|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=CH}} (CH)|official_name=Comune di Pietraferrazzana|shield_alt=|native_name=|image_skyline=Veduta di Pietraferrazzana.JPG|imagesize=|image_alt=|image_caption=Tanaw ng Pietraferrazzana|image_shield=Pietraferrazzana-Stemma.png|image_map=|region={{RegioneIT|sigla=ABR}}|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|41|58|N|14|22|E|region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|frazioni=[[Colledimezzo]], [[Monteferrante]], [[Villa Santa Maria]]}} Ang '''Pietraferrazzana''' ay isang [[komuna]] (munisipalidad) at [[bayan]] sa [[lalawigan ng Chieti]] sa rehiyon ng [[Abruzzo]] sa [[Italya]]. == Kasaysayan == Ang unang dokumentong nagbabanggit kay Pietraferrazzana ay bahagi ng ''[[Catalogus Baronum]]'' (1150-1168) na bumabanggit sa mga piyudal na panginoon at kanilang mga [[basalyahe]] noong panahon ng paghahari ng [[Pananakop ng mga Normando sa katimugang Italya|Normandong]] si [[Guillermo ang Masama]], isang dokumento na nangangailangan sa kanila na magbigay ng mga militia para sa pagtatanggol ng kaniyang kaharian sa pagtatanggol. ng anumang banta, malaki man o maliit. [[File:Chiesa_di_Santa_Vittoria,_Pietraferrazzana_1.JPG|left|thumb|Simbahan ng Santa Vittoria]] Pagkatapos, nang suriin ang mga lupain ng Kondado ng [[Simone di Sangro]], natuklasan na ang nasasakupang panginoon, isang nagngangalang [[Filippo il Guasto]], ay nagmamay-ari ng Rosellum (ang kasalukuyang [[Rosello]]) at Petram Garanzanam (ang kasalukuyang Pietraferrazzana) sa Simone di Sangro, parehong bahagi ng lugar na tinatawag na "in Terra Burrellensis" (ang lupain na kontrolado ng [[Di Sangro]] di Borrello). Ang parehong bayan ay kailangang maghatid ng tig-iisang milya, ibig-sabihin, isang sundalong nakasakay sa kabayo na sinusundan ng ilang serviente na naglalakad. Sa panahong ito, ayon kay [[Antinori]], sa Pietraferrazzana ay mayroong 24 na pamilya na katumbas ng 140-170 na naninirahan.<ref name="Pietraferrazzana ieri">{{cita web|autore=altervista|url=http://pietraf.altervista.org/pietraf.%20ieri.htm|titolo=Pietraferrazzana ieri|accesso=13 ottobre 2009|urlmorto=sì|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20080512001040/http://pietraf.altervista.org/pietraf.%20ieri.htm|dataarchivio=12 maggio 2008}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080512001040/http://pietraf.altervista.org/pietraf.%20ieri.htm |date=2008-05-12 }}</ref> Noong ika-15 siglo, ang Petraguaranzana<ref name="autogenerato12">{{Cita web|url=http://www.abruzzo2000.com/abruzzo/chieti/pietraferrazzana.htm|titolo=Pietraferrazzana, province of Chieti, Abruzzo, Italy|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20101202105950/http://www.abruzzo2000.com/abruzzo/chieti/pietraferrazzana.htm|dataarchivio=2 dicembre 2010}}</ref> ay pagmamay-ari ng pamilyang Riccio, noong ika-16 na siglo, ito ay nasasakupan ng isa pang pamilyang Napolitano, ang pamilyang [[Caracciolo (pamilya)|Caracciolo]]: mula sa kanila, ang nayon ay napunta sa pamilyang de Tino, sa pamilyang Niccolò, hanggang sa umabot sa pamilyang Ariani noong ika-18 siglo.<ref>{{Cita web|https://www.abruzzocitta.it/comuni/pietraferrazzana.html|Pietraferrazzana - Comune di Pietraferrazzana - Abruzzo - Italia}}</ref> == Mga simbolo == Ang eskudo de armas ng Munisipalidad ng Pietraferrazzana ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng Dekreto ng Pangulo ng Republika noong Abril 5, 2006.<ref>{{cita web|url=https://presidenza.governo.it/onorificenze_araldica/araldica/emblemi/2006/comuni/Pietraferrazzana.html|titolo=Pietraferrazzana (Chieti) D.P.R. 05.04.2006 concessione di stemma e gonfalone|accesso=17 settembre 2021}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231005074550/https://presidenza.governo.it/onorificenze_araldica/araldica/emblemi/2006/comuni/Pietraferrazzana.html |date=2023-10-05 }}</ref> ==Mga sanggunian== {{Reflist}}{{Lalawigan ng Chieti}} [[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Abruzzo]] 2vlzlumz4q7lowbqktb2js5ek0c9o2a 0 159579 2238199 2234346 2026-10-31T08:21:53Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238199 wikitext text/x-wiki {{Infobox Italian comune|name=Pescasseroli|elevation_footnotes=|area_total_km2=92|population_footnotes=|population_total=2206|population_as_of=31 Hulyo 2015|pop_density_footnotes=|population_demonym=Pescasserolesi|elevation_m=1167|mayor=Anna Nanni|twin1=|twin1_country=|saint=[[Pablo ng Tarsus|San Pablo]]|day=30 Hunyo|postal_code=67032|area_code=0863|website={{official website|http://www.pescasseroli.biz/ita/Index.asp}}|area_footnotes=|mayor_party=|official_name=Comune di Pescasseroli|image_map=|native_name=|image_skyline=Pescasseroli.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=Pescasseroli-Stemma.png|shield_alt=|map_alt=|frazioni=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|41|48|N|13|47|E|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Abruzzo]]|province=[[Lalawigan ng L'Aquila|L'Aquila]] (AQ)|footnotes=}} Ang '''Pescasseroli''' (Bigkas sa Italyano: [peskasˈsɛːroli], [[Wikang Napolitano|Marsicano]]: ''{{Lang|nap|Péšchë}}, {{Lang|nap|zë Péšchë}}'') ay isang bayan at ''[[komuna]]'' sa [[lalawigan ng L'Aquila]], sa Timog [[Abruzzo]], gitnang [[Italya]]. Isang resort sa tag-init at taglamig, ito rin ang lokasyon ng [[Pambansang Parke ng Abruzzo, Molise, at Lazio|Pambansang Parke ng Abruzzo]], na matatagpuan sa gitna ng [[Monti Marsicani]]. Noong 1866, dito ipinanganak ang pilosopong si [[Benedetto Croce]]. == Kasaysayan == Ang [[Kastilyo ng Pescasseroli|kastilyong medyebal]], na matatagpuan sa burol na nangingibabaw sa kontemporaneong sentro ng lungsod, ay itinayo simula noong ika-11 siglo. Nakuha ng lokalidad ang [[toponimo]] na "Serule" at kalaunan ay "Pesculum ad Serule". Dahil sa pagkasira, ang pinatibay na sentro ay tuluyang inabandona noong ika-14 na siglo at pinalitan ang tinatahanang sentro na umunlad sa lambak.<ref>{{cita web|url=http://www.comune.pescasseroli.aq.it/storia/|titolo=Cenni storici|editore=Comune di Pescasseroli|accesso=7 luglio 2022|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20211226223219/http://www.comune.pescasseroli.aq.it/storia/|dataarchivio=26 dicembre 2021|urlmorto=no}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211226223219/http://www.comune.pescasseroli.aq.it/storia/ |date=2021-12-26 }}</ref>[[Talaksan:San_Pietro_e_Paolo_Pescasseroli_1.jpg|left|thumb| Abadia nina San Pedro at San Pablo]] == Pangunahing pasyalan == * Abadia nina San Pedro at San Pablo, itinatag noong mga 1100. Naglalagay ito ng isang kahoy na estatwa ng ''Madonna na may Bata'' mula ika-13 siglo. == Kultura == === Mga tradisyon === Tuwing Hunyo 30 bawat taon, ipinagdiriwang ang kapistahan bilang parangal kay [[Apostol Pablo|San Pablo]], ang patron ng munisipalidad ng Pescasseroli.<ref>{{cita web|url=http://www.provincialaquila.info/index.php/i-comuni-della-provincia/310-pescasseroli|titolo=Pescasseroli|editore=Provincia dell'Aquila|accesso=14 gennaio 2018|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20180115003337/http://www.provincialaquila.info/index.php/i-comuni-della-provincia/310-pescasseroli|dataarchivio=15 gennaio 2018|urlmorto=sì}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180115003337/http://www.provincialaquila.info/index.php/i-comuni-della-provincia/310-pescasseroli |date=2018-01-15 }}</ref> == Mga sanggunian == * Ang Microsoft Corp. ''Encarta Encyclopedia'' . Edisyon sa Italyano (2002). *<references /> {{Lalawigan ng L'Aquila|nocat=yes}} [[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Abruzzo]] [[Kategorya:Pages with unreviewed translations]] hy7locrg7feyx5cce3wh9wpflni57er 0 159593 2238232 2236551 2026-10-31T11:21:42Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238232 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Rocca di Botte|official_name=Comune di Rocca di Botte|native_name=|image=Rocca di Botte torre or1.jpg|image_size=|caption=Lumang bayan|image_shield=Rocca di Botte-Stemma.png|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|42|1|38|N|13|4|7|E|region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Abruzzo]]|province=[[lalawigan ng L'Aquila|L'Aquila]] (AQ)|frazioni=|mayor_party=|mayor=Fernando Antonio Marzolini|area_footnotes=|area_total_km2=27.68|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]])</ref>|population_demonym=Roccatani|elevation_footnotes=|elevation_min_m=|elevation_max_m=|elevation_m=750|saint=San Pedro Ermitanyo|day=Agosto 30|postal_code=67066|area_code=0863|website={{official website|http://www.comune.roccadibotte.aq.it/}}}}Ang '''Rocca di Botte''' ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) na may 860 naninirahan sa [[Lalawigan ng L'Aquila]], rehiyon ng [[Abruzos]], [[Gitnang Italya|gitnang]]-[[Katimugang Italya|timog]] [[Italya]]. == Heograpiya == Ang sentrong tinitirhan ay matatagpuan sa hilagang dalisdis ng Bundok La Corte na siyang nagkukurona sa sinaunang sentro ng bayan ng mga halaman, habang sa patag na lugar na 672 m sa ibabaw ng antas ng dagat ay ang residensyal na lugar ng Casaletto,<ref>{{cita web|url=http://www.portaleabruzzo.com/nav/tabfrazioni.asp?id=1904|titolo=Dati su Casaletto|editore=Il Portale d'Abruzzo|accesso=4 ottobre 2016}}</ref> na tinatawid ng [[Sapa ng Fioio]]. == Kasaysayan == Noong Gitnang Kapanahunan, ang bayan ay kilala bilang ''Rocca de Bucte'', ayon sa mga dokumentong mula pa noong ika-12 siglo. Noong ika-17 siglo, dumanas ang Rocca di Botte ng malubhang pagsiklab ng salot, na nagdulot ng matinding pagbaba ng populasyon. Noong 1496, ang bayan ay naging isang peyudo ng pamilyang Romano ng [[Pamilya Colonna|Colonna]] salamat sa isang donasyon na ginawa ni [[Fernando II of Napoles]].<ref>{{Cite web |title=Storia del comune |url=http://www.comune.roccadibotte.aq.it/hh/index.php |access-date=16 January 2016 |publisher=Comune di Rocca di Botte |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304055941/http://www.comune.roccadibotte.aq.it/hh/index.php |archive-date=4 Marso 2016 |url-status=dead}}</ref> == Mga simbolo == Ang eskudo de armas at watawat ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng Dekreto ng Pangulo noong Setyembre 24, 1997. Ang watawat ng munisipyo ay isang watawat na nahahati sa berde at pula. == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Lalawigan ng L'Aquila}} [[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Abruzzo]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] to71lx1x2rn4y2buswh3yjbugqih5lh 0 161905 2238051 2230470 2026-10-30T14:51:18Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238051 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = Jennifer Lopez | image = 210120-D-WD757-1975 - Jennifer Lopez at the US Capitol (50860511978) (cropped).jpg |caption= Si Jennifer Lopez sa inaugurasyon ni pres. [[Joe Biden]] noong 2021 | background = solo_singer | birth_name = Jennifer Lynn Lopez | alias = J.Lo | birth_date = {{birth date and age|1969|7|24|mf=y}} | origin = {{nowrap|[[The Bronx]], [[New York]], E.U.}} | genre = [[Latin pop]], [[Contemporary R&B|R&B]], [[pop music|pop]], [[dance-pop]] | occupation = [[Aktres]], [[mang-aawit]], [[kompositor]], [[record producer]], [[mananayaw]], [[television personality]], [[fashion designer]], [[television producer]] | years_active = 1986–kasalukuyan | label = [[Epic Records|Epic]], [[Island Records|Island]] | associated_acts = [[Marc Anthony]] | website = {{URL|jenniferlopezonline.com}} }} Si '''Jennifer Lynn Lopez''' (ipinanganak 24 Hulyo 1969<ref>{{cite web|url=http://www.courttv.com/trials/puffy/docs/duty-caps_3.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080209202541/http://www.courttv.com/trials/puffy/docs/duty-caps_3.html|archivedate=February 9, 2008|title=Duty Captain's Report|accessdate=2006-10-29|work=[[Court TV]]|date=January 17, 2001|url-status=dead}}</ref>), na kilala rin sa palayaw na '''J.Lo''', ay isang Amerikanang aktres, mang-aawit, prodyuser, mananayaw, personalidad sa telebisyon, 'fashion designer' at prodyuser sa telebisyon. Nagsimula ang karera ni Lopez bilang isang mananayaw sa isang programang komedyang pantelebisyon na ''[[In Living Color]]''. Pagkatapos ay sumabak sa pag-arte, at nakilala sa pelikulang ''[[Money Train]]''. Una siyang nagbida sa pelikulang talambuhay na ''[[Selena (pelikula)|Selena]] noong 1997, kung saan umani siya ng [[ALMA Award]] para sa Katangi-tanging Aktres. Nakuha niya ang kanyang ikalawang ALMA Award para sa kanyang pagganap sa ''[[Out of Sight]]'' (1998). Simula noon ay nagsimula na siyang bumida sa iba't ibang pelikula, gaya ng '[[The Wedding Planner]]'' (2001), ''[[Maid in Manhattan]]'' (2002), ''[[Shall We Dance? (2004 pelikula)|Shall We Dance?]]'' (2004), ''[[Monster-in-Law]]'' (2005), at ''[[The Back-up Plan]]'' (2010). [[Talaksan:2019 TIFF premiere of Hustlers, Jennifer Lopez (48696671561) (cropped).jpg|thumb|Si Lopez noong 2019.]] Naabot ni Lopez ang katanyagan sa industriya ng musika pagkatapos ilabas ang kanyang unang studio album na ''[[On the 6]]'' (1999) kung saan nakapaloob ang nangunang single nito na "[[If You Had My Love]]". Ang kanyang ikalawang studio album ''[[J.Lo (album)|J.Lo]]'' (2001) ay naging matagumpay, na nakabenta ng walong milyong sipi sa buong mundo. Ang ''[[J to tha L–O!: The Remixes]]'' (2002) ang naging ikalawang album na nagsimula sa #1 sa [[Billboard 200|''Billboard'' 200]] samantala ang kanyang ikatlo at ika-apat na studio album na – ''[[This Is Me... Then]]'' (2002) at ''[[Rebirth (Jennifer Lopez album)|Rebirth]]'' (2005) – ay umabot sa ikalawang pwsto ng ''Billboard'' 200. Noong 2007, naglabas siya ng dalawang album na kinabibilangan ng kanyang kauna-unahang album sa wikang Kastila ''[[Como ama una Mujer]]'', at ang kanyang ikalimang studio album ''[[Brave (Jennifer Lopez album)|Brave]]''. Nagbalik siya sa musika na may bagong record label, at inilabas ang kanyang ika-pitong album na pinamagatang ''[[Love? (album)|Love?]]'' noong 19 Abril 2011. Ang single na "[[On the Floor]]" ay kasalukuyang nasa mga tsart sa buong mundo. Ang kanyang mga ambag sa industriya ng musika ang nagbigay sa kanya ng maraming mga tagumpay na kinabibilangan ng dalawang nominasyon sa [[Grammy Awards|Grammy Award]]; dalawang nominasyon sa [[Latin Grammy Awards|Latin Grammy Award]]; tatlo sa [[American Music Awards]], kasama pa ng anim na iba pang nominasyon; at sa tinatayang benta na 55 milyon sa buong mundo.<ref name="On The Floor Video Premiere on American Idol (Official Site)">{{cite web|url=http://www.jenniferlopezonline.com/news_d.aspx?&pg=2&in=7/|title=On The Floor Video Premiere on American Idol"|publisher=Jennifer Lopez Official Site|accessdate=2011-08-03|date=2011-23-02|archive-date=2011-02-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20110223005429/http://www.jenniferlopezonline.com/news_d.aspx|url-status=dead}}</ref><ref name="Jennifer Lopez - Bio - American Idol">{{cite web|url=http://www.americanidol.com/bio/jennifer_lopez/|title=Jennifer Lopez - Bio - American Idol|publisher=[[American Idol]]|accessdate=2011-08-03|archive-date=2011-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20110328184149/http://www.americanidol.com/bio/jennifer_lopez/|url-status=dead}}</ref><ref name="American Idol Adds Jennifer Lopez">{{cite web|url=http://www.mtv.com/news/articles/1648433/american-idol-adds-jennifer-lopez-steven-tyler-judges.jhtml|title='American Idol' Adds Jennifer Lopez, Steven Tyler As Judges|publisher=MTV.com|accessdate=2011-08-03|archive-date=2011-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20110629205617/http://www.mtv.com/news/articles/1648433/american-idol-adds-jennifer-lopez-steven-tyler-judges.jhtml|url-status=dead}}</ref> Inihanay siya ng ''Billboard'' bilang ika-27 Artista ng dekada 2000.<ref>[http://www.billboard.com/#/charts-decade-end/artists-of-the-decade?year=2009&begin=21&order=position]</ref> Noong Nobyembre 18, 2005 nagsimula siyang mag-publish ng kanyang musika sa [[YouTube]], at noong 2023, umabot sa 16.2 milyong subscriber ang kanyang channel sa [[YouTube]] at nakakuha ng kabuuang 10.13 bilyong panonood ng video.<ref>{{Cite web |title=Jennifer Lopez YouTube stats and analytics |url=https://app.thoughtleaders.io/youtube/jennifer-lopez |access-date=2023-06-04 |website=ThoughtLeaders |language=en}}</ref> ==Filmograpiya== === Pelikula === {| class="wikitable" |+Key | style="background:#FFFFCC;" |{{dagger}}c |Pelikula na hindi naipalabas |- | style="background:#add8e6" |{{double-dagger}} |Isang dokumentaryo |- |} {| class="wikitable plainrowheaders sortable" ! scope="col" |Titulo ! scope="col" |Taon ! scope="col" |Papel ! scope="col" class="unsortable" | ! scope="col" class="unsortable" |{{abbr|Ref.|Reference}} |- ! scope="row" |''[[My Little Girl]]'' |1986 |Myra | |<ref name="My Little Girl">''My Little Girl'': *{{cite web|first=Eleanor|last=Mannikka|url=https://allmovie.com/movie/my-little-girl-v34075|title=My Little Girl (1986)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=October 30, 2011}} *{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=mylittlegirl.htm|title=My Little Girl (1987)|work=[[Box Office Mojo]]|publisher=[[Amazon.com]]|accessdate=November 28, 2011}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Lost in the Wild|Nurses on the Line: The Crash of Flight 7]]'' |1993 |{{sortname|Rosie|Romero|nolink=1}} |Also known as ''Lost in the Wild'' |<ref name="Lost in the Wild">{{cite web|first=Sandra|last=Brennan|url=https://allmovie.com/movie/lost-in-the-wild-v160416|title=Lost in the Wild (1993)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=October 30, 2011}}</ref> |- ! scope="row" |''[[My Family (film)|My Family]]'' | rowspan="2" |1995 |Young Maria |Also known as ''Mi Familia'' |<ref name="My Family">''My Family'': *{{cite web|first=Matthew|last=Tobey|url=https://allmovie.com/movie/my-family-v133610|title=My Family (1995)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=October 30, 2011}} *{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=myfamily.htm|title=My Family (1995)|work=Box Office Mojo|publisher=Amazon.com|accessdate=November 28, 2011}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Money Train]]'' |{{sortname|Grace|Santiago|nolink=1}} | |<ref name="Money Train">''Money Train'': *{{cite web|first=Judd|last=Blaise|url=https://allmovie.com/movie/money-train-v135623|title=Money Train (1995)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=October 30, 2011}} *{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=moneytrain.htm|title=Money Train (1995)|work=Box Office Mojo|publisher=Amazon.com|accessdate=November 28, 2011}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Jack (1996 film)|Jack]]'' |1996 |Miss Marquez | |<ref name="Jack">''Jack'': *{{cite web|first=Clarke|last=Fountain|url=https://allmovie.com/movie/jack-v136486|title=Jack (1996)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=October 30, 2011}} *{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=jack.htm|title=Jack (1996)|work=Box Office Mojo|publisher=Amazon.com|accessdate=November 28, 2011}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Blood and Wine]]'' | rowspan="4" |1997 |Gabriella | |<ref name="Blood and Wine">''Blood and Wine'': *{{cite web|first=Sandra|last=Brennan|url=https://allmovie.com/movie/blood-and-wine-v136830|title=Blood and Wine (1996)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=October 30, 2011}} *{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=bloodandwine.htm|title=Blood and Wine (1997)|work=Box Office Mojo|publisher=Amazon.com|accessdate=November 28, 2011}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Selena (film)|Selena]]'' |{{sortname|Selena|Quintanilla|Selena}} | |<ref name="Selena">''Selena'': *{{cite web|first=Mark|last=Deming|url=https://allmovie.com/movie/selena-v154769|title=Selena (1997)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=October 30, 2011}} *{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=selena.htm|title=Selena (1997)|work=Box Office Mojo|publisher=Amazon.com|accessdate=November 28, 2011}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Anaconda (film)|Anaconda]]'' |{{sortname|Terri|Flores|nolink=1}} | |<ref name="Anaconda">''Anaconda'': *{{cite web|first=Mark|last=Deming|url=https://allmovie.com/movie/anaconda-v154826|title=Anaconda (1997)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=October 30, 2011}} *{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=anaconda.htm|title=Anaconda (1997)|work=Box Office Mojo|publisher=Amazon.com|accessdate=November 28, 2011}}</ref> |- ! scope="row" |''[[U Turn (1997 film)|U Turn]]'' |{{sortname|Grace|McKenna|nolink=1}} | |<ref name="U Turn">''U Turn'': *{{cite web|first=Bhob|last=Stewart|url=https://allmovie.com/movie/u-turn-v158644|title=U-Turn (1997)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=October 30, 2011}} *{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=u-turn.htm|title=U-Turn (1997)|work=Box Office Mojo|publisher=Amazon.com|accessdate=November 28, 2011}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Out of Sight]]'' | rowspan="2" |1998 |{{sortname|Karen|Sisco|nolink=1}} | |<ref name="Out of Sight">''Out of Sight'': *{{cite web|first=Bhob|last=Stewart|url=https://allmovie.com/movie/out-of-sight-v162749|title=Out of Sight (1998)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=October 30, 2011}} *{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=outofsight.htm|title=Out of Sight (1998)|work=Box Office Mojo|publisher=Amazon.com|accessdate=November 28, 2011}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Antz]]'' |Azteca |Voice role |<ref name="Antz">''Antz'': *{{cite web|first=Bhob|last=Stewart|url=https://allmovie.com/movie/antz-v173454|title=Antz (1998)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=October 30, 2011}} *{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=antz.htm|title=Antz (1998)|work=Box Office Mojo|publisher=Amazon.com|accessdate=November 28, 2011}}</ref> |- ! scope="row" |''{{sortname|The|Cell}}'' |2000 |{{sortname|Catherine|Deane|nolink=1}} | |<ref name="The Cell">''The Cell'': *{{cite web|first=Mark|last=Deming|url=https://allmovie.com/movie/the-cell-v195764|title=The Cell (2000)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=October 30, 2011}} *{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=cell.htm|title=The Cell (2000)|work=Box Office Mojo|publisher=Amazon.com|accessdate=November 28, 2011}}</ref> |- ! scope="row" |''{{sortname|The|Wedding Planner}}'' | rowspan="2" |2001 |{{sortname|Mary|Fiore|nolink=1}} | |<ref name="The Wedding Planner">''The Wedding Planner'': *{{cite web|first=Karl|last=Williams|url=https://allmovie.com/movie/the-wedding-planner-v232641|title=The Wedding Planner (2001)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=October 30, 2011}} *{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=weddingplanner.htm|title=The Wedding Planner (2001)|work=Box Office Mojo|publisher=Amazon.com|accessdate=November 28, 2011}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Angel Eyes (film)|Angel Eyes]]'' |{{sortname|Sharon|Pogue|nolink=1}} | |<ref name="Angel Eyes">''Angel Eyes'': *{{cite web|first=Karl|last=Williams|url=https://allmovie.com/movie/angel-eyes-v242621|title=Angel Eyes (2001)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=October 30, 2011}} *{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=angeleyes.htm|title=Angel Eyes (2001)|work=Box Office Mojo|publisher=Amazon.com|accessdate=November 28, 2011}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Enough (film)|Enough]]'' | rowspan="2" |2002 |{{sortname|Slim|Hiller|nolink=1}} | |<ref name="Enough">''Enough'': *{{cite web|first=Brian J.|last=Dillard|url=https://allmovie.com/movie/enough-v260387|title=Enough (2002)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=October 30, 2011}} *{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=enough.htm|title=Enough (2002)|work=Box Office Mojo|publisher=Amazon.com|accessdate=November 28, 2011}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Maid in Manhattan]]'' |{{sortname|Marisa|Ventura|nolink=1}} | |<ref name="Maid in Manhattan">''Maid in Manhattan'': *{{cite web|first=Andrea|last=LeVasseur|url=http://allrovi.com/movie/maid-in-manhattan-v273847|title=Maid in Manhattan (2002)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=October 30, 2011}}{{dead link|date=April 2017|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}} *{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=maidinmanhattan.htm|title=Maid in Manhattan (2002)|work=Box Office Mojo|publisher=Amazon.com|accessdate=November 28, 2011}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Gigli]]'' |2003 |Ricki | |<ref name="Gigli">''Gigli'': *{{cite web|first=Josh|last=Ralske|url=https://allmovie.com/movie/gigli-v282034|title=Gigli (2003)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=October 30, 2011}} *{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=gigli.htm|title=Gigli (2003)|work=Box Office Mojo|publisher=Amazon.com|accessdate=November 28, 2011}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Jersey Girl (2004 film)|Jersey Girl]]'' | rowspan="2" |2004 |{{sortname|Gertrude|Steiney|nolink=1}} | |<ref name="Jersey Girl">''Jersey Girl'': *{{cite web|first=Mark|last=Deming|url=https://allmovie.com/movie/jersey-girl-v285898|title=Jersey Girl (2004)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=October 30, 2011}} *{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=jerseygirl.htm|title=Jersey Girl (2004)|work=Box Office Mojo|publisher=Amazon.com|accessdate=November 28, 2011}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Shall We Dance? (2004 film)|Shall We Dance?]]'' |Paulina | |<ref name="Shall We Dance?">''Shall We Dance?'': *{{cite web|first=Tracie|last=Cooper|url=https://allmovie.com/movie/shall-we-dance-v288231|title=Shall We Dance? (2004)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=October 30, 2011}} *{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=shallwedance.htm|title=Shall We Dance (2004)|work=Box Office Mojo|publisher=Amazon.com|accessdate=November 27, 2011}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Monster-in-Law]]'' | rowspan="2" |2005 |{{sortname|Charlotte|Cantilini|nolink=1}} | |<ref name="Monster-in-Law">''Monster-in-Law'': *{{cite web|first=Mark|last=Deming|url=https://allmovie.com/movie/monster-in-law-v293952|title=Monster-in-Law (2005)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=October 30, 2011}} *{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=monsterinlaw.htm|title=Monster-in-Law (2005)|work=Box Office Mojo|publisher=Amazon.com|accessdate=November 27, 2011}}</ref> |- ! scope="row" |''{{sortname|An|Unfinished Life}}'' |{{sortname|Jean|Gilkyson|nolink=1}} | |<ref name="An Unfinished Life">''An Unfinished Life'' *{{cite web|first=Mark|last=Deming|url=https://allmovie.com/movie/an-unfinished-life-v287478|title=An Unfinished Life (2005)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=October 30, 2011}} *{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=unfinishedlife.htm|title=An Unfinished Life (2005)|work=Box Office Mojo|publisher=Amazon.com|accessdate=November 27, 2011}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Bordertown (2006 film)|Bordertown]]'' | rowspan="2" |2006 |{{sortname|Lauren|Adrian|nolink=1}} | rowspan="2" |Also producer |<ref name="Bordertown">''Bordertown'': *{{cite web|first=Nathan|last=Southern|url=https://allmovie.com/movie/bordertown-v326119|title=Bordertown (2006)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=October 30, 2011}} *{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=bordertown.htm|title=Bordertown (2006)|work=Box Office Mojo|publisher=Amazon.com|accessdate=December 19, 2011}}</ref> |- ! scope="row" |''[[El Cantante]]'' |Puchi |<ref name="El Cantante">''El Cantante'': *{{cite web|first=Jason|last=Buchanan|url=https://allmovie.com/movie/el-cantante-v358722|title=El Cantante (2006)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=October 30, 2011}} *{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=elcantante.htm|title=El Cantante (2007)|work=Box Office Mojo|publisher=Amazon.com|accessdate=November 27, 2011}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#add8e6;" |''[[Manufacturing Dissent]]'' {{double-dagger|alt=Documentary release}} | rowspan="2" |2007 | rowspan="2" |Herself | |<ref name="Manufacturing Dissent">''Manufacturing Dissent'': *{{cite web|first=Jason|last=Buchanan|url=https://allmovie.com/movie/manufacturing-dissent-v391215|title=Manufacturing Dissent (2007)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=October 30, 2011}} *{{cite news|url=https://movies.nytimes.com/movie/391215/Manufacturing-Dissent/overview|title=Manufacturing Dissent|work=The New York Times|publisher=The New York Times Company|accessdate=October 30, 2011}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Feel the Noise]]'' |Cameo; also producer |<ref name="Feel the Noise">''Feel the Noise'': *{{cite web|first=Jason|last=Buchanan|url=https://allmovie.com/movie/feel-the-noise-v389372|title=Feel the Noise (2007)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=October 30, 2011}} *{{cite news|first=Peter|last=Howell|url=http://thestar.com/Movies/MovieReview/article/264339|title='Feel the Noise': This Movie Barely Even Lets Us Hear It|work=[[Toronto Star]]|publisher=[[Star Media Group]]|date=October 7, 2007|accessdate=October 30, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20121024050127/http://www.thestar.com/Movies/MovieReview/article/264339|archive-date=October 24, 2012|url-status=dead}} *{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=feelthenoise.htm|title=Feel the Noise (2007)|work=Box Office Mojo|publisher=Amazon.com|accessdate=November 27, 2011}}</ref> |- ! scope="row" |''{{sortname|The|Back-up Plan}}'' |2010 |Zoe | |<ref name="The Back-up Plan">''The Back-up Plan'': *{{cite web|first=Jason|last=Buchanan|url=https://allmovie.com/movie/the-back-up-plan-v490905|title=The Back-up Plan (2010)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=October 30, 2011}} *{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=backupplan.htm|title=The Back-up Plan (2010)|work=Box Office Mojo|publisher=Amazon.com|accessdate=November 27, 2011}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#add8e6;" |''Sellebrity'' {{double-dagger|alt=Documentary release}} | rowspan="3" |2012 |Herself | |<ref name="Sellebrity">{{cite web|first=Jason|last=Buchanan|url=https://allmovie.com/movie/ellebrity-v561747|title=$ellebrity (2013)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=January 26, 2015}}</ref> |- ! scope="row" |''[[What to Expect When You're Expecting (film)|What to Expect When You're Expecting]]'' |Holly | |<ref name="What to Expect When You're Expecting">''What to Expect When You're Expecting'': *{{cite web|first=Jason|last=Buchanan|url=https://allmovie.com/movie/what-to-expect-when-youre-expecting-v540256|title=What to Expect When You're Expecting (2012)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=October 30, 2011}} *{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=whattoexpect.htm|title=What to Expect When You're Expecting (2012)|website=Box Office Mojo|accessdate=May 26, 2012}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Ice Age: Continental Drift]]'' |Shira |Voice role |<ref name="Ice Age: Continental Drift">''Ice Age: Continental Drift'': *{{cite web|first=Jeremy|last=Wheeler|url=https://allmovie.com/movie/ice-age-continental-drift-v516738|title=Ice Age: Continental Drift (2012)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=October 30, 2011}} *{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=iceage4.htm|title=Ice Age: Continental Drift (2012)|website=Box Office Mojo|accessdate=July 21, 2012}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Parker (2013 film)|Parker]]'' |2013 |{{sortname|Leslie|Rodgers|nolink=1}} | |<ref name="Parker">''Parker'': *{{cite web|first=Jeremy|last=Wheeler|url=https://allmovie.com/movie/parker-v537993|title=Parker (2013)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=October 30, 2011}} *{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=parker.htm|title=Parker (2013)|work=Box Office Mojo|publisher=Amazon.com|accessdate=April 11, 2012}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#add8e6;" |''[[Dance Again World Tour#Concert film|Jennifer Lopez: Dance Again]]'' {{double-dagger|alt=Documentary release}} |2014 |Herself |Also executive producer |<ref name="Jennifer Lopez: Dance Again">{{cite web|url=http://www.tvbythenumbers.zap2it.com/2014/12/12/special-jennifer-lopez-dance-again-to-premiere-wednesday-december-31-on-hbo/338892|title=Archived copy|accessdate=2015-12-28|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151212193732/http://tvbythenumbers.zap2it.com/2014/12/12/special-jennifer-lopez-dance-again-to-premiere-wednesday-december-31-on-hbo/338892/|archivedate=2015-12-12}}</ref> |- ! scope="row" |''{{sortname|The|Boy Next Door|The Boy Next Door (film)}}'' | rowspan="4" |2015 |{{sortname|Claire|Peterson|nolink=1}} |Also producer |<ref name="The Boy Next Door">''The Boy Next Door'': *{{cite web|first=Jason|last=Buchanan|url=https://allmovie.com/movie/the-boy-next-door-v615178|title=The Boy Next Door (2015)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=January 25, 2015}} *{{cite web|title=The Boy Next Door (2015)|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=boynextdoor.htm|website=[[Box Office Mojo]]|publisher=[[Amazon.com]]|accessdate=January 25, 2015}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Lila & Eve]]'' |{{sortname|Eve|Rafael|nolink=1}} | |<ref name="Lila & Eve">''Lila & Eve'': *{{cite web|url=https://allmovie.com/movie/lila-eve-v621010|title=Lila & Eve (2015)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=January 26, 2015}} *{{cite journal|last1=Setoodeh|first1=Ramin|title=Sundance: Jennifer Lopez and Viola Davis on Hollywood Diversity, TV Careers and ‘Lila & Eve’|journal=[[Variety (magazine)|Variety]]|date=January 30, 2015|url=https://variety.com/2015/film/news/sundance-jennifer-lopez-and-viola-davis-on-hollywood-diversity-tv-careers-and-lila-eve-1201419950/|accessdate=February 11, 2015|publisher=[[Penske Media Corporation]]}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Home (2015 film)|Home]]'' |{{sortname|Lucy|Tucci|nolink=1}} |Voice role |<ref name="Home">''Home'': *{{cite web|first=Daniel|last=Gelb|url=https://www.allmovie.com/movie/home-v567485|title=Home (2015)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=January 26, 2015}} *{{cite web|title=Home (2015)|url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=happysmekday.htm|website=[[Box Office Mojo]]|publisher=[[Amazon.com]]|accessdate=March 29, 2015}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#add8e6;" |''The Latin Explosion: A New America'' {{double-dagger|alt=Documentary release}} |Herself | |<ref name="The Latin Explosion: A New America">https://www.nytimes.com/2015/11/16/arts/television/review-the-latin-explosion-a-new-america-on-hbo-is-a-music-civics-lesson.html</ref> |- ! scope="row" |''[[Ice Age: Collision Course]]'' |2016 |Shira |Voice role |<ref name="Ice Age: Collision Course">''Ice Age: Collision Course'': *{{cite web|first=Daniel|last=Gelb|url=https://www.allmovie.com/movie/ice-age-collision-course-v636846|title=Ice Age: Collision Course (2016)|work=[[AllMovie]]|publisher=[[All Media Network]]|accessdate=December 28, 2015}} *{{cite web|title=Ice Age: Collision Course (2016)|url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=iceage5.htm|website=[[Box Office Mojo]]|publisher=[[Amazon.com]]|accessdate=December 28, 2015}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Second Act (film)|Second Act]]'' |2018 |Maya | rowspan="2" |Also producer |<ref>https://www.allmovie.com/movie/second-act-v701785</ref> |- ! scope="row" |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' | rowspan="2" |2019 |Ramona Vega |<ref>https://variety.com/2018/film/news/jennifer-lopez-hustlers-annapurna-pictures-1202896296/</ref> |- ! scope="row" style="background:#add8e6;" |''Wonder Boy, Olivier Rousteing, né sous X'' {{double-dagger|alt=Documentary release}} |Herself | |<ref name="Wonder Boy">https://www.instagram.com/p/B5GATUcoLIH/</ref> |- ! scope="row" style="background:#FFFFCC;" |''[[Marry Me (upcoming film)|Marry Me]]'' {{dagger}} |TBA |Kat Valdez |Post-production; also producer |<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2019/07/jennifer-lopez-maluma-marry-me-universal-stx-1202645820/|title=Jennifer Lopez Rom-Com ‘Marry Me’ Jumps From STX To Universal; Maluma Joins Cast|website=Deadline Hollywood|first=Anthony|last=D'Alessandro|date=July 15, 2019|accessdate=September 26, 2019}}</ref> |} == Diskograpiya == {{Unsourced|section|date=Oktubre 2014}} {{Main|Jennifer Lopez discography}} * 1999: ''[[On the 6]]'' * 2001: ''[[J.Lo (album)|J.Lo]]'' * 2002: ''[[This Is Me... Then]]'' * 2005: ''[[Rebirth (Jennifer Lopez album)|Rebirth]]'' * 2007: ''[[Como ama una Mujer]]'' * 2007: ''[[Brave (Jennifer Lopez album)|Brave]]'' * 2011: ''[[Love? (album)|Love?]]'' * 2014: ''[[A.K.A. (album)|A.K.A.]]'' * 2024: ''This Is Me... Now'' ''Compilation album'' * 2002: ''[[J to tha L–O! The Remixes]]'' == Mga gantimpala at nominasyon == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="width: 100%;" |+ |- ! scope="col" | Parangal ! scope="col" | Taon{{efn|Indicates the year of ceremony. Each year is linked to the article about the awards held that year, wherever possible.}} ! scope="col" | Resipiyente at nominado ! scope="col" | Kategoriya ! scope="col" | Resulta ! scope="col" class="unsortable" |{{Abbr|Ref.|References}} |- ! scope="row" |''[[AARP The Magazine]]''{{'}}s Movies for Grownups Awards {{anchor|A}} |2020 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |Best Supporting Actress |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Gardner |first1=Chris |title='The Two Popes' Leads Nominees for AARP the Magazine's Movies for Grownups Awards |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/two-popes-leads-nominees-aarp-magazines-movies-grownups-awards-1258028 |website=[[The Hollywood Reporter]] |accessdate=December 10, 2019 |date=November 26, 2019}}</ref>}} |- ! scope="row" | ACE Awards |2006 |Jennifer Lopez |Fashion Icon of the Year |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web |title=ACE Award winner |url=https://www.cbsnews.com/pictures/celebrity-circuit-31-10-06/16/ |website=[[CBS News]] |accessdate=December 27, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191227013202/https://www.cbsnews.com/pictures/celebrity-circuit-31-10-06/16/ |archivedate=December 27, 2019 |date=October 31, 2006}}</ref><br /><ref>{{cite web |title=L'Oreal Paris Announces Jennifer Lopez as the Newest Global Brand Ambassador |url=https://www.prnewswire.com/news-releases/loreal-paris-announces-jennifer-lopez-as-the-newest-global-brand-ambassador-111377809.html |publisher=[[PR Newswire]] |accessdate=December 27, 2019 |date=December 6, 2010}}</ref>}} |- ! rowspan="2" scope="row" |[[Alliance of Women Film Journalists|Alliance of Women Film Journalists EDA Awards]] | rowspan="2" |2020 | rowspan="2" |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |Best Actress in a Supporting Role |{{nom}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |title=2019 EDA Award Nominees |url=https://awfj.org/eda-awards-2/2019-eda-award-nominees/ |publisher=[[Alliance of Women Film Journalists]] |accessdate=December 20, 2019 |date=December 20, 2019}}</ref><br /><ref name="Metacritic" />}} |- |Most Daring Performance Award |{{nom}} |- ! rowspan="20" scope="row" |[[ALMA Awards]] | 1995 |''[[Money Train]]'' | rowspan="4" | Outstanding Actress in a Feature Film | {{won}} |{{center|<ref>{{cite book |last1=Marquez |first1=Heron |title=Latin Sensations |date=2001 |publisher=[[Lerner Publishing Group]] |location=[[Minneapolis]] |isbn=0822596954 |page=[https://archive.org/details/latinsensations00mr/page/54 54] |url=https://archive.org/details/latinsensations00mr/page/54 }}</ref>}} |- | 1996 |''[[Jack (1996 film)|Jack]]'' | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite book |last1=Baugh |first1=Scott L. |title=Latino American Cinema: An Encyclopedia of Movies, Stars, Concepts, and Trends |date=2012 |publisher=[[ABC-CLIO]] |location=[[Santa Barbara, California]] |isbn=978-0313380365 |page=[https://archive.org/details/latinoamericanci0000baug/page/157 157] |url=https://archive.org/details/latinoamericanci0000baug/page/157 }}</ref>}} |- C | 1998 |''[[Selena (film)|Selena]]'' and ''[[Anaconda (film)|Anaconda]]'' | {{won}} |<center><ref>{{cite journal|title='Selena' Captures 4 Prizes in Latino Media Awards|journal=[[Los Angeles Times]]|date=April 20, 1998|page=4|issn=0458-3035}}</ref></center> |- |1999 |''[[Out of Sight]]'' | {{won}} |<center><ref>{{cite journal|title=Latino awards short on entrants|journal=[[Chicago Sun-Times]]|date=April 13, 1999|page=35|issn=1553-8478}}</ref></center> |- | rowspan="2" |2000 | rowspan="3" |Jennifer Lopez |Outstanding Music Video Performer | {{won}} | rowspan="2" |<center><ref>{{cite journal|title=ABC to air '2000 ALMA Awards'|journal=[[The Oak Ridger]]|date=June 16, 2000|issn=0890-6009|id=110CAAFEE6259060}}</ref></center> |- | rowspan="2" |Entertainer of the Year | {{won}} |- | rowspan="2" |2001 | {{won}} | rowspan="2" |<center><ref>{{cite journal|last=Linan|first=Steven|title='ALMA Awards' to Honor Latinos in Arts|url=https://archive.org/details/sim_los-angeles-times_los-angeles-times_2001-06-01/page/n173|journal=[[Los Angeles Times]]|date=June 1, 2001|page=28|issn=0458-3035}}</ref></center> |- |[[1st Annual Latin Grammy Awards]] |Outstanding Host of a Variety or Awards Special | {{nom}} |- | rowspan="5" |2002 |''[[Angel Eyes (film)|Angel Eyes]]'' |Outstanding Actress in a Feature Film | {{nom}} | rowspan="5" |<center><ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/articles/news/76077/j-lo-leads-alma-music-nominees |title=J.Lo Leads ALMA Music Nominees |work=Billboard |date=April 18, 2012 |accessdate=October 25, 2012}}</ref></center> |- |''[[Jennifer Lopez: Let's Get Loud]]'' |Outstanding Performance in a Music, Variety or Comedy Special | {{nom}} |- |''[[J.Lo (album)|J.Lo]]'' |Album of the Year | {{nom}} |- |"[[Love Don't Cost a Thing (song)|Love Don't Cost a Thing]]" |People's Choice for Outstanding Music Video |{{won}} |- |Jennifer Lopez |Outstanding Female Performer | {{Nom}} |- |2007 | rowspan="2" |''[[El Cantante]]'' |Outstanding Actress in a Feature Film |{{nom}} |<center><ref>{{cite web|title=Ugly Betty Leads Alma Award Nominations|url=http://www.showbizspy.com/article/113980/ugly-betty-leads-alma-award-nominations.html|work=ShowbizSpy|accessdate=July 22, 2013|date=July 22, 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130927082934/http://www.showbizspy.com/article/113980/ugly-betty-leads-alma-award-nominations.html|archivedate=September 27, 2013}}</ref></center> |- | 2008 | Performance of a Lead Latino/Latina Cast in a Motion Picture | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Alma Awards nominees |url=https://variety.com/2008/film/awards/alma-awards-nominees-1117990560/ |website=[[Variety (magazine)|Variety]] |accessdate=December 27, 2019 |date=August 14, 2008}}</ref>}} |- | rowspan="2" |[[12th ALMA Awards|2011]] |''[[American Idol]]'' |Favorite Reality, Variety or Comedy Personality Act |{{nom}} | rowspan="2" |<center><ref>{{cite news|last=Powers|first=Lindsay|title='The Voice's' Christina Aguilera, Selena Gomez Among ALMA Award Nominees|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/alma-voice-christina-aguilera-selena-gomez-216530|work=[[The Hollywood Reporter]]|accessdate=July 2, 2013|date=July 28, 2011}}</ref></center> |- |Jennifer Lopez |Favorite Female Music Artist |{{nom}} |- | rowspan="3" |[[13th ALMA Awards|2012]] |''[[What to Expect When You're Expecting (film)|What to Expect When You're Expecting]]'' |Favorite Movie Actress – Comedy or Musical |{{nom}} | rowspan="3" |<center><ref>{{cite news|last=Gratereaux|first=Alexandra|title=2012 NCLR/ ALMA Awards Nominees Include Jennifer Lopez, Pitbull & Selena Gomez|url=http://latino.foxnews.com/latino/entertainment/2012/07/10/2012-nclr-alma-awards-nominees-include-jennifer-lopez-pitbull-selena-gomez/|work=Fox News Latino|publisher=[[Fox News Network]]|accessdate=July 2, 2013|date=July 10, 2012}}</ref></center> |- |''[[American Idol]]'' |Favorite Reality, Variety or Comedy Personality Act |{{nom}} |- |Jennifer Lopez |Favorite Female Music Artist |{{nom}} |- ! rowspan="7" scope="row" |[[American Music Awards]] | rowspan="2" |[[American Music Awards of 2000|2000]] | rowspan="7" |Jennifer Lopez |[[American Music Award for Favorite Pop/Rock Female Artist|Favorite Pop/Rock Female Artist]] |{{nom}} | rowspan="2" |<center><ref name="2000am">{{cite news|title=American Music Awards nominees|url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=NewsLibrary&p_multi=APAB&d_place=APAB&p_theme=newslibrary2&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0F89AD578A910E72&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM|agency=Associated Press|accessdate=July 2, 2013|date=January 17, 2000}}</ref></center> |- |[[American Music Award for Favorite Latin Artist|Favorite Latin Artist]] |{{nom}} |- |[[American Music Awards of 2002|2002]] | rowspan="2" |[[American Music Award|Hip-Hop/R&B Female Artist]] |{{nom}} |<center><ref>{{cite web|title=Nominees for the 30th annual American Music Awards.|url=http://www.billboard.com/articles/news/73407/2002-american-music-awards-nominees|website=Billboard|accessdate=February 14, 2015|date=November 19, 2002}}</ref></center> |- |[[American Music Awards of 2003 (January)|2003]] |{{nom}} |<center><ref>{{cite web|title=30th American Music Awards|url=http://www.rockonthenet.com/archive/2003/amas.htm|publisher=Rockonthenet.com|accessdate=February 14, 2015|date=January 13, 2003}}</ref></center> |- |[[American Music Awards of 2003 (November)|2003]] |[[American Music Award for Favorite Pop/Rock Female Artist|Favorite Pop/Rock Female Artist]] |{{won}} |<center><ref>{{cite news|title=McGraw, Vandross win American Music Awards|newspaper=[[The Advocate (LGBT magazine)|The Advocate]]|date=November 17, 2003}}</ref></center> |- |[[American Music Awards of 2007|2007]] | rowspan="2" |[[American Music Award for Favorite Latin Artist|Favorite Latin Artist]] |{{won}} |<center><ref>{{cite news|url=http://www.cbsnews.com/stories/2007/11/19/entertainment/main3519877.shtml |title=American Music Awards – Winners List |publisher=CBS News. CBS Interactive |date=November 19, 2007 |accessdate=March 20, 2012}}</ref></center> |- |[[American Music Awards of 2011|2011]] |{{won}} |<center><ref>{{cite web|last=Vena|first=Jocelyn|title=Lady Gaga, Adele Lead American Music Awards Noms|url=http://www.mtv.com/news/articles/1672323/american-music-awards-nominees-2011.jhtml|publisher=[[MTV News]]. Viacom International, Inc.|accessdate=July 2, 2013|date=October 11, 2011|archive-date=Nobiyembre 4, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121104051342/http://www.mtv.com/news/articles/1672323/american-music-awards-nominees-2011.jhtml|url-status=dead}}</ref><br /><ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/articles/news/465045/amas-2011-taylor-swift-nicki-minaj-win-big-on-ladies-night|title=AMAs 2011: Taylor Swift, Nicki Minaj Win Big on Ladies' Night|date= October 11, 2011|work=Billboard |accessdate=January 22, 2012}}</ref></center> |- ! scope="row" |[[American Telemedicine Association|American Telemedicine Association Award]] |2013 |[[Lopez Family Foundation]] |ATA Humanitarian Award |{{won}} |<center><ref>{{cite web|title=GlobalMed Presents Entertainer Jennifer Lopez with Donation to Lopez Family Foundation|url=http://www.financialpost.com/markets/news/GlobalMed+Presents+Entertainer+Jennifer+Lopez+with+Donation+Lopez+Family/8084189/story.html|work=[[Financial Post]]|publisher=Postmedia Network Inc.|accessdate=March 13, 2013|date=March 12, 2013|archive-date=14 Marso 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130314235805/http://www.financialpost.com/markets/news/GlobalMed+Presents+Entertainer+Jennifer+Lopez+with+Donation+Lopez+Family/8084189/story.html|url-status=dead}}</ref></center> |- ! scope="row" |[[amfAR, The Foundation for AIDS Research|amfAR Award]] |2013 |Jennifer Lopez |Humanitarian Award |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Lipke |first1=David |title=Jennifer Lopez Honored at amfAR's Inspiration Gala |url=https://wwd.com/eye/parties/jennifer-lopez-honored-at-amfars-inspiration-gala-6991956/ |website=[[Women's Wear Daily]] |accessdate=December 27, 2019 |date=June 14, 2013}}</ref>}} |- ! scope="row" |[[Amnesty International|Amnesty International Awards]] |2007 |''[[Bordertown (2006 film)|Bordertown]]'' |Artist for Amnesty International{{efn|name=Producer|Awards and nominations Lopez has received as a producer.}} |{{won}} |{{center|<ref name="Amnesty">{{Cite book|first = Robert|last = C. Cottrell|title = Icons of American Popular Culture: From P.T. Barnum to Jennifer Lopez|publisher = [[M.E. Sharpe, Inc.]]|location = New York|year = 2010|isbn = 978-0-7656-2298-3|ref = harv|url-access = registration|url = https://archive.org/details/iconsofamericanp0000cott}}</ref>}} |- ! scope="row" |[[Apollo Theater|Apollo Theater Spring Benefit Concert & Awards]] | 2010 | Jennifer Lopez and [[Marc Anthony]] | Arts and Humanitarian Award | {{won}} |{{center|<ref>{{cite web |title=2010 Apollo Theater Spring Benefit Concert & Awards Ceremony - Show |url=https://www.forbes.com/pictures/mfl45gjim/2010-apollo-theater-spring-benefit-concert-awards-ceremony-show/#1793af086dba |website=[[Forbes]] |accessdate=December 31, 2019 |date=June 14, 2010}}</ref><br /><ref>{{cite web |title=Michael Jackson and Aretha Franklin join hall of fame |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/8598278.stm |website=[[BBC News]] |accessdate=December 31, 2019 |date=April 1, 2010}}</ref>}} |- ! scope="row" |[[ARIA Music Awards]] |[[ARIA Music Awards of 2011|2011]] |Jennifer Lopez |Most Popular International Artist |{{Nom}} |<center><ref>{{cite web|title=2011 Nominations Announced |url=http://www.ariaawards.com.au/news/8/the-countdown-beginsnominations-announced |publisher=[[Australian Recording Industry Association]] |accessdate=February 28, 2012 |date=October 11, 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111016020511/http://www.ariaawards.com.au/news/8/the-countdown-beginsnominations-announced |archivedate=October 16, 2011 }}</ref></center> |- ! scope="row" |[[Austin Film Critics Association|Austin Film Critics Association Awards]] | 2020 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' | Best Supporting Actress | {{won}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Whittaker |first1=Richard |title=Austin Film Critics Association Announces 2019 Awards |url=https://www.austinchronicle.com/daily/screens/2020-01-07/austin-film-critics-association-announces-2019-awards/ |website=[[The Austin Chronicle]] |accessdate=January 8, 2020 |date=January 7, 2020}}</ref>}} |- ! scope="row" |[[Bambi Awards]] {{anchor|B}} |2000 |Jennifer Lopez |Best International Pop Performance |{{won}} |<center><ref>{{cite web |title=The Bambi Goes To... |url=http://www.bambi-awards.com/history/past-winners |publisher=Bambi Awards |accessdate=July 2, 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130926224003/http://www.bambi-awards.com/history/past-winners |archivedate=September 26, 2013 |url-status=dead }}</ref></center> |- ! rowspan="6" scope="row" |[[Basenotes#The Basenotes Fragrance Awards|Basenotes Fragrance Awards]] | rowspan="2" | 2007 |[[Glow by JLo]] | rowspan="2" | Best Celebrity Fragrance for Women |{{nom}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |last1=Osborne |first1=Grant |title=Finalists announced for the 7th Annual Basenotes Fragrance Awards sponsored by Aedes de Venustas |url=http://www.basenotes.net/perfumenews/2197-20070112awards7 |website=[[Basenotes]] |accessdate=December 27, 2019 |date=January 12, 2017 |archive-date=Disyembre 27, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191227040936/http://www.basenotes.net/perfumenews/2197-20070112awards7 |url-status=dead }}</ref>}} |- |Live Jennifer Lopez |{{nom}} |- |2008 |[[Glow by JLo]] |Best Celebrity Women's Fragrance |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Osborne |first1=Grant |title=Finalists Announced for 8th Annual Basenotes Fragrance Awards |url=http://www.basenotes.net/perfumenews/2477-20080428-fragrance-awards-finalists |website=[[Basenotes]] |accessdate=December 27, 2019 |date=April 28, 2008 |archive-date=Hulyo 2, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150702080334/http://www.basenotes.net/perfumenews/2477-20080428-fragrance-awards-finalists |url-status=dead }}</ref>}} |- | rowspan="3" | 2009 |Deseo | rowspan="2" | Best Celebrity Fragrance for Women |{{nom}} | rowspan="3" |{{center|<ref>{{cite web |last1=Osborne |first1=Grant |title=Finalists Announced for 9th Annual Basenotes Awards Sponsored by FragranceNet |url=http://www.basenotes.net/perfumenews/2701-20090511-basenotes-finalists |website=[[Basenotes]] |accessdate=December 27, 2019 |date=May 11, 2009 |archive-date=Disyembre 27, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191227040937/http://www.basenotes.net/perfumenews/2701-20090511-basenotes-finalists |url-status=dead }}</ref>}} |- |[[Glow by JLo]] |{{nom}} |- |Deseo for Men |Best Celebrity Fragrance for Men |{{nom}} |- ! rowspan="3" scope="row" | Best of Las Vegas Awards | rowspan="2" | 2016 | rowspan="3" |[[Jennifer Lopez: All I Have]] |Best Production Show |{{won|place=Gold}} |<center><ref>{{cite web|title=Best of Las Vegas 2016 Award Winners|url=http://bestoflasvegas.com/winners-2016|website=Best of Las Vegas|publisher=[[Las Vegas Review-Journal]], Inc.|accessdate=February 16, 2017|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161114035251/http://bestoflasvegas.com/winners-2016|archivedate=November 14, 2016}}</ref></center> |- |Best Resident Performer |{{won|place=Silver}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |title=Results for Jennifer Lopez |url=https://bestoflasvegas.com/k:Jennifer+Lopez |publisher=[[Las Vegas Review-Journal]] |accessdate=December 21, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191221205729/https://bestoflasvegas.com/k:Jennifer+Lopez |archivedate=December 21, 2019}}</ref>}} |- |2017 |Best Bachelor Party |{{won|place=Bronze}} |- ! rowspan="7" scope="row" |''Billboard'' Music Video Awards | rowspan="7" |1999 | rowspan="4" |"[[If You Had My Love]]" | Maximum Vision Award |{{won}} | rowspan="7" |<center><ref name="BB99">{{cite journal|title=Arts Beat|journal=[[Dallas Morning News]]|date=October 10, 1999|url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=DM&p_theme=dm&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0ED3DBD25179FD13&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM|accessdate=July 2, 2013|id=0ED3DBD25179FD13|archive-date=Septiyembre 27, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130927033947/http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=DM&p_theme=dm&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0ED3DBD25179FD13&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM|url-status=dead}}</ref></center> |- |Best Video |{{nom}} |- |Best New-Artist Video |{{won}} |- |Best Pop-Clip |{{nom}} |- | rowspan="2" |"[[Waiting for Tonight]]" | Best Video |{{nom}} |- |Best New-Artist Video |{{nom}} |- |Jennifer Lopez |Best New Artist |{{won}} |- ! rowspan="6" scope="row" |[[Billboard Music Awards|''Billboard'' Music Awards]] | rowspan="4" |[[2001 Billboard Music Awards|2001]] | rowspan="6" | Jennifer Lopez |[[Billboard Music Award for Top Artist|Artist of the Year]] |{{nom}} | rowspan="4" |<center><ref>{{cite web|last1=Moss|first1=Cory|title=Alicia Keys, Shaggy Top Billboard Music Awards Nominees|url=http://www.mtv.com/news/1451229/alicia-keys-shaggy-top-billboard-music-awards-nominees/|publisher=[[MTV News]]|accessdate=September 22, 2017|date=November 28, 2011|archive-date=Enero 23, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150123170216/http://www.mtv.com/news/1451229/alicia-keys-shaggy-top-billboard-music-awards-nominees/|url-status=dead}}</ref></center> |- |[[Billboard Music Award for Top Female Artist|Female Artist of the Year]] |{{nom}} |- |[[Billboard Music Award for Top Hot 100 Artist|Hot 100 Singles Artist of the Year]] |{{nom}} |- |Female Hot 100 Singles Artist of the Year |{{nom}} |- |[[2002 Billboard Music Awards|2002]] |Female Artist of the Year |{{nom}} | |- |[[2014 Billboard Music Awards|2014]] |[[Billboard Icon Award|Icon Award]] |{{won}} |<center><ref>{{cite web|last1=Ramirez|first1=Erika|title=Jennifer Lopez Receives Icon Award, Performs 'First Love' at the 2014 Billboard Music Awards|url=http://www.billboard.com/articles/events/bbma-2014/6092051/jennifer-lopez-icon-award-billboard-music-awards|work=Billboard |accessdate=December 6, 2015|date=May 18, 2014}}</ref><br /></center> |- ! rowspan="26" scope="row" |[[Billboard Latin Music Awards|''Billboard'' Latin Music Awards]] | rowspan="3" |[[2000 Latin Billboard Music Awards|2000]] | rowspan="3" |"[[No Me Ames]]" | Hot Latin Track of the Year | {{nom}} | rowspan="3" |<center><ref name="billboardawards">{{cite journal|url=https://books.google.com/?id=EA8EAAAAMBAJ&pg=RA1-PA20&dq=no+me+ames+intitle:billboard#v=onepage&q&f=false|title=Catch Some Rising Stars: Artist Showcases Offer a Glimpse Into The Future of Latin Music|last=Lannert|first=John|journal=Billboard|volume=112|issue=18|page=16|date=April 29, 2000|accessdate=May 9, 2012}}</ref></center> |- |Best Vocal Duo |{{won}} |- |Tropical/Salsa Track of the Year |{{nom}} |- | rowspan="3" |[[2002 Latin Billboard Music Awards|2002]] |"[[Play (Jennifer Lopez song)|Play]]" |Latin Dance Club Play Track of the Year |{{nom}} | rowspan="3" |{{center|<ref>{{cite web|title=2002 Billboard Latin Music Awards|url=http://www.billboard.com/articles/news/75808/2002-billboard-latin-music-awards|website=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|accessdate=September 23, 2017|date=May 10, 2002}}</ref>}} |- |"[[Love Don't Cost a Thing (song)|Amor Se Paga Con Amor]]" | rowspan="2" |Latin Dance Maxi-Single of the Year |{{won}} |- |"[[I'm Real (Jennifer Lopez song)|I'm Real]]" |{{nom}} |- |[[2003 Latin Billboard Music Awards|2003]] |"[[Alive (Jennifer Lopez song)|Alive (Thunderpuss Club Mix)]]" | rowspan="2" |Best-Selling Latin Dance Single of the Year |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web|title=2003 Billboard Latin Music Award Winners|url=http://www.billboard.com/articles/news/71168/2003-billboard-latin-music-award-winners|website=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|accessdate=September 23, 2017|date=May 9, 2003}}</ref>}} |- |[[2004 Latin Billboard Music Awards|2004]] |"[[I'm Glad|I'm Glad (Paul Oakenfold Remix)]]" |{{won}} |{{center|<ref>{{cite journal |title=Billboard Latin Music Awards Finalists |journal=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |date=February 21, 2004 |volume=116 |issue=8 |page=67 |url=https://books.google.com/books?id=gw8EAAAAMBAJ&pg=PA67&lpg=PA67 |accessdate=December 21, 2019}}</ref>}} |- | rowspan="4" |[[2008 Latin Billboard Music Awards|2008]] | rowspan="2" |''[[Como Ama una Mujer]]'' | Latin Album of the Year |{{nom}} | |- | Latin Pop Album Of The Year, Female |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web |title=2008 Billboard Latin Music Awards Winners |url=https://www.billboard.com/articles/news/1045893/2008-billboard-latin-music-awards-winners |website=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |accessdate=December 21, 2019 |date=April 11, 2008}}</ref>}} |- | rowspan="2" |"[[Qué Hiciste]]" |Latin Pop Airplay Song of the Year |{{nom}} | rowspan="2" | |- | Female Latin Dance Club Play Track of the Year |{{nom}} |- | rowspan="3" |[[2012 Latin Billboard Music Awards|2012]] | rowspan="2" |"[[On The Floor|Ven a Bailar]]" |Vocal Event Song of the Year |{{nom}} | rowspan="3" |{{center|<ref>{{cite web|last1=Trivino|first1=Jesus|title=2012 Latin Music Billboard Awards Predictions|url=https://www.latina.com/entertainment/music/2012-latin-music-billboard-awards-predictions?page=1|website=[[Latina (magazine)|Latina]]|accessdate=September 23, 2017|date=April 25, 2012|archive-date=Septiyembre 23, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170923101153/https://www.latina.com/entertainment/music/2012-latin-music-billboard-awards-predictions?page=1|url-status=dead}}</ref>}} |- |Latin Pop Song of the Year |{{nom}} |- |Jennifer Lopez |Female Songs Artist of the Year |{{nom}} |- | rowspan="3" |[[2013 Latin Billboard Music Awards|2013]] |[[Enrique Iglesias & Jennifer Lopez Tour]] |Tour of the Year |{{won}} | rowspan="3" |<center><ref>{{cite web|last=Salazar |first=Francisco |url=http://www.latinospost.com/articles/11391/20130206/billboard-latin-music-awards-2013-nominations-unveiled.htm |title=Billboard Latin Music Awards 2013 Nominations Unveiled – Jenni Rivera, Don Omar, Jennifer Lopez, Shakira, Prince Royce Among Nominees |work=Latinos Post |date=February 6, 2013 |accessdate=February 8, 2013}}</ref></center> |- |Jennifer Lopez |Songs Artist of the Year, Female |{{nom}} |- |"[[Follow the Leader (Wisin & Yandel song)|Follow the Leader]]" <small>(featuring [[Wisin & Yandel]]) </small> |Streaming Song of the Year |{{nom}} |- | rowspan="3" |[[2017 Latin Billboard Music Awards|2017]] | rowspan="6" |Jennifer Lopez |Hot Latin Songs Artist of the Year, Female |{{nom}} | rowspan="3" |<center><ref>{{cite web|last1=Cobo|first1=Leila|title=Nicky Jam Wins Big at Billboard Latin Music Awards: See the Full Winners List|url=http://www.billboard.com/articles/events/latin-awards/7776260/billboard-latin-music-awards-2017-winners-list|website=Billboard|publisher=[[Eldridge Industries]]|accessdate=May 1, 2017|date=April 27, 2017}}</ref></center> |- |Social Artist of the Year |{{won}} |- |Telemundo Star Award |{{won}} |- | rowspan="2" |[[2018 Billboard Latin Music Awards|2018]] |Social Artist of the Year |{{nom}} | rowspan="2" |<center><ref>{{cite web|title=2018 Billboard Latin Music Awards: See the Full Nominations List|url=https://www.billboard.com/music/latin/2018-billboard-latin-music-awards-nominations-8098517|website=Billboard|publisher=[[Eldridge Industries]]|accessdate=February 8, 2018}}</ref></center> |- |Hot Latin Songs Artist of the Year, Female |{{nom}} |- | rowspan="2" |[[2019 Billboard Latin Music Awards|2019]] |Hot Latin Songs Artist of the Year, Female |{{nom}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |last1=Respers France |first1=Lisa |title=Billboard Latin Music Awards 2019: The winners list |url=https://edition.cnn.com/2019/04/26/entertainment/billboard-latin-awards-winners-trnd/index.html |website=[[CNN]] |accessdate=December 18, 2019 |date=April 26, 2019}}</ref>}} |- |[[Jennifer Lopez: All I Have]] |Tour of the Year |{{nom}} |- | 2020 |[[It's My Party (tour)|It's My Party]] | Tour of the Year | {{pending}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Osegueda |first1=Elisa |title=2020 Billboard Latin Music Awards Nominations: See the List |url=https://www.etonline.com/2020-billboard-latin-music-awards-nominations-see-the-list-140957 |website=[[Entertainment Tonight]] |accessdate=February 6, 2020 |date=February 5, 2020}}</ref>}} |- ! rowspan="4" scope="row" |[[Billboard (magazine)|Billboard.com Mid-Year Music Awards]] | rowspan="2" |2011 | rowspan="4" |Jennifer Lopez | Best Comeback |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/articles/news/469332/britney-spears-lady-gaga-rule-billboardcoms-2011-mid-year-music-awards |title=Britney Spears, Lady Gaga Rule Billboard.com's 2011 Mid-Year Music Awards |accessdate=June 24, 2013 |work=Billboard |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130623105821/http://www.billboard.com/articles/news/469332/britney-spears-lady-gaga-rule-billboardcoms-2011-mid-year-music-awards |archivedate=June 23, 2013}}</ref>}} |- |Comeback of the Year |{{won}} |<center><ref>{{cite web|last=Lipshutz|first=Jason|title=Britney Spears, Adele Rule Billboard.com's Readers Poll 2011|url=http://www.billboard.com/articles/news/464714/britney-spears-adele-rule-billboardcoms-readers-poll-2011|work=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |accessdate=January 29, 2012|location=New York City|date=December 15, 2011}}</ref></center> |- |2012 |Sexiest Woman in Music |{{nom}} |<center><ref>{{cite web|title=Music's Sexiest Man & Woman: Poll Results|url=http://www.billboard.com/articles/news/485392/musics-sexiest-man-woman-poll-results|work=Billboard|accessdate=July 2, 2013|date=June 12, 2012}}</ref></center> |- |2014 |Best Comeback |{{runner-up}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Lipshutz |first1=Jason |title=Beyonce, Iggy Azalea Rule Billboard.com's 2014 Mid-Year Music Poll |url=https://www.billboard.com/articles/columns/pop-shop/6150413/beyonce-iggy-azalea-rule-billboardcoms-2014-mid-year-music-poll |website=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |accessdate=December 27, 2019 |date=July 10, 2014}}</ref>}} |- ! rowspan="3" scope="row" |[[Blockbuster Entertainment Awards]] |[[4th Annual Blockbuster Entertainment Awards|1998]] |''[[Anaconda (film)|Anaconda]]'' |Favorite Actress – Action & Adventure |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web|title=Blockbuster Entertainment Awards Nominees Announced|url=http://www.prnewswire.com/news-releases/blockbuster-entertainment-awards-nominees-announced-77915327.html|website=[[PR Newswire]]|publisher=[[UBM plc]]|accessdate=February 14, 2015|date=December 17, 1997|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304034758/http://www.prnewswire.com/news-releases/blockbuster-entertainment-awards-nominees-announced-77915327.html|archive-date=March 4, 2016|url-status=dead}}</ref>}} |- |[[6th Blockbuster Entertainment Awards|2000]] |''[[On the 6]]'' |Favorite Female – New Artist |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Nominees Announced for 'Sixth Annual Blockbuster Entertainment Awards(R)' To Air in June on FOX |url=http://www.prnewswire.com/news-releases/nominees-announced-for-sixth-annual-blockbuster-entertainment-awardsr-to-air-in-june-on-fox-72458137.html |publisher=[[PR Newswire]] |accessdate=December 20, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140112094712/http://www.prnewswire.com/news-releases/nominees-announced-for-sixth-annual-blockbuster-entertainment-awardsr-to-air-in-june-on-fox-72458137.html |archivedate=January 12, 2014 |date=February 8, 2000}}</ref>}} |- |[[7th Blockbuster Entertainment Awards|2001]] |''[[The Cell]]'' | Favorite Actress – Science Fiction |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web|url=http://idobi.com/news/2001/04/nsync-takes-home-three-blockbuster-entertainment-awards/ |title='NSync Takes Home Three Blockbuster Entertainment Awards |publisher=[[idobi Radio]]. idobi Network LLC |date=April 12, 2001 |first=Lance |last=Fiasco |accessdate=December 20, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140226225548/http://idobi.com/news/2001/04/nsync-takes-home-three-blockbuster-entertainment-awards/ |archivedate=February 26, 2014 |url-status=dead }}</ref>}} |- ! rowspan="2" scope="row" |[[BMI Awards]] | rowspan="2" |2004 |"[[Jenny from the Block]]" | rowspan="2" |Award-Winning Song |{{won}} | rowspan="2" |<center><ref name="2004b">{{cite magazine |url=https://books.google.com/books?id=HhAEAAAAMBAJ&pg=PA59 |title=52nd Annual BMI Pop Awards Winners |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |date=May 22, 2004 |accessdate=September 22, 2017}}</ref></center> |- |"[[All I Have (song)|All I Have]]" |{{won}} |- ! scope="row" |[[BMI Awards|BMI Latin Music Awards]] | 2008 | "[[Qué Hiciste]]" | Award-Winning Song | {{won}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Gustavo Santaolalla Named Icon at 15th Annual BMI Latin Music Awards |url=https://www.bmi.com/news/entry/gustavo_santaolalla_named_icon_at_15th_annual_bmi_latin_music_awards |publisher=[[Broadcast Music, Inc.]] |accessdate=December 27, 2019 |date=June 13, 2008}}</ref>}} |- ! scope="row" |[[Boys & Girls Clubs of America|Boys & Girls Club of America]] | 2000 | Jennifer Lopez | Alumni Hall of Fame Award | {{won|Inducted}} |{{center|<ref>{{cite journal |title=Jocks & Sneaks |url=https://archive.org/details/sim_atlanta_2004-11_44_7/page/n43 |journal=[[Atlanta (magazine)|Atlanta]] |date=November 2004 |volume=44 |issue=7 |page=38 |publisher=[[Emmis Communications]]}}</ref>}} |- ! rowspan="4" scope="row" |[[Bravo Otto]] | rowspan="2" |2000 | rowspan="4" |Jennifer Lopez |Female Actress |{{won|place=Silver}} | rowspan="2" |<center><ref>{{cite web|title=Bravo Otto – Sieger 2000|url=http://www.bravo-archiv.de/auswahl.php?link=ottosieger2000.php|publisher=[[Bravo Otto]]|accessdate=February 13, 2015|date=August 13, 2001}}</ref></center> |- |Female Singer |{{won|place=Bronze}} |- |2001 | rowspan="2" |Female Actress |{{won|place=Silver}} |<center><ref>{{cite web|title=Bravo Otto – Sieger 2001|url=http://www.bravo-archiv.de/auswahl.php?link=ottosieger2001.php|publisher=Bravo Otto|accessdate=February 13, 2015|date=August 12, 2002}}</ref></center> |- |2002 |{{won|place=Gold}} |<center><ref>{{cite web|title=Bravo Otto – Sieger 2002|url=http://www.bravo-archiv.de/auswahl.php?link=ottosieger2002.php|publisher=Bravo Otto|accessdate=February 13, 2015|date=August 12, 2003}}</ref></center> |- ! scope="row" |[[Paper (magazine)|Break the Internet Awards]] | 2019 | Jennifer Lopez | Fashion Moment of the Year | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Break the Internet Awards 2019 |url=https://www.papermag.com/st/Break_The_Internet_2019?initialSlide=10 |website=[[Paper (magazine)|Paper]] |accessdate=December 27, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191227014847/https://www.papermag.com/st/Break_The_Internet_2019?initialSlide=10 |archivedate=December 27, 2019}}</ref>}} |- ! rowspan="3" scope="row" |[[Brit Awards]] | rowspan="3" |[[2000 Brit Awards|2000]] | rowspan="3" |Jennifer Lopez | Best International Female Artist |{{nom}} | rowspan="3" |{{center|<ref>{{cite news|title=Brits 2000: The winners|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/in_depth/entertainment/2000/brit_awards/625884.stm|work=[[BBC News]]|accessdate=September 23, 2017|date=March 3, 2000}}</ref>}} |- |Best International Breakthrough |{{nom}} |- |Best International Newcomer |{{nom}} |- ! scope="row" | Celebrity Fight Night Award {{anchor|C}} |2013 |Jennifer Lopez |Celebrity Fight Night Award |{{won}} |<center><ref>{{cite web |url=http://www.looktothestars.org/news/9657-jennifer-lopez-to-perform-at-celebrity-fight-night-xix-for-charity |title=Jennifer Lopez To Perform at Celebrity Fight Night XIX For Charity |publisher=Look to the Stars |date=February 4, 2013 |accessdate=February 8, 2013 |archive-date=Oktubre 8, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231008142946/https://www.looktothestars.org/news/9657-jennifer-lopez-to-perform-at-celebrity-fight-night-xix-for-charity |url-status=dead }}</ref></center> |- ! scope="row" |[[Council of Fashion Designers of America#CFDA Fashion Awards|CFDA Fashion Awards]] |2019 |Jennifer Lopez |Fashion Icon Award |{{won}} |<center><ref>{{cite web |last1=Bateman |first1=Kristen |title=CFDA Fashion Awards 2019: Jennifer Lopez and Barbie among winners |url=https://edition.cnn.com/style/article/cfda-fashion-awards-2019/index.html |publisher=[[CNN]] |accessdate=November 12, 2019 |date=June 4, 2019}}</ref></center> |- ! scope="row" |[[Chicago Film Critics Association|Chicago Film Critics Association Awards]] |2019 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |[[Chicago Film Critics Association Award for Best Supporting Actress|Best Supporting Actress]] |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Once Upon a Time... In Hollywood Leads Chicago Film Critics Association 2019 Award Nominations |url=https://chicagofilmcritics.org/ |publisher=[[Chicago Film Critics Association]] |accessdate=December 12, 2019 |date=December 12, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191212155731/https://chicagofilmcritics.org/ |archivedate=December 12, 2019}}</ref>}} |- ! scope="row" | Chicago Indie Critics Awards | 2020 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' | Best Supporting Actress | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Bennett |first1=Anita |title='Little Women' Tops Chicago Indie Critics Nominations |url=https://deadline.com/2019/12/little-women-tops-chicago-indie-critics-nominations-1202818101/ |website=[[Deadline Hollywood]] |accessdate=December 29, 2019 |date=December 28, 2019}}</ref>}} |- ! scope="row" |[[Children's Hospital Los Angeles|Children's Hospital Los Angeles Award]] | 2004 | Jennifer Lopez | Children's Humanitarian Award | {{won}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Gala Benefit for Childrens Hospital Los Angeles Honors Jennifer Lopez |url=https://www.globenewswire.com/news-release/2004/10/01/316479/64837/en/Gala-Benefit-for-Childrens-Hospital-Los-Angeles-Honors-Jennifer-Lopez.html |publisher=[[GlobeNewswire]] |accessdate=December 28, 2019 |date=October 1, 2004}}</ref>}} |- ! scope="row" |[[Miami Beach, Florida|City of Miami Beach]] | 2019 | Jennifer Lopez |[[Freedom of the City#Key to the city|Keys to the City]] | {{won|Recipient}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Correa |first1=Adriana |title=Jennifer Lopez Presented With Keys to Miami Beach |url=https://www.nbcmiami.com/news/local/jennifer-lopez-gets-keys-to-miami-beach/126724/ |publisher=[[WTVJ|NBC Miami]] |accessdate=January 6, 2020 |date=July 25, 2019}}</ref>}} |- ! scope="row" | Columbus Film Critics Association Awards | 2020 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' | Best Supporting Actress | {{nominated}} |{{center|<ref name="Metacritic" />}} |- ! scope="row" |[[Critics' Choice Movie Awards]] |2020 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |[[Critics' Choice Movie Award for Best Supporting Actress|Best Supporting Actress]] |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Hammond |first1=Pete |title='The Irishman', 'Once Upon A Time In Hollywood' Lead Critics' Choice Nominations; Netflix Dominates With 61 Noms In Movies And TV |url=https://deadline.com/2019/12/critics-choice-nominations-film-tv-nominees-list-1202803785/ |website=[[Deadline Hollywood|Deadline]] |accessdate=December 8, 2019 |date=December 8, 2019}}</ref>}} |- ! scope="row" |[[Dallas–Fort Worth Film Critics Association|Dallas–Fort Worth Film Critics Association Awards]] {{anchor|D}} |2019 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |[[Dallas–Fort Worth Film Critics Association Award for Best Supporting Actress|Best Supporting Actress]] |{{runner-up|4th place}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Holt |first1=Jo Ann |title=DFW Film Critics Name '1917' Best Picture for 2019 |url=https://www.focusdailynews.com/dfw-film-critics-name-1917-best-picture-for-2019/ |website=[[Focus Daily News]] |accessdate=December 27, 2019 |date=December 23, 2019}}</ref>}} |- ! rowspan="3" scope="row" |[[MOBO Awards|DanceStar Awards]] | 2002 | rowspan="2" | Jennifer Lopez | rowspan="2" | Best Chart Artist | {{won}} |{{center|<ref>{{cite web |title=For The Record: Quick News On Britney Spears, Jennifer Lopez, Fatboy Slim, Bounty Killer, Crazy Town & More |url=http://www.mtv.com/news/1453082/for-the-record-quick-news-on-britney-spears-jennifer-lopez-fatboy-slim-bounty-killer-crazy-town-more/ |website=[[MTV News]] |accessdate=December 29, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170602093930/http://www.mtv.com/news/1453082/for-the-record-quick-news-on-britney-spears-jennifer-lopez-fatboy-slim-bounty-killer-crazy-town-more/ |archivedate=June 2, 2017 |date=March 26, 2003}}</ref>}} |- | rowspan="2" | 2003 | {{nom}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |title=2003 DanceStar Awards Nominees |url=https://www.billboard.com/articles/news/72508/2003-dancestar-awards-nominees |website=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |accessdate=December 29, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170929031109/http://www.billboard.com/articles/news/72508/2003-dancestar-awards-nominees |archivedate=September 29, 2017 |date=January 29, 2003}}</ref>}} |- | "[[Alive (Jennifer Lopez song)|Alive (Thunderpuss remix)]]" | Party 93.1 FM Best Remix Award | {{nom}} |- ! scope="row" | Denver Film Critics Society Awards | 2020 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' | Best Supporting Actress | {{nom}} |{{center|<ref name="Metacritic" />}} |- ! rowspan="3" scope="row" |[[Dorian Awards]] | 2016 |''[[The Boy Next Door (film)|The Boy Next Door]]'' | Campy Flick of the Year{{efn|name=Producer}} | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Kilday |first1=Gregg |title='Carol' Earns Multiple Mentions as Dorian Award Nominees Are Unveiled |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/carol-earns-multiple-mentions-as-855069 |website=[[The Hollywood Reporter]] |accessdate=December 29, 2019 |date=January 12, 2016}}</ref>}} |- | rowspan="2" | 2020 | rowspan="2" |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' | Film of the Year{{efn|name=Producer}} | {{nom}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |last1=Beresford |first1=Trilby |title='Parasite,' 'Portrait of a Lady on Fire,' 'Pain and Glory' Lead Dorian Award Nominations |url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/2020-gay-lesbian-entertainment-critics-dorian-awards-noms-full-list-1265575/item/film-year-1265588 |website=[[The Hollywood Reporter]] |accessdate=January 5, 2020 |date=January 3, 2020}}</ref><br /><ref>{{cite web |last1=Gonzalez |first1=Umberto |title=Dorian Awards: Bong Joon-Ho's 'Parasite' Nabs 5 Awards |url=https://www.thewrap.com/dorian-awards-winners-parasite-pose-galeca/ |website=[[TheWrap]] |accessdate=January 9, 2020 |date=January 8, 2020}}</ref>}} |- | Supporting Film Performance of the Year — Actress | {{won}} |- ! rowspan="2" scope="row" |[[Dublin Film Critics' Circle|Dublin Film Critics' Circle Awards]] | rowspan="2" | 2019 | rowspan="2" |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' | Best Actress |{{runner-up|9th place}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |last1=Clarke |first1=Donald |title=The best movie of 2019, according to Irish film critics |url=https://www.irishtimes.com/culture/film/the-best-movie-of-2019-according-to-irish-film-critics-1.4118496 |website=[[The Irish Times]] |accessdate=December 17, 2019 |date=December 17, 2019}}</ref>}} |- | Best Film{{efn|name=Producer}} |{{runner-up|8th place}} |- ! scope="row" |[[E!]]'s Entertainer of the Year Award {{anchor|E}} | 2001 | Jennifer Lopez | Entertainer of the Year |{{runner-up}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Beck |first1=A.C. |title=Kidman Can-Can: She's E!'s Top Celeb |url=https://www.eonline.com/news/42587/kidman-can-can-she-s-e-s-top-celeb |website=[[E!|E! Online]] |accessdate=December 27, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191227122712/https://www.eonline.com/news/42587/kidman-can-can-she-s-e-s-top-celeb |archivedate=December 27, 2019 |date=December 13, 2001}}</ref><br /><ref>{{cite web |title=Kidman wins E! award for top entertainer |url=https://www.theglobeandmail.com/arts/kidman-wins-e-award-for-top-entertainer/article4158017/ |website=[[The Globe and Mail]] |accessdate=December 27, 2019 |date=December 19, 2001}}</ref>}} |- ! rowspan="3" scope="row" |[[Echo Music Prize|Echo Awards]] |2000 |''[[On the 6]]'' |International Newcomer of the Year |{{nom}} | rowspan="3" |{{center|<ref>{{cite web |title=Nominees and winners ECHO [Search] |url=https://echopop-archiv.de/nominierte-und-gewinner/ |publisher=[[Echo Music Prize]] |accessdate=December 23, 2019 |language=German |format=To access, enter the search parameter "Jennifer Lopez"}}</ref>}} |- |2002 |''[[J.Lo (album)|J.Lo]]'' |International Artist of the Year |{{nom}} |- |2012 |"[[On the Floor]]" {{small|(featuring [[Pitbull (rapper)|Pitbull]])}} |Hit of the Year |{{nom}} |- ! scope="row" |[[Empire Awards]] |[[4th Empire Awards|1999]] |''[[Out of Sight]]'' |[[Empire Award for Best Actress|Best Actress]] |{{nom}} |<center><ref>{{cite web |url=http://www.empireonline.co.uk/features/awards99/bfilm.html |title=Best Actress |work=[[Empireonline.co.uk]] |year=1999 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20000819093250/http://www.empireonline.co.uk/features/awards99/bactress.html |archivedate=August 19, 2000 |url-status=dead }}</ref><br /><ref name="awards2">{{cite web|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091024094617/http://www.hollywoodactress.org/Jennifer-Lopez-Profile.php|archivedate=October 24, 2009|url=http://www.hollywoodactress.org/Jennifer-Lopez-Profile.php |title=Jennifer Lopez Profile, Professional Details, Awards and Achievements |publisher=Hollywood Actress|date=July 24, 1969 |accessdate=April 9, 2012}}</ref></center> |- ! scope="row" |''[[Entertainment Tonight]]'' | 2015 | Jennifer Lopez | Icon Award | {{won}} |{{center|<ref>{{cite web|last1=Chestang|first1=Raphael|title=EXCLUSIVE: Jennifer Lopez Reveals She Only Recently Felt Like She Had 'Made It'|url=http://www.etonline.com/news/176187_exclusive_jennifer_lopez_reveals_she_only_recently_felt_like_she_had_made_it|website=[[ETonline]]|accessdate=September 21, 2017|date=November 16, 2015}}</ref>}} |- ! rowspan="3" scope="row" |''[[FHM]]'' {{anchor|F}} | 2001 | rowspan="3" | Jennifer Lopez | rowspan="2" |[[FHM's 100 Sexiest Women (UK)|100 Sexiest Women]] | {{won}} | rowspan="3" |{{center|<ref>{{cite web |title=Who is FHM's sexiest woman? |url=https://www.adelaidenow.com.au/entertainment/who-is-fhms-sexiest-woman/news-story/2415e6e07a7813859087e813d1998bc0?sv=517edcc0a28780c09566b7ddc03cb6d1 |website=[[The Advertiser (Adelaide)|The Advertiser]] |accessdate=January 5, 2020 |date=June 24, 2009 }}{{Dead link|date=Mayo 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>}} |- | 2002 | {{won}} |- | 2009 |[[FHM's 100 Sexiest Women (UK)#Anniversary lists|Sexiest Women of All Time]] |{{runner-up}} |- ! rowspan="3" scope="row" |[[FiFi Awards]] | 2002 | rowspan="2" |Jennifer Lopez | rowspan="2" |Celebrity Fragrance Star of the Year | {{won}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Coty Wins Three FiFi Awards; Awards Signify Fragrance Industry's Highest Distinction For These Top-Selling Brands |url=https://www.businesswire.com/news/home/20030611005526/en/Coty-Wins-FiFi-Awards-Awards-Signify-Fragrance |publisher=[[Business Wire]] |accessdate=December 27, 2019 |date=June 11, 2003}}</ref>}} |- | 2003 | {{won}} |{{center|<ref>{{cite web|title=Lopez Still Fragrant|url=https://news.google.com/newspapers?id=EkcuAAAAIBAJ&sjid=f6YEAAAAIBAJ&pg=2401,6851583|work=[[The Tuscaloosa News]]|publisher=[[Halifax Media Group]]|accessdate=January 29, 2012|date=July 25, 2003}}</ref>}} |- | 2004 |[[Still Jennifer Lopez]] | Top Ten – Women's: Luxe | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Osborne |first1=Grant |title=The US FiFi Award Nominations 2004 |url=http://www.basenotes.net/perfumenews/2091-fifinom04 |website=[[Basenotes]] |accessdate=December 27, 2019 |date=March 8, 2004 |archive-date=Disyembre 27, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191227040935/http://www.basenotes.net/perfumenews/2091-fifinom04 |url-status=dead }}</ref>}} |- ! scope="row" |[[Florida Film Critics Circle|Florida Film Critics Circle Awards]] |2019 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |[[Florida Film Critics Circle Award for Best Supporting Actress|Best Supporting Actress]] |{{nom}} |{{center|<ref name="Metacritic" />}} |- ! scope="row" |[[Georgia Film Critics Association|Georgia Film Critics Association Awards]] {{anchor|G}} | 2020 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' | Best Supporting Actress | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=2019 Awards |url=http://www.georgiafilmcritics.org/p/2019-awards.html |publisher=[[Georgia Film Critics Association]] |accessdate=January 3, 2020}}</ref>}} |- ! rowspan="2" scope="row" |[[GLAAD Media Award]]s | rowspan="2" |[[25th GLAAD Media Awards|2014]] |Jennifer Lopez |[[GLAAD Vanguard Award]] |{{won}} |{{center|<ref name="GlAAD Vanguard">{{cite web|last=Adam|first=Seth|title=Jennifer Lopez to be honored at #glaadawards in Los Angeles|url=http://www.glaad.org/blog/jennifer-lopez-be-honored-glaadawards-los-angeles|publisher=Glaad.org|accessdate=April 5, 2014|date=March 24, 2014|archive-date=Abril 7, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140407085802/http://www.glaad.org/blog/jennifer-lopez-be-honored-glaadawards-los-angeles|url-status=dead}}</ref>}} |- |''[[The Fosters (American TV series)|The Fosters]]'' |[[GLAAD Media Award for Outstanding Drama Series|Outstanding Drama Series]]{{efn|name=Producer}} | {{won}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Jennifer Lopez double winner at the Glaad Awards |url=https://www.business-standard.com/article/pti-stories/jennifer-lopez-double-winner-at-the-glaad-awards-114041400241_1.html |website=[[Business Standard]] |accessdate=January 2, 2020 |date=April 14, 2014}}</ref>}} |- ! rowspan="3" scope="row" |[[Glamour Awards|''Glamour'' Awards]] |1999 | rowspan="2" | Jennifer Lopez | rowspan="2" | Woman of the Year |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Solomon |first1=Akiba |title=Women of the Year Turns 20: A Look Back at the Honorees |url=https://www.glamour.com/gallery/women-of-the-year-turns-20-a-look-back-at-the-honorees |website=[[Glamour (magazine)|Glamour]] |accessdate=December 27, 2019 |date=November 2, 2010}}</ref>}} |- Gu |2011 |{{won}} |<center><ref>{{cite web|last=Fonda |first=Jane |url=http://www.glamour.com/women-of-the-year/2011/jennifer-lopez |title=Jennifer Lopez: The All-Star |publisher=Glamour. [[Condé Nast Publications]] |date=October 27, 2011 |accessdate=March 20, 2012}}</ref></center> |- | 2012 |''[[American Idol]]'' | TV Personality | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=WIN tickets for Glamour Women of the Year Awards 2012 |url=http://www.glamourmagazine.co.uk/celebrity/glamour-awards-2012 |website=[[Glamour (magazine)|Glamour]] |accessdate=December 30, 2019 |date=2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120303152614/http://www.glamourmagazine.co.uk/celebrity/glamour-awards-2012 |archive-date=March 3, 2012 }}</ref>}} |- ! scope="row" | Gold Derby Awards | 2020 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' | Best Supporting Actress | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=2020 Gold Derby Film Awards nominations: 'Parasite' and 'Once Upon a Time in Hollywood' lead with 11 |url=https://www.goldderby.com/article/2020/gold-derby-film-awards-nominations-parasite/ |publisher=[[Gold Derby]] |accessdate=January 22, 2020 |date=January 21, 2020}}</ref>}} |- ! rowspan="2" scope="row" |[[Golden Globe Awards]] |[[55th Golden Globe Awards|1998]] |''[[Selena (film)|Selena]]'' |[[Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Musical or Comedy|Best Actress – Motion Picture Musical or Comedy]] |{{nom}} |<center><ref>{{cite journal|title='Titanic' tops Golden Globe picks|journal=[[Los Angeles Daily News]]|date=December 19, 1997|url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=LA&p_theme=la&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0EF7C34D0C8990F4&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM|accessdate=July 2, 2013|archive-date=Marso 26, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220326040705/http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=LA&p_theme=la&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0EF7C34D0C8990F4&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM|url-status=dead}}</ref> </center> |- |[[77th Golden Globe Awards|2020]] |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |[[Golden Globe Award for Best Supporting Actress – Motion Picture|Best Supporting Actress – Motion Picture]] |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |author1=Emily Yahr |author2=Sonia Rao |author3=Travis M. Andrews |title=Golden Globes nominations: 'Marriage Story' leads with six; Complete list of 2020 nominees |url=https://www.washingtonpost.com/arts-entertainment/2019/12/09/golden-globes-nominations-complete-coverage/ |website=[[The Washington Post]] |accessdate=December 10, 2019 |date=December 10, 2019}}</ref>}} |- ! rowspan="9" scope="row" |[[Golden Raspberry Awards]] |[[22nd Golden Raspberry Awards|2002]] |''[[The Wedding Planner]]'' and ''[[Angel Eyes (film)|Angel Eyes]]'' | rowspan="3" |[[Golden Raspberry Award for Worst Actress|Worst Actress]] |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Kaltenbach |first1=Chris |title=Worst in Show |url=https://www.baltimoresun.com/news/bs-xpm-2002-03-20-0203200088-story.html |website=[[The Baltimore Sun]] |accessdate=December 21, 2019 |date=March 20, 2002}}</ref>}} |- |[[23rd Golden Raspberry Awards|2003]] |''[[Maid in Manhattan]]'' and ''[[Enough (film)|Enough]]'' |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=23rd Annual Razzie Award Nominations |url=http://www.razzies.com/asp/content/XcNewsPlus.asp?cmd=view&articleid=110 |publisher=[[Golden Raspberry Awards]] |accessdate=December 21, 2019 |date=February 10, 2003|archive-url = https://web.archive.org/web/20130729084720/http://www.razzies.com/asp/content/XcNewsPlus.asp?cmd=view&articleid=110|archive-date = July 29, 2013}}</ref>}} |- | rowspan="2" |[[24th Golden Raspberry Awards|2004]] | rowspan="2" |''[[Gigli]]'' |{{won}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |title=At the Razzies, it's a Bennifer sweep |url=https://edition.cnn.com/2004/SHOWBIZ/Movies/02/28/razzies.reut/index.html |publisher=[[CNN]] |accessdate=December 21, 2019 |date=February 28, 2004 |archive-date=Disyembre 21, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191221010114/https://edition.cnn.com/2004/SHOWBIZ/Movies/02/28/razzies.reut/index.html |url-status=dead }}</ref>}} |- |[[Golden Raspberry Award for Worst Screen Combo|Worst Screen Couple]] <small>(with [[Ben Affleck]])</small> |{{won}} |- |[[26th Golden Raspberry Awards|2006]] |''[[Monster-In-Law]]'' |Worst Actress |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Tom and J-Lo top Razzie nominations |url=https://www.theage.com.au/entertainment/movies/tom-and-j-lo-top-razzie-nominations-20060131-ge1nxh.html |website=[[The Age]] |accessdate=December 21, 2019 |date=January 31, 2006}}</ref>}} |- |[[30th Golden Raspberry Awards|2010]] |Jennifer Lopez |Worst Actress of the Decade |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Shoard |first1=Catherine |title=Transformers and Land of the Lost lead Razzie nods |url=https://www.theguardian.com/film/2010/feb/01/transformers-land-of-the-lost-razzies |website=[[The Guardian]] |accessdate=December 21, 2019 |date=February 2, 2010}}</ref>}} |- |[[33rd Golden Raspberry Awards|2013]] |''[[What to Expect When You're Expecting (film)|What to Expect When You're Expecting]]'' |[[Golden Raspberry Award for Worst Supporting Actress|Worst Supporting Actress]] |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Lipshutz |first1=Jason |title=Rihanna, Jennifer Lopez, Vanilla Ice Earn 2013 Razzie Nominations |url=https://www.billboard.com/articles/news/1484101/rihanna-jennifer-lopez-vanilla-ice-earn-2013-razzie-nominations |website=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |accessdate=December 21, 2019 |date=January 9, 2013}}</ref>}} |- |[[36th Golden Raspberry Awards|2016]] |''[[The Boy Next Door (film)|The Boy Next Door]]'' |Worst Actress |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Jennifer Lopez among Razzies nominees for 'Boy Next Door' |url=https://www.foxnews.com/entertainment/jennifer-lopez-among-razzies-nominees-for-boy-next-door |website=[[Fox News]] |accessdate=December 21, 2019 |date=January 13, 2016}}</ref>}} |- |[[40th Golden Raspberry Awards|2020]] |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |[[The Razzie Redeemer Award]] |{{nom}} |{{center|<ref name="Razzies">{{cite web|url=https://www.razzies.com/razz-newz.html|title=RAZZ NEWZ - The Razzies!|website=razzies.com}}</ref>}} |- ! rowspan="2" scope="row" |[[Grammy Awards]] |[[42nd Grammy Awards|2000]] | "[[Waiting for Tonight]]" | rowspan="2" |[[Grammy Award for Best Dance Recording|Best Dance Recording]] | {{nom}} |<center><ref name="Grammy2000">{{cite news|url=http://transcripts.cnn.com/2000/SHOWBIZ/Music/01/04/grammy.noms.01/list.html|title=42nd Annual Grammy Awards nominations|publisher=CNN|accessdate=June 25, 2010|date=January 4, 2000| archivedate= October 25, 2009| archiveurl = https://web.archive.org/web/20091025161040/http://transcripts.cnn.com/2000/SHOWBIZ/Music/01/04/grammy.noms.01/list.html}}</ref></center> |- |[[43rd Grammy Awards|2001]] | "[[Let's Get Loud]]" | {{nom}} |<center><ref>{{cite news|url=http://archives.cnn.com/2001/SHOWBIZ/Music/02/21/grammy.winners/|title=43rd Grammy Awards|date=February 21, 2001|accessdate=June 25, 2010|publisher=CNN| archivedate= November 6, 2008|archiveurl = https://web.archive.org/web/20081106040823/http://archives.cnn.com/2001/SHOWBIZ/Music/02/21/grammy.winners/}}</ref></center> |- ! rowspan="2" scope="row" |[[Gotham Awards]] | rowspan="2" |[[Gotham Independent Film Awards 2019|2019]] | rowspan="2" |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |[[Gotham Independent Film Award for Best Feature|Best Feature]]{{efn|name=Producer}} |rowspan=1 {{nominated}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Nolfi |first1=Joey |title=Marriage Story sweeps Gotham Awards 2019: See the full list of winners |url=https://ew.com/movies/2019/12/02/gotham-awards-2019-winners-full-list/ |website=[[Entertainment Weekly]] |accessdate=December 14, 2019 |date=December 2, 2019}}</ref>}} |- | Audience Award{{efn|name=Producer}} | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Lewis |first1=Hilary |title=Gotham Awards: 'Marriage Story,' 'The Farewell,' 'Uncut Gems' Lead Nominations |url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/gotham-awards-nominations-2019-list-full-1247779/item/audience-award-1247804 |website=[[The Hollywood Reporter]] |accessdate=January 2, 2020 |date=October 24, 2019}}</ref>}} |- ! scope="row" | Groovevolt Music & Fashion Awards | 2006 | Jennifer Lopez | Most Fashionable Artist | {{won}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Third Annual Groovevolt Music Awards Winners Announced |url=https://www.prweb.com/releases/2006/01/prweb338329.htm |publisher=[[PRWeb]] |accessdate=January 2, 2020 |date=January 27, 2006 |archive-date=Enero 23, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210123022912/http://www.prweb.com/releases/2006/01/prweb338329.htm |url-status=dead }}</ref>}} |- ! rowspan="2" scope="row" |''[[Guinness World Records]]'' |2003 |''[[J to tha L–O! The Remixes]]'' |First Number-One Remix Album on the [[Billboard 200|''Billboard'' 200]] | {{won}} |{{center|<ref name="Guinness" />}} |- |2012 | "[[On the Floor]]" {{small|(featuring [[Pitbull (rapper)|Pitbull]])}} |Highest Viewed Female Music Video of All Time |{{won}} |{{center|<ref name="Guinness" />}} |- ! scope="row" |[[Hollywood Critics Association|Hollywood Critics Association Awards]] {{anchor|H}} |2020 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |[[Hollywood Critics Association#Award categories|Best Supporting Actress]] |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web |title='1917' Wins Best Picture at 3rd Annual Hollywood Critics Association Awards |url=https://variety.com/2020/scene/awards/1917-best-picture-hollywood-critics-association-awards-joaquin-phoenix-lupita-nyongo-1203462463/ |website=[[Variety (magazine)|Variety]] |accessdate=January 10, 2020 |date=January 9, 2020}}</ref>}} |- ! scope="row" |[[Hollywood Walk of Fame]] |2013 |Jennifer Lopez |Star on Hollywood Walk of Fame (Recording Category) |{{won}} |<center><ref>{{cite news|last=Johnson|first=Reed|title=Jennifer Lopez, new Walk of Famer, cites Fonda among role models|url=http://www.latimes.com/entertainment/music/posts/la-et-ms-jennifer-lopez-gets-star-on-hollywood-walk-of-fame-20130623,0,4699689.story?track=rss|work=Los Angeles Times |accessdate=June 26, 2013|date=June 23, 2013}}</ref></center> |- ! scope="row" |[[Houston Film Critics Society|Houston Film Critics Society Awards]] |[[Houston Film Critics Society Awards 2015|2016]] |''[[The Boy Next Door (film)|The Boy Next Door]]'' | Worst Film{{efn|name=Producer}} | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=National Society of Film Critics names 'Spotlight' best picture;'The Revenant' leads Houston critics' nominations |url=https://www.chron.com/entertainment/movies_tv/article/National-Society-of-Film-Critics-names-6735679.php |website=Chron.com |publisher=[[Houston Chronicle|Houston Chronicle News Services]] |accessdate=December 29, 2019 |date=January 4, 2016}}</ref>}} |- ! scope="row" |[[Human Rights Campaign]] |2013 |Jennifer Lopez |Ally for Equality Award |{{won}} |{{center|<ref name="HRC">{{cite web|last1=Chasmer|first1=Jessica|title=Jennifer Lopez: Singer-actress to receive Human Rights Campaign award|url=http://www.washingtontimes.com/news/2013/sep/22/human-rights-campaign-honor-jennifer-lopez/|website=[[The Washington Times]]|accessdate=September 21, 2017|date=September 22, 2013}}</ref><br /><ref>{{cite web|title=HRC to Honor Jennifer Lopez with Ally for Equality Award at 2013 National Dinner|url=http://www.hrc.org/blog/entry/hrc-to-honor-jennifer-lopez-with-ally-for-equality-award-at-2013-national-d|work=HRC Blog|publisher=Human Rights Campaign|accessdate=September 25, 2013|date=September 20, 2013|archive-date=Septiyembre 25, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130925143143/http://www.hrc.org/blog/entry/hrc-to-honor-jennifer-lopez-with-ally-for-equality-award-at-2013-national-d|url-status=dead}}</ref>}} |- ! scope="row" |[[Hungarian Music Awards]] | 2002 |''[[J.Lo (album)|J.Lo]]'' | Foreign Pop Album of the Year | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Jelöltek 2002 |url=http://www.fonogram.hu/jeloltek-2002 |publisher=[[Hungarian Music Awards]] |accessdate=December 22, 2019 |language=Hungarian}}</ref>}} |- ! rowspan="2" scope="row" | IFPI Top Sales Music Award, Hong Kong {{anchor|I}} | 2001 |''[[J.Lo (album)|J.Lo]]'' | rowspan="2" |Ten Best Sales Releases, Foreign | {{won}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Hong Kong Top Sales Music Award presented [2001-2016]: 2001 |url=https://www.ifpihk.org/hong-kong-top-sales-music-award-presented-01-11/hong-kong-top-sales-music-award-presented/2001 |publisher=IFPI Hong Kong |accessdate=December 21, 2019 |archive-date=December 27, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191227184054/http://www.ifpihk.org/hong-kong-top-sales-music-award-presented-01-11/hong-kong-top-sales-music-award-presented/2001 |url-status=dead }}</ref>}} |- | 2003 |''[[This Is Me... Then]]'' | {{won}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Hong Kong Top Sales Music Award presented [2001-2016]: 2003 |url=https://www.ifpihk.org/hong-kong-top-sales-music-award-presented-01-11/hong-kong-top-sales-music-award-presented/2003 |publisher=IFPI Hong Kong |accessdate=December 21, 2019 |archive-date=December 27, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191227183810/http://www.ifpihk.org/hong-kong-top-sales-music-award-presented-01-11/hong-kong-top-sales-music-award-presented/2003 |url-status=dead }}</ref>}} |- ! scope="row" |[[iHeartRadio Fiesta Latina]] |2019 |Jennifer Lopez |[[iHeartRadio]] Premio Corazón Award |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Lee |first1=Tionah |title=Jennifer Lopez to be honored at the iHeart Radio Fiesta Latina |url=https://us.hola.com/celebrities/2019091027868/jennifer-lopez-iheart-fiesta-latina-awards-honor/ |website=[[¡Hola!]] |accessdate=November 11, 2019 |date=September 10, 2019 |archive-date=Nobiyembre 11, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191111130641/https://us.hola.com/celebrities/2019091027868/jennifer-lopez-iheart-fiesta-latina-awards-honor/ |url-status=dead }}</ref><br /><ref>{{cite web |last1=Almeida |first1=Celia |title=Ozuna Was the True Headliner of iHeartRadio's Uneven Fiesta Latina 2019 |url=https://www.miaminewtimes.com/music/concert-review-iheartradio-fiesta-latina-at-american-airlines-arena-miami-november-2-2019-11310890 |website=[[Miami New Times]] |accessdate=November 11, 2019 |date=November 3, 2019}}</ref>|}} |- ! scope="row" |[[iHeartRadio MMVAs]] |[[2011 MuchMusic Video Awards|2011]] |Jennifer Lopez |People's Choice: Favorite International |{{nom}} | |- ! scope="row" |[[iHeartRadio Music Awards]] |[[2016 iHeartRadio Music Awards|2016]] |Jennifer Lopez |Best Triple Threat |{{nominated}} |<center><ref>{{cite web | url=http://news.iheart.com/articles/trending-104650/new-iheartradio-music-awards-category-added-14470792/ | title=New iHeartRadio Music Awards Category Added: Biggest Triple Threat | publisher=iHeartMedia, Inc. | date=March 9, 2016 | accessdate=March 9, 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160414013251/http://news.iheart.com/articles/trending-104650/new-iheartradio-music-awards-category-added-14470792/ | archive-date=April 14, 2016 | url-status=dead }}</ref></center> |- ! rowspan="10" scope="row" |[[Imagen Awards]] |1998 |''[[Selena (film)|Selena]]'' |Lasting Image Award |{{won}} |<center><ref>{{cite journal|title=Caption Only|journal=[[Los Angeles Times]]|date=April 2, 1998|page=50|url=https://pqasb.pqarchiver.com/latimes/access/28386528.html?dids=28386528:28386528&FMT=CITE&FMTS=CITE:FT&type=current&date=Apr+02%2C+1998&author=&pub=Los+Angeles+Times&desc=Caption+Only&pqatl=google|accessdate=July 2, 2013}}{{Dead link|date=Septiyembre 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><br /><ref name="Notable Caribbeans" /></center> |- | rowspan="3" |2016 | Jennifer Lopez | Powerful & Influential Latinos in Entertainment (Honoree) | {{won}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Imagen Announces Its 8th Annual List of Powerful & Influential Latinos in the Entertainment Industry |url=https://www.imagen.org/2016/11/16/imagen-announces-its-8th-annual-list-of-powerful-influential-latinos-in-the-entertainment-industry/ |publisher=[[Imagen Awards|The Imagen Foundation]] |date=November 16, 2016 |access-date=Abril 6, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200111085034/https://www.imagen.org/2016/11/16/imagen-announces-its-8th-annual-list-of-powerful-influential-latinos-in-the-entertainment-industry/ |archive-date=Enero 11, 2020 |url-status=dead}}</ref>}} |- | rowspan="7" |''[[Shades of Blue (TV series)|Shades of Blue]]'' | Best Primetime Television Program – Drama{{efn|name=Producer}} | {{nom}} | rowspan="2" |<center><ref>{{cite web|url=https://www.imagen.org/2016/07/18/nominations-announced-for-the-31st-annual-imagen-awards/|title=Nominations Announced for the 31st Annual Imagen Awards|publisher=[[Imagen Awards|The Imagen Foundation]]|accessdate=July 21, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20170804053800/https://www.imagen.org/2016/07/18/nominations-announced-for-the-31st-annual-imagen-awards/|archive-date=Agosto 4, 2017|url-status=dead}}</ref></center> |- | Best Actress – Television | {{nom}} |- | rowspan="2" |2017 | Best Primetime Television Program – Drama{{efn|name=Producer}} | {{nom}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |title=2017 Imagen Awards Winners, Honorees & Nominees |url=https://www.imagen.org/awards/past-imagen-awards-winners/2017-imagen-awards-winners-nominees/ |publisher=[[Imagen Awards|The Imagen Foundation]] |accessdate=December 22, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190406130928/https://www.imagen.org/awards/past-imagen-awards-winners/2017-imagen-awards-winners-nominees/ |archivedate=April 6, 2019}}</ref>}} |- | Best Actress – Television | {{nom}} |- | rowspan="2" |2018 | Best Primetime Television Program – Drama{{efn|name=Producer}} | {{nom}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |last1=Pederson |first1=Erik |title=Imagen Awards Nominations: 'The Shape Of Water', 'Coco' Among Best Picture Hopefuls |url=https://deadline.com/2018/07/imagen-awards-nominations-2018-shape-of-water-coco-guillermo-del-toro-1202423451/ |website=[[Deadline Hollywood]] |accessdate=December 22, 2019 |date=July 9, 2018}}</ref>}} |- | Best Actress – Television | {{nom}} |- | rowspan="2" | 2019 | Best Primetime Television Program – Drama{{efn|name=Producer}} | {{nom}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |last1=Pederson |first1=Erik |title=Imagen Awards Nominations: 2019 Field Includes Antonio Banderas, Jennifer Lopez & Pedro Almodovar |url=https://deadline.com/2019/07/imagen-awards-nominations-2019-field-includes-antonio-banderas-jennifer-lopez-pedro-almodovar-1202641451/ |website=[[Deadline Hollywood]] |accessdate=December 22, 2019 |date=July 1, 2019}}</ref>}} |- |''[[Second Act (film)|Second Act]]'' | Best Actress – Feature Film | {{nom}} |- ! rowspan="2" scope="row" |[[Independent Spirit Awards]] |[[11th Independent Spirit Awards|1996]] |''[[My Family (film)|My Family]]'' | rowspan="2" |[[Independent Spirit Award for Best Supporting Female|Best Supporting Female]] |{{nom}} |<center><ref>{{cite book |last1=J. Leonard |first1=David |last2=R. Lugo-Lugo |first2=Carmen |title=Latino History and Culture: An Encyclopedia |date=March 17, 2015 |publisher=[[Routledge]] |page=299 |url=https://books.google.com/books?id=FPBnBwAAQBAJ&pg=PA299&lpg=PA299 |accessdate=November 14, 2019|isbn=9781317466468 }}</ref></center> |- |[[35th Independent Spirit Awards|2020]] |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |{{nom}} |<center><ref>{{Cite web|url=https://deadline.com/2019/11/spirit-awards-nominations-full-list-nominees-indie-film-ifp-1202792053/|title=Film Independent Spirit Award Nominations: 'Uncut Gems', 'The Lighthouse' & 'Honey Boy' Come Up Big|last=D'Alessandro|first=Anthony|last2=D'Alessandro|first2=Anthony|date=November 21, 2019|website=Deadline|language=en|access-date=November 22, 2019}}</ref></center> |- ! rowspan="2" scope="row" | Indiana Film Journalists Association Awards | rowspan="2" | 2019 | rowspan="2" |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' | Best Supporting Actress |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Lindquist |first1=David |title='Marriage Story,' Adam Driver honored by Indiana movie critics |url=https://www.indystar.com/story/entertainment/movies/2019/12/16/marriage-story-adam-driver-honored-indiana-movie-critics/2656372001/ |website=[[The Indianapolis Star]] |accessdate=December 16, 2019 |date=December 16, 2019}}</ref>}} |- | Best Film{{efn|name=Producer}} | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Neglia |first1=Matt |title=The 2019 Indiana Film Journalists Association (IFJA) Nominations |url=https://www.nextbestpicture.com/latest/the-2019-indiana-film-journalists-association-ifja-nominations |publisher=nextbestpicture.com |accessdate=December 29, 2019 |date=December 11, 2019}}</ref>}} |- ! scope="row" |[[IndieWire Critics Poll]] | 2019 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |[[IndieWire Critics Poll#Categories|Best Supporting Actress]] |{{runner-up}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Kohn |first1=Eric |title=2019 Critics Poll: The Best Films and Performances According to Over 300 Critics From Around the World |url=https://www.indiewire.com/2019/12/best-movies-2019-critics-survey-poll-performances-parasite-adam-driver-lupita-nyongo-1202197615/ |website=[[IndieWire]] |accessdate=December 17, 2019 |date=December 16, 2019}}</ref>}} |- ! rowspan="7" scope="row" |[[Winter Music Conference#International Dance Music Awards|International Dance Music Awards]] | rowspan="2" |2000 |Jennifer Lopez |[[Winter Music Conference|Best New Dance Artist]] |{{won}} | rowspan="2" |<center><ref>{{cite web |url=http://wintermusicconference.com/events/idmas/index.php?wmcyear=2000 |title=27th Annual International Dance Music Awards&nbsp;– Winter Music Conference 2012 – WMC 2012 |publisher=[[Winter Music Conference]] |accessdate=July 11, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140814080436/http://wintermusicconference.com/events/idmas/index.php?wmcyear=2000 |archive-date=August 14, 2014 |url-status=dead }}</ref></center> |- |"[[Waiting for Tonight]]" |[[Winter Music Conference|Best Dance Video]] |{{won}} |- |2007 |"[[Control Myself]]" <small>(with [[LL Cool J]])</small> |[[Winter Music Conference|Best Rap/Hip Hop Dance Track]] |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=22nd Annual International Dance Music Awards |url=http://www.wintermusicconference.com/idmaballot/nominees/archived/index.php?year=2007 |publisher=[[Winter Music Conference]] |accessdate=December 23, 2019|archive-url = https://web.archive.org/web/20130421033207/http://www.wintermusicconference.com/idmaballot/nominees/archived/index.php?year=2007|archive-date = April 21, 2013}}</ref>}} |- | rowspan="2" |2012 | rowspan="2" |"[[On the Floor]]" {{small|(featuring [[Pitbull (rapper)|Pitbull]])}} |[[Winter Music Conference|Best Latin/Reggaeton Track]] |{{nom}} | rowspan="2" |<center><ref name="12D1">{{cite web |url=http://dancemusic.about.com/od/intldancemusicawards/a/27th-Annual-International-Dance-Music-Awards-Nominees-And-Winners.htm |title=27th Annual International Dance Music Awards Nominees and Winners |publisher=[[About.com]]. [[The New York Times Company]] |date=March 22, 2012 |accessdate=April 13, 2012 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170622032744/http://dancemusic.about.com/od/intldancemusicawards/a/27th-Annual-International-Dance-Music-Awards-Nominees-And-Winners.htm |archivedate=June 22, 2017 }}</ref><br /><ref name="into">{{cite web|title=27th Annual International Dance Music Awards (Nominations) 2012|url=http://wintermusicconference.com/events/idmas/index.php?wmcyear=2012|publisher=Winter Music Conference|accessdate=March 1, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20170302102041/http://wintermusicconference.com/events/idmas/index.php?wmcyear=2012|archive-date=March 2, 2017|url-status=dead}}</ref></center> |- |[[Winter Music Conference|Best Commercial/Dance Pop Track]] |{{nom}} |- |2013 |"[[Dance Again]]" {{small|(featuring Pitbull)}} |Best Latin Dance Track |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=28th Annual International Dance Music Awards |url=http://www.wintermusicconference.com/events/idmas/index.php?wmcyear=2013#idmanominees |publisher=[[Winter Music Conference]] |accessdate=December 23, 2019|archive-url = https://web.archive.org/web/20130307192804/http://www.wintermusicconference.com/events/idmas/index.php?wmcyear=2013#idmanominees|archive-date = March 7, 2013}}</ref>}} |- |2015 |"[[Booty (song)|Booty]]" {{small|(featuring [[Iggy Azalea]])}} |Best Commercial/Pop Dance Track |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=IDMA Nominees for the year 2014 presented in 2015 |url=http://www.wintermusicconference.com/events/idmas/ |publisher=[[Winter Music Conference]] |accessdate=December 26, 2019 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6WhrWDjKK?url=http://www.wintermusicconference.com/events/idmas/ |archivedate=March 1, 2015}}</ref>}} |- ! rowspan="3" scope="row" | Israel Teen Choice Awards |2001 | rowspan="2" |Jennifer Lopez | rowspan="2" |International Female Singer |{{nom}} | |- |2002 |{{won}} | |- |2003 |[[Bennifer]] |Choice Romance |{{won}} | |- ! rowspan="2" scope="row" |[[Italian Music Awards]] |2001 | rowspan="2" | Jennifer Lopez | rowspan="2" |[[Italian Music Awards#Winners and nominations|Best International Female Artist]] |{{nom}} |{{center|<ref>{{Cite web | url = http://www.rockol.it/news-27502/Le-nomination-agli-Italian-Music-Awards--quasi-un-plebiscito-per-i-L%C3%B9napop | publisher = Rockol.it | accessdate = December 20, 2019 | title = Le nomination agli Italian Music Awards: quasi un plebiscito per i Lùnapop | date = January 12, 2001 | language = Italian}}</ref>}} |- |2003 |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Comunicato Stampa: 'Italian Music Awads', le nomination |url=http://rockol.it/news-57723/comunicato-stampa-italian-music-awads-nomination |publisher=Rockol.it |accessdate=December 19, 2019 |language=Italian |date=October 23, 2003}}</ref>}} |- ! scope="row" |[[Kiss (UK radio station)|Kiss Awards]] {{anchor|K}} | 2005 | Jennifer Lopez | Style Icon | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Vote |url=http://promo.kissclients.com/kissclients/kissawards/catergories.htm |publisher=[[Kiss (UK radio station)|Kiss Awards]] |accessdate=December 31, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180819182331/http://promo.kissclients.com/kissclients/kissawards/catergories.htm |archivedate=August 19, 2018}}</ref>}} |- ! rowspan="6" scope="row" |[[Latin American Music Awards]] {{anchor|L}} |[[Latin American Music Awards of 2015|2015]] |"[[Back It Up (Prince Royce song)|Back It Up]]" <small>(with [[Prince Royce]])</small> |Favorite Dance Song |{{nom}} |<center><ref>{{cite web|last1=Oyola|first1=Michelle|title=Latin American Music Awards 2015: How to Vote Online?|url=http://heavy.com/entertainment/2015/09/latin-american-music-awards-2015-how-to-vote-online/|website=[[Heavy.com]]|accessdate=September 8, 2015|date=September 2, 2015|archive-date=Septiyembre 7, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150907225207/http://heavy.com/entertainment/2015/09/latin-american-music-awards-2015-how-to-vote-online/|url-status=dead}}</ref></center> |- |[[Latin American Music Awards of 2016|2016]] |"[[El Mismo Sol]]" <small>(with [[Alvaro Soler]])</small> |Favorite Pop/Rock Song |{{nom}} |<center><ref name="billboard">{{cite web | url=http://www.billboard.com/articles/columns/latin/7494720/2016-latin-american-music-awards-nominees-nicky-jam-becky-g-banda-ms-juan-gabriel-telemundo | title=Latin American Music Awards 2016 Nominees: Nicky Jam, Becky G, Banda MS & More | website=[[Billboard (magazine)|Billboard]]| publisher=Prometheus Global Media | date=August 31, 2016 | accessdate=September 1, 2016}}</ref> </center> |- |[[Latin American Music Awards of 2017|2017]] |"[[Olvídame y Pega la Vuelta]]" <small> (with [[Marc Anthony]])</small> |Favorite Tropical Song |{{nom}} |<center><ref>{{cite web|last1=Fernandez|first1=Suzette|title=Shakira & Maluma Lead 2017 Latin AMAs Awards Nominations: See Full List|url=http://www.billboard.com/articles/columns/latin/7968822/2017-latin-amas-awards-nominations-full-list|website=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|accessdate=September 21, 2017|date=September 19, 2017}}</ref></center> |- | rowspan="2" |[[Latin American Music Awards of 2018|2018]] |[[Jennifer Lopez: All I Have]] |Favorite Tour |{{nom}} | rowspan="2" |<center><ref>{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/columns/latin/8481760/2018-latin-amas-winner-list|title=2018 Latin AMA's Awards Winners: Full List|date=October 25, 2018|website=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|accessdate=October 25, 2018}}</ref></center> |- |Jennifer Lopez |Favorite Female Artist |{{nom}} |- |[[Latin American Music Awards of 2019|2019]] |[[It's My Party (tour)|It's My Party]] |Favorite Tour |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Latin American Music Awards 2019: Winners List |url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/latin-amas-2019-see-complete-list-winners-1240856/item/artista-del-ano-artist-year-1236359 |website=[[The Hollywood Reporter]] |accessdate=December 23, 2019 |date=October 17, 2019}}</ref>}} |- ! rowspan="3" scope="row" | Latino Entertainment Film Awards{{efn|These awards are administered by the Latino Entertainment Journalists Association.<ref>{{cite web |last1=Levine |first1=Jon |title=Latino Entertainment Journalists Association Launches |url=https://www.thewrap.com/latino-entertainment-journalists-association-launches/ |website=[[TheWrap]] |accessdate=January 6, 2020 |date=December 7, 2018}}</ref>}} | rowspan="3" | 2020 | rowspan="2" |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' | Best Picture | {{nom}} | rowspan="3" |{{center|<ref>{{cite web |title='The Irishman' and '1917' Lead 2019 Latino Entertainment Film Awards by LEJA, Jennifer Lopez Gets Lifetime Achievement Award |url=http://www.latinojournalists.com/2020/01/05/the-irishman-and-1917-lead-2019-latino-entertainment-film-awards-by-leja-jennifer-lopez-gets-lifetime-achievement-award/ |publisher=Latino Entertainment Journalists Association |accessdate=January 6, 2020 |date=January 5, 2020 |archive-date=14 Enero 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200114124818/http://www.latinojournalists.com/2020/01/05/the-irishman-and-1917-lead-2019-latino-entertainment-film-awards-by-leja-jennifer-lopez-gets-lifetime-achievement-award/ |url-status=dead }}</ref>}} |- | Best Supporting Actress | {{won}} |- | Jennifer Lopez |[[Rita Moreno]] Lifetime Achievement Award | {{won}} |- ! rowspan="2" scope="row" |[[Latin Grammy Awards]]{{efn|Note: "[[Back It Up (Prince Royce song)|Back It Up (Spanish Version)]]" was also nominated for [[Latin Grammy Award for Best Urban Song|Best Urban Song]] in [[16th Annual Latin Grammy Awards|2015]], however in this category the nomination is credited to the songwriters and not the performer. The song was written by [[Savan Kotecha]], [[Ilya Salmanzadeh]], Prince Royce and Pitbull.}} | rowspan="2" |2000 | rowspan="2" |"[[No Me Ames]]" |Best Pop Performance by a Duo/Group with Vocals |{{nom}} | rowspan="2" |<center><ref name="latingrammy">{{cite news|url=http://articles.latimes.com/2000/jul/08/entertainment/ca-49420|title=The 1st Latin Grammy Nominations – The Full Nominations|date=July 8, 2000|work=[[Los Angeles Times]]}}</ref></center> |- |[[Latin Grammy Award for Best Short Form Music Video|Best Music Video]] |{{nom}} |- ! rowspan="8" scope="row" |[[Lo Nuestro Awards]] | rowspan="3" |[[Premio Lo Nuestro 2000|2000]] |Jennifer Lopez and Marc Anthony |[[Lo Nuestro Award for Pop Group or Duo of the Year|Pop Group or Duo of the Year]] |{{nom}} | rowspan="3" |{{center|<ref>{{Cite news | last = Anchea | first = Maximo | title = El 5 de mayo entregan Premio Lo Nuestro a Musica Latina en Miami | language = Spanish | newspaper = [[The Jersey Journal|El Nuevo Hudson]] | date = April 27, 2000 | publisher =[[Advance Publications]] }}</ref>}} |- | rowspan="3" |Jennifer Lopez |[[Lo Nuestro Award for Pop Female Artist of the Year|Pop Female Artist of the Year]] |{{nom}} |- | rowspan="2" |[[Lo Nuestro Award for Pop New Artist of the Year|Pop New Artist of the Year]] |{{nom}} |- |[[Premio Lo Nuestro 2008|2008]] |{{won}} |{{center|<ref>{{cite news |url=http://www.terra.com/musica/noticias/todos_los_ganadores_premios_lo_nuestro/oci256730 |title=Todos los ganadores Premios Lo Nuestro |work=[[Terra Networks]] |publisher=[[Telefónica]] |date=February 22, 2008 |accessdate=September 27, 2013 |language=Spanish |archive-date=3 Hulyo 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170703082401/http://www.terra.com/musica/noticias/todos_los_ganadores_premios_lo_nuestro/oci256730 |url-status=dead }}</ref>}} |- | rowspan="3" |[[Premio Lo Nuestro 2015|2015]] | rowspan="3" |"[[Adrenalina (Wisin song)|Adrenalina]]" <small>(with [[Wisin]] and [[Ricky Martin]])</small> |[[Lo Nuestro Award for Urban Song of the Year|Urban Song of the Year]] | {{nom}} | rowspan="3" |{{center| <ref>{{cite news |url=http://www.peopleenespanol.com/article/premio-lo-nuestro-2015-la-lista-completa-de-nominados-univision-enrique-iglesias |title=Premio Lo Nuestro 2015: La lista completa de nominados |work=[[People (magazine)|People]]|date=December 2, 2014 |accessdate=December 2, 2014 |language=Spanish}}</ref>}} |- |[[Lo Nuestro Award for Collaboration of the Year|Urban Collaboration of the Year]] |{{nom}} |- |[[Lo Nuestro Award for Video of the Year|Video of the Year]] |{{nom}} |- |2019 |Jennifer Lopez |Social Media Artist | {{won}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Calvario |first1=Liz |title=2019 Premio Lo Nuestro: Complete List of Winners |url=https://www.etonline.com/2019-premio-lo-nuestro-complete-list-of-winners-119827 |website=[[Entertainment Tonight]] |accessdate=December 13, 2019 |date=February 21, 2019}}</ref>}} |- ! scope="row" |[[London Film Critics' Circle|London Film Critics' Circle Awards]] | 2020 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |[[London Film Critics' Circle Award for Supporting Actress of the Year|Supporting Actress of the Year]] |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Pulver |first1=Andrew |title=The Souvenir leads nominations for London critics' circle film awards |url=https://www.theguardian.com/film/2019/dec/17/the-souvenir-london-critics-circle-film-awards-irishman-1917 |website=[[The Guardian]] |accessdate=December 18, 2019 |date=December 18, 2019}}</ref>}} |- ! scope="row" | Lone Star Film Awards |1997 |''[[Selena (film)|Selena]]'' |Best Actress |{{won}} |<center><ref name="Notable Caribbeans">{{cite book|author1=Serafín Mendez Mendez|author2=Neysa Rodríguez Deyne|author3=Gail Cueto|title=Notable Caribbeans and Caribbean Americans: A Biographical Dictionary|url=https://archive.org/details/notablecaribbean0000mend|date=2003|page=[https://archive.org/details/notablecaribbean0000mend/page/258 258]|publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=0313314438}}</ref></center> |- ! scope="row" |[[Los Angeles Film Critics Association|Los Angeles Film Critics Association Awards]] |[[2019 Los Angeles Film Critics Association Awards|2019]] |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |[[Los Angeles Film Critics Association Award for Best Supporting Actress|Best Supporting Actress]] |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web|url=https://www.indiewire.com/2019/12/la-film-critics-2019-winners-1202195434/|title=LA Film Critics Association Announces 2019 Winners (Updating List)|website=[[IndieWire]]|first=Ryan|last=Lattanzio|date=December 8, 2019|accessdate=December 8, 2019}}</ref>}} |- ! scope="row" |[[Los Premios MTV Latinoamérica]] |2007 |Jennifer Lopez |[[Los Premios MTV Latinoamérica for Best MTV Tr3́s Artist|MTV Tr3́s Viewer's Choice Award – Best Pop Artist]] |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Belinda Tops 'Los Premios MTV Latinoamerica 2007' With 5 Nominations |url=https://top40-charts.com/news.php?nid=35429&string=Babasonicos |website=[[Top40-Charts]] |accessdate=December 28, 2019 |date=September 13, 2007}}</ref>}} |- ! rowspan="7" scope="row" |[[LOS40 Music Awards]] | rowspan="2" |[[Los Premios 40 Principales 2007|2007]] | Jennifer Lopez | Mejor Artista (Best Artist) | {{nom}} | rowspan="2" | |- | "[[Qué Hiciste]]" | Mejor Canción (Best Song) | {{nom}} |- |[[Los Premios 40 Principales 2011|2011]] | "[[On the Floor]]" {{small|(featuring [[Pitbull (rapper)|Pitbull]])}} |[[Premios 40 Principales for Best International Song|Best International Song]] | {{nom}} | |- |[[Los Premios 40 Principales 2012|2012]] | rowspan="2" |Jennifer Lopez | Best International Spanish Language Artist | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Conoce a los nominados de los Premios 40 Principales España 2012 |url=https://los40.cl/2013/conoce-a-los-nominados-de-los-premios-40-principales-espana-2012-4278.html |publisher=[[LOS40 Music Awards]] |accessdate=December 23, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191223083338/https://los40.cl/2013/conoce-a-los-nominados-de-los-premios-40-principales-espana-2012-4278.html |archivedate=December 23, 2019 |date=January 23, 2013}}</ref>}} |- | rowspan="3" |[[LOS40 Music Awards 2016|2016]] |[[Premios 40 Principales for Best International Artist|International Artist of the Year]] | {{nom}} | rowspan="3" |{{center|<ref>{{cite web |title=LOS40 announces nominees for the LOS40 Music Awards and reveals details of the music event of the yea |url=https://www.prisa.com/en/noticias/notas-de-prensa/los40-announces-nominees-for-the-los40-music-awards-and-reveals-details-of-the-music-event-of-the-yea |publisher=[[PRISA]] |accessdate=December 24, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191224022153/https://www.prisa.com/en/noticias/notas-de-prensa/los40-announces-nominees-for-the-los40-music-awards-and-reveals-details-of-the-music-event-of-the-yea |archivedate=December 24, 2019 |date=October 7, 2016}}</ref>}} |- | rowspan="2" |"[[Ain't Your Mama]]" | International Song of the Year | {{nom}} |- |[[Los Premios 40 Principales for Best International Video|International Video of the Year]] | {{nom}} |- ! scope="row" |[[March of Dimes]] {{anchor|M}} | 2013 | Jennifer Lopez {{small|(for the [[Lopez Family Foundation]])}} | Grace Kelly Award | {{won}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Khatchatourian |first1=Maane |title=Jennifer Lopez Honored at March of Dimes' Celebration of Babies Luncheon |url=https://variety.com/2013/scene/vpage/jennifer-lopez-honored-at-march-of-dimes-celebration-of-babies-luncheon-1200927839/ |website=[[Variety (magazine)|Variety]] |accessdate=December 29, 2019 |date=December 6, 2013}}</ref>}} |- ! scope="row" | MiTRL Music Awards |2007 |Jennifer Lopez |Chica of the Year (Female of the Year) |{{nom}} | |- ! rowspan="3" scope="row" |[[MTV Asia Awards]] |[[MTV Asia Awards 2002|2002]] | rowspan="3" |Jennifer Lopez | rowspan="3" |[[MTV Asia Award for Favorite Female Artist|Favorite Female Artist]] | {{nom}} |<center><ref>{{cite web |title=And the nominees for the 1st MTV Asia Awards are... |url=https://www.philstar.com/lifestyle/young-star/2001/12/14/143656/and-nominees-1st-mtv-asia-awards-are |website=[[The Philippine Star]] |accessdate=December 2, 2019 |date=December 14, 2001}}</ref></center> |- |[[MTV Asia Awards 2003|2003]] | {{nom}} | |- |[[MTV Asia Awards 2004|2004]] | {{nom}} |<center><ref>{{cite web |last1=Chi |first1=Minnie |title=Love is in the Air at the 2004 MTV Asia Awards |url=https://international.ucla.edu/institute/article/6739 |publisher=[[University of California, Los Angeles]] |accessdate=December 14, 2019 |date=January 23, 2004}}</ref></center> |- ! rowspan="10" scope="row" |[[MTV Europe Music Awards]] | rowspan="2" |[[1999 MTV Europe Music Awards|1999]] | rowspan="8" |Jennifer Lopez |[[MTV Europe Music Award for Best New Act|Breakthrough Artist]] | {{nom}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |last1=Ives |first1=Brian |title=Britney, BSB Top Nominations For MTV Europe Awards |url=http://www.mtv.com/news/1426920/britney-bsb-top-nominations-for-mtv-europe-awards-spears-mariah-puffy-manson-to-perform/ |website=[[MTV News]] |accessdate=December 27, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191109141609/http://www.mtv.com/news/1426920/britney-bsb-top-nominations-for-mtv-europe-awards-spears-mariah-puffy-manson-to-perform/ |archivedate=November 9, 2019 |date=October 5, 1999}}</ref>}} |- |[[MTV Europe Music Award for Best R&B|Best R&B Artist]] | {{nom}} |- | rowspan="2" |[[2000 MTV Europe Music Awards|2000]] |[[MTV Europe Music Award for Best Female|Best Female Artist]] | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Madonna and Eminem triumph at MTV awards |url=https://edition.cnn.com/2000/SHOWBIZ/Music/11/16/mtv.awards/index.html |website=[[CNN]] |accessdate=December 27, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110129174435/https://edition.cnn.com/2000/SHOWBIZ/Music/11/16/mtv.awards/index.html |archivedate=January 29, 2011 |date=November 16, 2000}}</ref>}} |- | Best R&B Artist |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Madonna's MTV triumTph |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/1027299.stm |website=[[BBC News]] |accessdate=December 27, 2019 |date=November 17, 2000}}</ref>}} |- |[[2001 MTV Europe Music Awards|2001]] |Best Female Artist |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Gorillaz storm MTV Awards |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/1643395.stm |website=[[BBC News]] |accessdate=December 27, 2019 |date=November 8, 2001}}</ref>}} |- | rowspan="2" |[[2002 MTV Europe Music Awards|2002]] |Best R&B Artist |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web|title=MTV Europe Music Awards 2002 Nominations|url=http://www.billboard.com/articles/news/74018/mtv-europe-music-awards-2002-nominations|website=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|accessdate=September 22, 2017|date=September 30, 2002}}</ref>}} |- |Best Female Artist |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Triple MTV awards win for Eminem |url=http://news.bbc.co.uk/cbbcnews/hi/music/newsid_2479000/2479411.stm |website=[[BBC News]] |accessdate=December 27, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171112111555/http://news.bbc.co.uk/cbbcnews/hi/music/newsid_2479000/2479411.stm |archivedate=November 12, 2017 |date=November 15, 2002}}</ref>}} |- |[[2003 MTV Europe Music Awards|2003]] |Best R&B Artist | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=MTV awards rock Edinburgh |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/scotland/3245921.stm |website=[[BBC News]] |accessdate=December 27, 2019 |date=November 6, 2003}}</ref>}} |- | rowspan="2" |[[2011 MTV Europe Music Awards|2011]] |"[[On the Floor]]" {{small|(featuring [[Pitbull (rapper)|Pitbull]])}} |[[MTV Europe Music Award for Best Song|Best Song]] | {{nom}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |title=The 2011 MTV EMA Nominees |url=https://www.capitalfm.com/events/mtv-emas/photos/2011-nominees/beyonce/ |website=[[Capital (radio network)|Capital]] |accessdate=December 27, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111028184947/http://www.capitalfm.com/events/mtv-emas/photos/2011-nominees/katy-perry/#jennifer-lopez |archivedate=October 28, 2011}}</ref><br /><ref>{{cite web |title=Lady Gaga leads MTV European Music Awards |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/lady-gaga-leads-mtv-european-music-awards-2357939.html |website=[[The Independent]] |accessdate=December 27, 2019 |date=September 20, 2011}}</ref>}} |- |Jennifer Lopez |Best Female Artist | {{nom}} |- ! rowspan="7" scope="row" |[[MTV Movie & TV Awards]] |[[1998 MTV Movie Awards|1998]] |''[[Selena (film)|Selena]]'' |[[MTV Movie Award for Best Breakthrough Performance|Best Breakthrough Performance]] | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite book |author1=Clint C Wilson II |author2=Felix Gutierrez |author3=Lena CHao |title=Racism, Sexism, and the Media |date=2013 |publisher=[[SAGE Publishing]] |page=97 |url=https://books.google.com/books?id=idI5DQAAQBAJ&pg=PA97 |accessdate=December 27, 2019|isbn=9781452217512 }}</ref>}} |- | rowspan="2" |[[1999 MTV Movie Awards|1999]] | rowspan="2" |''[[Out of Sight]]'' |[[MTV Movie Award for Best Actor in a Movie|Best Female Performance]] | {{nom}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |last1=Green |first1=Willow |title=MTV Movie Award Nominations |url=https://www.empireonline.com/movies/news/mtv-movie-award-nominations/ |website=[[Empire (film magazine)|Empire]] |accessdate=December 27, 2019 |date=April 20, 1999}}</ref>}} |- |[[MTV Movie Award for Best Kiss|Best Kiss]] {{small|(with [[George Clooney]])}} | {{nom}} |- | rowspan="2" |[[2001 MTV Movie Awards|2001]] | rowspan="2" |''[[The Cell]]'' |Best Female Performance | {{nom}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |title=Movie Awards 2001 |url=http://www.mtv.com/movie-awards/2001 |website=[[MTV]] |accessdate=December 27, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190531173207/http://www.mtv.com/movie-awards/2001 |archivedate=May 31, 2019}}</ref>}} |- |[[MTV Movie Award for Best Dressed|Best Dressed]] |{{won}} |- |[[2011 MTV Movie Awards|2011]] |''[[The Back-up Plan]]'' |Best Latino Actor |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Justin Timberlake y Mila Kunis se roban el show en los MTV Movie Awards |url=https://peopleenespanol.com/article/justin-timberlake-y-mila-kunis-se-roban-el-show-en-los-mtv-movie-awards/ |website=[[People en Español]] |accessdate=December 23, 2019 |language=Spanish |date=June 6, 2011}}</ref>}} |- |[[2015 MTV Movie Awards|2015]] |''[[The Boy Next Door (film)|The Boy Next Door]]'' |[[MTV Movie Award for Best Scared-As-S**t Performance|Best Scared-As-S**t Performance]] |{{won}} |<center><ref>{{cite web|last1=Wickman|first1=Kase|title=Here Are Your 2015 MTV Movie Awards Nominees|url=http://www.mtv.com/news/2095540/mtv-movie-awards-nominations-2015/|website=[[MTV News]]|accessdate=March 5, 2015|date=March 4, 2015|archive-date=Abril 12, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150412072632/http://www.mtv.com/news/2095540/mtv-movie-awards-nominations-2015/|url-status=dead}}</ref></center> |- ! rowspan="24" scope="row" |[[MTV Video Music Awards]] | rowspan="5" |[[1999 MTV Video Music Awards|1999]] | rowspan="4" |"[[If You Had My Love]]" |[[MTV Video Music Award for Best Female Video|Best Female Video]] | {{nom}} | rowspan="5" |<center><ref>{{cite journal|title=Asia Pacific Quarterly|journal=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|date=August 7, 1999|volume=111|issue=32|url=https://books.google.com/?id=mAgEAAAAMBAJ&pg=PA54-IA2&dq=jennifer+lopez+if+you+had+my+love#v=onepage&q&f=false|accessdate=November 29, 2016|issn=0006-2510}}</ref></center> |- |[[MTV Video Music Award for Best Dance Video|Best Dance Video]] | {{nom}} |- |[[MTV Video Music Award for Best Pop Video|Best Pop Video]] | {{nom}} |- |[[MTV Video Music Award for Best New Artist|Best New Artist in a Video]] | {{nom}} |- |www.jenniferlopez.com |[[MTV Video Music Award for Best Artist Website|Best Artist Website]] | {{nom}} |- | rowspan="2" |[[2000 MTV Video Music Awards|2000]] | rowspan="2" |"[[Waiting for Tonight]]" |Best Dance Video |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Pelletiere |first1=Nicole |title=Pics that prove J.Lo's VMA style has come a long way since the early 2000s |url=https://abcnews.go.com/GMA/Style/pics-prove-jlos-vma-style-long-early-2000s/story?id=57246217 |publisher=[[ABC News]] |accessdate=December 20, 2019 |date=August 19, 2018}}</ref>}} |- |[[MTV Video Music Award for Best Choreography|Best Choreography in a Video]] | {{nom}} | |- | rowspan="2" |[[2001 MTV Video Music Awards|2001]] | rowspan="2" |"[[Love Don't Cost a Thing (song)|Love Don't Cost a Thing]]" |Best Female Video | {{nom}} | rowspan="2" |<center><ref>{{cite web|last=D'Angelo|first=Joe|title=Britney Spears To Debut New Single at Video Music Awards|url=http://www.mtv.com/news/articles/1446661/britney-debut-new-single-at-vmas.jhtml|publisher=MTV News. MTV Networks|accessdate=February 16, 2013|date=August 15, 2001|archive-date=Nobiyembre 7, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121107203526/http://www.mtv.com/news/articles/1446661/britney-debut-new-single-at-vmas.jhtml|url-status=dead}}</ref></center> |- |Best Dance Video | {{nom}} |- |[[2002 MTV Video Music Awards|2002]] |"[[I'm Real (Jennifer Lopez song)|I'm Real (Murder Remix)]]" |[[MTV Video Music Award for Best Hip-Hop Video|Best Hip-Hop Video]] |{{Won}} |{{center|<ref>{{cite web |title=2002 MTV Video Music Awards Winners |url=https://www.billboard.com/articles/news/74257/2002-mtv-video-music-awards-winners |website=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |accessdate=December 20, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180630085844/https://www.billboard.com/articles/news/74257/2002-mtv-video-music-awards-winners |archivedate=June 30, 2018 |date=September 1, 2002}}</ref>}} |- | rowspan="4" |[[2003 MTV Video Music Awards|2003]] | rowspan="4" |"[[I'm Glad]]" |Best Female Video | {{Nom}} | rowspan="4" |<center><ref>{{cite web |title=2003 MTV Video Music Awards Nominees |url=https://www.billboard.com/articles/news/69818/2003-mtv-video-music-awards-nominees |website=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |accessdate=November 16, 2019 |date=July 25, 2003}}</ref></center> |- |Best Dance Video | {{nom}} |- |Best Choreography in a Video | {{nom}} |- |[[MTV Video Music Award for Best Art Direction|Best Art Direction in a Video]] | {{nom}} |- | rowspan="4" |[[2005 MTV Video Music Awards|2005]] | rowspan="4" |"[[Get Right (Jennifer Lopez song)|Get Right]]" |Best Dance Video | {{nom}} | |- |[[MTV Video Music Award for Best Direction|Best Direction in a Video]] | {{nom}} | rowspan="3" |{{center|<ref>{{cite journal |title=Arts & Entertainment |journal=[[Hispanic Link]] |date=2005 |page=8 |url=https://books.google.com/books?id=JZ8pAQAAIAAJ |accessdate=January 6, 2020 |quote=Jennifer López's ''Get Right'' video competes against ''La tortura'' for best choreography and is also nominated in directing and editing categories.}}</ref>}} |- |Best Choreography in a Video | {{nom}} |- |[[MTV Video Music Award for Best Editing|Best Editing in a Video]] | {{nom}} |- | rowspan="2" |[[2012 MTV Video Music Awards|2012]] |"[[Dance Again]]" |Best Choreography | {{nom}} | rowspan="2" |<center><ref>{{cite web|last1=Kaufman|first1=Gil|title=2012 VMA Nominations: The Complete List|url=http://www.mtv.com/news/1690827/video-music-awards-nominees-list-2012/|website=[[MTV News]]|accessdate=February 14, 2015|date=July 30, 2012|archive-date=Marso 11, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160311162922/http://www.mtv.com/news/1690827/video-music-awards-nominees-list-2012/|url-status=dead}}</ref></center> |- |Jennifer Lopez |[[MTV Video Music Award for Best Latino Artist|Best Latino Artist]] | {{nom}} |- |[[2013 MTV Video Music Awards|2013]] |"[[Live It Up (Jennifer Lopez song)|Live It Up]]" |Best Choreography | {{nom}} |<center><ref>{{cite web|last=Montgomery|first=James|title=2013 Video Music Award Nominations: Get The Full List!|url=http://www.mtv.com/news/articles/1710689/vma-nominations-list-2013.jhtml|publisher=MTV News. Viacom International, Inc.|accessdate=July 17, 2013|date=July 17, 2013|archive-date=Hulyo 18, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130718183305/http://www.mtv.com/news/articles/1710689/vma-nominations-list-2013.jhtml|url-status=dead}}</ref></center> |- | rowspan="3" |[[2018 MTV Video Music Awards|2018]] | rowspan="2" |"[[Dinero (song)|Dinero]]" |[[MTV Video Music Award for Best Collaboration|Best Collaboration]] |{{won}} | rowspan="2" |<center><ref>{{cite web |last1=Atkinson |first1=Katie |title=MTV VMAs 2018 Complete Winners List |url=https://www.billboard.com/articles/events/vma/8471097/vma-2018-winners |website=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |accessdate=November 12, 2019 |date=August 20, 2018}}</ref></center> |- |[[MTV Video Music Award for Best Latino Artist|Best Latin]] |{{nom}} |- |Jennifer Lopez |[[Michael Jackson Video Vanguard Award]] |{{won}} |<center><ref name="RS VMA">{{cite web |last1=Exposito |first1=Suzy |title=MTV Video Vanguard Award: Jennifer Lopez's 10 Most Career-Defining Videos |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/jennifer-lopez-mtv-vmas-video-vanguard-713338/ |website=[[Rolling Stone]] |accessdate=November 12, 2019 |date=August 20, 2018}}</ref></center> |- ! rowspan="3" scope="row" |[[MTV Video Music Awards Japan]] |[[2003 MTV Video Music Awards Japan|2003]] |"[[Jenny From The Block]]" | rowspan="2" |[[MTV Video Music Award Japan for Best Female Video|Best Female Music Video]] | {{nom}} | |- |[[2005 MTV Video Music Awards Japan|2005]] |"[[Get Right]]" | {{nom}} | |- |[[2014 MTV Video Music Awards Japan|2014]] |"[[Live It Up (Jennifer Lopez song)|Live It Up]]" |[[MTV Video Music Award Japan for Best Collaboration|Best Collaboration]] | {{nom}} | |- ! rowspan="2" scope="row" | MTV Video Play Awards |2012 |"[[On the Floor]]" {{small|(featuring [[Pitbull (rapper)|Pitbull]])}} | rowspan="2" |Platinum Award | {{won}} |<center><ref>{{cite web|title=Jessie J, Adele Receive MTV Video Play Awards|url=http://www.mtv.co.uk/jessie-j/news/jessie-j-adele-receive-mtv-video-play-awards|website=[[MTV]]|accessdate=February 13, 2015|date=February 8, 2012|archive-date=22 Disyembre 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141222220948/http://www.mtv.co.uk/jessie-j/news/jessie-j-adele-receive-mtv-video-play-awards|url-status=dead}}</ref></center> |- |2013 |"[[Dance Again]]" {{small|(featuring [[Pitbull (rapper)|Pitbull]])}} |{{won}} |<center><ref>{{cite web|last1=Hart|first1=Tina|title=MTV honours most-played music videos of 2012|url=http://www.musicweek.com/news/read/mtv-honours-most-played-music-videos-of-2012/053570|website=[[Music Week]]|publisher=Dave Roberts|accessdate=February 13, 2015|date=February 13, 2013}}</ref></center> |- ! scope="row" | Music City Film Critics Association Awards |2020 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |Best Supporting Actress |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Ciccarone |first1=Erica |title=The Music City Film Critics Association Nominations Are In |url=https://www.nashvillescene.com/arts-culture/film/article/21107780/the-music-city-film-critics-association-nominations-are-in |website=[[Nashville Scene]] |accessdate=December 23, 2019 |date=December 23, 2019}}</ref>}} |- ! rowspan="5" scope="row" | MVPA Awards | rowspan="2" | 2000 | rowspan="2" | "[[Waiting for Tonight]]" |Pop Video of the Year |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite journal|title=With Eight, Lauryn Hill Tops Nominees For MVPA Awards|url=https://archive.org/details/sim_billboard_2000-04-01_112_14/page/102|journal=Billboard|date=April 1, 2000|volume=112|issue=14|page=102|publisher=Nielsen Business Media, Inc.|issn=0006-2510}}</ref>}} |- | Best Hair | {{won}} |{{center|<ref>{{cite journal|title=Chemical Bros. Video Wins 3 MVPA Awards|journal=Billboard|date=April 29, 2000|volume=112|issue=18|publisher=Nielsen Business Media, Inc.|issn=0006-2510}}</ref>}} |- | rowspan="3" | 2005 | rowspan="3" | "[[Get Right]]" | Choreography | {{nom}} | rowspan="3" |{{center|<ref>{{cite web |last1=Gottlieb |first1=Steven |title=NEWS: MVPA Award Nominees Announced (Updated) |url=https://www.videostatic.com/vs/2005/03/news-mvpa-award-nominees-announced-updated.html |publisher=VideoStatic |accessdate=December 30, 2019 |date=March 18, 2005}}</ref>}} |- | Styling | {{nom}} |- | Make-Up | {{nom}} |- ! rowspan="7" scope="row" |[[My VH1 Music Awards]] | rowspan="4" | 2000 | rowspan="2" | Jennifer Lopez | Woman of the Year | {{nom}} | rowspan="4" |{{center|<ref>{{cite web |title=VH1 And VH1.com Announce Finalists For "My VH1 Music Awards," The First Interactive Music Awards Show |url=http://www.mi2n.com/press.php3?press_nb=14062 |publisher=Music Industry News Network |accessdate=January 1, 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20001215080700/http://www.mi2n.com/press.php3?press_nb=14062 |archivedate=December 15, 2000 |date=October 24, 2000}}</ref><br /><ref>{{cite journal |title=Subject: Congrats! |journal=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |date=December 16, 2000 |volume=112 |issue=51 |page=9 |url=https://books.google.com/books?id=OxEEAAAAMBAJ&pg=PA9 |accessdate=January 1, 2020 |publisher=Nielsen Business Media, Inc.}}</ref>}} |- | Booty Shake | {{nom}} |- | "[[Waiting for Tonight]]" | Sexxxiest Video | {{nom}} |- |''[[The Cell]]'' | Double Threat (Musician-Actors) | {{nom}} |- | rowspan="3" | 2001 | Jennifer Lopez | Navel Academy | {{nom}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |last1=Wiederhorn |first1=Jon |title=U2, Dave Matthews Lead My VH1 Music Awards Nominees |url=http://www.mtv.com/news/1450497/u2-dave-matthews-lead-my-vh1-music-awards-nominees/ |website=[[MTV News]] |accessdate=January 1, 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180302165402/http://www.mtv.com/news/1450497/u2-dave-matthews-lead-my-vh1-music-awards-nominees/ |archivedate=March 2, 2018 |date=November 2, 2001}}</ref>}} |- | "[[Love Don't Cost a Thing (song)|Love Don't Cost a Thing]]" | Is It Hot in Here or Is It Just My Video | {{nom}} |- | "[[What's Going On (remix album)|What's Going On]]" {{small|(with various artists)}} | There's No "I" in Team (Best Collaboration) | {{won}} |{{center|<ref>{{cite web |title=DMB Is 'My VH1' Favorite |url=https://www.billboard.com/articles/news/77564/dmb-is-my-vh1-favorite |website=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |accessdate=January 1, 2020 |date=December 3, 2001}}</ref>}} |- ! rowspan="2" scope="row" |[[NAACP Image Awards]] {{anchor|N}} |2003 |''[[Maid in Manhattan]]'' |[[NAACP Image Award for Outstanding Actress in a Motion Picture|Outstanding Actress in a Motion Picture]] |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Brown Sugar and Barbershop vie for black film awards |url=https://www.theguardian.com/film/2002/dec/06/news |website=[[The Guardian]] |accessdate=December 11, 2019 |date=December 6, 2002}}</ref>}} |- |2020 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |[[NAACP Image Award for Outstanding Supporting Actress in a Motion Picture|Outstanding Supporting Actress in a Motion Picture]] |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Haring |first1=Bruce |title=NAACP Image Awards Nominees: 'Harriet,' 'When They See Us', Netflix Lead Way |url=https://deadline.com/2020/01/naacp-image-awards-nominees-list-2020-nominations-1202825419/ |website=[[Deadline Hollywood]] |accessdate=January 10, 2020 |date=January 9, 2020}}</ref>}} |- ! scope="row" |[[National Film Academy|National Film & TV Awards]] |2019 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |Best Actress |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Jennifer Lopez, Sharon Stone, Toy Story 4, Quentin Tarantino and Once Upon A Time in Hollywood win big at the 2nd annual National Film & TV Awards 2019. |url=https://www.nationalfilmandtvawards.com/2019/12/jennifer-lopez-sharon-stone-toy-story-4-quentin-tarantino-and-once-upon-a-time-in-hollywood-win-big-at-the-2nd-annual-national-film-tv-awards-2019/ |website=National Film & TV Awards |publisher=[[National Film Academy]] |accessdate=December 11, 2019 |date=December 4, 2019 |archive-date=4 Disyembre 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191204204301/https://www.nationalfilmandtvawards.com/2019/12/jennifer-lopez-sharon-stone-toy-story-4-quentin-tarantino-and-once-upon-a-time-in-hollywood-win-big-at-the-2nd-annual-national-film-tv-awards-2019/ |url-status=dead }}</ref>}} |- ! scope="row" |[[National Society of Film Critics|National Society of Film Critics Awards]] |[[2019 National Society of Film Critics Awards|2020]] |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |[[National Society of Film Critics Award for Best Supporting Actress|Best Supporting Actress]] |{{runner-up|3rd place}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Nyren |first1=Erin |title=National Society of Film Critics Names 'Parasite' Best Picture |url=https://variety.com/2020/film/news/national-society-of-film-critics-2020-winners-1203456641/ |website=[[Variety (magazine)|Variety]] |accessdate=January 5, 2020 |date=January 4, 2020}}</ref>}} |- ! scope="row" |[[New York Film Critics Online|New York Film Critics Online Awards]] |[[New York Film Critics Online#2019|2019]] |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' | Top 10 Films{{efn|name=Producer}} | {{won}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Beresford |first1=Trilby |title='Parasite' Voted Best Picture by New York Film Critics Online |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/parasite-voted-best-picture-by-new-york-film-critics-online-1259537 |website=[[The Hollywood Reporter]] |accessdate=December 29, 2019 |date=December 7, 2019}}</ref>}} |- ! scope="row" | Nevada Film Critics Society |2019 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |Best Supporting Actress |{{won}} |{{center|<ref name="Metacritic" />}} |- ! rowspan="11" scope="row" |[[Nickelodeon Kids' Choice Awards]] | rowspan="2" |[[2000 Kids' Choice Awards|2000]] | rowspan="3" |Jennifer Lopez |Favorite New Music Artist |{{won}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |last1=Gill |first1=John |title=Will Smith, Backstreet Boys Win At Kids' Choice Awards |url=http://www.mtv.com/news/1425161/will-smith-backstreet-boys-win-at-kids-choice-awards/ |website=[[MTV News]] |accessdate=December 27, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190618032919/http://www.mtv.com/news/1425161/will-smith-backstreet-boys-win-at-kids-choice-awards/ |archivedate=June 18, 2019 |date=April 17, 2000}}</ref>}} |- |[[Kids' Choice Award for Favorite Female Singer|Favorite Female Singer]] | {{nom}} |- |[[2001 Kids' Choice Awards|2001]] |Favorite Female Singer |{{nom}} | |- | rowspan="2" |[[2002 Kids' Choice Awards|2002]] |''[[The Wedding Planner]]'' | Favorite Movie Actress | {{won}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Pink Is Kids' Choice |url=https://www.billboard.com/articles/news/76034/pink-is-kids-choice |website=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |accessdate=December 27, 2019 |date=April 22, 2002}}</ref>}} |- | Jennifer Lopez | Favorite Female Singer | {{nom}} | |- | rowspan="3" |[[2003 Kids' Choice Awards|2003]] |''[[Maid in Manhattan]]'' | Favorite Movie Actress | {{nom}} | |- | Jennifer Lopez | Favorite Female Singer | {{nom}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |last1=Oei |first1=Lily |title=J. Lo, Justin top Nick noms |url=https://variety.com/2003/film/news/j-lo-justin-top-nick-noms-1117880527/ |website=[[Variety (magazine)|Variety]] |accessdate=December 27, 2019 |date=February 13, 2003}}</ref>}} |- | "[[Jenny from the Block]]" | Favorite Song | {{nom}} |- |[[2004 Kids' Choice Awards|2004]] | Jennifer Lopez | Favorite Female Singer | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Cameron Diaz and Mike Myers Are Tapped as Co-Hosts of Nickelodeon's 17TH Annual Kids' Choice Awards Live Telecast Saturday, April 3 |url=http://www.nickkcapress.com/2004KCA/content/nominee.php |publisher=[[Nickelodeon]] |accessdate=December 28, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191201035426/http://www.nickkcapress.com/2004KCA/content/nominee.php |archivedate=December 1, 2019 |format=Press Release |date=January 19, 2004}}</ref>}} |- |[[2016 Kids' Choice Awards|2016]] |''[[Home (2015 film)|Home]]'' |Favorite Voice from an Animated Movie | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Ceron |first1=Ella |title=Here's Everyone Who Was Nominated for a 2016 Kids Choice Award |url=https://www.teenvogue.com/story/2016-kids-choice-awards-nominations |website=[[Teen Vogue]] |accessdate=December 27, 2019 |date=February 2, 2016}}</ref>}} |- |[[2019 Kids' Choice Awards|2019]] |''[[World of Dance (TV series)|World of Dance]]'' | Favorite TV Judges {{small|(shared with [[Derek Hough]] and [[Ne-Yo]])}} | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Calvario |first1=Liz |title=2019 Nickelodeon Kids' Choice Awards: Complete List of Winners |url=https://www.etonline.com/2019-nickelodeon-kids-choice-awards-complete-list-of-winners-121794 |website=[[Entertainment Tonight]] |accessdate=27 December 2019 |date=March 23, 2019 |archive-date=24 Marso 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190324161248/https://www.etonline.com/2019-nickelodeon-kids-choice-awards-complete-list-of-winners-121794 |url-status=dead }}</ref>}} |- ! scope="row" | North Carolina Film Critics Association Awards | 2020 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' | Best Supporting Actress | {{nominated}} |{{center|<ref name="Metacritic" />}} |- ! rowspan="4" scope="row" |[[NRJ Music Award]]s |2002 |Jennifer Lopez |International Female Artist of the Year | {{won}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Dido is double winner in France |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/1771852.stm |website=[[BBC News]] |accessdate=December 19, 2019 |date=January 20, 2002}}</ref>}} |- | rowspan="3" | 2003 |JenniferLopez.com |Music Website of the Year | {{won}} |{{center|<ref>{{cite web |title=NRJ Music Awards 2003 |url=https://www.nrj.fr/music-awards/actualites/nrj-music-awards-2002-236040 |publisher=[[NRJ]] |accessdate=December 19, 2019 |language=French |date=November 11, 2003 |archive-date=19 Disyembre 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191219184136/https://www.nrj.fr/music-awards/actualites/nrj-music-awards-2002-236040 |url-status=dead }}</ref>}} |- | Jennifer Lopez | International Female Artist of the Year | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Bienvenue sur les NRJ Music Awards 2003: Album International|url=http://www.nrj.fr/awards/awards2003/home.php?nav=vote&cat=9 |publisher=[[NRJ]] |accessdate=December 31, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20050307133104/http://www.nrj.fr/awards/awards2003/home.php?nav=vote&cat=5 |archivedate=March 7, 2005 |language=French}}</ref>}} |- |''[[J to tha L–O! The Remixes]]'' | International Album of the Year | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Bienvenue sur les NRJ Music Awards 2003: Artiste Féminine Internationale |url=http://www.nrj.fr/awards/awards2003/home.php?nav=vote&cat=9 |publisher=[[NRJ]] |accessdate=December 31, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20050307133104/http://www.nrj.fr/awards/awards2003/home.php?nav=vote&cat=9 |archivedate=March 7, 2005 |language=French}}</ref>}} |- ! scope="row" | Oklahoma Film Critics Circle Awards {{anchor|O}} |2019 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |Best Supporting Actress |{{won}} |{{center|<ref name="Metacritic" />}} |- ! scope="row" | Online Association of Female Film Critics |2019 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |Best Supporting Actress |{{won}} |{{center|<ref name="Metacritic" />}} |- ! scope="row" |[[Online Film Critics Society|Online Film Critics Society Awards]] |2020 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |[[Online Film Critics Society Award for Best Supporting Actress|Best Supporting Actress]] |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web |title=2019 Awards (23rd Annual) |url=https://ofcs.org/awards/2019-awards-23rd-annual/ |publisher=[[Online Film Critics Society]] |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200107040810/https://ofcs.org/awards/2019-awards-23rd-annual/ |archivedate=January 7, 2020 |accessdate=December 24, 2019 |date=December 23, 2019}}</ref>}} |- ! scope="row" |[[Palm Springs International Film Festival]] {{anchor|P}} |2020 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |Spotlight Award |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Fuster |first1=Jeremy |title=Jennifer Lopez to Receive Palm Springs Film Festival's Spotlight Award |url=https://www.thewrap.com/jennifer-lopez-palm-springs-film-festival-spotlight-award/ |website=[[TheWrap]] |accessdate=December 14, 2019 |date=November 25, 2019}}</ref>}} |- ! rowspan="15" scope="row" |[[People's Choice Awards]] | rowspan="2" |[[27th People's Choice Awards|2001]] |Jennifer Lopez |Favorite Female Musical Performer | {{nom}} | rowspan="2" | |- |''[[The Cell]]'' |Favorite Motion Picture Actress | {{nom}} |- |[[29th People's Choice Awards|2003]] | rowspan="2" | Jennifer Lopez |Favorite Female Musical Performer | {{nom}} | |- |[[31st People's Choice Awards|2005]] |Best Smile | {{nom}} |<center><ref>{{cite web|url=http://www.peopleschoice.com/pca/awards/nominees/index.jsp?year=2005 |title=People's Choice Awards 2005 Nominees |publisher=PeoplesChoice.com |accessdate=April 9, 2012}}</ref></center> |- |[[37th People's Choice Awards|2011]] | rowspan="2" |''[[American Idol]]'' | rowspan="2" |Choice Competition TV Show | {{won}} | rowspan="2" |<center><ref>{{cite web|url=http://www.peopleschoice.com/pca/awards/nominees/index.jsp?year=2011 |title=People's Choice Awards 2011 Nominees |publisher=PeoplesChoice.com |accessdate=April 9, 2012 |url-status=dead |archiveurl=https://www.webcitation.org/63UOErYYD?url=http://www.usatoday.com/life/music/awards/mtvmusicawards/2011-08-26-video-music-award-winners-list_n.htm |archivedate=November 26, 2011 }}</ref><br /><ref>{{cite web|url=http://www.peopleschoice.com/pca/awards/nominees/index.jsp?year=2012 |title=People's Choice Awards 2012 Nominees |publisher=PeoplesChoice.com |accessdate=April 9, 2012 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303175611/http://www.peopleschoice.com/pca/awards/nominees/index.jsp?year=2012 |archivedate=March 3, 2016 }}</ref></center> |- |[[38th People's Choice Awards|2012]] | {{won}} |- | rowspan="3" |2013 | rowspan="2" |Jennifer Lopez |Favorite Female Artist | {{nom}} | rowspan="3" |<center><ref name="2013People">{{cite web|url=http://www.peopleschoice.com/pca/nominations/vote.jsp?pollId=120033 |title=Nominate your favorites for People's Choice Awards 2013 |publisher=PeoplesChoice.com |accessdate=October 28, 2012}}</ref></center> |- |Favorite Pop Artist | {{nom}} |- |"[[Dance Again]]" |Favorite Music Video | {{nom}} |- |[[41st People's Choice Awards|2015]] |Jennifer Lopez |Favorite Pop Artist | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web|title=People's Choice Awards 2015: The winner's list|url=http://www.ew.com/article/2015/01/07/peoples-choice-awards-2015-the-winners-list|website=[[Entertainment Weekly]]|accessdate=November 19, 2016|archive-date=Hunyo 26, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150626173259/http://www.ew.com/article/2015/01/07/peoples-choice-awards-2015-the-winners-list|url-status=dead}}</ref>}} |- | rowspan="2" |[[42nd People's Choice Awards|2016]] | rowspan="2" |''[[The Boy Next Door (film)|The Boy Next Door]]'' |Favorite Dramatic Movie Actress | {{nom}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web|url=http://www.peopleschoice.com/pca/awards/nominees/index.jsp?year=2016|title=2016 Nominees & Winners|work=People's Choice Awards|accessdate=October 3, 2015}}</ref>}} |- |Favorite Thriller Movie{{efn|name=Producer}} | {{nom}} |- |[[43rd People's Choice Awards|2017]] |''[[Shades of Blue (TV series)|Shades of Blue]]'' |Favorite TV Crime Drama Actress |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web|title=People's Choice Awards 2017: Full List of Nominees|url=http://blog.peopleschoice.com/2016/11/15/peoples-choice-awards-2017-full-list-of-nominees/|website=People's Choice|accessdate=November 19, 2016|date=November 15, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161117063137/http://blog.peopleschoice.com/2016/11/15/peoples-choice-awards-2017-full-list-of-nominees/|archive-date=November 17, 2016|url-status=dead}}</ref>}} |- | rowspan="2" |[[45th People's Choice Awards|2019]] |Jennifer Lopez |The Style Star of 2019 | {{nom}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |last1=Yang |first1=Rachel |title=People's Choice Awards 2019 full list of winners |url=https://ew.com/awards/2019/11/11/peoples-choice-awards-2019-full-list-winners/ |website=[[Entertainment Weekly]] |accessdate=December 23, 2019 |date=November 11, 2019}}</ref>}} |- |[[It's My Party (tour)|It's My Party]] |The Concert Tour of 2019 | {{nom}} |- ! scope="row" |[[People Magazine Awards|''People'' Magazine Awards]] |2014 | Jennifer Lopez |Triple Threat Award |{{won}} |<center><ref>{{cite web|last=Jordan |first=Julie |url=http://people.com/awards/jennifer-lopez-at-the-people-magazine-awards-wins-triple-threat-award/ |title=PEOPLE Magazine Awards: Jennifer Lopez Wins Triple Threat Award |publisher=People. Time Inc. |date=December 18, 2014 |accessdate=November 27, 2016}}</ref></center> |- ! scope="row" | Phoenix Critics Circle Awards |2019 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |Best Supporting Actress |{{nom}} |{{center|<ref name="Metacritic" />}} |- ! scope="row" | Philadelphia Film Critics Circle |2019 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |Best Supporting Actress |{{runner-up}} |{{center|<ref name="Metacritic" />}} |- ! rowspan="2" scope="row" |[[Pollstar|''Pollstar'' Awards]] |2018 |[[Jennifer Lopez: All I Have]] |Best Residency |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=30th Annual Pollstar Awards Nominations Announced |url=https://www.pollstar.com/News/30th-annual-pollstar-awards-nominations-announced-136805 |website=[[Pollstar]] |accessdate=December 23, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190819194501/https://www.pollstar.com/News/30th-annual-pollstar-awards-nominations-announced-136805 |archivedate=August 19, 2019 |date=November 30, 2018}}</ref>}} |- |2019 |[[It's My Party (tour)|It's My Party]] |Best Latin Tour |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Willman |first1=Chris |title=Elton John Wins Pollstar's Top Tour Award, Vows to 'Win the F—ing Thing Next Year as Well' |url=https://variety.com/2020/music/news/elton-john-wins-pollstar-top-tour-award-1203496354/ |website=[[Variety (magazine)|Variety]] |accessdate=February 10, 2020 |date=February 7, 2020}}</ref>}} |- ! rowspan="3" scope="row" | Premios Amigo |2000 |''[[On the 6]]'' |Best International Album |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Los irlandeses U2 actuarán en la gala de los Premios Amigo |url=https://elpais.com/diario/2000/10/20/cultura/971992814_850215.html |website=[[El País]] |accessdate=December 20, 2019 |language=Spanish |date=October 20, 2000}}</ref>}} |- | rowspan="2" |2007 |Jennifer Lopez |rowspan="2"{{n/a}} |{{won}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |title=David Bisbal, 'Premio Amigo 2007' |url=https://www.20minutos.es/noticia/313158/0/seguimiento/bisbal/amigo/ |website=[[20 minutos]] |accessdate=December 20, 2019 |language=Spanish |date=November 28, 2007}}</ref>}} |- |"[[Qué Hiciste]]" |{{nom}} |- ! rowspan="43" scope="row" |[[Premios Juventud]] | rowspan="12" |[[2004 Premios Juventud|2004]] | rowspan="7" |Jennifer Lopez | She Steals the Show | {{nom}} | rowspan="12" |{{center|<ref>{{cite web |title=Hip, Young Hispanics to Honor Their Idols: 'Premios Juventud' First Ever Hispanic Youth Awards to Air Live on Univision Network Sept. 23 |url=https://www.businesswire.com/news/home/20040802006007/en/Hip-Young-Hispanics-Honor-Idols-Premios-Juventud |publisher=[[Business Wire]] |accessdate=December 22, 2019 |date=August 2, 2004}}</ref>}} |- | Best Moves |{{nom}} |- | All Over the Dial |{{nom}} |- | She's Totally Red Carpet | {{won}} |- | Paparazzi's Favorite Target | {{nom}} |- | Dream Chick |{{nom}} |- | My Idol Is |{{nom}} |- | rowspan="3" | Jennifer Lopez and [[Marc Anthony]] | Paparazzi's Favorite Target | {{won}} |- | Dynamic Duet | {{nom}} |- | rowspan="2" | Hottest Romance |{{nom}} |- |Jennifer Lopez and [[Ben Affleck]] |{{nom}} |- | "[[No Me Ames]]" | Catchiest Tune |{{nom}} |- | rowspan="5" |[[2005 Premios Juventud|2005]] | Jennifer Lopez | She's Got Style | {{won}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |title=La 2da entrega anual de 'Premios Juventud': Una noche de estrellas y estrenos |url=https://www.businesswire.com/news/home/20050923_es_1005655_generatedID/es/ |publisher=[[Business Wire]] |accessdate=December 22, 2019 |language=Spanish |date=September 22, 2005}}</ref>}} |- |''[[Shall We Dance? (2004 film)|Shall We Dance?]]'' and ''[[Monster-in-Law]]'' | She Steals the Show |{{won}} |- | Jennifer Lopez | Paparazzi's Favorite Target | {{nom}} | rowspan="3" |{{center|<ref>{{cite web |title=¿Quiénes son los famosos favoritos de la juventud hispana? Descúbralo en los 'Premios Juventud' de Univision el 22 de septiembre |url=https://www.businesswire.com/news/home/20050721_es_1005425_generatedID/es/ |publisher=[[Business Wire]] |accessdate=December 31, 2019 |language=Spanish |date=July 21, 2005}}</ref>}} |- | "[[Amar Sin Mentiras|Escapémonos (Tropical Version)]]" {{small|(with [[Marc Anthony]])}} | Dynamic Duet |{{nom}} |- | Jennifer Lopez and [[Marc Anthony]] | Hottest Romance |{{nom}} |- | rowspan="2" |[[2006 Premios Juventud|2006]] | Jennifer Lopez | She's Got Style |{{nom}} | rowspan="2" | |- |''[[An Unfinished Life]]'' | She Steals the Show |{{nom}} |- | rowspan="3" |[[2007 Premios Juventud|2007]] | rowspan="6" | Jennifer Lopez | She's Got Style | {{won}} | rowspan="3" |{{center|<ref>{{cite web |title=4th Annual ''Premios Juventud'' Awards on Univision Constructs an All-Star Musical Factory |url=https://www.businesswire.com/news/home/20070719006224/en/4th-Annual-Premios-Juventud-Awards-Univision-Constructs |publisher=[[Business Wire]] |accessdate=December 22, 2019 |date=July 20, 2007}}</ref>}} |- | Paparazzi's Favorite Target | {{nom}} |- | Girl of My Dreams | {{won}} |- | rowspan="6" |[[2008 Premios Juventud|2008]] | She's Got Style | {{won}} | rowspan="6" |{{center|<ref>{{cite web |title=Univision Announces Nominated Artists for Its 5th Annual "Premios Juventud" |url=https://www.businesswire.com/news/home/20080501006475/en/Univision-Announces-Nominated-Artists-5th-Annual-Premios |publisher=[[Business Wire]] |accessdate=December 21, 2019 |date=May 1, 2008}}</ref>}} |- | Girl of My Dreams | {{won}} |- | Paparazzi's Favorite Target | {{won}} |- | rowspan="2" |''[[El Cantante]]'' | She Steals the Show | {{nom}} |- | Favorite Flick | {{nom}} |- | Jennifer Lopez and [[Marc Anthony]] | Torrid Affairs | {{nom}} |- |[[2009 Premios Juventud|2009]] | Jennifer Lopez | She's Got Style | {{won}} | |- | rowspan="2" |[[2011 Premios Juventud|2011]] | "[[On the Floor]]" {{small|(with [[Pitbull (rapper)|Pitbull]])}} | The Perfect Combination | {{nom}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |last1=Cantor-Navas |first1=Judy |title=Prince Royce, Pitbull, Mana Among Univision's Premios Juventud Winners |url=https://www.billboard.com/articles/business/1177007/prince-royce-pitbull-mana-among-univisions-premios-juventud-winners |website=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |accessdate=December 22, 2019 |date=July 22, 2011}}</ref>}} |- | rowspan="3" | Jennifer Lopez | Actress Who Steals The Screen | {{nom}} |- | rowspan="2" |[[2013 Premios Juventud|2013]] |World Icon Award | {{won}} | rowspan="2" |<center><ref>{{cite web|last1=Baida|first1=Aiyana|title=Jennifer Lopez Wins Premios Juventud's World Icon Award (Video)|url=http://www.huffingtonpost.com/2013/07/19/jennifer-lopez-premios-juventud_n_3622993.html%7D|website=[[HuffPost]]|accessdate=November 19, 2016|date=July 19, 2013}}</ref><br /><ref>{{cite news| url=http://voces.huffingtonpost.com/2013/07/10/premios-juventud-2013-jennifer-lopez-canta-premio_n_3576301.html | work=HuffPost | title=Jennifer Lopez y Marc Anthony en 'Premios Juventud' | date=July 10, 2013 | first=Mandy | last=Fridmann}}</ref><br /><ref>{{cite web|url=http://www.latintimes.com/articles/6494/20130718/premios-juventud-2013-winners-list-ganadores-who-won.htm |title=Premios Juventud 2013 Winners List: Who Won? |date=July 18, 2013 |accessdate=September 22, 2017}}</ref></center> |- |Favorite Actress | {{won}} |- |[[2014 Premios Juventud|2014]] | "[[Adrenalina (Wisin song)|Adrenalina]]" {{small|([[Wisin]] featuring [[Ricky Martin]] and Jennifer Lopez)}} | The Perfect Combination | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Tinoco |first1=Armando |title=Premios Juventud 2014 Nominees: Prince Royce Tops Nominations List, Plus Angelique Boyer, Maite Perroni Score Nods In Telenovela Category |url=https://www.latintimes.com/premios-juventud-2014-nominees-prince-royce-tops-nominations-list-plus-angelique-boyer-171728 |website=Latin Times |publisher=[[IBT Media]] |accessdate=December 22, 2019 |date=May 7, 2014}}</ref>}} |- | rowspan="2" |[[2015 Premios Juventud|2015]] | rowspan="2" |''[[The Boy Next Door (film)|The Boy Next Door]]'' | She Steals the Show | {{won}} | rowspan="2" |<center><ref name="valdez1">{{cite news| url=http://www.latintimes.com/premios-juventud-2015-winners-list-luis-coronel-enrique-iglesias-take-most-awards-330119 | work=Latin Times | title=Premios Juventud 2015 Winners List: Luis Coronel, Enrique Iglesias Take Most Awards! | date=July 17, 2015 | first=Maria | last=Valdez}}</ref></center> |- | Favorite Movie{{efn|name=Producer}} | {{won}} |- | rowspan="3" |[[2016 Premios Juventud|2016]] |"[[Back It Up (Prince Royce song)|Back It Up]]" <small>(featuring [[Prince Royce]] & [[Pitbull (rapper)|Pitbull]])</small> |The Perfect Combination | {{nom}} | rowspan="3" |<center><ref>{{cite web |title=Premios Juventud 2016: Lista completa de ganadores |url=https://www.univision.com/especiales/premios-juventud/premios-juventud-2016-lista-completa-de-ganadores |publisher=[[Univision]] |accessdate=December 14, 2019 |language=Spanish |date=July 15, 2016 |archive-date=Marso 28, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190328092334/https://www.univision.com/especiales/premios-juventud/premios-juventud-2016-lista-completa-de-ganadores |url-status=dead }}</ref><br /><ref>{{cite web |title=Premios Juventud: Lista completa de nominados 2016 |url=https://www.univision.com/especiales/premios-juventud/premios-juventud-lista-completa-de-nominados-2016 |publisher=[[Univision]] |accessdate=December 22, 2019 |language=Spanish |date=June 3, 2016 |archive-date=Mayo 10, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510041042/https://www.univision.com/especiales/premios-juventud/premios-juventud-lista-completa-de-nominados-2016 |url-status=dead }}</ref></center> |- | rowspan="5" | Jennifer Lopez | She Steals the Show | {{nom}} |- | My Favorite Twitter Celebrity | {{nom}} |- | rowspan="4" |[[2019 Premios Juventud|2019]] | Scroll Stopper | {{nom}} | rowspan="4" |{{center|<ref>{{cite web |last1=Torres |first1=Alejandra |title=Premios Juventud 2019: the complete list of winners |url=https://us.hola.com/celebrities/2019071826097/premios-juventud-2019-winners/ |website=[[¡Hola!]] |accessdate=December 22, 2019 |date=July 18, 2019 }}{{Dead link|date=Hunyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>}} |- | Street Style | {{nom}} |- | Hair Obsessed | {{nom}} |- | Jennifer Lopez and [[Alex Rodriguez]] | Couple That Fired Up My Feed | {{nom}} |- ! scope="row" |[[Premios Ondas]] |2001 |Jennifer Lopez |Mención especial de la Organización |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Palmarés: 2001 |url=https://premiosondas.com/historia_2009-2000-01.php |language=Spanish |website=[[Premios Ondas]] |publisher=[[Cadena SER]] |accessdate=December 19, 2019 |archive-date=Disyembre 19, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191219185748/https://premiosondas.com/historia_2009-2000-01.php |url-status=dead }}</ref>}} |- ! scope="row" |[[Premios Oye!]] |2007 |Jennifer Lopez |Pop Español: Solista Femenina |{{nom}} | |- ! scope="row" |[[Radio Disney Music Awards]] {{anchor|R}} |2015 |Jennifer Lopez |[[Radio Disney Music Awards#Special awards|Hero Award]] |{{won}} |<center><ref>{{cite web|url=http://abcnews.go.com/Entertainment/2015-radio-disney-music-awards-jennifer-lopez-hero/story?id=30625481 |title=2015 Radio Disney Music Awards: Jennifer Lopez Gets Hero Award |publisher=ABC News |date=April 27, 2015 |accessdate=November 27, 2016}}</ref> </center> |- ! rowspan="2" scope="row" |[[Radio Music Awards]] | rowspan="2" | 2003 | rowspan="2" | Jennifer Lopez | Artist of the Year – Hip Hop Radio | {{nom}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |title=2003 Radio music awards nominees |url=https://top40-charts.com/news.php?nid=5623 |website=[[Top40-Charts]] |accessdate=December 27, 2019 |date=September 19, 2003}}</ref>}} |- | Artist of the Year – Top 40 Radio | {{nom}} |- ! scope="row" |[[Ritmo Latino|Ritmo Latino Music Awards]] | 1999 | Jennifer Lopez | New Artist of the Year | {{won}} |{{center|<ref>{{cite journal |last1=Lannert |first1=John |title=Ritmo Winners Chosen |journal=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |date=October 30, 1999 |volume=111 |issue=44 |page=74 |url=https://books.google.com/books?id=eAgEAAAAMBAJ&pg=PA74 |accessdate=December 27, 2019 |publisher=Nielsen Business Media, Inc.}}</ref>}} |- ! scope="row" |[[RTHK Top 10 Gold Songs Awards#International Pop Poll Awards|RTHK International Pop Poll Awards]] | 2012 | "[[On the Floor]]" {{small|(featuring [[Pitbull (rapper)|Pitbull]])}} | Top Ten International Gold Songs | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=23rd International Pop Poll |url=http://rthk9.rthk.hk/special/poppoll23/index.htm |website=[[RTHK]] |publisher=[[Government of Hong Kong]] |accessdate=December 27, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303172349/http://rthk.hk/special/poppoll23/index.htm |archivedate=March 3, 2016 |date=May 6, 2012}}</ref>}} |- ! scope="row" |[[San Francisco Bay Area Film Critics Circle|San Francisco Bay Area Film Critics Circle Awards]] {{anchor|S}} |2019 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |Best Supporting Actress |{{won}} |{{center|<ref name="Metacritic">{{cite web |last1=Dietz |first1=Jason |title=Best of 2019: Film Awards & Nominations Scorecared |url=https://www.metacritic.com/feature/2019-film-awards-and-nominations-scorecard |publisher=[[Metacritic]] |accessdate=December 14, 2019 |date=December 3, 2019 |archive-date=Enero 7, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200107031446/https://www.metacritic.com/feature/2019-film-awards-and-nominations-scorecard |url-status=dead }}</ref>}} |- ! scope="row" |[[Satellite Awards]] |[[24th Satellite Awards|2020]] |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |[[Satellite Award for Best Supporting Actress – Motion Picture|Best Actress in a Supporting Role]] |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web |title=2019 Winners |url=https://www.pressacademy.com/2019-ipa-awards/ |publisher=[[International Press Academy]] |accessdate=December 19, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191219204231/https://www.pressacademy.com/2019-ipa-awards/ |archivedate=December 19, 2019}}</ref>}} |- ! rowspan="2" scope="row" |[[Saturn Awards]] |[[24th Saturn Awards|1998]] |''[[Anaconda (film)|Anaconda]]'' | rowspan="2" |[[Saturn Award for Best Actress]] | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Hammond |first1=Pete |title=Notes On The Season: State Of The Race; Jennifer Lopez Soars Into Contention; Terry Gilliam Tilts At Oscar's Windmill |url=https://deadline.com/2019/12/jennifer-lopez-oscars-hustlers-terry-gilliam-parasite-1202809124/ |website=[[Deadline Hollywood]] |accessdate=December 27, 2019 |date=December 13, 2019}}</ref>}} |- |[[27th Saturn Awards|2001]] |''[[The Cell]]'' | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Nominees for 27th annual Saturn Awards |url=https://www.upi.com/Archives/2001/04/04/Nominees-for-27th-annual-Saturn-Awards/9791986356800/ |publisher=[[United Press International]] |accessdate=December 27, 2019 |date=April 4, 2001}}</ref>}} |- ! scope="row" |[[Screen Actors Guild Awards]] |2020 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |[[Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by a Female Actor in a Supporting Role|Outstanding Performance by a Female Actor in a Supporting Role]] |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Screen Actors Guild Award nominations revealed |url=https://edition.cnn.com/2019/12/11/entertainment/sag-2020-nominations/index.html |publisher=[[CNN]] |accessdate=December 11, 2019 |date=December 11, 2019 |archive-date=Disyembre 11, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191211155616/https://amp.cnn.com/cnn/2019/12/11/entertainment/sag-2020-nominations/index.html |url-status=dead }}</ref>}} |- ! scope="row" |[[Seattle Film Critics Society|Seattle Film Critics Society Awards]] |2019 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |Best Supporting Actress |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web |title='The Irishman' Leads the 2019 Seattle Film Critics Society Nominations |url=http://seattlefilmcritics.com/2019/12/09/the-irishman-leads-the-2019-seattle-film-critics-society-nominations/ |publisher=[[Seattle Film Critics Society]] |accessdate=December 10, 2019 |date=December 9, 2019}}</ref><br /><ref name="Metacritic" />}} |- ! rowspan="4" scope="row" |[[Shorty Awards]] | rowspan="4" |2011 | rowspan="4" |Jennifer Lopez |Celebrity |{{nom}} | rowspan="4" |<center><ref>{{cite web |url=http://shortyawards.com/JLo |title=Jennifer Lopez was nominated for a Shorty Award |publisher=[[Shorty Awards]] |date=March 26, 2012 |accessdate=April 9, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120122032635/http://shortyawards.com/JLo |archive-date=January 22, 2012 |url-status=dead }}</ref></center> |- |Music |{{nom}} |- |Actress |{{nom}} |- |Singer |{{nom}} |- ! scope="row" |[[ShoWest|ShoWest Convention Awards]] |2002 |Jennifer Lopez |Female Star of the Year |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Diorio |first1=Carl |title=ShoWest honors Lopez |url=https://variety.com/2002/film/news/showest-honors-lopez-1117860787/ |website=[[Variety (magazine)|Variety]] |accessdate=December 20, 2019 |date=February 14, 2002}}</ref><br /><ref>{{cite web |title=J Lo Heads Dazzling Turnout at ShoWest Awards in Las Vegas |url=https://www.hellomagazine.com/film/2002/03/08/showest/ |website=[[Hello! (magazine)|Hello!]] |accessdate=December 20, 2019 |date=March 8, 2002}}</ref>}} |- ! rowspan="2" scope="row" |[[Smash Hits Poll Winners Party]] | rowspan="2" | 2002 | rowspan="2" | Jennifer Lopez | Best Female Solo |{{runner-up|7th place}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |title=Smash Hits Poll Winners' Party 2002 |url=http://www.pollwinnersparty.com/pollwinnersparty/vote.shtml |publisher=[[Smash Hits Poll Winners Party]] |accessdate=December 27, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20021211095337/http://www.pollwinnersparty.com/pollwinnersparty/vote.shtml |archive-date=December 11, 2002 }}</ref>}} |- | Most Fanciable Female |{{runner-up|5th place}} |- ! scope="row" |[[Soul Train Music Awards]] |2000 |''[[On the 6]]'' |[[Soul Train Music Award for Best R&B/Soul Album – Female|Best R&B/Soul Album – Female]] |{{nom}} |<center><ref>{{cite journal |title=TLC Leads Nominees for Soul Train Music Awards |journal=Billboard |date=February 19, 2000 |volume=112 |issue=8 |page=87 |url=https://books.google.com/books?id=CQ4EAAAAMBAJ&pg=PA87 |accessdate=November 14, 2019 |publisher=Nielsen Business Media, Inc.}}</ref></center> |- ! rowspan="6" scope="row" |[[Stinkers Bad Movie Awards]] | rowspan="2" |[[2001 Stinkers Bad Movie Awards|2001]] |''[[Angel Eyes (film)|Angel Eyes]]'' and ''[[The Wedding Planner]]'' | Worst Actress | {{nom}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |title=2001 24th Hastings Bad Cinema Society Stinkers Awards |url=http://theenvelope.latimes.com/extras/lostmind/year/2001/2001st.htm |website=[[Los Angeles Times]] |accessdate=December 31, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070815101727/http://theenvelope.latimes.com/extras/lostmind/year/2001/2001st.htm |archivedate=August 15, 2007}}</ref>}} |- |''[[Angel Eyes (film)|Angel Eyes]]'' | Most Annoying Fake Accent – Female | {{won}} |- |[[2002 Stinkers Bad Movie Awards|2002]] |''[[Enough (film)|Enough]]'' | Worst Actress | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=2002 25th Hastings Bad Cinema Society Stinkers Awards |url=http://theenvelope.latimes.com/extras/lostmind/year/2002/2002st.htm |website=[[Los Angeles Times]] |accessdate=January 2, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20070815213025/http://theenvelope.latimes.com/extras/lostmind/year/2002/2002st.htm |archive-date=August 15, 2007 }}</ref>}} |- | rowspan="3" |[[2003 Stinkers Bad Movie Awards|2003]] | rowspan="3" |''[[Gigli]]'' | Worst Actress | {{won}} | rowspan="3" |{{center|<ref>{{cite web |title=2003 26th Hastings Bad Cinema Society Stinker Awards |url=http://theenvelope.latimes.com/extras/lostmind/year/2003/2003st.htm |website=[[Los Angeles Times]] |accessdate=December 31, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20061017172801/http://theenvelope.latimes.com/extras/lostmind/year/2003/2003st.htm |archivedate=October 17, 2006}}</ref>}} |- | Worst On-Screen Couple {{small|(with [[Ben Affleck]])}} | {{won}} |- | Worst Fake Accent – Female | {{won}} |- ! scope="row" |[[Streamy Awards]] |2018 |''Fear BOX Challenge'' <small>(with [[David Dobrik]])</small> |Best Performance – Collaboration |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Schaffstall |first1=Katherine |title=Streamy Awards 2018: Winners List |url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/streamy-awards-2018-winners-list-1146664/item/visual-special-effects-1146655 |website=[[The Hollywood Reporter]] |accessdate=December 16, 2019 |date=October 22, 2018}}</ref>}} |- ! scope="row" |[[Swiss Music Awards]] |[[Swiss Music Awards#2012|2012]] | "[[On the Floor]]" {{small|(featuring [[Pitbull (rapper)|Pitbull]])}} | Best Hit International | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Zwei Trophäen für 77 Bombay Street |url=https://www.schweizer-illustrierte.ch/stars/zwei-trophaeen-fuer-77-bombay-street |website=[[Schweizer Illustrierte]] |accessdate=December 27, 2019 |language=German |date=March 2, 2012 |archive-date=Agosto 5, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170805145520/https://www.schweizer-illustrierte.ch/stars/zwei-trophaeen-fuer-77-bombay-street |url-status=dead }}</ref>}} |- ! rowspan="50" scope="row" |[[Teen Choice Awards]] {{anchor|T}} | rowspan="2" |[[1999 Teen Choice Awards|1999]] |"[[If You Had My Love]]" |[[Teen Choice Award for Choice Music – Summer Song|Best Song of the Summer]] |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Baird |first1=Pat |title=Jennifer Lopez The Crossover Dream Comes True |url=https://www.bmi.com/news/entry/233517 |publisher=[[Broadcast Music, Inc.]] |accessdate=December 29, 2019 |date=October 31, 1999}}</ref>}} |- | rowspan="3" |Jennifer Lopez |[[Teen Choice Award for Choice Music – Breakout Artist|Breakout Artist]] | {{nom}} | |- | rowspan="2" |[[2000 Teen Choice Awards|2000]] |[[Teen Choice Award for Choice Female Hottie|Female Hottie Award]] | {{nom}} | |- |[[Teen Choice Award for Choice Music – Female Artist|Female Artist]] | {{nom}} | |- | rowspan="6" |[[2001 Teen Choice Awards|2001]] |"[[Play (Jennifer Lopez song)|Play]]" |Best Dance Track | {{won}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |last1=Riedlinger |first1=Megan |title=Teen Choice Awards 'Choice Hottie' Winners Through the Years |url=https://www.wonderwall.com/eye-candy/hot-celebrities/teen-choice-awards-choice-hottie-winners-through-years-3015681.gallery?photoId=1033217 |website=Wonderwall |publisher=[[Whalerock Industries]] |accessdate=December 31, 2019 |date=August 7, 2019}}</ref>}} |- | rowspan="2" |Jennifer Lopez |Female Hottie Award | {{won}} |- |Female Artist | {{nom}} | |- |''[[The Wedding Planner]]'' |Choice Chemistry | {{nom}} | |- |"[[Love Don't Cost a Thing (song)|Love Don't Cost a Thing]]" |Choice Music Single | {{nom}} | |- |''[[J.Lo (album)|J.Lo]]'' |Choice Music Album | {{nom}} | |- | rowspan="6" |[[2002 Teen Choice Awards|2002]] | rowspan="2" |Jennifer Lopez |Female Artist | {{nom}} | rowspan="6" |{{center|<ref>{{cite web |title=2002 Teen Choice Awards |url=https://oklahoman.com/article/2803593/2002-teen-choice-awards |website=[[The Oklahoman]] |accessdate=December 27, 2019 |date=August 18, 2002}}</ref>}} |- |Female Hottie Awards | {{nom}} |- | rowspan="3" |"[[Ain't It Funny|Ain't It Funny (Murder Remix)]]" {{small|(featuring [[Ja Rule]] and [[Caddillac Tah]])}} |Choice Music Hook-Up | {{nom}} |- |Choice Music Single | {{nom}} |- |Best R&B/Hip-Hop/Rap Single |{{won}} |- |''[[Enough (film)|Enough]]'' |Choice Actress in a Drama/Action or Adventure Film | {{nom}} |- | rowspan="12" |[[2003 Teen Choice Awards|2003]] | rowspan="3" |''[[Maid in Manhattan]]'' |Choice Movie Actress – Comedy | {{nom}} | rowspan="12" |{{center|<ref>{{cite web |title=2003 Teen Choice Awards Nominees |url=https://www.billboard.com/articles/news/70551/2003-teen-choice-awards-nominees |website=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |accessdate=December 27, 2019 |date=June 18, 2003}}</ref>}} |- |Choice Movie Liar | {{nom}} |- |Choice Movie Lip-Lock {{small|(shared with [[Ralph Fiennes]])}} | {{nom}} |- | rowspan="2" |"[[All I Have (song)|All I Have]]" {{small|(featuring [[LL Cool J]])}} |Choice Music Single | {{nom}} |- |Choice Music Hook-Up | {{nom}} |- |"[[I'm Glad]]" |Choice Love Song | {{nom}} |- |''[[This Is Me... Then]]'' |Choice Music Album | {{nom}} |- | rowspan="6" |Jennifer Lopez |Choice Hip Hop R&B Artist |{{won}} |- |Choice Crossover Artist |{{nom}} |- |Choice Fashion Icon |{{won}} |- |Female Artist | {{nom}} |- |Female Hottie Award | {{nom}} |- |[[2004 Teen Choice Awards|2004]] |Female Artist | {{nom}} | |- | rowspan="6" |[[2005 Teen Choice Awards|2005]] | rowspan="2" |"[[Get Right]]" |Choice R&B/Hip-Hop Track | {{nom}} | rowspan="6" |{{center|<ref>{{cite web |title=FOX Announces Nominees for 'The 2005 Teen Choice Awards' |url=http://www.thefutoncritic.com/news/2005/06/01/fox-announces-nominees-for-the-2005-teen-choice-awards--18495/20050601fox01/ |website=[[The Futon Critic]] |accessdate=December 27, 2019 |date=June 1, 2005}} {{Dead link|date=Septiyembre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><br /><ref>{{cite web |title=The Teen Choice Awards 2005 |url=http://www.fox.com/tca2005/nominees.htm |publisher=[[Fox Broadcasting Company]] |accessdate=December 27, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20060108193620/http://www.fox.com/tca2005/nominees.htm |archive-date=January 8, 2006 }}</ref>}} |- |Choice Party Starter | {{nom}} |- | rowspan="2" |''[[Monster-in-Law]]'' |Choice Chemistry {{small|(shared with [[Jane Fonda]])}} | {{nom}} |- |Choice Movie Actress: Comedy | {{nom}} |- |''[[Shall We Dance? (2004 film)|Shall We Dance?]]'' |Choice Dance Scene {{small|(shared with [[Richard Gere]])}} | {{nom}} |- |Jennifer Lopez |Choice Red-Carpet Fashion Icon (Female) | {{nom}} |- | rowspan="2" |[[2010 Teen Choice Awards|2010]] | rowspan="2" |''[[The Back-up Plan]]'' |Best Romantic Comedy Actress | {{nom}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |last1=Soll |first1=Lindsay |title=Teen Choice Awards 2010: First Round of Nominees Announced |url=http://www.mtv.com/news/2553497/teen-choice-awards-2010-nominees/ |publisher=[[MTV News]] |accessdate=December 27, 2019 |date=June 14, 2010 |archive-date=Enero 8, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160108020424/http://www.mtv.com/news/2553497/teen-choice-awards-2010-nominees/ |url-status=dead }}</ref>}} |- | Best Romantic Comedy | {{nom}} |- | rowspan="2" |[[2011 Teen Choice Awards|2011]] |Jennifer Lopez |Choice Red Carpet Fashion Icon (Female) | {{nom}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |last1=Goodacre |first1=Kate |title=Teen Choice Awards 2011: TV winners |url=https://www.digitalspy.com/tv/ustv/a333845/teen-choice-awards-2011-tv-winners/ |website=[[Digital Spy]] |accessdate=December 27, 2019 |date=August 8, 2011}}</ref>}} |- |''[[American Idol]]'' | Choice TV: Personality | {{won}} |- | rowspan="6" |[[2012 Teen Choice Awards|2012]] |''[[What to Expect When You're Expecting (film)|What to Expect When You're Expecting]]'' | Choice Comedy Actress | {{nom}} | rowspan="6" |{{center|<ref>{{cite web |last=Mitchell |first=John |url=http://www.mtv.com/news/articles/1685440/teen-choice-awards-nominations.jhtml |title='Vampire Diaries,' Justin Bieber Lead Teen Choice Award Nominations – Music, Celebrity, Artist News |publisher=MTV News. Viacom International, Inc. |date=May 18, 2012 |accessdate=October 25, 2012 |archive-date=Mayo 22, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120522045043/http://www.mtv.com/news/articles/1685440/teen-choice-awards-nominations.jhtml |url-status=dead }}</ref><br /><ref>{{cite web |title=Teen Choice Awards 2012: Complete Winners List |url=http://www.mtv.com/news/1690174/teen-choice-awards-winners-list/ |publisher=[[MTV News]] |accessdate=December 27, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191207185830/http://www.mtv.com/news/1690174/teen-choice-awards-winners-list/ |archivedate=December 7, 2019 |date=July 22, 2012}}</ref>}} |- |"[[Dance Again]]" {{small|(featuring [[Pitbull (rapper)|Pitbull]])}} |Choice Music Single – Female | {{nom}} |- | rowspan="3" |Jennifer Lopez |Choice Female Artist | {{nom}} |- |Choice Fashion Icon: Female | {{nom}} |- |Choice Summer Female Artist | {{nom}} |- |''[[American Idol]]'' |Female TV Personality | {{won}} |- |[[2013 Teen Choice Awards|2013]] |''[[The Fosters (American TV series)|The Fosters]]'' |Choice TV Breakout Show {{small|(shared with cast and crew)}}{{efn|name=Producer}} |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Complete list of Teen Choice 2013 Awards winners |url=https://www.latimes.com/entertainment/la-et-teen-choice-2013-awards-winners-list-story.html |website=[[Los Angeles Times]] |accessdate=December 27, 2019 |date=Aug 11, 2013}}</ref>}} |- |[[2014 Teen Choice Awards|2014]] |''[[American Idol]]'' |Female TV Personality | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Nordyke |first1=Kimberly |title=Teen Choice Awards: The Complete Winners List |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/teen-choice-awards-2014-winners-724423 |website=[[The Hollywood Reporter]] |accessdate=December 27, 2019 |date=August 10, 2014}}</ref>}} |- | rowspan="2" |[[2016 Teen Choice Awards|2016]] |''[[Shades of Blue (TV series)|Shades of Blue]]'' |Choice TV: Drama{{efn|name=Producer}} | {{nom}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web|url=http://tvline.com/2016/05/24/teen-choice-awards-2016-nominations-full-list-tv-nominees/|title=Teen Choice Awards 2016: CW Dramas, Pretty Little Liars Lead Early Noms|accessdate=May 24, 2016}}</ref>}} |- |Jennifer Lopez |Choice TV Actress: Drama | {{nom}} |- |[[2018 Teen Choice Awards|2018]] |"[[Dinero (song)|Dinero]]" {{small|(featuring [[DJ Khaled]] and [[Cardi B]])}} |Choice Latin Song | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Selena Gomez and Cardi B lead second wave of Teen Choice Awards music nominees |url=http://abcnewsradioonline.com/music-news/2018/6/22/selena-gomez-and-cardi-b-lead-second-wave-of-teen-choice-awa.html |publisher=[[ABC News Radio]] |accessdate=December 14, 2019 |date=June 22, 2018 |archive-date=22 Hunyo 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180622220726/http://abcnewsradioonline.com/music-news/2018/6/22/selena-gomez-and-cardi-b-lead-second-wave-of-teen-choice-awa.html |url-status=dead }}</ref>}} |- ! scope="row" |[[Telehit Awards]] |[[Telehit Awards#2014|2014]] | "[[Booty (song)|Booty]]" {{small|(featuring [[Iggy Azalea]])}} | El Glúteo de Oro | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Solis |first1=Erik |title=Capital Cities encabezará Premios Telehit |url=https://www.milenio.com/espectaculos/capital-cities-encabezara-premios-telehit |website=[[Milenio]] |accessdate=January 2, 2020 |language=Spanish |date=October 6, 2014}}</ref>}} |- ! rowspan="2" scope="row" |[[The Record of the Year]] | 1999 |"[[If You Had My Love]]" | rowspan="2" | The Record of the Year |{{runner-up|10th place}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Westlife win song award |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/560705.stm |website=[[BBC News]] |accessdate=December 27, 2019 |date=December 12, 1999}}</ref>}} |- |2011 |"[[On the Floor]]" {{small|(featuring [[Pitbull (rapper)|Pitbull]])}} |{{runner-up|9th place}} |{{center|<ref>{{cite web |title=It's your choice! |url=http://www.roty.tv/ |publisher=[[The Record of the Year]] |accessdate=December 26, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120209131137/http://www.roty.tv/ |archivedate=February 9, 2012}}</ref>}} |- ! rowspan="2" scope="row" |[[Top of the Pops|Top of the Pops Awards]] |2001 | rowspan="2" | Jennifer Lopez |Artist on Top of the World |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web |title=TOTP Awards: The winners |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/1685658.stm |website=[[BBC News]] |accessdate=December 21, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190515103132/http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/1685658.stm |archivedate=May 15, 2019 |date=November 30, 2001}}</ref>}} |- |2003 |Most Crap Hair |{{nominated}} |{{center|<ref>{{cite web |title=TOTP Awards - The results 2003 - Most Crap Hair |url=http://www.bbc.co.uk/totp/awards/hair.shtml |publisher=[[BBC Online]] |accessdate=December 27, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20050317175020/http://www.bbc.co.uk/totp/awards/hair.shtml |archivedate=March 17, 2005}}</ref>}} |- ! rowspan="4" scope="row" |[[TMF Awards]] | rowspan="2" |2001 | rowspan="4" |Jennifer Lopez |Best International Female Artist | {{won}} | |- |Best Zangeres (Best Singer) |{{won}} |{{center|<ref>{{cite journal |title=TMF Awards Increase Viewers in Netherlands |journal=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |date=April 28, 2001 |volume=113 |issue=17 |page=62 |url=https://books.google.com/books?id=oxMEAAAAMBAJ&pg=RA1-PA62&lpg=RA1-PA62 |accessdate=December 19, 2019}}</ref>}} |- | rowspan="2" |2002 |Best International Female Artist |{{won}} | |- |Best Zangeres (Best Singer) |{{won}} | |- ! rowspan="2" scope="row" |[[Total Request Live|''TRL'' Awards]] | rowspan="2" | 2003 | Jennifer Lopez | The First Lady Award (Favorite Female) | {{nom}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |title=TRL Awards Winners |url=http://www.mtv.com/onair/trl/awards/post_vote.jhtml |website=[[MTV]] |accessdate=December 29, 2019 |date=2003|archive-url=https://web.archive.org/web/20030402023238/http://www.mtv.com/onair/trl/awards/post_vote.jhtml |archive-date=April 2, 2003 }}</ref>}} |- | "[[Play (Jennifer Lopez song)|Play]]" (''[[Total Request Live|TRL]]'' Super Bowl XXXV in Tampa) | The Rock The Mic Award (Best Live Performance) | {{nom}} |- ! scope="row" |[[UNESCO|UNESCO Award]] {{anchor|U}} |2012 |[[Lopez Family Foundation]] |Award for Philanthropic Work |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Merriam |first1=Allie |title=J Lo Celebrates Her Belated 1-Year Anniversary at a Charity Gala |url=https://www.popsugar.com.au/celebrity/Jennifer-Lopez-Lanvin-Pictures-Germany-25662635 |website=[[PopSugar]] |accessdate=December 27, 2019 |date=October 30, 2012 |archive-date=27 Disyembre 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191227024112/https://www.popsugar.com.au/celebrity/Jennifer-Lopez-Lanvin-Pictures-Germany-25662635 |url-status=dead }}</ref>}} |- ! rowspan="3" scope="row" | Urban Fashion Awards | rowspan="3" | 2002 | Jennifer Lopez | Female Urban Fashion Aficionado | {{nom}} | rowspan="3" |{{center|<ref>{{cite web |last1=Reid |first1=Shaheem |title=Bad Boy Looks Good: Diddy Wins Three Urban Fashion Awards |url=http://www.mtv.com/news/1455217/bad-boy-looks-good-diddy-wins-three-urban-fashion-awards/ |website=[[MTV News]] |accessdate=December 31, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191231170315/http://www.mtv.com/news/1455217/bad-boy-looks-good-diddy-wins-three-urban-fashion-awards/ |archivedate=December 31, 2019 |date=June 14, 2002}}</ref>}} |- | rowspan="2" |[[J.Lo by Jennifer Lopez]] | New Urban Fashion Celebrity Line | {{nom}} |- | New Designer of the Year | {{won}} |- ! rowspan="2" scope="row" |''[[Us Weekly]]'' Awards | 2007 | rowspan="2" | Jennifer Lopez | Style Icon of the Year | {{won}} |{{center|<ref>{{cite web |author1=Sarah Schmalbruch |author2=Megan Willett |author3=Darcy Schild |title=Jennifer Lopez has been in Hollywood for over 20 years — here's her wild style evolution |url=https://www.insider.com/jennifer-lopez-fashion-evolution-2017-1#she-wore-a-fashion-forward-pantsuit-to-accept-the-award-for-style-icon-of-the-year-at-the-us-hot-hollywood-party-in-2007-29 |website=Insider |publisher=[[Insider Inc.]] |accessdate=December 28, 2019 |date=July 25, 2019}}</ref><br /><ref>{{cite journal |last1=Tunzi |first1=Kristina |title=Backbeat |journal=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |date=June 2, 2007 |volume=119 |issue=22 |page=66 |url=https://books.google.com/books?id=BxMEAAAAMBAJ&pg=PA66 |accessdate=December 28, 2019 |publisher=Nielsen Business Media, Inc.}}</ref>}} |- | 2010 | Style Icon of the Decade | {{won}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Jennifer Lopez: style icon of the decade |url=https://www.smh.com.au/lifestyle/fashion/jennifer-lopez-style-icon-of-the-decade-20100426-tmpk.html |website=[[Sydney Morning Herald]] |publisher=[[Nine Entertainment Co.]] |accessdate=December 28, 2019 |date=April 26, 2010}}</ref><br /><ref>{{cite web |title=Jennifer Lopez, Marc Anthony Dirty Dance at Us Weekly Bash! |url=https://www.usmagazine.com/celebrity-news/news/jennifer-lopez-marc-anthony-dirty-dance-at-us-weekly-bash-2010234/ |website=[[Us Weekly]] |accessdate=December 28, 2019 |date=April 23, 2010}}</ref>}} |- ! scope="row" |[[Vancouver Film Critics Circle|Vancouver Film Critics Circle Awards]] {{anchor|V}} | 2019 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |[[Vancouver Film Critics Circle Award for Best Supporting Actress|Best Supporting Actress]] |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Vlessing |first1=Etan |title='Marriage Story' Leads Vancouver Film Critics Circle Awards Nominations |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/marriage-story-leads-vancouver-film-critics-circle-awards-noms-1262564 |website=[[The Hollywood Reporter]] |accessdate=December 14, 2019 |date=December 13, 2019}}</ref>}} |- ! scope="row" |[[Variety (magazine)|''Variety'' Awards]] |2014 |[[Lopez Family Foundation]] |Power of Women Award |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Mandell |first1=Andrea |title=J.Lo, Viola Davis showcase 'Power of Women' |url=https://www.usatoday.com/story/life/people/2014/10/10/jennifer-lopez-viola-davis-power-of-women-luncheon/17056245/ |website=[[USA Today]] |accessdate=December 20, 2019 |date=October 10, 2014}}</ref>}} |- ! rowspan="5" scope="row" |[[Vevo Certified Award]]s | rowspan="5" |2014 |"[[On the Floor]]" | rowspan="5" |[[Vevo Certified Award]] | {{won}} | rowspan="5" |{{center|<ref>{{cite web |title=Jennifer Lopez - #VevoCertified, Pt. 1: Award Presentation |url=https://www.youtube.com/watch?v=3MNbtwIFTtc |publisher=[[YouTube]] |accessdate=December 21, 2019 |format=Video |date=May 19, 2014}}</ref>}} |- |"[[I'm Into You]]" | {{won}} |- |"[[Dance Again]]" | {{won}} |- |"[[Goin' In]]" | {{won}} |- |"[[Live It Up (Jennifer Lopez song)|Live It Up]]" | {{won}} |- ! rowspan="3" scope="row" |[[VH1]]/''[[Vogue (magazine)|Vogue]]'' Fashion Awards | 1999 | rowspan="3" |Jennifer Lopez |Most Fashionable Female Artist | {{won}} |<center><ref>{{cite news|title=VH1/Vogue dole out fashion awards|url=http://www.cnn.com/1999/STYLE/fashion/12/06/vh1.vogue/index.html|website=[[CNN]]|publisher=Cable News Network|accessdate=February 14, 2015|date=December 6, 1999|archive-date=14 Pebrero 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150214062408/http://www.cnn.com/1999/STYLE/fashion/12/06/vh1.vogue/index.html|url-status=dead}}</ref></center> |- | 2000 |[[Versace]] Award | {{won}} |<center><ref>{{cite web|url=http://www.prnewswire.com/news-releases/vh1vogue-fashion-awards-to-present-versace-award-to-actress-singer-jennifer-lopez-when-gala-special-is-presented-live-friday-october-20-at-900-1100-pm-etpt-74801232.html |title='VH1/Vogue Fashion Awards' to Present Versace Award to Actress-Singer Jennifer Lopez When Gala Special Is Presented Live Friday, October 20 at 9:00–11:00 P.M. (ET/PT) |location=New York |agency=PR Newswire |accessdate=March 20, 2012}}</ref></center> |- | 2002 | Most Influential Artist | {{won}} |<center><ref>{{cite web|title=Winners Unveiled at The 2002 'VH1/Vogue Fashion Awards'|url=http://www.prnewswire.com/news-releases/winners-unveiled-at-the-2002-vh1vogue-fashion-awards-76274087.html|website=[[PR Newswire]]|publisher=[[UBM plc]]|accessdate=February 14, 2015|date=October 15, 2002}}</ref></center> |- ! scope="row" |[[Vibe (magazine)#Vibe Awards|Vibe Awards]] |2003 |Jennifer Lopez |Enterprising Entrepreneur |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=2003 Vibe Awards Nominees |url=https://www.billboard.com/articles/news/68763/2003-vibe-awards-nominees |website=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |accessdate=December 18, 2019 |date=October 7, 2003}}</ref>}} |- ! rowspan="2" scope="row" |[[VIVA (German TV channel)|VIVA Comet Awards]] |2001 |Jennifer Lopez |Best International Artist |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite book |last1=Miller |first1=Jonathan |title=Stripped: Depeche Mode |date=November 5, 2009 |publisher=[[Omnibus Press]] |url=https://books.google.com/books?id=8dlapcBLwu0C&pg=PT720&lpg=PT720 |accessdate=December 18, 2019|isbn=9780857120267 }}</ref>}} |- |2002 |"[[I'm Real (Jennifer Lopez song)|I'm Real]]" |Video International |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Nominierungen für den Comet: Staraufgebot in Köln |url=https://www.spiegel.de/kultur/musik/nominierungen-fuer-den-comet-staraufgebot-in-koeln-a-209263.html |website=[[Spiegel Online]] |language=German |accessdate=December 18, 2019 |date=August 13, 2002}}</ref>}} |- ! scope="row" |[[Virgin Media|Virgin Media Music Awards]] |2012 |"[[I'm Into You]]" {{small|(featuring [[Lil Wayne]])}} |Best Collaboration |{{nom}} |<center><ref>{{cite web |url=http://mediacentre.virginmedia.com/Stories/Lady-Gaga-beats-new-Grammy-record-holder-Adele-to-sweep-the-board-in-the-Virgin-Media-Music-Awards-236b.aspx |title=Lady Gaga beats new Grammy record holder Adele to sweep the board in the Virgin Media Music Awards |publisher=Vigin Media Centre |date=February 16, 2012 |accessdate=April 6, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120326105421/http://mediacentre.virginmedia.com/Stories/Lady-Gaga-beats-new-Grammy-record-holder-Adele-to-sweep-the-board-in-the-Virgin-Media-Music-Awards-236b.aspx |archive-date=March 26, 2012 |url-status=dead }}</ref></center> |- ! scope="row" |[[Washington D.C. Area Film Critics Association|Washington D.C. Area Film Critics Association Awards]] {{anchor|W}} | 2019 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' |[[Washington D.C. Area Film Critics Association Award for Best Supporting Actress|Best Supporting Actress]] |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web |title='Parasite' Finds a Host in D.C. Film Critics |url=http://www.dcfilmcritics.com/awards/19release.pdf |publisher=[[Washington D.C. Area Film Critics Association]] |accessdate=December 9, 2019 |date=December 8, 2019}}</ref>}} |- ! scope="row" |[[Women Film Critics Circle|Women Film Critics Circle Awards]] | 2019 |''[[Hustlers (film)|Hustlers]]'' | Best Screen Couple {{small|(with [[Constance Wu]])}} |{{runner-up}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Neglia |first1=Matt |title=The 2019 Women Film Critics Circle (WFCC) Winners |url=https://www.nextbestpicture.com/latest/the-2019-women-film-critics-circle-wfcc-winners |publisher=nextbestpicture.com |accessdate=December 21, 2019 |date=December 9, 2019}}</ref>}} |- ! scope="row" |[[Women in Film Crystal + Lucy Awards]] |2006 |Jennifer Lopez |[[Women in Film Crystal + Lucy Awards#Crystal Award|Crystal Award]] |{{won}} |<center><ref name="Crystal Award">{{cite news|last=Keck |first=William |url=https://www.usatoday.com/life/people/2006-06-07-jlo-crystal_x.htm |title=J. Lo gets love from Women in Film |publisher=[[USA Today]]. [[Gannett Company]], Inc.|date=June 7, 2006 |accessdate=April 9, 2012}}</ref></center> |- ! rowspan="11" scope="row" |[[World Music Awards]] |2002 | rowspan="7" |Jennifer Lopez |World's Best-Selling Latin Female Artist |{{won}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Grein |first1=Paul |title=Will Jennifer Lopez Get Golden Globe, Oscar Noms for 'Hustlers'? |url=https://www.billboard.com/articles/news/awards/8529867/jennifer-lopez-golden-globe-oscar-noms-hustlers |website=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |accessdate=December 31, 2019 |date=September 12, 2019}}</ref>}} |- |[[2005 World Music Awards|2005]] |World's Best-Selling Pop Female Artist | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Usher, Eminem, Gwen Stefani up for honors at 2005 World Music Awards |url=https://siouxcityjournal.com/entertainment/usher-eminem-gwen-stefani-up-for-honors-at-world-music/article_a6fcb20c-483e-595c-9746-7d9880b3e8af.html |website=[[Sioux City Journal]] |accessdate=December 27, 2019 |date=September 1, 2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191227022556/https://siouxcityjournal.com/entertainment/usher-eminem-gwen-stefani-up-for-honors-at-world-music/article_a6fcb20c-483e-595c-9746-7d9880b3e8af.html |archive-date=Disyembre 27, 2019 |url-status=dead}}</ref>}} |- |2007 |World's Best-Selling Latin Female Artist |{{nom}} | |- |[[2010 World Music Awards|2010]] |Legend Award |{{won}} |<center><ref>{{cite web |last1=Neel |first1=Julia |title=World Music Awards 2010 |url=https://www.vogue.co.uk/gallery/world-music-awards-2010 |website=[[Vogue (magazine)|Vogue]] |accessdate=November 14, 2019 |date=May 19, 2010}}</ref></center> |- | rowspan="7" |[[2014 World Music Awards|2014]] | World's Best Female Artist | {{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Nomination for worlds best female artist |url=http://vote.worldmusicawards.com/selectnomination.asp?cat=4 |archive-url=https://www.webcitation.org/6KFWqRgdL?url=http://vote.worldmusicawards.com/selectnomination.asp?cat=4 |url-status=dead |archive-date=October 9, 2013 |publisher=[[World Music Awards]] |accessdate=December 31, 2019}}</ref>}} |- | World's Best Live Act |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Nomination for worlds best live act |url=http://vote.worldmusicawards.com/selectnomination.asp?cat=7 |archive-url=https://www.webcitation.org/6KFWsBQIN?url=http://vote.worldmusicawards.com/selectnomination.asp?cat=7 |url-status=dead |archive-date=October 9, 2013 |publisher=[[World Music Awards]] |accessdate=December 31, 2019}}</ref>}} |- | World's Best Entertainer of the Year |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Nomination for worlds best entertainer of the year |url=http://vote.worldmusicawards.com/selectnomination.asp?cat=9 |archive-url=https://www.webcitation.org/6KFWubBaO?url=http://vote.worldmusicawards.com/selectnomination.asp?cat=9 |url-status=dead |archive-date=October 9, 2013 |publisher=[[World Music Awards]] |accessdate=December 31, 2019}}</ref>}} |- | rowspan="2" |"[[I Luh Ya Papi]]" <small>(featuring [[French Montana]])</small> | World's Best Song |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Nomination for worlds best song |url=http://vote.worldmusicawards.com/selectnomination.asp?cat=1 |publisher=[[World Music Awards]] |accessdate=December 31, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140924222211/http://vote.worldmusicawards.com/selectnomination.asp?cat=1 |archivedate=September 24, 2014}}</ref>}} |- | World's Best Video |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Nomination for worlds best video |url=http://vote.worldmusicawards.com/selectnomination.asp?cat=3 |publisher=[[World Music Awards]] |accessdate=December 31, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141006151446/http://vote.worldmusicawards.com/selectnomination.asp?cat=3 |archivedate=October 6, 2014}}</ref>}} |- | rowspan="2" |"[[Live It Up (Jennifer Lopez song)|Live It Up]]" {{small|(featuring [[Pitbull (rapper)|Pitbull]])}} | World's Best Song |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Nomination for worlds best song |url=http://vote.worldmusicawards.com/selectnomination.asp?cat=1 |archive-url=https://www.webcitation.org/6KFWk8zHt?url=http://vote.worldmusicawards.com/selectnomination.asp?cat=1 |url-status=dead |archive-date=October 9, 2013 |publisher=[[World Music Awards]] |accessdate=December 31, 2019}}</ref>}} |- | World's Best Video |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |title=Nomination for worlds best video |url=http://vote.worldmusicawards.com/selectnomination.asp?cat=3 |archive-url=https://www.webcitation.org/6KFWm0XZp?url=http://vote.worldmusicawards.com/selectnomination.asp?cat=3 |url-status=dead |archive-date=October 9, 2013 |publisher=[[World Music Awards]] |accessdate=December 31, 2019}}</ref>}} |- ! rowspan="3" scope="row" |[[Your World Awards]] {{anchor|Y}} | rowspan="2" |2012 |"[[Follow the Leader (Wisin & Yandel song)|Follow the Leader]]" <small>(with [[Wisin & Yandel]])</small> |Best Musical Video | {{won}} | rowspan="2" |{{center|<ref>{{cite web |title=Las telenovelas triunfan en la primera edición de los premios Tu Mundo |url=https://www.sandiegouniontribune.com/en-espanol/sdhoy-comienza-la-ceremonia-de-la-primera-edicion-de-2012aug30-story.html |website=[[The San Diego Union-Tribune]] |accessdate=December 23, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191223082108/https://www.sandiegouniontribune.com/en-espanol/sdhoy-comienza-la-ceremonia-de-la-primera-edicion-de-2012aug30-story.html |archivedate=December 23, 2019 |language=Spanish |date=August 30, 2012}}</ref>}} |- |Jennifer Lopez | Favorite Latino in Hollywood | {{won}} |- |2014 |"[[Adrenalina (Wisin song)|Adrenalina]]" {{small|(with [[Wisin]] and [[Ricky Martin]])}} |Most Popular Song of the Year |{{nom}} |{{center|<ref>{{cite web |last1=Tinoco |first1=Armando |title=Premios Tu Mundo 2014 Nominees Revealed: Shakira, Pitbull, 'El Señor De Los Cielos' Nominated; See Full List Here! |url=https://www.latintimes.com/premios-tu-mundo-2014-nominees-revealed-shakira-pitbull-el-senor-de-los-cielos-nominated-192292 |website=Latin Times |publisher=[[IBT Media]] |accessdate=December 23, 2019 |date=July 15, 2014 |archive-date=7 Abril 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220407155203/https://www.latintimes.com/premios-tu-mundo-2014-nominees-revealed-shakira-pitbull-el-senor-de-los-cielos-nominated-192292 |url-status=dead }}</ref>}} |} == Talababa == <references group="lower-alpha"/> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga kawing panlabas == {{Commons category|Jennifer Lopez}} <!-- Please do not add fan-sites, as they will be promptly removed. --> * {{Official website|http://jenniferlopezonline.com/}} * {{IMDb name|182}} * [http://www.jenniferlopezbeauty.com/ Official website for Jennifer Lopez fragrances] <!--{{Jennifer Lopez}} {{Jennifer Lopez singles}}--> {{American Idol}} <!-- Metadata: see [[Wikipedia:Persondata]]. --> {{BD|1969||Lopez, Jennifer}} {{authority control}} [[Kategorya:Jennifer Lopez| ]] [[Kategorya:Mga kompositor mula sa Estados Unidos]] [[Kategorya:Mga artista mula sa Estados Unidos]] [[Kategorya:Mga mang-aawit mula sa Estados Unidos]] lquvx1sqp5xq6cyonphc2bh6qt84dbd 0 165151 2238108 2167707 2026-10-31T02:18:30Z Jojit fb 38 ni-redirect na lamang sa kaugnay na artikulo dahil walang sapat na impormasyon sa matagal na panahon 2238108 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[kompuwestong organiko]] 6a6a5ngdvjghgdoctd6w0rjx1lm1nqy 1 167907 2238113 2231056 2026-10-31T02:22:50Z ~2026-57827-41 168210 Kinansela ang pagbabagong 2231056 ni [[Special:Contributions/~2026-53238-63|~2026-53238-63]] ([[User talk:~2026-53238-63|Usapan]]) 2238113 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 0 172537 2238173 2085578 2026-10-31T05:24:00Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238173 wikitext text/x-wiki Ang '''Pagpapakita ng Panginoon '''o '''Epipanya''' (Ingles: ''Epiphany'', ([[Griyegong Koine]]: ἐπιφάνεια, ''epiphaneia'', "manipestasyon", "kagila-gilalas na kaanyuan"<ref>{{cite web|url=http://www.etymonline.com/index.php?search=epiphany&searchmode=none |title=Online Etymological Dictionary |publisher=Etymonline.com |date= |accessdate=2011-12-22}}</ref>) o '''[[Teopanya]]''' (Ingles: ''Theophany''),<ref>{{cite web|title=The Byzantine Blessing of Water on the Vigil of the Epiphany|url=http://www.newliturgicalmovement.org/2012/01/byzantine-blessing-of-water-on-vigil-of.html}}</ref> ([[Sinaunang Griyego]] (ἡ) Θεοφάνεια, ''[[Τheophaneia]]'') na may ibig sabihing "pagkatanaw sa Diyos",<ref>{{cite web |url=http://artfl.uchicago.edu/cgi-bin/philologic/getobject.pl?c.27:2:108.lsj |title=Liddell and Scott:Θεοφάνεια |publisher=Artfl.uchicago.edu |date= |accessdate=2011-12-22}} {{Dead link|date=Oktubre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> na pangtradisyong bumabagsak tuwing Enero 6, ay isang [[Kristiyano]]ng [[araw ng kapistahan]] na nagdiriwang ng rebelasyon ng [[Diyos Anak]] bilang isang [[Inkarnasyon (Kristiyanismo)|tao]] sa katauhan ni [[Hesukristo]]. Pangunahing (subalit hindi lamang ito) inaalala ng mga Kristiyanong [[Mundong Kanluranin|Kanluranin]] ang pagdalaw ng [[Pambibliyang Mago]] sa [[Sanggol na Hesus]], kung kaya't ang manipestasyong pisikal o pagkakatawang-tao ni Hesus sa mga [[Hentil]]. Inaalala ng mga [[Kristiyanong Silanganin]] ang [[pagbibinyag kay Hesus]] sa [[Ilog ng Hordan]], na tinatanaw bilang manipestasyon ni Hesus sa daigdig bilang [[Anak ng Diyos]].<ref>{{cite web |url=http://www.catholicireland.net/liturgysacraments/liturgical-year/936-the-origins-and-spirituality-of-the-epiphany |title=The Origins and Spirituality of the Epiphany |publisher=Catholicireland.net |date=1969-02-14 |accessdate=2011-12-22 |archive-date=2011-11-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111127215401/http://www.catholicireland.net/liturgysacraments/liturgical-year/936-the-origins-and-spirituality-of-the-epiphany |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111127215401/http://www.catholicireland.net/liturgysacraments/liturgical-year/936-the-origins-and-spirituality-of-the-epiphany |date=2011-11-27 }}</ref> Sa payak na mga pananalita, ang ''Epipanya'' ay isang paglitaw o pagsipot,<ref name=Bansa>[http://www.bansa.org/dictionaries/tgl/?dict_lang=tgl&type=search&data=epiphany ''Epiphany''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160306040129/http://www.bansa.org/dictionaries/tgl/?dict_lang=tgl&type=search&data=epiphany |date=2016-03-06 }}, bansa.org</ref> pagpapakita; o dili kaya ay isang pagpapahayag ng kabanalan, at pangyayaring ispirituwal kung saan ang katuturan ng isang bagay ay ipinakikita sa isang tao.<ref name=Gab>{{Cite web |title=''Epiphany'' |url=http://www.gabbydictionary.com/home.asp |access-date=2012-01-08 |archive-date=2011-07-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110711062445/http://www.gabbydictionary.com/home.asp |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110711062445/http://www.gabbydictionary.com/home.asp |date=2011-07-11 }}</ref> Ito rin ay nakikilala bilang kapistahan ng [[Tatlong Haring Mago]] tuwing Enero 6.<ref name=Bansa/><ref name=Gab/> ==Mga sanggunian== {{Reflist}} [[Kategorya:Kristiyanismo]] id2o8qidaswucktkfdho2a8ncfwrpwy 0 185615 2238105 1767121 2026-10-31T02:14:30Z Jojit fb 38 ni-redirect na lamang sa kaugnay na artikulo dahil walang sapat na impormasyon sa matagal na panahon 2238105 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Tokyo]] d1zy965oov6v26esxgze1kmj69ybqwl 0 187480 2238038 1914072 2026-10-30T12:41:25Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238038 wikitext text/x-wiki {{copyedit}} {{Kahong-kabatiran pelikula | name = Hei Tai Yang:731, ''Ang Itim na Araw''<br/>(aka; Men Behind the Sun <br/> Unit731<br/>Prison Camp 731<br/>" [[Maruta]] !! "<br/>The Terrifying Squadron:731) | image = D1pjyv7m45kfdnmp7ttumr01t9gluft8 modified.jpg | caption = Poster ng Hei Tai Yang:731 | director = [[Mou Tun-Fei]] | producer = [[Fu Chi]]<br/>Hung Chu | writer = Liu Mei-Fei <br/>Teng Dung-Jing <br/>Mou Wen-Yuan | narrator = | starring = [[Hsu Gou]]<br/>[[Gang Wang]] <br/>[[Andrew Yu]] <br/>Runsheng Wang <br/>[[Zhaohua Mei]] <br/>Dai Yao Wu <br/> | music = Wong Lap-Ping <br/>Man Lok-Hong | cinematography = Cheung Kooi-Gwan | editing = Cheng Wing-Ming | distributor = [[Sil-Metropole Organization Ltd.]](Hong Kong) [[Prc]] Grand Essex Enterprises | released = 1988 (hongkong) 1995 ([[Bansang Hapon|Hapon]] at [[Pilipinas]]) | runtime = 105 minuto (sa Kumpletong Bersyon at sa Bersyong Pilipino) 102 minuto (Bersyon sa [[Britanya]]) 95 minuto (''World Video cut'') 90 minuto(''Dead Alive cut'') | country = [[Hong Kong]] | language = [[Wikang Hapones|Hapones]], [[Pamantayang Mandarin|Tsinong Mandarin]], [[Wikang Ingles|Ingles]] (''subtitle'') | budget = HK$11,092,186 (US$1,431,249) }} Ang '''''Hei Tai Yang: 731''''' ([[Wikang Hapones|Hapones]]'''''丸太！！''''' '' Maruta !! '' ) (literal na kahulugan sa [[Ingles]]:''Fire Wood'' na nangangahulugang "panggatong"; o hindi kaya ay ''Lumber'' na may kahulugang "[[Troso]]") ([[Wikang Ingles|Ingles]]: ''Men Behind The Sun''; [[Wikang Tsino|Tsino]]: 黑太阳731 / 黑太陽731; [[pinyin]]: ''Hēi Tàiyáng 731'', na literal na kahulugang "Itim na Araw: 731") At may pamagat sa [[Wikang Tagalog|Filipino]] bilang: ''"Ang Itim na Araw"'' ay isang pelikulang nilikha ni [[Mou Tun-fei]] sa produksiyon ng [[Sil-Metro Pole Organization Ltd.]] ==Buod== Nag simula ang Pelikula sa katagang "Ang pagkakaibigan ay Pagkakaibigan,Ang kasaysayan ay Kasaysayan", Pinakita sa Pelikula ang mga Bahagi ng himpilan ng [[Pangkat:731]],sa Helya,Sun-Wu,Lingkiao at Helionjiang. "nagdanas ng matinding Kawalan sa pakikidigma ang mga [[Hapones]], Kaya ang pag babalik ni [[Dr. Ishii]] (Gangwang) ang naging dahilan ng pag babalik ng Heneral na duktor. na mas naging pursigido sa pag tuklas ng mga sandatang bayolohikal, At ang [[Pangkat:731]] ay nag kuha ng ilang mga kabataan para maging miyembro ng Pulutong ng mga Kabataan, ''yout courps'' ng Pwersang Guandong ([[Hukbo ng Kwantung]]) sa pangunguna ni Ishikawa,(Lee Pak Lam), Naging guro ng pulutong ay si Kawasaki,(Dai yao wu) ang mahigpit na guro ng youth courp's na tinuruan silang gumamit ng mga sandata, at ang Pag kakakilanlan ng isang ''Maruta'' (mga presong [[Intsik]] at [[Ruso]]). At ang sumunod na Eksena ay ang Pag aaral sa Isang Frostbite test na tinuro ni Henral Kikuchi, isang babaeng Manchu,(Mui Shu wa) (na nasiraan ng bait dahil sa kinuha at nilibing sa yelo ang kanyang sanggol), ang isinalang sa isang nag-yeyelong paligd, binuhsan ang mga kamay nito ng tubig na nagyeyelo at dinala sa laboratoryo, binanlian ng mainit na tubig, at binalatan ang kamay nito at ipinakita sa mga bata ang hitsura ng mga nasirang sellula sahil sa sobrang lamig. at ang isang lalaking pinatigas ang kamay sa 190 sentegrado at pinukpok ang kamay nito, na tatangal ang mga daliri ng kamay na naging tila chok, dahil sa lumutong ang mga buto at laman ng kamay sa sobrang lamig. At ang sumuod na eksena ay ang pagkaka likha ni Dr,Ishii ng isang [[Seramikong Bomba]] (na nakita niyang ideya mula sa nabasag na plorera) ito ay nag- lalaman ng mga [[mikrobyo]]. tinali sa krus ang mga presong intsik at ruso at pinasabugan ng bomba, at pnakitang nag ka lasug lasug ang mga paa at kamay ng mga biktiamg preso. Sumunod ay ang pag pasok sa isang lalaking preso sa isang silid na bakal ng walang damit at pinuno ng malakas na presure ang bakal na silid,hanggang sa lumob ang katawan at sumabog ang lamang loob nito. ipinakta din doon ang eksperimento sa ''Gas Chamber sa pamamagitan ng pag pasok ng mag-inang Ruso at isang ibon na pinalanghap ng nsakakalasong usok, hanggang sa mamatay ang mga ito. At nag karoon ng pag tatangkang pag takas ang mga bilanggo sa pangunguna ni speks (Hsu Gou) binilinan niya si stony na itago ang mga nakuhang ibedensya, at kahit na sa anong mangyari ay kailangang maipaalam ang mga kalupitan at krimen ng mga Hapon, ngunit pinag babaril sila ng mga bantay sa utos ng isang mataas na opisyal (Runsheng Wang). na siyang ikinagalit ni Dr.Ishii, Dahil wala silang karapatan na patayin ang mag bilanggo. Sa huling ekpermento para sa Sramikong bomba sa Anda, ay sinubukang Makatakas ng mga [[Maruta]], ngunit hinabol sila ng mga sundalong [[Hapones]] at pinag papatay, At ang nakakahindik na eksena ay ang Pag kuha ng lamag loob n isang batang pipi, Si Dr.Tanamura (Andrew Yu) ay pinakiusapan si sgt.kawasaki na kuhanan siya ng isang malusog na batang lalaki, kaya kinausap into si ishikawa tunkol sa kalaro nitong batang piping intsik, kaya sa pamamagtang ng pang- uuto ay napapayag nilang sumama ang batang pipi at pina langhap nila ito ng pampatulog at kinha ang puso atay at utak nito, (hindi alam ni ishiakwa ang maitim na plano ng mga duktor lalo na si Kawasaki na nakipag kasundo para lang sa alak,) kaya sa galit n Ishikawa ay pinag planuhan nilang kuyugin si Kawasaki. At sa sumunod a eksena ay sang pusa na tinapon sa mga gutom na daga kinain ito ng buhay. At noong 1945, Binomba ng pwersang [[Amerikano]] ang [[Nagasaki]] at sa utos ng [[Emperador]] ay pinaatras ang mga Sundalo at ang Pangkat:731, kaya ini utos ni Dr.Ishii na ipapatay ang mga bilanggo. sirain ang mga establisyemento, sunugin ang mga ibedensya,idistino sa tongwa ang ''youth courps'' sa pangunguna ni Lutenat Ono,(na pumalit kay kawasaki bilang guro), at ang pang huli ay ang pag papatiwakal ng mga miyembrong opisyal, na siyang ikinadismaya ata pag tanggi ni ni Heneral Kikuchi na sundin ang panghling kundisyon, kaya nag iba ang plano sahalip ay inutusan si Dr.Tanamura na gumawa ng Tabletang gawa sa sayanide na iinumin kung sakaling mahuli ng kalaban, Hindi pinahihintulutan ng asawa ni Dr.Tanamura na gumawa pa ng lason ang kanyang asawa dahil sa gusto na nitong umuwi sa bansang hapon dahil sa itoy nag dadalang tao ngunit hindi ito nakinig, pumunta siya sa laboratoryo at nakitang sinusunog ang mga papel na resulta ng ksprimento na siyang ikinagalit nito dahil sa pag suway at pag tanggi na sumunod, ay napilitan si Ishii na Barilin si Dr,Tanamura. Pnakitang sinunog ang lahat ng ebedensya mga bangkay at mga hayop. at ng paalis na sila na nag aabaing sa tren, binilinan sila ni Ishii na walang makikipag kita o makikipag usap sa mga myembr ng pankat. dahil sa pag papanatili ng sikreto, ngunit ng paalis na sila ay nabuko ni kawasaki si Stony, na tinago ni Marudo, kaya ng akmag hahawakan siya ni kawasaki ay binunot nito ang espadang na sukbit ni nito at siyay tinaga at tangkan tatagain ni stony si Ishii kaya Kumuha ng Bandila si Ono ang patpat ng bandila ang itinarak ito sa idbdib ni stony, at namatay, at panghli umalis ang tren, bago matapos ang pelikula ay pinakita dito ang mga nang yari sa pangkat pagkatapos nag hiwahwalay ang mga miyembero si Ishii ay nahuli ng mga Amerikano at ginamit ang mga ideya ni ishii sa pakikidigma sa [[Korea]], (sa pamamagitan ng sulat). ==Kontrobersiya== Naging kontrobersiyal ang pelikula, Inulan ito ng Matinding ''censor'' sa lahat ng mga bansa, ipinag bawal ang pag papalabas nito sa [[Australya]], dahil sa mga masiselan at mararahas na mga eksena, katulad ng pagkuha sa mga lamang loob ng isang bata at sa isang babaeng binalatan nang buhay, pag pukpok sa nag tumigas na kamay ng isang lalaki, pag pasok sa ''Gas-chamber'' sa isang mag inang [[Ruso]], pati sa mga paggamit sa mga tao sa mga [[seramikong bomba]] habang nakatali sa krus,pusang kinain ng buhay ng mga daga, ang pag patay sa mga natitirang mga [[Maruta]], sa pag sunog sa mga daga at ang Pag gammit sa [[Bandila]] ng Bansang [[Hapon]] sa pag patay sa sa isang bata, sa pamamagitan ng pag tarak sa dibdib nito. Nais ipagbawal ng pamahalaang [[Tsina]] ang pag papalabas ng pelikula, dahil sa magandang relasyon nito [[Bansang Hapon]] sa kasaluuyan, ngunit sinabi ni [[Mou Tun-Fei]] na ''"kung gusto niyong Pag- Ukulan ang Pag Kaaibigan, Pag uukulan ko naman ng pansin ang Kasaysayan."'' Sinuportahan ang pag papalabas sa pelikula ng Partido [[Komunista]] sa tsina para maipaalam sa mundo ang isang Brutal,Maka Hayop at kawalang hustisyang pamamaraan ng mga sundalong [[Hapones]] sa kanilang pananakop na mga bansa noong ikalawang dig maang pang daigdig. ==Mga Tauhan== * Ito ang mga nag si pag-ganap sa pelikulang Hei Tai Yang:731; (Hindi Nakilalang aktor at artista sadyang di-pampublikong higit sa lahat dahil hindi nila nais na nabanggit ang pangalan ng isang sikat na aktor sa 731 black sun.) {| class="wikitable" |- ! Tagapag ganap !! Ginampanan |- | [[Gang Wang]]|| Leut.Gen.[[Shiro Ishii]] (Pinuno ng [[Pangkat:731]]) |- | [[Andrew Yu]] ||Dr.Tanamura? |- | [[Runsheng Wang]]|| (leutenant)_ |- | Hso Gou || ''Specks''? 斑点 |- | [[Zhaohua Mei]]|| |- |Zhe Quan || Stony (''Small Stone'') |- |Dai Yao Wu|| Sgt.Kawasaki ? (Mahigpit na Guro ng ''Youth Courps'') |- |[[Mui Siu Wa]] || [[Maruta]] (frosbite test) |- | Tie Long Jin || Gen.Kiguchi? |- |Wong Ying Git ||(Frosbite Test) |- |[[Cheung Kwok Man]] ||Marudo? |- | Wong Sam Nin || Batang pipi? (''disection'') |- | Kok Lam-Kit|| Leut.Ono (''Military Police''/Guro ng ''Youth Courp's'') |- | Man Kong || Coronel Nagatoni |- | Lau Yuk Fai || (''Crematorium'')''?'' |- | Kwen Chit || ''Youth Courp'' |- | Kam Yuen Ming ||''Youth Courp'' |- |[[Lee Pak Lam]] || Ishikawa? |- |Chan Kin San ||''Youth Courp'' |- | Lau Pang-Yu|| |- | Kam Hoi-Chit|| ''youth Courp'' |- | Kam Tit-Lung|| |- |} ==Mga Eksena== Ang mga brutal na eksenang ipinakita sa pelikula {| class="wikitable" ! Mga Eksperimento!!Diskripsyon |- | ''Frosbite Test''||Pag alis ng laman sa buto gamit ang Yelo pati ang pag lutong ng mga buto |- |''Injection'' ?||Pag tuturok ng isang hindi matukoy na kemikal (posibleng Mikrobyo) sa katawan ng mga bilangong [[Intsik]]. |- | ''Porcelain Bomb Test''||Tinali sa krus ang mga tao at pinasabugan ng [[Seramikong bomba]] na may [[Mikrobyo]] |- |''Low Pressure Chamber Test''||Ipinasok ang biktima sa loob ng isang ''chamber'' na may ''pressure'' hanggang sa lumobo ang katawan ng biktima. |- |''Gas Chamber''||Inilagay ang Mag-Inang [[Ruso]] ''Natalia Ivanova'' (30-40:Gulang) at ''Natasya Ivanova'' (11:gulang) sa loob ng isang Gass Chamber at pina langhap ng Nakalalasong kemikal |- |''vivisection''||Pag-kuha at pag tingin sa lamang loob ng isang bata. |- |''Animal Testing''|| itinapon ang [[Pusa]] a loob ng isang kwarto na puno ng mga [[Daga]] at kinain ang pusa ng buhay. |} ==Pagakakagawa== Ayon kay Mou Tun-Fei, ang pelikula ay binubuo lamang ng anim na propesyunal na mga aktor tulad ni [[Gang Wang]] at mga aktres, ang natitra ay mga amateurs tulad ng mga bata sa pagganap na youth courps, Gumamit din sila ng mga special effects at mga tunay na mga bangkay sa mga maseselang eksena tulad sa pagganap ng isang batang pipi, ginawa iyon sa pamamagitan ng malapitang kuha sa operasyon sa puso,at pagsusuri sa bangkay na kamukha ng batang gumanap na pipi Ginamit din nila ang isang School Compound bilang himpilan ng Pangkat 731 sa hilagang Tsina,Ang gumanap naman sa Babae na nabaliw at ginamit sa prosbite test ay ang pamamgkin ng derektor,Ang Pag kakagawa naman sa eksena ng pusa ay nilagyan lamang nila ng pulang jobos na may pulot ang pusa para mag mukhang dugo na siyang hinahabol ng mga daga, lumalabas na mukhang kinakain ng buhay ang pusa. Ang mga bata ng etnikong [[Koreano]] na nakatira sa hilagang tsina ang ginamit sa pelikula dahil sa pag kakahawig nila sa mga hapones at intsik noong dekada 40, malaki na ang kinaibahan sa mukha at pangangatawan ng mga ito sa ngayon. Pinag aralan din nila ang wikang Hapones ,ng anim na buwan, para sa mas detalyado at makatotohanang pag lalahad ng mga eksena. ==Tingnan din== * [[Hei Tai Yang The Siries|The Black Sun]] ''(Tv Siries)'' * [[Laboratory of the Devil]] ''aka.'' ''Men behind the sun-II'' (黑太陽731續集之殺人工廠, 1992) * [[Narrow Escape]] (死亡列車, 1994) * [[Black Sun: The Nanking Massacre]] (黑太陽─南京大屠殺, 1995) ==References== ^ Black Sunshine: Conversations with T.F. Mou ^ [["Interview-Tun Fei Mou". HorrorView.com. Retrieved 2006-12-16.]] ^ a b Donato Totaro. "T.F. Mous - The Man Behind the Sun". Horschamp.qc.ca. Retrieved 2006-12-16. ^ [[Robert Firsching. "Man Behind the Sun". All Movies Guide. Retrieved 2006-12-16. ^ Mike Bracken. "Men Behind the Sun (1987)". Epinions. Retrieved 2006-12-16.]] ^[["Camp 731 - Critique et photos". OhMyGore.com. Retrieved 2006-12-16.]] ^ "Man Behind the Sun 1 & 2". Refused-Classification.com. Retrieved 2006-12-16. ^ Hawker, Philippa (2004-04-23). "The Man Behind the Sun". The Age. Retrieved 2009-01-03. ==Mga kawing panlabas== *http://www.youtube.com/watch?v=bqnftyYWW4E Hei Tai Yang:731 sa ''[[You Tube]]'': sa Direksiyon ni Mou Tun-Fei. *http://tl.wikipedia.org/wiki/Talaksan:D1pjyv7m45kfdnmp7ttumr01t9gluft8_modified.jpg *http://www.imdb.com/title/tt0093170/ *https://web.archive.org/web/20111114060231/http://hkmdb.com/db/movies/view.mhtml?id=7103&complete_credits=1&display_set=eng *http://www.horschamp.qc.ca/9901/offscreen_columns/ManBehind1.html *http://shiroishii.deviantart.com/art/Shiro-Ishii-193693529 [[Kategorya:Mga pelikula mula sa Hong Kong]] [[Kategorya:Mga pelikula ng 1988]] 4y3mi6c5pn3a48ofg6v9qinvrlkjce3 0 201634 2238135 2237651 2026-10-31T02:40:57Z ~2026-57827-41 168210 Undid 5 revisions from [[Special:Diff/2237532|2237532]] until [[Special:Diff/2237651|2237651]] 2238135 wikitext text/x-wiki [[File:Hemisferio Norte.png|thumb|right|Ang Hilagang Emisperyo na pinagliwanag sa pamamagitan ng dilaw na kulay.]] [[File:Northern Hemisphere Azimuthal projections.svg|thumb|right|Ang Hilagang Emisperyo na tinatanaw magmula sa habang nasa ibabaw ng [[Panghilagang Polo]].]] Ang '''Hilagang Hating-globo'''<ref>{{Cite book |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Makabayan_6_2004_Ed/VIsTmtRXKNoC?hl=en&gbpv=1&dq=hilagang+hating+globo&pg=PA142&printsec=frontcover |title=Makabayan 6' 2004 Ed. |publisher=Rex Bookstore, Inc. |isbn=978-971-23-3902-8 |pages=13 |language=tl}}</ref><ref>{{Cite web |title=Hemisphere in Tagalog |url=https://www.tagalog.com/dictionary/hemisphere |access-date=2025-01-25 |website=www.tagalog.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Sambayanang_Pilipino/6zorISN5hR8C?hl=en&gbpv=1&dq=hilagang+hating+globo&pg=PA13&printsec=frontcover |title=Sambayanang Pilipino |date=1996 |publisher=Rex Bookstore, Inc. |isbn=978-971-23-1517-6 |pages=13 |language=tl}}</ref> (o '''Hilagang Hating-Daigdig'''; Ingles: ''Northern Hemisphere'') ay ang bahagi ng [[Daigdig]] na nasa [[hilaga]] ng [[ekwador]]. Tinatawag din ito na '''Hilagang Emisperyo''' kung saan ang salitang "[[emisperyo]]" (mula sa [[wikang Griyego|Griyego]]ng σφαιρα [espero o bilog] + ημι [kalahati]) ay literal na may kahulugang 'kalahati ng bola' o 'kalahati ng bilog'. Ito rin ang kalahati ng [[esperong selestiyal]] na nasa timog ng ekwator na selestiyal. Dahil sa aksiyal na pagkiling ng Daigdig sa 23.439281°, may baryasyon ng panahon sa haba ng araw at gabi. May baryasyon din ng panahon sa [[temperatura]] na naantala sa baryasyon sa araw at gabi. Sa kumbensyunal, nangyayari ang tag-niyebe sa Hilagang Hating-globo bilang ang panaho mula solstisyo ng Disyembre (tipikal sa Disyembre 21 [[UTC]]) hanggang sa [[Ekinoksiyo|ekinoksyo]] ng Marso (tipikal sa Marso 20 UTC), habang nangyayari ang tag-init sa panahon mula sa [[Solstisyo|solsitisyo]] hanggang sa ekinoksyo ng Setyembre (tipikal sa September 23 UTC). Nag-iiba ang petsa sa bawat taon dahil sa pagkakaiba sa pagitan ng taon ng kalendaryo at taon na astronomikal. Sa loob ng Hilagang Hating-globo, maaring baguhin ng agos ng karagatan ang modelo ng lagay ng panahon na makakaapekto sa maraming kadahilanan sa loob ng hilagang baybayin. Kabilang sa mga ganoong kaganapan ang El Niño–Katimugang Osilasyon. Noong 2015, naririto sa Hilagang Hating-globo ang mga 87 [[bahagdan]] ng [[populasyon]] ng mundo na tinatayang 6.4 bilyong tao sa kabuuang populasyon na 7,3 bilyong tao<ref>Kinalkula mula sa ''World Population Yearbook 2019'' (sa libo) Kabuuang populasyon: 7,359,970 Populasyon ng Hilagang Hating-globo: 6,405,030 87.0% Populasyon ng Katimugang Hating-globo: 954,940 13.0% (Pananda 1) Kung walang datos para sa 2019, ang pinakabagong [[datos]] ang ginamit. (Pananda 2) Hinahati sa kalahating mga populasyon sa bawat Hilaga at Timog Hating-globo ang mga sumasaklang na mga bansa na may lupain sa ekwador.</ref><ref>{{cite web|url=http://www.businessinsider.com/90-of-people-live-in-the-northern-hemisphere-2012-5|title=90% Of People Live In The Northern Hemisphere – Business Insider|date=4 May 2012|work=Business Insider|access-date=10 Nobyembre 2015|language=en|archive-date=19 Enero 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180119181108/http://www.businessinsider.com/90-of-people-live-in-the-northern-hemisphere-2012-5|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://find.galegroup.com/gic/infomark.do?&contentSet=EBKS&idigest=fb720fd31d9036c1ed2d1f3a0500fcc2&type=retrieve&tabID=T001&prodId=GIC&docId=CX3403900089&source=gale&userGroupName=itsbtrial&version=1.0|title=GIC – Article|work=galegroup.com|access-date=10 Nobyembre 2015|archive-date=18 Abril 2016|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20160418075026/http://find.galegroup.com/gic/infomark.do?&contentSet=EBKS&idigest=fb720fd31d9036c1ed2d1f3a0500fcc2&type=retrieve&tabID=T001&prodId=GIC&docId=CX3403900089&source=gale&userGroupName=itsbtrial&version=1.0|url-status=live}}</ref> at narito rin ang karamihan sa mga [[lupain]] ng mundo. Ang kalahatan ng [[Hilagang Amerika]] at ng [[Europa]] ay nakapaloob sa Hilagang Emisperyo. Nasa Hilagang Emisperyo rin ang karamihan sa mga bahagi ng [[Asya]], dalawang-ikatlo (<small>2/3</small>) ng [[Aprika]] at 10 bahagdan ng [[Timog Amerika]]. Ang tatlong [[Talaan ng mga bansa ayon sa populasyon|pinakamalalaking mga bansa ayon sa populasyon]] ([[Tsina]], [[India]], at [[Estados Unidos]] ay nasa loob ng Hilagang Emisperyo. == Mga bilog ng latitud == [[Talaksan:World_map_with_tropic_of_cancer.svg|thumb|350x350px|Mapa ng mundo na pinapakita ang Tropiko ng Kanser]] === Tropiko ng Kanser === Ang Tropiko ng Kanser ay ang pinakahilagang bilog ng latitud sa Daigdig kung saan maaaring makita ang Araw na tuwirang nasa tuktok ng kalangitan (direktang nasa ibabaw ng ulo). Nangyayari ito tuwing [[solstisyo]] ng Hunyo, kapag ang Hilagang Hating-globo ay nakatagilid nang pinakamatindi patungo sa Araw.<ref>{{cite web |title=Obliquity of the Ecliptic and Arctic Circle Calculator |url=https://www.phpsciencelabs.com/obliquity-of-the-ecliptic-calculator/ |access-date=Setyembre 20, 2022 |language=en}}</ref> Sa kabilang banda, sa latitud ng Tropiko ng Kanser, pagsapit ng solar na hatinggabi sa solistisyo ng Disyembre, ang Araw ay nasa 90 digri sa ibaba ng abot-tanaw sa lahat ng direksiyon. ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{Mga emisperyo ng Daigdig}} [[Kategorya:Mga emisperyo ng Daigdig]] h1m8fu9ccx4li4j7nq9tekvccqufyye 0 216994 2238131 2237112 2026-10-31T02:38:09Z ~2026-57827-41 168210 Kinansela ang pagbabagong 2237112 ni [[Special:Contributions/~2026-57165-29|~2026-57165-29]] ([[User talk:~2026-57165-29|Usapan]]) 2238131 wikitext text/x-wiki {{Infobox mountain | name = Bundok Bulusan | other_name = Bulkang Bulusan | photo = A dormant Mt. Bulusan.jpg | photo_caption = Ang Bundok Bulusan habang tinatanaw mula sa kanluran. | elevation_m = 1565 | elevation_ref = <ref name=gvp>{{cite gvp|vn=0703-01=|title=Bulusan|accessdate=2006-06-12}}</ref> | prominence_m = 1547 | prominence_ref ={{fact|date=Pebrero 2011}} | listing = [[Ultra prominent peak|Ultra]] | location = [[Sorsogon]], [[Pilipinas]] | map = Philippines | map_size = 225 | label_position = left | coordinates = {{coord|12|46|12|N|124|03|00|E}} | coordinates_ref = <ref name=gvp/> | topo = | type = [[Istratobulkan]] | age = | last_eruption = 2011 | first_ascent = | easiest_route = }} Ang '''Bundok Bulusan''' o '''Bulkang Bulusan''' ay ang [[Mga bulkan sa Pilipinas|bulkan]] na nasa pinakatimog ng Pulo ng [[Luzon]] sa [[Republika ng Pilipinas]]. Nakalagak ito sa [[lalawigan ng Sorsogon]] sa [[rehiyon ng Bikol]], {{convert|70|km|mi|abbr=on}} sa katimugang-silangan ng [[Bulkang Mayon]] at tinatayang nasa {{convert|250|km|mi|abbr=on}} katimugang-silangan ng [[Maynila]], ang kabisera ng Pilipinas. Isa ito sa pinakamasiglang [[bulkan]] sa Pilipinas. == Mga sanggunian == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Bulusan}} [[Kategorya:Mga istratobulkan]] [[Kategorya:Mga bulkan sa Luzon]] [[Kategorya:Mga bulkan sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga masisiglang bulkan sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga masisiglang bulkan]] <!--- [[Category:Stratovolcanoes]] [[Category:Subduction volcanoes]] [[Category:Volcanoes of Luzon]] [[Category:Mountains of the Philippines]] [[Category:Active volcanoes of the Philippines]] [[Category:Active volcanoes]] ----> {{usbong|Heograpiya|Pilipinas}} 5klsonmg2cggajybg8nvi4b1gv77t97 0 234933 2238186 2193779 2026-10-31T07:19:54Z Rinconada227 157375 2238186 wikitext text/x-wiki [[Image:Toothpasteonbrush.jpg|thumb|275px|Kremang pansipilyo nagmumula sa tubo na nilalagay sa isang sepilyo]] Ang '''kremang pansipilyo''', '''pasimada, kolgeyt''' o '''tutpeyst''' (lumang [[wikang Tagalog|Tagalog]]: '''pasta sa ngipin'''<ref name="liwayway">"Phillips' Dental Magnesia: Ang Makabagong Pasta sa Ngipin". ''[[Liwayway]]'' (Patalastas sa magasin) '''XII''' (5) (Maynila: Ramon Roces Publications, Inc.). 15 Disyembre 1933: 30.</ref>) ay isang uri ng [[dentipriko]]ng ginawang pasta o ''gel'' na ginagamit sa paglinis at pagpapanatili ng [[ngipin]] gamit ang isang [[sepilyo]].<ref name=":0">{{Cite web |title=Toothpaste - an overview {{!}} ScienceDirect Topics |url=https://www.sciencedirect.com/topics/chemistry/toothpaste |access-date=2024-03-02 |website=www.sciencedirect.com}}</ref> == Komposisyon == Pangkahalatang nilalaman ng isang kremang pansipilyo ay:<ref name=":0" /> * [[Tubig]] (20-40%) * Pangayod (50%) * * [[Plurayda]] (Kadalasa'y 1450 ppm) * Deterhente, pangunahin ay [[Sodium lauryl sulfate|sodyo lauryl sulpada]] na may konsentrasyong 0.5 hanggang 2% * Antibakteryal na ahente * Flavourants (spearmint, peppermint, wintergreen) * Remineralizers * Humectants * Antisensitibong ahente * Antikalkulus na ahente * ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Ngipin]] i8t3x0n006w5aucmuptzyxslkalfbf6 0 240505 2238221 2017885 2026-10-31T09:42:44Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238221 wikitext text/x-wiki [[File:Portugués europeo.png|thumb|250px|Mga wikain ng Portuges Europeo.]] Ang '''Portuges Olibentino''' (portugués oliventino) o '''Portuges ng Olibensa''' (portugués de Olivenza) ay isang sub-diyalekto ng [[Portuges Alentehano]] na ginagamit sa mga bayan ng [[Espanya]] na [[Olibensa]] at [[Taliga]] ([[lalawigan ng Badahos]]), bunga ng pagiging kasapi nito noong mga nagdaang siglo (1297-1801). Pinangangambahan ang wikaing ito sa nalalapit na paglaho. ==Mga Katangian== Kahalintulad ng katangian ng Portuges Olibentino ang wikain ng [[Wikang Portuges|Portuges]] na [[Wikaing Alentehano|Alentehano]] na may "superestrato" (''superstratum'') ng [[Wikang Espanyol|Espanyol]]: * Kakulangan ng [[diptonggo]]ng ''ei'' (kahit na sinusundan ito ng ibang patinig), kaya binibigkas ito nang pa-''e'' * Ang [[paragohe]] ng mga salitang nagtatapos sa ''-l'' o ''-r'', kapag mala-tono ang pantig at sinusundan ng paghinto o ng ibang mala-tonong pantig: ''Portugáli'' (Portugal), ''comêri'' (kumain), maliban sa ''comer depois'' (kumain pagkatapos). ==Kalagayan== [[File:LocalizaciónOlivenza.png|thumb|right|300px|Bayan ng Olibensa (naka-pula) sa lalawigan ng Badahos]] Nagdaranas ang mga bayan ng [[Olibensa]] at [[Taliga]] ng tuloy-tuloy na proseso na [[Wikang Espanyol|pagsasa-Kastila]] (''castellanización''), dahilan kung bakit napalitan ng [[Wikang Espanyol|Kastila]] ang [[Wikang Portuges|Portuges]]. Ang labuwad na Olibentina, hanggang noong dekada 1940, ay bilingguwe na karamihan ay mga Lusoablante (tagapagsalita ng Portuges). Ganoon pa man, ang henerasyon ng panahong iyon ay malawakang ginamit ang wikang Kastelyano sa kanilang mga anak..<ref>Manuel J. Sánchez Fernández: “[http://paseovirtual.iespana.es/congreso/olivenza2.pdf Apuntes para la descripción del español hablado en Olivenza]{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}”, Revista de Extremadura, 23, 1997, pág. 110</ref> Simula noong ika-21 siglo, halos naglaho na ang Portuges Olibentino (sapagkat hindi na iyon ginagamit ng mga kabataan simula pa noong ika-50 dekada). Pinag-aaralan ang Portuges sa paaralan, ngunit bilang "banyagang wika". ==Talambuhay== * Celso Cunha & Luís F. Lindley Cintra: ''Nova Gramática do Português Contemporâneo'' (16ª ed.), Edições João Sá da Costa, Lisboa, 2000, p. 15. * Manuel Martínez Martínez: ''El enclave de Olivenza, su historia y su habla,'' Granada, 1974. * Maria de Fátima de Rezende F. Matias: "Bilinguismo e níveis sociolinguísticos numa região luso-espanhola (concelhos de Alandroal, Campo Maior, Elvas e Olivença)", ''Revista Portuguesa de Filologia,'' XVIII-XIX, 1980-1986/1987-1991, pp.117-336/27-178. * Fátima Rezende Matias, ''Português e espanhol em contacto em Olivença,'' Braga, 1986. * Fátima Rezende Matias, "A língua portuguesa em Olivença: duzentos anos de espanholização", ''Olivença,'' 1, 2001, pp. 139-147. * Manuel Jesus Sánchez Fernández: "Apontamentos para descrever o espanhol que se fala em Olivenza", ''Agália,'' 61, 2000, pp. 105-119. * Manuel Jesús Sánchez Fernández: "O português raiano. Exemplo: o de Olivença", eds. Jordi F. Fernández y Gorka Redondo, ''Llengües ignorades,'' Emboscall / Amics de les Arts i Joventuts Musicals, Vic / Terrassa, 2006, pp. 67-83. * Pilar Vázquez Cuesta & Maria Albertina Mendes da Luz: ''Gramática portuguesa'' (3ª ed.), Gredos, Madrid, 1971, p. 78. ==Sanggunian== {{reflist}} ==Kawing Panlabas== * [http://www.alemguadiana.com Asociación ''Além Guadiana (língua e cultura portuguesas em Olivença)''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180910043208/http://www.alemguadiana.com/ |date=2018-09-10 }} * [https://web.archive.org/web/20080424101652/http://alemguadiana.blogs.sapo.pt/ ''Além Guadiana (cultura portuguesa em Olivença)''] * [https://web.archive.org/web/20200324095825/https://jimoesnachune.blogs.sapo.pt/ J'nela do português oliventino] * [http://es.netlog.com/clan/Olivenca Falar alentejano e oliventino] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110714165548/http://es.netlog.com/clan/Olivenca |date=2011-07-14 }} {{stub}} [[Kategorya:Wikang Portuges]] [[Kategorya:Espanya]] 1yt65pof0vda4g5mo1od3ktl5e1jy15 0 240987 2238056 2214749 2026-10-30T17:31:05Z ~2026-57903-88 168196 na 2238056 wikitext text/x-wiki {{Infobox saint |name=Santa Teresa ng Avila |birth_date={{birth date|1515|03|28|df=y}} |death_date={{death date and age|1582|10|4|1515|3|28|df=y}}<ref>Bandang gabi sa pagitan ng Oktubre 4 at Oktubre 15, 1582, noong pinalitan ng Espanya ang kalendaryong Juliano ng [[kalendaryong Gregoriano]]</ref> |feast_day=Oktubre 15 |venerated_in=[[Simbahang Katolika Romana]]<br />[[Simbahang Lutheran]]<ref>{{cite web|url=http://www.resurrectionpeople.org/saints.html|title=Notable Lutheran Saints|work=resurrectionpeople.org|access-date=2015-08-03|archive-date=2019-05-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20190516024927/http://www.resurrectionpeople.org/saints.html|url-status=dead}}</ref><br />[[Komunyong Anglicano]]<ref>{{cite web|url=http://www.churchofengland.org/prayer-worship/worship/texts/the-calendar/holydays.aspx|title=Holy Days|work=churchofengland.org|access-date=2015-08-03|archive-date=2018-12-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225084824/https://www.churchofengland.org/prayer-and-worship/join-us-daily-prayer|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://diobeth.typepad.com/files/holy-women-holy-men.pdf|format=PDF|title=Holy Men and Holy Women|website=churchofengland.org|access-date=2015-08-03|archive-date=2012-09-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20120907015441/http://diobeth.typepad.com/files/holy-women-holy-men.pdf|url-status=dead}}</ref> |image=Peter Paul Rubens 138.jpg |imagesize=220px |caption=Santa Teresa ng Ávila ni Peter Paul Rubens |birth_place=[[Gotarrendura]], [[Ávila, Espanya|Ávila]], [[Korona ng Castilla]] <small>(ngayo'y [[Espanya]])</small> |death_place=[[Alba de Tormes]], [[Salamanca (lalawigan)|Salamanca]], [[Espanya]] |titles=Santa, Mistika, Doktora ng Simbahan |beatified_date=Abril 24, 1614 |beatified_place=[[Roma]] |beatified_by=[[Papa Pablo V]] |canonized_date=Marso 12, 1622 |canonized_place=[[Roma]] |canonized_by=[[Papa Gregorio XV]] |attributes=Abito ng [[Carmelitas Descalzos]], aklat at pluma, pinalasong puso |patronage=may sakit; karamdaman; nawalan ng magulang; mga nangangailangan ng biyaya; mga nasa relihiyosong orden; mga kinukutya dahil sa kanilang pagkabanal; [[Požega, Croatia|Požega]], [[Croatia]]; [[Espanya]] |major_shrine=Kumbento ng Pagbabalita ng Anghel, [[Alba de Tormes]], [[Espanya]] |suppressed_date= |issues= }} Si '''Teresa ng Ávila''', tinutukoy rin na '''Santa Teresa de Jesus''', bininyagan na '''Teresa Sánchez de Cepeda y Ahumada''' (Marso 28, 1515 – Oktubre 4, 1582), ay isang bantog na mistika mula sa [[Espanya]], banal ng [[Simbahang Katolika]], madreng [[Carmelita]], nag-aakda noong [[Kontra-Reporma]], at [[teologo]] ng mapagnilay na buhay sa pamamagitan ng taimtim na pagdarasal. Siya'y repormista ng [[Ordeng Carmelita]] at itinuturing na nagtatag na [[Carmelitas Descalzos]] kasama ni [[San Juan de la Cruz]]. Noong 1622, makalipas ang apat-na-pung taon mula nang siya'y yumao, siya [[kanonisasyon|kinanonisa]] ni [[Papa Gregorio XV]] at noong Setyembre 27, 1970, tinawag siyang [[Doktor ng Simbahan]] ni [[Papa Pablo VI]].<ref name=vatican>{{in lang|it}} [http://www.vatican.va/holy_father/paul_vi/homilies/1970/documents/hf_p-vi_hom_19700927_it.html Proclamazione di Santa Teresa d'Avila Dottore della Chiesa]. Hinango noong 2015-08-04.</ref> Ang kaniyang mga aklat, kasama rito ang kaniyang sariling talambuhay (''Ang Buhay ni Teresa de Jesus'') at ang kaniyang matagumpay na gawang ''[[El Castillo Interior]]'' ay mahahalagang bahagi ng Panitikang Kastila noong Renasimiyento pati na rin ng mga gawi ng pagninilay at [[mistisismong Kristiyano]]. Isinulat din niya ang ''[[Camino de Perfección]]''. Nang siya'y yumao, nakilala sa Espanya ang [[kulto]] ni Santa Teresa noong mga 1620, at minsa'y itinuring na kandidata upang maging pambansang patrona. Ang [[santero]] ng [[Kabanal-banalang Paglilihi|Birhen ng Paglilihi]] na di-umano'y pinadala ni Teresa sa kaniyang kapatid sa [[Nicaragua]] ay ngayo'y pinipintuho bilang pambansang patrona sa Dambana ng El Viejo.<ref>{{cite web|url=http://www.corazones.org/maria/america/nica_inmaculada_viejo.htm|title=Inmaculada del Viejo|work=corazones.org}}</ref> Iniuugnay rin ng mga relihiyosong Katoliko sa imahen ng [[Santo Niño de Praga]] at sinasabing si Teresa ay deboto nito at dating nagmay-ari. {{English2|Teresa of Avila}} == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Mga santo]] n3bjzpz7valv1ohaox9e0uwpdj1ht6g 0 256776 2238058 2227767 2026-10-30T17:46:57Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238058 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = Labanan sa Marawi | width = | partof = [[Gulo sa mga Moro]], [[Kampanya laban sa iligal na droga sa Pilipinas|Digmaan laban sa droga sa Pilipinas]]<ref>{{cite news|url=http://www.cnbc.com/2017/06/18/marawi-siege-is-related-to-dutertes-drug-war-says-finance-chief.html|title=Battle in southern Philippines is related to Duterte's drug war, says finance chief}}</ref> at [[Digmaang Pangterorismo|Digmaan laban sa terorismo]] | image = [[File:Bombing on Marawi City.jpg|225px]] | caption = Larawan ng isang nasusunog na gusali kung saan binomba ng [[Hukbong Himpapawid ng Pilipinas]]. | date = ika-23 ng Mayo – 23 Oktubre 2017<br>(5 buwan) | place = [[Marawi]], [[Lanao del Sur]], [[Pilipinas]] | coordinates = {{coord|8.0106|124.2977|region:PH}} | map_type = Pilipinas | map_relief = | latitude = 8.0106 | longitude = 124.2977 | map_size = | map_marksize = | map_caption = Ang kinaroroonan ng Marawi sa Pilipinas | map_label = | territory = Nabawi ng Sandatahang Lakas ng Pilipinas ang lungsod ng Marawi sa 23 Oktubre 2017. | result = | status = Wagi ang pamahalaan ng Pilipinas<ref>{{cite web|url=http://newsinfo.inquirer.net/939974/breaking-dnd-delfin-lorenzana-marawi-city-siege-finish-isis-maute|title=BREAKING: Lorenzana says Marawi City siege is over|first=Divina Suson and Allan Nawal, Frances G.|last=Mangosing|website=Newsinfo.inquirer.net|accessdate=25 Oktubre 2017}}</ref> * [[Batas militar]], inihayag sa buong [[Mindanao]] hanggang ika-31 ng Disyembre, 2017.<ref>{{Cite news|url=http://news.abs-cbn.com/news/05/24/17/read-proclamation-of-martial-law-in-mindanao|title=READ: Proclamation of martial law in Mindanao|last=News|first=ABS-CBN|work=ABS-CBN News|access-date=15 Hulyo 2017|language=Ingles}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.rappler.com/nation/176345-congress-extend-martial-law-december|title=Congress extends martial law to December 31|work=Rappler|access-date=2017-07-22|language=Ingles}}</ref> Muling ipinalawig hanggang ika-31 ng Disyembre, 2018.<ref>{{Cite web|url=http://www.gmanetwork.com/news/news/nation/636416/senate-votes-14-4-approving-mindanao-martial-law-extension-for-one-year/story/|title=Martial Law extended until December 31, 2018|last=|first=|date=Disyembre 13, 2017|website=GMA News|archive-url=|archive-date=|access-date=Disyembre 13, 2017}}</ref> Ipinalawig pang muli hanggang ika-31 ng Disyembre, 2019. * Si Isnilon Hapilon, ang pinuno ng Abu Sayyaf at ang ''emir'' ng Islamikong Estado sa Timog-silangang Asya, ay napatay ng militar. * Pagkabigo ng mga militante na makapagtatag ng panlalawigang teritoryo ng Islamikong Estado (''wilayat''). * Kinumpirmang patay na ang lahat ng pitong magkakapatid na Maute.<ref name=MT>{{cite news|url=http://www.manilatimes.net/7-maute-brothers-confirmed-dead/366928/|title=7 Maute brothers confirmed dead|publisher=The Manila Times|access-date=2017-12-20|archive-date=2017-12-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20171221011414/http://www.manilatimes.net/7-maute-brothers-confirmed-dead/366928/|url-status=dead}}</ref> | combatants_header = | combatant1 = '''{{flag|Pilipinas}}''' ---- '''Sinusuportahan ng:''' * {{flagicon image|MNLF flag.svg}} [[Moro National Liberation Front|Pambansang Kilusang Pagpapalaya sa mga Moro]] * {{flagicon image|Flag of the Moro Islamic Liberation Front.svg}} [[Moro Islamic Liberation Front|Islamikong Kilusang Pagpapalaya sa mga Moro]] (sa mga pagpapalikas at kawanggawang operasyon)<ref>http://news.abs-cbn.com/news/05/31/17/duterte-milf-create-peace-corridor-in-marawi</ref> * {{flag|Estados Unidos}} (kasangkapang pangmilitar at tulong teknikal)<ref>{{Cite news|url=http://www.rappler.com/nation/172105-us-technical-assistance-ph-troops-marawi|title=U.S. provides 'technical assistance' to troops in Marawi - AFP|agency=Rappler|date=6 Hunyo 2017|accessdate=7 Hunyo 2017}}</ref><ref>https://www.voanews.com/a/embassy-us-forces-help-fight-militants-in-marawi/3894841.html</ref> * {{flag|Australya}} (tulong sa intelihensya)<ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-philippines-militants-australia-idUSKBN19D2TU|title=Australia to send spy planes to help Philippines fight militants|date=23 Hunyo 13:41:10 UTC 2017|work=Reuters|access-date=25 Hunyo 2017}}</ref> * {{flag|Tsina}} (kasangkapang pangmilitar)<ref>{{Cite web |title=Duterte thanks China for firearms, ammo vs Mautes |url=http://cnnphilippines.com/news/2017/06/29/Duterte-thanks-China-for-military-aid-vs-Mautes.html |access-date=2017-07-10 |archive-date=2017-11-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171120013240/http://cnnphilippines.com/news/2017/06/29/Duterte-thanks-China-for-military-aid-vs-Mautes.html |url-status=dead }}</ref> | combatant2 = {{flagicon image|Islamic State flag.svg}} '''[[Islamikong Estado|Islamikong Estado ng Irak at ang Levant]]''' (lalawigan sa Silangang Asya)<ref>{{cite news|url=https://www.rappler.com/thought-leaders/173037-maute-group-rise-family-terrorism|title=The Maute Group and rise of family terrorism|first=Rommel C.|last=Banaloi|date=15 Hunyo 2017|publisher=Rappler}}</ref> | commander1 ={{flagicon image|Flag of the Philippines.svg}} '''[[Rodrigo Duterte]]'''<br> {{small|(Pangulo ng Pilipinas)}}<br> {{flagicon image|Flag of the Philippines.svg}} [[Delfin Lorenzana]]<br> {{flagicon image|Flag of the Philippines.svg}} [[Eduardo Año]]<br> {{flagicon image|Flag of the Philippines.svg}} [[Ronald dela Rosa]] | commander2 = {{flagicon image|Islamic State flag.svg}} [[Isnilon Totoni Hapilon|'''Isnilon Hapilon''']] †<br> {{small|(pinuno ng Abu Sayyaf)}}<br> {{flagicon image|Islamic State flag.svg}} [[Omar Maute]] †<br> {{flagicon image|Islamic State flag.svg}} [[Abdullah Maute]] †<ref>{{Cite web |url=http://cnnphilippines.com/news/2017/10/16/Maute-Marawi-Isnilon-Hapilon-Omar-Maute-dead.html |title='Terrorists will crumble': Military kills Isnilon Hapilon, Omar Maute |access-date=2017-10-23 |archive-date=2017-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171017192155/http://cnnphilippines.com/news/2017/10/16/Maute-Marawi-Isnilon-Hapilon-Omar-Maute-dead.html |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.france24.com/en/20171016-philippine-troops-kill-two-militant-leaders-allied-islamic-state-marawi-Mindanao Philippine troops kill two militant leaders allied to IS group]</ref><br> {{flagicon image|Islamic State flag.svg}} Mahmud Ahmad {{small|(Representanteng kumander; itinuring na patay)}}<ref>http://www.straitstimes.com/asia/se-asia/philippines-says-big-possibility-key-malaysian-militant-mahmud-ahmad-killed-in-marawi</ref><ref name="dead or alive">{{cite web|url=http://www.channelnewsasia.com/news/asiapacific/malaysia-s-most-wanted-terrorist-mahmud-ahmad-marawi-9318124|title=Dead or alive? Hunt is on in Marawi for Malaysia's most wanted terrorist|author=Amy Chew|publisher=Channel NewsAsia|date=17 Oktubre 2017|accessdate=17 Oktubre 2017|archive-date=17 Oktubre 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171017124953/http://www.channelnewsasia.com/news/asiapacific/malaysia-s-most-wanted-terrorist-mahmud-ahmad-marawi-9318124|url-status=dead}}</ref><br>{{flagicon image|Islamic State flag.svg}} Amin Bacu {{small|(Nakatataas na kumander; itinuring na patay)}}<ref>http://www.gmanetwork.com/news/news/regions/630535/malaysian-bandit-leader-amin-bacu-believed-killed-in-final-clashes-in-marawi/story/</ref><ref name="now leading">{{cite web|url=http://www.gmanetwork.com/news/news/regions/630302/malaysian-now-leading-maute-isis-bandits-still-in-marawi-source-says/story/|title=Malaysian now leading Maute-ISIS bandits still in Marawi, source says|publisher=GMA News|date=21 Oktubre 2017|accessdate=21 Oktubre 2017}}</ref> | units1 = {{flagicon image|Flag of the Armed Forces of the Philippines.svg}} [[Sandatahang Lakas ng Pilipinas]] * {{flagicon image|Flag of the Philippine Army.svg}} [[Hukbong Katihan ng Pilipinas]] ** [[Unang Sangay ng Hukbong Lakad (Pilipinas)|Dibisyong Tabak]] ** Mekanisadong Sangay ng Hukbong Lakad *{{Flagicon image|Flag of the Philippine Navy.png}} [[Hukbong Dagat ng Pilipinas]] ** [[Natatanging Pangkat sa mga Operasyon ng Hukbong Dagat]] * {{Flagicon image|Flag of the Philippine Marine Corps.png}} [[Hukbong Kawal Pandagat ng Pilipinas]] ** Ika-1 Brigadang Kawal Pandagat ** Ika-7 Batalyong Papalapag ng Kawal Pandagat ** [[Hukbong Mapagmatyag na Batalyon|Natatanging Pangkat sa mga Operasyon ng Kawal Pandagat]] * {{flagicon image|Flag of the Philippine Air Force.svg}} [[Hukbong Himpapawid ng Pilipinas]] ** [[File:15th Strike Wing Insignia.jpg|20px]] [[Ika-15 Strike Wing, Hukbong Himpapawid ng Pilipinas|Ika-15 Strike Wing]] ** Ika-7 Taktikal na Iskwadrong Mandirigma * {{flagicon image|Flag of the Philippine Coast Guard.png}} [[Tanod Baybayin ng Pilipinas]] [[File:Philippine National Police seal.svg|15px]] [[Pambansang Pulisya ng Pilipinas]] * [[File:Saf.svg|15px]] [[Espesyal na Kilos Hukbo]] * [[File:Philippine National Police Maritime Group logo.png|15px]] [[Pangkat Pandagat ng PNP]] ---- {{flagicon|Estados Unidos}} [[Mga natatanging hukbong pang-operasyon ng Estados Unidos]] (tulong teknikal)<ref>{{cite news|title=Philippine military confirms US forces providing support against militants allied to Islamic State|url=http://www.cnbc.com/2017/06/10/u-s-special-forces-helping-philippines-troops-in-battle-against-militants-allied-to-islamic-state.html|accessdate=10 Hunyo 2017|work=CNBC|agency=Reuters|date=10 Hunyo 2017}}</ref> | units2 = {{flagicon image|Islamic State flag.svg}} [[Pangkat ng Maute]]<br>{{flagicon image|Islamic State flag.svg}} [[Abu Sayyaf]]<br> {{flagicon image|Islamic State flag.svg}} [[Mga Lumalaban para sa Kalayaan ng Islamikong Bangsamoro]]<ref name="church">{{cite web|url=http://www.longwarjournal.org/archives/2017/06/islamic-state-video-shows-destruction-of-church-in-marawi.php|title=Islamic State video shows destruction of church in Marawi|author=Caleb Weiss|work=[[Long War Journal]]|date=5 Hunyo 2017|accessdate=7 Hunyo 2017}}</ref> | units3 = | strength1 = higit 3,000 sundalo (Hunyo)<ref>https://www.thestar.com/news/world/2017/06/01/philippine-airstrike-accidentally-kills-11-soldiers-in-besieged-city-marawi.html</ref><br> 6,500 sundalo (Setyembre)<ref>[http://newsinfo.inquirer.net/933845/marawi-siege-will-be-over-in-3-days-lorenzana-tells-house-panel Marawi siege will be over in 3 days, Lorenzana tells House panel]</ref> | strength2 = higit 1,000 bandido (pagtataya)<ref>[http://newsinfo.inquirer.net/937303/more-slain-maute-abu-men-recovered-from-battle-zone More slain Maute, Abu men recovered from battle zone]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.benarnews.org/english/news/philippine/reinforcements-slain-08282017125005.html |title=10 Militant Reinforcements Slain in Marawi as Troops Advance |access-date=2017-09-29 |archive-date=2017-09-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170920004539/http://www.benarnews.org/english/news/philippine/reinforcements-slain-08282017125005.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news|author=Camille Diola |url=http://www.philstar.com/headlines/2017/06/01/1705725/revising-estimates-dnd-says-500-militants-involved-marawi |title=Revising estimates, DND says 500 militants involved in Marawi |newspaper=The Phiippine Star |date=1 Hunyo 2017 |accessdate=1 Hunyo 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.tribune.net.ph/headlines/marawi-debacle-a-failure-of-intelligence-dnd|title=Marawi debacle a failure of intelligence — DND|date=25 Hulyo 2017|access-date=27 Hulyo 2017|archive-date=27 Hulyo 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170727122507/http://www.tribune.net.ph/headlines/marawi-debacle-a-failure-of-intelligence-dnd|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|author=Jon Emont and Felipe Villamor |url=https://www.nytimes.com/2017/07/20/world/asia/philippines-isis-marawi-duterte.html?mcubz=0 |title=ISIS’ Core Helps Fund Militants in Philippines, Report Says |newspaper=The New York Times |date=20 Hulyo 2017 |accessdate=20 Hulyo 2017}}</ref> |casualties1 = 168 ang namatay,<ref name="final30">{{cite web|url=http://abcnews.go.com/International/wireStory/filipino-troops-battling-final-30-linked-gunmen-50641224|title=Filipino troops battling final 30 IS-linked gunmen in Marawi|publisher=Associated Press|date=22 Oktubre 2017|accessdate=22 Oktubre 2017}}</ref> 1,400 ang sugatan<ref name="603terrorists">{{Cite web |title=AFP report on Marawi death toll: 603 terrorists, 130 soldiers, 45 civilians |url=http://www.businessmirror.com.ph/afp-report-on-marawi-death-toll-603-terrorists130-soldiers-45-civilians/ |access-date=2017-08-30 |archive-date=2017-08-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170830095038/http://www.businessmirror.com.ph/afp-report-on-marawi-death-toll-603-terrorists130-soldiers-45-civilians/ |url-status=dead }}</ref> | casualties2 = 978 ang napatay,<ref name="wipeout">{{cite web|url=http://www.manilatimes.net/islamic-freedom-fighters-abu-sayyaf-next-maute-wipeout-defense-chief/358410/|title=Islamic freedom fighters, Abu Sayyaf next after Maute ‘wipeout’ — defense chief|publisher=The Manila Times|date=24 Oktubre 2017|accessdate=22 Oktubre 2017|archive-date=24 Oktubre 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171024135007/http://www.manilatimes.net/islamic-freedom-fighters-abu-sayyaf-next-maute-wipeout-defense-chief/358410/|url-status=dead}}</ref><ref name="Defensesecretary">{{cite web|url=http://news.xinhuanet.com/english/2017-10/23/c_136699744.htm|title=Philippine defense secretary declares end of combat operations in Marawi|date=23 Oktubre 2017|publisher=Xinhua News Agency|accessdate=23 Oktubre 2017|archive-date=23 Oktubre 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171023084324/http://news.xinhuanet.com/english/2017-10/23/c_136699744.htm|url-status=dead}}</ref><br> 12 ang nahuli<ref name="2Maute">[http://www.philstar.com/nation/2017/08/01/1723587/2-maute-terrorists-arrested-after-fleeing-marawi 2 Maute terrorists arrested after fleeing Marawi]</ref><ref name="backfoot">{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/us-philippines-militants-idUSKBN18Z0KP|title=Philippines says Islamist fighters on back foot in besieged city|date=8 Hunyo 2017|publisher=|accessdate=10 Hunyo 2017|via=Reuters}}</ref> | casualties3 = 87 sibilyan ang namatay (kabilang ang 40 namatay dahil sa sakit)<ref name="anothercivilian">{{Cite web |url=http://cnnphilippines.com/news/2017/09/07/civilian-dies-stray-bullet-marawi.html |title=Another civilian dies from stray bullet in Marawi |access-date=2017-09-13 |archive-date=2017-09-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170916030326/http://cnnphilippines.com/news/2017/09/07/civilian-dies-stray-bullet-marawi.html |url-status=dead }}</ref><ref name="takenout">{{cite web|title=Duterte: “That war in Marawi will continue until the last terrorist is taken out”|url=http://www.mindanews.com/top-stories/2017/07/duterte-that-war-in-marawi-will-continue-until-the-last-terrorist-is-taken-out/|newspaper=Minda News|date=2 Hulyo 2017|accessdate=2 Hulyo 2017|archive-date=2 Hulyo 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170702113125/http://www.mindanews.com/top-stories/2017/07/duterte-that-war-in-marawi-will-continue-until-the-last-terrorist-is-taken-out/|url-status=dead}}</ref><ref name="counting">{{cite web|title=Counting the dead in Marawi: of 384, at least 50 civilian deaths confirmed|url=http://www.mindanews.com/top-stories/2017/06/counting-the-dead-in-marawi-of-384-at-least-50-civilian-deaths-confirmed/|newspaper=Minda News|date=21 Hunyo 2017|accessdate=21 Hunyo 2017|archive-date=21 Hunyo 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170621201005/http://www.mindanews.com/top-stories/2017/06/counting-the-dead-in-marawi-of-384-at-least-50-civilian-deaths-confirmed/|url-status=dead}}</ref><ref name="breaches">[http://news.abs-cbn.com/news/06/07/17/marawi-crisis-death-toll-breaches-200 Marawi crisis death toll breaches 200]</ref><ref>http://www.theaustralian.com.au/news/latest-news/16-bodies-found-after-marawi-fighting/news-story/883d253a3bbbf05c4ff30ffc73b7b3ec {{Dead link|date=Oktubre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.intelligencerpost.com/19-civilians-killed-85000-displaced-philippines-continues-battle-islamist-militants-mindanao/|title=19 Civilians Killed, 85,000 Displaced as Philippines Continues to Battle Islamist Militants in Mindanao|publisher=IntelligencerPost|date=29 Mayo 2017|access-date=2017-05-30|archive-date=2017-05-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20170529142216/http://www.intelligencerpost.com/19-civilians-killed-85000-displaced-philippines-continues-battle-islamist-militants-mindanao/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.theborneopost.com/2017/05/29/2000-trapped-in-marawi-fighting/|title=2,000 trapped in Marawi fighting|date=28 Mayo 2017|website=BorneoPost Online - Borneo , Malaysia, Sarawak Daily News|accessdate=28 Mayo 2017}}</ref><br> Halos 1.1 milyong sibilyan ang kinailangang lumikas<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.sg/mindanao-crisis-filipino-senator-asks-dutertes-ministers-not-disregard-constitution-10644|title=Mindanao crisis: Filipino senator asks Duterte's ministers not to disregard Constitution|publisher=International Business Times Singapore|date=29 Mayo 2017|author=Tarrazona, Noel}}</ref> }} [[File:Marawi lake.jpg|thumb|Ang Marawi, kung saan pinangyarihan ang krisis.]] Ang '''Krisis sa Marawi''',<ref>{{Cite web|url=http://newsinfo.inquirer.net/tag/marawi-crisis|title=Marawi crisis {{!}} The latest from Inquirer News|website=newsinfo.inquirer.net|language=Ingles|access-date=15 Hulyo 2017}}</ref> tinatawag ding '''Labanan sa Marawi''',<ref>{{cite web|url=http://www.rappler.com/nation/170935-marawi-clash-special-coverage |title=Marawi Clash: Special coverage |publisher=[[Rappler]] |date=25 Mayo 2017 |accessdate=26 Mayo 2017}}</ref> o '''Pagkubkob sa Marawi''',<ref>{{cite web|url=http://news.abs-cbn.com/news/06/02/17/marawi-city-siege-death-toll-reaches-175|title=Marawi City siege death toll reaches 175|last=Placido|first=Dharel|date=2 Hunyo 2017|website=ABS-CBN News|archive-url=https://web.archive.org/web/20170607193326/http://news.abs-cbn.com/news/06/02/17/marawi-city-siege-death-toll-reaches-175|archive-date=7 Hunyo 2017|access-date=7 Hunyo 2017}}</ref> ay ang limang buwang itinagal na bakbakan sa [[Marawi]] sa pagitan ng [[Sandatahang Lakas ng Pilipinas|puwersa]] ng [[Pilipinas|Pamahalaan ng Pilipinas]] at ang mga kaakibat na militante ng [[Islamikong Estado|Islamikong Estado ng Irak at ang Levant]], kabilang ang mga pangkat ng [[Pangkat ng Maute|Maute]] at [[Abu Sayyaf]] na nagsimula noong 23 Mayo 2017.<ref name="crisis1">{{cite web|url=http://www.philstar.com/headlines/2017/05/25/1703153/marawi-crisis-what-we-know-so-far |title=Marawi crisis: What we know so far |publisher=[[The Philippine Star]] |date=25 Mayo 2017 |accessdate=25 Mayo 2017}}</ref> Ang labanang ito ay naging pinakamahabang [[digmaan]] sa [[pook na urbano]] sa makabagong kasaysayan ng Pilipinas.<ref name="longest urban war">{{cite web|url=http://newsinfo.inquirer.net/939202/marawi-war-maute-terrorism-duterte-isnilon-hapilon-is-islamic-state|title=Marawi: City destroyed in Philippines’ longest urban war|publisher=Inquirer News|date=19 Oktubre 2017|accessdate=19 Oktubre 2017}}</ref> Inihayag ng pamahalaan ng Pilipinas na nagsimula ang mga pag-atake nang inilunsad nila ang opensiba sa lungsod upang hulihin si [[Isnilon Hapilon]] ng grupong Abu Sayyaf, pagkatapos makatanggap ng mga ulat na si Hapilon ay nasa lungsod, maaaring upang makipagkita sa mga militante ng pangkat ng Maute.<ref name="abs1">{{cite web|url=http://news.abs-cbn.com/focus/05/23/17/timeline-maute-attack-in-marawi-city |title=TIMELINE: Maute attack in Marawi City |publisher=[[ABS-CBN News]] |date=23 Mayo 2017 |accessdate=24 Mayo 2017}}</ref><ref name="notattack">{{cite news|last1=Morallo|first1=Audrey|title=AFP: Marawi clashes part of security operation, not terrorist attack|url=http://www.philstar.com/headlines/2017/05/23/1702885/afp-marawi-clashes-part-security-operation-not-terrorist-attack|accessdate=23 Mayo 2017|work=The Philippine Star|date=23 Mayo 2017}}</ref> Isang madugong bakbakan ang nagsimula nang ang puwersa ni Hapilon ay nagpaputok sa pinagsamang hukbo ng militar at pulis at nagpatawag ng dagdag na hukbo mula sa Maute, isang armadong pangkat na nanumpa ng pakikipag-alyansa sa Islamikong Estado at ang mga pinaniniwalaang responsable sa pagsabog sa [[lungsod ng Dabaw]] noong 2016, ayon sa mga tagapagsalita ng militar.<ref name="inq2">{{cite web|url=http://newsinfo.inquirer.net/898990/key-facts-about-a-tumultuous-tuesday-in-marawi-city |title=Key facts about a tumultuous Tuesday in Marawi City |publisher=[[Philippine Daily Inquirer]] |author=Nery, J. |date=24 Mayo 2017 |accessdate=24 Mayo 2017}}</ref> Nilusob ng mga bandidong Maute ang Kampo Ranao at inokupa ang ilang mga gusali sa lungsod, kasama ang Bulwagang Panlungsod ng Marawi, [[Pamantasang Estatal ng Mindanao|Pamantasang Estado ng Mindanao]], isang ospital at bilibid.<ref name="inq2"/> Inokupa rin ng pangkat ang pangunahing kalsada at sinunog ang Simbahan ni Santa Maria, Paaralang Ninoy Aquino, at Kolehiyo ng Dansalan na pinangangasiwaan ng United Church of Christ in the Philippines (Nagkakaisang Simbahan ni Kristo sa Pilipinas) o UCCP.<ref>{{cite web|title=UCCP Statement on the Burning of Dansalan College|url=http://www.globalministries.org/uccp_statement_on_the_burning_of_dansalan_college|accessdate=25 Mayo 2017}}</ref> Sinalakay rin ng pangkat ang Katedral ng Marawi at binihag ang isang pari, pati ang ilang mga nagsimba.<ref>{{cite web|url=http://www.aljazeera.com/news/2017/05/mindanao-churchgoers-hostage-marawi-siege-170524085829461.html |title=Mindanao: Churchgoers 'taken hostage' amid Marawi siege |publisher=[[Al Jazeera]] |date=24 Mayo 2017 |accessdate=28 Mayo 2017}}</ref> Noong 26 Mayo 2017, kinumpirma ng Sandatahang Lakas ng Pilipinas na ang mga dayuhang terorista ay lumalaban kasama ang Maute sa Marawi at ang kanilang pangunahing layunin ay magtaas ng watawat ng Islamikong Estado sa Kapitolyong Panlalawigan ng Lanao del Sur at magpahayag ng ''wilayat'' o panlalawigang teritoryo ng Islamikong Estado sa Lanao del Sur.<ref name="padilla">{{cite web |url=http://thestandard.com.ph/news/national/237668/afp-foreign-terrorists-are-fighting-alongside-maute-group-in-marawi.html |title=AFP: Foreign terrorists are fighting alongside Maute group in Marawi |publisher=The Standard (Philippines) |4=The Standard |author=Lim, A. |date=26 Mayo 2017 |accessdate=26 Mayo 2017 |archive-date=22 Enero 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180122195839/http://thestandard.com.ph/news/national/237668/afp-foreign-terrorists-are-fighting-alongside-maute-group-in-marawi.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.gmanetwork.com/news/news/nation/612374/maute-plans-to-raise-isis-flags-at-lanao-capitol-marawi-city-hall-to-declare-wilayat/story/ |title=Maute plans to raise ISIS flags at Lanao capitol, Marawi city hall to declare ‘wilayat’ |publisher=[[GMA Network]] |date=27 Mayo 2017 |accessdate=28 Mayo 2017}}</ref> Noong 17 Oktubre 2017, isang araw matapos ang pagkamatay ng mga pinuno ng mga militante na sina [[Omar Maute]] at [[Isnilon Hapilon]], inihayag ni Pangulong Duterte na malaya na ang Marawi. Gayunpaman, ang Brigadyer-Heneral na si Restituto Padilla, tagapagsalita ng militar, inihayag naman na ilan sa mga militante ay nananatili at ang mga operasyon ay magpapatuloy hanggang sa sila'y mapuksa.<ref>[http://www.aljazeera.com/news/2017/10/duterte-marawi-liberated-isil-linked-fighters-171017071213300.html Duterte: Marawi 'liberated' from ISIL-linked fighters]</ref> Limang araw ang nakalipas, ika-23&nbsp;ng Oktubre, inanunsyo ng [[Kagawaran ng Tanggulang Pambansa (Pilipinas)|Kalihim ng Tanggulang Pambansa]] na si [[Delfin Lorenzana]] na ang limang buwang bakbakan laban sa mga terorista sa Marawi ay nagtapos na.<ref>http://www.abc.net.au/news/2017-10-23/philippines-troops-find-dozens-dead-as-warawi-siege-ends/9077096</ref> ==Sa likod ng pangyayari== ===Pangkalahatan=== Nakapagtatag ang [[pangkat ng Maute]] ng matibay na tanggulan sa [[Lanao del Sur]] mula Pebrero 2016 at ang sinisi sa pambobomba sa lungsod ng Dabaw at sa dalawang pagsalakay sa [[Butig, Lanao del Sur]], isang bayang matatagpuan sa timog ng Marawi, noong 2016.<ref name="mautegrp">{{cite web|url=http://www.rappler.com/newsbreak/iq/170772-fast-facts-maute-group |title=FAST FACTS: What you should know about the Maute Group |publisher=[[Rappler]] |author=Francisco, K. |date=24 Mayo 2017 |accessdate=26 Mayo 2017}}</ref> Mula noong itinatag ang pangkat noong 2013, minaliit ng pamahalaan ng Pilipinas ang banta ng Islamikong Estado sa Pilipinas.<ref>{{cite web|url=http://globalnation.inquirer.net/111463/aquino-downplays-isis-threat-in-ph |title=Aquino downplays ISIS threat in PH |work=[[Philippine Daily Inquirer]] |author=Esguerra, C.V. |date=21 Setyembre 2014 |accessdate=27 Mayo 2017}}</ref> Kasunod ng bakbakan sa Butig noong Pebrero 2016 laban sa mga Maute, itinanggi ni noo'y Pangulong [[Benigno Aquino III]] na maaaring may presensya ang Islamikong Estado sa bansa. Sinabi niyang ang mga nasa likod ng pagsalakay ay mga mersenaryong nais lamang makilala ng teroristang pangkat na nakabatay sa [[Gitnang Silangan]].<ref>{{cite web |url=http://www.manilatimes.net/no-isis-in-mindanao-aquino/249460/ |title=No ISIS in Mindanao – Aquino |publisher=[[The Manila Times]] |date=9 Marso 2016 |accessdate=27 Marso 2017 |archive-date=13 Marso 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160313074641/http://www.manilatimes.net/no-isis-in-mindanao-aquino/249460/ |url-status=dead }}</ref> Ang pangkat ng [[Abu Sayyaf]], na sinisi sa mga nakamamatay na pambobomba at pandurukot sa nakaraan, ay iniulat rin na nanumpa ng pakikipagalyansa sa kilusan ng Islamikong Estado mula pa noong 2014.<ref>{{cite web|url=http://www.rappler.com/nation/65199-abu-sayyaf-leader-oath-isis |title=Senior Abu Sayyaf leader swears oath to ISIS |publisher=[[Rappler]] |author=Ressa, M.A. |date=4 Agosto 2014 |accessdate=30 Mayo 2017}}</ref> Isa sa mga pinuno nito na si [[Isnilon Hapilon]], ay kabilang sa mga "most wanted" na terorista ng Kagawaran ng Estado ng Estados Unidos na may pabuyang aabot sa $5 milyon para sa kanyang pagkahuli.<ref name="crisis1"/> Kasunod ng pagdukot at pagpugot ng ulo sa negosyanteng taga-Canada na si [[John Ridsdel]] noong Abril 2016, isiniwalat ni Aquino na nakatanggap siya ng mga banta sa buhay mula sa pangkat, at binalak rin ng Abu Sayyaf na dukutin ang kanyang kapatid na si [[Kris Aquino]] at si pambansang kamao [[Manny Pacquiao]].<ref name="abuaquino2">{{cite web |url=http://cnnphilippines.com/news/2016/04/27/Abu-Sayyaf-vs.-PH-Aquino-government.html |title=Aquino says he was a target of the Abu Sayyaf, but Malacañang refuses to give details |publisher=CNN |author=Santos, E.P. |date=28 Abril 2016 |accessdate=30 Mayo 2017 |archive-date=14 Abril 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200414013241/https://cnnphilippines.com/news/2016/04/27/Abu-Sayyaf-vs.-PH-Aquino-government.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|url=http://globalnation.inquirer.net/139047/aquino-canadians-killers-also-plotted-to-kidnap-pacquiao |title=Aquino: Abu Sayyaf also plotted to kidnap Pacquiao, Kris |work=[[Philippine Daily Inquirer]] |date=27 Abril 2016 |accessdate=30 Mayo 2017}}</ref> Kinilala rin ni Aquino si Hapilon na ang sa likod ng mga pagtatangkang palitan ng relihiyon at isanib sa kanila ang mga bilanggo sa [[New Bilibid Prison]] at simulan ang planong pambobomba sa [[Kalakhang Maynila]] na sinabi niyang "bahagi ng kanilang pagsusumikap na makakuha ng pabor sa Islamikong Estado."<ref name="abuaquino1">{{cite web|url=http://www.gmanetwork.com/news/news/nation/564217/pnoy-abu-sayyaf-plotted-to-kidnap-kris-pacquiao/story/ |title=PNoy: Abu Sayyaf plotted to kidnap Kris, Pacquiao |publisher=[[GMA News]] |author=Alvarez, K.C. |date=27 Abril 2016 |accessdate=30 Mayo 2017}}</ref> Noong Nobyembre 2016, kinumpirma ni Pangulong [[Rodrigo Duterte]] ang ugnayan ng Maute sa Islamikong Estado kahit na inihayag pa rin ng militar na ang Islamikong Estado ay hindi nakapagtatag ng mga ugnayan sa Pilipinas.<ref name="mautegrp"/> Sa gitna ng mabagsik na bakbakan sa Butig noong 30 Nobyembre 2016, si Duterte ay nagiwan ng babala sa pangkat ng Maute: "Ayaw ko makipag-away sa inyo. Ayaw ko makipag-patayan, ngunit pakiusap, huwag niyo akong pilitin. Hindi ako maaaring maglakbay rito buwan-buwan para lang makipag-usap, at pagtalikod ko patayan nanaman. Ayaw ko nang magbanggit pa nang kung anuman, ngunit pakiusap, huwag niyo akong pilitin."<ref name="tvpatroldonotforcemyhand">{{cite news|title=TV Patrol: Duterte, may banta sa Maute group|url=https://www.youtube.com/watch?v=UtijJX9oV0o|publisher=ABS-CBN News|date=30 Nobyembre 2016}}</ref><ref name="gmanewsdonotforcemyhand">{{cite news|last1=Macas|first1=Trisha|title=Duterte to Maute group: Do not force my hand into war|url=http://www.gmanetwork.com/news/news/nation/590723/duterte-to-maute-group-do-not-force-my-hand-into-war/story/|publisher=GMA News|date=30 Nobyembre 2016}}</ref> Noong ika-2&nbsp;ng Disyembre 2016, pagkatapos mabawi ng militar ang Butig, ang mga umuurong na Maute ay iniulat na nagiwan ng sulat na nagbabantang pupugutan ng ulo sina Duterte at ang militar.<ref name="gma01">{{cite web|url=http://www.gmanetwork.com/news/news/regions/590941/in-parting-message-maute-fighters-threaten-to-behead-military-duterte/story/ |title=In parting message, Maute fighters threaten to behead military, Duterte |publisher=[[GMA Network]] |author=Dioquino, R.J. |date=2 Disyembre 2016 |accessdate=26 Mayo 2017}}</ref> Noong ika-12&nbsp;ng Disyembre 2016, sa isang talumpati bago mag-hapunan sa Wallace Business Forum, nangahas si Duterte sa mga Maute na lusubin ang Marawi, sinabing: "Dahil nagbanta sila (Maute) na bumaba mula sa bundok upang sakupin ang Marawi? Gawin niyo. Hihintayin namin kayo roon. Walang problema."<ref name="dutertedared">{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=yaUJlocIi3c|title=Duterte dared Maute group to attack Marawi in December 2016 speech|date=25 Mayo 2017|publisher=[[ABS-CBN News]]}}</ref><ref name="dutertechallengertvmalacanang">{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=rIJpTjsXDCs|title=Wallace Business Forum Dinner with President Rodrigo Roa Duterte 12/12/2016|date=12 Disyembre 2016|publisher=RTVMalacanang}}</ref> Mula Abril hanggang Mayo 2017, nagkaroon ng labanan sa pagitan ng mga puwersa ng pamahalaan ng Pilipinas at Abu Sayyaf sa [[Inabanga, Bohol|Inabanga]], [[Bohol]] dahil sa mga natanggap na ulat na balak mandukot ng banyaga ang pangkat na nagdulot ng pagkamatay ng tatlong sundalo.<ref name="abs6">{{cite web|url=http://news.abs-cbn.com/news/05/26/17/3-more-civilians-killed-more-wounded-as-marawi-clashes-continue |title=Several killed as Abu Sayyaf, military clash in Bohol |publisher=[[ABS-CBN News]] |author1=[[Agence France-Presse]] |author2=Zambrano, C. |date=11 Abril 2017 |accessdate=27 Mayo 2017}}</ref> ===Pasimula sa labanan=== Inihayag ng [[Sandatahang Lakas ng Pilipinas]] na ang labanan sa Marawi ay dahil sa isinagawang operasyon ng militar sa koordinasyon ng [[Pambansang Pulisya ng Pilipinas|Pambansang Pulisya]], taliwas sa mga naunang ulat na ang labanan ay sinimulan ng mga militante. Nakatanggap ng mga ulat ang mga puwersa ng pamahalaan na ang isang pangkat ng mga mandirigmang Abu Sayyaf na pinamumunuan ni Isnilon Hapilon ay nasa Marawi upang maaaring makipagkita sa pangkat ng Maute.<ref name="notattack"/> Ayon kay Rolando Bautista, pinuno ng Dibisyong Tabak ng [[Hukbong Katihan ng Pilipinas|Hukbong Katihan]], nakatanggap sila ng mga ulat na sasakupin ng mga lokal na teroristang pangkat ang Marawi dalawa hanggang tatlong linggo bago ang pagsisimula ng mga sagupaan.<ref name="hapilon1">{{cite web|url=http://www.rappler.com/newsbreak/in-depth/171245-marawi-crisis-isis-plan-bautista |title=How a military raid triggered Marawi attacks |publisher=[[Rappler]] |author=Fonbuena, C. |date=29 Mayo 2017 |accessdate=30 Mayo 2017}}</ref> Habang ang pinagsamang militar at pulis ay nagsagawa ng pagsosona sa Marawi upang patunayan ang impormasyon na ang mga kahina-hinalang tao, kasama sina [[Omar at Abdullah Maute]], ay nagsasama-sama sa pook, sila ang nakita sa halip na si Isnilon Hapilon, ang pinuno ng [[Abu Sayyaf]] na unang naiulat na nakapagtatag ng direktang ugnayan sa [[Islamikong Estado]] at kamakailang inilipat ang kanyang base sa mga lalawigan ng Lanao.<ref name="hapilon1"/> Iminungkahi rin ng intelihensya ng militar na ang pangkat ni Hapilon sa Abu Sayyaf ay may ugnayan na sa [[Pangkat ng Maute|Maute]] at iba pang mga lokal na teroristang pangkat na nanumpa ng pakikipagalyansa sa Islamikong Estado. Ayon sa Sandatahang Lakas, itong "pagkakaisa" ng mga hukbo ay ang ikatlo sa apat na hakbang na kinakailangang makumpleto ng mga pangkat na nais makasali sa Islamikong Estado. Ang ikaapat na hakbang ay ang pagtatatag ng ''wilayat'' o teritoryo nang si Hapilon ay naunang iniulat na itinalaga bilang ''[[emir]]'' ng mga puwersa ng Islamikong Estado sa Pilipinas.<ref name="hapilon1"/><ref>{{cite web|url=http://www.longwarjournal.org/archives/2016/06/islamic-state-details-activity-in-the-philippines.php|title=Islamic State details activity in the Philippines - The Long War Journal|publisher=}}</ref> Ang Kagawaran ng Katarungan ng Estados Unidos ay inilista si Hapilon bilang isa sa mga "most wanted" na terorista sa daigdig na may pabuya nang aabot sa $5 milyon para sa kanyang pagkahuli.<ref name="crisis1"/> Iniulat ng mga residente ng Marawi ang pagdating ng isang armadong pangkat sa kanilang lugar at pagkatapos na beripikahin ng Sandatahang Lakas ang impormasyon, naglunsad ng militar ng isang oplang surhikal upang mahuli si Hapilon.<ref name="notattack"/> ==Pagtugon ng pamahalaan== [[File:Duterte briefing of 2nd Mechanized Infantry Brigade in Iligan May 26 Marawi crisis.jpg|thumb|Pagtatalumpati ni Pangulong Duterte sa [[Iligan]] kaugnay sa nangyayaring krisis sa Marawi.]] [[File:Talk to Troops at 4th Infantry Division HQ 6.jpg|thumb|Nakipagkita si Duterte sa mga sundalo ng ika-4 na Sangay ng Hukbong Lakad sa himpilan nito kaugnay sa krisis.]] Kasunod ng pag-atake, inihayag na ni [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Rodrigo Duterte]] ang [[batas militar]] sa [[Mindanao]], ika-10&nbsp;ng gabi ng 23 Mayo 2017 (oras sa Pilipinas). Nakasaad sa [[Saligang Batas ng Pilipinas|Saligang Batas ng 1987]], ang batas militar ay magtatagal nang 60 araw. Nagpasya na rin si Pangulong Duterte na ikliin ang kanyang diplomatikong pagbisita sa [[Rusya]].<ref name="martiallaw">{{cite news|last1=Morales|first1=Yvette|title=Duterte declares martial law in Mindanao|url=http://cnnphilippines.com/news/2017/05/24/Duterte-declares-martial-law-in-Mindanao.html|accessdate=24 Mayo 2017|work=CNN Philippines|date=24 Mayo 2017|archive-date=13 Hulyo 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180713053823/http://cnnphilippines.com/news/2017/05/24/Duterte-declares-martial-law-in-Mindanao.html|url-status=dead}}</ref> Si [[Pangalawang Pangulo ng Pilipinas|Pangalawang Pangulong]] [[Leni Robredo]] ay nanawagan ng pagkakaisa habang ang mga puwersa ng pamahalaan ay nagpapatuloy na lumalaban sa mga teroristang pangkat sa Marawi.<ref>{{cite news|url=http://news.abs-cbn.com/news/05/24/17/leni-calls-for-unity-amid-marawi-siege|title=Leni calls for unity amid Marawi siege|date=24 Mayo 2017|accessdate=24 Mayo 2017|publisher=ABS-CBN News}}</ref> Sinimulan rin niya ang pagsasagawa ng mga pagabuloy at pinamunuan ang pagbibigay ng tulong para sa mga biktima.<ref name="robredocallsdonations">{{cite news|last1=Adel|first1=Rosette|title=Robredo calls for donation for Marawi attack victims|url=http://www.philstar.com/headlines/2017/05/24/1703144/robredo-calls-donation-marawi-attack-victims|publisher=Philippine Star|date=24 Mayo 2017}}</ref><ref name="groupscalldonations">{{cite news|title=Groups call for donations for crisis-hit Marawi|url=http://www.rappler.com/move-ph/170756-groups-call-donations-relief-operations-marawi|publisher=[[Rappler]]|date=24 Mayo 2017}}</ref><ref name="robredoreliefoperations">{{cite news|title=Robredo orders relief operations amid Marawi clashes|url=http://www.rappler.com/nation/170757-robredo-lawmakers-marawi-clashes-mindanao-martial-law|publisher=[[Rappler]]|date=24 Mayo 2017}}</ref> Ilang mga tsekpoynt ang isinagawa noong Linggo, 28 Mayo 2017, sa buong Kamaynilaan. Isang mensaheng pangkaligtasan na inisyu ay nagsasabi sa mga mamamayan ng mga posibleng tsekpoynt sa [[Kalakhang Maynila]].<ref>{{cite news|url=https://newsinfo.inquirer.net/900336/us-embassy-advises-citizens-of-possible-checkpoints-in-metro-manila|accessdate=29 Mayo 2017|publisher=Philippine Daily Inquirer}}</ref> Inilunsad ng [[Kagawaran ng Edukasyon (Pilipinas)|Kagawaran ng Edukasyon]] ang programang "Brigada for Marawi" (Brigada para sa Marawi) upang tulungan ang mga lumikas na guro at mag-aaral mula sa Marawi. Bilang bahagi ng programa, nanawagan ang kagawaran ng mga abuloy mula sa publiko, sinubaybayan ang mga guro at mag-aaral at naglaan ng tulong sikolohikal sa mga naapektadong mga guro.<ref name="deped">{{cite news|last1=Hernandez|first1=Zen|title=DepEd calls for donations for displaced Marawi students|url=http://news.abs-cbn.com/news/06/16/17/deped-calls-for-donations-for-displaced-marawi-students|accessdate=16 Hunyo 2017|work=ABS-CBN News|date=16 Hunyo 2017}}</ref> Ang [[Kagawaran ng Kagalingang Panlipunan at Pagpapaunlad (Pilipinas)|Kagawaran ng Kagalingang Panlipunan at Pagpapaunlad]] ay nangakong maglalaan ng tulong na [[Piso ng Pilipinas|₱1 libo]] sa bawat apektadong pamilya. Ito ay upang ipagdiriwang pa rin ng mga Muslim ang [[Ramadan]].<ref>{{cite news|last1=De Vera-Ruiz|first1=Ellalyn|title=DSWD to give one-time cash aid to families displaced due to Marawi crisis|url=http://news.mb.com.ph/2017/06/11/dswd-to-give-one-time-cash-aid-to-families-displaced-due-to-marawi-crisis/|accessdate=16 Hunyo 2017|publisher=Manila Bulletin|date=11 Hunyo 2017|archive-date=11 Hulyo 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180711100243/http://news.mb.com.ph/2017/06/11/dswd-to-give-one-time-cash-aid-to-families-displaced-due-to-marawi-crisis/|url-status=dead}}</ref> ==Mga namatay== [[File:Wake of soldiers who died in friendly fire marawi crisis.jpg|thumb|Labi ng mga sundalong namatay sa labanan.]] Ang mga naiulat na namatay ay ang mga sumusunod: * 978 bandido ang napatay (kabilang ang 13 dayuhan)<ref name="exceed500">[http://www.china.org.cn/world/Off_the_Wire/2017-08/01/content_41329439.htm Terrorists killed in Philippine Marawi conflict exceed 500]</ref><ref>{{cite web|title=Body of Singaporean fighter recovered in Marawi: Philippine joint task force|url=http://www.channelnewsasia.com/news/asiapacific/body-of-singaporean-fighter-recovered-in-marawi-philippine-joint-9002626|newspaper=Channel NewsAsia|date=5 Hulyo 2017|accessdate=5 Hulyo 2017|archive-date=7 Hulyo 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170707004826/http://www.channelnewsasia.com/news/asiapacific/body-of-singaporean-fighter-recovered-in-marawi-philippine-joint-9002626|url-status=dead}}</ref><ref name="financier">{{cite web|title=Philippines: Malaysian financier believed killed in siege|url=http://www.dailyastorian.com/philippines-malaysian-financier-believed-killed-in-siege-da-ap-webfeeds-news-nation-world97ebf224de2940e696bc6c76ce48286e|newspaper=The Daily Astorian|date=23 Hunyo 2017|accessdate=23 Hunyo 2017}}{{Dead link|date=Pebrero 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="242Maute">[http://www.gmanetwork.com/news/news/nation/614958/242-maute-group-members-killed-in-marawi-afp/story/ 242 Maute group members killed in Marawi —AFP]</ref><ref name="202militants">[http://newsinfo.inquirer.net/905016/5-policemen-5-civilians-rescued-in-marawi]</ref><ref name="191militants">http://www.pna.gov.ph/articles/994771</ref><ref name="breaches">[http://news.abs-cbn.com/news/06/07/17/marawi-crisis-death-toll-breaches-200 Marawi crisis death toll breaches 200]</ref><ref>{{cite web|url=http://edition.cnn.com/2017/05/30/asia/philippines-marawi-isis-hapilon/index.html |title=Philippines launches air strikes in bid to retake ISIS-occupied city |publisher=CNN |date=30 Mayo 2017 |accessdate=30 Mayo 2017}}</ref><ref name="mb.com.ph">{{cite web|url=http://news.mb.com.ph/2017/05/28/afp-61-maute-members-already-killed|title=AFP: 61 Maute members already killed|website=Manila Bulletin News|accessdate=28 Mayo 2017|archive-date=28 Mayo 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170528122306/http://news.mb.com.ph/2017/05/28/afp-61-maute-members-already-killed/|url-status=dead}}</ref><ref name="mbcasualties">{{cite news|last1=Wakefield|first1=Francis|title=31 Maute terrorists, 6 soldiers killed in ongoing military operations in Marawi City|url=http://news.mb.com.ph/2017/05/26/31-maute-terrorists-6-soldiers-killed-in-ongoing-military-operations-in-marawi-city/|accessdate=26 Mayo 2017|publisher=[[Manila Bulletin]]|date=26 Mayo 2017|archive-date=26 Mayo 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170526005129/http://news.mb.com.ph/2017/05/26/31-maute-terrorists-6-soldiers-killed-in-ongoing-military-operations-in-marawi-city/|url-status=dead}}</ref><ref>https://www.washingtonpost.com/world/asia_pacific/philippines-forces-hit-militants-civilians-wave-white-flags/2017/05/27/791d7b5a-4295-11e7-b29f-f40ffced2ddb_story.html?utm_term=.d133cf167e1c{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite news|last1=Cupin|first1=Bea|title=6 foreigners among terrorists killed in Marawi – AFP|url=http://www.rappler.com/nation/171025-foreign-fighters-maute-marawi|accessdate=26 Mayo 2017|publisher=[[Rappler]]|date=26 Mayo 2017|ref=rappler6foreigners}}</ref><ref name="Archive copy">{{Cite web |url=http://news.mb.com.ph/2017/05/28/afp-61-maute-members-already-killed/ |title=Archive copy |access-date=2017-05-28 |archive-date=2017-05-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170528122306/http://news.mb.com.ph/2017/05/28/afp-61-maute-members-already-killed/ |url-status=dead }}</ref> * 168 sundalo at pulis ang namatay (12 sa mga sundalo ang namatay sanhi ng sumablay na pagbomba mula sa himpapawid)<ref name="mbcasualties" /><ref name="holdingout">[http://aa.com.tr/en/asia-pacific/terrorists-holding-out-70-days-into-philippine-battle/873247 Terrorists holding out 70 days into Philippine battle]</ref><ref name="at85">[http://newsinfo.inquirer.net/911749/afp-death-toll-now-at-85-in-marawi-dnd-chief-cites-many-injuries AFP death toll now at 85 in Marawi; DND chief cites many injuries]</ref><ref name="82govt">{{cite web|url=http://www.rappler.com/nation/174358-death-toll-marawi-clashes-june-30|title=Marawi death toll: 82 gov't troops killed, 39 civilians slain|first=|last=|date=1 Hulyo 2017|website=Rappler|accessdate=1 Hulyo 2017}}</ref><ref>http://www.gmanetwork.com/news/news/regions/613984/13-marines-killed-40-hurt-in-16-hour-clash-with-maute-members/story/</ref><ref name="cnnphilauthoritiesroundup">{{cite news|last1=Tesiorna|first1=Ben|title=Authorities round up 250 persons of interest in Davao|url=http://cnnphilippines.com/regional/2017/05/25/authorities-250-persons-of-interest-davao.html|accessdate=25 Mayo 2017|publisher=CNN Philippines|date=25 Mayo 2017|archive-date=22 Hulyo 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170722120141/http://cnnphilippines.com/regional/2017/05/25/authorities-250-persons-of-interest-davao.html|url-status=dead}}</ref><ref name="APFilipinoTroops">{{cite news|last1=Cerojano|title=Filipino troops, gunships fight militants in southern city|url=http://www.nydailynews.com/newswires/news/world/filipino-troops-gunships-fight-militants-southern-city-article-1.3194427|agency=The Associated Press|publisher=NY Daily News|date=25 Mayo 2017|access-date=27 Mayo 2017|archive-date=26 Mayo 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170526053538/http://www.nydailynews.com/newswires/news/world/filipino-troops-gunships-fight-militants-southern-city-article-1.3194427|url-status=dead}}</ref><ref name="Archive copy"/><ref name="inquirercopkilled">{{cite news|last1=Fernandez|first1=Edwin|title=Cop killed in Marawi attack had dreams of becoming a lawyer|url=https://newsinfo.inquirer.net/899344/cop-killed-in-marawi-attack-had-dreams-of-becoming-a-lawyer|accessdate=25 Mayo 2017|publisher=[[Philippine Daily Inquirer]]|date=25 Mayo 2017}}</ref><ref name="inquirerdutertemisinformed">{{cite news|last1=Alconaba|first1=Nico|title=Duterte Misinformed? Town police chief not beheaded. says: ‘Am still alive’|url=https://newsinfo.inquirer.net/899751/town-police-chief-not-beheaded|accessdate=26 Mayo 2017|publisher=[[Philippine Daily Inquirer]]|date=26 Mayo 2017}}</ref> * 87 sibilyan ang namatay (kabilang ang 40 namatay dahil sa sakit)<ref name="counting">{{cite web|title=Counting the dead in Marawi: of 384, at least 50 civilian deaths confirmed|url=http://www.mindanews.com/top-stories/2017/06/counting-the-dead-in-marawi-of-384-at-least-50-civilian-deaths-confirmed/|newspaper=Minda News|date=21 Hunyo 2017|accessdate=21 Hunyo 2017|archive-date=21 Hunyo 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170621201005/http://www.mindanews.com/top-stories/2017/06/counting-the-dead-in-marawi-of-384-at-least-50-civilian-deaths-confirmed/|url-status=dead}}</ref><ref name="82govt"/><ref name="abs2civilians">{{cite news|last1=Gagalac|first1=Ron|title=At least 2 civilians dead in Marawi attack|url=http://news.abs-cbn.com/news/05/24/17/at-least-2-civilians-dead-in-marawi-attack|accessdate=26 Mayo 2017|publisher=[[ABS-CBN News]]|date=24 Mayo 2017}}</ref><ref name="abs3morecivilians">{{cite news|last1=Gagalac|first1=Ron|title=3 more civilians killed, more wounded as Marawi clashes continue|url=http://news.abs-cbn.com/news/05/26/17/3-more-civilians-killed-more-wounded-as-marawi-clashes-continue|publisher=ABS-CBN News|date=26 Mayo 2017}}</ref> * higit 1,400 tropa ng pamahalaan ang sugatan<ref name="counting"/><ref name="at852">[http://www.pna.gov.ph/articles/1001218 Wounded troops in Marawi City tiff now at 852]</ref> Ang hepe ng pulisya ng [[Malabang, Lanao del Sur|Malabang]] na si Romeo Enriquez, ay ang kinilala ni Rodrigo Duterte na ang pulis na pinugutan ng ulo, sa kanyang talumpati bilang isa sa mga pagbabatay para sa kanyang pagpapahayag ng batas militar, ngunit makalipas ay nahanap si Enriquez na buhay pa pala.<ref name="inquirerdutertemisinformed" /><ref name="abspolicechiefbeheaded">{{cite news|title=Duterte: Maute terrorists beheaded local police chief|url=http://news.abs-cbn.com/news/05/24/17/duterte-maute-terrorists-beheaded-local-police-chief|agency=[[Agence France-Presse]]|publisher=[[ABS-CBN News]]|date=25 Mayo 2017}}</ref><ref name="wapopolicechiefstillalive">{{cite news|last1=Rauhala|first1=Emily|title=In declaring martial law, Duterte cited the beheading of a police chief — who is still alive|url=https://www.washingtonpost.com/world/duterte-justified-martial-law-over-the-beheading-of-a-police-chief--who-is-still-alive/2017/05/26/b6f0a9f2-41d7-11e7-9851-b95c40075207_story.html?utm_term=.09e9bfb52c0b|publisher=[[The Washington Post]]|date=26 Mayo 2017}}</ref><ref name="apforeignfighters">{{cite news|title=The Latest: Foreign fighters among militants in Philippines|url=http://hosted2.ap.org/APDEFAULT/3d281c11a96b4ad082fe88aa0db04305/Article_2017-05-26-AS--Philippines-Muslim%20Militants-The%20Latest/id-0bf30e66892e4dde8e198523c0bcdb17|publisher=[[Associated Press]]|date=26 Mayo 2017}}</ref> Ang napatay na pulis ay makalipas kinilala na nang tama ng Pambansang Pulisya sa [[Awtonomong Rehiyon sa Muslim Mindanao]] bilang si Senior Inspector Freddie Solar, isang dating hepe ng pulisya ng Malabang at kasapi ng Yunit Kontra Droga ng pulis panlalawigan ng Lanao del Sur.<ref>{{cite web|url=http://news.abs-cbn.com/news/05/27/17/police-chief-thought-to-have-been-beheaded-says-it-wasnt-him |title=Police chief thought to have been beheaded says it wasn't him |publisher=[[ABS-CBN News]] |author1=Andong, L.M.L. |author2=Arevalo, R. |date=27 Mayo 2017 |accessdate=28 Mayo 2017}}</ref> Bukod sa mga namatay, halos nasira ang buong Marawi sa itinuturing na bilang pinakamabigat na labanan sa Pilipinas mula noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]].<ref name="eco">{{cite news|title=Winning the war with IS in the Philippines, but losing the peace|url=https://www.economist.com/news/asia/21725287-army-close-recapturing-militant-infested-provincial-capital-winning-war|accessdate=22 Hulyo 2017|work=[[The Economist]]|date=20 Hulyo 2017}}</ref> '''Pagkamatay ng mga nagsilikas dahil sa mga sakit''' Ayon sa ulat ng [[Kagawaran ng Kalusugan (Pilipinas)|Kagawaran ng Kalusugan]] noong ika-16&nbsp;ng Hunyo, 'di hihigit sa 40 lumikas, na nanatili sa labas ng mga "evacuation center", ay namatay sa pagkauhaw. Habang ang 19 na iba pa ay binawian ng buhay dahil sa kumalat na mga sakit na sanhi ng pananatili sa masisikip na mga kampo ng paglilikas.<ref name="59Marawi">{{cite web|url=http://aa.com.tr/en/asia-pacific/philippines-59-marawi-city-evacuees-die-of-diseases/842956|title=Philippines: 59 Marawi city evacuees die of diseases|publisher=Anadolu Agency|date=16 Hunyo 2017}}</ref><ref name="nofailure">{{cite web|title=‘No failure of intelligence in Marawi’|url=http://www.philstar.com/headlines/2017/06/18/1711130/no-failure-intelligence-marawi|newspaper=The Philippine Star|date=18 Hunyo 2017 |accessdate=18 Hunyo 2017}}</ref> Itong ulat ay itinama ng Kalihim ng Kagawaran ng Kalusugan na si Paulyn Ubial bilang 4 lamang sa mga lumikas ang namatay dahil sa pagkauhaw, sa halip na 40.<ref>{{Cite news|url=http://news.abs-cbn.com/news/06/19/17/ubial-denies-deaths-of-59-marawi-evacuees|title=Ubial denies deaths of 59 Marawi evacuees|last=News|first=ABS-CBN|work=ABS-CBN News|access-date=2017-07-22|language=Ingles}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.gmanetwork.com/news/news/nation/614930/ubial-denies-reports-59-marawi-refugees-have-died-in-evacuation-centers/story/|title=Ubial denies reports 59 Marawi refugees have died in evacuation centers|work=GMA News Online|access-date=2017-07-22|language=Ingles}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.pna.gov.ph/articles/995959|title=DOH denies citing 59 evacuees from Marawi died of various illnesses|access-date=2017-07-22|language=Ingles|archive-date=2017-06-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20170619235524/http://www.pna.gov.ph/articles/995959|url-status=dead}}</ref> ==Reaksyon== ===Social media=== [[File:PNP Advisory on Marawi crisis.jpg|thumb|Ang paalala ng Pambansang Pulisya ng Pilipinas (PNP) kaugnay sa paggamit ng social media na may kinalaman sa krisis sa Marawi.]] Ang mga reaksyon ukol sa pagpapahayag ng batas militar ay halo sa social media.<ref name="rappler3">{{cite web|url=http://www.rappler.com/technology/social-media/170749-martial-law-mindanao-netizens-reactions |title=Netizens terrified or trusting of martial law in Mindanao |publisher=Rappler.com |date=2017-05-14 |accessdate=2017-05-25}}</ref> Bumuhos ang dasal sa social media sa gitna ng mga ulat ng pagsakop at panununog ng Maute sa mga pampubliko at pampribadong pasilidad sa Marawi, hapon ng Martes kasama ang hashtag na #PrayForMarawi (Dasal para sa Marawi) na naging trending sa social media.<ref>{{cite news|url=http://cnnphilippines.com/news/2017/05/24/PrayforMarawi-trends-on-social-media.html|title=#PrayForMarawi trends on social media|accessdate=24 Mayo 2017|date=24 Mayo 2017|publisher=CNN Philippines|archive-date=31 Disyembre 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171231235207/http://cnnphilippines.com/news/2017/05/24/PrayforMarawi-trends-on-social-media.html|url-status=dead}}</ref> Sa gitna ng mga hindi kumpirmadong ulat ng pagpupugot ng ulo at pandurukot, ang tagapagsalita ng Pambansang Pulisya na si Dionardo Carlos ay nakiusap sa mga mamamayan na limitahan ang "sa kung anong nalalaman nila, nakikita nila" sa paggawa ng mga post na may kinalaman sa nangyayari ngayon sa Marawi sa social media.<ref>{{cite news|url=http://www.rappler.com/nation/170789-pnp-marawi-social-media|title=PNP: Limit Marawi posts to 'what you know, what you see'|author=Cupin, Bea|publisher=[[Rappler]]|date=24 Mayo 2017|accessdate=24 Mayo 2017}}</ref> Ilang mga Pilipinong personalidad ang naglahad ng kanilang mga reaksyon sa nagpapatuloy na labanan sa pagitan ng mga puwersa ng pamahalaan at Maute sa Mindanao. Ilang mga sikat rin ang nanawagan ng pagkakaisa sa kabila ng pagkakaiba-iba sa alyansang pulitikal.<ref>{{cite web|last1=Nelz|first1=Jay Nelz|title=Pinoy Celebrities React To Ongoing Marawi City Clash|url=https://philnews.ph/2017/05/24/pinoy-celebrities-react-ongoing-marawi-city-clash/|website=Philippine News|publisher=PhilNews.ph|accessdate=25 Mayo 2017|date=24 Mayo 2017}}</ref> ===Ibang bansa=== * {{Flag|Tsina}}: Ang tagapagsalita ng Ministrong Pandaigdigan ng Tsina na si Lu Kang ay nagpahayag ng malaking suporta ng kanyang bansa para sa mga puwersa ng pamahalaan ng Pilipinas at sinabi na "ang terorismo ay ang karaniwang kalaban ng sangkatauhan. Nauunawaan at sinusuportahan ng Tsina ang pamahalaan ng Pilipinas sa pagsugpo sa terorismo." Dagdag ni Kang, "naniniwala kami na sa ilalim ng pamumuno ni Pangulong Duterte, maipapanatili ng pamahalaan ng Pilipinas ang seguridad at katatagan sa rehiyon ng Mindanao."<ref>{{cite web|url=http://www.pna.gov.ph/articles/990747 |title=PHL's crackdown on terrorism gets China's support |publisher=[[Philippine News Agency]] |author=Musico, J.F. |date=25 Mayo 2017 |accessdate=26 Mayo 2017}}</ref> * {{Flag|Malaysia}}: Agad na sinimulan ng Malaysia na higpitan ang hangganan nito sa Pilipinas pagkatapos inihayag ng pangulo ang batas militar. Ang Inspektor-Heneral ng Pulisya na si Khalid Abu Bakar sinabi na sila'y “nag-iingat, at laging alisto sa kung anong nangyayari sa kalapit na Pilipinas”.<ref>{{cite web|url=http://m.todayonline.com/world/asia/malaysia-tighten-borders-after-duterte-announces-martial-law-report|title=Malaysia to tighten borders after Duterte announces martial law: Report|publisher=Today Online|date=25 Mayo 2017|accessdate=25 Mayo 2017|archive-date=29 Mayo 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170529034231/http://m.todayonline.com/world/asia/malaysia-tighten-borders-after-duterte-announces-martial-law-report|url-status=dead}}</ref> Ang Punong Ministro ng Malaysia na si [[Najib Razak]] ay inanunsiyo rin na ang kanyang pamahalaan ay aalok ng suporta sa mga hukbo ng Pilipinas.<ref>{{cite news|last1=Mateo|first1=Janvic|title=Malaysia offers help in Philippines fight vs terrorists|url=http://www.philstar.com/headlines/2017/05/28/1704321/malaysia-offers-help-philippines-fight-vs-terrorists|accessdate=28 Mayo 2017|work=[[The Philippine Star]]|date=28 Mayo 2017}}</ref> * {{Flag|Rusya}}: Si Pangulong [[Vladimir Putin]] ay nagpaabot ng kanyang pakikiramay sa mga biktima ng pag-atake sa Marawi matapos iklian ni Pangulong Duterte ang kanyang pagbisita sa [[Moscow]]. Sa kanilang pagpupulong sa Kremlin, sinabi ni Putin kay Duterte na "ako at ang aking mga kasamahan ay lubos na nauunawaan na kailangan mong umalis upang bumalik sa iyong bayan" at inihayag na sana'y ang gulo "ay malulutas sa lalong madaling panahon at sa kaunting mga nasawi lamang."<ref name="putin">{{cite web|url=http://www.gmanetwork.com/news/news/nation/611943/putin-condoles-with-marawi-clash-victims/story/ |title=Putin condoles with Marawi clash victims |publisher=[[GMA News]] |author=Macas, T. |date=24 Mayo 2017 |accessdate=24 Mayo 2017}}</ref> * {{Flag|Nagkakaisang Kaharian}}: Binalaan ng pamahalaan ng Britanya ang kanilang mga mamamayan na iwasang bumiyahe sa kanlurang Mindanao, kasama na ang Marawi kung saan nagpapatuloy pa rin ang labanan sa pagitan ng militar at Maute.<ref>{{cite web|url=http://news.abs-cbn.com/news/05/24/17/uk-warns-vs-travel-to-marawi-city-rest-of-western-mindanao |title=UK warns vs travel to Marawi City, rest of western Mindanao &#124; ABS-CBN News |publisher=News.abs-cbn.com |date=2017-05-24 |accessdate=2017-05-25}}</ref> * {{Flag|Estados Unidos}}: Ang Kalihim sa Pahayagan ng [[White House]] na si [[Sean Spicer]] ay naglabas ng pahayag na kinokondena ang "kamakailang karahasang kagagawan ng isang pangkat ng teroristang may kaugnayan sa Islamikong Estado sa katimugang Pilipinas" at sinabing, "itong mga duwag na terorista ay pumatay ng mga Pilipinong alagad ng batas at nilalagay sa kapahamakan ang buhay ng mga inosenteng mamamayan." Tiniyak ng White House sa Pilipinas ang suporta nito sa mga pagsusumikap laban sa terorismo at sinabing, "ang Estados Unidos ay ipinagmamalaking kakampi ang Pilipinas, at ipagpapatuloy ang pakikipagtulungan sa Pilipinas upang i-adres ang mga banta sa kapayapaan at kaligtasan ng ating mga bansa."<ref>{{cite web|url=http://news.abs-cbn.com/news/05/25/17/us-assures-ph-of-support-as-clashes-continue-in-marawi |title=U.S. assures PH of support as clashes continue in Marawi |publisher=[[ABS-CBN News]] |date=25 Mayo 2017 |accessdate=26 Mayo 2017}}</ref> ==Tingnan rin== *[[2013 Krisis sa Lungsod ng Zamboanga]] *[[Digmaang Pangterorismo]] *[[Islamikong terorismo sa Pilipinas]] *[[Islamismo]] ==Mga sanggunian== {{Reflist}} ==Mga kawing panlabas== *{{Commons-inline|Category:Marawi crisis|krisis sa Marawi}} *[http://pia.gov.ph/mindanaohour Oras Mindanao] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170603040553/http://pia.gov.ph/mindanaohour |date=2017-06-03 }} ng [[Kawanihan sa Impormasyon ng Pilipinas]] [[Kategorya:Insidente ng terorismo sa Pilipinas noong 2017]] [[Kategorya:Terorismo sa Pilipinas]] o45l9nf17vyzr7qoydfuzjs798sy4t0 0 256856 2238042 2091024 2026-10-30T13:16:59Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238042 wikitext text/x-wiki {{Infobox font | image = HoeflerText.png | imagesize = 250px | style = [[talaan ng mga pamilya ng tipo ng titik na serif|Serif]] | classifications = Lumang estilo | date = {{start date|1991}} | creator = Jonathan Hoefler | foundry = Hoefler & Co. }} Ang '''Hoefler Text''' ay isang lumang estilo na [[tipo ng titik]] ni Jonathan Hoefler at nilabas ng [[Apple Inc.]] noong 1991 upang ipakita ang mataas na antas ng teknolohiya ng tipo.<ref name="Design Dialogues">{{cite web|last1=Heller|first1=Steven|title=Jonathan Hoefler on type design|url=http://www.hellerbooks.com/docs/interviews_dialogues.html|website=Design Dialogues|accessdate=2 Agosto 2016|language=Ingles|archive-url=https://web.archive.org/web/20070220235722/http://www.hellerbooks.com/docs/interviews_dialogues.html|archive-date=20 Pebrero 2007|url-status=dead}}</ref> Nilayon bilang isang tipo ng tiik na maraming magagawa at naangkop sa teksto para sa katawan, kinuha ang impluwensiya sa ilang mga klasikong mga tipo ng titik, tulad ng Garamond at [[Janson]].<ref name="Hoefler Titling Overview">{{cite web|title=Hoefler Titling|url=http://www.typography.com/fonts/hoefler-titling/overview/|publisher=Hoefler & Frere-Jones|accessdate=7 Hulyo 2015|language=Ingles}}</ref> Isang bersyon ng Hoefler Text ang napabilang sa bawat bersyon ng klasikong [[Mac OS]] simula pa noong System 7.5 at sa bawat bersyon ng [[macOS]]. Ang kompanya ni Hoefler, ang Hoefler & Frere-Jones, ay pinagpatuloy ang pagpapabuti ng tipo ng titik, na gumagawa para ibenta ang malawak na mga pagpipilian na mga karagdagang baryante.<ref name="foundry">[http://typography.com/fonts/font_overview.php?productLineID=100010 Hoefler Text | Hoefler & Frere-Jones]. Hinango Nobyembre 18, 2009 (sa Ingles)</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kaurian:Tipo ng titik]] k3nam1ewccb5pmxl9xv5boli2uz2b4p 0 260078 2238107 2235784 2026-10-31T02:17:16Z ~2026-57827-41 168210 Undid 4 revisions from [[Special:Diff/2231060|2231060]] until [[Special:Diff/2235784|2235784]] 2238107 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Mapatse | status = LC | status_system = iucn3.1 | image = Raccoon_climbing_in_tree_-_Cropped_and_color_corrected.jpg | image_width = 230px | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Chordata]] | classis = [[Mammalia]] | ordo = [[Carnivora]] | subordo = [[Caniformia]] | familia = [[Procyonidae]] | genus = ''[[Procyon]]'' | species = '''''P. lotor''''' | binomial = ''Procyon lotor'' | binomial_authority = [[Carl von Linné|Linnaeus]], [[1758]] | range_map = Cypron-Range Procyon lotor.svg | range_map_width = 250px | range_map_caption = }} [[File:Procyon lotor (Common raccoon).jpg|thumb|250px|''Procyon lotor'']] Ang '''mapatse''' (''Procyon lotor''; [[Wikang Ingles|Ingles]]: ''raccoon'') ay isang medium-sized na [[mamalya]] na katutubong sa [[Hilagang Amerika]]. Ang mapatse ay ang pinakamalaking ng pamilya ng procyonid, na may haba ng katawan na 40 hanggang 70 cm (16 hanggang 28 in) at isang katawan na timbang na 3.5 hanggang 9 kg (8 hanggang 20 lb). Ang kulay-abo na amerikana nito ay kadalasang binubuo ng siksik na underfur na nagpapalabas nito laban sa malamig na panahon. Ang dalawa sa pinaka natatanging katangian ng mga rekunista ay ang kanyang mga mahigpit na paws sa harap at facial mask nito, na mga tema sa mitolohiya ng ilang mga grupong etniko ng [[mga katutubong Amerikano]]. Mga mapatse ay panggabi. {{stub}} [[Kategorya:Procyonidae]] h9ybgtdn65mm6lnu80wdbwum7lddo71 2238109 2238107 2026-10-31T02:19:01Z ~2026-57827-41 168210 /*top*/ 2238109 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Mapatse | status = LC | status_system = iucn3.1 | image = Raccoon_climbing_in_tree_-_Cropped_and_color_corrected.jpg | image_width = 230px | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Chordata]] | classis = [[Mammalia]] | ordo = [[Carnivora]] | subordo = [[Caniformia]] | familia = [[Procyonidae]] | genus = ''[[Procyon]]'' | species = '''''P. lotor''''' | binomial = ''Procyon lotor'' | binomial_authority = [[Carl von Linné|Linnaeus]], [[1758]] | range_map = Cypron-Range Procyon lotor.svg | range_map_width = 250px | range_map_caption = }} [[File:Procyon lotor (Common raccoon).jpg|thumb|250px|''Procyon lotor'']] Ang '''mapatse''' (''Procyon lotor''; [[Wikang Ingles|Ingles]]: ''raccoon'') ay isang medium-sized na [[mamalya]] na katutubong sa [[Hilagang Amerika]]. Ang mapatse ay ang pinakamalaking ng pamilya ng procyonid, na may haba ng katawan na 40 hanggang 70 cm (16 hanggang 28 in) at isang katawan na timbang na 3.5 hanggang 9 kg (8 hanggang 20 lb). Ang kulay-abo na amerikana nito ay kadalasang binubuo ng siksik na underfur na nagpapalabas nito laban sa malamig na panahon. Ang dalawa sa pinaka natatanging katangian ng mga rekunista ay ang kanyang mga mahigpit na paws sa harap at facial mask nito, na mga tema sa mitolohiya ng ilang mga grupong etniko ng [[mga katutubong Amerikano]]. Mga mapatse ay panggabi. ==Mga sanggunian== {{Reflist|2}} {{stub}} [[Kategorya:Procyonidae]] fnm2w8y0bnb2xp4vxe9ltfg6p741xoa 2238111 2238109 2026-10-31T02:21:24Z ~2026-57827-41 168210 restore from previous edit 2238111 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Mapatse | status = LC | status_system = iucn3.1 | image = Raccoon_climbing_in_tree_-_Cropped_and_color_corrected.jpg | image_width = 230px | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Chordata]] | classis = [[Mammalia]] | ordo = [[Carnivora]] | subordo = [[Caniformia]] | familia = [[Procyonidae]] | genus = ''[[Procyon]]'' | species = '''''P. lotor''''' | binomial = ''Procyon lotor'' | binomial_authority = [[Carl von Linné|Linnaeus]], [[1758]] | range_map = Cypron-Range Procyon lotor.svg | range_map_width = 250px | range_map_caption = }} [[File:Procyon lotor (Common raccoon).jpg|thumb|250px|''Procyon lotor'']] Ang '''mapatse''' (''Procyon lotor''; [[wikang Kastila]]: ''mapache'' nagmula sa [[wikang Nahuatl]]: ''mapachtli'' "mayroóng [[kamay]]",<ref>{{cite book|last=Holmgren|first=Virginia C.|title=Raccoons in Folklore, History and Today's Backyards|url=https://archive.org/details/raccoonsinfolklo0000holm|publisher=Capra Press|location=Santa Barbara, California|year=1990|isbn=978-0-88496-312-7|page=[https://archive.org/details/raccoonsinfolklo0000holm/page/52 52]}}</ref><ref>{{cite book|page=22|title=Fauna de Nueva España por Bernardino de Sahagún|year=2005|series=Centzontle|publisher=Fondo de Cultura Económica|ISBN=978-968-16-7467-0|location=Lungsod ng Mehiko|first=Ángel|last=María Garibay}}</ref> [[Wikang Ingles|Ingles]]: ''raccoon'') ay isang medium-sized na [[mamalya]] na katutubong sa [[Hilagang Amerika]]. Ang mapatse ay ang pinakamalaking ng pamilya ng procyonid, na may haba ng katawan na 40 hanggang 70 cm (16 hanggang 28 in) at isang katawan na timbang na 3.5 hanggang 9 kg (8 hanggang 20 lb). Ang kulay-abo na amerikana nito ay kadalasang binubuo ng siksik na underfur na nagpapalabas nito laban sa malamig na panahon. Ang dalawa sa pinaka natatanging katangian ng mga rekunista ay ang kanyang mga mahigpit na paws sa harap at facial mask nito, na mga tema sa mitolohiya ng ilang mga grupong etniko ng [[mga katutubong Amerikano]]. Mga mapatse ay panggabi. ==Mga sanggunian== {{Reflist|2}} {{stub}} [[Kategorya:Procyonidae]] oklspkhgbbltazhh6vt2in9wffpog0z 15 280863 2238045 2237284 2026-10-30T13:33:55Z ListeriaBot 79921 Wikidata list updated [V2] 2238045 wikitext text/x-wiki == Wala pang artikulo sa wikang Tagalog == '''Ang sumusunod ay talaan ng mga mamamayan ng Pilipinas na mayroon nang artikulo sa ibang bersiyon ng Wikipedia ngunit hindi pa nagagawan ng artikulo sa Tagalog Wikipedia:''' {{Wikidata list|sparql= SELECT DISTINCT ?item ?article_en ?linkcount WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q5. ?item wdt:P27 wd:Q928. ?item wikibase:sitelinks ?linkcount . ?article_en schema:about ?item . ?article_en schema:inLanguage "en" . ?article_en schema:isPartOf <https://en.wikipedia.org/> FILTER (?linkcount >= 1) . # only include items with 1 or more sitelinks FILTER NOT EXISTS { ?article schema:about ?item . ?article schema:inLanguage "tl" . ?article schema:isPartOf <https://tl.wikipedia.org/> } } GROUP BY ?item ?linkcount ?article_en ORDER BY DESC(?linkcount) LIMIT 100 |columns=P18,label:Article,P106,P793,P800,P39,?article_en |section= |min_section= |sort=?linkcount |links=red |thumb=128 |autolist= |references=all }} {| class='wikitable sortable' ! larawan ! Article ! hanapbuhay ! significant event ! magnum opus ! nahawakang pwesto ! ?article_en |- | [[Talaksan:Alodia Gosiengfiao 2013-07-04 (2) a.jpg|center|128px]] | [[Alodia Gosiengfiao]] | [[modelo]]<br/>[[cosplayer]] | | | | [[:en:Alodia_Gosiengfiao|Alodia Gosiengfiao]] |- | [[Talaksan:Lav Diaz at 81st Venice International Film Festival.jpg|center|128px]] | [[Lav Diaz]] | [[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]]<br/>[[editor ng pelikula]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[prodyuser ng pelikula]]<br/>[[screenwriter]]<br/>[[artista]]<br/>[[direktor]]<ref name="ref_9dcd9960024412bee88cb9de0f5ddf9229d4c663ed2ba8b4910cc05c78097c3a">https://cs.isabart.org/person/122314</ref><ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[film screenwriter]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref><br/>[[musiko]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref><br/>[[kritiko ng sine]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref> | | | | [[:en:Lav_Diaz|Lav Diaz]] |- | [[Talaksan:Paul Mulders.jpg|center|128px]] | [[Paul Mulders]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:Paul_Mulders|Paul Mulders]] |- | [[Talaksan:1960 Neile Adams.jpg|center|128px]] | [[Neile Adams]] | [[artista]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[mang-aawit]]<br/>[[artista sa telebisyon]]<br/>[[artista sa pelikula]]<br/>[[artista sa teatro]] | | | | [[:en:Neile_Adams|Neile Adams]] |- | [[Talaksan:Angel Guirado azkals 2011.jpg|center|128px]] | [[Ángel Guirado]] | [[futbolista]]<ref name="ref_29e115b4d8673aa55ed93f170246260cdb6ce2dbf55e09a234ed0993291e067f">''[[:d:Q5715639|BDFutbol]]''</ref> | | | | [[:en:%C3%81ngel_Guirado|%C3%81ngel Guirado]] |- | | [[Junrey Balawing]] | | | | | [[:en:Junrey_Balawing|Junrey Balawing]] |- | [[Talaksan:James Younghusband Oct 2013.jpg|center|128px]] | [[James Younghusband]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:James_Younghusband|James Younghusband]] |- | [[Talaksan:Chris Greatwich.JPG|center|128px]] | [[Chris Greatwich]] | [[futbolista]]<br/>[[association football manager]] | | | | [[:en:Chris_Greatwich|Chris Greatwich]] |- | [[Talaksan:Adolfo Tito Yllana, September 2021 (GPOABF 0882) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Adolfo Tito Yllana]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]] | | | [[titular archbishop]]<br/>[[Apostolic Nuncio to Papua New Guinea]]<br/>[[Apostolic Nuncio to the Solomon Islands]]<br/>[[Apostolic Nuncio to Pakistan]]<br/>[[Apostolic Nuncio to the Democratic Republic of the Congo]]<br/>[[apostolic nuncio to Israel]]<br/>[[Apostolic Delegate to Jerusalem and Palestine]]<br/>[[apostolic nuncio to Cyprus]]<br/>[[Apostolic Nuncio to Australia]] | [[:en:Adolfo_Tito_Yllana|Adolfo Tito Yllana]] |- | [[Talaksan:Donnie Nietes.png|center|128px]] | [[Donnie Nietes]] | [[boksingero]]<ref name="ref_883810bbc71539bca4145280e9d6a38794e10ac97d471507d9610482d8ea5733">''[[:d:Q895505|BoxRec]]''</ref> | | | | [[:en:Donnie_Nietes|Donnie Nietes]] |- | | [[Dioscoro S. Rabor]] | [[soologo]]<ref name="ref_c5b160c8d062942dc63fae4cd18b5000d2e4309511b37a3761c11480d808103a">''[[:d:Q56114183|In Memoriam: Dioscoro S. Rabor, 1911-1996]]''</ref><br/>[[scientific collector]]<ref name="ref_96103d1bdc4401a014da17bd3b27b7311f90c94b2d4009870bb4218001e27e27">''[[:d:Q64446405|Bionomia]]''</ref> | | | | [[:en:Dioscoro_S._Rabor|Dioscoro S. Rabor]] |- | [[Talaksan:Rachel Grant full pose 2.jpg|center|128px]] | [[Rachel Grant]] | [[artista]]<ref name="ref_829d37a31568b8478bf0c63a9a244a4d1f5285e71d8377ba0f75a6d875322f65">''[[:d:Q1204237|Deutsche Synchronkartei]]''</ref><br/>[[modelo]]<br/>[[artista sa pelikula]]<br/>[[scuba diver]]<br/>[[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]] | | | | [[:en:Rachel_Grant|Rachel Grant]] |- | [[Talaksan:Andray Blatche.jpg|center|128px]] | [[Andray Blatche]] | [[basketbolista]]<ref name="ref_b316776bfd4d19b22b05d403d20bf7aa69dcd18a806d586c89f9100926aeab05">''[[:d:Q7300810|RealGM]]''</ref> | | | | [[:en:Andray_Blatche|Andray Blatche]] |- | | [[Oscar Cruz]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Catholic archbishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Oscar_Cruz|Oscar Cruz]] |- | [[Talaksan:Angelo Reyes.jpg|center|128px]] | [[Angelo Reyes]] | [[politiko]]<br/>[[military personnel]] | | | [[Kalihim ng Tanggulang Pambansa]]<br/>[[Kalihim ng Kapaligiran at Likas na Yaman]]<br/>[[Kalihim ng Enerhiya]]<br/>[[Kalihim ng Interyor at Pamahalaang Lokal]] | [[:en:Angelo_Reyes|Angelo Reyes]] |- | [[Talaksan:Archbishop Angel Lagdameo.jpg|center|128px]] | [[Angel Lagdameo]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[archbishop of Jaro]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Angel_Lagdameo|Angel Lagdameo]] |- | [[Talaksan:JfAniceto0456Pacianofvf 06.JPG|center|128px]] | [[Paciano Aniceto]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Catholic archbishop]] | | | [[Catholic archbishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]] | [[:en:Paciano_Aniceto|Paciano Aniceto]] |- | [[Talaksan:Cardinal Ricardo Vidal.jpg|center|128px]] | [[Ricardo Tito Jamin Vidal]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Kardinal (Katolisismo)|Kardenal]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[titular bishop]]<br/>[[Catholic archbishop]]<br/>[[Archbishop of Cebu]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Ricardo_Vidal|Ricardo Vidal]] |- | [[Talaksan:Orlando Quevedo 2016.jpg|center|128px]] | [[Orlando Beltran Quevedo]] | [[manunulat]]<br/>[[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Kardinal (Katolisismo)|Kardenal]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[Roman Catholic Archbishop of Nueva Segovia]]<br/>[[Catholic archbishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Orlando_Quevedo|Orlando Quevedo]] |- | | [[Angelito Lampon]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Titular Bishop of Valliposita]]<br/>[[Catholic archbishop]]<br/>[[vicar apostolic]]<br/>[[apostolic administrator]] | [[:en:Angelito_Lampon|Angelito Lampon]] |- | [[Talaksan:Romulo Valles Balangiga bell turnover (cropped).jpg|center|128px]] | [[Romulo Valles]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[diocesan bishop]]<br/>[[Catholic archbishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Romulo_Valles|Romulo Valles]] |- | | [[Antonio Ledesma]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<br/>[[Arsobispo]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[Catholic theologian]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref> | | | [[Catholic archbishop]]<br/>[[coadjutor bishop]]<br/>[[bishop prelate]]<br/>[[apostolic administrator]] | [[:en:Antonio_Ledesma|Antonio Ledesma]] |- | [[Talaksan:JfTobias0431Bishopfvf 02.JPG|center|128px]] | [[Antonio Realubin Tobias]] | [[teologo]]<br/>[[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[apostolic administrator]] | [[:en:Antonio_Tobias|Antonio Tobias]] |- | [[Talaksan:Albert del Rosario.jpg|center|128px]] | [[Albert del Rosario]] | [[diplomata]]<br/>[[politiko]]<br/>[[negosyante]] | | | [[Kalihim ng Ugnayang Panlabas]]<br/>[[ambassador of the Philippines to the United States]] | [[:en:Albert_del_Rosario|Albert del Rosario]] |- | [[Talaksan:Arnel Pineda by Phey Palma.jpg|center|128px]] | [[Arnel Pineda]] | [[mang-aawit]]<br/>[[manunulat ng awitin]] | | | | [[:en:Arnel_Pineda|Arnel Pineda]] |- | [[Talaksan:Chadhugo (300dpi).jpg|center|128px]] | [[Chad Hugo]] | [[record producer]]<br/>[[manunulat ng awitin]]<br/>[[kompositor]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref> | | | | [[:en:Chad_Hugo|Chad Hugo]] |- | [[Talaksan:Bishop.Arturo.Bastes.jpg|center|128px]] | [[Arturo M. Bastes]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Roman Catholic Bishop of Romblon]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[coadjutor bishop]] | [[:en:Arturo_Bastes|Arturo Bastes]] |- | [[Talaksan:Ernie Chan at Super-Con 2009.JPG|center|128px]] | [[Ernie Chan]] | [[comics artist]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[Prodyuser sa telebisyon|produser sa telebisyon]]<br/>[[ilustrador]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref><br/>[[graphic artist]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref><br/>[[disenyador]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref><br/>[[alagad ng sining biswal]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref> | | | | [[:en:Ernie_Chan|Ernie Chan]] |- | [[Talaksan:Venus Raj.jpg|center|128px]] | [[Venus Raj]] | [[modelo]]<br/>[[kalahok sa patimapalak pangkagandahan]] | | | | [[:en:Venus_Raj|Venus Raj]] |- | [[Talaksan:Brian Yuzna (2007 crop).jpg|center|128px]] | [[Brian Yuzna]] | [[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[prodyuser ng pelikula]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[screenwriter]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[artista]] | | | | [[:en:Brian_Yuzna|Brian Yuzna]] |- | | [[Leonardo Legaspi]] | [[propesor ng unibersidad]]<br/>[[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Roman Catholic Archbishop of Caceres]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Leonardo_Legaspi|Leonardo Legaspi]] |- | [[Talaksan:Brillante Mendoza at the 69th Venice International Film Festival, September 2012.jpg|center|128px]] | [[Brillante Mendoza]] | [[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]]<br/>[[cinematographer]]<ref name="ref_833b0ecf39cfd9c634b88c55346640b8ff53e5ec78e177b604b7a78346be027c">http://asianwiki.com/Brillante_Mendoza</ref><br/>[[screenwriter]]<ref name="ref_89d32ec69eda3ae30901972a23ca4c45d7f2c401e64244cc1c33b72d8976e7fa">https://lilokpelikula.wordpress.com/2009/10/21/lola-brillante-mendoza-2009/</ref><ref name="ref_df976a5955ea21883692f260e6765daa529da60de09340ac0bd712c56bd8c1ba">http://www.timeout.com/london/film/captive-2012</ref><ref name="ref_2cd4517100d2a9b21c471d3cc0520af58e84f86743a8b0f423ac62d628a710c6">''[[:d:Q105584|Rotten Tomatoes]]''</ref><ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[prodyuser ng pelikula]]<ref name="ref_b2d7a45e5d3180f042276aa6e9408760514212ca319bc04a9eaae19b89f7c331">http://www.nytimes.com/movies/movie/457936/Kinatay/details</ref><ref name="ref_2cd4517100d2a9b21c471d3cc0520af58e84f86743a8b0f423ac62d628a710c6">''[[:d:Q105584|Rotten Tomatoes]]''</ref><br/>[[production designer]]<br/>[[direktor]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref> | | | | [[:en:Brillante_Mendoza|Brillante Mendoza]] |- | [[Talaksan:Pancho Villa BNF.jpeg|center|128px]] | [[Pancho Villa]] | [[boksingero]]<ref name="ref_883810bbc71539bca4145280e9d6a38794e10ac97d471507d9610482d8ea5733">''[[:d:Q895505|BoxRec]]''</ref> | | | | [[:en:Pancho_Villa_(boxer)|Pancho Villa (boxer)]] |- | [[Talaksan:Bishop Broderick Pabillo at the Manila Cathedral 2023-10-29.jpg|center|128px]] | [[Broderick Soncuaco Pabillo]] | [[teologo]]<br/>[[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[apostolic administrator]] | [[:en:Broderick_Pabillo|Broderick Pabillo]] |- | [[Talaksan:Simeon Toribio.jpg|center|128px]] | [[Simeón Toribio]] | [[politiko]]<br/>[[atleta]] | | | [[miyembro ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]] | [[:en:Simeon_Toribio|Simeon Toribio]] |- | [[Talaksan:Julio Rosales.jpg|center|128px]] | [[Julio Rosales]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Kardinal (Katolisismo)|Kardenal]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Archbishop of Cebu]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Julio_Rosales|Julio Rosales]] |- | [[Talaksan:Jerry Lucena.jpg|center|128px]] | [[Jerry Lucena]] | [[futbolista]]<br/>[[association football manager]] | | | | [[:en:Jerry_Lucena|Jerry Lucena]] |- | | [[David William Valencia Antonio]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[apostolic administrator]]<br/>[[Roman Catholic Archbishop of Nueva Segovia]] | [[:en:David_William_Antonio|David William Antonio]] |- | | [[Miguel White]] | [[atleta]] | | | | [[:en:Miguel_White|Miguel White]] |- | [[Talaksan:Fernando Capalla.jpg|center|128px]] | [[Fernando Capalla]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Catholic archbishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[coadjutor archbishop]]<br/>[[territorial prelate]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Fernando_Capalla|Fernando Capalla]] |- | [[Talaksan:Rolando Santos CM.jpg|center|128px]] | [[Rolando Crisostomo Santos]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[diocesan bishop]] | [[:en:Rolando_Santos|Rolando Santos]] |- | [[Talaksan:Archbishop Gilbert Garcera 2024-06-29.jpg|center|128px]] | [[Gilbert Garcera]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[diocesan bishop]]<br/>[[Archbishop of Lipa]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Gilbert_Garcera|Gilbert Garcera]] |- | | [[Meiling Melançon]] | [[artista]]<br/>[[modelo]]<br/>[[artista sa pelikula]]<br/>[[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]] | | | | [[:en:Mei_Melan%C3%A7on|Mei Melan%C3%A7on]] |- | [[Talaksan:Archbishop John F. Du.png|center|128px]] | [[John F. Du]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Archbishop of Palo]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]] | [[:en:John_F._Du|John F. Du]] |- | | [[Jose S. Palma]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Bishop of Calbayog]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[Archbishop of Cebu]]<br/>[[Archbishop of Palo]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Jos%C3%A9_S._Palma|Jos%C3%A9 S. Palma]] |- | [[Talaksan:D LIM.jpg|center|128px]] | [[Danilo Lim]] | [[politiko]]<br/>[[military personnel]] | | | | [[:en:Danilo_Lim|Danilo Lim]] |- | | [[Osvaldo Padilla]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]] | | | [[Catholic archbishop]]<br/>[[titular archbishop]]<br/>[[apostolic nuncio to Panama]]<br/>[[apostolic nuncio to Sri Lanka]]<br/>[[apostolic nuncio to Nigeria]]<br/>[[Apostolic Nuncio to Costa Rica]]<br/>[[apostolic nuncio to South Korea]]<br/>[[apostolic nuncio to Mongolia]] | [[:en:Osvaldo_Padilla|Osvaldo Padilla]] |- | [[Talaksan:Pablo Virgilio David in 2014 (Retouched).jpg|center|128px]] | [[Pablo Virgilio Siongco David]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]]<br/>[[cardinal priest]] | [[:en:Pablo_Virgilio_David|Pablo Virgilio David]] |- | | [[Rodolfo Tan Cardoso]] | [[ahedresista]] | | | | [[:en:Rodolfo_Tan_Cardoso|Rodolfo Tan Cardoso]] |- | | [[Leopoldo Serantes]] | [[boksingero]] | | | | [[:en:Leopoldo_Serantes|Leopoldo Serantes]] |- | [[Talaksan:Archbishop Ramon Argüelles.jpg|center|128px]] | [[Ramon Arguelles]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Archbishop of Lipa]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]] | [[:en:Ramon_Arguelles|Ramon Arguelles]] |- | [[Talaksan:Bishop Reynaldo Evangelista at the Manila Cathedral 2026-06-29.jpg|center|128px]] | [[Reynaldo Evangelista]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[diocesan bishop]]<br/>[[bishop of Imus]] | [[:en:Reynaldo_Evangelista|Reynaldo Evangelista]] |- | [[Talaksan:Dr Honoria Acosta-Sison.jpg|center|128px]] | [[Honoria Acosta-Sison]] | [[gynecologist]]<ref name="ref_2e1dc5b7c6c2a86eb86a2122d9352ef1f3c7714a1143fe7c1b3fc067eab931f7">''[[:d:Q28721132|The Biographical Dictionary of Women in Science]]''</ref><br/>[[propesor ng unibersidad]]<ref name="ref_2e1dc5b7c6c2a86eb86a2122d9352ef1f3c7714a1143fe7c1b3fc067eab931f7">''[[:d:Q28721132|The Biographical Dictionary of Women in Science]]''</ref><br/>[[obstetrician]] | | | | [[:en:Honoria_Acosta-Sison|Honoria Acosta-Sison]] |- | | [[Sergio Utleg]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Catholic archbishop]]<br/>[[diocesan bishop]] | [[:en:Sergio_Utleg|Sergio Utleg]] |- | [[Talaksan:Teófilo Yldefonso 1928.jpg|center|128px]] | [[Teófilo Yldefonso]] | [[manlalangoy]]<br/>[[military personnel]] | | | | [[:en:Te%C3%B3filo_Yldefonso|Te%C3%B3filo Yldefonso]] |- | | [[Gabriel Reyes]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]] | | | [[Catholic archbishop]]<br/>[[Arsobispo ng Maynila]]<br/>[[Archbishop of Cebu]]<br/>[[titular archbishop]]<br/>[[bishop of Cebu]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Gabriel_Reyes|Gabriel Reyes]] |- | | [[Wenceslao Selga Padilla]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[titular bishop]]<br/>[[apostolic prefect]]<br/>[[superior]] | [[:en:Wenceslao_Padilla|Wenceslao Padilla]] |- | [[Talaksan:Melissa de la Cruz at LA Time Festival of Books 2013-cropped.jpg|center|128px]] | [[Melissa de la Cruz]] | [[manunulat]]<br/>[[children's writer]]<br/>[[nobelista]]<br/>[[editor]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[young adult author]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref> | | [[Blue Bloods]] | | [[:en:Melissa_de_la_Cruz|Melissa de la Cruz]] |- | [[Talaksan:Shamcey Supsup on September 18, 2011.jpg|center|128px]] | [[Shamcey Supsup]] | [[modelo]]<br/>[[arkitekto]]<br/>[[kalahok sa patimapalak pangkagandahan]] | | | | [[:en:Shamcey_Supsup-Lee|Shamcey Supsup-Lee]] |- | [[Talaksan:Anthony Villanueva 2017 stamp of the Philippines.jpg|center|128px]] | [[Anthony Villanueva]] | [[boksingero]]<ref name="ref_883810bbc71539bca4145280e9d6a38794e10ac97d471507d9610482d8ea5733">''[[:d:Q895505|BoxRec]]''</ref><br/>[[artista]] | | | | [[:en:Anthony_Villanueva|Anthony Villanueva]] |- | | [[Roel Velasco]] | [[boksingero]] | | | | [[:en:Roel_Velasco|Roel Velasco]] |- | [[Talaksan:2013 AVN Awards - Mimi Miyagi (8396773441) (crop).jpg|center|128px]] | [[Mimi Miyagi]] | [[artistang pornograpiko]]<br/>[[modelo]]<br/>[[erotic photography model]]<br/>[[politiko]]<br/>[[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]] | | | | [[:en:Mimi_Miyagi|Mimi Miyagi]] |- | | [[José Villanueva]] | [[boksingero]] | | | | [[:en:Jos%C3%A9_Villanueva_(boxer)|Jos%C3%A9 Villanueva (boxer)]] |- | [[Talaksan:Amin Nazari 20191102.jpg|center|128px]] | [[Amin Nazari]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:Amin_Nazari|Amin Nazari]] |- | | [[Isnilon Hapilon]] | [[militant]]<ref name="ref_3a050fe4a1b5cdc123941a4d809de3e4cbdf86aca7a47d00e70fc73396c7692f">http://www.reuters.com/article/us-philippines-militants-idUSBRE93F09K20130416</ref><br/>[[military personnel]] | | | [[Emir]] | [[:en:Isnilon_Hapilon|Isnilon Hapilon]] |- | | [[Satoshi Otomo]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:Satoshi_%C5%8Ctomo|Satoshi %C5%8Ctomo]] |- | [[Talaksan:Pedro Abad Santos.jpg|center|128px]] | [[Pedro Abad Santos]] | [[politiko]] | | | [[miyembro ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]] | [[:en:Pedro_Abad_Santos|Pedro Abad Santos]] |- | [[Talaksan:Van Partible by Gage Skidmore.jpg|center|128px]] | [[Van Partible]] | [[animator]]<br/>[[screenwriter]]<br/>[[Prodyuser sa telebisyon|produser sa telebisyon]]<br/>[[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]]<ref name="ref_dc94c0369b0c0704b1297c5e5d6c30196103b012e010ca8d43a5cc6a1cbde10b">''[[:d:Q37312|Internet Movie Database]]''</ref><br/>[[direktor sa telebisyon]]<ref name="ref_dc94c0369b0c0704b1297c5e5d6c30196103b012e010ca8d43a5cc6a1cbde10b">''[[:d:Q37312|Internet Movie Database]]''</ref><br/>[[film screenwriter]]<ref name="ref_dc94c0369b0c0704b1297c5e5d6c30196103b012e010ca8d43a5cc6a1cbde10b">''[[:d:Q37312|Internet Movie Database]]''</ref> | | | | [[:en:Van_Partible|Van Partible]] |- | [[Talaksan:Satine Phoenix Porn Star Karaoke 2007-05-01 1.jpg|center|128px]] | [[Satine Phoenix]] | [[artista]]<br/>[[artistang pornograpiko]]<br/>[[pintor]]<br/>[[modelo]]<br/>[[online streamer]] | | | | [[:en:Satine_Phoenix|Satine Phoenix]] |- | [[Talaksan:Aubrey Miles.jpg|center|128px]] | [[Aubrey Miles]] | [[modelo]]<br/>[[mang-aawit]] | | | | [[:en:Aubrey_Miles|Aubrey Miles]] |- | [[Talaksan:Portrait of Rosalina Abejo.jpg|center|128px]] | [[Rosalina Abejo]] | [[Konduktor ng musika|konduktor]]<br/>[[kompositor]]<ref name="ref_115bb190520bffe7d3b11a69f9df49b7ce90dc74fcae0be2a25876d6fbd480ac">http://www.musicsack.com/personfmt_itempk.cfm?itempk=7</ref><ref name="ref_78ef1b4c4bfd98c1b57835278aa68bfb7a82f895c16dd08902a7241396b8dd66">http://philippinemusicregistry.com.ph/main/artist/view/8</ref> | | | | [[:en:Rosalina_Abejo|Rosalina Abejo]] |- | [[Talaksan:Carli de Murga 20191101 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Carlie de Murga]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:Carli_de_Murga|Carli de Murga]] |- | | [[Gurdev Khush]] | [[henetista]]<ref name="ref_fb1f64d34c5132f5694317071ca178ed1972feacbb7953a7f9690398b08c1731">''[[:d:Q13219454|Library of Congress Authorities]]''</ref><br/>[[magsasaka]]<ref name="ref_fb1f64d34c5132f5694317071ca178ed1972feacbb7953a7f9690398b08c1731">''[[:d:Q13219454|Library of Congress Authorities]]''</ref><br/>[[agronomo]]<ref name="ref_fb1f64d34c5132f5694317071ca178ed1972feacbb7953a7f9690398b08c1731">''[[:d:Q13219454|Library of Congress Authorities]]''</ref> | | | | [[:en:Gurdev_Khush|Gurdev Khush]] |- | [[Talaksan:Philippines Foreign Secretary Yasay Addresses Reporters at a News Conference (28502880421) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Perfecto R. Yasay, Jr.]] | [[negosyante]]<br/>[[abogado]]<ref name="ref_5d9f0275a9a10a2540c3b54d54876fcc3ca330edb427fb3d32e3b7d6b2c4ce30">https://cairope.dfa.gov.ph/site-administrator/embassy-news/150-perfecto-r-yasay-jr-secretary-of-foreign-affairs</ref><br/>[[politiko]] | | | [[chairperson]]<ref name="ref_a95020c6c926990cc42cba9158f1ffa3651c92e7a72951390e120a8a21ca0969">https://news.mb.com.ph/2020/06/12/former-dfa-sec-yasay-dies-73/</ref><br/>[[Kalihim ng Ugnayang Panlabas]]<ref name="ref_7911ff1da716d452199d6d0b838df2f94f6168b660ff4836baf6ac4a4d662d24">https://newsinfo.inquirer.net/878680/ca-rejects-appointment-of-yasay</ref> | [[:en:Perfecto_Yasay_Jr.|Perfecto Yasay Jr.]] |- | [[Talaksan:Ronnie del Carmen.jpg|center|128px]] | [[Ronnie del Carmen]] | [[animator]]<br/>[[screenwriter]]<br/>[[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]]<br/>[[ilustrador]]<br/>[[comics artist]]<br/>[[artista]]<br/>[[graphic artist]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[alagad ng sining]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref> | | | | [[:en:Ronnie_del_Carmen|Ronnie del Carmen]] |- | [[Talaksan:Álvaro Silva 20191101 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Álvaro Silva]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:%C3%81lvaro_Silva_(footballer)|%C3%81lvaro Silva (footballer)]] |- | [[Talaksan:Kevin Ray Mendoza 20120329.jpg|center|128px]] | [[Kevin Ray Mendoza Hansen]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:Kevin_Ray_Mendoza|Kevin Ray Mendoza]] |- | | [[Natividad Almeda López]] | [[abogado]]<br/>[[hukom]] | | | | [[:en:Natividad_Almeda-L%C3%B3pez|Natividad Almeda-L%C3%B3pez]] |- | [[Talaksan:Geena Rocero for Chromat.jpg|center|128px]] | [[Geena Rocero]] | [[modelo]]<br/>[[LGBTQ rights activist]]<br/>[[Playmate]] | | | | [[:en:Geena_Rocero|Geena Rocero]] |- | [[Talaksan:Jamie Herrell (Miss Philippines Earth 2014 ).jpg|center|128px]] | [[Jamie Herrell]] | [[kalahok sa patimapalak pangkagandahan]] | | | | [[:en:Jamie_Herrell|Jamie Herrell]] |- | [[Talaksan:Vicky Tauli-Corpuz in Kuala-Lumpur.jpg|center|128px]] | [[Victoria Tauli-Corpuz]] | [[indigenous rights activist]] | | | [[United Nations Special Rapporteur]] | [[:en:Victoria_Tauli-Corpuz|Victoria Tauli-Corpuz]] |- | [[Talaksan:Kiyomi Watanabe PH.jpg|center|128px]] | [[Kiyomi Watanabe]] | [[judoka]] | | | | [[:en:Kiyomi_Watanabe|Kiyomi Watanabe]] |- | [[Talaksan:Daisuke Sato After the Game - PHI vs AFG, September 12, 2023.png|center|128px]] | [[Daisuke Sato]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:Daisuke_Sato_(footballer)|Daisuke Sato (footballer)]] |- | [[Talaksan:Bienvenido Marañón CER 3-0 DAV post-match interview May 23, 2018 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Bienvenido Marañón Morejón]] | [[futbolista]]<ref name="ref_29e115b4d8673aa55ed93f170246260cdb6ce2dbf55e09a234ed0993291e067f">''[[:d:Q5715639|BDFutbol]]''</ref> | | | | [[:en:Bienvenido_Mara%C3%B1%C3%B3n|Bienvenido Mara%C3%B1%C3%B3n]] |- | [[Talaksan:Kevin Ingresso.jpg|center|128px]] | [[Kevin Ingreso]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:Kevin_Ingreso|Kevin Ingreso]] |- | | [[Oscar Jaime Llaneta Florencio]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]] | | | [[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[apostolic administrator]] | [[:en:Oscar_Jaime_Florencio|Oscar Jaime Florencio]] |- | [[Talaksan:Rep. Geraldine Roman (19th Congress).jpg|center|128px]] | [[Geraldine Roman]] | [[mamamahayag]]<br/>[[estadista]]<br/>[[politiko]]<ref name="ref_70993855ad08fbce4b2a13f5728ccf26f2ab52af081a59aa31f17fdd9af2f41d">http://congress.gov.ph/members/search.php?id=roman-g</ref><ref name="ref_d01d114b0423af7fdb7cb4885737a659fb2b6409f8acd63e037ff3f1958646bb">http://www.congress.gov.ph/members/search.php?id=roman-g</ref> | | | [[miyembro ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]]<ref name="ref_d01d114b0423af7fdb7cb4885737a659fb2b6409f8acd63e037ff3f1958646bb">http://www.congress.gov.ph/members/search.php?id=roman-g</ref><br/>[[miyembro ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]]<ref name="ref_70993855ad08fbce4b2a13f5728ccf26f2ab52af081a59aa31f17fdd9af2f41d">http://congress.gov.ph/members/search.php?id=roman-g</ref><br/>[[miyembro ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]] | [[:en:Geraldine_Roman|Geraldine Roman]] |- | [[Talaksan:Kylie Verzosa 2022 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Kylie Verzosa]] | [[modelo]]<br/>[[kalahok sa patimapalak pangkagandahan]]<br/>[[artista]] | | | | [[:en:Kylie_Verzosa|Kylie Verzosa]] |- | | [[Tabinas Jefferson]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:Jefferson_Tabinas|Jefferson Tabinas]] |- | [[Talaksan:Eumir felix marcial KL 2017.jpg|center|128px]] | [[Eumir Marcial]] | [[boksingero]]<ref name="ref_883810bbc71539bca4145280e9d6a38794e10ac97d471507d9610482d8ea5733">''[[:d:Q895505|BoxRec]]''</ref> | | | | [[:en:Eumir_Marcial|Eumir Marcial]] |- | [[Talaksan:Manny Jacinto at the 2018 Comic-Con International (42913094245) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Manny Jacinto]] | [[artista sa telebisyon]]<br/>[[mananayaw]]<br/>[[artista]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref> | | | | [[:en:Manny_Jacinto|Manny Jacinto]] |- | [[Talaksan:New Clark City Visit of Kayla Sanchez (cropped).jpg|center|128px]] | [[Kayla Sanchez]] | [[manlalangoy]]<ref name="ref_71088fd3015a897b4edb05c490dbd362f030de19fdf8997617b2579e42df444f">''[[:d:Q23439984|swimrankings.net]]''</ref> | | | | [[:en:Kayla_Sanchez|Kayla Sanchez]] |- | [[Talaksan:Karen Ibasco Joins the UN Youth Climate Summit (2019) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Karen Ibasco]] | [[kalahok sa patimapalak pangkagandahan]]<br/>[[pisiko]] | | | | [[:en:Karen_Ibasco|Karen Ibasco]] |- | [[Talaksan:Sarina Bolden.png|center|128px]] | [[Sarina Bolden]] | [[futbolista]]<ref name="ref_a4daea7bcee446c1cbd0b6a142d0b95aeef218a10a1d147d8d274272a911d962">https://www.chicagotribune.com/sports/soccer/ct-world-cup-sarina-bolden-philippines-20230725-kihxntol2zb3nhmqhvhlgmqqci-story.html</ref> | | | | [[:en:Sarina_Bolden|Sarina Bolden]] |- | [[Talaksan:Margielyn Didal (cropped).jpg|center|128px]] | [[Margielyn Didal]] | [[skateboarder]] | | | | [[:en:Margielyn_Didal|Margielyn Didal]] |- | | [[Rex Andrew Clement Alarcon]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Catholic deacon]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]] | | | [[diocesan bishop]]<br/>[[Roman Catholic Archbishop of Caceres]] | [[:en:Rex_Andrew_Alarcon|Rex Andrew Alarcon]] |- | [[Talaksan:Louise Mabulo UN Young Champion of the Earth Award Ceremony Speech 3 (50750541351).jpg|center|128px]] | [[Louise Emmanuelle Mabulo]] | [[cook]]<br/>[[environmentalist]]<ref name="ref_ff80d94740b99d6f717b97d44e86b62139d1d5a7087ac7770ea96e91deb9b991">https://www.bbc.co.uk/news/resources/idt-02d9060e-15dc-426c-bfe0-86a6437e5234</ref><br/>[[magsasaka]]<ref name="ref_ff80d94740b99d6f717b97d44e86b62139d1d5a7087ac7770ea96e91deb9b991">https://www.bbc.co.uk/news/resources/idt-02d9060e-15dc-426c-bfe0-86a6437e5234</ref><br/>[[entrepreneur]]<ref name="ref_ff80d94740b99d6f717b97d44e86b62139d1d5a7087ac7770ea96e91deb9b991">https://www.bbc.co.uk/news/resources/idt-02d9060e-15dc-426c-bfe0-86a6437e5234</ref> | | | | [[:en:Louise_Mabulo|Louise Mabulo]] |- | | [[Marinel Sumook Ubaldo]] | [[climate activist]] | | | | [[:en:Marinel_Sumook_Ubaldo|Marinel Sumook Ubaldo]] |- | [[Talaksan:Bianca Bustamante 2024.jpg|center|128px]] | [[Bianca Bustamante]] | [[racing driver]]<br/>[[racecar driver]] | | | | [[:en:Bianca_Bustamante|Bianca Bustamante]] |- | [[Talaksan:PIA Leyte - Aira Villegas interview (cropped).jpg|center|128px]] | [[Aira Villegas]] | [[boksingero]] | | | | [[:en:Aira_Villegas|Aira Villegas]] |} {{Wikidata list end}} ine1eqmupyrc8ax74tsmi2z53ugn2f8 2238065 2238045 2026-10-30T19:28:36Z ListeriaBot 79921 Wikidata list updated [V2] 2238065 wikitext text/x-wiki == Wala pang artikulo sa wikang Tagalog == '''Ang sumusunod ay talaan ng mga mamamayan ng Pilipinas na mayroon nang artikulo sa ibang bersiyon ng Wikipedia ngunit hindi pa nagagawan ng artikulo sa Tagalog Wikipedia:''' {{Wikidata list|sparql= SELECT DISTINCT ?item ?article_en ?linkcount WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q5. ?item wdt:P27 wd:Q928. ?item wikibase:sitelinks ?linkcount . ?article_en schema:about ?item . ?article_en schema:inLanguage "en" . ?article_en schema:isPartOf <https://en.wikipedia.org/> FILTER (?linkcount >= 1) . # only include items with 1 or more sitelinks FILTER NOT EXISTS { ?article schema:about ?item . ?article schema:inLanguage "tl" . ?article schema:isPartOf <https://tl.wikipedia.org/> } } GROUP BY ?item ?linkcount ?article_en ORDER BY DESC(?linkcount) LIMIT 100 |columns=P18,label:Article,P106,P793,P800,P39,?article_en |section= |min_section= |sort=?linkcount |links=red |thumb=128 |autolist= |references=all }} {| class='wikitable sortable' ! larawan ! Article ! hanapbuhay ! significant event ! magnum opus ! nahawakang pwesto ! ?article_en |- | [[Talaksan:Alodia Gosiengfiao 2013-07-04 (2) a.jpg|center|128px]] | [[Alodia Gosiengfiao]] | [[modelo]]<br/>[[cosplayer]] | | | | [[:en:Alodia_Gosiengfiao|Alodia Gosiengfiao]] |- | [[Talaksan:Lav Diaz at 81st Venice International Film Festival.jpg|center|128px]] | [[Lav Diaz]] | [[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]]<br/>[[editor ng pelikula]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[prodyuser ng pelikula]]<br/>[[screenwriter]]<br/>[[artista]]<br/>[[direktor]]<ref name="ref_9dcd9960024412bee88cb9de0f5ddf9229d4c663ed2ba8b4910cc05c78097c3a">https://cs.isabart.org/person/122314</ref><ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[film screenwriter]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref><br/>[[musiko]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref><br/>[[kritiko ng sine]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref> | | | | [[:en:Lav_Diaz|Lav Diaz]] |- | [[Talaksan:Paul Mulders.jpg|center|128px]] | [[Paul Mulders]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:Paul_Mulders|Paul Mulders]] |- | [[Talaksan:1960 Neile Adams.jpg|center|128px]] | [[Neile Adams]] | [[artista]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[mang-aawit]]<br/>[[artista sa telebisyon]]<br/>[[artista sa pelikula]]<br/>[[artista sa teatro]] | | | | [[:en:Neile_Adams|Neile Adams]] |- | [[Talaksan:Angel Guirado azkals 2011.jpg|center|128px]] | [[Ángel Guirado]] | [[futbolista]]<ref name="ref_29e115b4d8673aa55ed93f170246260cdb6ce2dbf55e09a234ed0993291e067f">''[[:d:Q5715639|BDFutbol]]''</ref> | | | | [[:en:%C3%81ngel_Guirado|%C3%81ngel Guirado]] |- | | [[Junrey Balawing]] | | | | | [[:en:Junrey_Balawing|Junrey Balawing]] |- | [[Talaksan:James Younghusband Oct 2013.jpg|center|128px]] | [[James Younghusband]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:James_Younghusband|James Younghusband]] |- | [[Talaksan:Chris Greatwich.JPG|center|128px]] | [[Chris Greatwich]] | [[futbolista]]<br/>[[association football manager]] | | | | [[:en:Chris_Greatwich|Chris Greatwich]] |- | [[Talaksan:Adolfo Tito Yllana, September 2021 (GPOABF 0882) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Adolfo Tito Yllana]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]] | | | [[titular archbishop]]<br/>[[Apostolic Nuncio to Papua New Guinea]]<br/>[[Apostolic Nuncio to the Solomon Islands]]<br/>[[Apostolic Nuncio to Pakistan]]<br/>[[Apostolic Nuncio to the Democratic Republic of the Congo]]<br/>[[apostolic nuncio to Israel]]<br/>[[Apostolic Delegate to Jerusalem and Palestine]]<br/>[[apostolic nuncio to Cyprus]]<br/>[[Apostolic Nuncio to Australia]] | [[:en:Adolfo_Tito_Yllana|Adolfo Tito Yllana]] |- | [[Talaksan:Donnie Nietes.png|center|128px]] | [[Donnie Nietes]] | [[boksingero]]<ref name="ref_883810bbc71539bca4145280e9d6a38794e10ac97d471507d9610482d8ea5733">''[[:d:Q895505|BoxRec]]''</ref> | | | | [[:en:Donnie_Nietes|Donnie Nietes]] |- | | [[Dioscoro S. Rabor]] | [[soologo]]<ref name="ref_c5b160c8d062942dc63fae4cd18b5000d2e4309511b37a3761c11480d808103a">''[[:d:Q56114183|In Memoriam: Dioscoro S. Rabor, 1911-1996]]''</ref><br/>[[scientific collector]]<ref name="ref_96103d1bdc4401a014da17bd3b27b7311f90c94b2d4009870bb4218001e27e27">''[[:d:Q64446405|Bionomia]]''</ref> | | | | [[:en:Dioscoro_S._Rabor|Dioscoro S. Rabor]] |- | [[Talaksan:Rachel Grant full pose 2.jpg|center|128px]] | [[Rachel Grant]] | [[artista]]<ref name="ref_829d37a31568b8478bf0c63a9a244a4d1f5285e71d8377ba0f75a6d875322f65">''[[:d:Q1204237|Deutsche Synchronkartei]]''</ref><br/>[[modelo]]<br/>[[artista sa pelikula]]<br/>[[scuba diver]]<br/>[[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]] | | | | [[:en:Rachel_Grant|Rachel Grant]] |- | [[Talaksan:Andray Blatche.jpg|center|128px]] | [[Andray Blatche]] | [[basketbolista]]<ref name="ref_b316776bfd4d19b22b05d403d20bf7aa69dcd18a806d586c89f9100926aeab05">''[[:d:Q7300810|RealGM]]''</ref> | | | | [[:en:Andray_Blatche|Andray Blatche]] |- | | [[Oscar Cruz]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Catholic archbishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Oscar_Cruz|Oscar Cruz]] |- | [[Talaksan:Angelo Reyes.jpg|center|128px]] | [[Angelo Reyes]] | [[politiko]]<br/>[[military personnel]] | | | [[Kalihim ng Tanggulang Pambansa]]<br/>[[Kalihim ng Kapaligiran at Likas na Yaman]]<br/>[[Kalihim ng Enerhiya]]<br/>[[Kalihim ng Interyor at Pamahalaang Lokal]] | [[:en:Angelo_Reyes|Angelo Reyes]] |- | [[Talaksan:Archbishop Angel Lagdameo.jpg|center|128px]] | [[Angel Lagdameo]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[archbishop of Jaro]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Angel_Lagdameo|Angel Lagdameo]] |- | [[Talaksan:JfAniceto0456Pacianofvf 06.JPG|center|128px]] | [[Paciano Aniceto]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Catholic archbishop]] | | | [[Catholic archbishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]] | [[:en:Paciano_Aniceto|Paciano Aniceto]] |- | [[Talaksan:Cardinal Ricardo Vidal.jpg|center|128px]] | [[Ricardo Tito Jamin Vidal]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Kardinal (Katolisismo)|Kardenal]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[titular bishop]]<br/>[[Catholic archbishop]]<br/>[[Archbishop of Cebu]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Ricardo_Vidal|Ricardo Vidal]] |- | [[Talaksan:Orlando Quevedo 2016.jpg|center|128px]] | [[Orlando Beltran Quevedo]] | [[manunulat]]<br/>[[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Kardinal (Katolisismo)|Kardenal]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[Roman Catholic Archbishop of Nueva Segovia]]<br/>[[Catholic archbishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Orlando_Quevedo|Orlando Quevedo]] |- | | [[Angelito Lampon]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Titular Bishop of Valliposita]]<br/>[[Catholic archbishop]]<br/>[[vicar apostolic]]<br/>[[apostolic administrator]] | [[:en:Angelito_Lampon|Angelito Lampon]] |- | [[Talaksan:Romulo Valles Balangiga bell turnover (cropped).jpg|center|128px]] | [[Romulo Valles]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[diocesan bishop]]<br/>[[Catholic archbishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Romulo_Valles|Romulo Valles]] |- | | [[Antonio Ledesma]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<br/>[[Arsobispo]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[Catholic theologian]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref> | | | [[Catholic archbishop]]<br/>[[coadjutor bishop]]<br/>[[bishop prelate]]<br/>[[apostolic administrator]] | [[:en:Antonio_Ledesma|Antonio Ledesma]] |- | [[Talaksan:JfTobias0431Bishopfvf 02.JPG|center|128px]] | [[Antonio Realubin Tobias]] | [[teologo]]<br/>[[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[apostolic administrator]] | [[:en:Antonio_Tobias|Antonio Tobias]] |- | [[Talaksan:Albert del Rosario.jpg|center|128px]] | [[Albert del Rosario]] | [[diplomata]]<br/>[[politiko]]<br/>[[negosyante]] | | | [[Kalihim ng Ugnayang Panlabas]]<br/>[[ambassador of the Philippines to the United States]] | [[:en:Albert_del_Rosario|Albert del Rosario]] |- | [[Talaksan:Arnel Pineda by Phey Palma.jpg|center|128px]] | [[Arnel Pineda]] | [[mang-aawit]]<br/>[[manunulat ng awitin]] | | | | [[:en:Arnel_Pineda|Arnel Pineda]] |- | [[Talaksan:Chadhugo (300dpi).jpg|center|128px]] | [[Chad Hugo]] | [[record producer]]<br/>[[manunulat ng awitin]]<br/>[[kompositor]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref> | | | | [[:en:Chad_Hugo|Chad Hugo]] |- | [[Talaksan:Bishop.Arturo.Bastes.jpg|center|128px]] | [[Arturo M. Bastes]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Roman Catholic Bishop of Romblon]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[coadjutor bishop]] | [[:en:Arturo_Bastes|Arturo Bastes]] |- | [[Talaksan:Ernie Chan at Super-Con 2009.JPG|center|128px]] | [[Ernie Chan]] | [[comics artist]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[Prodyuser sa telebisyon|produser sa telebisyon]]<br/>[[ilustrador]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref><br/>[[graphic artist]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref><br/>[[disenyador]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref><br/>[[alagad ng sining biswal]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref> | | | | [[:en:Ernie_Chan|Ernie Chan]] |- | [[Talaksan:Venus Raj.jpg|center|128px]] | [[Venus Raj]] | [[modelo]]<br/>[[kalahok sa patimapalak pangkagandahan]] | | | | [[:en:Venus_Raj|Venus Raj]] |- | [[Talaksan:Brian Yuzna (2007 crop).jpg|center|128px]] | [[Brian Yuzna]] | [[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[prodyuser ng pelikula]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[screenwriter]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[artista]] | | | | [[:en:Brian_Yuzna|Brian Yuzna]] |- | | [[Leonardo Legaspi]] | [[propesor ng unibersidad]]<br/>[[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Roman Catholic Archbishop of Caceres]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Leonardo_Legaspi|Leonardo Legaspi]] |- | [[Talaksan:Brillante Mendoza at the 69th Venice International Film Festival, September 2012.jpg|center|128px]] | [[Brillante Mendoza]] | [[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]]<br/>[[cinematographer]]<ref name="ref_833b0ecf39cfd9c634b88c55346640b8ff53e5ec78e177b604b7a78346be027c">http://asianwiki.com/Brillante_Mendoza</ref><br/>[[screenwriter]]<ref name="ref_89d32ec69eda3ae30901972a23ca4c45d7f2c401e64244cc1c33b72d8976e7fa">https://lilokpelikula.wordpress.com/2009/10/21/lola-brillante-mendoza-2009/</ref><ref name="ref_df976a5955ea21883692f260e6765daa529da60de09340ac0bd712c56bd8c1ba">http://www.timeout.com/london/film/captive-2012</ref><ref name="ref_2cd4517100d2a9b21c471d3cc0520af58e84f86743a8b0f423ac62d628a710c6">''[[:d:Q105584|Rotten Tomatoes]]''</ref><ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[prodyuser ng pelikula]]<ref name="ref_b2d7a45e5d3180f042276aa6e9408760514212ca319bc04a9eaae19b89f7c331">http://www.nytimes.com/movies/movie/457936/Kinatay/details</ref><ref name="ref_2cd4517100d2a9b21c471d3cc0520af58e84f86743a8b0f423ac62d628a710c6">''[[:d:Q105584|Rotten Tomatoes]]''</ref><br/>[[production designer]]<br/>[[direktor]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref> | | | | [[:en:Brillante_Mendoza|Brillante Mendoza]] |- | [[Talaksan:Pancho Villa BNF.jpeg|center|128px]] | [[Pancho Villa]] | [[boksingero]]<ref name="ref_883810bbc71539bca4145280e9d6a38794e10ac97d471507d9610482d8ea5733">''[[:d:Q895505|BoxRec]]''</ref> | | | | [[:en:Pancho_Villa_(boxer)|Pancho Villa (boxer)]] |- | [[Talaksan:Bishop Broderick Pabillo at the Manila Cathedral 2023-10-29.jpg|center|128px]] | [[Broderick Soncuaco Pabillo]] | [[teologo]]<br/>[[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[apostolic administrator]] | [[:en:Broderick_Pabillo|Broderick Pabillo]] |- | [[Talaksan:Simeon Toribio.jpg|center|128px]] | [[Simeón Toribio]] | [[politiko]]<br/>[[atleta]] | | | [[miyembro ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]] | [[:en:Simeon_Toribio|Simeon Toribio]] |- | [[Talaksan:Julio Rosales.jpg|center|128px]] | [[Julio Rosales]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Kardinal (Katolisismo)|Kardenal]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Archbishop of Cebu]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Julio_Rosales|Julio Rosales]] |- | [[Talaksan:Jerry Lucena.jpg|center|128px]] | [[Jerry Lucena]] | [[futbolista]]<br/>[[association football manager]] | | | | [[:en:Jerry_Lucena|Jerry Lucena]] |- | | [[David William Valencia Antonio]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[apostolic administrator]]<br/>[[Roman Catholic Archbishop of Nueva Segovia]] | [[:en:David_William_Antonio|David William Antonio]] |- | | [[Miguel White]] | [[atleta]] | | | | [[:en:Miguel_White|Miguel White]] |- | [[Talaksan:Fernando Capalla.jpg|center|128px]] | [[Fernando Capalla]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Catholic archbishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[coadjutor archbishop]]<br/>[[territorial prelate]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Fernando_Capalla|Fernando Capalla]] |- | [[Talaksan:Rolando Santos CM.jpg|center|128px]] | [[Rolando Crisostomo Santos]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[diocesan bishop]] | [[:en:Rolando_Santos|Rolando Santos]] |- | [[Talaksan:Archbishop Gilbert Garcera 2024-06-29.jpg|center|128px]] | [[Gilbert Garcera]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[diocesan bishop]]<br/>[[Archbishop of Lipa]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Gilbert_Garcera|Gilbert Garcera]] |- | | [[Meiling Melançon]] | [[artista]]<br/>[[modelo]]<br/>[[artista sa pelikula]]<br/>[[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]] | | | | [[:en:Mei_Melan%C3%A7on|Mei Melan%C3%A7on]] |- | [[Talaksan:Archbishop John F. Du.png|center|128px]] | [[John F. Du]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Archbishop of Palo]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]] | [[:en:John_F._Du|John F. Du]] |- | [[Talaksan:Bishop Jose Romeo O. Lazo (2).jpg|center|128px]] | [[Jose Romeo Lazo]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[diocesan bishop]]<br/>[[Roman Catholic Bishop of San Jose de Antique]]<br/>[[archbishop of Jaro]] | [[:en:Jose_Romeo_Lazo|Jose Romeo Lazo]] |- | | [[Jose S. Palma]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Bishop of Calbayog]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[Archbishop of Cebu]]<br/>[[Archbishop of Palo]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Jos%C3%A9_S._Palma|Jos%C3%A9 S. Palma]] |- | | [[Mark Javier]] | [[archer]] | | | | [[:en:Mark_Javier|Mark Javier]] |- | [[Talaksan:D LIM.jpg|center|128px]] | [[Danilo Lim]] | [[politiko]]<br/>[[military personnel]] | | | | [[:en:Danilo_Lim|Danilo Lim]] |- | | [[Osvaldo Padilla]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]] | | | [[Catholic archbishop]]<br/>[[titular archbishop]]<br/>[[apostolic nuncio to Panama]]<br/>[[apostolic nuncio to Sri Lanka]]<br/>[[apostolic nuncio to Nigeria]]<br/>[[Apostolic Nuncio to Costa Rica]]<br/>[[apostolic nuncio to South Korea]]<br/>[[apostolic nuncio to Mongolia]] | [[:en:Osvaldo_Padilla|Osvaldo Padilla]] |- | [[Talaksan:Pablo Virgilio David in 2014 (Retouched).jpg|center|128px]] | [[Pablo Virgilio Siongco David]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]]<br/>[[cardinal priest]] | [[:en:Pablo_Virgilio_David|Pablo Virgilio David]] |- | | [[Rodolfo Tan Cardoso]] | [[ahedresista]] | | | | [[:en:Rodolfo_Tan_Cardoso|Rodolfo Tan Cardoso]] |- | | [[Leopoldo Serantes]] | [[boksingero]] | | | | [[:en:Leopoldo_Serantes|Leopoldo Serantes]] |- | [[Talaksan:Archbishop Ramon Argüelles.jpg|center|128px]] | [[Ramon Arguelles]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Archbishop of Lipa]]<br/>[[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]] | [[:en:Ramon_Arguelles|Ramon Arguelles]] |- | [[Talaksan:Bishop Reynaldo Evangelista at the Manila Cathedral 2026-06-29.jpg|center|128px]] | [[Reynaldo Evangelista]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[diocesan bishop]]<br/>[[bishop of Imus]] | [[:en:Reynaldo_Evangelista|Reynaldo Evangelista]] |- | [[Talaksan:Dr Honoria Acosta-Sison.jpg|center|128px]] | [[Honoria Acosta-Sison]] | [[gynecologist]]<ref name="ref_2e1dc5b7c6c2a86eb86a2122d9352ef1f3c7714a1143fe7c1b3fc067eab931f7">''[[:d:Q28721132|The Biographical Dictionary of Women in Science]]''</ref><br/>[[propesor ng unibersidad]]<ref name="ref_2e1dc5b7c6c2a86eb86a2122d9352ef1f3c7714a1143fe7c1b3fc067eab931f7">''[[:d:Q28721132|The Biographical Dictionary of Women in Science]]''</ref><br/>[[obstetrician]] | | | | [[:en:Honoria_Acosta-Sison|Honoria Acosta-Sison]] |- | | [[Sergio Utleg]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[Catholic archbishop]]<br/>[[diocesan bishop]] | [[:en:Sergio_Utleg|Sergio Utleg]] |- | [[Talaksan:Teófilo Yldefonso 1928.jpg|center|128px]] | [[Teófilo Yldefonso]] | [[manlalangoy]]<br/>[[military personnel]] | | | | [[:en:Te%C3%B3filo_Yldefonso|Te%C3%B3filo Yldefonso]] |- | | [[Gabriel Reyes]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]] | | | [[Catholic archbishop]]<br/>[[Arsobispo ng Maynila]]<br/>[[Archbishop of Cebu]]<br/>[[titular archbishop]]<br/>[[bishop of Cebu]]<br/>[[President of the Catholic Bishops' Conference of the Philippines]] | [[:en:Gabriel_Reyes|Gabriel Reyes]] |- | | [[Wenceslao Selga Padilla]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref> | | | [[titular bishop]]<br/>[[apostolic prefect]]<br/>[[superior]] | [[:en:Wenceslao_Padilla|Wenceslao Padilla]] |- | [[Talaksan:Melissa de la Cruz at LA Time Festival of Books 2013-cropped.jpg|center|128px]] | [[Melissa de la Cruz]] | [[manunulat]]<br/>[[children's writer]]<br/>[[nobelista]]<br/>[[editor]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[young adult author]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref> | | [[Blue Bloods]] | | [[:en:Melissa_de_la_Cruz|Melissa de la Cruz]] |- | [[Talaksan:Shamcey Supsup on September 18, 2011.jpg|center|128px]] | [[Shamcey Supsup]] | [[modelo]]<br/>[[arkitekto]]<br/>[[kalahok sa patimapalak pangkagandahan]] | | | | [[:en:Shamcey_Supsup-Lee|Shamcey Supsup-Lee]] |- | [[Talaksan:Anthony Villanueva 2017 stamp of the Philippines.jpg|center|128px]] | [[Anthony Villanueva]] | [[boksingero]]<ref name="ref_883810bbc71539bca4145280e9d6a38794e10ac97d471507d9610482d8ea5733">''[[:d:Q895505|BoxRec]]''</ref><br/>[[artista]] | | | | [[:en:Anthony_Villanueva|Anthony Villanueva]] |- | | [[Roel Velasco]] | [[boksingero]] | | | | [[:en:Roel_Velasco|Roel Velasco]] |- | [[Talaksan:2013 AVN Awards - Mimi Miyagi (8396773441) (crop).jpg|center|128px]] | [[Mimi Miyagi]] | [[artistang pornograpiko]]<br/>[[modelo]]<br/>[[erotic photography model]]<br/>[[politiko]]<br/>[[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]] | | | | [[:en:Mimi_Miyagi|Mimi Miyagi]] |- | | [[José Villanueva]] | [[boksingero]] | | | | [[:en:Jos%C3%A9_Villanueva_(boxer)|Jos%C3%A9 Villanueva (boxer)]] |- | [[Talaksan:Amin Nazari 20191102.jpg|center|128px]] | [[Amin Nazari]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:Amin_Nazari|Amin Nazari]] |- | | [[Isnilon Hapilon]] | [[militant]]<ref name="ref_3a050fe4a1b5cdc123941a4d809de3e4cbdf86aca7a47d00e70fc73396c7692f">http://www.reuters.com/article/us-philippines-militants-idUSBRE93F09K20130416</ref><br/>[[military personnel]] | | | [[Emir]] | [[:en:Isnilon_Hapilon|Isnilon Hapilon]] |- | | [[Satoshi Otomo]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:Satoshi_%C5%8Ctomo|Satoshi %C5%8Ctomo]] |- | [[Talaksan:Pedro Abad Santos.jpg|center|128px]] | [[Pedro Abad Santos]] | [[politiko]] | | | [[miyembro ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]] | [[:en:Pedro_Abad_Santos|Pedro Abad Santos]] |- | [[Talaksan:Van Partible by Gage Skidmore.jpg|center|128px]] | [[Van Partible]] | [[animator]]<br/>[[screenwriter]]<br/>[[Prodyuser sa telebisyon|produser sa telebisyon]]<br/>[[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]]<ref name="ref_dc94c0369b0c0704b1297c5e5d6c30196103b012e010ca8d43a5cc6a1cbde10b">''[[:d:Q37312|Internet Movie Database]]''</ref><br/>[[direktor sa telebisyon]]<ref name="ref_dc94c0369b0c0704b1297c5e5d6c30196103b012e010ca8d43a5cc6a1cbde10b">''[[:d:Q37312|Internet Movie Database]]''</ref><br/>[[film screenwriter]]<ref name="ref_dc94c0369b0c0704b1297c5e5d6c30196103b012e010ca8d43a5cc6a1cbde10b">''[[:d:Q37312|Internet Movie Database]]''</ref> | | | | [[:en:Van_Partible|Van Partible]] |- | [[Talaksan:Satine Phoenix Porn Star Karaoke 2007-05-01 1.jpg|center|128px]] | [[Satine Phoenix]] | [[artista]]<br/>[[artistang pornograpiko]]<br/>[[pintor]]<br/>[[modelo]]<br/>[[online streamer]] | | | | [[:en:Satine_Phoenix|Satine Phoenix]] |- | [[Talaksan:Aubrey Miles.jpg|center|128px]] | [[Aubrey Miles]] | [[modelo]]<br/>[[mang-aawit]] | | | | [[:en:Aubrey_Miles|Aubrey Miles]] |- | [[Talaksan:Portrait of Rosalina Abejo.jpg|center|128px]] | [[Rosalina Abejo]] | [[Konduktor ng musika|konduktor]]<br/>[[kompositor]]<ref name="ref_115bb190520bffe7d3b11a69f9df49b7ce90dc74fcae0be2a25876d6fbd480ac">http://www.musicsack.com/personfmt_itempk.cfm?itempk=7</ref><ref name="ref_78ef1b4c4bfd98c1b57835278aa68bfb7a82f895c16dd08902a7241396b8dd66">http://philippinemusicregistry.com.ph/main/artist/view/8</ref> | | | | [[:en:Rosalina_Abejo|Rosalina Abejo]] |- | [[Talaksan:Carli de Murga 20191101 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Carlie de Murga]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:Carli_de_Murga|Carli de Murga]] |- | | [[Gurdev Khush]] | [[henetista]]<ref name="ref_fb1f64d34c5132f5694317071ca178ed1972feacbb7953a7f9690398b08c1731">''[[:d:Q13219454|Library of Congress Authorities]]''</ref><br/>[[magsasaka]]<ref name="ref_fb1f64d34c5132f5694317071ca178ed1972feacbb7953a7f9690398b08c1731">''[[:d:Q13219454|Library of Congress Authorities]]''</ref><br/>[[agronomo]]<ref name="ref_fb1f64d34c5132f5694317071ca178ed1972feacbb7953a7f9690398b08c1731">''[[:d:Q13219454|Library of Congress Authorities]]''</ref> | | | | [[:en:Gurdev_Khush|Gurdev Khush]] |- | [[Talaksan:Philippines Foreign Secretary Yasay Addresses Reporters at a News Conference (28502880421) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Perfecto R. Yasay, Jr.]] | [[negosyante]]<br/>[[abogado]]<ref name="ref_5d9f0275a9a10a2540c3b54d54876fcc3ca330edb427fb3d32e3b7d6b2c4ce30">https://cairope.dfa.gov.ph/site-administrator/embassy-news/150-perfecto-r-yasay-jr-secretary-of-foreign-affairs</ref><br/>[[politiko]] | | | [[chairperson]]<ref name="ref_a95020c6c926990cc42cba9158f1ffa3651c92e7a72951390e120a8a21ca0969">https://news.mb.com.ph/2020/06/12/former-dfa-sec-yasay-dies-73/</ref><br/>[[Kalihim ng Ugnayang Panlabas]]<ref name="ref_7911ff1da716d452199d6d0b838df2f94f6168b660ff4836baf6ac4a4d662d24">https://newsinfo.inquirer.net/878680/ca-rejects-appointment-of-yasay</ref> | [[:en:Perfecto_Yasay_Jr.|Perfecto Yasay Jr.]] |- | [[Talaksan:Ronnie del Carmen.jpg|center|128px]] | [[Ronnie del Carmen]] | [[animator]]<br/>[[screenwriter]]<br/>[[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikula]]<br/>[[ilustrador]]<br/>[[comics artist]]<br/>[[artista]]<br/>[[graphic artist]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><br/>[[alagad ng sining]]<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref> | | | | [[:en:Ronnie_del_Carmen|Ronnie del Carmen]] |- | [[Talaksan:Álvaro Silva 20191101 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Álvaro Silva]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:%C3%81lvaro_Silva_(footballer)|%C3%81lvaro Silva (footballer)]] |- | [[Talaksan:Kevin Ray Mendoza 20120329.jpg|center|128px]] | [[Kevin Ray Mendoza Hansen]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:Kevin_Ray_Mendoza|Kevin Ray Mendoza]] |- | | [[Natividad Almeda López]] | [[abogado]]<br/>[[hukom]] | | | | [[:en:Natividad_Almeda-L%C3%B3pez|Natividad Almeda-L%C3%B3pez]] |- | [[Talaksan:Geena Rocero for Chromat.jpg|center|128px]] | [[Geena Rocero]] | [[modelo]]<br/>[[LGBTQ rights activist]]<br/>[[Playmate]] | | | | [[:en:Geena_Rocero|Geena Rocero]] |- | [[Talaksan:Vicky Tauli-Corpuz in Kuala-Lumpur.jpg|center|128px]] | [[Victoria Tauli-Corpuz]] | [[indigenous rights activist]] | | | [[United Nations Special Rapporteur]] | [[:en:Victoria_Tauli-Corpuz|Victoria Tauli-Corpuz]] |- | [[Talaksan:Daisuke Sato After the Game - PHI vs AFG, September 12, 2023.png|center|128px]] | [[Daisuke Sato]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:Daisuke_Sato_(footballer)|Daisuke Sato (footballer)]] |- | [[Talaksan:Kevin Ingresso.jpg|center|128px]] | [[Kevin Ingreso]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:Kevin_Ingreso|Kevin Ingreso]] |- | | [[Oscar Jaime Llaneta Florencio]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]] | | | [[auxiliary bishop]]<br/>[[diocesan bishop]]<br/>[[titular bishop]]<br/>[[apostolic administrator]] | [[:en:Oscar_Jaime_Florencio|Oscar Jaime Florencio]] |- | [[Talaksan:Rep. Geraldine Roman (19th Congress).jpg|center|128px]] | [[Geraldine Roman]] | [[mamamahayag]]<br/>[[estadista]]<br/>[[politiko]]<ref name="ref_70993855ad08fbce4b2a13f5728ccf26f2ab52af081a59aa31f17fdd9af2f41d">http://congress.gov.ph/members/search.php?id=roman-g</ref><ref name="ref_d01d114b0423af7fdb7cb4885737a659fb2b6409f8acd63e037ff3f1958646bb">http://www.congress.gov.ph/members/search.php?id=roman-g</ref> | | | [[miyembro ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]]<ref name="ref_d01d114b0423af7fdb7cb4885737a659fb2b6409f8acd63e037ff3f1958646bb">http://www.congress.gov.ph/members/search.php?id=roman-g</ref><br/>[[miyembro ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]]<ref name="ref_70993855ad08fbce4b2a13f5728ccf26f2ab52af081a59aa31f17fdd9af2f41d">http://congress.gov.ph/members/search.php?id=roman-g</ref><br/>[[miyembro ng Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas]] | [[:en:Geraldine_Roman|Geraldine Roman]] |- | [[Talaksan:Kylie Verzosa 2022 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Kylie Verzosa]] | [[modelo]]<br/>[[kalahok sa patimapalak pangkagandahan]]<br/>[[artista]] | | | | [[:en:Kylie_Verzosa|Kylie Verzosa]] |- | [[Talaksan:Angela Beard playing for Brisbane Roar FC vs Melbourne City FC (cropped).jpg|center|128px]] | [[Angela Beard]] | [[futbolista]]<ref name="ref_1aee4e60f3e46d63bbad75869732688895b2c71953c4dcd99deb10a3e5725e3e">''[[:d:Q41779610|Soccerdonna]]''</ref> | | | | [[:en:Angela_Beard|Angela Beard]] |- | | [[Tabinas Jefferson]] | [[futbolista]] | | | | [[:en:Jefferson_Tabinas|Jefferson Tabinas]] |- | [[Talaksan:Eumir felix marcial KL 2017.jpg|center|128px]] | [[Eumir Marcial]] | [[boksingero]]<ref name="ref_883810bbc71539bca4145280e9d6a38794e10ac97d471507d9610482d8ea5733">''[[:d:Q895505|BoxRec]]''</ref> | | | | [[:en:Eumir_Marcial|Eumir Marcial]] |- | [[Talaksan:Manny Jacinto at the 2018 Comic-Con International (42913094245) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Manny Jacinto]] | [[artista sa telebisyon]]<br/>[[mananayaw]]<br/>[[artista]]<ref name="ref_70c3bb41c04c4e74e29f145065397a2885b8cb7fefd98c8d87964095ff3cbd94">''[[:d:Q13550863|Národní autority České republiky]]''</ref> | | | | [[:en:Manny_Jacinto|Manny Jacinto]] |- | [[Talaksan:New Clark City Visit of Kayla Sanchez (cropped).jpg|center|128px]] | [[Kayla Sanchez]] | [[manlalangoy]]<ref name="ref_71088fd3015a897b4edb05c490dbd362f030de19fdf8997617b2579e42df444f">''[[:d:Q23439984|swimrankings.net]]''</ref> | | | | [[:en:Kayla_Sanchez|Kayla Sanchez]] |- | [[Talaksan:Karen Ibasco Joins the UN Youth Climate Summit (2019) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Karen Ibasco]] | [[kalahok sa patimapalak pangkagandahan]]<br/>[[pisiko]] | | | | [[:en:Karen_Ibasco|Karen Ibasco]] |- | [[Talaksan:Sarina Bolden.png|center|128px]] | [[Sarina Bolden]] | [[futbolista]]<ref name="ref_a4daea7bcee446c1cbd0b6a142d0b95aeef218a10a1d147d8d274272a911d962">https://www.chicagotribune.com/sports/soccer/ct-world-cup-sarina-bolden-philippines-20230725-kihxntol2zb3nhmqhvhlgmqqci-story.html</ref> | | | | [[:en:Sarina_Bolden|Sarina Bolden]] |- | [[Talaksan:Margielyn Didal (cropped).jpg|center|128px]] | [[Margielyn Didal]] | [[skateboarder]] | | | | [[:en:Margielyn_Didal|Margielyn Didal]] |- | | [[Rex Andrew Clement Alarcon]] | [[paring Katoliko]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Catholic deacon]]<ref name="ref_f848c7f702fe3fadf6a7ab43688ebe33df8018bfc2ef581889a83f945df2cc56">''[[:d:Q3892772|Catholic-Hierarchy.org]]''</ref><br/>[[Obispo (Simbahang Katolika)|obispo]] | | | [[diocesan bishop]]<br/>[[Roman Catholic Archbishop of Caceres]] | [[:en:Rex_Andrew_Alarcon|Rex Andrew Alarcon]] |- | [[Talaksan:Louise Mabulo UN Young Champion of the Earth Award Ceremony Speech 3 (50750541351).jpg|center|128px]] | [[Louise Emmanuelle Mabulo]] | [[cook]]<br/>[[environmentalist]]<ref name="ref_ff80d94740b99d6f717b97d44e86b62139d1d5a7087ac7770ea96e91deb9b991">https://www.bbc.co.uk/news/resources/idt-02d9060e-15dc-426c-bfe0-86a6437e5234</ref><br/>[[magsasaka]]<ref name="ref_ff80d94740b99d6f717b97d44e86b62139d1d5a7087ac7770ea96e91deb9b991">https://www.bbc.co.uk/news/resources/idt-02d9060e-15dc-426c-bfe0-86a6437e5234</ref><br/>[[entrepreneur]]<ref name="ref_ff80d94740b99d6f717b97d44e86b62139d1d5a7087ac7770ea96e91deb9b991">https://www.bbc.co.uk/news/resources/idt-02d9060e-15dc-426c-bfe0-86a6437e5234</ref> | | | | [[:en:Louise_Mabulo|Louise Mabulo]] |- | | [[Marinel Sumook Ubaldo]] | [[climate activist]] | | | | [[:en:Marinel_Sumook_Ubaldo|Marinel Sumook Ubaldo]] |- | [[Talaksan:Bianca Bustamante 2024.jpg|center|128px]] | [[Bianca Bustamante]] | [[racing driver]]<br/>[[racecar driver]] | | | | [[:en:Bianca_Bustamante|Bianca Bustamante]] |- | [[Talaksan:PIA Leyte - Aira Villegas interview (cropped).jpg|center|128px]] | [[Aira Villegas]] | [[boksingero]] | | | | [[:en:Aira_Villegas|Aira Villegas]] |} {{Wikidata list end}} s4gqw5pf0gurd1iiq392wap9c0g3pj5 15 281597 2238069 2237850 2026-10-30T20:07:27Z ListeriaBot 79921 Wikidata list updated [V2] 2238069 wikitext text/x-wiki == Wala pang artikulo == {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item ?linkcount WHERE { ?item wdt:P106 ?occupation. ?occupation wdt:P279* wd:Q864503. ?item wikibase:sitelinks ?linkcount . } GROUP BY ?item ?linkcount ORDER BY DESC(?linkcount) LIMIT 200 |columns=number,item,label:Article,P569,P570,P101,P18 |section= |min_section= |sort= |links=red_only |thumb=128 |autolist=fallback |summary=itemnumber }} {| class='wikitable sortable' ! number ! item ! Article ! petsa ng kapanangakan ! petsa ng kamatayan ! field of work ! larawan |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q144535|Q144535]] | [[Herbert Spencer]] | data-sort-value="1820" | 1820-04-27<br/>1820-04-28 | data-sort-value="1903" | 1903-12-08 | [[botanika]] | [[Talaksan:Herbert Spencer.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q11826|Q11826]] | [[Al-Biruni]] | data-sort-value="973" | 973-09-04 | data-sort-value="1048" | 1048-12-09 | [[pisika]]<br/>[[matematika]]<br/>[[astronomiya]]<br/>[[likas na agham]]<br/>[[kasaysayan]]<br/>[[chronology]]<br/>[[laborer]]<br/>[[Indology]]<br/>[[agham pandaigdig]]<br/>[[heograpiya]]<br/>[[pilosopiya]]<br/>[[kartograpiya]]<br/>[[Antropolohiya|agham-tao]]<br/>[[astrolohiya]]<br/>[[kimika]]<br/>[[medisina]]<br/>[[sikolohiya]]<br/>[[teolohiya]]<br/>[[parmakolohiya]]<br/>[[history of religions]]<br/>[[mineralohiya]] | [[Talaksan:Al-Biruni Portrait.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q131117|Q131117]] | [[Maria Montessori]] | data-sort-value="1870" | 1870-08-31 | data-sort-value="1952" | 1952-05-06 | [[pedagohiya]] | [[Talaksan:Maria Montessori (portrait).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q7487|Q7487]] | [[Dorothy Hodgkin]] | data-sort-value="1910" | 1910-05-12 | data-sort-value="1994" | 1994-07-29 | [[X-ray crystallography]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[kimika]]<br/>[[kristalograpiya]] | [[Talaksan:Professor Dorothy Hodgkin.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q185007|Q185007]] | [[Rita Levi-Montalcini]] | data-sort-value="1909" | 1909-04-22 | data-sort-value="2012" | 2012-12-30 | [[neurobiology]] | [[Talaksan:Rita Levi-Montalcini (1986).png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q160362|Q160362]] | [[Theophrastus]] | data-sort-value="-371" | -371 | data-sort-value="-287" | -287 | [[botanika]] | [[Talaksan:Teofrasto Orto botanico head.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q462843|Q462843]] | [[Tu Youyou]] | data-sort-value="1930" | 1930-12-30 | | [[parmakolohiya]]<br/>[[tradisyonal na panggagamot na Tsino]] | [[Talaksan:D810 4987 Tu Youyou, medicine (22945001843) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q78496|Q78496]] | [[Konrad Lorenz]] | data-sort-value="1903" | 1903-11-07 | data-sort-value="1989" | 1989-02-27 | [[etolohiya]]<br/>[[pilosopiya]] | [[Talaksan:Konrad Lorenz.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q102034|Q102034]] | [[Ronald Ross]] | data-sort-value="1857" | 1857-05-13 | data-sort-value="1932" | 1932-09-16 | [[parasitolohiya]]<br/>[[epidemiyolohiya]] | [[Talaksan:Ronald Ross.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q199654|Q199654]] | [[Barbara McClintock]] | data-sort-value="1902" | 1902-06-16 | data-sort-value="1992" | 1992-09-02 | [[henetika]]<br/>[[cytogenetics]] | [[Talaksan:Barbara McClintock (1902-1992) shown in her laboratory in 1947.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q60059|Q60059]] | [[Albertus Magnus]] | data-sort-value="1200" | 1200 | data-sort-value="1280" | 1280-11-15 | [[pilosopiya]] | [[Talaksan:Tommaso da modena, ritratti di domenicani (vescovo) 1352 150cm, treviso, ex convento di san niccolò, sala del capitolo.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q229264|Q229264]] | [[Georges-Louis Leclerc, Comte de Buffon]] | data-sort-value="1707" | 1707-09-07 | data-sort-value="1788" | 1788-04-15<br/>1788-04-16 | [[biyolohiya]]<br/>[[heograpiya]]<br/>[[heolohiya]]<br/>[[political arithmetic]] | [[Talaksan:François Hubert Drouais - Portrait of Buffon.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q25820|Q25820]] | [[Thomas Young]] | data-sort-value="1773" | 1773-06-13 | data-sort-value="1829" | 1829-05-10 | [[pisika]]<br/>[[mekanika]]<br/>[[lingguwistika]]<br/>[[agham ng mga materyal]] | [[Talaksan:Thomas Young by Briggs.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q7426|Q7426]] | [[Ada Yonath]] | data-sort-value="1939" | 1939-06-22 | data-sort-value="2026" | 2026-08-31 | [[kristalograpiya]]<br/>[[biyolohiya]]<br/>[[biyolohiyang molekular]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[ribosoma]]<br/>[[biyolohiyang estruktural]] | [[Talaksan:Ada E. Yonath.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q173441|Q173441]] | [[Abu Abdullah Muhammad al-Idrisi al-Qurtubi al-Hasani as-Sabti]] | data-sort-value="1110" | 1110 | data-sort-value="1166" | 1166<br/>1165 | [[kartograpiya]]<br/>[[heograpiya]]<br/>[[paglalakbay]] | [[Talaksan:Al-Idrisi, Sayr mulhimah min al-Sharq wa-al-Gharb.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q70554|Q70554]] | [[Emil Fischer]] | data-sort-value="1852" | 1852-10-09 | data-sort-value="1919" | 1919-07-15 | [[kimika]] | [[Talaksan:Hermann Emil Fischer. Photograph by Atelier Victoria, 1895. Wellcome V0027668 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q213195|Q213195]] | [[B.F. Skinner]] | data-sort-value="1904" | 1904-03-20 | data-sort-value="1990" | 1990-08-18 | [[sikolohiya]]<br/>[[behavioral analytics]] | [[Talaksan:B.F. Skinner at Harvard circa 1950 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q204733|Q204733]] | [[Gerty Cori]] | data-sort-value="1896" | 1896-08-15 | data-sort-value="1957" | 1957-10-26 | [[biyokimika]]<br/>[[medisina]] | [[Talaksan:Gerty Theresa Cori.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q214565|Q214565]] | [[Beatrix Potter]] | data-sort-value="1866" | 1866-07-28 | data-sort-value="1943" | 1943-12-22 | | [[Talaksan:Beatrix Potter by King cropped.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q35703|Q35703]] | [[Gertrude B. Elion]] | data-sort-value="1918" | 1918-01-23 | data-sort-value="1999" | 1999-02-21 | [[parmakolohiya]]<br/>[[biyokimika]] | [[Talaksan:Gertrude Elion (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q151564|Q151564]] | [[Frederick Sanger]] | data-sort-value="1918" | 1918-08-13 | data-sort-value="2013" | 2013-11-19 | [[biyokimika]] | [[Talaksan:Frederick Sanger2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q107402|Q107402]] | [[Rosalyn Sussman Yalow]] | data-sort-value="1921" | 1921-07-19 | data-sort-value="2011" | 2011-05-30 | [[biyopisika]] | [[Talaksan:Rosalyn Yalow.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q60024|Q60024]] | [[Hermann von Helmholtz]] | data-sort-value="1821" | 1821-08-31 | data-sort-value="1894" | 1894-09-08 | [[pisika]]<br/>[[medisina]]<br/>[[pisyolohiya]]<br/>[[sikolohiya]] | [[Talaksan:Hermann von Helmholtz.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q84405|Q84405]] | [[Karl Landsteiner]] | data-sort-value="1868" | 1868-06-14 | data-sort-value="1943" | 1943-06-26 | [[kimika]] | [[Talaksan:Karl Landsteiner nobel.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q103844|Q103844]] | [[Françoise Barré-Sinoussi]] | data-sort-value="1947" | 1947-07-30 | | [[birolohiya]] | [[Talaksan:Françoise Barré-Sinoussi-press conference Dec 06th, 2008-1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q185777|Q185777]] | [[Alexis Carrel]] | data-sort-value="1873" | 1873-06-28 | data-sort-value="1944" | 1944-11-05 | [[Pag-oopera|pagtistis]]<br/>[[biyolohiya]]<br/>[[pathophysiology]]<br/>[[pisyolohiya]]<br/>[[vascular surgery]] | [[Talaksan:Alexis Carrel 1912.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q318750|Q318750]] | [[Stephen Hillenburg]] | data-sort-value="1961" | 1961-08-21 | data-sort-value="2018" | 2018-11-26 | [[biyolohiyang pandagat]]<br/>[[animasyon]]<br/>[[komiks]] | [[Talaksan:Stephen Hillenburg by Carlos Cazurro.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q180468|Q180468]] | [[Albert von Szent-Györgyi Nagyrápolt]] | data-sort-value="1893" | 1893-09-16 | data-sort-value="1986" | 1986-10-22 | [[biyokimika]]<br/>[[pisyolohiya]] | [[Talaksan:Albert Szent-Györgyi.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q200136|Q200136]] | [[Linda B. Buck]] | data-sort-value="1947" | 1947-01-29 | | [[biyolohiya]]<br/>[[neurosiyensiya]] | [[Talaksan:Linda Buck 2015 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q154824|Q154824]] | [[Norman Borlaug]] | data-sort-value="1914" | 1914-03-25 | data-sort-value="2009" | 2009-09-12 | [[agronomiya]] | [[Talaksan:Norman Borlaug.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q26321|Q26321]] | [[Elizabeth Blackburn]] | data-sort-value="1948" | 1948-11-26 | | [[biyolohiya]]<br/>[[pisyolohiya]]<br/>[[cytogenetics]] | [[Talaksan:Elizabeth Blackburn CHF Heritage Day 2012 Rush 001.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q26322|Q26322]] | [[Carol Greider]] | data-sort-value="1961" | 1961-04-15 | | [[biyolohiyang molekular]]<br/>[[biyolohiya]]<br/>[[henetika]] | [[Talaksan:GREIDER Carol 2014 - Less vignetting.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q43917|Q43917]] | [[Eduard Buchner]] | data-sort-value="1860" | 1860-05-20 | data-sort-value="1917" | 1917-08-13 | [[kimika]]<br/>[[biyokimika]] | [[Talaksan:Eduardbuchner.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q150630|Q150630]] | [[Camillo Golgi]] | data-sort-value="1843" | 1843-07-07 | data-sort-value="1926" | 1926-01-21 | [[malarya]]<br/>[[medisina]]<br/>[[histolohiya]]<br/>[[anatomiya]]<br/>[[patolohiya]]<br/>[[agham]] | [[Talaksan:Camillo Golgi nobel.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q17280087|Q17280087]] | [[Emmanuelle Charpentier]] | data-sort-value="1968" | 1968-12-11 | | [[mikrobiyolohiya]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[henetika]] | [[Talaksan:Emmanuelle Charpentier.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q80905|Q80905]] | [[Donald Arthur Glaser]] | data-sort-value="1926" | 1926-09-21 | data-sort-value="2013" | 2013-02-28 | [[pisika]] | [[Talaksan:Donald Glaser.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q102804|Q102804]] | [[Henri Moissan]] | data-sort-value="1852" | 1852-09-28 | data-sort-value="1907" | 1907-02-20 | [[kimika]] | [[Talaksan:Henri Moissan.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q177681|Q177681]] | [[Thomas Hunt Morgan]] | data-sort-value="1866" | 1866-09-25 | data-sort-value="1945" | 1945-12-04 | [[henetika]] | [[Talaksan:Thomas Hunt Morgan.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q234224|Q234224]] | [[Dian Fossey]] | data-sort-value="1932" | 1932-01-16 | data-sort-value="1985" | 1985-12-26 | [[etolohiya]] | [[Talaksan:Dian Fossey October 1968.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q153159|Q153159]] | [[Elias Lönnrot]] | data-sort-value="1802" | 1802-04-09 | data-sort-value="1884" | 1884-03-19 | [[lingguwistika]]<br/>[[etnograpiya]]<br/>[[botanika]]<br/>[[medisina]]<br/>[[pilolohiya]]<br/>[[collecting]]<br/>[[panitikan]] | [[Talaksan:Elias Lönnrot portrait.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q180350|Q180350]] | [[Frederick Banting]] | data-sort-value="1891" | 1891-11-14 | data-sort-value="1941" | 1941-02-21 | [[pisyolohiya]]<br/>[[parmakolohiya]] | [[Talaksan:Fredrick banting.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q14279|Q14279]] | [[Giovanni Domenico Cassini]] | data-sort-value="1625" | 1625-06-08 | data-sort-value="1712" | 1712-09-14 | [[astronomiya]] | [[Talaksan:Giovanni Domenico Cassini.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q4273363|Q4273363]] | [[Frances Arnold]] | data-sort-value="1956" | 1956-07-25 | | [[inhinyeriyang pangkimika]]<br/>[[biocatalysis]]<br/>[[protein engineering]]<br/>[[synthetic biology]] | [[Talaksan:Frances Arnold in 2021 at Caltech 01 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q107462|Q107462]] | [[Har Gobind Khorana]] | data-sort-value="1922" | 1922-01-09 | data-sort-value="2011" | 2011-11-09 | [[biyolohiyang molekular]] | [[Talaksan:Har Gobind Khorana.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q15118973|Q15118973]] | [[Aziz Sancar]] | data-sort-value="1946" | 1946-09-08 | | [[DNA repair]]<br/>[[Siklo ng selula|cell cycle]]<br/>[[circadian rhythm]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[biyolohiyang molekular]]<br/>[[DNA]] | [[Talaksan:Aziz Sancar 0060.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q60061|Q60061]] | [[Venkatraman Ramakrishnan]] | data-sort-value="1952" | 1952-04-04 | | [[biyokimika]]<br/>[[computational biology]]<br/>[[biyolohiyang molekular]] | [[Talaksan:Venki Ramakrishnan.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q16196017|Q16196017]] | [[Tedros Adhanom Ghebreyesus]] | data-sort-value="1965" | 1965-03-03 | | [[community health]]<br/>[[kalusugang pampubliko]]<br/>[[international organization]]<br/>[[Pangangalagang pangkalusugan]]<br/>[[health administration]]<br/>[[mikrobiyolohiya]]<br/>[[politika]]<br/>[[Patakarang panlabas]] | [[Talaksan:Tedros Adhanom Ghebreyesus September 2025.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q189488|Q189488]] | [[Willem Einthoven]] | data-sort-value="1860" | 1860-05-21 | data-sort-value="1927" | 1927-09-29 | [[pisyolohiya]] | [[Talaksan:Portrait of W. (Willem) Einthoven, professor of Physiology and Histology at Leiden University Icones 332.tiff|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q231402|Q231402]] | [[Jacques Monod]] | data-sort-value="1910" | 1910-02-09 | data-sort-value="1976" | 1976-05-31 | [[biyolohiya]]<br/>[[kontrasepsiyon]] | [[Talaksan:Jacques Monod 1971.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q8056214|Q8056214]] | [[Yoshinori Ohsumi]] | data-sort-value="1945" | 1945-02-09 | | [[biyolohiyang molekular]]<br/>[[autophagy]] | [[Talaksan:Nobel Laureates 7428 (30679389523) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q189006|Q189006]] | [[Charles Louis Alphonse Laveran]] | data-sort-value="1845" | 1845-06-18 | data-sort-value="1922" | 1922-05-18 | [[malarya]]<br/>[[medisina]] | [[Talaksan:Charles Laveran nobel.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q104913|Q104913]] | [[Robert Edwards]] | data-sort-value="1925" | 1925-09-27 | data-sort-value="2013" | 2013-04-10 | [[reproductive medicine]] | [[Talaksan:Robert Geoffrey Edwards (2010).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q191026|Q191026]] | [[Francis Galton]] | data-sort-value="1822" | 1822-02-16 | data-sort-value="1911" | 1911-01-17 | [[Teorya ng probabilidad|probability theory]]<br/>[[Antropolohiya|agham-tao]] | [[Talaksan:Sir Francis Galton, 1890s.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q88608397|Q88608397]] | [[Katalin Karikó]] | data-sort-value="1955" | 1955-01-17 | | [[messenger RNA]]<br/>[[biyokimika]] | [[Talaksan:Katalin Karikó at the United States Embassy Sweden, 2023 Nobel Reception (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q296047|Q296047]] | [[Sam Harris]] | data-sort-value="1967" | 1967-04-09 | | [[neurosiyensiya]]<br/>[[moralidad]]<br/>[[etika]]<br/>[[mindfulness]]<br/>[[pilosopiya]]<br/>[[creative and professional writing]]<br/>[[criticism of religion]]<br/>[[Blog]]<br/>[[podcast show]]<br/>[[Meditasyon|pagninilay]] | [[Talaksan:Sam Harris 2016 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q6796222|Q6796222]] | [[May-Britt Moser]] | data-sort-value="1963" | 1963-01-04 | | [[neurosiyensiya]]<br/>[[grid neuron]] | [[Talaksan:May-Britt Moser (20902423978) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q214851|Q214851]] | [[Charles Richet]] | data-sort-value="1850" | 1850-08-26 | data-sort-value="1935" | 1935-12-04 | [[medisina]]<br/>[[pisyolohiya]]<br/>[[allergology]]<br/>[[anapilaksis]]<br/>[[human physiology]]<br/>[[sikolohiya]]<br/>[[Esperanto]]<br/>[[ewhenesya]]<br/>[[Parasikolohiya]]<br/>[[creative and professional writing]]<br/>[[Tuluyan]]<br/>[[Drama]] | [[Talaksan:Charles Robert Richet nobel.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q5327|Q5327]] | [[Adolf Butenandt]] | data-sort-value="1903" | 1903-03-24 | data-sort-value="1995" | 1995-01-18 | [[biyokimika]]<br/>[[kimikang organiko]] | [[Talaksan:Bad Schachen Porträt; Adolf Butenandt - W134Nr.020182c - Willy Pragher (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q232308|Q232308]] | [[Selman Abraham Waksman]] | data-sort-value="1888" | 1888-07-22 | data-sort-value="1973" | 1973-08-16 | [[biyokimika]]<br/>[[mikrobiyolohiya]] | [[Talaksan:Selman Waksman NYWTS.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q125057|Q125057]] | [[Richard Francis Burton]] | data-sort-value="1821" | 1821-03-19 | data-sort-value="1890" | 1890-10-20 | | [[Talaksan:Richard Francis Burton by Rischgitz, 1864.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q234463|Q234463]] | [[Sydney Brenner]] | data-sort-value="1927" | 1927-01-13 | data-sort-value="2019" | 2019-04-05 | [[biyolohiya]] | [[Talaksan:Sydney Brenner OIST 2008 (33208371153) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q77174|Q77174]] | [[Christiane Nüsslein-Volhard]] | data-sort-value="1942" | 1942-10-20 | | [[biyolohiya]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[genetic research]]<br/>[[developmental biology]]<br/>[[embriyolohiya]] | [[Talaksan:Christiane Nüsslein-Volhard mg 4372 cropped.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q189564|Q189564]] | [[Pierre Teilhard de Chardin]] | data-sort-value="1881" | 1881-05-01 | data-sort-value="1955" | 1955-04-10 | [[pilosopiya]]<br/>[[teolohiya]]<br/>[[pastoral care]]<br/>[[Antropolohiya|agham-tao]]<br/>[[philosophical anthropology]]<br/>[[Christian philosophy]]<br/>[[heolohiya]] | [[Talaksan:TeilhardP 1955.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q106399|Q106399]] | [[John Howard Northrop]] | data-sort-value="1891" | 1891-07-05 | data-sort-value="1987" | 1987-05-27 | [[biyokimika]] | [[Talaksan:John Howard Northrop.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q12973|Q12973]] | [[Leopold III of Belgium]] | data-sort-value="1901" | 1901-11-03 | data-sort-value="1983" | 1983-09-25 | | [[Talaksan:Leopold III (1934).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q76727|Q76727]] | [[Ernst Jünger]] | data-sort-value="1895" | 1895-03-29 | data-sort-value="1998" | 1998-02-17 | [[pilosopiya]]<br/>[[Panitikang Aleman]]<br/>[[entomolohiya]] | [[Talaksan:Ernst Jünger vers 1920 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q55008046|Q55008046]] | [[Albert I of Belgium]] | data-sort-value="1875" | 1875-04-08 | data-sort-value="1934" | 1934-02-17 | | [[Talaksan:Albert I Koning der Belgen.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q92894|Q92894]] | [[Geoffrey Hinton]] | data-sort-value="1947" | 1947-12-06 | | [[deep learning]]<br/>[[pagkatuto ng makina]]<br/>[[neurosiyensiya]]<br/>[[artificial neural network]]<br/>[[applied psychology]]<br/>[[artipisyal na katalinuhan]] | [[Talaksan:Geoffrey Hinton in 2026.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q316371|Q316371]] | [[Vladimir Vernadsky]] | data-sort-value="1863" | 1863-02-28 | data-sort-value="1945" | 1945-01-06 | [[heolohiya]]<br/>[[kristalograpiya]]<br/>[[mineralohiya]]<br/>[[geochemistry]]<br/>[[radiogeology]]<br/>[[biyolohiya]]<br/>[[biogeochemistry]]<br/>[[pilosopiya]]<br/>[[history of geology]] | [[Talaksan:1934-V I Vernadsky.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q211029|Q211029]] | [[Edward O. Wilson]] | data-sort-value="1929" | 1929-06-10 | data-sort-value="2021" | 2021-12-26 | [[myrmecology]]<br/>[[sociobiology]]<br/>[[natural science]]<br/>[[soolohiya]]<br/>[[entomolohiya]]<br/>[[Saribuhay|biodiversity]]<br/>[[animal ecology]] | [[Talaksan:Edward O. Wilson, 2003 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q170342|Q170342]] | [[Svante Pääbo]] | data-sort-value="1955" | 1955-04-20 | | [[paleogenetics]]<br/>[[evolutionary anthropology]]<br/>[[human evolutionary genetics]]<br/>[[henetika]]<br/>[[Biyolohiyang ebolutiba|ebolusyonaryong biyolohiya]]<br/>[[evolutionary genetics]] | [[Talaksan:Professor Svante Paabo ForMemRS (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q154782|Q154782]] | [[Adelbert von Chamisso]] | data-sort-value="1781" | 1781-01-30 | data-sort-value="1838" | 1838-08-21 | [[botanika]]<br/>[[soolohiya]] | [[Talaksan:Chamisso Adelbert von 1781-1838.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q213504|Q213504]] | [[Charles Scott Sherrington]] | data-sort-value="1857" | 1857-11-27 | data-sort-value="1952" | 1952-03-04 | [[neurobiology]]<br/>[[pisyolohiya]]<br/>[[histolohiya]]<br/>[[bakteryolohiya]]<br/>[[patolohiya]] | [[Talaksan:Prof. Charles Scott Sherrington.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q75847|Q75847]] | [[Harald zur Hausen]] | data-sort-value="1936" | 1936-03-11 | data-sort-value="2023" | 2023-05-29 | [[birolohiya]] | [[Talaksan:Harald zur Hausen 01.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q57192|Q57192]] | [[Gerhard Domagk]] | data-sort-value="1895" | 1895-10-30 | data-sort-value="1964" | 1964-04-24 | [[patolohiya]] | [[Talaksan:Gerhard Domagk nobel.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q211787|Q211787]] | [[Jules Bordet]] | data-sort-value="1870" | 1870-06-13 | data-sort-value="1961" | 1961-04-06 | [[mikrobiyolohiya]]<br/>[[medisina]]<br/>[[bakteryolohiya]]<br/>[[immunology]] | [[Talaksan:Jules Bordet nobel.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q233965|Q233965]] | [[Charles Nicolle]] | data-sort-value="1866" | 1866-09-21 | data-sort-value="1936" | 1936-02-28 | [[bakteryolohiya]] | [[Talaksan:Charles Jules Henri Nicolle. Photograph. Wellcome V0026919.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q49347|Q49347]] | [[Melvin Calvin]] | data-sort-value="1911" | 1911-04-08 | data-sort-value="1997" | 1997-01-08 | [[biyokimika]] | [[Talaksan:Melvin Calvin.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q115490|Q115490]] | [[Tadeusz Reichstein]] | data-sort-value="1897" | 1897-07-08 | data-sort-value="1996" | 1996-08-01 | | [[Talaksan:Thadeus Reichstein ETH-Bib Portr 10137.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q7442|Q7442]] | [[Carolyn Bertozzi]] | data-sort-value="1966" | 1966-10-10 | | [[kimika]]<br/>[[glycobiology]] | [[Talaksan:Carolyn Bertozzi IMG 9384.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q58575|Q58575]] | [[Friedrich Wöhler]] | data-sort-value="1800" | 1800-07-31 | data-sort-value="1882" | 1882-09-23 | [[kimika]] | [[Talaksan:Friedrich Wöhler Litho.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q157224|Q157224]] | [[Kary Mullis]] | data-sort-value="1944" | 1944-12-28 | data-sort-value="2019" | 2019-08-07 | [[biyolohiyang molekular]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[kimika]] | [[Talaksan:Kary Mullis.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q157056|Q157056]] | [[Samuel Hahnemann]] | data-sort-value="1755" | 1755-04-10 | data-sort-value="1843" | 1843-07-02 | [[homeopatiya]] | [[Talaksan:Samuel Hahnemann 1841.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q78478|Q78478]] | [[Robert Bárány]] | data-sort-value="1876" | 1876-04-22 | data-sort-value="1936" | 1936-04-08 | [[otolaryngology]] | [[Talaksan:Robert Bárány av Lars Emil Finn.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q155764|Q155764]] | [[Robert Brown]] | data-sort-value="1773" | 1773-12-21 | data-sort-value="1858" | 1858-06-10 | [[botanika]]<br/>[[pisyolohiya ng halaman]]<br/>[[:Kategorya:Lumot]]<br/>[[mikroskopiya]] | [[Talaksan:Robert brown botaniker.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q170676|Q170676]] | [[Roger D. Kornberg]] | data-sort-value="1947" | 1947-04-24 | | [[biyolohiyang estruktural]]<br/>[[biyokimika]] | [[Talaksan:Roger Kornberg April 2016.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q57191|Q57191]] | [[Hans Krebs]] | data-sort-value="1900" | 1900-08-25 | data-sort-value="1981" | 1981-11-22 | [[biyokimika]] | [[Talaksan:Hans Adolf Krebs.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q102379|Q102379]] | [[Paul Berg]] | data-sort-value="1926" | 1926-06-30 | data-sort-value="2023" | 2023-02-15 | [[biyokimika]] | [[Talaksan:Paul Berg in 1980.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q205772|Q205772]] | [[Jared Diamond]] | data-sort-value="1937" | 1937-09-10 | | [[ekolohiya]]<br/>[[Biyolohiyang ebolutiba|ebolusyonaryong biyolohiya]]<br/>[[pisyolohiya]]<br/>[[biogeography]] | [[Talaksan:Jared Diamond author academic.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q218311|Q218311]] | [[François Jacob]] | data-sort-value="1920" | 1920-06-17 | data-sort-value="2013" | 2013-04-20 | [[mikrobiyolohiya]] | [[Talaksan:François Jacob nobel.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q234590|Q234590]] | [[Christian de Duve]] | data-sort-value="1917" | 1917-10-02 | data-sort-value="2013" | 2013-05-04 | [[biyolohiyang pangselula]]<br/>[[biyokimika]] | [[Talaksan:Christian de Duve.tif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q76576|Q76576]] | [[Friedrich Schleiermacher]] | data-sort-value="1768" | 1768-11-21 | data-sort-value="1834" | 1834-02-12 | [[teolohiya]]<br/>[[etika]]<br/>[[Diyalektika]]<br/>[[pedagohiya]]<br/>[[pilosopiya]]<br/>[[hermeneutics]] | [[Talaksan:Friedrich Daniel Ernst Schleiermacher.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q73093|Q73093]] | [[Paul Karrer]] | data-sort-value="1889" | 1889-04-21 | data-sort-value="1971" | 1971-06-18 | [[kimikang organiko]] | [[Talaksan:UAZ DOK.005.059 Karrer.tif|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q189803|Q189803]] | [[Arthur Harden]] | data-sort-value="1865" | 1865-10-12 | data-sort-value="1940" | 1940-06-17 | [[biyokimika]] | [[Talaksan:ArthurHarden.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q202136|Q202136]] | [[Barry Marshall]] | data-sort-value="1951" | 1951-09-30 | | [[mikrobiyolohiya]] | [[Talaksan:Barry J Marshall.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q76600|Q76600]] | [[Manfred Eigen]] | data-sort-value="1927" | 1927-05-09 | data-sort-value="2019" | 2019-02-06 | [[biyopisika]] | [[Talaksan:Eigen,Manfred 1996 Göttingen.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q105830|Q105830]] | [[Baruch Samuel Blumberg]] | data-sort-value="1925" | 1925-07-28 | data-sort-value="2011" | 2011-04-05 | [[birolohiya]] | [[Talaksan:Baruch Samuel Blumberg by Tom Trower (NASA) (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q180619|Q180619]] | [[Stephen Jay Gould]] | data-sort-value="1941" | 1941-09-10 | data-sort-value="2002" | 2002-05-20 | [[paleontolohiya]]<br/>[[kasaysayan ng agham]]<br/>[[ebolusyon]] | [[Talaksan:Stephen Jay Gould.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q104607|Q104607]] | [[Andrew Huxley]] | data-sort-value="1917" | 1917-11-22 | data-sort-value="2012" | 2012-05-30 | [[pisyolohiya]] | [[Talaksan:Andrew Fielding Huxley nobel.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q155375|Q155375]] | [[Archibald Hill]] | data-sort-value="1886" | 1886-09-26 | data-sort-value="1977" | 1977-06-03 | [[pisyolohiya]] | [[Talaksan:Archibald Vivian Hill.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q232024|Q232024]] | [[John James Rickard Macleod]] | data-sort-value="1876" | 1876-09-06 | data-sort-value="1935" | 1935-03-16 | [[pisyolohiya]]<br/>[[medisina]] | [[Talaksan:J.J.R. Macleod ca. 1928.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q59478|Q59478]] | [[George Gamow]] | data-sort-value="1904" | 1904-03-04 | data-sort-value="1968" | 1968-08-19 | [[Pisikang teoretikal|theoretical physics]]<br/>[[astropisika]]<br/>[[pisikang nuklear]]<br/>[[physical cosmology]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[literary activity]]<br/>[[scientific non-fiction literature]]<br/>[[popular science literature]]<br/>[[children's and young adult literature]] | [[Talaksan:格·安·伽莫夫.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q137106|Q137106]] | [[Howard Florey]] | data-sort-value="1898" | 1898-09-24 | data-sort-value="1968" | 1968-02-21 | | [[Talaksan:Howard Walter Florey 1945.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q157239|Q157239]] | [[Artturi Ilmari Virtanen]] | data-sort-value="1895" | 1895-01-15 | data-sort-value="1973" | 1973-11-11 | [[biyokimika]] | [[Talaksan:A-I-Virtanen-portrait.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q158749|Q158749]] | [[Albert Lebrun]] | data-sort-value="1871" | 1871-08-29 | data-sort-value="1950" | 1950-03-06 | [[politika]] | [[Talaksan:Albert Lebrun 1932 (2).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q122972|Q122972]] | [[Louis Agassiz]] | data-sort-value="1807" | 1807-05-28 | data-sort-value="1873" | 1873-12-14 | [[botanika]]<br/>[[heolohiya]]<br/>[[Glasyolohiya]]<br/>[[Iktiyolohiya]]<br/>[[biyolohiya]] | [[Talaksan:Louis Agassiz H6.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q155914|Q155914]] | [[Peter Simon Pallas]] | data-sort-value="1741" | 1741-09-22 | data-sort-value="1811" | 1811-09-08 | [[soolohiya]]<br/>[[botanika]]<br/>[[heograpiya]]<br/>[[heolohiya]]<br/>[[etnograpiya]]<br/>[[pilolohiya]] | [[Talaksan:Peter Simon Pallas. Stipple engraving by A. Tardieu after hi Wellcome V0004437.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q234949|Q234949]] | [[David Baltimore]] | data-sort-value="1938" | 1938-03-07 | data-sort-value="2025" | 2025-09-06 | [[biyokimika]]<br/>[[biyolohiyang molekular]]<br/>[[birolohiya]]<br/>[[biyolohiya]]<br/>[[henetika]]<br/>[[Inhenyeriyang henetiko]] | [[Talaksan:Dr. David Baltimore2 crop2.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q151593|Q151593]] | [[Olivier Messiaen]] | data-sort-value="1908" | 1908-12-10 | data-sort-value="1992" | 1992-04-27 | | [[Talaksan:Lezing Franse compoist Olivier Messiaen in Koninklijk Conservatorium in Den Haa, Bestanddeelnr 933-8262.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q115478|Q115478]] | [[Emil Theodor Kocher]] | data-sort-value="1841" | 1841-08-25 | data-sort-value="1917" | 1917-07-27 | [[Pag-oopera|pagtistis]] | [[Talaksan:Emil Theodor Kocher.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q52878|Q52878]] | [[Gustaf VI Adolf of Sweden]] | data-sort-value="1882" | 1882-11-11 | data-sort-value="1973" | 1973-09-15 | [[arkeolohiya]]<br/>[[botanika]] | [[Talaksan:Gustaf VI Adolf of Sweden 1962.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q76604|Q76604]] | [[Hans Fischer]] | data-sort-value="1881" | 1881-07-27 | data-sort-value="1945" | 1945-03-31 | [[kimikang organiko]]<br/>[[biyokimika]]<br/>[[medisina]]<br/>[[panggagamot na panloob]]<br/>[[clinical chemistry]] | [[Talaksan:Hans Fischer (Nobel).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q190626|Q190626]] | [[Aaron Klug]] | data-sort-value="1926" | 1926-08-11 | data-sort-value="2018" | 2018-11-20 | [[kimika]]<br/>[[biyokimika]] | [[Talaksan:Aaron Klug 1979.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q216723|Q216723]] | [[Ronald Fisher]] | data-sort-value="1890" | 1890-02-17 | data-sort-value="1962" | 1962-07-29 | [[estadistika]]<br/>[[henetika]] | [[Talaksan:Youngronaldfisher2.JPG|center|128px]] |} ---- &sum; 114 items. {{Wikidata list end}} 1p20v6gx1jep9dlnus2u667dxyaeezs 0 282003 2238175 2215452 2026-10-31T05:50:12Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238175 wikitext text/x-wiki {{Asiad infobox | Name = XVIII Asian Games | Logo = | Size = 175px | Optional caption = Official emblem of the 2018 Asian Games. | Motto ="Energy of Asia"<ref>{{cite news|last1=Prasetya|first1=Muhammad Hary|title=Tema Asian Games 2018, The Energy of Asia, Ini Artinya|url=http://superball.tribunnews.com/2016/02/12/tema-asian-games-2018-the-energy-of-asia-ini-artinya|accessdate=12 June 2016|publisher=Superball.id|date=12 February 2016|archive-date=11 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161011093423/http://superball.tribunnews.com/2016/02/12/tema-asian-games-2018-the-energy-of-asia-ini-artinya|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161011093423/http://superball.tribunnews.com/2016/02/12/tema-asian-games-2018-the-energy-of-asia-ini-artinya |date=11 Oktubre 2016 }}</ref><br/>({{lang-id|Energi Asia}}) | Host city = [[Jakarta]] at [[Palembang]], Indonesia<ref name="antara">{{cite news|author=Odi Aria Saputra|title=Keppres Asian Games Turun Pertengahan April|date=10 April 2015|publisher=Sriwijaya Post|url=http://palembang.tribunnews.com/2015/04/10/keppres-asian-games-turun-pertengahan-april|language=Indonesian|accessdate=10 April 2015}}</ref> | Nations participating = 45 | Athletes participating = 11,646 | Events = 465 in 40 sports | Opening ceremony = Agosto 18<ref>{{cite news|title=18-8-18 start planned for 18th Asian Games|url=http://www.ocasia.org/News/IndexNewsRM.aspx?WKegervtea1cpVOAYhDReQ==|accessdate=28 January 2015|publisher=Olympic Council of Asia|date=27 January 2015|archive-date=5 Marso 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305192225/http://www.ocasia.org/News/IndexNewsRM.aspx?WKegervtea1cpVOAYhDReQ==|url-status=dead}}</ref> |Closing ceremony = Setyembre 2 | Officially opened by = [[Joko Widodo]]<br /><small>[[Pangulo ng Indonesia]]</small> | Officially closed by = [[Ahmad Al-Fahad Al-Sabah]]<br /><small>Pangulo ng [[Olympic Council of Asia]]</small> | Athlete's Oath = [[Arki Dikania Wisnu]] | Judge's Oath = Wahyana | Torch Lighter = [[Susi Susanti]] | Stadium = [[Gelora Bung Karno Stadium|Gelora Bung Karno Main Stadium]]<ref>{{cite news|author=Ade Irma Junida|title=GBK akan direnovasi demi Asian Games 2018|url=http://www.antaranews.com/berita/456635/gbk-akan-direnovasi-demi-asian-games-2018|accessdate=10 April 2015|publisher=Antara|language=Indonesian|date=2 October 2014}}</ref> | website = [http://www.asiangames2018.id Official website] | previous = [[Palarong Asyano 2014|Incheon 2014]] | next = [[Palarong Asyano 2022|Hangzhou 2022]] }} Ang '''Palarong Asyano 2018''' ({{langx|id|Pesta Olahraga Asia 2018}}), na opisyal na kilala bilang Ika-18 Palarong Asyano at kilala rin bilang '''Jakarta – Palembang 2018''', ay isang pan-Asian na [[multi-sport event]] na ginanap mula 18 Agosto hanggang 2 Setyembre 2018 sa mga lungsod ng Indonesia ng [[Jakarta]] at [[Palembang]]. Ang [[Olympic Council of Asia]] (OCA) ay orihinal na iginawad ang mga laro sa [[Hanoi]], Vietnam noong Nobyembre 2012, ngunit ang mga karapatan sa pagho-host ay binigyan ng labing pitong buwan mamaya. Ang Indonesia, na orihinal na natapos sa pangalawa sa bid, ay itinuturing na ang pinakamalakas na kandidato kapalit at kalaunan ay iginawad ang mga karapatan sa gitna ng mga [[Palarong Asyano 2014|Palarong 2014]]. Ang [[Surabaya]], na inilunsad ng lungsod sa panahon ng bid, ay pinalitan ng Jakarta at Palembang, na pinagsama ang [[Palaro ng Timog Silangang Asya 2011]]. Sa kauna-unahang pagkakataon, ang Tag-init na [[Palarong Asyano]] ay co-host ng dalawang lungsod; ang kabisera ng Indonesia sa Jakarta (na nagho-host sa Mga Laro sa unang pagkakataon mula pa noong [[Palarong Asyano 1962|1962]]), at ang Palembang, ang kabisera ng lalawigan ng [[South Sumatra]]. Ang mga kaganapan ay ginanap sa loob at sa paligid ng dalawang lungsod, kabilang ang mga lugar sa [[Bandung]] at mga lalawigan ng [[West Java]] at [[Banten]]. Ang pambungad at pagsasara ng mga seremonya ng Mga Laro ay ginanap sa [[Gelora Bung Karno Stadium]] sa Jakarta. Maraming mga di-Olympic na kaganapan ang na-cut mula sa programa ng kaganapan, ngunit maraming mga bagong disiplina na ipinakilala sa [[Palarong Olimpiko sa Tag-init 2020]] sa [[Tokyo]] (kasama ang 3-on-3 basketball) ay idinagdag. ang mga [[eSports]] at [[canoe polo]] ay ipinagpalit din bilang [[demonstration sports]]. Pinangunahan ng Tsina ang medalya para sa ika-sampung magkakasunod na oras. Ang [[North Korea|North]] at [[South Korea]] ay naglagay ng isang [[Korea sa Palarong Asyano 2018|pinag-isang koponan]] sa pagbubukas ng seremonya at mga napiling mga kaganapan, at nanalo din ng kanilang kauna-unahan na gintong medalya bilang isang pinag-isang koponan sa isang multi-sport event. 6 mundo, 18 Asyano at 86 Asyano na rekord ay nasira sa mga Palaro, habang ang Japanese swimmer na si [[Rikako Ikee]] ay inihayag bilang [[pinakamahalagang manlalaro]]. ==Proseso ng Anyaya== {{main article|Mga anyaya ng pag-aalok para sa Palarong Asyano 2018}} == Ang Palaro == ===Seremonya ng pagbubukas=== {{Main|Palarong Asyano 2018 seremonya ng pagbubukas}} {{See also|Palarong Asyano 2018 Parada Ng Bansa}} ===Palakasan=== Sa opisyal na talaan, may 46 na disiplina mula sa 42 na larangan ng palakasan na pinaglabanan. Ang lahat ng mga larangan ay nagsimula sa pagtatapos ng pambukas na seremonya maliban sa [[Badminton]], [[Beysbol|Baseball]], [[:en:Basketball|Basketball]], [[:en:Football (soccer)|Football]], [[:en:Table tennis|Table tennis]], at [[:en:Volleyball|Volleyball]] kung saan ang mga pangunang palaro ay naganap bago ang opisyal na pagbubukas ng palaro. Ang mga larangan ng palakasan sa Palaro ng Asya 2018 ay ang mga sumusunod: {{col-begin}} {{col-4}} *Aquatics **{{GamesSport|Diving|Image=No|Format=d}} **{{GamesSport|Swimming|Image=No|Format=d}} **{{GamesSport|Artistic swimming|Image=No|Format=d}} **{{GamesSport|Water polo|Image=No|Format=d}} *{{GamesSport|Archery|Image=No|Format=d}} *{{GamesSport|Athletics|Image=No|Format=d}} *{{GamesSport|Badminton|Image=No|Format=d}} *Baseball **{{GamesSport|Baseball|Image=No|Format=d}} **{{GamesSport|Softball|Image=No|Format=d}} *{{GamesSport|Basketball|Image=No|Format=d}} **3×3 basketball **5×5 basketball *{{GamesSport|Bowling|Image=No|Format=d}} *{{GamesSport|Boxing|Image=No|Format=d}} *{{GamesSport|Bridge|Image=No|Format=d}} *{{GamesSport|Canoeing|Image=No|Format=d}} **Dragon boat **Slalom **Sprint {{col-4}} *{{GamesSport|Cycling|Image=No|Format=d}} **BMX **Mountain bike **Road **Track *{{GamesSport|Equestrian|Image=No|Format=d}} **Dressage **Eventing **Jumping *{{GamesSport|Fencing|Image=No|Format=d}} *{{GamesSport|Field hockey|Image=No|Format=d}} *{{GamesSport|Football|Image=No|Format=d}} *{{GamesSport|Golf|Image=No|Format=d}} *{{GamesSport|Gymnastics|Image=No|Format=d}} **Artistic **Rhythmic **Trampoline *{{GamesSport|Handball|Image=No|Format=d}} *{{GamesSport|Jet ski|Image=No|Format=d}} *{{GamesSport|Judo|Image=No|Format=d}} {{col-4}} *{{GamesSport|Kabaddi|Image=No|Format=d}} *{{GamesSport|Karate|Image=No|Format=d}} *Martial arts **{{GamesSport|Jujitsu|Image=No|Format=d}} **{{GamesSport|Kurash|Image=No|Format=d}} **{{GamesSport|Pencak silat|Image=No|Format=d}} **{{GamesSport|Sambo|Image=No|Format=d}} **{{GamesSport|Wushu|Image=No|Format=d}} *{{GamesSport|Modern pentathlon|Image=No|Format=d}} *{{GamesSport|Paragliding|Image=No|Format=d}} *{{GamesSport|Roller sports|Image=No|Format=d}} **Inline speed skating **Skateboarding *{{GamesSport|Rowing|Image=No|Format=d}} *{{GamesSport|Rugby sevens|Image=No|Format=d}} *{{GamesSport|Sailing|Image=No|Format=d}} *{{GamesSport|Sepak takraw|Image=No|Format=d}} {{col-4}} *{{GamesSport|Shooting|Image=No|Format=d}} *{{GamesSport|Sport climbing|Image=No|Format=d}} *{{GamesSport|Squash|Image=No|Format=d}} *{{GamesSport|Table tennis|Image=No|Format=d}} *{{GamesSport|Taekwondo|Image=No|Format=d}} *Tennis **{{GamesSport|Tennis|Image=No|Format=d}} **{{GamesSport|Soft tennis|Image=No|Format=d}} *{{GamesSport|Triathlon|Image=No|Format=d}} *{{GamesSport|Volleyball|Image=No|Format=d}} **Beach volleyball **Indoor volleyball *{{GamesSport|Weightlifting|Image=No|Format=d}} *{{GamesSport|Wrestling|Image=No|Format=d}} {{col-end}} ;Demonstration sports *{{GamesSport|eSports|Image=No|Format=d}} *{{GamesSport|Canoe polo|Image=No|Format=d}} == Mga Nasyong kalahok ng National Olympic Committees== Lahat ng 45 bansang miyembro ng [[Olympic Council of Asia]] ay nakatakdang sumali sa palaro.<ref>{{Cite news|url=https://www.indonesia.travel/jp/en/event-festivals/indonesia-readies-for-18th-asian-games-2018-energy-of-asia|title=Indonesia prepares to light up the Energy of Asia for the Asian Games 2018|date=8 August 2018|work=Indonesia.travel|access-date=19 August 2018|publisher=Ministry of Tourism, Republic of Indonesia}}</ref> Napagkasunduan din na ang [[Hilagang Korea]] at [[Timog Korea]] ay makikipaligsahan sa mga piling disiplina bilang iisang bansa, tulad ng ginawa nila sa [[Korea sa 2018 Winter Olympics|2018 Winter Olympics]].<ref>{{cite news|last1=Riotta|first1=Chris|title=North and South Korea agree to joint teams for Asian Games|url=https://www.independent.co.uk/news/world/asia/north-korea-nuclear-peace-talks-south-korea-asian-games-team-basketball-pyongyang-a8405446.html|accessdate=14 August 2018|work=Independent|publisher=independent.co.uk|date=19 June 2018}}</ref> Nasa ibaba ang listahan ng lahat ng mga kalahok na NOCs; ang bilang ng mga kakumpitensya sa bawat delegasyon ay ipinahiwatig sa mga braket. {| class="wikitable collapsible" style="width:100%;" |- ! Participating [[:Category:Nations at the 2018 Asian Games|National Olympic Committees]]<ref>{{cite web|url=https://en.asiangames2018.id/athletes/countries/|title=Asian Games 2018 Jakarta Palembang|website=Asian Games 2018 Jakarta Palembang|access-date=2018-12-27|archive-date=2018-08-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20180809215600/https://en.asiangames2018.id/athletes/countries/|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180809215600/https://en.asiangames2018.id/athletes/countries/ |date=2018-08-09 }}</ref> |- | {{div col|colwidth=22em}} *{{flagIOC2|AFG|2018 Asian Games|65}}<ref>{{cite news|last1=Ibrahim Momand|first1=Mohammad|title=Afghan squad leaves for 2018 Asian Games|url=http://salamwatandar.com/English/article.aspx?a=41759|accessdate=18 August 2018|work=Salam Watandar|publisher=salamwatandar.com|date=15 August 2018|archive-date=18 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180818214412/http://salamwatandar.com/English/article.aspx?a=41759|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180818214412/http://salamwatandar.com/English/article.aspx?a=41759 |date=18 Agosto 2018 }}</ref> *{{flagIOC2|BRN|2018 Asian Games|109}} *{{flagIOC2|BAN|2018 Asian Games|117}}<ref>{{cite news|title=Bangladesh sends 117 athletes for 2018 Asian Games|url=http://www.banglanews24.com/english/sports/article/70332/bangladesh-sends-117-athletes-for-2018-asian-games|accessdate=18 August 2018|publisher=banglanews24.com|date=18 August 2018|archive-date=18 Agosto 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180818150737/http://www.banglanews24.com/english/sports/article/70332/bangladesh-sends-117-athletes-for-2018-asian-games|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180818150737/http://www.banglanews24.com/english/sports/article/70332/bangladesh-sends-117-athletes-for-2018-asian-games |date=18 Agosto 2018 }}</ref> *{{flagIOC2|BHU|2018 Asian Games|24}}<ref>{{cite news|title=Bhutanese athletes gear up for 18th Asian Games 2018|url=http://www.businessbhutan.bt/businessbhutan/bhutanese-athletes-gear-up-for-18th-asian-games-2018/|accessdate=18 August 2018|work=Business Bhutan|publisher=businessbhutan.bt|date=15 August 2018|archive-date=18 Agosto 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180818150719/http://www.businessbhutan.bt/businessbhutan/bhutanese-athletes-gear-up-for-18th-asian-games-2018/|url-status=dead}}</ref> *{{flagIOC2|BRU|2018 Asian Games|15}} *{{flagIOC2|CAM|2018 Asian Games|45}} *{{flagIOC2|CHN|2018 Asian Games|845}}<ref>{{cite news|last1=Hong'e|first1=Mo|title=China to use Asian Games as preparation for Tokyo Olympics, says official|url=http://www.ecns.cn/news/sports/2018-08-16/detail-ifyxccrz0966142.shtml|accessdate=18 August 2018|agency=Xinhua|publisher=Ecns.cn|date=16 August 2018}}</ref> *{{flagIOC2|HKG|2018 Asian Games|580}}<ref>{{cite news|title=中国香港代表团在亚运村升旗 女剑客江旻憓担纲开幕旗手|url=http://news.sina.com.cn/o/2018-08-16/doc-ihhvciiw1781656.shtml|accessdate=18 August 2018|work=Sina News|publisher=sina.com.cn|date=16 August 2018}}</ref> *{{flagIOC2|IND|2018 Asian Games|572}}<ref>{{cite news|title=Ministry clears 804-member contingent|url=https://www.thehindu.com/sport/athletics/ministry-clears-804-member-contingent/article24667008.ece|accessdate=14 August 2018|work=The Hindu|publisher=thehindu.com|date=11 August 2018}}</ref> *{{flagIOC2|INA|Palarong Asyano 2018|938}}<ref>{{cite news|last1=Laksamana|first1=Nugyasa|title=Kontingen Indonesia untuk Asian Games 2018 Resmi Dikukuhkan|url=https://olahraga.kompas.com/read/2018/08/06/10212858/kontingen-indonesia-untuk-asian-games-2018-resmi-dikukuhkan|accessdate=18 August 2018|work=Kompas.com|publisher=olahraga.kompas.com|date=6 August 2018}}</ref> '''(hosts)''' *{{flagIOC2|IRI|2018 Asian Games|378}}<ref>{{cite news|title=Iran’s national flag hoisted in 2018 Asian Games Village|url=https://en.mehrnews.com/news/136812/Iran-s-national-flag-hoisted-in-2018-Asian-Games-Village|accessdate=18 August 2018|work=Mehr News Agency|publisher=mehrnews.com|date=16 August 2018|archive-date=17 Agosto 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180817124742/https://en.mehrnews.com/news/136812/Iran-s-national-flag-hoisted-in-2018-Asian-Games-Village|url-status=dead}}</ref> *{{flagIOC2|IRQ|2018 Asian Games|56}} *{{flagIOC2|JPN|2018 Asian Games|762}}<ref>{{cite news|last1=Nagatsuka|first1=Kaz|title=Team Japan targets short- and long-term success at Asian Games|url=https://www.japantimes.co.jp/sports/2018/08/13/more-sports/team-japan-targets-short-long-term-success-asian-games/#.W3fzY7h9jIU|accessdate=18 August 2018|work=The Japan Times|publisher=japantimes.co.jp|date=13 August 2018}}</ref> *{{flagIOC2|JOR|2018 Asian Games|35}}<ref>{{cite news|title=Team Jordan athletes start heading to Indonesia|url=http://www.jordantimes.com/news/sports/team-jordan-athletes-start-heading-indonesia|accessdate=18 August 2018|work=The Jordan Times|publisher=jordantimes.com|date=16 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180818041527/http://jordantimes.com/news/sports/team-jordan-athletes-start-heading-indonesia|archive-date=18 Agosto 2018|url-status=dead}}</ref> *{{flagIOC2|KAZ|2018 Asian Games|440}}<ref>{{cite news|title=Up to 200 Kazakhstan's athletes arrive at Asian Games in Jakarta|url=https://bnews.kz/en/news/up_to_200_kazakhstan%27s_athletes_arrives_at_asian_games_in_jakarta|accessdate=18 August 2018|work=BNews KZ|publisher=bnews.kz|date=16 August 2018|archive-date=18 Septiyembre 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180918123715/https://bnews.kz/en/news/up_to_200_kazakhstan%27s_athletes_arrives_at_asian_games_in_jakarta|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180918123715/https://bnews.kz/en/news/up_to_200_kazakhstan%27s_athletes_arrives_at_asian_games_in_jakarta |date=18 Septiyembre 2018 }}</ref> *{{flagIOC2|COR|Palarong Asyano 2018|60}} *{{flagIOC2|PRK|2018 Asian Games|168}} *{{flagIOC2|KOR|2018 Asian Games|807}}<ref>{{cite news|title=韩国强势阵容征战亚运，期待蝉联金牌榜亚军|url=http://www.xinhuanet.com/sports/2018-08/10/c_1123247229.htm|accessdate=18 August 2018|work=Sports.news.cn|publisher=Xinhuanet.com|date=10 August 2018|archive-date=18 Agosto 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180818182051/http://www.xinhuanet.com/sports/2018-08/10/c_1123247229.htm|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180818182051/http://www.xinhuanet.com/sports/2018-08/10/c_1123247229.htm |date=18 Agosto 2018 }}</ref> *{{flagIOC2|KUW|2018 Asian Games|24}} *{{flagIOC2|KGZ|2018 Asian Games|211}} *{{flagIOC2|LAO|2018 Asian Games|142}} *{{flagIOC2|LBN|2018 Asian Games|28}} *{{flagIOC2|MAC|2018 Asian Games|109}}<ref>{{cite news|last1=Moura|first1=Nelson|title=Macau<nowiki>|</nowiki>Local Karaté-do gold medallist left out of 2018 Asian Games due to passport regulations|url=http://www.macaubusiness.com/macau-local-karate-do-gold-medallist-left-out-of-2018-asian-games-due-to-passport-regulations/|accessdate=18 August 2018|work=Macau News Agency|publisher=macaubusiness.com|date=15 August 2018|archive-date=18 Agosto 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180818152157/http://www.macaubusiness.com/macau-local-karate-do-gold-medallist-left-out-of-2018-asian-games-due-to-passport-regulations/|url-status=dead}}</ref> *{{flagIOC2|MAS|2018 Asian Games|426}}<ref>{{cite news|last1=Phung|first1=Adrian|title=PM urges Asian Games athletes to repeat 2010 feat|url=http://www.thesundaily.my/news/2018/08/10/pm-urges-asian-games-athletes-repeat-2010-feat|accessdate=18 August 2018|work=The Sun Daily|publisher=thesundaily.my|date=10 August 2018|archive-date=18 Agosto 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180818150726/http://www.thesundaily.my/news/2018/08/10/pm-urges-asian-games-athletes-repeat-2010-feat|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180818150726/http://www.thesundaily.my/news/2018/08/10/pm-urges-asian-games-athletes-repeat-2010-feat |date=18 Agosto 2018 }}</ref> *{{flagIOC2|MDV|2018 Asian Games|146}} *{{flagIOC2|MGL|2018 Asian Games|269}}<ref>{{cite news|title=State flag handed over to Mongolian athletes|url=http://montsame.mn/en/read/16340|accessdate=18 August 2018|work=Montsame|publisher=montsame.mn|date=14 August 2018}}</ref> *{{flagIOC2|MYA|2018 Asian Games|112}} *{{flagIOC2|NEP|2018 Asian Games|185}}<ref>{{cite news|last1=Post|first1=Kathmandu|title=Participation itself an achievement: Nepal sports council|url=http://www.thejakartapost.com/news/2018/08/17/participation-itself-an-achievement-nepal-sports-council.html|accessdate=18 August 2018|work=The Jakarta Post|publisher=thejakartapost.com|date=17 August 2018}}</ref> *{{flagIOC2|OMA|2018 Asian Games|47}}<ref>{{cite news|title=Eyeing medals, Oman to send young team to Jakarta|url=https://timesofoman.com/article/138860|accessdate=18 August 2018|work=Times News Service|publisher=Times of Oman|date=28 July 2018}}</ref> *{{flagIOC2|PAK|2018 Asian Games|245}}<ref>{{cite news|title=POA approves 245-strong contingent for Asian Games |url=https://www.dawn.com/news/1424129|accessdate=31 August 2018|work=Dawn|publisher=Dawn.com|date=1 August 2018}}</ref> *{{flagIOC2|PLE|2018 Asian Games|88}} *{{flagIOC2|PHI|Palarong Asyano 2018|272}}<ref>{{cite news|last1=Beltran|first1=Nelson|title=272 Filipino bets ready for war in 18th Asian Games|url=https://www.philstar.com/sports/2018/08/18/1843703/272-filipino-bets-ready-war-18th-asian-games|accessdate=18 August 2018|work=Phil Star Global|publisher=Philstar.com|date=18 August 2018}}</ref> *{{flagIOC2|QAT|2018 Asian Games|222}}<ref>{{cite news|last1=Mackay|first1=Duncan|title=Qatar choose squash player to carry flag at Asian Games Opening Ceremony|url=https://www.insidethegames.biz/articles/1068899/qatar-choose-squash-player-to-carry-flag-at-asian-games-opening-ceremony|accessdate=18 August 2018|work=inside the games|publisher=insidethegames.biz|date=17 August 2018}}</ref> *{{flagIOC2|KSA|2018 Asian Games|169}}<ref>{{cite news|last1=Meenaghan|first1=Gary|title=Saudi Arabia hopeful ahead of opening Asian Games clash against Iran|url=http://www.arabnews.com/node/1356621/sport|accessdate=18 August 2018|work=Arab News|publisher=arabnews.com|date=14 August 2018}}</ref> *{{flagIOC2|SGP|2018 Asian Games|265}}<ref>{{cite news|title=Asian Games: Singapore pin hopes on Schooling while Malaysia's David seeks fifth squash gold|url=https://www.channelnewsasia.com/news/sport/asian-games-singapore-pin-hopes-on-schooling-while-malaysia-s-10618424|accessdate=18 August 2018|work=Channel News Asia|publisher=channelnewsasia.com|date=15 August 2018|archive-date=18 Agosto 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180818182105/https://www.channelnewsasia.com/news/sport/asian-games-singapore-pin-hopes-on-schooling-while-malaysia-s-10618424|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180818182105/https://www.channelnewsasia.com/news/sport/asian-games-singapore-pin-hopes-on-schooling-while-malaysia-s-10618424 |date=18 Agosto 2018 }}</ref> *{{flagIOC2|SRI|2018 Asian Games|173}}<ref>{{cite news|last=Kumara|first=Athula|date=16 August 2018|title=The Sri Lankan team will leave for Indonesia today for the 18th Asian Games|url=https://english.newsslbc.lk/?p=1608|work=[[Sri Lanka Broadcasting Corporation]] (SLBC)|location=Colombo, Sri Lanka|access-date=18 August 2018|archive-date=18 Agosto 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180818130642/https://english.newsslbc.lk/?p=1608|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|last=Kaluarachchi|first=Anjana|date=12 August 2018|title=SL to send largest ever contingent to Asian Games|url=http://www.ceylontoday.lk/news-search/asian%20games/print-more/10740|work=[[Ceylon Today]]|location=Colombo, Sri Lanka|access-date=18 August 2018|archive-date=18 Agosto 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180818084143/http://www.ceylontoday.lk/news-search/asian%20games/print-more/10740|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180818084143/http://www.ceylontoday.lk/news-search/asian%20games/print-more/10740 |date=18 Agosto 2018 }}</ref> *{{flagIOC2|SYR|2018 Asian Games|73}} *{{flagIOC2|TPE|2018 Asian Games|588}}<ref>{{cite news|title=Premier pledges full support for Taiwan delegation at 2018 Asian Games|url=https://english.ey.gov.tw/News_Content2.aspx?n=8262ED7A25916ABF&sms=DD07AA2ECD4290A6&s=D9116E589C3A9BEE|accessdate=18 August 2018|work=Executive Yuan, Republic of China (Taiwan)|publisher=english.ey.gov.tw|date=15 August 2018|archive-date=18 Agosto 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180818182119/https://english.ey.gov.tw/News_Content2.aspx?n=8262ED7A25916ABF&sms=DD07AA2ECD4290A6&s=D9116E589C3A9BEE|url-status=dead}}</ref> *{{flagIOC2|TJK|2018 Asian Games|112}} *{{flagIOC2|THA|2018 Asian Games|829}}<ref>{{cite news|title=Thais aiming for 17 gold medal haul in Indonesia|url=https://www.bangkokpost.com/news/sports/1523970/thais-aiming-for-17-gold-medal-haul-in-indonesia|accessdate=18 August 2018|work=Bangkok Post|publisher=bangkokpost.com|date=18 August 2018}}</ref> *{{flagIOC2|TLS|2018 Asian Games|69}} *{{flagIOC2|TKM|2018 Asian Games|72}}<ref>{{cite news|title=Turkmen athletes to compete for medals in summer Asian Games|url=https://en.hronikatm.com/2018/08/turkmen-athletes-to-compete-for-medals-in-summer-asian-games/|accessdate=18 August 2018|work=Chronicles of Turkmenistan|publisher=en.hronikatm.com|date=15 August 2018|archive-date=18 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180818182121/https://en.hronikatm.com/2018/08/turkmen-athletes-to-compete-for-medals-in-summer-asian-games/|url-status=dead}}</ref> *{{flagIOC2|UAE|2018 Asian Games|138}}<ref>{{cite news|last1=Palmer|first1=Dan|title=United Arab Emirates confirm large delegation for Jakarta Palembang 2018|url=https://www.insidethegames.biz/articles/1068255/united-arab-emirates-confirm-large-delegation-for-jakarta-palembang-2018|accessdate=18 August 2018|work=inside the games|publisher=insidethegames.biz|date=2 August 2018}}</ref> *{{flagIOC2|UZB|2018 Asian Games|232}}<ref>{{cite news|last1=Tashkhodjayev|first1=Javokhir|title=Uzbekistan athletes will compete at the Asian Games 2018|url=http://uza.uz/en/sport/uzbekistan-athletes-will-compete-at-the-xviii-summer-olympic-07-08-2018|accessdate=18 August 2018|work=Uzbekistan National News Agency|publisher=uza.uz|date=7 August 2018}}</ref> *{{flagIOC2|VIE|2018 Asian Games|352}}<ref>{{cite news|title=Vietnamese athletes ready for ASIAD 2018 competitions|url=https://en.vietnamplus.vn/vietnamese-athletes-ready-for-asiad-2018-competitions/136644.vnp|accessdate=18 August 2018|work=Vietnam+|publisher=vietnamplus.vn|date=17 August 2018}}</ref> *{{flagIOC2|YEM|2018 Asian Games|32}} {{div col end}} |} ;Number of athletes by National Olympic Committees (by highest to lowest) {| class="wikitable collapsible collapsed sortable" style="border:0;" |- ! [[List of IOC country codes|IOC]] ! Country ! Athletes |- | INA || {{flagIOC2|INA|Palarong Asyano 2018}} || 938 |- | CHN || {{flagIOC2|CHN|2018 Asian Games}} || 845 |- | THA || {{flagIOC2|THA|2018 Asian Games}} || 830 |- | KOR || {{flagIOC2|KOR|2018 Asian Games}} || 807 |- | JPN || {{flagIOC2|JPN|2018 Asian Games}} || 762 |- | TPE || {{flagIOC2|TPE|2018 Asian Games}} || 588 |- | HKG || {{flagIOC2|HKG|2018 Asian Games}} || 580 |- | IND || {{flagIOC2|IND|2018 Asian Games}} || 572 |- | KAZ || {{flagIOC2|KAZ|2018 Asian Games}} || 440 |- | MAS || {{flagIOC2|MAS|2018 Asian Games}} || 426 |- | IRI || {{flagIOC2|IRI|2018 Asian Games}} || 378 |- | VIE || {{flagIOC2|VIE|2018 Asian Games}} || 352 |- | PHI || {{flagIOC2|PHI|2018 Asian Games}} || 272 |- | MGL || {{flagIOC2|MGL|2018 Asian Games}} || 269 |- | SGP || {{flagIOC2|SGP|2018 Asian Games}} || 265 |- | PAK || {{flagIOC2|PAK|2018 Asian Games}} || 245 |- | UZB || {{flagIOC2|UZB|2018 Asian Games}} || 232 |- | QAT || {{flagIOC2|QAT|2018 Asian Games}} || 222 |- | KGZ || {{flagIOC2|KGZ|2018 Asian Games}} || 211 |- | NEP || {{flagIOC2|NEP|2018 Asian Games}} || 185 |- | SRI || {{flagIOC2|SRI|2018 Asian Games}} || 173 |- | KSA || {{flagIOC2|KSA|2018 Asian Games}} || 169 |- | PRK || {{flagIOC2|PRK|2018 Asian Games}} || 168 |- | MDV || {{flagIOC2|MDV|2018 Asian Games}} || 146 |- | LAO || {{flagIOC2|LAO|2018 Asian Games}} || 142 |- | UAE || {{flagIOC2|UAE|2018 Asian Games}} || 138 |- | BAN || {{flagIOC2|BAN|2018 Asian Games}} || 117 |- | MYA || {{flagIOC2|MYA|2018 Asian Games}} || 112 |- | TJK || {{flagIOC2|TJK|2018 Asian Games}} || 112 |- | BRN || {{flagIOC2|BRN|2018 Asian Games}} || 109 |- | MAC || {{flagIOC2|MAC|2018 Asian Games}} || 109 |- | PLE || {{flagIOC2|PLE|2018 Asian Games}} || 88 |- | SYR || {{flagIOC2|SYR|2018 Asian Games}} || 73 |- | TKM || {{flagIOC2|TKM|2018 Asian Games}} || 72 |- | TLS || {{flagIOC2|TLS|2018 Asian Games}} || 69 |- | AFG || {{flagIOC2|AFG|2018 Asian Games}} || 65 |- | COR || {{flagIOC2|COR|2018 Asian Games}} || 60 |- | IRQ || {{flagIOC2|IRQ|2018 Asian Games}} || 56 |- | OMA || {{flagIOC2|OMA|2018 Asian Games}} || 47 |- | CAM || {{flagIOC2|CAM|2018 Asian Games}} || 45 |- | JOR || {{flagIOC2|JOR|2018 Asian Games}} || 35 |- | YEM || {{flagIOC2|YEM|2018 Asian Games}} || 32 |- | LBN || {{flagIOC2|LBN|2018 Asian Games}} || 28 |- | BHU || {{flagIOC2|BHU|2018 Asian Games}} || 24 |- | KUW || {{flagIOC2|KUW|2018 Asian Games}} || 24 |- | BRU || {{flagIOC2|BRU|2018 Asian Games}} || 15 |- |} ===Kalendaryo=== {{Kalendaryo ng Palarong Asyano 2018}} ===Seremonya ng pagsasara=== {{main|Palarong Asyano 2018 seremonya ng pagsasara}} ==Mga Lokasyon ng Palaro at Imprastruktura== {{main|Lugar para sa Palarong Asyano 2018}} === Athletes' Village === === Transportasyon === ==Talaan ng Medalya== {| {{RankedMedalTable}} |- | 1 | style="text-align:left;" | {{flagcountry|CHN}} | 132 || 92 || 65 || 289 |- | 2 | style="text-align:left;" | {{flagcountry|JPN}} | 75 || 56 || 74 || 205 |- | 3 | style="text-align:left;" | {{flagcountry|KOR}} | 49 || 58 || 70 || 177 |- style="background:#ccccff" | 4 | style="text-align:left;" | {{flagcountry|INA}} || 31 || 24 || 43 || 98 |- | 5 | style="text-align:left;" | {{flagcountry|UZB}} | 21 || 24 || 25 || 70 |- | 6 | style="text-align:left;" | {{flagcountry|IRI}} | 20 || 20 || 22 || 62 |- | 7 | style="text-align:left;" |{{flagcountry|TPE}} | 17 || 19 || 31 || 67 |- | 8 | style="text-align:left;" | {{flagcountry|IND}} | 15 || 24 || 30 || 69 |- | 9 | style="text-align:left;" | {{flagcountry|KAZ}} | 15 || 17 || 44 || 76 |- | 10 | style="text-align:left;" | {{flagcountry|PRK}} | 12 || 12 || 13 || 37 |- | 11 | style="text-align:left;" | {{flagcountry|BHR}} | 12 || 7 || 7 || 26 |- | 12 | style="text-align:left;" | {{flagcountry|THA}} | 11 || 16 || 46 || 73 |- | 13 | style="text-align:left;" | {{flagcountry|HKG}} | 8 || 18 || 20 || 46 |- | 14 | style="text-align:left;" |{{flagcountry|MAS}} | 7 || 13 || 16 || 36 |- | 15 | style="text-align:left;" | {{flagcountry|QAT}} | 6 || 4 || 3 || 13 |- | 16 | style="text-align:left;" | {{flagcountry|MGL}} | 5 || 9 || 11 || 25 |- | 17 | style="text-align:left;" | {{flagcountry|VIE}} | 4 || 16 || 18 || 38 |- | 18 | style="text-align:left;" | {{flagcountry|SGP}} | 4 || 4 || 14 || 22 |- | 19 | style="text-align:left;" | {{flagcountry|PHI}} | 4 || 2 || 15 || 21 |- | 20 | style="text-align:left;" | {{flagcountry|UAE}} | 3 || 6 || 5 || 14 |- | 21 | style="text-align:left;" | {{flagcountry|KUW}} | 3 || 1 || 2 || 6 |- | 22 | style="text-align:left;" |{{flagcountry|KGZ}} | 2 || 6 || 12 || 20 |- | 23 | style="text-align:left;" | {{flagcountry|JOR|2018 Asian Games}} | 2 || 1 || 9 || 12 |- | 24 | style="text-align:left;" | {{flagcountry|CAM|2018 Asian Games}} | 2 || 0 || 1 || 3 |- | 25 | style="text-align:left;" |{{flagcountry|KSA|2018 Asian Games}} | 1 || 2 || 3 || 6 |- | 26 | style="text-align:left;" | {{flagcountry|MAC|2018 Asian Games}} | 1 || 2 || 2 || 5 |- | 27 | style="text-align:left;" | {{flagcountry|IRQ|2018 Asian Games}} | 1 || 2 || 0 || 3 |- | rowspan=2 | 28 | style="text-align:left;" | {{flagcountry|COR|unification}} | 1 || 1 || 2 || 4 |- | style="text-align:left;" | {{flagcountry|LBN}} | 1 || 1 || 2 || 4 |- | 30 | style="text-align:left;" | {{flagcountry|TJK}} | 0 || 4 || 3 || 7 |- | 31 | style="text-align:left;" | {{flagcountry|LAO}} | 0 || 2 || 3 || 5 |- | 32 | style="text-align:left;" | {{flagcountry|TKM}} | 0 || 1 || 2 || 3 |- | 33 | style="text-align:left;" | {{flagcountry|NEP}} | 0 || 1 || 0 || 1 |- | 34 | style="text-align:left;" | {{flagcountry|PAK}} | 0 || 0 || 4 || 4 |- | rowspan=2 | 35 | style="text-align:left;" | {{flagcountry|AFG}} | 0 || 0 || 2 || 2 |- | style="text-align:left;" | {{flagcountry|MYA}} | 0 || 0 || 2 || 2 |- | 37 | style="text-align:left;" | {{flagcountry|SYR}} | 0 || 0 || 1 || 1 |- <onlyinclude><includeonly> |- class=sortbottom | 11–37 | scope="row" align=left| ''[[2018 Asian Games medal table#Medal table|Remaining NOCs]]'' | 78 || 119 || 205 || 402 </includeonly> |- class=sortbottom ! colspan=2 | Kabuuan || 465 || 465 || 622 || 1,552 |} ==Tignan din== * [[Palarong Para ng Asya 2018]] * [[Palarong Olimpiko sa Taglamig 2018]] ==Mga sanggunian== {{reflist}} == Kawing panlabas == * [http://www.asiangames2018.id Opisyal na website ng Palaro ng Asya 2018] * [http://www.ocasia.org/Game/GHAFDetails?q=MWbjABf3Sf4+EEdvjSHp1mKucBolMd09YB3SA8pB6ICXlV3ewQzs6SCXxY5XO9oPoqcrg4g+dQDHTpI7IbIHLQ== Opisyal na website ng OCA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180911002255/http://www.ocasia.org/Game/GHAFDetails?q=MWbjABf3Sf4+EEdvjSHp1mKucBolMd09YB3SA8pB6ICXlV3ewQzs6SCXxY5XO9oPoqcrg4g+dQDHTpI7IbIHLQ== |date=2018-09-11 }} {{S-start}} {{Succession box|title=''[[Asian Games]]''<br />[[Jakarta]]-[[Palembang]]|before=[[2014 Asian Games|Incheon]]|after=[[2022 Asian Games|Hangzhou]]|years=''XVIII Asian Games'' (2018)}} {{S-end}} {{Nations at the 2018 Asian Games}} {{Events at the 2018 Asian Games}} {{Asian Games}} [[Kategorya:Palakasan]] [[Kategorya:Asya]] [[Kategorya:Palarong Asyano]] d53hyyyv6wdn2bkopdd069pbjk2zf7c 0 283826 2238237 2153509 2026-10-31T11:40:11Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238237 wikitext text/x-wiki {{cleanup|date=Agosto 2022|reason=Kailangan ng maayos na balarila at tanggalin ang mga seksyong walang laman.}} {{Infobox person | name = Ruby Rose | birth_name = Ruby Rose Langenheim | image = Ruby Rose, 2012.jpg | caption = Rose in 2012, at the premiere of ''[[Katy Perry: Part of Me]]'' in Sydney, Australia | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1986|3|20}} | birth_place = [[Melbourne]], [[Victoria (Australia)|Victoria]], [[Australia]] | occupation = Television presenter, DJ, actress, model, VJ | years_active = 2002–present | partner = | website = {{url|rubyroseofficial.com}} }} Si '''Ruby Rose Langenheim''' (ipinanganak 20 Marso 1986) ay isang [[Australya]]nong modelo, aktres, at mangtatanghal sa telebisyon. Si Rose ay nakilala bilang isang nagtatanghal sa [[MTV Australia]] (2007-11), na sinusundan ng ilang mga high-profile na pagmomodelong gigs, kapansin-pansin bilang mukha ng [[Maybelline]] New York sa Australia. At saka, siya<!--NOTE: Rose prefers feminine gender pronouns; see the Personal life section and talk page regarding this matter.--> ay nag-co-host ng iba't ibang mga palabas sa telebisyon, pinaka-kapansin-pansin ''[[Ang Susunod na Nangungunang Modelo ng Australya]]'' (2009) at ''[[Ang Proyekto (Australian TV program)|Ang Proyekto]]'' sa [[Network Ten]] (2009-2011). ==Kamusmusan== Si Rose ay ipinanganak sa [[Melbourne]],<ref>{{cite web |url=http://www.wearitwithpride.com.au/law-reforms/relationships/ruby-rose/ |title=Ruby Rose - Relationships - Wear It With Pride |publisher=wearitwithpride.com.au |accessdate=28 March 2015 |archive-date=7 February 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100207093940/http://www.wearitwithpride.com.au/law-reforms/relationships/ruby-rose/ |url-status=dead }}</ref> ang anak nina Katie Langenheim,<ref>{{cite news |url=http://www.news.com.au/heraldsun/story/0,21985,25528021-5006024,00.html |title=MTV star Ruby Rose's dark past |accessdate=30 May 2009 |date=24 May 2009 |work=Herald Sun |first=Kim |last=Wilson |archive-date=27 Mayo 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090527011252/http://www.news.com.au/heraldsun/story/0,21985,25528021-5006024,00.html |url-status=dead }}</ref> isang 20-taong-gulang na nag-iisang ina at artist, na inilalarawan niya bilang isa sa kanyang mga modelo sa papel.<ref>{{cite web |url=http://www.samesame.com.au/25/2008/RubyRose |title=Ruby Rose |accessdate=28 December 2008 |author=Christian Taylor |year=2008 |publisher=samesame.com.au |archive-date=19 Disyembre 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081219231622/http://www.samesame.com.au/25/2008/RubyRose |url-status=dead }}</ref> ==Karera== ===Pagmomodelo at moda=== ===Karera bilang VJ at personalidad sa telebisyon=== [[Talaksan:Ruby Rose (8192089034).jpg|thumb|right|upright|Rose noong 2012]] ===Karera sa pag-arte=== Rose credits ang kanyang 2014 [[short film]] ''Break Free'', na ginawa niya sa sarili, para sa tagumpay ng kanyang kumikilos na karera. Sa isang pakikipanayam sa ''[[Variety (magazine)|Variety]]'', inilalarawan niya kung paano siya hindi makakakuha ng manager, ahente, o audition, kaya nagpasya siyang lumikha ng maikling pelikula "bilang isang paraan ng pagiging upang bigyan ang aking sarili ng isang bagay na gawin at upang pag-aralan ang aking bapor. " Ang pelikula ay nagpunta [[viral video|viral]], nakakakuha ng milyun-milyong mga pagtingin sa isang maikling panahon.<ref>{{cite web|url=https://variety.com/2015/tv/features/ruby-rose-orange-is-the-new-black-break-free-1201541133/|publisher=''[[Variety (magazine)|Variety]]''|title=‘Orange Is the New Black’ Star Ruby Rose on the Film That Landed Her Breakout Role|last=Riley|first=Janelle|date=15 July 2015}}</ref> Noong 2016, si Rose at [[Tom Felton]] ay nagpatugtog ng kanilang tinig sa animated na pamagat na ''Sheep & Wolves'', kasama si Rose bilang fiancé Bianca. Noong Agosto 7, 2018, iniulat na si Rose ay gaganap bilang [[Batwoman]] sa paparating na [[Arrowverse]] crossover.<ref name="V-Batwoman">{{cite news |last1=Otterson |first1=Joe |title=Ruby Rose Cast as Batwoman for CW |url=https://variety.com/2018/tv/news/batwoman-cw-ruby-rose-1202897755/ |accessdate=7 August 2018 |work=Variety}}</ref> Ang kanyang papel ay nakilala bilang unang nanguna [[lesbian]] lead superhero sa telebisyon.<ref>[https://www.bbc.co.uk/news/newsbeat-45109922 Ruby Rose cast to play Batwoman in new TV production]. BBC NEWS. Published 8 August 2018. Retrieved 10 August 2018.</ref> [[Batwoman (serye sa TV)|Ang isang untitled serye ng Batwoman]] ay nasa pre-production bilang isang stand-alone na serye sa [[The CW]], upang maisahimpapaw sa mga berdeng 2019.<ref>{{Cite news|url=https://io9.gizmodo.com/a-batwoman-tv-show-is-in-development-at-the-cw-starrin-1827656897|title=A Batwoman TV Show Is in Development at the CW, Starring Lesbian Superhero Kate Kane|last=Whitbrook|first=James|work=io9|access-date=7 August 2018|language=en-US|archive-date=6 Mayo 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210506060355/https://io9.gizmodo.com/a-batwoman-tv-show-is-in-development-at-the-cw-starrin-1827656897|url-status=dead}}</ref> Si Rose ay bibida rin sa isang [[pelikulang aksyon]]g [[komedya]] na ''Three Sisters''.<ref>{{cite web|url=http://collider.com/xxx-4-vin-diesel/|title='xXx: Return of Xander Cage' Sequel 'xXx4’ in the Works|date=20 June 2017|publisher=Collider}}</ref> ===Musika at kawanggawa sa charity=== ==Personal na buhay== ==Sa ibang media== [[File:Ruby Rose (7127267791).jpg|thumb|upright|Rose at [[Australian Fashion Week]] in 2012]] ==Pilmograpiya== ===Pelikula=== {| class="wikitable sortable" |- ! Year ! Title ! Role ! class="unsortable" | Notes |- | 2013 | ''[[Around the Block (film)|Around the Block]]'' | Hannah | |- | 2014 | ''Break Free'' | Herself | Short film |- | rowspan="2"| 2016 | ''[[Sheep and Wolves]]'' | Bianca (voice) | English Dub |- | ''[[Resident Evil: The Final Chapter]]'' | Abigail | |- | rowspan="3"| 2017 | ''[[xXx: Return of Xander Cage]]'' | Adele Wolff | Nominated — [[Teen Choice Awards|Teen Choice Award for Choice Movie Actress: Action]]<br>Nominated — [[Teen Choice Awards|Teen Choice Award for Choice Movie: Ship]] (shared with [[Deepika Padukone]]) |- | ''[[John Wick: Chapter 2]]'' | Ares | |- | ''[[Pitch Perfect 3]]'' | Calamity | |- | 2018 | ''[[The Meg]]'' | Jaxx Herd | |- | 2019 | ''[[John Wick 3: Parabellum]]'' | Ares | ''Post-production'' |} ===Telebisyon=== {| class="wikitable sortable" |- ! Year ! Title ! Role ! class="unsortable" | Notes |- | 2007–2011 | ''[[MTV Australia]]'' | Herself | MTV VJ |- | 2009 |''[[Talkin' 'Bout Your Generation]]'' | Herself | Guest |- | 2009–2010 | ''20 to 1'' | Herself | 2 EP |- | 2009 | ''[[Australia's Next Top Model]]'' | Herself | Guest judge/ Co-host |- | 2009 | ''[[MTV Australia Awards 2009]]'' | Herself | Host (Red Carpet) |- | 2009–2011 | ''[[The Project (Australian TV program)|The Project]]'' | Herself | Co-host |- | 2010 | ''[[Ultimate School Musical]]'' | Herself | Host |- | 2010 | ''[[52nd Logies Awards]]'' | Herself | Host (Red Carpet) |- | 2010 | ''[[Vancouver Winter Olympics]]'' | Herself | Host (Foxtel) |- | 2013 |''[[Mr & Mrs Murder]]'' | Herself | Guest: Season 1, ep. 1 |- | 2015 |''[[Dark Matter (TV series)|Dark Matter]]'' | Wendy | Guest: Season 1, ep. 7 |- | 2015–2016 | ''[[Orange Is the New Black]]'' | Stella Carlin | [[Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by an Ensemble in a Comedy Series|Screen Actors Guild Award for Best Ensemble in a Comedy Series]]<br>Nominated—[[Glamour Awards|Glamour Award for International TV Actress]] |- | 2015 |''[[2015 MTV Europe Music Awards]]'' | Herself | Co-host |- | 2017 | ''[[Lip Sync Battle]]'' | Herself | Contestant |- | 2018 | ''[[The Flash (2014 TV series)|The Flash]]'' | rowspan="3" | [[Batwoman|Kate Kane / Batwoman]] | Guest role<ref name="V-Batwoman" /> |- | 2018 | ''[[Arrow (TV series)|Arrow]]'' | Guest role<ref name="V-Batwoman" /> |- | 2018 | ''[[Supergirl (TV series)|Supergirl]]'' | Guest role<ref name="V-Batwoman" /> |- |} ===Music videos=== {| class="wikitable sortable" |- ! Year ! Title ! Role ! class="unsortable" | Notes |- | 2011 | ''[[Boys Like You (360 song)|Boys Like You]]'' by ''360'' | Love interest | |- | 2012 |Guilty Pleasure by Ruby Rose and [[Gary Go]] |Herself | |- | 2016 | ''[[On Your Side (The Veronicas song)|On Your Side]]'' by ''[[The Veronicas]]'' | Love interest | Also writer and director |- | 2016 | ''My Baby'' by ''[[Russ Vitale|Russ]]'' | Herself | |} ==Mga Parangal at Nominasyon== {| class="wikitable sortable" |- ! Year ! Association ! Category ! Nominated work ! Result ! Ref. ! Notes |- | 2009 | [[ASTRA Awards]] | Favourite Female Personality | Herself | {{Won}} |<ref>{{cite web|url=http://www.theaustralian.com.au/news/latest-news/ruby-rose-most-popular-on-pay-tv/story-fn3dxity-1225700452143|title=Nocookies|work=The Australian}} {{Dead link|date=Oktubre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | |- | 2015 | British LGBT Awards | Celebrity Rising Star | Herself | {{Nominated}} |<ref>{{cite web|url=http://www.britishlgbtawards.co.uk/celebrity-rising-star.html|title=CELEBRITY RISING STAR|work=British LGBT Awards|access-date=2018-11-21|archive-date=2016-03-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20160306170011/http://www.britishlgbtawards.co.uk/celebrity-rising-star.html|url-status=dead}}</ref> | |- | 2015 | [[GQ Australia]] | Woman of the Year | Herself | {{Won}} |<ref>{{cite web |url=http://aligagay.com.br/ruby-rose/ |title=OITNB - Ruby Rose é nomeada Mulher do Ano na Austrália |publisher=A Liga Gay |date= |accessdate=16 May 2016 |archive-date=31 Marso 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160331175852/http://aligagay.com.br/ruby-rose/ |url-status=dead }}</ref> | |- | 2016 | British LGBT Awards | Celebrity of the Year | Herself | {{Nominated}} |<ref>{{cite web|url=http://www.britishlgbtawards.co.uk/lgbt-celebrity-2016.html|title=LGBT CELEBRITY 2016|work=British LGBT Awards|deadurl=yes|archiveurl=https://archive.today/20160315173139/http://www.britishlgbtawards.co.uk/lgbt-celebrity-2016.html|archivedate=15 March 2016}}</ref> | |- | 2016 | [[GLAAD Media Awards]] | [[Stephen F. Kolzak Award]] | Herself | {{Won}} |<ref>{{cite web|url=http://www.out.com/news-opinion/2016/3/09/ruby-rose-be-honored-glaad-media-awards|title=Ruby Rose to be Honored at GLAAD Media Awards|publisher=}}</ref> | Honored at 27th Annual GLAAD Media Awards. |- | 2016 | [[Glamour Awards]] | NEXT Breakthrough | Herself | {{Nominated}} | <ref name="demographix.com">{{cite web|url=https://www.demographix.com/surveys/QM2V-44C7/76P4HH4Z/|title=GLAMOUR WOTY voting 2016|publisher=|access-date=2018-11-21|archive-date=2017-05-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20170510152105/https://www.demographix.com/surveys/QM2V-44C7/76P4HH4Z/|url-status=dead}}</ref> | |- | 2017 | Australian LGBTI Awards | Celebrity of the Year | Herself | {{Won}} | <ref>{{cite web|archivedate=11 March 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170311135732/http://www.australianlgbtiawards.com.au/winners-2017.html|website=Australianlgbtiawards.com.au|url=http://www.australianlgbtiawards.com.au/winners-2017.html|title=Winners 2017}}</ref> | |} ==Mga sanggunian== {{Reflist|30em}} ==Mga kawing panlabas== {{Commons category|Ruby Rose}} * {{IMDb name | id = 3199307 | name = Ruby Rose}} {{ScreenActorsGuildAwards EnsembleTVComedy 2010–2019}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Rose, Ruby}} [[Kategorya:Ipinanganak noong 1986]] [[Kategorya:Mga artista mula sa Australia]] [[Kategorya:Mga mang-aawit mula sa Australia]] [[Kategorya:Mga modelo]] l5blnqphsnd0c28ho8hjcdah3q4jrqf 0 284392 2238137 2237523 2026-10-31T02:41:54Z ~2026-57827-41 168210 Kinansela ang pagbabagong 2237523 ni [[Special:Contributions/~2026-53610-35|~2026-53610-35]] ([[User talk:~2026-53610-35|Usapan]]) 2238137 wikitext text/x-wiki {{isapanahon|type=artikulo}} {{Infobox settlement | name = {{PH wikidata|name}} | image_skyline = {{Photomontage | photo1a = Eagle eye view Cotabato City.jpg{{!}}Eagle eye view of Cotabato City | photo2a = Cotabato City Hall 2018.jpg{{!}}Cotabato City Hall | photo2b = Downtown Cotabato City 2.jpg{{!}}Magallanes Street | photo3a = South Seas Mall Cotabato.jpg{{!}}Southseas Mall | photo3b = Cotabato Empire Provincial Capitol.jpg{{!}}Old Cotabato Provincial Capitol | photo4a = Rio Grande De Mindanao Cotabato City.jpg{{!}}Rio Grande De Mindanao River in Cotabato City | size = 250 | position = center | spacing = 2 | color = transparent | border = 0 | foot_montage = }} | image_caption = {{PH wikidata|image_caption}} | image_flag = Cotabato City Flag.jpg | image_seal = {{PH wikidata|image_seal}} | seal_size = 100x80px | image_map = {{PH wikidata|image_map}} | map_caption = {{PH wikidata|map_caption}} | image_map1 = {{Infobox mapframe|id={{#invoke:Wikibase|id}}|frame-width=250}} | pushpin_map = Philippines | pushpin_label_position = left | pushpin_map_caption = Lokasyon sa {{PH wikidata|country}} | coordinates = {{PH wikidata|coordinates}} | settlement_type = {{PH wikidata|settlement_type}} | subdivision_type = [[Talaan ng mga bansa|Bansa]] | subdivision_name = [[Pilipinas]] | subdivision_type1 = [[Mga rehiyon ng Pilipinas|Rehiyon]] | subdivision_name1 = {{flag|Bangsamoro}} (BARMM) | subdivision_type2 = [[Mga lalawigan ng Pilipinas|Lalawigan]] | subdivision_name2 = [[Maguindanao del Norte]] {{small|(Heograpiya lamang)}} | official_name = {{PH wikidata|official_name}} | etymology = <!--pinagmulan ng pangalan--> | named_for = <!--pinangalan mula kay (tao o lugar o pangyayari)--> | native_name = | other_name = Kutawatu | nickname = "''City of Cultural Charms''"<ref>https://wanderingfeetph.com/2018/08/28/cotabato-city-and-nearby-places-to-visit/</ref> | motto = ''Sigay ka Cotabato!'' (Shine Cotabato!) | anthem = | subdivision_type3 = [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas|Distrito]] | subdivision_name3 = | established_title = Pagkakatatag | established_date = 20 Hunyo 1959 | parts_type = Mga [[Barangay]] | parts_style = para | p1 = 37 (mga [[#Mga_Barangay|barangay]]) | leader_title = [[Punong-bayan]] | leader_name = Frances Cynthia J. Guiani-Sayadi | leader_title1 = Pangalawang Punong Bayan | leader_name1 = Graham Nazer G. Dumama | leader_title2 = Kinatawan | leader_name2 = Datu Roonie Q. Sinsuat Sr. | leader_title3 = | leader_name3 = | leader_title4 = Bilang ng botante | leader_name4 = {{PH wikidata|electorate}} ({{PH wikidata|electorate_point_in_time}}) | government_type = | government_footnotes = {{thinsp}}<ref>{{DILG detail}}</ref> | elevation_m = | elevation_max_m = | elevation_min_m = | elevation_max_rank = | elevation_min_rank = | elevation_footnotes = | elevation_max_footnotes= | elevation_min_footnotes= | area_rank = | area_footnotes = {{PSGC detail|area}} | area_total_km2 = {{PH wikidata|area}} | population_footnotes = {{PH census|current}} | population_total = {{PH wikidata|population_total}} | population_as_of = {{PH wikidata|population_as_of}} | population_density_km2 = auto | population_blank1_title= Bilang ng kabahayan | population_blank1 = {{PH wikidata|household}} | population_blank2_title= | population_blank2 = | population_demonym = Cotabateño (masculine) <br/>Cotabateña (feminine) | population_rank = | population_note = | timezone = PST | utc_offset = +8 | postal_code_type = ZIP code | postal_code = {{PH wikidata|postal_code}} | postal2_code_type = {{PSGCstyle}} | postal2_code = {{PSGC detail}} | area_code_type = [[Kodigong pantawag]] | area_code = {{PH wikidata|area_code}} | website = {{PH wikidata|website}} | blank_name_sec1 = {{PH wikidata|climate_title}} | blank_info_sec1 = {{PH wikidata|climate_type}} | blank1_name_sec1 = Mga Wika | blank1_info_sec1 = {{PH wikidata|language}} | blank2_name_sec1 = | blank2_info_sec1 = | blank3_name_sec1 = | blank3_info_sec1 = | blank4_name_sec1 = | blank4_info_sec1 = | blank5_name_sec1 = | blank5_info_sec1 = | blank6_name_sec1 = | blank6_info_sec1 = | blank7_name_sec1 = | blank7_info_sec1 = | blank1_name_sec2 = | blank1_info_sec2 = | blank2_name_sec2 = | blank2_info_sec2 = | blank3_name_sec2 = | blank3_info_sec2 = | blank4_name_sec2 = | blank4_info_sec2 = | blank5_name_sec2 = | blank5_info_sec2 = | blank6_name_sec2 = | blank6_info_sec2 = | blank7_name_sec2 = | blank7_info_sec2 = | short_description = | footnotes = }} '''Lungsod ng Kotabato''' ([[Wikang Maguindanao|Maguindanaon]]: ''Ingud nu Kutawatu''; [[Wikang Iranun|Iranun]]: ''Inged isang Kotawato''; [[Wikang Ingles]]: ''Cotabato City'') ay isang [[Mga lungsod ng Pilipinas|lungsod sa Pilipinas]]. Ayon sa 2015 census, ito ay may populasyon ng 299,438.{{PH census|current|12}} Kahit na ang Lungsod ng Cotabato ay ang pagrehiyon na sentro ng Awtonomong Rehiyon sa Muslim Mindanao (ARMM), ang lungsod ay administratively bahagi ng [[SOCCSKSARGEN|Soccsksargen]] region, na kung saan ay binubuo ng mga lalawigan ng [[Timog Cotabato|South Cotabato]], [[Cotabato (lalawigan)|North Cotabato]], [[Sultan Kudarat]]<nowiki/>at [[Sarangani]], pati na rin ang mataas na urbanisadong lungsod ng [[Heneral Santos|General Santos]]. Ang lungsod ng Cotabato ay isang malayang lungsod, hindi napapailalim sa mga regulasyon mula sa Pamahalaan ng Probinsiya ng Maguindanao kung saan ito ay heograpiya matatagpuan. Para sa mga heograpikal at mga pambatasan mga layunin, ito ay naka-grupo sa lalawigan ng Maguindanao ngunit pa rin ay hindi nabibilang sa ARMM.<ref name="info page">{{cite web|title=Cotabato City|url=http://pia.gov.ph/chartered-cities/cotabato-city|publisher=Philippine Information Agency, Government of the Republic of the Philippines|accessdate=7 May 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170618041552/http://pia.gov.ph/chartered-cities/cotabato-city|archivedate=18 June 2017}} {{PD-notice}}</ref> Noong 25 Enero 2019, rapikahan ang Bangasamoro Organic Law (BOL). Ang Lungsod ng Cotabato ay naging bahagi ng (BARMM) o [[Bangsamoro|Bangsamoro Autonomous Region in Muslim Mindanao]] mula sa Rehiyon ng [[SOCCSKSARGEN]] dahil sa Plebesito. Karamihan ritong naninirahan ay mga muslim at mga kristyano na namumuhay sa lungsod. == Kasaysayan == [[Talaksan:Fuerte_Reina_Regente_en_1896.jpg|left|thumb|Ang mga espanyol ang [[kuta]] sa Cotabato, ''El Fuerte Reina Regente'', 1896]] Bago ang pagdating ng mga Hindus at Muslim, ang lungsod ay isang malawak na lumubog at magubat kung saan maraming mga ethno-linguistikong mga grupo ang nanirahan.  Kalaunan, ang mga Hindung mangangalakal ay dumating at ang mga tao ng lugar na niyakap ang pagsasanay ng Hinduismo. Ang hanay ng mga moral na pamantayan at kultura ng kasalukuyan-araw na mga tao ng Maguindanao ay impluwensya ng mga Hindu.<ref>{{cite web|last1=Williams|first1=Mark S.|title=Mandala and its significance in Magindanao Muslim society|url=https://epublications.bond.edu.au/cgi/viewcontent.cgi?article=1101&context=cm|website=epublications.bond.edu.au|accessdate=27 November 2018|archive-date=27 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181127110637/https://epublications.bond.edu.au/cgi/viewcontent.cgi?article=1101&context=cm|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|last1=Castro|first1=Alex B.|title=Mindanao Royalty: In the Realm of Muslim Majesties|url=https://www.townandcountry.ph/people/heritage/mindanao-royalty-history-a2087-20180827-lfrm3|website=www.townandcountry.ph|publisher=Town & Country|accessdate=27 November 2018|archive-date=27 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181127110329/https://www.townandcountry.ph/people/heritage/mindanao-royalty-history-a2087-20180827-lfrm3|url-status=dead}}</ref> === Sultanato ng Maguindanao === Noong 1515, matapos ang isang matagumpay na Islamikong kolonisasyon sa Sulu, ang mga mangangalakal na Muslim ay nagpunta sa Maguindanao at naging hudyat sa pagyakap ng mga katutubo sa Islam. Sa parehong panahon, ang [[Sultanato ng Maguindanao]] ay pormal na itinatag, at ang Kota Wato ay ang naging kabisera nito hanggang sa ang kabuuang pagbagsak sa 1888. [[Talaksan:Datu_Piang_HD-SN-99-01980.JPEG|left|thumb|205x205px|Datu Piang, ika-apat mula sa kaliwa, na may mga Amerikanong opisyal circa 1899. Siya ang unang gobernador ng Imperyo Lalawigan ng Cotabato; Cotabato City ay isang beses ang kabisera ng lalawigan mula 1920 hanggang 1967.]] Matapos ang paglisan sa Jan. 1899,si  Datu Piang ang namuno sa mga Moro sa isang digmaan laban sa mgan natitirang mga Kristiyano na komunidad.<ref name="Foreman">Foreman, J., 1906, ''The Philippine Islands: A Political, Geographical, Ethnographical, Social and Commercial History of the Philippine Archipelago'', New York: Charles Scribner's Sons</ref>{{rp|529–530}} Ang mga Amerikano ay dumating sa Mindanao noong 1900 matapos ang [[Digmaang Espanyol–Amerikano|Spanish–American War]] noong 1898. Ang bayan ng Kotabato ay naging bahagi ng Moro Province at ng Kagawaran ng Mindanao at Sulu mula 1903 hanggang 1920. Ang bayan ng Kotabato ang naging kabisera at si Datu Piang ang naging unang gobernador. === Katayuan Ng Pagiging Lungsod === [[Talaksan:Sanguinang_Bayan_Cotabato_City.jpg|right|thumb|Cotabato City Pambatasan Gusali]] Ang lungsod ay orihinal na sakop at kabisera ng Lalawigan ng Cotabato mula 1920 hanggang 1967, isang taon matapos ang paghihiwalay ng [[Timog Cotabato|South Cotabat]]<nowiki/>o. Ang lungsod ay ang administratibong sentro ng ARMM mula noong pagkatatag ng [[Maguindanao]] noong 1973. Gayunpaman, ang lungsod ay administratibong hiniwalay mula sa Maguindanao at sumanib sa [[SOCCSKSARGEN|Soccsksargen]] sa 1990s. Ang lungsod ay heograpiyang sakop ng probinsya Maguindanao. == Heograpiya == Ang Kotabato ay humigit-kumulang 698.9 nauukol sa dagat milya (1,294.4 na kilometro) mula sa [[Maynila|Manila]], ang kabisera ng bansa, at napapaligiran ng  [[Mga bayan ng Pilipinas|munisipyo]] ng [[Sultan Kudarat, Maguindanao|Sultan Kudarat]] sa hilaga—sa Rio Grande de Mindanao na naghihiwalay sa dalawang—[[Kabuntalan, Maguindanao|Kabuntalan]] sa silangan, at [[Datu Odin Sinsuat, Maguindanao|Datu Odin Sinsuat]] sa timog. Ang lungsod ay nakaharap sa [[Look ng Illana|Illana Bay]], sa kanlurang bahagi ng [[Golpo ng Moro|Moro Gulf]]. Ang lungsod ng Kotabato ay may isang kabuuang area lupain ng 176.0 parisukat kilometro, na matatagpuan sa bibig ng Rio Grande de Mindanao at Pulangi River.<ref>Disaster Preparedness of Schools by Abdul Raffi A. Abas</ref> === Mga barangay === Ang Lungsod ng Cotabato ay nahahati sa 37 [[Barangay|na mga barangay]].<ref>{{cite web|title=Philippine Standard Geographic Code|url=https://psa.gov.ph/classification/psgc/?q=psgc/barangays/129804000&page=1|website=psa.gov.ph|publisher=Philippine Statistics Authority|accessdate=28 November 2018}}</ref><ref>{{cite web|title=Philippine Standard Geographic Code|url=https://psa.gov.ph/classification/psgc/?q=psgc/barangays/129804000&page=2|website=psa.gov.ph|publisher=Philippine Statistics Authority|accessdate=28 November 2018}}</ref> {| class="wikitable" | * Bagua * Kalanganan * Población * Rosary Heights * Tamontaka * Bagua I * Bagua II * Bagua III * Kalanganan I * Kalanganan II * Población I * Población II * Población III | * Población IV * Población V * Población VI * Población VII * Población VIII * Población IX * Rosary Heights I * Rosary Heights II * Rosary Heights III * Rosary Heights IV * Rosary Heights V * Rosary Heights VI * Rosary Heights VII | * Rosary Heights VIII * Rosary Heights IX * Rosary Heights X * Rosary Heights XI * Rosary Heights XII * Rosary Heights XIII * Tamontaka I * Tamontaka II * Tamontaka III * Tamontaka IV * Tamontaka V |} === Klima === Sa ilalim ng [[pag-uuri ng klima ni Köppen]], Ang lungsod ng Cotabato ay isang tropikal na rainforest klima (''Af''), bumabagsak na maikli lamang ng isang tropikal na tag-ulan klima (''Am''). <center>{{Weather box | location = Cotabato City (1981–2010, ekstrima 1986–2012) | metric first = Yes | single line = Yes | width = auto | Jan record high C = 36.1 | Feb record high C = 36.5 | Mar record high C = 37.7 | Apr record high C = 37.0 | May record high C = 36.0 | Jun record high C = 35.5 | Jul record high C = 35.4 | Aug record high C = 35.3 | Sep record high C = 35.4 | Oct record high C = 34.8 | Nov record high C = 35.2 | Dec record high C = 35.5 |year record high C = 37.7 | Jan high C = 32.7 | Feb high C = 32.8 | Mar high C = 33.4 | Apr high C = 33.7 | May high C = 33.1 | Jun high C = 32.3 | Jul high C = 31.9 | Aug high C = 32.1 | Sep high C = 32.3 | Oct high C = 32.2 | Nov high C = 32.6 | Dec high C = 32.5 | year high C = 32.6 | Jan mean C = 27.8 | Feb mean C = 27.9 | Mar mean C = 28.3 | Apr mean C = 28.6 | May mean C = 28.1 | Jun mean C = 27.6 | Jul mean C = 27.3 | Aug mean C = 27.5 | Sep mean C = 27.6 | Oct mean C = 27.5 | Nov mean C = 27.8 | Dec mean C = 27.6 |year mean C = 27.8 | Jan low C = 22.9 | Feb low C = 23.1 | Mar low C = 23.3 | Apr low C = 23.5 | May low C = 23.2 | Jun low C = 22.8 | Jul low C = 22.7 | Aug low C = 22.9 | Sep low C = 22.9 | Oct low C = 22.9 | Nov low C = 22.9 | Dec low C = 22.8 | year low C = 23.0 | Jan record low C = 20.0 | Feb record low C = 21.0 | Mar record low C = 21.0 | Apr record low C = 21.0 | May record low C = 21.0 | Jun record low C = 20.5 | Jul record low C = 20.6 | Aug record low C = 20.5 | Sep record low C = 20.8 | Oct record low C = 20.8 | Nov record low C = 20.7 | Dec record low C = 20.0 |year record low C = 20.0 | rain colour = green | Jan rain mm = 88.4 | Feb rain mm = 83.9 | Mar rain mm = 119.9 | Apr rain mm = 146.7 | May rain mm = 268.5 | Jun rain mm = 312.3 | Jul rain mm = 325.4 | Aug rain mm = 244.8 | Sep rain mm = 256.6 | Oct rain mm = 285.5 | Nov rain mm = 216.3 | Dec rain mm = 139.6 |year rain mm = 2487.8 | unit rain days = 0.1 mm | Jan rain days = 9 | Feb rain days = 9 | Mar rain days = 11 | Apr rain days = 11 | May rain days = 17 | Jun rain days = 20 | Jul rain days = 19 | Aug rain days = 16 | Sep rain days = 16 | Oct rain days = 17 | Nov rain days = 14 | Dec rain days = 12 |year rain days = 171 | Jan humidity = 75 | Feb humidity = 74 | Mar humidity = 74 | Apr humidity = 73 | May humidity = 74 | Jun humidity = 76 | Jul humidity = 76 | Aug humidity = 76 | Sep humidity = 76 | Oct humidity = 76 | Nov humidity = 75 | Dec humidity = 75 |year humidity = 75 | source 1 = [[Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration|PAGASA]]<ref name=PAGASAnormals> {{cite web | archiveurl = https://web.archive.org/web/20181013040834/https://data.gov.ph/sites/default/files/pagasanormvalcotmaguin1981-2010.csv | archivedate = 13 October 2018 | url = https://data.gov.ph/?q=dataset/climatological-normal-values/resource/1e10f619-c0af-4366-97f5-be8285e13ef9 | title = Cotabato City, Maguindanao Climatological Normal Values | publisher = Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration | accessdate = 13 October 2018}}</ref><ref name=PAGASAextremes> {{cite web | archiveurl = https://web.archive.org/web/20181013040915/https://data.gov.ph/sites/default/files/pagasaclimextrcotcitymaguin.csv | archivedate = 13 October 2018 | url = https://data.gov.ph/?q=dataset/climatological-extremes/resource/3e981c61-df9b-47a3-a1f3-89c343ea30b2 | title = Cotabato City, Maguindanao Climatological Extremes | publisher = Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration | accessdate = 13 October 2018}}</ref> }}</center> == Demograpiko == Ang karamihan ng ang mga naninirahan sa Lungsod ng Cotabato ay Maguindanaoan, na binubuo ng tungkol sa 50% ng populasyon ng lungsod. May malaki-laking etniko na populasyon ng mga nagsasalita ng cebuano (14%), Tagalog (9.7%), Iranun (7%), Hiligaynons (5.6%), Binisaya (2.7%) at Intsik (2%) . Ang natitirang bahagi ng populasyon ay kabilang sa iba pang mga ethnicities (hal. Tausug, Tiruray, Ilocano, Maranao at Indian).<ref>{{cite web|title=Cotabato City Census|url=https://psa.gov.ph/sites/default/files/Cotabato%20city_0.pdf|author=Philippine Statistics Authority|accessdate=November 17, 2018|date=July 26, 2000}}</ref> {{Populasyon}} === Wika === Ang pangunahing wika ay [[Wikang Maguindanao|Maguindanao]] at [[Wikang Tagalog|Tagalog]]. Ang [[Wikang Sebwano|Cebuano]] at [[Chavacano]], na sinasalita ng parehong mga Kristiyano at mga Muslim, pati na rin ang mga [[Wikang Iranun|Iranun]], [[Wikang Mëranaw|Maranao]], [[Wikang Ingles|tagalog]], at mga [[Wikang Arabe|arabe]], ay narinig din sa lungsod. Ang salita ng [[Chavacano]] katutubong sa Lungsod ng Kotabato ay tinutukoy bilang Cotabateño.<ref>{{cite web|title=Cotabato City Census|url=https://psa.gov.ph/sites/default/files/Cotabato%20city_0.pdf|author=Philippine Statistics Authority|accessdate=November 17, 2018|date=July 26, 2000}}</ref> === Relihiyon === <!-- [[Talaksan:ALLAN JAY QUESADA - GRAND MOSQUE 01 DSC 2341.jpg|thumb|right|Dakilang Moske ng Cotabato, sa opisyal nitong ngalan na Sultan Haji Hassanal Bolkiah Mosque,]] --> Sa ulat ng Philippine Statistics Authority (PSA) noong 2015, 76.15% ng mga tao sa Lungsod ng Cotabato ay nananampalataya sa [[Islam]]. <ref>{{cite web|title=Muslim Population in Mindanao (based on POPCEN 2015|url=http://rssoarmm.psa.gov.ph/release/54739/factsheet/muslim-population-in-mindanao-%28based-on-popcen-2015%29|author=Philippine Statistics Authority|accessdate=Aug 31, 2018|date=July 26, 2017|archive-date=4 Mayo 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190504160119/http://rssoarmm.psa.gov.ph/release/54739/factsheet/muslim-population-in-mindanao-(based-on-popcen-2015)|url-status=dead}}</ref>  == Ekonomiya == [[Talaksan:Citymall_of_Cotabato_City.jpg|thumb|200x200px|CityMall Cotabato]] === Commerce === Ang Lungsod ng Kotabato ay isa sa may pinakamataas na deposito sa bangko sa Mindanao sa kabuuan ng Php18,736,523,000.00 noong hunyo 30, 2017 na may humigit kumulang 150,406 bank account.<ref>{{Cite web|url=http://www.pdic.gov.ph/files/BSDStats/DDD_PBS_ProvinceMunicipality.htm|title=PDIC Bank Deposits|website=www.pdic.gov.ph|language=en|access-date=2018-01-31|archive-date=2016-11-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20161111122638/https://www.pdic.gov.ph/files/BSDStats/DDD_PBS_ProvinceMunicipality.htm|url-status=dead}}</ref> Ang lungsod ay may 20 mga bangko (sa mga Pribado at Pamahalaan). Ang sangay ng [[Bangko Sentral ng Pilipinas]] sa gitnang Mindanao ay nasa lungsod. [[Talaksan:Alnor_Suites_Cotabato_City.jpg|thumb|200x200px|Alnor Suites Hotel]] Ang lungsod ay may mga lokal at pambansang-based na mga sentro ng pamimili. Lokal na-based na mga sentro ng shopping tulad ng Superama, Sugni, sa Mall of Alnor, at South Seas Mall sa kumpetisyon sa pambansang-based na mga sentro ng shopping tulad ng CityMall, [[Puregold]], [[Robinsons Malls|Robinsons Supermarket at Department Store]], Centro Department Store, at SM Savemore. Cotabato City ay isa ng ang pinakamabilis na lumalagong ekonomiya sa Soccsksargen region.<ref>{{cite news|last1=Fernandez|first1=Edwin|title=Cotabato is 2nd most competitive city|url=http://www.pna.gov.ph/articles/1006739|accessdate=27 November 2018|agency=Philippine News Agency|date=August 18, 2017}}</ref> KCC Mall ay nakumpirma na ang kanilang mga interes upang bumuo sa loob ng isang mall sa Downtown. Konstruksiyon ay magsisimula matapos ang clearing operations ay tapos na.<ref>{{cite news|title=KCC Mall sa Cotabato city umpisahan ng itayo sa buwan ng Marso|url=https://rmn.ph/kcc-mall-sa-cotabato-city-umpisahan-ng-itayo-sa-buwan-ng-marso/|accessdate=26 November 2018|agency=RMN Networks}}</ref> NCCC Mall, Davao-based mall corporation na rin ang nakumpirma na ang kanilang mga interes upang bumuo ng kanilang mga mall sa loob ng lungsod.<ref>{{cite news|last1=Fernandez|first1=Edwin|title=More malls coming to Cotabato, Kidapawan cities|url=http://www.ndbcnews.com.ph/news/more-malls-coming-to-cotabato-kidapawan-cities|accessdate=27 November 2018|agency=NDBC News|date=November 24, 2018|archive-date=27 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181127064734/http://www.ndbcnews.com.ph/news/more-malls-coming-to-cotabato-kidapawan-cities|url-status=dead}}</ref> === Industriya === [[Talaksan:Downtown_Cotabato_City_2.jpg|thumb|150x150px|Bayan ng Cotabato City sa kahabaan ng Magallanes Street]] Cotabato City ay isang higit pa o mas mababa 1,700 ektarya ng palaisdaan na kung saan ay isang taunang produksyon ng 85,000&nbsp;kg ng [[Alimango|putik alimasag]], hipon at [[bangus]].<ref>{{cite news|last1=Fernandez|first1=Edwin|title=Cotabato’s mud crabs get limelight in feast|url=https://newsinfo.inquirer.net/110543/cotabato%E2%80%99s-mud-crabs-get-limelight-in-feast|accessdate=27 November 2018|agency=Inquirer Mindanao|publisher=The Daily Inquirer|date=December 18, 2011}}</ref><ref>{{cite news|title=Cotabato fish-crab farmer nominated in DA-12 search|url=http://balita.ph/2012/02/27/cotabato-fish-crab-farmer-nominated-in-da-12-search/|accessdate=27 November 2018|agency=Balita PH|date=February 27, 2012|archive-date=27 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181127110222/http://balita.ph/2012/02/27/cotabato-fish-crab-farmer-nominated-in-da-12-search/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|last1=Ortiz|first1=Maria Asuncion|title=Local economic development and youth employment: The case of Cotabato City|url=https://www.researchgate.net/publication/291447783_Local_economic_development_and_youth_employment_The_case_of_Cotabato_City|website=www.researchgate.net|publisher=International Labour Organization|accessdate=27 November 2018}}</ref> Pagpuntirya upang maging halal hub ng Pilipinas, ang Lungsod na Pamahalaan at Malaysian Negosyante na binuo ng isang Class AA halal pagpatay ng mga bahay sa Baranggay Kalangan II sa mga pangunahing lungsod sa paghahatid sa buong Central Mindanao.<ref>{{Cite news|url=https://rmn.ph/halal-industry-sa-cotabato|title=Halal industry sa Cotabato city, mas palalakasin! – RMN Networks|date=2017-11-08|work=RMN Networks|access-date=2017-11-26|language=en-US}}</ref> Ang lungsod din ay may iba 't ibang mga restaurant sa parehong mga lokal na (Lesorelle, Kai' s lounge, Maanghang Pizza, Asukal Pappi, Chefmel, Cheraf, Maguindanaon Restaurant, Reese Restaurant, Las Hermanas, Aling Precy, Elcomedor, Tati, Mang gorio, Pritong Manok, Manong, Moro Cafe at Rebecca Buffet Restaurant) at mga sikat na restaurant tulad ng [[McDonald's|McDonald ' s]], [[Jollibee]], [[Chowking]], [[Greenwich Pizza]], [[Mang Inasal]], [[Goldilocks Bakeshop|Goldilocks]], [[Red Ribbon Bakeshop|Red Ribbon]], Chicken Deli, Mandarin Tsaa Hardin, Queen Bee, Hukad, Calda Pizza, Bo ' s Coffee, Infinitea, Cafetribu at Turks Shawarma.<ref>{{Cite news|url=https://rmn.ph/negosyo-sa-cotabato-city-lumago/|title=Negosyo sa Cotabato City lumago – RMN Networks|date=2017-10-13|work=RMN Networks|access-date=2017-11-26|language=en-US}}</ref> Ang lungsod ay may iba ' t-ibang pabrika para sa pagluluto ng langis, kape, mais almirol, na naproseso pagkain at kasangkapan sa bahay operating sa loob ng lungsod na kung saan ay tumutulong sa pagpapalakas ng ekonomiya nito. Higanteng pabrika mula sa kalapit na mga bayan ay itinatag ang kanilang mga tanggapan sa lungsod tulad ng Lamsan Inc.<ref>{{Cite web|url=http://lamsan.com.ph/|title=Lamsan Inc.{{!}}Corn Wet Milling Company in the Philippines|last=Inc.|first=Lamsan|website=lamsan.com.ph|language=en|access-date=2018-11-22}}</ref> at Maria Makiling Niyog Resources Corp.<ref>{{Cite web|url=http://mariamakilingvirgin.tripod.com/|title=Maria Makiling Coconut Resources Corporation|last=|first=|date=|website=|archive-url=https://web.archive.org/web/20181122131819/http://mariamakilingvirgin.tripod.com/|archive-date=2018-11-22|access-date=2018-11-22|url-status=dead}}</ref> == Transportasyon == ; Air [[Talaksan:Cotabato_City_Airport.jpg|thumb|Pagdating Sa Lugar Cotabato City Airport]] Cotabato City ay mapupuntahan sa pamamagitan ng [[Paliparan ng Awang|Cotabato Airport]] sa kalapit na mga [[Datu Odin Sinsuat, Maguindanao]]. [[Cebu Pacific]] at [[Philippine Airlines]] nagpapanatili ng pagkonekta ang mga lungsod sa [[Paliparang Pandaigdig ng Ninoy Aquino|Maynila]], [[Paliparang Pandaigdig ng Mactan–Cebu|Cebu]] at [[Paliparang Pandaigdig ng Zamboanga|Zamboanga]]. ; Lupa Ang lungsod ay mapupuntahan sa pamamagitan ng lupa mula sa maraming bahagi ng Mindanao. Mga bus, jeepney at mga minivan link lungsod sa [[Midsayap, Cotabato|Midsayap]], [[Koronadal|Bilaan]], [[Lebak, Sultan Kudarat|Lebak]], [[Pagadian]], [[Tacurong]], [[Kidapawan]], [[Marawi]], [[Iligan]], [[Heneral Santos|General Santos]], [[Lungsod ng Dabaw|Davao City]] at sa iba ' t-ibang mga puntos sa Maguindanao. Multicab at tricycle ay ang karaniwang paraan ng transportasyon sa palibot ng lungsod, ang minimum na pamasahe ay P7. Doon ay nag-Taxi na naka-roaming sa paligid ng lungsod at ang Habal habal. Dalawang taxi operator ay kasalukuyang operating sa lungsod, lalo na sa Alnor Taxi at Wow Taxi. <ref>{{Cite web|url=https://www.lakwatsero.com/destinations/travel-guide-cotabato-city/#sthash.eVI8ojJt.dpbs|title=Travel Guide: Cotabato City {{!}} Lakwatsero|website=www.lakwatsero.com|language=en-US|access-date=2017-10-28}}</ref> Bus operator: # Mindanao Star araw-araw na mga ruta sa [[Kidapawan]], [[Digos|Digos City]] at Davao City # [[Husky Tours|Namamaos Tours]] araw-araw na mga ruta sa [[Shariff Aguak, Maguindanao|Shariff Aguak]], [[Tacurong]], [[Koronadal]] at [[Heneral Santos|General Santos City]] == Mga ospital at mga medikal na pasilidad == [[Talaksan:United_Doctors_Hospital_Cotabato_City.jpg|thumb|150x150px| United Doctors Hospital sa Cotabato kasama ang Notre Dame Avenue ]] * Cotabato Regional and Medical Center – Sinsuat Avenue. * Notre Dame Hospital – Sinsuat Avenue * Cotabato Medical Specialist Hospital – Quezon Avenue * Nagkakaisa ang mga Doktor ng Ospital ng Lungsod ng Cotabato – Notre Dame Avenue * Dr. P. Ocampo Hospital – De Mazenod Avenue * Cotabato mga Doktor sa mga Klinika at mga Ospital – Sinsuat Avenue * Cotabato Puericulture Center at General Hospital Foundation, Inc. – Jose Lim Sr. St. == Edukasyon == [[Talaksan:Cariño_Building_2_NDU.jpg|right|thumb|Cariño Gusali, Notre Dame University.]] Doon ay (1) ang publiko at (15) mga pribadong institusyon ng edukasyon sa lungsod. Mga unibersidad at mga kolehiyo: * Notre Dame University * Cotabato State University dating Cotabato City State Polytechnic College * STI Cotabato * St. Benedict College of Cotabato * Notre Dame – RVM Kolehiyo ng Cotabato * [[Pamantasang Pangkompyuter ng AMA|AMA Computer College]] * Coland Mga Sistema Ng Teknolohiya * Headstart Kolehiyo ng Cotabato * A. R Pacheco Kolehiyo * Notre Dame Hospital at Paaralan ng karalubhasaan sa pagpapaanak * Doktor P. Ocampo Kolehiyo * Dela Vida Kolehiyo * Computer-Aided Disenyo at Teknolohiya ng Impormasyon Institute, Inc. (CAD.Ito) * Tunog Cotabato - Cotabato City University * Academia De Technologia sa Mindanao * Mindanao Capitols Kolehiyo == Media == === Sa mga istasyon ng radyo === '''FM Stations''' # DXYC "[[Brigada Mass Media Corporation|Brigada News FM]]" 89.3 Mhz # DXWD "Radyo Pilipinas" 90.9 Mhz # DXOL "Happy FM" 92.7 Mhz # DXFD "Star FM" 93.7 Mhz # DXPS "MOR Para sa Buhay!" 95.1 Mhz # DXTC "Radyo Natin" 95.9 Mhz # DXJC "Bandera News FM" 99.0 Mhz '''AM Istasyon''' # DXCH "DZRH" 567&nbsp;kHz # DXBM "Bombo Radyo Cotabato" 657&nbsp;kHz # DXMY "[[Radio Mindanao Network|RMN Cotabato]]" 729&nbsp;kHz # DXMS "Radyo Bida Cotabato" 882&nbsp;kHz # DXRO "Sonshine Radio Cotabato" 945&nbsp;kHz === Libreng mga istasyon ng TV at mga lokal na programa === # RMN DXMY TeleRadyo 2 # ABS-CBN Central Mindanao (Channel 5) # GMA Channel 12 Cotabato # ABS-CBN Sports and Action Channel 23 Cotabato # Sa GMA News TV Channel 27 Cotabato # PTV Channel 8 Cotabato === News Paper === Cotabato City ay may dalawang mga pahayagan, na kung saan ay Mindanao Cross na pag-aari sa pamamagitan ng Notre Dame Broadcasting Corporation<ref>{{cite web|title=The Mindanao Cross - NDBC|url=https://www.ndbcnews.com.ph/themindanaocross|website=NDBC News|accessdate=24 November 2018}}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> at Luwaran, ang [[Moro Islamic Liberation Front]] sa mga opisyal na balita magazine.<ref>{{cite web|title=MILF Central Committee on Information|url=http://www.luwaran.net/home/|website=www.luwaran.net|accessdate=24 November 2018}}</ref> ==Mga kilalang personalidad== * [[Orlando Quevedo]] – Kardinal ng Simbahang Romano Katoliko, Arsobispo ng Cotabato * [[Noel Felongco]] - Punong Tagapangasiwa ng [[National Anti-Poverty Commission]] * [[Imah Dumagay]] - Stand-up comedian na nakabase sa Dubai * [[Romero Duno]] - Propesyonal na Boksingero * [[Jay Jaboneta]] - Blogger, Pilantropo, Tagapagtaguyod ng Media, at Tagapag-organisa ng Online Community * [[Kublai Millan]] - Masaganang Artista * [[Ben Farrales]] - Fashion Designer, kilala sa kanyang mga disenyo ng terno na inspirasyon ng mga Muslim == Kambal na bayan – mga kapatid na lungsod == Cotabato City ay magkatambal na may: === Lokal na === * [[File:Flag_of_the_Philippines.svg|link=Philippines|alt=Philippines|border|23x23px]] [[Lungsod ng Dabaw|Davao City]], Philippines * [[File:Flag_of_the_Philippines.svg|link=Philippines|alt=Philippines|border|23x23px]] [[Panabo|Panabo City]], Pilipinas * [[File:Flag_of_the_Philippines.svg|link=Philippines|alt=Philippines|border|23x23px]] [[Lungsod Quezon]], Pilipinas * [[File:Flag_of_the_Philippines.svg|link=Philippines|alt=Philippines|border|23x23px]] [[Tagum|Tagum City]], Pilipinas * [[File:Flag_of_the_Philippines.svg|link=Philippines|alt=Philippines|border|23x23px]] [[Naga, Camarines Sur|Naga City]], Philippines * [[File:Flag_of_the_Philippines.svg|link=Philippines|alt=Philippines|border|23x23px]] [[Sultan Kudarat, Maguindanao]], Pilipinas<ref>{{cite web|url=http://www.cotabatocity.net.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=625:cotabato-city-in-sisterhood-with-sultan-kudarat-municipality&catid=42:newsflash&Itemid=106|title=Cotabato City in Sisterhood with Sultan Kudarat Municipality|website=Cotabatocity.net.ph|date=|accessdate=2016-12-09}}</ref> * [[File:Flag_of_the_Philippines.svg|link=Philippines|alt=Philippines|border|23x23px]] [[Parang, Maguindanao]], Pilipinas === International === * [[File:Flag_of_Malaysia.svg|link=Malaysia|alt=Malaysia|border|23x23px]] [[Johor Bahru]], Malaysia<ref>{{cite web|url=http://www.cotabatocity.net.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=576:malaysian-investors-in-cotabato-city&catid=42:newsflash&Itemid=106|title=Malaysian investors in Cotabato City|website=Cotabatocity.net.ph|date=|accessdate=2016-12-09|archive-date=2017-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20170505132825/http://www.cotabatocity.net.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=576%3Amalaysian-investors-in-cotabato-city&catid=42%3Anewsflash&Itemid=106|url-status=dead}}</ref> * [[File:Flag_of_Indonesia.svg|link=Indonesia|alt=Indonesia|border|23x23px]] [[Bandung|Sa Bandung]], Indonesia<ref>{{cite web|url=http://manilastandardtoday.com/news/-provinces/213311/mindanao-lgus-emulate-best-indonesian-city.html|title=Mindanao LGUs emulate best Indonesian city – The Standard|website=Manilastandardtoday.com|date=2016-08-15|accessdate=2016-12-09|archive-date=2016-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220072252/http://manilastandardtoday.com/news/-provinces/213311/mindanao-lgus-emulate-best-indonesian-city.html|url-status=dead}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Panlabas na mga link == * [http://www.cotabatocity.ph/ Opisyal Na Ang Lungsod Ng Cotabato Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181227112727/http://www.cotabatocity.ph/ |date=2018-12-27 }} * [http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/municipality.asp?muncode=129804000&regcode=12&provcode=98 Ang nscb mga detalye para sa lungsod ng cotabato geographic code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101114023729/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/municipality.asp?muncode=129804000&regcode=12&provcode=98 |date=2010-11-14 }} * [https://web.archive.org/web/20081120024509/http://www.census.gov.ph/data/census2007/index.html Philippine Census Impormasyon] * [http://itsmorefuninthephilippines.com/cotabato-city/ Kagawaran ng Turismo] * {{PH wikidata|website}} {{Maguindanao del Norte}} [[Category:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas]] 0rniplmlzyd3s3bqjz32yqqj92wavix 0 286682 2238089 2235191 2026-10-30T23:58:02Z Allyriana000 119761 Inayos ang seksyong Buhay at pag-aaral 2238089 wikitext text/x-wiki {{Infobox pageant titleholder |name=Catriona Gray |image=Catriona Gray (46030717675).jpg |caption=Si Gray noong 2019 |birth_name={{nowrap|Catriona Elisa Gray}}<ref group="fn" name="sur"/> |title=Miss World Philippines 2016<br>Miss Universe Philippines 2018<br>Miss Universe 2018 |nationalcompetition=<!-- Please DO NOT ADD the special awards that she won and do not change her placement for Miss World 2016, there is no exact source saying that Catriona Gray was the Third Runner-up! --> [[Miss World Philippines 2016]]<br> (Panalo) <br>[[Miss World 2016]]<br> (Pasok sa nangungunang 5) <br>[[Binibining Pilipinas 2018]]<br> (Panalo)<br>[[Miss Universe 2018]]<br>(Panalo) |birth_date={{Birth date and age |df=yes|1994|01|06}} |birth_place=Cairns, [[Queensland]], [[Australia]] |height={{height|ft=5|in=10.5}} |eye_color=Kayumanggi |hair_color=Kayumanggi }} Si '''Catriona Elisa Gray'''{{#tag:ref|Ipinanganak si Catriona Gray sa Australya, kung kaya hindi niya ina-angkin ang kanyang panggitnang pangalan na Magnayon.|group = fn|name = sur}} (ipinanganak noong 6 Enero 1994) ay isang [[Mga Pilipino|Pilipinang]] modelo, aktres, mang-aawit, ''visual artist'',<ref>{{Cite web|url=https://www.realliving.com.ph/lifestyle/did-you-know-that-catriona-gray-is-an-awesome-artist-a1622-20180319|title=Miss Universe Philippines Catriona Gray Is An Awesome Artist|last=Fernandez|first=M. A.|website=Real Living|language=en|access-date=5 Enero 2019|date=19 Marso 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20241211005915/https://www.realliving.com.ph/lifestyle/did-you-know-that-catriona-gray-is-an-awesome-artist-a1622-20180319|archive-date=11 Disyembre 2024}}</ref> at ''beauty pageant titleholder'' na noon ay nakoronahan bilang [[Miss Universe 2018|Miss Universe 2018.]] Siya ang ika-apat na Pinay na nanalo sa nasabing patimpalak. Bago siya nakoronahan bilang Miss Universe, siya ay unang nagwagi at nakoronahan bilang [[Miss World Philippines 2016]].<ref>{{Cite web|url=http://www.rappler.com//life-and-style/specials/miss-world/philippines/147998-miss-world-2016-full-list-winners|title=FULL LIST: Winners, Miss World Philippines 2016|last=|website=[[Rappler]]|language=en|access-date=5 Enero 2019|date=2 Oktubre 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20230120200307/https://www.rappler.com/entertainment/pageants/147998-miss-world-2016-full-list-winners/|archive-date=20 Enero 2023}}</ref> == Buhay at pag-aaral == Ipinanganak si Catriona Elisa Gray sa Cairns, [[Queensland]] noong 6 Enero 1994 sa amang [[Scotland|Eskoses]] na si Ian Gray, mula sa Fraserburgh, at isang Pilipinang ina na si Normita Ragas Magnayon na tubong [[Oas, Albay|Oas]], [[Albay]].<ref>{{cite web|url=http://www.cairnspost.com.au/news/cairns/cairns-beauty-catriona-gray-crowned-miss-universe-philippines-2018/news-story/47e3c92372797f8649b74db23563374d|title=Cairns beauty Catriona Gray crowned Miss Universe Philippines 2018|date=19 Marso 2018|website=Cairns Post|language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.manilastandard.net/news/top-stories/283236/catriona-living-mom-s-dream.html|title=Catriona living mom's dream|access-date=9 Marso 2019|archive-date=27 Nobyembre 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191127180756/http://manilastandard.net/news/top-stories/283236/catriona-living-mom-s-dream.html|url-status=dead|date=17 Disyembre 2018|website=Manila Standard|last=Wang|first=Nickie|language=en}}</ref> Ang kaniyang pangalan ay isinunod sa pangalan ng ina ng kaniyang ama na si Catherine Gray (née Ross), isang imigrante sa [[Kanlurang Australia|Kanlurang Australya]] mula sa Eskosya sa taong 1952 at kay Elsa Magnayon (née Ragas), ang lola niya mula sa kaniyang ina mula sa Oas, Albay, [[Pilipinas]].<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/fashion/buzz/miss-philippines-catriona-gray-bags-miss-universe-2018-title/articleshow/67121868.cms|title=Miss Universe 2018 winner: Miss Philippines Catriona Gray|date=17 Disyembre 2018|access-date=9 Marso 2019|website=The Times of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20260913101751/https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/fashion/buzz/miss-philippines-catriona-gray-bags-miss-universe-2018-title/articleshow/67121868.cms|archive-date=13 Setyembre 2026|language=en}}</ref> Nag-aral si Gray sa Trinity Anglican School sa Cairns kung saan siya ay kapitan ng bahay at isang miyembro ng koro ng paaralan.<ref>{{Cite web |last=Adel |first=Rosette |date=9 Enero 2019 |title=Catriona on Australia's claim over Miss Universe win: I am Miss Philippines |url=https://www.philstar.com/entertainment/2019/01/09/1883657/catriona-australias-claim-over-miss-universe-win-i-am-miss-philippines |archive-url=https://web.archive.org/web/20230118192400/https://www.philstar.com/entertainment/2019/01/09/1883657/catriona-australias-claim-over-miss-universe-win-i-am-miss-philippines |archive-date=18 Enero 2023 |access-date=31 Oktubre 2026 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.centraltelegraph.com.au/news/cairns-beauty-catriona-gray-crowned-miss-universe-/3365010/|title=Qld beauty crowned Miss Universe Philippines|access-date=9 Marso 2019|archive-date=15 Disyembre 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181215225644/https://www.centraltelegraph.com.au/news/cairns-beauty-catriona-gray-crowned-miss-universe-/3365010/|url-status=dead|date=20 Marso 2018|website=Central Telegraph|last=Caldwell|first=Toni|language=en}}</ref> Nakatanggap siya ng sertipiko ng pagtatapos sa teorya ng tugtugin mula sa Berklee College of Music sa [[Boston|Boston, Massachusetts]], at nagkamit din ng sertipiko sa ''outdoor recreation'' pati na rin ng itim na sinturon sa sining pandigma na Choi Kwang-Do.<ref>{{Cite web|url=https://www.journal-news.com/entertainment/miss-universe-2018-who-miss-philippines-catriona-gray-this-year-winner/qxvLxsDbLtxFXOmMYCa8FI/|title=Miss Universe 2018: Who is Miss Philippines Catriona Gray, this year's winner?|last=Ewing|first=Michelle|website=Journal-News|language=en|access-date=9 Marso 2019|archive-date=13 Abril 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190413092236/https://www.journal-news.com/entertainment/miss-universe-2018-who-miss-philippines-catriona-gray-this-year-winner/qxvLxsDbLtxFXOmMYCa8FI/|url-status=dead|date=17 Disyembre 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.esquiremag.ph/women/women-we-love/catriona-gray-is-our-new-miss-universe-philippines-a00203-20180319|title=Thank God for Catriona Gray—Singer, Martial Artist, Advocate, And Now, Miss Universe Philippines|access-date=9 Marso 2019|website=Esquire Philippines|language=en|date=19 Marso 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20190402150129/https://www.esquiremag.ph/women/women-we-love/catriona-gray-is-our-new-miss-universe-philippines-a00203-20180319|archive-date=2 Abril 2019}}</ref> Dagdag dito, si Gray ay naging mang-aawit ng isang banda ng jazz ng kaniyang paaralan; siya rin ay gumanap sa mga lokal na produksyon ng ''[[Miss Saigon]]''. Nang siya ay nakapagtapos ng pag-aaral ng sekondarya, lumipat siya sa [[Maynila]] kung saan siya ay nagtrabaho bilang isang komersyal na modelo.<ref>{{cite news|title=5 Things to Know About Miss Universe 2018 Catriona Gray|url=https://www.eonline.com/ap/news/997154/5-things-to-know-about-miss-universe-2018-catriona-gray|publisher=E! Online|date=16 Disyembre 2018|last=Grossman|first=Lena|access-date=9 Marso 2019|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20181217073025/https://www.eonline.com/ap/news/997154/5-things-to-know-about-miss-universe-2018-catriona-gray|archive-date=17 Disyembre 2018}}</ref> == Mga paligsahan ng kagandahan == === Little Miss Philippines === Ang simula ng kaniyang paglahok sa mga patimpalak ng pagandahan ay nagsimula noong 1999 nang siya ay nanalo ng Little Miss Philippines sa gulang na lima.<ref>{{cite web|url=http://cnnphilippines.com/entertainment/2018/12/17/catriona-gray-miss-universe-2018-little-miss-philippines.html|title=LOOK: Catriona Gray was once Little Miss Philippines|date=10 Abril 2018|language=en|work=CNN Philippines|access-date=9 Marso 2019|archive-date=18 Disyembre 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181218193717/http://cnnphilippines.com/entertainment/2018/12/17/catriona-gray-miss-universe-2018-little-miss-philippines.html|url-status=dead}}</ref> [[Talaksan:Catriona_Gray_in_New_York,_February_2019.jpg|thumb|Si Gray sa NFL Honors sa [[Atlanta, Georgia|Atlanta]], [[Georgia (estado sa Estados Unidos)|Georgia]] noong Pebrero 2019.]] === Miss World === ==== Miss World Philippines 2016 ==== Noong Oktubre 2, 2016, si Gray ay nakoronahan ng Miss World Philippines 2016 kung saan siya ay nanalo ng mga sumusunod na mga espesyal na parangal:<ref>{{cite web|url=http://www.thetrendingfacts.com/2018/04/what-are-chances-of-catriona-gray-for.html|title=What are the Chances of Catriona Gray|date=10 Abril 2018|language=en|work=The Trending Facts|access-date=9 Marso 2019|archive-date=31 Mayo 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230531235823/http://www.thetrendingfacts.com/2018/04/what-are-chances-of-catriona-gray-for.html|url-status=dead}}</ref> * Pinakamahusay sa Swimsuit * Pinakamahusay sa Evening Gown * Pinakamahusay sa Fashion Runway * Pinakamahusay sa Talento<ref>{{cite web|url=http://www.rappler.com/life-and-style/specials/miss-world/philippines/147979-miss-world-philippines-2016-winner-catriona-gray|title=Catriona Gray crowned Miss World Philippines 2016|date=2 Oktubre 2016|language=en|work=Rappler}}</ref> Bilang karagdagan, siya ay nanalo sa mga sumusunod na parangal ng endorsement ng korporasyon: * Binibining FIG Image Gateway * Binibining Folded and Hung * Binibining Hannah Beach Resort * Binibining Figlia * Binibining [[Manila Hotel]] * Binibining Organique ==== Miss World 2016 ==== Matapos mapanalunan ang kanyang pambansang kompetisyon, nakipagkompetensya si Gray sa Miss World 2016 na ginanap sa MGM National Harbour, sa Oxon Hill, Maryland, Estados Unidos kung saan siya ay umabot sa ikalimang puwesto. Siya ay nanalo ng mga sumusunod na parangal: * Multimedia Award<ref name="awards">{{cite web|url=https://www.pep.ph/news/65629/philippine-bet-catriona-gray-secures-spot-in-top-20-of-miss-world-2016|title=Philippine bet Catriona Gray secures spot in top 20 of Miss World 2016|access-date=2019-03-09|archive-date=2019-04-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20190403204353/https://www.pep.ph/news/65629/philippine-bet-catriona-gray-secures-spot-in-top-20-of-miss-world-2016|url-status=dead}}</ref> * Talent Award (pang-2)<ref name="awards" /> * Top 5 (''Kagandahan na may isang'' proyekto ng ''Layunin'') <ref name="awards" /> === Miss Universe === ==== Binibining Pilipinas 2018 ==== Noong Enero 8, 2018, isinumite ni Gray ang kanyang application form sa tanggapan ng [[Binibining Pilipinas]] sa Araneta Center upang opisyal na sumali sa 2018 national pageant.<ref>{{cite web|url=http://news.abs-cbn.com/life/01/08/18/after-miss-world-catriona-gray-eyes-bb-pilipinas-crown|title=After Miss World, Catriona Gray eyes Bb. Pilipinas crown|work=[[ABS-CBNnews.com]]|date=8 Enero 2018}}</ref> Noong ika -16&nbsp;ng Enero taong 2018, opisyal na tinanggap ng pambansang direktor na si Stella Araneta ang kanyang aplikasyon at kinumpirma na siya ay isa sa mga binibining nakapasok sa patimpalak ng pagandahan na Binibining Pilipinas 2018. Sa kanyang pambansang kasuotan,siya ay nagsuot ng isang damit ng prinsesa na [[Muslim]] mula sa rehiyon ng [[Mindanao]]. Noong ika-18&nbsp;ng Marso taong 2018, siya ay nakoronahan bilang Miss Universe Philippines 2018&nbsp;ng papalabas na titleholder na si Rachel Peters.<ref name="binibini"/><ref>{{cite web|url=http://www.zeibiz.com/2018/03/watch-catriona-gray-named-binibining-pilipinas-2018-miss-universe-winner/|title=Catriona Gray is Binibining Pilipinas 2018 Miss Universe Winner|date=18 Marso 2018|access-date=9 Marso 2019|archive-date=28 Agosto 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180828173608/https://www.zeibiz.com/2018/03/watch-catriona-gray-named-binibining-pilipinas-2018-miss-universe-winner/|url-status=dead}}</ref> Nakuha ni Gray ang sumusunod na mga parangal sa korporasyon at paligsahan: * Pinakamahusay sa National Costume Award * Pinakamahusay sa Evening Gown * Pinakamahusay sa Swimsuit * Miss Jag Denim Queen Award (Endorso) * Miss Ever Bilena Cosmetics Award (Endorso)<ref>{{cite web|url=http://news.abs-cbn.com/entertainment/01/16/18/full-list-official-top-40-candidates-of-bb-pilipinas-2018|title=FULL LIST: Official Top 40 candidates of Bb. Pilipinas 2018|work=[[ABS-CBNnews.com]]|date=16 Enero 2018}}</ref><ref>{{cite news|url=http://news.abs-cbn.com/life/03/18/18/catriona-gray-bags-5-special-awards|title=Catriona Gray bags 5 special awards|publisher=ABS-CBN|date=18 Marso 2018|accessdate=19 March 2018}}</ref> Nakuha rin niya ang sumusunod na mga papremyo ng sikat na paligsahan: * Dairy Queen's Award (Unang Prize) <ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/catrionaelisagray/posts/2073911485960185|title=Catriona Gray|website=www.facebook.com}}</ref> {{Self-published inline|date=Disyembre 2018}} <sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">&#x5D;</sup> * [[Pizza Hut]] 's Award 2018<ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/pizzahutphilippines/posts/congratulations-to-bb-pilipinas-candidate-20-ms-catriona-gray-for-getting-the-mo/10155144443981175/|title=Bb 20, Catriona Gray wins #SayItWithPizzaHut}}</ref> {{Additional citations needed|date=Disyembre 2018}} Sa kasaysayan ng patimpalak ng pagandahan sa Pilipinas, si Gray ang unang Pinay na kumakatawan sa bansa sa parehong [[Miss World]] at [[Miss Universe]], at ang ikalawang kumatawan sa Pilipinas sa dalawang pangunahing international pageant, ang nauna ay si [[Carlene Aguilar]] noong 2005. Sa kanyang pambansang kumpetisyon, tinanong ng [[Embahador ng Estados Unidos sa Pilipinas]] na si Sung Yong Kim ang mga sumusunod: "Matapos ang [[Krisis sa Marawi|bangungot na digmaan]] - Ang [[Marawi]] ngayon ay gumagawa ng paraan upang makabangon muli, ano ang magiging mensahe mo sa mga kabataang babae ng Marawi?":<ref name="binibini"/> {{quote|text=Gray: ''"...My answer and my message to the women is to be strong. As women, we're the head of the household and we have amazing influence, not only in our own families, as mothers, sisters and friends, but also in our community. If we could get the women to stay strong and be that image of strength for the children and the people around them, then once the rebuilding is complete and is underway, the morale of the community will stay strong and high..."''|sign=|source=}} ==== Miss Universe 2018 ==== [[Talaksan:Catriona_Gray_NAIA_welcome_2.jpg|right|thumb|250px|Ang mainit na pagsalubong kay Gray sa [[Paliparang Pandaigdig ng Ninoy Aquino]] sa kaniyang pagbabalik sa Pilipinas matapos na makoronahan bilang Miss Universe 2018.]] Sa pagtatanghal ng pambansang kasuotan, ipinakita ni Gray ang isang beaded na tribong pang kasuotan na nagtatampok ng mga katutubong tribo ng sinaunang mga paganong Pilipino, kasama ang isang malalaking ''[[Parol]]'' pininturahan na Christmas lantern na hinila ng isang roller device. Ang kasuotan ay sinamahan ng isang [[shamanismo]] na sayaw ng makasaysayang paganismo ng [[Babaylan]]. Ang kasuotan ay nakakuha ng parehong suporta at kritisismo, dahil sa napansin na kahirapan sa paglalakad at ang kabiguan ng mga [[LED]] upang gumana, habang binanggit ni Gray ang kanyang sakit sa Scoliosis.<ref name="binibini">{{cite web|url=http://news.abs-cbn.com/life/03/19/18/catriona-gray-to-represent-ph-in-miss-universe-2018|title=Catriona Gray to represent PH in Miss Universe 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/content/647033/catriona-gray-is-the-new-miss-universe-philippines/story/|title=Catriona Gray is the new Miss Universe Philippines!}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.thetrendingfacts.com/2018/04/what-are-chances-of-catriona-gray-for.html|title=What are the chances of Catriona Gray for Miss Universe 2018?|access-date=2019-03-09|archive-date=2023-05-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20230531235823/http://www.thetrendingfacts.com/2018/04/what-are-chances-of-catriona-gray-for.html|url-status=dead}}</ref> Sa paunang yugto sa patimpalak, ginawa ni Catriona ang isang mabagal na galaw na lakad (binigyan ng palayaw na ''lava walk'')<ref>{{Cite web|url=https://www.revelist.com/celebrity/catriona-gray-lava-walk/14294|title=Miss Universe's 'Lava Walk' Makes Kendall Jenner's Runway Stomp Look Even Worse|website=Revelist|language=en|access-date=1 Pebrero 2019|archive-date=2 Pebrero 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190202095510/http://www.revelist.com/celebrity/catriona-gray-lava-walk/14294|url-status=dead}}</ref> sa rampa sa kompetisyong swimwear suot pink swimsuit, na kung saan ay pinuri ng mga [[supermodelo]] na sina [[Tyra Banks]] at Ashley Graham,<ref>{{Cite web|url=https://www.vogue.com/article/miss-universe-2018-catriona-gray-lava-walk-tyra-banks|title=Miss Universe 2018 Catriona Gray Wowed Even Supermodels With Her Walk|website=Vogue|language=en|access-date=5 Enero 2019}}</ref> isang fashion commentator at mga [[Netizen|manonood sa Internet]].<ref>{{cite news|last1=MARQUEZ|first1=CONSUELO|title=Netizens hail Miss Philippines Catriona Gray's 'slow-mo' walk in swimwear competition|url=http://www.asiaone.com/entertainment/netizens-hail-miss-philippines-catriona-grays-slow-mo-walk-swimwear-competition|accessdate=17 Disyembre 2018|work=Asia News Network|publisher=Asiaone.com|date=14 Disyembre 2018|archive-date=16 Disyembre 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181216220506/http://www.asiaone.com/entertainment/netizens-hail-miss-philippines-catriona-grays-slow-mo-walk-swimwear-competition|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|last1=Archana|first1=KC|title=No One Can Get Over Miss Philippines Catriona Gray's Slow-Mo Turn At Miss Universe 2018 Prelims|url=https://m.indiatimes.com/trending/no-one-can-get-over-miss-philippines-catriona-gray-s-slow-mo-turn-at-miss-universe-2018-prelims-358549.html|accessdate=17 Disyembre 2018|work=Indiatimes Lifestyle Network|publisher=indiatimes.com|date=14 Disyembre 2018}}</ref> Si Gray ay kumakatawan sa Pilipinas sa 2018 Miss Universe noong ika-17&nbsp;ng Disyembre taong 2018 na ginanap sa IMPACT Arena, Muang Thong Thani sa lalawigan ng Nonthaburi, [[Thailand]]. Sa unang tanong at sagot sa unang round, tinanong si Grey ng host na si [[Steve Harvey]], "Kamakailan ang [[Canada]] ay sumali sa [[Uruguay]] bilang pangalawang bansa sa mundo upang gawing ligal ang marihuwana. Ano ang iyong pananaw sa pagiging ligal ng marihuwana?"<ref name="Philstar: World → Universe">{{Cite news|url=https://www.philstar.com/entertainment/2018/12/17/1877747/world-universe-catriona-gray-now-fourth-filipina-miss-universe|title=From world to universe: Catriona Gray is now fourth Filipina Miss Universe|last=Adel|first=Rosette|date=17 Disyembre 2018|work=Philstar Global|access-date=17 Disyembre 2018|publisher=STAR Group of Publications|language=en-US}}</ref> Tumugon siya: <blockquote> ''Ako para sa mga ito ay ginagamit para sa medikal na paggamit, ngunit hindi kaya para sa recreational paggamit.'' ''Dahil sa tingin ko kung ang mga tao ay magtatalo: Kung gayon, ano ang tungkol sa alak at sigarilyo?'' ''Well, lahat ng bagay ay mabuti ngunit sa moderation.'' <ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.philstar.com/headlines/2018/12/17/1877760/full-text-miss-universe-2018-qa-top-5-final-3|title=FULL TEXT: Miss Universe 2018 Q&A with top 5, final 3|last=Cabico|first=Gaea Katreena|date=December 17, 2018|website=philstar.com|archive-url=|archive-date=|access-date=}}</ref></blockquote> Sa pinakahuling katanungan ng patimpalak, ang nangungunang tatlong kalahok ay tinanong ng parehong tanong ni Harvey: "Ano ang pinakamahalagang aral na natutuhan mo sa iyong buhay at paano mo ito ilalapat sa iyong panahon bilang Miss Universe?" Sumagot siya: <blockquote> ''I work a lot in the slums of Tondo, Manila and the life there is very... it's poor and it's very sad. And I’ve always taught myself to look for the beauty in it; to look in the beauty in the faces of the children, and to be grateful. And I would bring this aspect as a Miss Universe to see situations with a silver lining, and to assess where I could give something, where I could provide something as a spokesperson. And this I think if I could also teach people to be grateful, we could have an amazing world where negativity could not grow and foster, and children will have a smile on their faces.''<ref name=":0" /> </blockquote> Sa katapusan ng kaganapan, nanalo si Gray sa patimpalak at nakoronahan ng kanyang hinalinhan, si Demi-Leigh Nel-Peters ng [[South Africa|Timog Aprika]]. Siya ang ikaapat na Pinay na Miss Universe matapos sina [[Gloria Diaz]] noong 1969, Margie Moran noong 1973 at si [[Pia Wurtzbach]] noong [[Miss Universe 2015|2015]].<ref name="Philstar: World → Universe"/><ref>https://www.bbc.com/news/world-asia-46588860</ref> == Diskograpiya == === Singles === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" ! scope="col" style="width:10em;" | Pamagat ! scope="col" style="width:17em;" | Mga Detalye |- ! scope="row" | ''Nandito kami sa Magkasama'' | * Inilabas: Nobyembre 23, 2018 * Label: Young Focus para sa Edukasyon at Pag-unlad, Marcus Davis Jr. * Format: digital download , streaming |} ==Mga nota== {{reflist|group=fn}} == Mga sanggunian == <references responsive></references>{{Portada|Philippines}} * {{Facebook|catrionaelisagray}} {| class="wikitable succession-box" id="247" style="margin:0.5em auto; font-size:95%;clear:both;" ! colspan="3" id="250" style="border-top: 5px solid #FFF179;" | Mga parangal at tagumpay |- style="text-align:center;" | rowspan="1" style="width:30%;" | Nauna sa pamamagitan ng <br> <span style="font-weight: bold">[[Demi-Leigh Nel-Peters]]</span> | rowspan="1" style="width: 40%; text-align: center;" | '''[[Miss Universe]]''' <br> [[Miss Universe 2018|2018]] | rowspan="1" style="width: 30%; text-align: center;" | Nagtagumpay sa pamamagitan ng <br> <span style="font-weight: bold">[[Zozibini Tunzi]]</span> |- style="text-align:center;" | rowspan="1" style="width:30%;" | Nauna sa pamamagitan ng <br> <span style="font-weight: bold">[[Rachel Peters]]</span> | rowspan="1" style="width: 40%; text-align: center;" | '''[[Binibining Pilipinas|Miss Universe Philippines]]''' <br> [[Binibining Pilipinas 2018|2018]] | rowspan="1" style="width: 30%; text-align: center;" | Nagtagumpay sa pamamagitan ng <br> <span style="font-weight: bold">Nanunungkulan</span> |- style="text-align:center;" | rowspan="1" style="width:30%;" | Nauna sa pamamagitan ng <br /> <span style="font-weight: bold">[[Hillarie Parungao]]</span> | rowspan="1" style="width: 40%; text-align: center;" | '''[[Miss World Philippines]]''' <br> [[Miss World Philippines 2016|2016]] | rowspan="1" style="width: 30%; text-align: center;" | Nagtagumpay sa pamamagitan ng <br> <span style="font-weight: bold">[[Laura Lehmann]]</span> |} {{Miss Universe titleholders}} [[Kategorya:Nabubuhay na mga tao]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1994]] [[Kategorya:Miss Universe 2018]] [[Kategorya:Mga Pilipinang nanalo sa patimpalak ng kagandahan]] [[Kategorya:Miss Universe]] [[Kategorya:Mga Pilipinong liping-Australia]] 8jpl6leylirfp6mo9t79v6oybqd4uga 2238091 2238089 2026-10-31T00:36:01Z Allyriana000 119761 Inayos ang sub-seksyong Miss World Philippines 2016 2238091 wikitext text/x-wiki {{Infobox pageant titleholder |name=Catriona Gray |image=Catriona Gray in January 2026 (cropped).jpg |caption=Si Gray noong Enero 2026 |birth_name={{nowrap|Catriona Elisa Gray}}<ref group="fn" name="sur"/> |title=Miss World Philippines 2016<br>Miss Universe Philippines 2018<br>Miss Universe 2018 |nationalcompetition=<!-- Please DO NOT ADD the special awards that she won and do not change her placement for Miss World 2016, there is no exact source saying that Catriona Gray was the Third Runner-up! --> [[Miss World Philippines 2016]]<br> (Panalo) <br>[[Miss World 2016]]<br> (Pasok sa nangungunang 5) <br>[[Binibining Pilipinas 2018]]<br> (Panalo)<br>[[Miss Universe 2018]]<br>(Panalo) |birth_date={{Birth date and age |df=yes|1994|01|06}} |birth_place=Cairns, [[Queensland]], [[Australia]] |height={{height|ft=5|in=10.5}} |eye_color=Kayumanggi |hair_color=Kayumanggi }} Si '''Catriona Elisa Gray'''{{#tag:ref|Ipinanganak si Catriona Gray sa Australya, kung kaya hindi niya ina-angkin ang kanyang panggitnang pangalan na Magnayon.|group = fn|name = sur}} (ipinanganak noong 6 Enero 1994) ay isang [[Mga Pilipino|Pilipinang]] modelo, aktres, mang-aawit, ''visual artist'',<ref>{{Cite web|url=https://www.realliving.com.ph/lifestyle/did-you-know-that-catriona-gray-is-an-awesome-artist-a1622-20180319|title=Miss Universe Philippines Catriona Gray Is An Awesome Artist|last=Fernandez|first=M. A.|website=Real Living|language=en|access-date=9 Marso 2019|date=19 Marso 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20241211005915/https://www.realliving.com.ph/lifestyle/did-you-know-that-catriona-gray-is-an-awesome-artist-a1622-20180319|archive-date=11 Disyembre 2024}}</ref> at ''beauty pageant titleholder'' na noon ay nakoronahan bilang [[Miss Universe 2018|Miss Universe 2018.]] Siya ang ika-apat na Pinay na nanalo sa nasabing patimpalak. Bago siya nakoronahan bilang Miss Universe, siya ay unang nagwagi at nakoronahan bilang [[Miss World Philippines 2016]].<ref>{{Cite web|url=http://www.rappler.com//life-and-style/specials/miss-world/philippines/147998-miss-world-2016-full-list-winners|title=FULL LIST: Winners, Miss World Philippines 2016|last=|website=[[Rappler]]|language=en|access-date=9 Marso 2019|date=2 Oktubre 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20230120200307/https://www.rappler.com/entertainment/pageants/147998-miss-world-2016-full-list-winners/|archive-date=20 Enero 2023}}</ref> == Buhay at pag-aaral == Ipinanganak si Catriona Elisa Gray sa Cairns, [[Queensland]], Australya noong 6 Enero 1994 sa amang [[Scotland|Eskoses]] na si Ian Gray, mula sa Fraserburgh, at isang Pilipinang ina na si Normita Ragas Magnayon na tubong [[Oas, Albay|Oas]], [[Albay]].<ref>{{cite web|url=http://www.cairnspost.com.au/news/cairns/cairns-beauty-catriona-gray-crowned-miss-universe-philippines-2018/news-story/47e3c92372797f8649b74db23563374d|title=Cairns beauty Catriona Gray crowned Miss Universe Philippines 2018|date=19 Marso 2018|website=Cairns Post|language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.manilastandard.net/news/top-stories/283236/catriona-living-mom-s-dream.html|title=Catriona living mom's dream|access-date=9 Marso 2019|archive-date=27 Nobyembre 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191127180756/http://manilastandard.net/news/top-stories/283236/catriona-living-mom-s-dream.html|url-status=dead|date=17 Disyembre 2018|website=Manila Standard|last=Wang|first=Nickie|language=en}}</ref> Ang kaniyang pangalan ay isinunod sa pangalan ng ina ng kaniyang ama na si Catherine Gray (née Ross), isang imigrante sa [[Kanlurang Australia|Kanlurang Australya]] mula sa Eskosya sa taong 1952 at kay Elsa Magnayon (née Ragas), ang lola niya mula sa kaniyang ina mula sa Oas, Albay, [[Pilipinas]].<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/fashion/buzz/miss-philippines-catriona-gray-bags-miss-universe-2018-title/articleshow/67121868.cms|title=Miss Universe 2018 winner: Miss Philippines Catriona Gray|date=17 Disyembre 2018|access-date=9 Marso 2019|website=The Times of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20260913101751/https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/fashion/buzz/miss-philippines-catriona-gray-bags-miss-universe-2018-title/articleshow/67121868.cms|archive-date=13 Setyembre 2026|language=en}}</ref> Nag-aral si Gray sa Trinity Anglican School sa Cairns kung saan siya ay kapitan ng bahay at isang miyembro ng koro ng paaralan.<ref>{{Cite web |last=Adel |first=Rosette |date=9 Enero 2019 |title=Catriona on Australia's claim over Miss Universe win: I am Miss Philippines |url=https://www.philstar.com/entertainment/2019/01/09/1883657/catriona-australias-claim-over-miss-universe-win-i-am-miss-philippines |archive-url=https://web.archive.org/web/20230118192400/https://www.philstar.com/entertainment/2019/01/09/1883657/catriona-australias-claim-over-miss-universe-win-i-am-miss-philippines |archive-date=18 Enero 2023 |access-date=31 Oktubre 2026 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.centraltelegraph.com.au/news/cairns-beauty-catriona-gray-crowned-miss-universe-/3365010/|title=Qld beauty crowned Miss Universe Philippines|access-date=9 Marso 2019|archive-date=15 Disyembre 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181215225644/https://www.centraltelegraph.com.au/news/cairns-beauty-catriona-gray-crowned-miss-universe-/3365010/|url-status=dead|date=20 Marso 2018|website=Central Telegraph|last=Caldwell|first=Toni|language=en}}</ref> Nakatanggap siya ng sertipiko ng pagtatapos sa teorya ng tugtugin mula sa Berklee College of Music sa [[Boston|Boston, Massachusetts]], at nagkamit din ng sertipiko sa ''outdoor recreation'' pati na rin ng itim na sinturon sa sining pandigma na Choi Kwang-Do.<ref>{{Cite web|url=https://www.journal-news.com/entertainment/miss-universe-2018-who-miss-philippines-catriona-gray-this-year-winner/qxvLxsDbLtxFXOmMYCa8FI/|title=Miss Universe 2018: Who is Miss Philippines Catriona Gray, this year's winner?|last=Ewing|first=Michelle|website=Journal-News|language=en|access-date=9 Marso 2019|archive-date=13 Abril 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190413092236/https://www.journal-news.com/entertainment/miss-universe-2018-who-miss-philippines-catriona-gray-this-year-winner/qxvLxsDbLtxFXOmMYCa8FI/|url-status=dead|date=17 Disyembre 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.esquiremag.ph/women/women-we-love/catriona-gray-is-our-new-miss-universe-philippines-a00203-20180319|title=Thank God for Catriona Gray—Singer, Martial Artist, Advocate, And Now, Miss Universe Philippines|access-date=9 Marso 2019|website=Esquire Philippines|language=en|date=19 Marso 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20190402150129/https://www.esquiremag.ph/women/women-we-love/catriona-gray-is-our-new-miss-universe-philippines-a00203-20180319|archive-date=2 Abril 2019}}</ref> Dagdag dito, si Gray ay naging mang-aawit ng isang banda ng jazz ng kaniyang paaralan; siya rin ay gumanap sa mga lokal na produksyon ng ''[[Miss Saigon]]''.<ref>{{Cite web |last= |first= |date=28 Agosto 2018 |title=Catriona Gray names 3 women she admires |url=https://www.abs-cbn.com/life/08/28/18/catriona-gray-names-3-women-she-admires |archive-url=https://web.archive.org/web/20260831200942/https://www.abs-cbn.com/life/08/28/18/catriona-gray-names-3-women-she-admires |archive-date=31 Agosto 2026 |access-date=31 Oktubre 2026 |website=ABS-CBN Lifestyle |language=en-US}}</ref> Nang siya ay nakapagtapos ng pag-aaral ng sekondarya, lumipat siya sa [[Maynila]] kung saan siya ay nagtrabaho bilang isang modelo para sa mga patalastas.<ref>{{cite news|title=5 Things to Know About Miss Universe 2018 Catriona Gray|url=https://www.eonline.com/ap/news/997154/5-things-to-know-about-miss-universe-2018-catriona-gray|publisher=E! Online|date=16 Disyembre 2018|last=Grossman|first=Lena|access-date=9 Marso 2019|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20181217073025/https://www.eonline.com/ap/news/997154/5-things-to-know-about-miss-universe-2018-catriona-gray|archive-date=17 Disyembre 2018}}</ref> == Mga paligsahan ng kagandahan == Nagimsula ang kaniyang paglahok sa mga patimpalak ng pagandahan noong 1999 nang siya ay nagwagi bilang Little Miss Philippines sa [[Sidney]] sa edad na lima.<ref>{{cite web|url=http://cnnphilippines.com/entertainment/2018/12/17/catriona-gray-miss-universe-2018-little-miss-philippines.html|title=LOOK: Catriona Gray was once Little Miss Philippines|date=10 Abril 2018|language=en|work=[[CNN Philippines]]|access-date=9 Marso 2019|archive-date=18 Disyembre 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181218193717/http://cnnphilippines.com/entertainment/2018/12/17/catriona-gray-miss-universe-2018-little-miss-philippines.html|url-status=dead}}</ref> [[Talaksan:Catriona_Gray_in_New_York,_February_2019.jpg|thumb|Si Gray sa NFL Honors sa [[Atlanta, Georgia|Atlanta]], [[Georgia (estado sa Estados Unidos)|Georgia]] noong Pebrero 2019.]] === Miss World Philippines 2016 === Noong 5 Setyembre 2016, hinirang si Gray bilang isa sa dalawampu't-apat na kandidatang lalahok sa Miss World Philippines 2016.<ref>{{Cite web |last= |first= |date=5 Setyembre 2016 |title=IN PHOTOS: Candidates for Miss World Philippines 2016 |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/145228-photos-miss-world-philippines-candidates-2016/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240711174028/https://www.rappler.com/entertainment/pageants/145228-photos-miss-world-philippines-candidates-2016/ |archive-date=11 Hulyo 2024 |access-date=31 Oktubre 2026 |website=Rappler |language=en}}</ref> Ginanap ang kompetisyon noong 2 Oktubre sa [[Manila Hotel]].<ref>{{Cite web |last=Tantuco |first=Vernise |date=3 Oktubre 2016 |title=Photo recap: Miss World Philippines 2016 coronation night |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/148018-photo-recap-miss-world-philippines-2016/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20220724232916/https://www.rappler.com/entertainment/pageants/148018-photo-recap-miss-world-philippines-2016/ |archive-date=24 Hulyo 2022 |access-date=31 Oktubre 2026 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Sa simula pa lamang ng kompetisyon, nagwagi si Gray ng apat na natatanging parangal—Best in Swimsuit, Best in Evening Gown, Best in Fashion Runway, at Best in Talent—pati na rin ng anim na parangal mula sa mga corporate sponsor ng pageant—Miss FIG Image Gateway, Miss Folded and Hung, Miss Hannah Beach Resort, Miss Figlia, Miss Manila Hotel, at Miss Organique.<ref>{{cite web|url=http://www.thetrendingfacts.com/2018/04/what-are-chances-of-catriona-gray-for.html|title=What are the Chances of Catriona Gray|date=10 Abril 2018|language=en|work=The Trending Facts|access-date=9 Marso 2019|archive-date=31 Mayo 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230531235823/http://www.thetrendingfacts.com/2018/04/what-are-chances-of-catriona-gray-for.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news |date=2 Oktubre 2016 |title=Catriona Gray crowned Miss World Philippines 2016 |language=en |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/147979-miss-world-philippines-2016-winner-catriona-gray/ |url-status=live |access-date=31 Oktubre 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200627193031/https://www.rappler.com/life-and-style/specials/miss-world/philippines/147979-miss-world-philippines-2016-winner-catriona-gray |archive-date=27 Hunyo 2020}}</ref> Sa panghuling kompetisyon, napabilang si Gray sa Top 12 na lumahok sa ''question-and-answer round'', kung saan itinanong sa kanya, "''When you get up in the morning and look in the mirror, what do you see?''". Ang tugon ni Gray na isinalin si wikang Tagalog ay:<ref name="worldph2016">{{cite news |date=3 Oktubre 2016 |title=Miss World Philippines Catriona Gray: 'This is an amazing moment I will never forget' |language=en |work=GMA Lifestyle |publisher=GMA Network |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/content/583594/miss-world-philippines-catriona-gray-this-is-an-amazing-moment-i-will-never-forget/story/ |url-status=live |access-date=31 Oktubre 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190505012446/https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/content/583594/miss-world-philippines-catriona-gray-this-is-an-amazing-moment-i-will-never-forget/story/ |archive-date=5 Mayo 2019}}</ref> {{quote|text=''"Nakikita ko ang isang taong patuloy na nagsisikap na maging mas mahusay. Lagi kong pinagsisikapang maging mas mahusay kaysa noong nakaraang araw—ang gumawa ng mga bagay na humahamon sa akin at lumalampas sa nakasanayan. Isang bagay na nagbibigay sa akin ng malaking kasiyahan ay ang makita sa salamin ang isang taong tumutulong sa komunidad; iyan ang taong nais kong maging sa bawat araw."''|sign=|source=}} Kalaunan ay napabilang si Gray sa limang pinalista na lumahok sa ''final question round'', kung saan ang lahat ng limang pinalista ay tinanong ng parehong tanong na "''Why should you be Miss World Philippines 2016?''" Ang tugon ni Gray na isinalin si wikang Tagalog ay:<ref name="worldph2016" /> {{quote|text=''"Ang pagiging Miss World ay maihahalintulad sa pagtanggap ng isang sulo na nagliliyab dahil sa matinding dedikasyon at layunin. Kung ako ang magiging Miss World Philippines, ilalaan ko ang aking tinig at buong pagkatao upang dalhin ang sulong ito at bigyang-liwanag ang mga kawanggawang layunin—gaya ng aking personal na adbokasiya, ang Paraiso Bright Beginnings Project. Tututukan ko rin ang pagpapasa ng sulong ito upang bigyang-lakas ang iba, dahil naniniwala ako na kung tayo ay magkakaisa, walang kadiliman sa mundong ito na hindi kayang daigin ng ating liwanag."''|sign=|source=}} Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ni Hillarie Parungao si Gray bilang Miss World Philippines 2016.<ref>{{Cite web |last=Ong |first=Wyatt |date=2 Oktubre 2016 |title=FULL LIST: Winners, Miss World Philippines 2016 |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/147998-miss-world-2016-full-list-winners/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260806205826/https://www.rappler.com/entertainment/pageants/147998-miss-world-2016-full-list-winners/ |archive-date=6 Agosto 2026 |access-date=31 Oktubre 2026 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> === Miss World 2016 === Matapos mapanalunan ang kanyang pambansang kompetisyon, nakipagkompetensya si Gray sa Miss World 2016 na ginanap sa MGM National Harbour, sa Oxon Hill, Maryland, Estados Unidos kung saan siya ay umabot sa ikalimang puwesto. Siya ay nanalo ng mga sumusunod na parangal: * Multimedia Award<ref name="awards">{{cite web|url=https://www.pep.ph/news/65629/philippine-bet-catriona-gray-secures-spot-in-top-20-of-miss-world-2016|title=Philippine bet Catriona Gray secures spot in top 20 of Miss World 2016|access-date=2019-03-09|archive-date=2019-04-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20190403204353/https://www.pep.ph/news/65629/philippine-bet-catriona-gray-secures-spot-in-top-20-of-miss-world-2016|url-status=dead}}</ref> * Talent Award (pang-2)<ref name="awards" /> * Top 5 (''Kagandahan na may isang'' proyekto ng ''Layunin'') <ref name="awards" /> === Miss Universe === ==== Binibining Pilipinas 2018 ==== Noong Enero 8, 2018, isinumite ni Gray ang kanyang application form sa tanggapan ng [[Binibining Pilipinas]] sa Araneta Center upang opisyal na sumali sa 2018 national pageant.<ref>{{cite web|url=http://news.abs-cbn.com/life/01/08/18/after-miss-world-catriona-gray-eyes-bb-pilipinas-crown|title=After Miss World, Catriona Gray eyes Bb. Pilipinas crown|work=[[ABS-CBNnews.com]]|date=8 Enero 2018}}</ref> Noong ika -16&nbsp;ng Enero taong 2018, opisyal na tinanggap ng pambansang direktor na si Stella Araneta ang kanyang aplikasyon at kinumpirma na siya ay isa sa mga binibining nakapasok sa patimpalak ng pagandahan na Binibining Pilipinas 2018. Sa kanyang pambansang kasuotan,siya ay nagsuot ng isang damit ng prinsesa na [[Muslim]] mula sa rehiyon ng [[Mindanao]]. Noong ika-18&nbsp;ng Marso taong 2018, siya ay nakoronahan bilang Miss Universe Philippines 2018&nbsp;ng papalabas na titleholder na si Rachel Peters.<ref name="binibini"/><ref>{{cite web|url=http://www.zeibiz.com/2018/03/watch-catriona-gray-named-binibining-pilipinas-2018-miss-universe-winner/|title=Catriona Gray is Binibining Pilipinas 2018 Miss Universe Winner|date=18 Marso 2018|access-date=9 Marso 2019|archive-date=28 Agosto 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180828173608/https://www.zeibiz.com/2018/03/watch-catriona-gray-named-binibining-pilipinas-2018-miss-universe-winner/|url-status=dead}}</ref> Nakuha ni Gray ang sumusunod na mga parangal sa korporasyon at paligsahan: * Pinakamahusay sa National Costume Award * Pinakamahusay sa Evening Gown * Pinakamahusay sa Swimsuit * Miss Jag Denim Queen Award (Endorso) * Miss Ever Bilena Cosmetics Award (Endorso)<ref>{{cite web|url=http://news.abs-cbn.com/entertainment/01/16/18/full-list-official-top-40-candidates-of-bb-pilipinas-2018|title=FULL LIST: Official Top 40 candidates of Bb. Pilipinas 2018|work=[[ABS-CBNnews.com]]|date=16 Enero 2018}}</ref><ref>{{cite news|url=http://news.abs-cbn.com/life/03/18/18/catriona-gray-bags-5-special-awards|title=Catriona Gray bags 5 special awards|publisher=ABS-CBN|date=18 Marso 2018|accessdate=19 March 2018}}</ref> Nakuha rin niya ang sumusunod na mga papremyo ng sikat na paligsahan: * Dairy Queen's Award (Unang Prize) <ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/catrionaelisagray/posts/2073911485960185|title=Catriona Gray|website=www.facebook.com}}</ref> {{Self-published inline|date=Disyembre 2018}} <sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">&#x5D;</sup> * [[Pizza Hut]] 's Award 2018<ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/pizzahutphilippines/posts/congratulations-to-bb-pilipinas-candidate-20-ms-catriona-gray-for-getting-the-mo/10155144443981175/|title=Bb 20, Catriona Gray wins #SayItWithPizzaHut}}</ref> {{Additional citations needed|date=Disyembre 2018}} Sa kasaysayan ng patimpalak ng pagandahan sa Pilipinas, si Gray ang unang Pinay na kumakatawan sa bansa sa parehong [[Miss World]] at [[Miss Universe]], at ang ikalawang kumatawan sa Pilipinas sa dalawang pangunahing international pageant, ang nauna ay si [[Carlene Aguilar]] noong 2005. Sa kanyang pambansang kumpetisyon, tinanong ng [[Embahador ng Estados Unidos sa Pilipinas]] na si Sung Yong Kim ang mga sumusunod: "Matapos ang [[Krisis sa Marawi|bangungot na digmaan]] - Ang [[Marawi]] ngayon ay gumagawa ng paraan upang makabangon muli, ano ang magiging mensahe mo sa mga kabataang babae ng Marawi?":<ref name="binibini"/> {{quote|text=Gray: ''"...My answer and my message to the women is to be strong. As women, we're the head of the household and we have amazing influence, not only in our own families, as mothers, sisters and friends, but also in our community. If we could get the women to stay strong and be that image of strength for the children and the people around them, then once the rebuilding is complete and is underway, the morale of the community will stay strong and high..."''|sign=|source=}} ==== Miss Universe 2018 ==== [[Talaksan:Catriona_Gray_NAIA_welcome_2.jpg|right|thumb|250px|Ang mainit na pagsalubong kay Gray sa [[Paliparang Pandaigdig ng Ninoy Aquino]] sa kaniyang pagbabalik sa Pilipinas matapos na makoronahan bilang Miss Universe 2018.]] Sa pagtatanghal ng pambansang kasuotan, ipinakita ni Gray ang isang beaded na tribong pang kasuotan na nagtatampok ng mga katutubong tribo ng sinaunang mga paganong Pilipino, kasama ang isang malalaking ''[[Parol]]'' pininturahan na Christmas lantern na hinila ng isang roller device. Ang kasuotan ay sinamahan ng isang [[shamanismo]] na sayaw ng makasaysayang paganismo ng [[Babaylan]]. Ang kasuotan ay nakakuha ng parehong suporta at kritisismo, dahil sa napansin na kahirapan sa paglalakad at ang kabiguan ng mga [[LED]] upang gumana, habang binanggit ni Gray ang kanyang sakit sa Scoliosis.<ref name="binibini">{{cite web|url=http://news.abs-cbn.com/life/03/19/18/catriona-gray-to-represent-ph-in-miss-universe-2018|title=Catriona Gray to represent PH in Miss Universe 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/content/647033/catriona-gray-is-the-new-miss-universe-philippines/story/|title=Catriona Gray is the new Miss Universe Philippines!}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.thetrendingfacts.com/2018/04/what-are-chances-of-catriona-gray-for.html|title=What are the chances of Catriona Gray for Miss Universe 2018?|access-date=2019-03-09|archive-date=2023-05-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20230531235823/http://www.thetrendingfacts.com/2018/04/what-are-chances-of-catriona-gray-for.html|url-status=dead}}</ref> Sa paunang yugto sa patimpalak, ginawa ni Catriona ang isang mabagal na galaw na lakad (binigyan ng palayaw na ''lava walk'')<ref>{{Cite web|url=https://www.revelist.com/celebrity/catriona-gray-lava-walk/14294|title=Miss Universe's 'Lava Walk' Makes Kendall Jenner's Runway Stomp Look Even Worse|website=Revelist|language=en|access-date=1 Pebrero 2019|archive-date=2 Pebrero 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190202095510/http://www.revelist.com/celebrity/catriona-gray-lava-walk/14294|url-status=dead}}</ref> sa rampa sa kompetisyong swimwear suot pink swimsuit, na kung saan ay pinuri ng mga [[supermodelo]] na sina [[Tyra Banks]] at Ashley Graham,<ref>{{Cite web|url=https://www.vogue.com/article/miss-universe-2018-catriona-gray-lava-walk-tyra-banks|title=Miss Universe 2018 Catriona Gray Wowed Even Supermodels With Her Walk|website=Vogue|language=en|access-date=5 Enero 2019}}</ref> isang fashion commentator at mga [[Netizen|manonood sa Internet]].<ref>{{cite news|last1=MARQUEZ|first1=CONSUELO|title=Netizens hail Miss Philippines Catriona Gray's 'slow-mo' walk in swimwear competition|url=http://www.asiaone.com/entertainment/netizens-hail-miss-philippines-catriona-grays-slow-mo-walk-swimwear-competition|accessdate=17 Disyembre 2018|work=Asia News Network|publisher=Asiaone.com|date=14 Disyembre 2018|archive-date=16 Disyembre 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181216220506/http://www.asiaone.com/entertainment/netizens-hail-miss-philippines-catriona-grays-slow-mo-walk-swimwear-competition|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|last1=Archana|first1=KC|title=No One Can Get Over Miss Philippines Catriona Gray's Slow-Mo Turn At Miss Universe 2018 Prelims|url=https://m.indiatimes.com/trending/no-one-can-get-over-miss-philippines-catriona-gray-s-slow-mo-turn-at-miss-universe-2018-prelims-358549.html|accessdate=17 Disyembre 2018|work=Indiatimes Lifestyle Network|publisher=indiatimes.com|date=14 Disyembre 2018}}</ref> Si Gray ay kumakatawan sa Pilipinas sa 2018 Miss Universe noong ika-17&nbsp;ng Disyembre taong 2018 na ginanap sa IMPACT Arena, Muang Thong Thani sa lalawigan ng Nonthaburi, [[Thailand]]. Sa unang tanong at sagot sa unang round, tinanong si Grey ng host na si [[Steve Harvey]], "Kamakailan ang [[Canada]] ay sumali sa [[Uruguay]] bilang pangalawang bansa sa mundo upang gawing ligal ang marihuwana. Ano ang iyong pananaw sa pagiging ligal ng marihuwana?"<ref name="Philstar: World → Universe">{{Cite news|url=https://www.philstar.com/entertainment/2018/12/17/1877747/world-universe-catriona-gray-now-fourth-filipina-miss-universe|title=From world to universe: Catriona Gray is now fourth Filipina Miss Universe|last=Adel|first=Rosette|date=17 Disyembre 2018|work=Philstar Global|access-date=17 Disyembre 2018|publisher=STAR Group of Publications|language=en-US}}</ref> Tumugon siya: <blockquote> ''Ako para sa mga ito ay ginagamit para sa medikal na paggamit, ngunit hindi kaya para sa recreational paggamit.'' ''Dahil sa tingin ko kung ang mga tao ay magtatalo: Kung gayon, ano ang tungkol sa alak at sigarilyo?'' ''Well, lahat ng bagay ay mabuti ngunit sa moderation.'' <ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.philstar.com/headlines/2018/12/17/1877760/full-text-miss-universe-2018-qa-top-5-final-3|title=FULL TEXT: Miss Universe 2018 Q&A with top 5, final 3|last=Cabico|first=Gaea Katreena|date=December 17, 2018|website=philstar.com|archive-url=|archive-date=|access-date=}}</ref></blockquote> Sa pinakahuling katanungan ng patimpalak, ang nangungunang tatlong kalahok ay tinanong ng parehong tanong ni Harvey: "Ano ang pinakamahalagang aral na natutuhan mo sa iyong buhay at paano mo ito ilalapat sa iyong panahon bilang Miss Universe?" Sumagot siya: <blockquote> ''I work a lot in the slums of Tondo, Manila and the life there is very... it's poor and it's very sad. And I’ve always taught myself to look for the beauty in it; to look in the beauty in the faces of the children, and to be grateful. And I would bring this aspect as a Miss Universe to see situations with a silver lining, and to assess where I could give something, where I could provide something as a spokesperson. And this I think if I could also teach people to be grateful, we could have an amazing world where negativity could not grow and foster, and children will have a smile on their faces.''<ref name=":0" /> </blockquote> Sa katapusan ng kaganapan, nanalo si Gray sa patimpalak at nakoronahan ng kanyang hinalinhan, si Demi-Leigh Nel-Peters ng [[South Africa|Timog Aprika]]. Siya ang ikaapat na Pinay na Miss Universe matapos sina [[Gloria Diaz]] noong 1969, Margie Moran noong 1973 at si [[Pia Wurtzbach]] noong [[Miss Universe 2015|2015]].<ref name="Philstar: World → Universe"/><ref>https://www.bbc.com/news/world-asia-46588860</ref> == Diskograpiya == === Singles === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" ! scope="col" style="width:10em;" | Pamagat ! scope="col" style="width:17em;" | Mga Detalye |- ! scope="row" | ''Nandito kami sa Magkasama'' | * Inilabas: Nobyembre 23, 2018 * Label: Young Focus para sa Edukasyon at Pag-unlad, Marcus Davis Jr. * Format: digital download , streaming |} ==Mga nota== {{reflist|group=fn}} == Mga sanggunian == <references responsive></references>{{Portada|Philippines}} == Mga panlabas na kawing == * {{Facebook|catrionaelisagray}} {{S-start}} {{S-ach}} {{S-bef|before={{Flagicon|South Africa}} [[Demi-Leigh Tebow|Demi-Leigh Nel-Peters]]}} {{s-ttl|title=[[Miss Universe]]|years=[[Miss Universe 2018|2018]]}} {{s-aft|after={{Flagicon|South Africa}} [[Zozibini Tunzi]]}} {{S-bef|before=[[Rachel Peters]]}} {{s-ttl|title=[[Binibining Pilipinas|Miss Universe Philippines]]|years=[[Binibining Pilipinas 2018|2018]]}} {{S-aft|after=[[Gazini Ganados]]}} {{S-bef|before=[[Hillarie Parungao]]}} {{s-ttl|title=[[Miss World Philippines]]|years=[[Miss World Philippines 2016|2016]]}} {{S-aft|after=[[Laura Lehmann]]}} {{S-end}}{{Miss Universe titleholders}} [[Kategorya:Nabubuhay na mga tao]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1994]] [[Kategorya:Miss Universe 2018]] [[Kategorya:Mga Pilipinang nanalo sa patimpalak ng kagandahan]] [[Kategorya:Miss Universe]] [[Kategorya:Mga Pilipinong liping-Australia]] i9plkcnlbpj9fkb6agy5z3iq97i729i 2238094 2238091 2026-10-31T01:17:15Z Allyriana000 119761 2238094 wikitext text/x-wiki {{Infobox pageant titleholder |name=Catriona Gray |image=Catriona Gray in January 2026 (cropped).jpg |caption=Si Gray noong Enero 2026 |birth_name={{nowrap|Catriona Elisa Gray}}<ref group="fn" name="sur"/> |title=Miss World Philippines 2016<br>Miss Universe Philippines 2018<br>Miss Universe 2018 |nationalcompetition=<!-- Please DO NOT ADD the special awards that she won and do not change her placement for Miss World 2016, there is no exact source saying that Catriona Gray was the Third Runner-up! --> [[Miss World Philippines 2016]]<br> (Panalo) <br>[[Miss World 2016]]<br> (Pasok sa nangungunang 5) <br>[[Binibining Pilipinas 2018]]<br> (Panalo)<br>[[Miss Universe 2018]]<br>(Panalo) |birth_date={{Birth date and age |df=yes|1994|01|06}} |birth_place=Cairns, [[Queensland]], [[Australia]] |height={{height|ft=5|in=10.5}} |eye_color=Kayumanggi |hair_color=Kayumanggi }} Si '''Catriona Elisa Gray'''{{#tag:ref|Ipinanganak si Catriona Gray sa Australya, kung kaya hindi niya ina-angkin ang kanyang panggitnang pangalan na Magnayon.|group = fn|name = sur}} (ipinanganak noong 6 Enero 1994) ay isang [[Mga Pilipino|Pilipinang]] modelo, aktres, mang-aawit, ''visual artist'',<ref>{{Cite web|url=https://www.realliving.com.ph/lifestyle/did-you-know-that-catriona-gray-is-an-awesome-artist-a1622-20180319|title=Miss Universe Philippines Catriona Gray Is An Awesome Artist|last=Fernandez|first=M. A.|website=Real Living|language=en|access-date=9 Marso 2019|date=19 Marso 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20241211005915/https://www.realliving.com.ph/lifestyle/did-you-know-that-catriona-gray-is-an-awesome-artist-a1622-20180319|archive-date=11 Disyembre 2024}}</ref> at ''beauty pageant titleholder'' na noon ay nakoronahan bilang [[Miss Universe 2018|Miss Universe 2018.]] Siya ang ika-apat na Pinay na nanalo sa nasabing patimpalak. Bago siya nakoronahan bilang Miss Universe, siya ay unang nagwagi at nakoronahan bilang [[Miss World Philippines 2016]].<ref>{{Cite web|url=http://www.rappler.com//life-and-style/specials/miss-world/philippines/147998-miss-world-2016-full-list-winners|title=FULL LIST: Winners, Miss World Philippines 2016|last=|website=[[Rappler]]|language=en|access-date=9 Marso 2019|date=2 Oktubre 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20230120200307/https://www.rappler.com/entertainment/pageants/147998-miss-world-2016-full-list-winners/|archive-date=20 Enero 2023}}</ref> == Buhay at pag-aaral == Ipinanganak si Catriona Elisa Gray sa Cairns, [[Queensland]], Australya noong 6 Enero 1994 sa amang [[Scotland|Eskoses]] na si Ian Gray, mula sa Fraserburgh, at isang Pilipinang ina na si Normita Ragas Magnayon na tubong [[Oas, Albay|Oas]], [[Albay]].<ref>{{cite web|url=http://www.cairnspost.com.au/news/cairns/cairns-beauty-catriona-gray-crowned-miss-universe-philippines-2018/news-story/47e3c92372797f8649b74db23563374d|title=Cairns beauty Catriona Gray crowned Miss Universe Philippines 2018|date=19 Marso 2018|website=Cairns Post|language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.manilastandard.net/news/top-stories/283236/catriona-living-mom-s-dream.html|title=Catriona living mom's dream|access-date=9 Marso 2019|archive-date=27 Nobyembre 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191127180756/http://manilastandard.net/news/top-stories/283236/catriona-living-mom-s-dream.html|url-status=dead|date=17 Disyembre 2018|website=Manila Standard|last=Wang|first=Nickie|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Tenorio Jr. |first=Büm D. |date=23 Disyembre 2018 |title=Miss Universe 2018 Catriona Elisa Gray: Hail, the queen! |url=https://www.philstar.com/lifestyle/allure/2018/12/23/1879151/miss-universe-2018-catriona-elisa-grayhail-queen |archive-url=https://web.archive.org/web/20260913104309/https://www.philstar.com/lifestyle/allure/2018/12/23/1879151/miss-universe-2018-catriona-elisa-grayhail-queen |archive-date=13 Setyembre 2026 |access-date=31 Oktubre 2026 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> Ang kaniyang pangalan ay isinunod sa pangalan ng ina ng kaniyang ama na si Catherine Gray (née Ross), isang imigrante sa [[Kanlurang Australia|Kanlurang Australya]] mula sa Eskosya sa taong 1952 at kay Elsa Magnayon (née Ragas), ang lola niya mula sa kaniyang ina mula sa Oas, Albay, [[Pilipinas]].<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/fashion/buzz/miss-philippines-catriona-gray-bags-miss-universe-2018-title/articleshow/67121868.cms|title=Miss Universe 2018 winner: Miss Philippines Catriona Gray|date=17 Disyembre 2018|access-date=9 Marso 2019|website=The Times of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20260913101751/https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/fashion/buzz/miss-philippines-catriona-gray-bags-miss-universe-2018-title/articleshow/67121868.cms|archive-date=13 Setyembre 2026|language=en}}</ref> Nag-aral si Gray sa Trinity Anglican School sa Cairns kung saan siya ay kapitan ng bahay at isang miyembro ng koro ng paaralan.<ref>{{Cite web |last=Adel |first=Rosette |date=9 Enero 2019 |title=Catriona on Australia's claim over Miss Universe win: I am Miss Philippines |url=https://www.philstar.com/entertainment/2019/01/09/1883657/catriona-australias-claim-over-miss-universe-win-i-am-miss-philippines |archive-url=https://web.archive.org/web/20230118192400/https://www.philstar.com/entertainment/2019/01/09/1883657/catriona-australias-claim-over-miss-universe-win-i-am-miss-philippines |archive-date=18 Enero 2023 |access-date=31 Oktubre 2026 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.centraltelegraph.com.au/news/cairns-beauty-catriona-gray-crowned-miss-universe-/3365010/|title=Qld beauty crowned Miss Universe Philippines|access-date=9 Marso 2019|archive-date=15 Disyembre 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181215225644/https://www.centraltelegraph.com.au/news/cairns-beauty-catriona-gray-crowned-miss-universe-/3365010/|url-status=dead|date=20 Marso 2018|website=Central Telegraph|last=Caldwell|first=Toni|language=en}}</ref> Nakatanggap siya ng sertipiko ng pagtatapos sa teorya ng tugtugin mula sa Berklee College of Music sa [[Boston|Boston, Massachusetts]], at nagkamit din ng sertipiko sa ''outdoor recreation'' pati na rin ng itim na sinturon sa sining pandigma na Choi Kwang-Do.<ref>{{Cite web|url=https://www.journal-news.com/entertainment/miss-universe-2018-who-miss-philippines-catriona-gray-this-year-winner/qxvLxsDbLtxFXOmMYCa8FI/|title=Miss Universe 2018: Who is Miss Philippines Catriona Gray, this year's winner?|last=Ewing|first=Michelle|website=Journal-News|language=en|access-date=9 Marso 2019|archive-date=13 Abril 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190413092236/https://www.journal-news.com/entertainment/miss-universe-2018-who-miss-philippines-catriona-gray-this-year-winner/qxvLxsDbLtxFXOmMYCa8FI/|url-status=dead|date=17 Disyembre 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.esquiremag.ph/women/women-we-love/catriona-gray-is-our-new-miss-universe-philippines-a00203-20180319|title=Thank God for Catriona Gray—Singer, Martial Artist, Advocate, And Now, Miss Universe Philippines|access-date=9 Marso 2019|website=Esquire Philippines|language=en|date=19 Marso 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20190402150129/https://www.esquiremag.ph/women/women-we-love/catriona-gray-is-our-new-miss-universe-philippines-a00203-20180319|archive-date=2 Abril 2019}}</ref> Dagdag dito, si Gray ay naging mang-aawit ng isang banda ng jazz ng kaniyang paaralan; siya rin ay gumanap sa mga lokal na produksyon ng ''[[Miss Saigon]]''.<ref>{{Cite web |last= |first= |date=28 Agosto 2018 |title=Catriona Gray names 3 women she admires |url=https://www.abs-cbn.com/life/08/28/18/catriona-gray-names-3-women-she-admires |archive-url=https://web.archive.org/web/20260831200942/https://www.abs-cbn.com/life/08/28/18/catriona-gray-names-3-women-she-admires |archive-date=31 Agosto 2026 |access-date=31 Oktubre 2026 |website=ABS-CBN Lifestyle |language=en-US}}</ref> Nang siya ay nakapagtapos ng pag-aaral ng sekondarya, lumipat siya sa [[Maynila]] kung saan siya ay nagtrabaho bilang isang modelo para sa mga patalastas.<ref>{{cite news|title=5 Things to Know About Miss Universe 2018 Catriona Gray|url=https://www.eonline.com/ap/news/997154/5-things-to-know-about-miss-universe-2018-catriona-gray|publisher=E! Online|date=16 Disyembre 2018|last=Grossman|first=Lena|access-date=9 Marso 2019|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20181217073025/https://www.eonline.com/ap/news/997154/5-things-to-know-about-miss-universe-2018-catriona-gray|archive-date=17 Disyembre 2018}}</ref> == Mga paligsahan ng kagandahan == Nagimsula ang kaniyang paglahok sa mga patimpalak ng pagandahan noong 1999 nang siya ay nagwagi bilang Little Miss Philippines sa [[Sidney]] sa edad na lima.<ref>{{cite web|url=http://cnnphilippines.com/entertainment/2018/12/17/catriona-gray-miss-universe-2018-little-miss-philippines.html|title=LOOK: Catriona Gray was once Little Miss Philippines|date=10 Abril 2018|language=en|work=[[CNN Philippines]]|access-date=9 Marso 2019|archive-date=18 Disyembre 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181218193717/http://cnnphilippines.com/entertainment/2018/12/17/catriona-gray-miss-universe-2018-little-miss-philippines.html|url-status=dead}}</ref> [[Talaksan:Catriona_Gray_in_New_York,_February_2019.jpg|thumb|Si Gray sa NFL Honors sa [[Atlanta, Georgia|Atlanta]], [[Georgia (estado sa Estados Unidos)|Georgia]] noong Pebrero 2019.]] === Miss World Philippines 2016 === Noong 5 Setyembre 2016, hinirang si Gray bilang isa sa dalawampu't-apat na kandidatang lalahok sa Miss World Philippines 2016.<ref>{{Cite web |last= |first= |date=5 Setyembre 2016 |title=IN PHOTOS: Candidates for Miss World Philippines 2016 |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/145228-photos-miss-world-philippines-candidates-2016/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240711174028/https://www.rappler.com/entertainment/pageants/145228-photos-miss-world-philippines-candidates-2016/ |archive-date=11 Hulyo 2024 |access-date=31 Oktubre 2026 |website=Rappler |language=en}}</ref> Ginanap ang kompetisyon noong 2 Oktubre sa [[Manila Hotel]].<ref>{{Cite web |last=Tantuco |first=Vernise |date=3 Oktubre 2016 |title=Photo recap: Miss World Philippines 2016 coronation night |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/148018-photo-recap-miss-world-philippines-2016/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20220724232916/https://www.rappler.com/entertainment/pageants/148018-photo-recap-miss-world-philippines-2016/ |archive-date=24 Hulyo 2022 |access-date=31 Oktubre 2026 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Sa simula pa lamang ng kompetisyon, nagwagi si Gray ng apat na natatanging parangal—Best in Swimsuit, Best in Evening Gown, Best in Fashion Runway, at Best in Talent—pati na rin ng anim na parangal mula sa mga corporate sponsor ng pageant—Miss FIG Image Gateway, Miss Folded and Hung, Miss Hannah Beach Resort, Miss Figlia, Miss Manila Hotel, at Miss Organique.<ref>{{cite web|url=http://www.thetrendingfacts.com/2018/04/what-are-chances-of-catriona-gray-for.html|title=What are the Chances of Catriona Gray|date=10 Abril 2018|language=en|work=The Trending Facts|access-date=9 Marso 2019|archive-date=31 Mayo 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230531235823/http://www.thetrendingfacts.com/2018/04/what-are-chances-of-catriona-gray-for.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news |date=2 Oktubre 2016 |title=Catriona Gray crowned Miss World Philippines 2016 |language=en |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/147979-miss-world-philippines-2016-winner-catriona-gray/ |url-status=live |access-date=31 Oktubre 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200627193031/https://www.rappler.com/life-and-style/specials/miss-world/philippines/147979-miss-world-philippines-2016-winner-catriona-gray |archive-date=27 Hunyo 2020}}</ref> Sa panghuling kompetisyon, napabilang si Gray sa Top 12 na lumahok sa ''question-and-answer round'', kung saan itinanong sa kanya, "''When you get up in the morning and look in the mirror, what do you see?''". Ang tugon ni Gray na isinalin si wikang Tagalog ay:<ref name="worldph2016">{{cite news |date=3 Oktubre 2016 |title=Miss World Philippines Catriona Gray: 'This is an amazing moment I will never forget' |language=en |work=GMA Lifestyle |publisher=GMA Network |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/content/583594/miss-world-philippines-catriona-gray-this-is-an-amazing-moment-i-will-never-forget/story/ |url-status=live |access-date=31 Oktubre 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190505012446/https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/content/583594/miss-world-philippines-catriona-gray-this-is-an-amazing-moment-i-will-never-forget/story/ |archive-date=5 Mayo 2019}}</ref> {{quote|text=''"Nakikita ko ang isang taong patuloy na nagsisikap na maging mas mahusay. Lagi kong pinagsisikapang maging mas mahusay kaysa noong nakaraang araw—ang gumawa ng mga bagay na humahamon sa akin at lumalampas sa nakasanayan. Isang bagay na nagbibigay sa akin ng malaking kasiyahan ay ang makita sa salamin ang isang taong tumutulong sa komunidad; iyan ang taong nais kong maging sa bawat araw."''|sign=|source=}} Kalaunan ay napabilang si Gray sa limang pinalista na lumahok sa ''final question round'', kung saan ang lahat ng limang pinalista ay tinanong ng parehong tanong na "''Why should you be Miss World Philippines 2016?''" Ang tugon ni Gray na isinalin si wikang Tagalog ay:<ref name="worldph2016" /> {{quote|text=''"Ang pagiging Miss World ay maihahalintulad sa pagtanggap ng isang sulo na nagliliyab dahil sa matinding dedikasyon at layunin. Kung ako ang magiging Miss World Philippines, ilalaan ko ang aking tinig at buong pagkatao upang dalhin ang sulong ito at bigyang-liwanag ang mga kawanggawang layunin—gaya ng aking personal na adbokasiya, ang Paraiso Bright Beginnings Project. Tututukan ko rin ang pagpapasa ng sulong ito upang bigyang-lakas ang iba, dahil naniniwala ako na kung tayo ay magkakaisa, walang kadiliman sa mundong ito na hindi kayang daigin ng ating liwanag."''|sign=|source=}} Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ni Hillarie Parungao si Gray bilang Miss World Philippines 2016.<ref>{{Cite web |last=Ong |first=Wyatt |date=2 Oktubre 2016 |title=FULL LIST: Winners, Miss World Philippines 2016 |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/147998-miss-world-2016-full-list-winners/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260806205826/https://www.rappler.com/entertainment/pageants/147998-miss-world-2016-full-list-winners/ |archive-date=6 Agosto 2026 |access-date=31 Oktubre 2026 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Noong 3 Setyembre 2017, kinoronahan niya si Laura Lehmann bilang kaniyang kahalili sa [[Miss World Philippines 2017]].<ref>{{Cite web |date=3 Setyembre 2017 |title=FULL LIST: Winners, Miss World Philippines 2017 |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/180956-full-list-winners-miss-world-philippines-2017/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210624195148/https://www.rappler.com/entertainment/pageants/full-list-winners-miss-world-philippines-2017 |archive-date=24 Hunyo 2021 |access-date=31 Oktubre 2026 |website=Rappler |language=en}}</ref> === Miss World 2016 === {{Main|Miss World 2016}} Bilang Miss World Philippines 2016, lumahok si Gray sa Miss World 2016 na ginanap sa MGM National Harbour, sa Oxon Hill, Maryland, Estados Unidos noong 18 Disyembre 2016.<ref>{{Cite web |last=Ligunas |first=Meryl |date=13 Disyembre 2016 |title=Megan Young leaves for the US to host Miss World 2016 |url=https://www.gmanetwork.com/entertainment/showbiznews/megan-young-leaves-for-the-us-to-host-miss-world-2016/27476/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20261031010108/https://www.gmanetwork.com/entertainment/showbiznews/megan-young-leaves-for-the-us-to-host-miss-world-2016/27476/ |archive-date=31 Oktubre 2026 |access-date=31 Oktubre 2026 |website=GMA Entertainment |publisher=[[GMA Network]] |language=en}}</ref> Sa mga patimpalak bago ang mismong kompetisyon, napanalunan ni Gray ang Multimedia Award, pumangalawa sa Talent Competition, at nakapasok sa Top 5 para sa Beauty with a Purpose.<ref>{{Cite web |last=Villano |first=Alexa |date=18 Disyembre 2016 |title=PH bet Catriona Gray wins multimedia challenge in Miss World 2016 |url=https://www.rappler.com/culture-desk/155858-catriona-gray-wins-multimedia-challenge-miss-world-2016/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20261031010753/https://www.rappler.com/culture-desk/155858-catriona-gray-wins-multimedia-challenge-miss-world-2016/ |archive-date=31 Oktubre 2026 |access-date=31 Oktubre 2026 |website=Rappler |language=en-US}}</ref><ref name="awards">{{cite web|url=https://www.pep.ph/news/65629/philippine-bet-catriona-gray-secures-spot-in-top-20-of-miss-world-2016|title=Philippine bet Catriona Gray secures spot in top 20 of Miss World 2016|access-date=9 Marso 2019|archive-date=3 Abril 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190403204353/https://www.pep.ph/news/65629/philippine-bet-catriona-gray-secures-spot-in-top-20-of-miss-world-2016|url-status=dead|date=18 Disyembre 2016|website=Philippine Entertainment Portal|last=Tuazon|first=Nikko|language=en}}</ref> Bilang nagwagi sa Multimedia Challenge, pakusang nakapasok si Gray sa Top 20 sa panghuling kompetisyon.<ref>{{Cite web |last=Adel |first=Rosette |date=18 Disyembre 2016 |title=Philippine bet Catriona Gray enters top 20 of Miss World 2016 |url=https://www.philstar.com/entertainment/2016/12/18/1654652/philippine-bet-catriona-gray-enters-top-20-miss-world-2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161219124309/https://www.philstar.com/entertainment/2016/12/18/1654652/philippine-bet-catriona-gray-enters-top-20-miss-world-2016 |archive-date=19 Disyembre 2016 |access-date=31 Oktubre 2026 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> === Miss Universe === ==== Binibining Pilipinas 2018 ==== Noong Enero 8, 2018, isinumite ni Gray ang kanyang application form sa tanggapan ng [[Binibining Pilipinas]] sa Araneta Center upang opisyal na sumali sa 2018 national pageant.<ref>{{cite web|url=http://news.abs-cbn.com/life/01/08/18/after-miss-world-catriona-gray-eyes-bb-pilipinas-crown|title=After Miss World, Catriona Gray eyes Bb. Pilipinas crown|work=[[ABS-CBNnews.com]]|date=8 Enero 2018}}</ref> Noong ika -16&nbsp;ng Enero taong 2018, opisyal na tinanggap ng pambansang direktor na si Stella Araneta ang kanyang aplikasyon at kinumpirma na siya ay isa sa mga binibining nakapasok sa patimpalak ng pagandahan na Binibining Pilipinas 2018. Sa kanyang pambansang kasuotan,siya ay nagsuot ng isang damit ng prinsesa na [[Muslim]] mula sa rehiyon ng [[Mindanao]]. Noong ika-18&nbsp;ng Marso taong 2018, siya ay nakoronahan bilang Miss Universe Philippines 2018&nbsp;ng papalabas na titleholder na si Rachel Peters.<ref name="binibini"/><ref>{{cite web|url=http://www.zeibiz.com/2018/03/watch-catriona-gray-named-binibining-pilipinas-2018-miss-universe-winner/|title=Catriona Gray is Binibining Pilipinas 2018 Miss Universe Winner|date=18 Marso 2018|access-date=9 Marso 2019|archive-date=28 Agosto 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180828173608/https://www.zeibiz.com/2018/03/watch-catriona-gray-named-binibining-pilipinas-2018-miss-universe-winner/|url-status=dead}}</ref> Nakuha ni Gray ang sumusunod na mga parangal sa korporasyon at paligsahan: * Pinakamahusay sa National Costume Award * Pinakamahusay sa Evening Gown * Pinakamahusay sa Swimsuit * Miss Jag Denim Queen Award (Endorso) * Miss Ever Bilena Cosmetics Award (Endorso)<ref>{{cite web|url=http://news.abs-cbn.com/entertainment/01/16/18/full-list-official-top-40-candidates-of-bb-pilipinas-2018|title=FULL LIST: Official Top 40 candidates of Bb. Pilipinas 2018|work=[[ABS-CBNnews.com]]|date=16 Enero 2018}}</ref><ref>{{cite news|url=http://news.abs-cbn.com/life/03/18/18/catriona-gray-bags-5-special-awards|title=Catriona Gray bags 5 special awards|publisher=ABS-CBN|date=18 Marso 2018|accessdate=19 March 2018}}</ref> Nakuha rin niya ang sumusunod na mga papremyo ng sikat na paligsahan: * Dairy Queen's Award (Unang Prize) <ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/catrionaelisagray/posts/2073911485960185|title=Catriona Gray|website=www.facebook.com}}</ref> {{Self-published inline|date=Disyembre 2018}} <sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">&#x5D;</sup> * [[Pizza Hut]] 's Award 2018<ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/pizzahutphilippines/posts/congratulations-to-bb-pilipinas-candidate-20-ms-catriona-gray-for-getting-the-mo/10155144443981175/|title=Bb 20, Catriona Gray wins #SayItWithPizzaHut}}</ref> {{Additional citations needed|date=Disyembre 2018}} Sa kasaysayan ng patimpalak ng pagandahan sa Pilipinas, si Gray ang unang Pinay na kumakatawan sa bansa sa parehong [[Miss World]] at [[Miss Universe]], at ang ikalawang kumatawan sa Pilipinas sa dalawang pangunahing international pageant, ang nauna ay si [[Carlene Aguilar]] noong 2005. Sa kanyang pambansang kumpetisyon, tinanong ng [[Embahador ng Estados Unidos sa Pilipinas]] na si Sung Yong Kim ang mga sumusunod: "Matapos ang [[Krisis sa Marawi|bangungot na digmaan]] - Ang [[Marawi]] ngayon ay gumagawa ng paraan upang makabangon muli, ano ang magiging mensahe mo sa mga kabataang babae ng Marawi?":<ref name="binibini"/> {{quote|text=Gray: ''"...My answer and my message to the women is to be strong. As women, we're the head of the household and we have amazing influence, not only in our own families, as mothers, sisters and friends, but also in our community. If we could get the women to stay strong and be that image of strength for the children and the people around them, then once the rebuilding is complete and is underway, the morale of the community will stay strong and high..."''|sign=|source=}} ==== Miss Universe 2018 ==== [[Talaksan:Catriona_Gray_NAIA_welcome_2.jpg|right|thumb|250px|Ang mainit na pagsalubong kay Gray sa [[Paliparang Pandaigdig ng Ninoy Aquino]] sa kaniyang pagbabalik sa Pilipinas matapos na makoronahan bilang Miss Universe 2018.]] Sa pagtatanghal ng pambansang kasuotan, ipinakita ni Gray ang isang beaded na tribong pang kasuotan na nagtatampok ng mga katutubong tribo ng sinaunang mga paganong Pilipino, kasama ang isang malalaking ''[[Parol]]'' pininturahan na Christmas lantern na hinila ng isang roller device. Ang kasuotan ay sinamahan ng isang [[shamanismo]] na sayaw ng makasaysayang paganismo ng [[Babaylan]]. Ang kasuotan ay nakakuha ng parehong suporta at kritisismo, dahil sa napansin na kahirapan sa paglalakad at ang kabiguan ng mga [[LED]] upang gumana, habang binanggit ni Gray ang kanyang sakit sa Scoliosis.<ref name="binibini">{{cite web|url=http://news.abs-cbn.com/life/03/19/18/catriona-gray-to-represent-ph-in-miss-universe-2018|title=Catriona Gray to represent PH in Miss Universe 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/content/647033/catriona-gray-is-the-new-miss-universe-philippines/story/|title=Catriona Gray is the new Miss Universe Philippines!}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.thetrendingfacts.com/2018/04/what-are-chances-of-catriona-gray-for.html|title=What are the chances of Catriona Gray for Miss Universe 2018?|access-date=2019-03-09|archive-date=2023-05-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20230531235823/http://www.thetrendingfacts.com/2018/04/what-are-chances-of-catriona-gray-for.html|url-status=dead}}</ref> Sa paunang yugto sa patimpalak, ginawa ni Catriona ang isang mabagal na galaw na lakad (binigyan ng palayaw na ''lava walk'')<ref>{{Cite web|url=https://www.revelist.com/celebrity/catriona-gray-lava-walk/14294|title=Miss Universe's 'Lava Walk' Makes Kendall Jenner's Runway Stomp Look Even Worse|website=Revelist|language=en|access-date=1 Pebrero 2019|archive-date=2 Pebrero 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190202095510/http://www.revelist.com/celebrity/catriona-gray-lava-walk/14294|url-status=dead}}</ref> sa rampa sa kompetisyong swimwear suot pink swimsuit, na kung saan ay pinuri ng mga [[supermodelo]] na sina [[Tyra Banks]] at Ashley Graham,<ref>{{Cite web|url=https://www.vogue.com/article/miss-universe-2018-catriona-gray-lava-walk-tyra-banks|title=Miss Universe 2018 Catriona Gray Wowed Even Supermodels With Her Walk|website=Vogue|language=en|access-date=5 Enero 2019}}</ref> isang fashion commentator at mga [[Netizen|manonood sa Internet]].<ref>{{cite news|last1=MARQUEZ|first1=CONSUELO|title=Netizens hail Miss Philippines Catriona Gray's 'slow-mo' walk in swimwear competition|url=http://www.asiaone.com/entertainment/netizens-hail-miss-philippines-catriona-grays-slow-mo-walk-swimwear-competition|accessdate=17 Disyembre 2018|work=Asia News Network|publisher=Asiaone.com|date=14 Disyembre 2018|archive-date=16 Disyembre 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181216220506/http://www.asiaone.com/entertainment/netizens-hail-miss-philippines-catriona-grays-slow-mo-walk-swimwear-competition|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|last1=Archana|first1=KC|title=No One Can Get Over Miss Philippines Catriona Gray's Slow-Mo Turn At Miss Universe 2018 Prelims|url=https://m.indiatimes.com/trending/no-one-can-get-over-miss-philippines-catriona-gray-s-slow-mo-turn-at-miss-universe-2018-prelims-358549.html|accessdate=17 Disyembre 2018|work=Indiatimes Lifestyle Network|publisher=indiatimes.com|date=14 Disyembre 2018}}</ref> Si Gray ay kumakatawan sa Pilipinas sa 2018 Miss Universe noong ika-17&nbsp;ng Disyembre taong 2018 na ginanap sa IMPACT Arena, Muang Thong Thani sa lalawigan ng Nonthaburi, [[Thailand]]. Sa unang tanong at sagot sa unang round, tinanong si Grey ng host na si [[Steve Harvey]], "Kamakailan ang [[Canada]] ay sumali sa [[Uruguay]] bilang pangalawang bansa sa mundo upang gawing ligal ang marihuwana. Ano ang iyong pananaw sa pagiging ligal ng marihuwana?"<ref name="Philstar: World → Universe">{{Cite news|url=https://www.philstar.com/entertainment/2018/12/17/1877747/world-universe-catriona-gray-now-fourth-filipina-miss-universe|title=From world to universe: Catriona Gray is now fourth Filipina Miss Universe|last=Adel|first=Rosette|date=17 Disyembre 2018|work=Philstar Global|access-date=17 Disyembre 2018|publisher=STAR Group of Publications|language=en-US}}</ref> Tumugon siya: <blockquote> ''Ako para sa mga ito ay ginagamit para sa medikal na paggamit, ngunit hindi kaya para sa recreational paggamit.'' ''Dahil sa tingin ko kung ang mga tao ay magtatalo: Kung gayon, ano ang tungkol sa alak at sigarilyo?'' ''Well, lahat ng bagay ay mabuti ngunit sa moderation.'' <ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.philstar.com/headlines/2018/12/17/1877760/full-text-miss-universe-2018-qa-top-5-final-3|title=FULL TEXT: Miss Universe 2018 Q&A with top 5, final 3|last=Cabico|first=Gaea Katreena|date=December 17, 2018|website=philstar.com|archive-url=|archive-date=|access-date=}}</ref></blockquote> Sa pinakahuling katanungan ng patimpalak, ang nangungunang tatlong kalahok ay tinanong ng parehong tanong ni Harvey: "Ano ang pinakamahalagang aral na natutuhan mo sa iyong buhay at paano mo ito ilalapat sa iyong panahon bilang Miss Universe?" Sumagot siya: <blockquote> ''I work a lot in the slums of Tondo, Manila and the life there is very... it's poor and it's very sad. And I’ve always taught myself to look for the beauty in it; to look in the beauty in the faces of the children, and to be grateful. And I would bring this aspect as a Miss Universe to see situations with a silver lining, and to assess where I could give something, where I could provide something as a spokesperson. And this I think if I could also teach people to be grateful, we could have an amazing world where negativity could not grow and foster, and children will have a smile on their faces.''<ref name=":0" /> </blockquote> Sa katapusan ng kaganapan, nanalo si Gray sa patimpalak at nakoronahan ng kanyang hinalinhan, si Demi-Leigh Nel-Peters ng [[South Africa|Timog Aprika]]. Siya ang ikaapat na Pinay na Miss Universe matapos sina [[Gloria Diaz]] noong 1969, Margie Moran noong 1973 at si [[Pia Wurtzbach]] noong [[Miss Universe 2015|2015]].<ref name="Philstar: World → Universe"/><ref>https://www.bbc.com/news/world-asia-46588860</ref> == Diskograpiya == === Singles === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" ! scope="col" style="width:10em;" | Pamagat ! scope="col" style="width:17em;" | Mga Detalye |- ! scope="row" | ''Nandito kami sa Magkasama'' | * Inilabas: Nobyembre 23, 2018 * Label: Young Focus para sa Edukasyon at Pag-unlad, Marcus Davis Jr. * Format: digital download , streaming |} ==Mga nota== {{reflist|group=fn}} == Mga sanggunian == <references responsive></references>{{Portada|Philippines}} == Mga panlabas na kawing == * {{Facebook|catrionaelisagray}} {{S-start}} {{S-ach}} {{S-bef|before={{Flagicon|South Africa}} [[Demi-Leigh Tebow|Demi-Leigh Nel-Peters]]}} {{s-ttl|title=[[Miss Universe]]|years=[[Miss Universe 2018|2018]]}} {{s-aft|after={{Flagicon|South Africa}} [[Zozibini Tunzi]]}} {{S-bef|before=[[Rachel Peters]]}} {{s-ttl|title=[[Binibining Pilipinas|Miss Universe Philippines]]|years=[[Binibining Pilipinas 2018|2018]]}} {{S-aft|after=[[Gazini Ganados]]}} {{S-bef|before=[[Hillarie Parungao]]}} {{s-ttl|title=[[Miss World Philippines]]|years=[[Miss World Philippines 2016|2016]]}} {{S-aft|after=[[Laura Lehmann]]}} {{S-end}}{{Miss Universe titleholders}} [[Kategorya:Nabubuhay na mga tao]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1994]] [[Kategorya:Miss Universe 2018]] [[Kategorya:Mga Pilipinang nanalo sa patimpalak ng kagandahan]] [[Kategorya:Miss Universe]] [[Kategorya:Mga Pilipinong liping-Australia]] qasz6hpgvm0fy4mydc6ghdzo4s1ukkk 0 291435 2238174 2234956 2026-10-31T05:25:43Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238174 wikitext text/x-wiki Ang '''pagpapasigla ng wika''' ([[Wikang Ingles|Ingles]]: ''language revitalization'') na maaaring tukuyin din bilang '''muling pagsilang ng wika''' o '''pagbaliktad ng pagbabago ng wika''', ay isang pagtatangka na ihinto o baligtarin ang paghina ng isang wika o upang muling buhayin ang isang wikang lipol.<ref>Tsunoda, Tasaku. Language Endangerment and Language Revitalization. Berlin: Mouton De Gruyter, 2005. 169. Print.</ref><ref>{{Cite book|url=http://oxfordre.com/linguistics/view/10.1093/acrefore/9780199384655.001.0001/acrefore-9780199384655-e-8|title=Language Revitalization|last=Pine|first=Aidan|last2=Turin|first2=Mark|date=2017-03-29|publisher=Oxford University Press|volume=1|language=en|doi=10.1093/acrefore/9780199384655.013.8}}</ref> Kabilang sa mga posibleng kasangkot ang mga dalubwika, grupo pangkultura o ng komunidad, o mga pamahalaan. Iminumungkahi ng ilan ang paghihiwalay ng '''muling pagsilang ng wika''' (ang muling pagkabuhay ng isang [[Dead language|wikang patay]] na walang buhay na katutubong nagsasalita) at '''pagpapasigla ng wika''' (ang pagsagip ng isang wikang "naghihingalo"). Napahiwatig na mayroon lamang isang matagumpay na halimbawa ng kumpletong pagsilang muli ng wika, ang [[wikang Ebreo]] na lumilikha ng isang bagong henerasyon ng mga katutubong nagsasalita nang walang buhay na katutubong nagsasalita bilang modelo.<ref>Laura Redish (2001), ‘Native Languages of the Americas: Endangered Language Revitalization and Revival’. http://www.native-languages.org/revive.htm</ref> Kasama sa mga pinapasiglang wika ang mga may [[Endangered language|napakalimitadong paggamit at katanyagan]]. Minsan, maaari pang magamit ang iba't ibang mga taktika ng pagpapasigla ng wika upang tangkaing buhayin muli ang mga [[Extinct language|wikang lipol]]. Kahit na nag-iiba-iba ang mga layunin ng pagpapasigla ng wika depende sa kaso, kinapapalooban nila nang kadalasan ang pagtatangkang palawakin ang bilang ng mga nagsasalita at paggamit ng isang wika, o sinusubukang mapanatili ang kasalukuyang antas ng paggamit upang maprotektahan ang wika mula sa pagkalipol o [[Language death|pagkamatay ng wika]]. Iba't iba ang mga dahilan para sa pagpapasigla. Sa kamakailang panahon{{when|date=January 2015}}, tinatantya na mahigit sa 2000 wika na ang namatay. Tinatantya ng UN na higit sa kalahati ng mga wikang sinasalita sa ngayon ay may mas kaunti sa 10,000 nagsasalita at na ang isang sangkapat ay may mas kaunti sa 1,000 nagsasalita at na, maliban kung may mga pagsisikap na mapanatili ang mga ito, sa susunod na daang taon mawawala ang karamihan sa mga ito.<ref name="UNESCO2">{{cite web|title=Endangered Languages|url=http://www.unesco.org/new/en/culture/themes/endangered-languages/|accessdate=2014-04-20|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140409141047/http://www.unesco.org/new/en/culture/themes/endangered-languages/|archivedate=2014-04-09|df=}}</ref> Madalas na binabanggit ang mga numerong ito bilang dahilan kung bakit kinakailangan ang pagpapasigla ng wika upang mapanatili ang kayamuan ng wika. Madalas na binabanggit din ang mga dahilang kultura at pagkakakilanlan para sa pagpapasigla ng wika, kapag itinuturing ang isang wika bilang natatanging "kultural na kayamanan."<ref name="Grenoble, Lenore A. 2006. p. 20">Grenoble, Lenore A., and Lindsay J. Whaley. Saving Languages: An Introduction to Language Revitalization. Cambridge, UK: Cambridge UP, 2006. p. 20. Print.</ref> Madalas na isinasaalang-alang ng isang komunidad ang wika bilang natatanging bahagi ng kanilang kultura, na kumokonekta sa kanila sa kanilang mga ninuno o sa lupain, na bumubuo ng isang mahalagang bahagi ng kanilang kasaysayan at pansariling imahe.<ref name="Grenoble, Lenore A. 2006. p. 20"/> Malapit din ang pagpapasigla ng wika sa larangan ng [[Language documentation|dokumentasyon ng wika]]. Sa larangang ito, nagtatangka ang mga dalubwika na lumikha ng buong talaan ng balarila, bokabularyo, at mga katangian ng wika. Kadalasan, maaaring humantong ang pagsasagawang ito sa higit pang pag-aalala para sa pagpapasigla ng isang partikular na wika na pinag-aaralan. Higit pa rito, kadalasang nilalayon ng pagdokumento ang layunin ng pagpapasigla.<ref>New Perspectives on Endangered Languages. Ed. José A.F. Farfán and Fernando F. Ramallo. Amsterdam: John Benjamins, 2010. pp. 1-7. Print.</ref> == Ang lima na antas ng panganib sa wika == ; Malusog/malakas : Ginagamit ng lahat ng henerasyon ang wika sa iba't ibang mga tagpuan ; Nanghihina/maysakit : Sinasalita ng mga matatandang tao; hindi ginagamit ng lahat sa mga nakababatang henerasyon ; Namamatay/himalatyon : Kaunti na lamang ang nananatiling nagsasalita (di-bata); hindi na ginagamit ng mga bata bilang [[katutubong wika]] ; Patay : hindi na ginagamit bilang katutubong wika ; Lipol : hindi na nagsasalita o posibleng magsalita == Teorya == Nagsasangkot ang isa sa mga pinakamahalagang panimulang hakbang sa pagpapasigla/pagbabawi ng wika ng pagtatatag ng antas ng "paglunsad" ng isang partikular na wika. Tinutulungan nito ang mga kasangkot na partido na hanapin ang pinakamahusay na paraan upang tulungan o muling buhayin ang wika.<ref>{{cite book|last=Tsunoda|first=Tasaku|title=Language Endangerment and Language Revitalization|year=2005|publisher=Mounton de Gruyter|location=Berlin|page=170}}</ref> === Mga hakbang sa pagbabaliktad ng pagbabago ng wika === Mayroong maraming iba't ibang mga teoryang o mga modelong nagtatangkang maglagay ng plano para sa pagpapasigla ng wika. Ibinibigay ang isa sa mga ito ni [[Joshua Fishman]], isang bantog na dalubwika. Binubuo ang modelo ni Fishman para sa muling pagbabalik ng mga napapanganib (o natutulog) na mga wika, o para sa pagpapanatili ng mga ito,<ref>Fishman, J. A. (1991). ''Reversing language Shift: Theory and Practice of Assistance to Threatened Languages''. Clevedon : Multilingual Matters.</ref><ref>Fishman, J. A. (ed.) (2001). ''Can Threatened Languages Be Saved? Reversing Language Shift, Revisited: A 21st Century Perspective''. Clevedon : Multilingual Matters.</ref> ng prosesong may walong yugto. Dapat konsentrado ang mga pagsisikap sa mga naunang mga yugto ng pagpapanumbalik hanggang maging matibay sila bago magpatuloy sa mga huling yugto. Ang walong yugto ay: # Pagtatamo ng wika ng mga adulto, na kumikilos sa aktwalidad bilang mga baguhan ng wika (inirerekomenda kung saan matatanda ang karamihan ng mga natitirang mga nagsasalita ng wika at nakahiwalay mula sa iba pang mga nagsasalita ng wika). # Bumuo ng isang pinagsamang populasyon ng mga aktibong nagsasalita (o mga tagagamit) ng wika (sa yugtong karaniwang pinakamainam na tumuon muna sa pasalitang wika kaysa sa nakasulat na wika). # Sa mga lokalidad kung saan may makatwirang bilang ng mga tao na karaniwang gumagamit ng wika, hikayatin ang impormal na paggamit ng wika sa mga tao sa lahat ng mga pangkat ng edad at sa loob ng mga pamilya at palakasin ang pang-araw-araw na paggamit nito sa pamamagitan ng pagtatatag ng mga lokal na institusyong kapitbahayan kung saan ang wika ay hinihikayat, protektado at (sa ilang mga konteksto) ginagamit nang eksklusibo. # Sa mga lugar kung saan nakamit ang kakayahang pasalita sa wika sa lahat ng mga pangkat ng edad, hikayatin ang [[karunungang bumasa't sumulat]] sa wika, ngunit sa isang paraan na hindi nakasalalay sa tulong mula sa (o mabuting kalooban ng) sistemang edukasyon ng estado. # Kung saan pinahihintulutan ito ng estado, at kung saan nagbibigay-katwiran ang mga numero, hikayatin ang paggamit ng wika sa sapilitang edukasyon ng estado. # Kung saan nakamit ang mga yugto sa itaas at pinagsama-sama, hikayatin ang paggamit ng wika sa trabaho. # Kung saan nakamit ang mga yugto sa itaas at pinagsama-sama, hikayatin ang paggamit ng wika sa mga serbisyo ng lokal na pamahalaan at midyang pangmasa. # Kung saan nakamit ang mga yugto sa itaas at pinagsama-sama, hikayatin ang paggamit ng wika sa mas mataas na edukasyon, pamahalaan, atbp. Nilalayon ng modelo ng pagpapasigla ng wika ang pagdirekta ng mga kahahantungan kung saan pinakaepektibo sila at upang maiwasan ang pag-aaksaya ng sipag sa pagtangka na makamit ang mga huling yugto ng pagbawi kapag hindi pa nakamit ang mga naunang yugto. Halimbawa, malamang na sayang ang kampanya para gumamit ng isang wika sa telebisyon o sa mga serbisyo ng gobyerno kung halos walang sinumang pamilya ang gumagamit ng wika. Bukod pa rito, inilalarawan ni Tasaku Tsunoda ang iba't ibang mga pamamaraan o diskarte na maaaring gamitin ng mga nagsasalita upang subukang mapasigla ang isang wika, kabilang ang mga pamamaraan upang maibalik ang mga wikang lipol at mapanatili ang mahihinang wika. Madalas na limitado ang mga diskarteng inilista niya sa kasalukuyang sigla ng wika. Sinasabi niya na hindi maaaring gamitin ang paraan ng [[Language immersion|paglulubog]] upang pasiglahin ang isang lipol o namamatay na wika. Sa kabaligtaran, maaaring magamit ang dalubhasa-baguhan na paraan ng isa-sa-isang pag-aaral sa kasanayan sa wika sa mga namamatay na wika. Mayroong iba pang mga paraan ng pagpapasigla, kabilang ang mga nakasalalay sa teknolohiya tulad ng mga pagtatala o midya, na maaaring gamitin para sa mga wika sa anumang estado ng kasiglahan.<ref name="illustrate2">Tsunoda, Tasaku. Language Endangerment and Language Revitalization. Berlin: Mouton De Gruyter, 2005. 201. Print</ref> === Mga salik sa matagumpay na pagpapasigla ng wika === Nagmumungkahi si [[David Crystal]], sa kanyang aklat na ''Language Death'' ("Pagkakamatay ng Wika"), na mas mataas ang pagkakataon na maging matagumpay ang pagpapasigla ng wika kung ang mga nagsasalita nito ay * nagdaragdag sa [[Language's prestige|prestihiyo ng wika]] sa loob ng nangingibabaw na komunidad; * nagdaragdag sa kanilang yaman at kita; * nagpapalaki ng kanilang lehitimong kapangyarihan sa mga mata ng nangingibabaw na komunidad; * mayroong malakas na dating sa sistemang edukasyon; * may kakayahang sulatin ang wika; * may kakayahang gumamit ng elektronikong teknolohiya.<ref>Crystal, D. (2000). ''Language Death''. Cambridge: Cambridge University Press, pp. 130-141. {{ISBN|0-521-65321-5}}</ref> === Lingguwistikang pangmuling pagsilang === Iminumungkahi ni [[Ghil'ad Zuckermann]] ang "Lingguwistikang Pangmuling Pagsilang" (Ingles: revival linguistics) bilang bagong lingguiwistikang disiplina at tularan.{{Pagbanggit|Nakamodelo ang katawagan ni Zuckermann, 'Lingguwistikang Pangmuling Pagsilang', mula sa 'Lingguwistikang Pampakikipag-ugnayan'. Sinisiyasat ng lingguwistikang pangmuling pagsilang bukod sa iba pang mga bagay ang mga pangkalahatang hadlang at mekanismo na kasangkot sa pagbabawi, pagpapanibago at pagpapasigla ng wika. Kumukuha ito ng mga mapag-unawang pahambing na kabatiran mula sa isang pagtatangka ng muling pagsilang patungo sa iba, sa gayon ay nagiging epistemolohikal na plataporma ng mga magkahilerang diskurso sa mga iba't ibang lokal na pagtatangka upang gisingin ang mga natutulog na wika sa buong mundo.<ref>[[Ghil'ad Zuckermann|Zuckermann, Ghil'ad]] and Walsh, Michael 2011. [https://adelaide.academia.edu/Zuckermann/Papers/267186/Stop_Revive_Survive_Lessons_from_the_Hebrew_Revival_Applicable_to_the_Reclamation_Maintenance_and_Empowerment_of_Aboriginal_Languages_and_Cultures 'Stop, Revive, Survive: Lessons from the Hebrew Revival Applicable to the Reclamation, Maintenance and Empowerment of Aboriginal Languages and Cultures'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120315090700/http://adelaide.academia.edu/Zuckermann/Papers/267186/Stop_Revive_Survive_Lessons_from_the_Hebrew_Revival_Applicable_to_the_Reclamation_Maintenance_and_Empowerment_of_Aboriginal_Languages_and_Cultures |date=2012-03-15 }}, ''Australian Journal of Linguistics'' Vol. 31, No. 1, pp. 111-127.</ref>}} Ayon kay Zuckermann, "pinagsasama ng lingguwistikang pangmuling pagsilang ang mga siyentipikong pag-aaral ng pagtatamo ng katutubong wika at pag-aaral ng wikang banyaga. Sa huli, ang pagbawi ng wika ay ang pinakamatinding kaso ng pag-aaral ng pangalawang wika. Umaakma ang lingguwistikang pangmuling pagsilang ng itinatag na larangan ng [[Dokumentasyon ng wika|lingguwistikang pandokumentaryo]], na nagtatala ng mga nanganganib na wika bago sila matulog."<ref name="autogenerated1">Ghil'ad Zuckermann, [http://www.theaustralian.com.au/higher-education/opinion/stop-revive-and-survive/story-e6frgcko-1226385194433 "Stop, revive and survive"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160719113915/http://www.theaustralian.com.au/higher-education/opinion/stop-revive-and-survive/story-e6frgcko-1226385194433 |date=2016-07-19 }}, ''The Australian, Higher Education'', June 6, 2012.</ref> Inimumungkahi ni Zuckermann na ang "nagbabago ang lingguwistikang pangmuling pagsilang sa larangan ng makasaysayang lingguwistika sa pamamagitan ng, bilang halimbawa, pagpapahina sa [[modelo ng puno]] ng pamilya, na nagpapahiwatig na may isang magulang lamang ang isang wika."<ref name="autogenerated1"/> Mayroong hindi pagkakasundo sa larangan ng pagpapasigla ng wika: kung dapat nakatuon ang muling pagsilang sa pagpapanatili ng tradisyunal na wika, kumpara sa pagpapahintulot sa pagpapapayak o laganap na paghiram mula sa [[pambansang wika]]. ==== Pagkompromiso ==== Inaamin ni Zuckermann ang pagkakaroon ng "lokal na kakaiba at katangi-tanging ugali"<ref name="autogenerated1"/> ngunit nagmumungkahi na <blockquote> "may mga lingguwistikang hadlang na naaangkop sa lahat ng mga tangka sa muling pagsilang. Makatutulong ang pagpapakadalubhasa ng mga ito sa mga rebibalista at sa mga pinuno ng unang bansa na magtrabaho nang mas mahusay. Halimbawa, mas madaling buhayin muli ang mga basikong bokabularyo at pagbabanghay ng pandiwa kaysa sa mga tunog at pagkakaayos ng salita. Dapat maging makatotohanan ang mga rebibalista at aalisin ang mga pamansag na nakapanghihina ng loob at kontra-produktibo tulad ng "Bigyan kami ng awtentisidad o bigyan kami ng kamatayan!"<ref name="autogenerated1"/> </blockquote> Itinuro ni [[Nancy Dorian]] na ang mga konserbatibong saloobin sa mga [[salitang hiram]] at mga pagbabago sa gramatika ay kadalasang nakakasagabal sa pagtatangka na pagsiglahin ang mga napapanganib na wika (tulad ng [[Wika ng Tiwi|Tiwi]] sa Australya), at maaaring magkaroon ng salungatan ang mga edukadong rebitalisador na interesado sa pagkatotoo, at ang mga natitirang nagsasalita na interesado sa katutubong at tunay na kawikaan (tulad ng naganap minsan sa [[Wikang Irlandes|Irlandes]]). Ayon sa iba, maaaring, sa katunayan, mapahusay ng istruktural na kompromiso sa pag-asa ng kaligtasan, tulad ng maaaring nangyari sa Ingles sa panahon pagkatapos ng mga [[Kongkistang Normando|Normando]].<ref>Nancy C. Dorian, ‘Purism v. compromise in language revitalisation and language revival’ in ''Language in Society'' 23, pp. 479-494.</ref> ==== Tradisyonalista ==== Nakipagtalo ang iba pang mga dalubwika na kapag humihiram nang marami ang pagpapasigla ng isang wika mula sa wika ng karamihan, bagong wika ang resulta, marahil isang [[creole|kreolo]] o [[pidgin]]. Halimbawa, ipinanukala ang pagkakaroon ng "Bagong Hawayano" bilang hiwalay na wika mula sa "Hawayanong Tradisyunal", dahil sa mabigat na impluwensya ng Ingles sa bawat aspeto ng nabuhay na wikang Hawayano. Iminungkahi rin ito para sa Irlandes, na may matalim na paghahati sa "Tagalungsod na Irlandes" ng mga nagsasalita ng Irlandes bilang pangalawang wika at tradisyunal na Irlandes na sinasalita bilang unang wika sa mga lugar ng [[Gaeltacht]]. Sinabi ni Ó Béarra: "... [ang] pagsunod ng palaugnayan at pansalitaing kombensyon ng Ingles, [ay gagawa] ng hindi ganoon kaiba sa Ingles na may bahid ng Irlandes." Tungkol sa [[wikang Manes]] na dating namamatay, sinabi ng iskolar na si TF O'Rahilly, "Kapag sumusuko ang isang wika sa banyagang idyoma, at kapag [[bilingguwalismo|bilingguwal]] ang lahat ng nagsasalita nito, kamatayan ang parusa."  Sinabi ni Neil McRae na unti-unting nagiging tokenistiko ang paggamit ng [[Scottish Gaelic|Eskosyang Gaeliko]], at nawawala ang katutubong wika ng Gaeliko katig sa mga artipisyal na termino na nililikha ng mga nagsasalita ng pangalawang wika. == Mga tiyak na halimbawa == Isang beses lang nangyari ang kabuoang muling pagsilang ng isang [[Patay na wika|wikang patay]] (sa diwa ng pagkakaroon ng walang [[Katutubong wika|katutubong nagsasalita]]) para maging komunidad ng ilang milyong [[Katutubong wika|katutubong nagsasalita]] na nagtutukod sa sarili, sa kaso ng wikang [[Wikang Ebreo|Ebreo]], ang pambansang wika ng [[Israel]] ngayon. Sa kasong ito, mayroong mga natatanging katangiang makasaysayan at kultural na nagpabilis sa muling pagsilang (tingnan ang [[Pagbabagong-buhay ng Hebreo|muling pagsilang ng wikang Ebreo]]). Ang Ebreo, na dating [[Liturgiyang wika|wikang liturhiko]] lamang, ay muling itinatag bilang paraan ng pang-araw-araw na komunikasyon ng mga Hudyo na lumilipat sa kasalukuyang Estado ng Israel at ng [[mga teritoryong Palestino]], simula noong ikalabinsiyam na siglo: ito ang pinakasikat at matagumpay na halimbawa ng muling pagsilang ng wika. Gayunpaman, nag-ambag ang Sionistang paghimok ng Ebreo sa paglalagay ng hinaharap ng [[Wikang Yidis|Yidis]] at [[Judeo-Espanyol|Hudyo-Espanyol]] sa panganib. Sa isang kaugnay na pag-unlad, nagtamasa ang mga [[wikang pampanitikan]] na walang mga katutubong nagsasalita ng prestihiyo at praktikal na kahalagahan bilang mga [[lingguwa prangka]], kadalasang mayroong milyun-milyong matatas na nagsasalita sa isang pagkakataon. Sa maraming gayong mga kaso, ang paghina sa paggamit ng wikang pampanitikan, matarik na matarik kung minsan, ay kalaunang sinamahan ng malakas na pagkakaulit. Nangyari ito, bilang halimbawa, sa muling pagsilang ng [[Klasikong Latin]] sa [[Renasimiyento]], at ang muling pagsilang ng [[Wikang Sanskrito|Sanskrito]] noong mga unang siglo PK. Ang isang kahalintulad na kababalaghan sa mga kontemporaryong lugar na nagsasalita ng wikang [[Wikang Arabe|Arabe]] ay pagpapalawak ng paggamit ng wikang pampanitikan ([[Makabagong Pamantayang Arabo|Modernong Pamantayang Arabe]], isang uri ng [[Klasikong Arabe]] ng ika-6 siglo PK). Itinuturo ito sa lahat ng edukadong nagsasalita at ginagamit sa mga brodkast sa radyo, pormal na talakayan, atbp.<ref>Kaye, Alan S. "Arabic." Morphologies of Asia and Africa. Winona Lake, IN: Eisenbrauns, 2007. 560-77. Print.</ref> Bilang karagdagan, nakataas minsan ang mga wikang pampanitikan sa antas ng pagiging [[Katutubong wika|pangunahing wika]] ng mga napakalawak na komunidad ng wika. Ang isang halimbawa ay pamantayang [[Wikang Italyano|Italyano]], na nagmula bilang isang wikang pampanitikan mula sa wika ng [[Lungsod ng Florencia|Firenze]] noong ika-13 siglo, lalo na ang ginamit ng mga mahalagang Florentinong manunulat tulad nila [[Dante Alighieri|Dante]], [[Petrarca]] at [[Giovanni Boccaccio|Boccaccio]]. Nabuhay ang wikang ito sa loob ng maraming siglo lalo na bilang behikulong pampanitikan, na may kaunting katutubong nagsasalita; kahit na noong 1861, bago ang [[Pag-iisa ng Italya|pagkakaisa ng Italyano]], 500,000 lamang ang bilang ng nagsasalita, karamihang di-katutubo, sa kabuoang populasyon ng s. 22,000,000. Ang kasunod na tagumpay ng wika ay sa pamamagitan ng sadyang pag-unlad, kung saan tinuruan ang mga nagsasalita ng alinman sa mga maraming [[Mga wikang Italyano|wikang Italyano]] ng pamantayang Italyano bilang [[pangalawang wika]] at kasunod na ibinahagi ito sa kanilang mga anak, na natutunan ito bilang unang wika.{{Fact|date=March 2013}} Malamang na nagbunga ito sa kapinsalaan ng mga lokal na wikang Italyano, karamihan sa mga ito ay [[Mga Wika ng Italya|napapanganib]] ngayon. Naging matagumpay rin sa mga katulad na kalagayan ng [[Wikang Aleman|Mataas na Aleman]], [[Wikang Tseko|pamantayang Tseko]], [[Wikang Kastila|Kastilang Espanyol]] at iba pang mga wika. === Asya === Nangyari ang muling pagsilang ng [[Wikang Sanskrito|Sanskrit]] sa Indya. Sa sensus ng Indya noong 2001, 14,135 katao ang nagdeklara ng Sanskrit bilang kanilang sariling wika. Nadagdagan at naging 24,821 katao ito sa sensong 2011&nbsp;ng Indya. Nakaranas ang Sanskrit ng isang paglago nang higit sa 70 porsiyento sa isang dekada dahil sa [[Sanskrit revival|Pagpapanibagong-buhay ng Sanskrit]]. Gayunpaman, 0.00198 porsyento lamang ang nagsasalita ng Sanskrit sa kabuoang populasyon ng Indya.. Binuo rin ang maraming baryong nagsasalita ng Sanskrit. Kasalukuyang namamatay ang [[wikang Ainu]] ng mga katutubong Ainu ng hilagang Hapon, ngunit mayroong mga tangkaing muling buhayin ito. Nagpahiwatig ang isang palatanungan noong 2006&nbsp;ng [[mga Ainu]] ng [[Hokkaidō|Hokkaido]] na 4.6% lamang ng naitanong na Ainu ang nakakapag-usap o "nakakapagsasalita ng kaunting" Ainu. Mula noong 2001, hindi tinuturuan ang Ainu sa anumang paaralang elementarya o sekondarya sa Hapon, ngunit tinuturo ito sa maraming sentro ng wika at unibersidad sa Hokkaido, gayundin sa [[Unibersidad ng Chiba]] sa Tokyo. Sa Tsina, isa sa mga pinakanapapanganib na wika ang [[wikang Manchu]] kung saan nasa tatlong maliliit na lugar na lamang sa Manchuria ang mga natitirang nagsasalita. Nagsisikap ang ilang mga tagahanga na muling buhayin ang wika ng [[Taong Manchu|kanilang mga ninuno]] sa pamamagitan ng mga talahuluganan at mga aklat-aralin, at kahit mga paminsan-minsang pagbisita sa [[Nagsasariling Kondehan ng Qapqal Xibe]] sa [[Xinjiang]], kung saan katutubong sinasalita pa rin ang kaugnay na [[wikang Xibe]]. Sa Pilipinas, ang isang [[Wikang Kastila sa Pilipinas|baryante ng Kastila]] na nakabatay sa [[Mehikanong Espanyol]] ang dating [[lingguwa prangka]] ng bansa mula noong kolonisasyon ng Kastila noong 1565 at isang opisyal na wika kasama ang [[Wikang Filipino|Filipino]] (isang pamantayang anyo ng [[wikang Tagalog]]) at Ingles hanggang 1987 kasunod ng isang ratipikasyon ng bagong Saligang-Batas kung saan muling itinalaga ito bilang boluntaryong wika. Bilang resulta ng pagkawala nito bilang wikang opisyal at mga taon ng marginalisasyon sa opisyal na antas sa panahon ng kolonisasyon ng Amerikano at pagkatapos nito, kapansin-pansing bumaba ang paggamit ng wikang Kastila sa pangkalahatang populasyon at naging himalatyon sa natitirang katutubong nagsasalita, karamihang mga matatanda.<ref>{{Cite web |url=http://lgpolar.com/page/read/119 |title=Archive copy |access-date=2010-08-06 |archive-date=2011-06-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110604061553/http://lgpolar.com/page/read/119 |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110604061553/http://lgpolar.com/page/read/119 |date=2011-06-04 }}</ref><ref>https://elpais.com/cultura/2016/04/12/actualidad/1460464651_728256.html</ref><ref>https://web.archive.org/web/19991009202835/http://www.oneworld.org/ips2/june98/05_37_013.html</ref> Gayunpaman, kasalukuyang nagkakaroon ng mabagal na pagsilang muli dahil sa nakaraang promosyon ng pamahalaan sa ilalim ng pangangasiwa ni dating Pangulong [[Gloria Macapagal Arroyo|Gloria Macapagal-Arroyo]].<ref>{{Cite web |url=http://www.congress.gov.ph/download/ra_12/RA09187.pdf |title=Archive copy |access-date=2010-07-15 |archive-date=2011-06-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110604061454/http://www.congress.gov.ph/download/ra_12/RA09187.pdf |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110604061454/http://www.congress.gov.ph/download/ra_12/RA09187.pdf |date=2011-06-04 }}</ref><ref>https://web.archive.org/web/20070902192237/http://www.ulap.gov.ph/reso2006-28.html</ref> Pinaka-kapansin-pansin, nagpanumbalik ang Resolution No. 2006-028&nbsp;ng Kastila bilang sapilitang asignatura sa mga sekundaryong paaralan at unibersidad.<ref>{{Cite web |url=http://www.schoolsandcourses.com/noticias_ver.asp?idNoticia=238 |title=Archive copy |access-date=2010-07-14 |archive-date=2011-07-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110716014340/http://www.schoolsandcourses.com/noticias_ver.asp?idNoticia=238 |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716014340/http://www.schoolsandcourses.com/noticias_ver.asp?idNoticia=238 |date=2011-07-16 }}</ref> Agarang nakita ang mga resulta dahil nadagdagan ang pangangailangan ng trabahador na nagsasalita ng wikang Kastila mula noong 2008.<ref>{{Cite web |url=http://globalnation.inquirer.net/news/breakingnews/view/20081119-173154/Demand-for-Spanish-speakers-growing |title=Archive copy |access-date=2010-07-14 |archive-date=2012-09-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120905182822/http://globalnation.inquirer.net/news/breakingnews/view/20081119-173154/Demand-for-Spanish-speakers-growing |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120905182822/http://globalnation.inquirer.net/news/breakingnews/view/20081119-173154/Demand-for-Spanish-speakers-growing |date=2012-09-05 }}</ref> Noong 2010, iniulat ng Suriang Cervantes na humigit-kumulang sa 3 milyon ang bilang ng mga Filipinong Hispanopono na may katutubong o di-katutubong kaalaman (kabilang ang mga nagsasalita ng Chavacano, isang katutubong kreolo na nakabatay sa wikang Kastila).<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.elcastellano.org/noticia.php?id=505 |access-date=2019-09-22 |archive-date=2010-06-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100629084919/http://www.elcastellano.org/noticia.php?id=505 |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100629084919/http://www.elcastellano.org/noticia.php?id=505 |date=2010-06-29 }}</ref> Bilang karagdagan sa mga pagtatangka ng pamahalaan, nagkaroon din muli ng kaunting interes sa Kastila sa midya salamat sa pag-angkat ng mga [[telenobela]] at [[musika mula sa Lating Amerika]].<ref>{{Cite web |url=http://opinion.inquirer.net/inquireropinion/columns/view/20071206-105314/Spanish_on_comeback_trail_in_Philippines |title=Archive copy |access-date=2010-07-14 |archive-date=2011-06-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110619103528/http://opinion.inquirer.net/inquireropinion/columns/view/20071206-105314/Spanish_on_comeback_trail_in_Philippines |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110619103528/http://opinion.inquirer.net/inquireropinion/columns/view/20071206-105314/Spanish_on_comeback_trail_in_Philippines |date=2011-06-19 }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.realinstitutoelcano.org/wps/portal/rielcano_en/contenido?WCM_GLOBAL_CONTEXT=%2Felcano%2Felcano_in%2Fzonas_in%2Fspanish+language+culture%2Fari27-2009 |title=Archive copy |access-date=2021-10-30 |archive-date=2021-10-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211024173624/http://www.realinstitutoelcano.org/wps/portal/rielcano_en/contenido?WCM_GLOBAL_CONTEXT=%2Felcano%2Felcano_in%2Fzonas_in%2Fspanish+language+culture%2Fari27-2009 |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211024173624/http://www.realinstitutoelcano.org/wps/portal/rielcano_en/contenido?WCM_GLOBAL_CONTEXT=%2Felcano%2Felcano_in%2Fzonas_in%2Fspanish+language+culture%2Fari27-2009 |date=2021-10-24 }}</ref> Ang inisyatibo ng pagpapasigla ng [[Kodrah Kristang]] sa [[Singapore]] ay naglalayong buhayin ang wikang [[Wikang Kristang|Kristang]], isang wikang nanganganib nang kritikal. Sa Taylandiya, mayroong proyekto ng pagpapasigla ng wika ng [[wikang Chong]] na pinamumunuan ni Suwilai Premsrirat.{{Fact|date=May 2018}} === Australasya === ==== Australya ==== Malala ang epekto ng kolonisasyon ng Europa sa Australya, at ang kahihinatnang pinsala na naranasan ng mga pamayanang [[Mga Indibidwal na Australia|katutubo]] sa mga katutubong wika lalo na sa timog-silangan at timog ng bansa. Nawalan ang ilan ng mga tradisyunal na katutubong nagsasalita. Sinusubukan ng iilang mga pamayanang Aboriginal sa [[Victoria]] at sa ibang lugar na muling buhayin ang mga wikang ito. Karaniwang minamatnugot ang gawain ng isang pangkat ng mga matatanda at iba pang mga taong may alam, kasama ng mga manggagawa ng komunidad sa wika na gumagawa ng karamihan sa pananaliksik at pagtuturo. Sinusuri nila ang datos, bumuo ng mga sistema ng pagbaybay at bokabularyo at naghahanda ng mga rekurso. Sabay-sabay ginagawa ang [[pagpapasya]]. Nagpapatulong nag ilang mga komunidad sa mga dalubwika, at mayroon ding mga dalubwika na nakapagtrabaho nang nakapag-iisa,<ref>Dr Christina Eira, community linguist with the Victorian Aboriginal Corporation for Languages (VACL), ‘Aboriginal Revival Languages,’ Lingua Franca, 27 June 2009, Radio National: http://www.abc.net.au/radionational/programs/linguafranca/aboriginal-revival-languages/3066470. Retrieved 21 June 2014.</ref> tulad nina [[Luise Hercus]] at [[Peter K. Austin]]. Ang Pertame Project ay isang halimbawa sa [[Gitnang Australia|Gitnang Australya]]. Ang [[Timog Arrernte]], na kilala rin bilang ''Pertame'', mula sa bansa sa timog ng [[Alice Springs]], kasama ang [[Ilog Finke]], ay isang [[diyalekto]] sa [[Wikang Arrernte|Arrenteng pangkat ng mga wika]]. Nang may 20 natitirang matatas na nagsasalita na lamang sa 2018, naghahangad ang Proyektong Pertame na panatilihin at buhayin ang wika na pinamumunuan ni Christobel Swan, isang nakakatatandang Pertame. Mayroong aktibong programa ang [[wikang Diyari]] ng malayong hilaga ng [[Timog Australya]] na may mga materyales para sa pagtuturo sa mga paaralan at mas malawak na komunidad. ==== Bagong Silandiya ==== Isa sa mga pinakamatagumpay na kaso ng pagpapasigla ng wika ay ang kaso ng [[wikang Māori]], na kilala rin bilang ''te reo Māori''. Ito ang wika ng mga ninuno ng katutubong mamamayan ng Bagong Silandiya at isang padaluyan para sa salaysay-prosa, tulang inaawit, at talaangkanang resaytal. Itinuturo ang kasaysayan ng mga taong Māori sa ''te reo Māori'' sa mga sagradong paaralan sa pasalitang pamamaraan. Kahit pagkatapos na naging wikang sinusulat ang ''te reo Maori'', pinapanatili pa rin ang tradisyong pasalita. Sa sandaling nagsimula ang kolonisasyon ng Europa, maraming isinabatas upang itaguyod ang paggamit ng Ingles sa halip ng ''te reo Maori'' ng mga katutubong tao. Minandato ng ''Education Ordinance Act'' ''of 1847'' ang pagtuturo gamit ang wikang Ingles sa paaralan at nagtatag ng mga paaralan pangaserahan upang mapabilis ang asimilasyon ng mga kabataang Māori sa kultura ng Europa. Ipinagbawal ng ''Native School Act of 1858'' ang pagsasalita ng wika ''Māori'' sa mga eskuwelahan. Itinaguyod din ng mga mananakop ang paggamit ng Ingles sa mga tahanan ng Māori, na nakakumbinsi ang maraming magulang na hindi makakakuha ng trabaho ang kanilang mga anak maliban kung nagsasalita sila ng Ingles. Noong dekadang 1970, isang pangkat ng mga kabataan ng Māori, ang [[Ngā Tamatoa]], ay matagumpay na nagkampanya upang maituro ang wikang Māori sa mga paaralan. Gayundin, itinatag ang mga Kohanga Reo, mga ''preschool'' ng wikang Māori na tinawag na pugad ng wika. Ang diin ay sa pagtuturo sa mga bata ng wika sa batang edad, isang napakaepektibong diskarte para sa pag-aaral ng wika. Nabuo ang Komisyon ng Wikang Māori noong 1987, na humantong sa mga pambansang reporma na naglalayong muling mapasigla ang ''te reo Māori''. Kasama rito ang mga programang medya na ibinobrodkast sa wikang ''Māori'', mga programang ''undergraduate'' sa kolehiyo na itinuro sa ''te reo Māori'', at isang taunang linggo ng wikang Māori. Naglikha ang bawat ''[[iwi]]'', o lipi ng sariling programa ng pagpaplano ng wika na bagay sa kanyang kalagayan. Nagresulta ang mga pagtatangkang ito sa patuloy-tuloy na pagtaas ng mga batang tinuturuan sa ''te reo'' ''Māori'' sa mga paaralan mula noong 1996, at nakabuo ito ng makabuluhang bilang ng mga taong nagsasalita nang matatas at ginagawang bantog at kapaki-pakinabang ang Māori sa pang-araw-araw na buhay ng mga tao. Sobrang matagumpay ang programa na nakabatay ang mga katulad na programa rito. Tingnan ang [[Ang muling pagbuhay ng wikang Māori|muling pagsilang ng wikang Māori]]. === Europa === Sa [[Europa]], noong ika-19 at unang bahagi ng ika-20 siglo, dumalisdis ang paggamit ng mga lokal at natutunang [[Mga Wika ng Europa|wika]] habang nagpataw ang mga sentral na pamahalaan ng iba't ibang estado ng kanilang bernakular na wika bilang pamantayan sa buong edukasyon at opisyal na paggamit (ito ang nangyari sa [[United Kingdom|Reyno Unido]], [[Pransiya|Pransya]], [[Espanya]], [[Italya]] at [[Gresya]], at sa ilang antas, sa [[Alemanya]] at [[Austria-Hungary|Awstrya-Unggarya]]).{{Fact|date=March 2013}} Sa mga huling dekada, nagbunga ang [[pagkamakabansa]]ng lokal at mga kilusang [[karapatang pantao]] ng isang pamantayang [[Multiculturalism|multikultural]] sa patakaran sa mga estado ng Europa; ipinahayag ang matalim na pagkondena sa mga naunang kasanayan ng pagsugpo sa mga wikang panrehiyon sa paggamit ng mga salita tulad ng "[[Kamatayan sa wika|lingguwisida]]". Pinasikat ng mga kampanya ang katanyagan ng mga wikang lokal hanggang sa punto na sa ilang mga rehiyon ng Europa, naging [[Opisyal na wika|wikang opisyal]] ang mga lokal na wika, kasama ng pambansang wika. Kaiba ang aksyon ng [[Konseho ng Europa]] sa larangang ito (tingnan ang [[European Charter para sa Mga Rehiyong Pang-rehiyon o Minorya|Europeong Karta para sa Mga Wikang Panrehiyon o Pangminorya]]) sa pagbibigay ng [[Unyong Europeo]] ng opisyal na katayuan sa limitadong bilang ng mga wikang opisyal (tingnan ang [[Mga Wika ng European Union|Mga Wika ng Unyong Europeo]]).{{Fact|date=March 2013}} Kasalukuyan, ang mga pagtatangkang opisyal upang buhayin ang mga napapanganib wika – tulad ng pagsulong ng [[Wikang Gales|Gales]], [[Wikang Galisyano|Galisyano]], [[Pangunahing wika|Basko]] at [[Wikang Catalan|Katalan]] sa kani-kanilang sariling mga rehiyon – ay nagkaroon ng iba't ibang antas ng pagtatagumpay. ==== Irlandes ==== Ang isa sa mga pinakakilalang Europeong pagtatangka sa pagpapasigla ng wika ay ang sa [[wikang Irlandes]]. Habang nangingibabaw ang Ingles sa karamihan ng Irlanda, sinasalita pa rin ang Irlandes, isang [[Mga wikang Keltiko|wikang Seltiko]], sa ilang mga lugar na tinatawag na ''[[Gaeltacht]]aí'',<ref name="autogenerated2">Carnie, Andrew. "Modern Irish: Modern Irish: A Case Study in Language Revival Failure." (1995).</ref> ngunit humihina ito doon. Kabilang sa mga hamon na kinakaharap ng wika sa mga nakalipas na siglo ang pagbubukod mula sa mga mahahalagang larangan, denigrasyong panlipunan, pagkawala o paglipat ng mararaming mga nagsasalita ng Irlandes sa panahon ng [[Great Famine (Ireland)|taggutom sa Irlandes]] noong dekada 1840, at patuloy-tuloy na paglilipat mula noon. Nagtangka na muling buhayin ang Irlandes, gayunpaman, mula sa kalagitnaan ng siglo 1800, iniugnay ito sa pagnanais para sa kalayaang pulitikal ng Irlanda. Higit na kinasasangkutan ang kontemporaryong pagpapasigla ng wikang Irlandes ng pagtuturo ng Irlandes bilang isang sapilitang wika sa mga pangunahing paaralan na nagsasalita ng Ingles. Ngunit nangangahulugan ang pagkukulang sa pagturo nito sa mabisang at nakakaakit na paraan na (tulad ng itinala ni Andrew Carnie, isang dalubwika) hindi nakakakuha ng [[katatasan]] na kinakailangan para sa pangmatagalang biabilidad ng wika, at humantong ito sa pagkabagot at sama ng loob. Nabanggit din ni Carnie na kulang ang midya na nasa wikang Irlandes (2006), pero hindi na ito totoo. Kinontra ang pagbagsak ng Gaeltachtaí at ang kabiguan ng muling pagsilang ng estado ng isang lunsuring kilusan ng muling pagsilang. Halos batay ito sa isang independiyenteng sistema ng paaralan na nakabase sa komunidad na karaniwang kilala bilang [[Gaelscoil]]eanna. Ipinanturo nang buo ang wikang Irlandes sa mga paaralang ito at lumalaki ang kanilang bilang, na may higit sa tatlumpung paaralan sa Dublin lamang.<ref>Gaelscoileanna Teo – Statistics: http://www.gaelscoileanna.ie/en/about/statistics/</ref> Mahahalaga ang mga elementong ito sa paglikha ng kabalagan ng mga lunsuring nagsasalita ng Irlandes (na kilala bilang Gaeilgeoirí), na karniwang bata, edukado at gitnang-klase. Marahil ngayon na nakamtan ng grupong ito ng kahalagahan, isang katotohanan na naipapakita sa pagpapalawak ng midya sa wikang Irlandes.<ref name="gaelport">http://www.gaelport.com/default.aspx?treeid=37&NewsItemID=3726{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}: ‘Schism fears for Gaeilgeoirí,’ Brian Ó Broin, 16 January 2010, ''The Irish Times''.</ref> Kapansin-panis na nagtagumpay ang telebisyon sa wikang Irlandes.<ref>See the website of TG4: http://www.tg4.ie/.</ref> Pinagtatalunan na posibleng na mas edukado sila kaysa sa mga monolingguwal na nagsasalita ng Ingles lamang at mas mataas na katayuan nila sa lipunan.<ref>‘Language and Occupational Status: Linguistic Elitism in the Irish Labour Market,’ The Economic and Social Review, Vol. 40, No. 4, Winter, 2009, pp. 435–460: https://ideas.repec.org/a/eso/journl/v40y2009i4p435-460.html</ref> Kinakatawan nila ang pagbago ng Irlandes patungo sa isang modernong lunsuring mundo na may kasamang pagtaas ng prestihiyo. ==== Eskosyang Gaeliko ==== Mayroon ding mga kasalukuyang pagtatangka upang buhayin muli ang kamag-anak na wika ng [[Scottish Gaelic|Eskosyang Gaeliko]], na pinigilan kasunod ng pagbuo ng Reyno Unido, at dumalisdis pa lalo dahil sa mga [[Mga clearance ng Highland|Pagpapalayas sa Paltok]]. Sa kasalukuyan, laganap na sinasalita lamang ang Gaeliko sa [[Mga Isla sa Kanluran|Kanlurang Kapuluan]] at ilang maliliit na lugar ng [[Highlands at Islands|Paltok at Isla]]. Bumagal ang pagkakaunti ng matatas na nagsasalita ng Gaeliko; gayunpaman, lumipat ang sentro ng populasyon sa mga L2 nagsasalita sa mga lunsuring pook lalo na sa [[Glasgow]]. ==== Manes ==== Ang wikang [[Wikang Manes|Manes]], isa pang wikang Seltiko, ay nawalan ng huling katutubong nagsasalita noong 1974 at idineklara na patay ng [[UNESCO]] noong 2009, ngunit hindi kailanman siya nalipol. Itinuturo ngayon ang wika sa mga pangunahing at sekundaryong paaralan, minsan bilang wika ng pagtuturo sa [[Bunscoill Ghaelgagh]]. Ginamit din ito sa ilang mga pampublikong kaganapan at sinasalita bilang pangalawang wika ng humigit-kumulang 1800 katao. Kabilang sa mga pagsisikap sa muling pagsilang ang mga palabas sa radyo sa Gaelikong Manx at mga rekurso sa ''social media'' at ''online''. Kasangkot din ang gobyernong Manx sa pagtatangka sa pamamagitan ng paglikha ng mga organisasyon tulad ng Pundasyon ng Pamanang Manx ([[Kultura Vannin|Culture Vannin]]) at ang posisyon ng Opisyal ng Wikang Manx. Nakapaghiwatig ang gobyerno ng opisyal na Diskarte sa Wikang Manx para sa 2017-2021. ==== Korniko ==== Nagkaroon ng mga mararaming pagtatangka upang muling buhayin ang [[wikang Korniko]], ilan pribado at ilan sa ilalim ng [[Kasosyo sa Wika ng Cornish|Kasosyo ng Wikang Korniko]]. Kasama sa mga aktibidad ang pagsasalinwika ng mga banal na kasulatan,<ref>[http://www.evertype.com/books/testament-noweth-ucr.html Cornish New Testament]</ref> isang samahan ng mga musikero, at pagtataguyod ng mga [[Mahusay na panitikan|panitikang Korniko]] sa modernong Korniko, kabilang ang mga nobela at tula. ==== Caló ==== Nakabuo ang mga [[Ang mga Romani na tao sa Espanya|Hitanong]] nakarating sa Peninsula ng Iberian ng isang Iberikong diyalekto ng [[Wikang Romani|Romani]]. Nang lumipas ang panahon, huminto ang pagiging isang buong wika ang Romani at naging [[Wika ng Caló|Caló]] ito, isang bernakular na naghahalo ng balarila ng Iberikong Romanse at bokabularyo ng Romani. Dahil sa sedentarisasyon at sapilitang pagtuturo sa mga wikang opisyal, bumihira nang bumihira ang paggamit ng Caló. Sapagka't lipol na ang wastong Iberikong Romani at napapanganib ang Caló, sinusubkan ng ilang mga tao na muling buhayin ang wika. Nagtataguyod si [[Juan de Dios Ramírez Heredia]], isang politko ng Espanya, ng [[Romanò-Kalò]], isang baryante ng [[Pagsasaayos ng wika ng Romani|Pandaigdigang Romani]] na pinayaman ng mga salitang Caló.<ref name="CursoRamírez">[https://unionromani.org/notis/2006/noti2006-12-29a.htm ''"Unión Romaní imparte el primer curso de romanò-kalò"''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181222034210/https://unionromani.org/notis/2006/noti2006-12-29a.htm |date=2018-12-22 }} {{in lang|Es}}, Union Romani, 29 December 2006</ref> Ang kanyang layunin ay upang muling pagsamahin ang mga ugat ng Caló at Romani. === Hilagang Amerika === Sa mga nagdaang taon, lumalago ang bilang ng mga tribong [[Amerikanong Indiyano]] na nagsisikap na muling buhayin ang kanilang mga wika. Halimbawa, mayroong Apple iPhone/iPod app para sa wikang [[Wikang Halkomelem|Halkomelem]] ng Malawakang Vancouver na rehiyon ng Canada. Bilang karagdagan, mayroong mga app (kasama ang mga parirala, mga talaan ng salita at diksiyonaryo) sa mga maraming katutubong wika na nagmula sa [[Wikang Cree|Cree]], [[Wikang Cherokee|Cherokee]] at [[Wika ng Chickasaw|Chickasaw]], hanggang sa [[Wikang Lakota|Lakota]], [[Wikang Ojibwe|Ojibway]] at [[Wikang Oneida|Oneida]], [[Wikang Massachusett|Massachusett]], [[Wikang Navajo|Navajo]] at [[Wikang Gwich’in|Gwych'in]]. Ang [[Wikang Massachusett|Wampanoag]], isang wikang sinasalita ng mga taong pinangalanan nito sa Massachusetts, ay sumailalim sa isang proyektong muling pagsilang na hinantong ni [[Jessie Little Doe Baird]]. Dahil sa proyekto, mayroon ng mga bata na nagsasalita ng wika nang matatas sa unang pagkakataon sa higit sa 100 taon.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.yankeemagazine.com/article/features/wampanoag-language |access-date=2019-09-22 |archive-date=2016-05-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160504113646/http://www.yankeemagazine.com/article/features/wampanoag-language |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160504113646/http://www.yankeemagazine.com/article/features/wampanoag-language |date=2016-05-04 }}</ref> Bilang karagdagan, may mga kasalukuyang pagtatangka na muling buhaying ang [[wikang Chochenyo]] ng California na naging lipol. === Timog Amerika === Ang [[Wikang Kichwa|Kichwa]] ay isang uri ng wikang [[Wikang Quechua|Quechua]] na sinasalita sa [[Ecuador]] at isa sa pinakasinasalita na wikang katutubo sa Timog Amerika. Sa kabila ng katotohanang ito, napapanganib na wika ang Kichwa, halos dahil sa pagpapalago ng Kastila sa Timog Amerika. Ang isang pamayanan ng mga dating nagsasalita ng Kichwa, ang mga Lagunas, ay isa sa mga unang katutubong komunidad na lumipat sa wikang Kastila. Ayon kay King, ito ay dahil sa pagtaas ng kalakalan at negosyo sa malapit na bayan na nagsasalita ng Kastila. Iginigiit ng mga taga-Lagunas na hindi ito dahil sa mga layuning pang-asimulasyon sa kultura, dahil pinahahalagahan nila ang pagkakakilanlan ng kanilang kultura. Gayunpaman, sa sandaling nagawa itong pakikipag-ugnay, nagbago nang nagbago ang wika ng mga taga-Lagunas sa mga henerasyon, patungo sa bilingguwalismo sa Kichwa at Kastila at ngayon sa halos monolingguwalismo sa Kastila. Nagpapahiwatig ang damdamin ng mga taga-Lagunas ng isang dikotomya ng paggamit ng wika, bilang karamihan sa mga miyembro ng Lagunas ay tanging nagsasalita ng Kastila at nakakaalam lamang ng ilang mga salita sa Kichwa. Mapanglaw ang hinaharap ng muling pagsilang ng wikang Kichwa, dahil nakasalalayang mga magulang sa edukasyon para sa hangaring ito, na di-ganoo kaepektibo kumpara sa patuloy-tuloy na paglulubog sa wika sa tahanan. Bagaman may sadyang pokus sa pagtuturo sa Kichwa sa mga paaralan sa pamayanan ng Lagunas, binubuo ito ng halos alintiyak pna akikipag-ugnay, pagbabasa, at pagsulat sa Kichwa. Bilang karagdagan sa mga katutubong pagsisikap, nakatuon ng pansin ang mga pambansang samahan ng pagpapasigla ng wika, tulad ng [[KONSEE|CONAIE]], sa mga katutubong bata na hindi nagsasalita ng Kastila na kumakatawan sa malaking minorya sa bansa. Hindi naging epektibo ang isa pang pambansang inisyatibo, ''Bilingual Intercultural Education Project'' (PEBI), sa pagpapasigla sa wika dahil ipinanturo ang Kichwa at itinuro ang Kastila bilang pangalawang wika sa mga bata na halos natatanging monolingguwal sa Kastila. Bagaman tila hindi epektibo ang ilang mga pamamaraan, nagbibigay ng ilang mga mungkahi si Kendall A. King: # Ang paglalantad sa at pagkamit ng wika sa batang edad. # # Matinding diskarte sa paglulubog. # # Maramihang at magkakaibang mga pagtatangka upang abutin ang mga matatanda. # # Pagkahutukin at koordinasyon sa pagpaplano at pagpapatupad. # # Direktang pagtutugon sa iba't ibang mga uri ng wika. # # Pagbibigay-diin ng mga tagaplano na mahabang proseso ang pagpapasigla ng wika. # # Pag-aanyaya ng mararaming tao hangga't maaari. # # Ginagamit ng mga magulang ang wika sa kanilang mga anak. # # Pag-aatake ng problema ng mga tagaplano at tagapagtaguyod sa lahat ng dako. Kabilang sa mga tiyak na mungkahi ang pagbibigay ng prestihiyosong pang-unawa sa wika sa mga paaralan, pagpopokus sa mga katutubong pagsisikap sa paaralan at sa bahay, at pagpapanatili ng pansin sa pambansang at panrehiyonal na antas. == Mga kasalukuyang pagsisikap sa pagpapasigla == Nagpapatuloy ang mga pagpupunyagi sa pagpapasigla ng wika sa buong mundo. Gumagamit ang mga koponan ng pagpapasigla ng mga modernong teknolohiya upang madagdagan ang pakikipag-ugnay sa mga katutubong wika at upang maitala ang [[Kaalaman sa tradisyonal|tradisyunal na kaalaman]]. Sa Mehiko, nakababad ang wika ng mga taong [[Mixtec]] sa pakikipag-ugnayan ng klima, kalikasan, at kahalagahan nito sa kanilang kabuhayan. Kamakailang nagsagawa ang programang LINKS (Lokal at Katutubong Kaalaman) ng [[UNESCO]] ng proyektong makabuo ng isang talahulunganan ng mga terminong Mixtec na may kaugnayan sa klima. Naniniwala ang UNESCO na makabibigay ang tradisyunal na kaalaman ng mga taong Mixtec sa pamamagitan ng kanilang malalim na koneksyon sa mga kababalaghan ng panahon ng pananaw sa mga paraan upang matugunan ang [[pagbabago ng klima]]. Ang kanilang hangarin sa paglikha ng talahulunganan ay upang "mapadali ang mga talakayan ng mga dalubhasa at mga may hawak ng tradisyunal na kaalaman". Sa Canada, naglalakbay ang proyektong [[Wapikoni Mobile]] sa mga katutubong pamayanan at nagbibigay ng mga aralin sa paggawa ng pelikula. Naglilibot ang mga pinuno ng programa sa iba't ibang dako ng Canada na may mga ''mobile audiovisual production units'', at naglalayong bigyan ang mga katutubong kabataan ng paraan upang kumonekta sa kanilang kultura sa pamamagitan ng isang paksa ng pelikula na pipiliin nila. Nagsusumite ang proyektong Wapikona ng kanilang mga pelikula sa mga kaganapan sa buong mundo bilang pagtatangka upang maikalat ang kaalaman tungkol sa katutubong kultura at wika. Sa mga kabataan sa Rapa Nui ([[Pulo ng Paskuwa]]), sampung porsyento ang nakakaaral ng kanilang katutubong wika. Nag-aaral ang natitirang bahagi ng komunidad ng Kastila upang makipag-usap sa mga banyaga at suportahan ang industriya ng turismo. Sa pamamagitan ng pakikipagtulungan ng UNESCO at ang Tsilenong [[CONADI|Corporación Nacional de Desarrollo Indigena]], nilikha ang Kagawaran ng Wikang at Kulturang Rapa Nui sa Paaralang Lorenzo Baeza Vega. Mula noong 1990, lumikha ang departamento ng mga teksto pampangunahing edukasyon sa [[wikang Rapa Nui]]. Noong 2017, nilikha rin ang Nid Rapa Nui, isang [[organisasyong di-pampamahalaan]], na may layunin na magpatayo ng paaralan na nagtuturo ng mga kurso sa Rapa Nui. == Mga kritisismo == Ayon kay [[John McWhorter]], hindi magiging epektibong epektibo ang mga programa upang muling buhayin ang mga katutubong wika dahil sa mga kasangkot na praktikal na sagabal. Ayon din sa kanya, hindi tiyak ang pagkamatay ng isang kultura kung mamatay ang isang wika. Posible pa rin ang katutubong pagpapahayag kahit nawala na ang orihinal na wika, tulad ng mga pangkat ng Amerikanong Indiyano at tulad ng ipinapakitang kasiglahan ng [[Kulturang Itim na Amerikano|kultura ng Amerikanong itim]] sa Estados Unidos sa mga taong hindi nagsasalita ng [[Wikang Yoruba|Yoruba]] kundi Ingles. Ipinagtatapat niya na ang pagkamatay ng wika, bilang kabalintunaan, ay isang senyas hanggang ngayon ng paghahalubilo ng mga nakahiwalay na mga grupo: "Nagaganap lamang ang pagpapanatili ng mga natatanging wika sa ibayo ng mga henerasyon kung may di-pangkaraniwang pagbubukod ng mga sarili — tulad ng mga [[Amish]]— o napakalalang paghihiwalay".<ref><John McWhorter, ‘The Cosmopolitan Tongue: The Universality of English’ in World Affairs Journal, Fall 2009: http://worldaffairsjournal.org/article/cosmopolitan-tongue-universality-english {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171024043529/http://worldaffairsjournal.org/article/cosmopolitan-tongue-universality-english |date=2017-10-24 }}</ref> Pinagtatalunan din ni [[Kenan Malik]] na "hindi makatwiran" upang subukang mapanatili ang lahat ng mga wika sa mundo, dahil natural ang pagkakamatay ng mga wika at madalas na hindi maiiwasan, kahit mayroong pakikialam. Ipinapanukala niya na nagpapabuti ang pagkamatay ng wika sa komunikasyon dahil natitiyak niya na mas marami ang nagsasalita ng parehong wika. Maaaring makikinabang ito sa ekonomiya at mabawasan ang salungatan. Ibinabahgi ng iba pa{{who|date=April 2018}} na hindi nakapigil ang pagkakapareho sa wika at kultura sa mga brutal na digmaang sibil. Ang proteksyon ng mga wikang minorya mula sa pagkalipol ay madalas na hindi aligata sa mga nagsasalita ng nangingibabaw na wika. Kadalasan, mayroong kapinsalaanat sinasadya ngpag-uusig sa mga wika g minorya, upang nibulsaang kpuhunangpangkultura at pang-ekonomiya ng mga pangkat ng minorya.<ref>Ellis, Peter Berresford. 1985. The Celtic Revolution: A Study in Anti-imperialism. Talybont: Y Lolfa.</ref> Minsan naman, itinuturing ng mga pamahalaan na masyadong malaki ang gastos ng mga programa sa pagpapasigla at paglikha ng mga iba't ibang linggwistikong materyal.<ref>Tsunoda, Tasaku. Language Endangerment and Language Revitalization. Berlin: Mouton De Gruyter, 2005. 158-159. Print.</ref> == Tingnan din == * Kategorya: Mga aktibista ng wika * [[Mapanganib na mga wika|Mga wikang napapanganib]] * [[Dokumentasyon ng wika]] * [[Pugad ng wika]] * [[Pagpaplano ng wika]] * [[Batas Pangwika|Batas pangwika]] * [[Lismistikong purismo|Purismong lingguwistika]] * [[Wika ng Minorya|Wikang minorya]] * [[Regional Wika|Wikang rehiyonal]] * [[Rosetta Project|Proyektong Rosetta]] * [[Sagradong wika]] * [[Pagkuha ng pangalawang wika|Pagkamit ng pangalawang wika]] * [[Kayamanan ng wika|Wikang pinahahalagahan]] * [[Mga wika sa census|Mga wika sa mga senso]] === Mga organisasyon === * [[Pasiyahan para sa Mga Pinanganib na Wika|Saligan para sa Mga Wikang Napapanganib]] * [[Ang Konsiyensya sa Wika|Ang Konserbansya ng Wika]] * [[Pūnana Leo]], mga paaralan ng wikang Hawayano * [[Resource Network para sa Linguistic Diversity|Resource Network for Linguistic Diversity]] * [[Kultura Vannin|Culture Vannin]], samahan ng wikang Gaelikong Manx * ''[[SIL International]]'' === Mga talaan === * [[Listahan ng mga endangered na wika|Talaan ng mga wikang napapanganib]] * [[Listahan ng mga endangered na wika gamit ang mga mobile app|Talaan ng mga wikang napapanganib na may mga mobile app]] * [[Listahan ng mga natapos na wika|Talaan ng mga lipol na wika]] * [[Listahan ng mga regulator ng wika|Talaan ng mga regulador ng wika]] * [[Listahan ng mga nabuhay na wika|Talaan ng mga wikang nabuhay muli]] == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Karagdagang pagbabasa == * Grenoble, L. A. and Whaley, L. J. (1998). ''Endangered Languages: Language Loss and Community Response''. Cambridge University Press. ({{ISBN|0-521-59712-9}}) * Nettle, D. and Romaine, S. (2000). ''Vanishing Voices''. Oxford University Press. ({{ISBN|0-19-515246-8}}) * Reyhner, J. (ed.) (1999). ''Revitalizing indigenous languages''. Flagstaff, AZ : Northern Arizona University, Center for Excellence in Education. ({{ISBN|0-9670554-0-7}}) * [[Ghil'ad Zuckermann|Zuckermann, Ghil‘ad]] (2020). [[w:en:Revivalistics: From the Genesis of Israeli to Language Reclamation in Australia and Beyond|''Revivalistics: From the Genesis of Israeli to Language Reclamation in Australia and Beyond'']], [https://global.oup.com/academic/product/revivalistics-9780199812790 Oxford University Press]. {{ISBN|9780199812790}} / {{ISBN|9780199812776}} == Mga kawing panlabas == * [http://rpm.fm/podcast/rpm-podcast-012-revitalization/ Podcast tungkol sa Kilusang Pagpapasigla ng Mga Katutubong Wika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190918180733/http://rpm.fm/podcast/rpm-podcast-012-revitalization/ |date=2019-09-18 }}, 22 min. * "RPM YouTube Playlist – "Revitalization" " . RPM.fm. Nakuha 2012-08-08 . === Mga Organisasyon === * [http://travel.nationalgeographic.com/travel/enduring-voices/ Enduring Voices Project] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402014404/http://travel.nationalgeographic.com/travel/enduring-voices/ |date=2015-04-02 }}, ''National Geographic'' * [https://web.archive.org/web/20150218041034/http://www.livingtongues.org/hotspots.html Living Tongues Institute for Endangered Languages] * [http://www.hrelp.org Hans Rausing Endangered Languages Project] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120729162403/http://www.hrelp.org/ |date=2012-07-29 }} * [http://www.endangeredlanguages.com/ Google Endangered Languages Project] * [http://www.ddl.ish-lyon.cnrs.fr/colloques/3l_2012/index.asp?Langues=EN&Page=Home Fourth International 3L Summer School] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211205112837/http://www.ddl.ish-lyon.cnrs.fr/colloques/3l_2012/index.asp?Langues=EN&Page=Home |date=2021-12-05 }} * [http://www.rnld.org/ Resource Network for Linguistic Diversity] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150315144039/http://www.rnld.org/ |date=2015-03-15 }} * [http://www.oralliterature.org/ World Oral Literature Project, Voices of Vanishing Worlds] === Estados Unidos === * Documenting Endangered Languages, ''National Science Foundation'' * [http://www.saivus.org Society to Advance Indigenous Vernaculars of the United States] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120227063740/http://www.saivus.org/ |date=2012-02-27 }}, (Savius.org) * [http://www.uaf.edu/anlc/resources/focus-groups/revitalizationprograms/ Programs Concerned with Alaska Native Language (ANL) Revitalization] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171024043330/http://www.uaf.edu/anlc/resources/focus-groups/revitalizationprograms/ |date=2017-10-24 }} * "The Young Ancestors, Camino Verite Films". Retrieved 2012-08-08. * Patia Stephens (2006). "Language 911: UM helps rescue fading indigenous voices". Vision, Research, Scholarship & Innovation, The University of Montana. Retrieved 2012-08-08. ==== California ==== * [http://aicls.org/ Advocates for Indigenous California Language Survival] * [http://www.ilinative.org/ Indigenous Language Institute] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120517154720/http://www.ilinative.org/ |date=2012-05-17 }} * [http://www.liveyourlanguagealliance.org/ Live Your Language Alliance (LYLA)] "It is the desire of the Live Your Language Alliance to hear and speak the traditional languages of the [[Wikang Tolowa|Tolowa]], [[Wikang Karuk|Karuk]], Yurok, [[Wikang Hupa|Hupa]], Tsnungwe, [[Wikang Wiyot|Wiyot]], Mattole, and Wailaki." * Marisa Agha (2012-03-18). "Language preservation helps American Indian students stick with college" (PDF). The Sacramento Bee. Retrieved 2012-08-08. === Mga teknolohiya === * [https://www.youtube.com/watch?v=uwLNc-QFUlE&list=UUQElH-OXARO_PycfKd6HPUg&index=1&feature=plcp Recording your elder/Native speaker], practical vocal recording tips for non-professionals * [https://www.youtube.com/watch?v=qAUgc5hHAHU&list=UUQElH-OXARO_PycfKd6HPUg&index=9&feature=plcp Learning indigenous languages on Nintendo] * [http://www.altalang.com/beyond-words/2012/03/26/texting-endangered-languages/ Texting endangered languages] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170525143823/https://www.altalang.com/beyond-words/2012/03/26/texting-endangered-languages/ |date=2017-05-25 }} * [http://www.firstvoices.com/en/apps First Nations endangered languages chat applications] * [http://www.mpi.nl/DOBES/dobesprogramme/ DOBES Documentation of Endangered Languages] === Mga pamamaraan === * [http://kawaiisu.org/KLCC_service.html Kawaiisu Language and Cultural Center training] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121128011323/http://www.kawaiisu.org/KLCC_service.html |date=2012-11-28 }} * [http://aicls.org/ Pointers on How to Learn Your Language] (scroll to link on page) * [http://aicls.org/breathoflife/talks.php Do-it-yourself grammar and reading in your language] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160306100131/http://www.aicls.org/breathoflife/talks.php |date=2016-03-06 }}, Breath of Life 2010 presentations * [http://www.languagehunters.org/ Language Hunters] * [http://www.whereareyourkeys.org/ Where Are Your Keys] * [http://www.lostwordsdocumentary.com/ Lost Words - The Documentary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140627223026/http://www.lostwordsdocumentary.com/ |date=2014-06-27 }}, covers Dr. Stephen Greymorning's Accelerated Second Language Learning [[Kategorya:Purismong lingguwistiko]] hw3j1k10fqh40ijxbyul1j79wsnv0ca 0 295654 2238168 2228626 2026-10-31T05:10:07Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238168 wikitext text/x-wiki [[File:Social distancing queueing for the supermarket J. Sainsbury's north London Coronavirus Covid 19 pandemic - 30 March 2020.jpg|thumb|upright=1.85|Mga taong nagpapanatili ng distansiya habang nag-aantay na pumasok sa pamilihan. Upang mapanatili ang distansiya habang nasa pamilihan, limitado lamang ang pinapayagan sa loob sa bawat panahon.]] [[File:Covid-19-Transmission-graphic-01.gif|thumb|upright=1.85|Binabawas ng distansiyang panlipunan ang bilis ng pagkalat ng sakit at maaaring magpatigil sa isang siklab.]] Ang '''pagdidistansiyang panlipunan''' o '''pagdidistansiyang pisikal''' ({{Lang-en|social distancing, physical distancing}})<ref name="WHO_20200320">{{cite web |title=COVID-19 |author-first1=Margaret |author-last1=Harris |author-first2=Tedros |author-last2=Adhanom Ghebreyesus |author-link2=Tedros Adhanom Ghebreyesus |author-first3=Tu |author-last3=Liu |author-first4=Michael "Mike" J. |author-last4=Ryan |author-link4=Michael J. Ryan (doctor) |author5=Vadia<!-- Nowruz, Iran --> |author-first6=Maria D. |author-last6=Van Kerkhove |author-link6=Maria D. Van Kerkhove |author7=Diego<!-- Vortex --> |author-first8=Imogen |author-last8=Foulkes |author-first9=Charles |author-last9=Ondelam |author-first10=Corinne |author-last10=Gretler |author11=Costas<!-- ERT, Greece --> |date=2020-03-20 |publisher=[[World Health Organization]] |url=https://www.who.int/docs/default-source/coronaviruse/transcripts/who-audio-emergencies-coronavirus-press-conference-full-20mar2020.pdf?sfvrsn=1eafbff_0 |access-date=2020-03-29 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200325084602/https://www.who.int/docs/default-source/coronaviruse/transcripts/who-audio-emergencies-coronavirus-press-conference-full-20mar2020.pdf?sfvrsn=1eafbff_0 |archive-date=2020-03-25}}</ref><ref name="Hensley_20200323">{{cite web |author-first=Laura |author-last=Hensley |title=Social distancing is out, physical distancing is in — here's how to do it |work=[[Global News]] |date=2020-03-23 |publisher=[[Corus Entertainment Inc.]] |url=https://globalnews.ca/news/6717166/what-is-physical-distancing/ |access-date=2020-03-29 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200326180136/https://globalnews.ca/news/6717166/what-is-physical-distancing/ |archive-date=2020-03-27}}</ref><ref name="Venske_20200326">{{cite web |title=Die Wirkung von Sprache in Krisenzeiten |language=de |trans-title=The effect of language in times of crisis |date=2020-03-26 |editor-first=Andrea |editor-last=Schwyzer |author-first=Regula |author-last=Venske |author-link=:de:Regula Venske |type=Interview |publisher=[[Norddeutscher Rundfunk]] |series=NDR Kultur |url=https://www.ndr.de/kultur/Corona-Die-Wirkung-von-Sprache-in-Krisenzeiten,venske118.html |access-date=2020-03-27 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200327214038/https://www.ndr.de/kultur/Corona-Die-Wirkung-von-Sprache-in-Krisenzeiten,venske118.html |archive-date=2020-03-27}} (NB. Regula Venske is president of the [[PEN Centre Germany]].)</ref> ay kalipunan ng mga di-parmasyutikong kilos ng [[Kontrol ng impeksiyon|pagpigil sa impeksiyon]] na nilayon upang ihinto o pabagalin ang pagkalat ng isang [[Pagkakahawa|nakahahawang sakit]] sa pamamagitan ng pagpapanatili ng pisikal na distansiya sa pagitan ng mga tao at pagbabawas ng pagkakataon na makalapit ang mga tao sa isa't isa.<ref name="WHO_20200320" /><ref name="JohnsonSunFreedman 2020" /> Sangkot dito ang pagpapanatili ng distansiya ng dalawang metro (anim na talampakan) mula sa ibang tao at pag-iiwas sa pagtitipun-tipon sa malalaking grupo.<ref name="Pearce2020" /><ref name="CDC22March2020" /> Sa pagbabawas ng probabilidad na makakapag-ugnay ang isang di-nahawahang tao sa isang nahawang tao, maaaring masugpo ang [[transmission (medicine)|pagkalat ng sakit]], na nagbubunga ng [[Mortality rate|mas kaunting kamatayan]].<ref name="WHO_20200320"/><ref name="JohnsonSunFreedman 2020">{{cite newspaper |author-last1=Johnson |author-first1=Carolyn Y. |author-last2=Sun |author-first2=Lena |author-last3=Freedman |author-first3=Andrew |title=Social distancing could buy U.S. valuable time against coronavirus: It's a make-or-break moment with coronavirus to test one of the most basic — but disruptive — public health tools |newspaper=[[The Washington Post]] |date=2020-03-10 |url=https://www.washingtonpost.com/health/2020/03/10/social-distancing-coronavirus/ |access-date=2020-03-11 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200327163232/https://www.washingtonpost.com/health/2020/03/10/social-distancing-coronavirus/ |archive-date=2020-03-27}}</ref> Isinasama ang mga hakbang sa mabuting kalinisan ng palahingahan at [[paghuhugas ng kamay]].<ref name="WHO2May2009"/><ref name="gov.ukSD">{{Cite web |title=Guidance on social distancing for everyone in the UK |author-last= |author-first= |date= |website=GOV.UK |language=en |url=https://www.gov.uk/government/publications/covid-19-guidance-on-social-distancing-and-for-vulnerable-people/guidance-on-social-distancing-for-everyone-in-the-uk-and-protecting-older-people-and-vulnerable-adults |access-date=2020-03-29 |url-status=live |archive-url= |archive-date=}}</ref> Noong [[pandemya ng COVID-19]], iminungkahi ng [[Pandaigdigang Organisasyon sa Kalusugan]] (WHO) ang pagtukoy sa "pisikal" bilang alternatibo sa "panlipunan", bilang pagsunod sa palagay na distansiyang pisikal ang pumipigil sa pagkalat; mananatiling konektado ang mga tao sa iba sa pamamagitan ng teknolohiya.<ref name="WHO_20200320"/><ref name="Hensley_20200323"/><ref name="Tangermann_20200324">{{cite web |title=It's Officially Time to Stop Using The Phrase 'Social Distancing'<!-- The WHO Wants You to Ditch the Phrase "Social Distancing" --> |date=2020-03-24 |orig-year=2020-03-20 |author-first=Victor |author-last=Tangermann |work=science alert (Futurism / The Byte) |url=https://www.sciencealert.com/who-is-no-longer-using-the-phrase-social-distancing |access-date=2020-03-29 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200326180149/https://www.sciencealert.com/who-is-no-longer-using-the-phrase-social-distancing |archive-date=2020-03-29}} [https://web.archive.org/web/20200326180155/https://futurism.com/the-byte/who-ditch-phrase-social-distancing]</ref> Upang magpabagal sa pagkalat ng mga nakahahawang sikat at makaiwas sa pagpapabigat sa sistemang pangkalusugan, lalo na tuwing [[pandemya]], isinasagawa ang iilang hakbang ng pagdidistansiyang panlipunan. Kabilang dito ang pagsasara ng paaralan at opisina, [[Pagbubukod (kalusugan)|pagbubukod]], [[kuwarentena]], [[kordong sanitaryo|paghahadlang sa paggalaw ng mga tao]] at pagkakansela ng mga [[pagtitipon]].<ref name="JohnsonSunFreedman 2020" /><ref name="cdc2007" /> Matagumpay na ipinatupad ang ganitong mga hakbang sa iilang nakaraang epidemya. Sa [[Saint Louis, Missouri|St. Louis]], di-nagtagal pagkatapos matutop ang mga unang kaso ng trangkaso sa lungsod noong [[pandemya ng trangkaso ng 1918]], ipinatupad ng mga awtoridad ang pagsasara ng mga paaralan, pagbabawal sa mga pagtitipun-tipon at iba pang hakbang ng pagdidistansiyang panlipunan. Hindi gaanong karami ang bilang ng namatay sa St. Louis kaysa sa [[Philadelphia]], kung saan sa kabila ng pagkakaroon ng mga kaso ng trangkaso, ay pumayag sa pagpapatuloy ng parada at nagsagawa lamang ng pagdidistansiyang panlipunan pagkaraan ng dalawang linggo pagkatapos ng mga unang kaso.<ref name="Ryan2008">{{Cite book |author-last=Ryan |author-first=Jeffrey R. |title=Pandemic Influenza: Emergency Planning and Community Preparedness |chapter=Chapter 6.3.3. Response and Containment: Lessons from the 1918 Pandemic Can Help Communities Today |date=2008-08-01 |publisher=[[CRC Press]] |isbn=978-1-4200-6088-1 |location= |pages=123–133 [133] |language=en |url=https://books.google.com/books?id=t13C_eWhOX4C&pg=PA133 |access-date=2020-03-29 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200329073524/https://books.google.com/books?id=t13C_eWhOX4C&pg=PA133&redir_esc=y |archive-date=2020-03-29}}</ref> Pinakaepektibo ang pagdidistansiyang panlipunan kapag naipapasa ang impeksiyon sa pamamagitan ng mumunting patak (pag-ubo o pagbahing); direktang pisikal na kontak, kabilang ang pakikipagtalik; di-tuwirang pisikal na kontak (hal. paghawak sa kontaminadong bagay); o [[ Sakit sa eruplano |pagkalat sa hangin]] (kung nakabubuhay ang mikroorganismo sa hangin nang matagal na panahon).<ref>{{Cite web |url=http://www.cidrap.umn.edu/sites/default/files/public/php/185/185_factsheet_social_distancing.pdf |title="Information about Social Distancing," Santa Clara Public Health Department. |access-date=2020-03-19 |archive-date=2020-03-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200327162348/http://www.cidrap.umn.edu/sites/default/files/public/php/185/185_factsheet_social_distancing.pdf |url-status=dead }}</ref> Di-gaanong epektibo ang mga hakbang sa mga kaso kung saan ang pangunahing paraan ng transmisyon ay sa pamamagitan ng [[Rutang pandumi-pambibig|kontaminadong tubig o pagkain]] o ng mga [[ Vector (epidemiology) |bektor]] tulad ng lamok o iba pang mga insekto, at di-gaanong madalas, mula sa bawat tao.<ref>[https://www.cdc.gov/flu/pandemic-resources/pdf/community_mitigation-sm.pdf "Interim Pre-Pandemic Planning Guidance: Community Strategy for Pandemic Influenza Mitigation in the United States—Early, Targeted, Layered Use of Nonpharmaceutical Interventions," CDC, Feb 2007]</ref> Maaaring kabilang sa mga disbentaha ng pagdidistansiyang panlipunan ang [[ Kalungkutan |kalumbayan]], bawas sa [[pagiging produktibo]], at pagkawala ng mga iba pang benepisyo kaugnay sa [[pakikipag-ugnayan sa ibang tao]].<ref name="Brooks26Feb2020">{{Cite journal |author-last1=Brooks |author-first1=Samantha K. |author-last2=Webster |author-first2=Rebecca K. |author-last3=Smith |author-first3=Louise E. |author-last4=Woodland |author-first4=Lisa |author-last5=Wessely |author-first5=Simon |author-link5=Simon Wessely |author-last6=Greenberg |author-first6=Neil |author-link6=Neil Greenberg |author-last7=Rubin |author-first7=Gideon James |date=2020-03-14 |title=The psychological impact of quarantine and how to reduce it: rapid review of the evidence |url=https://www.thelancet.com/action/showPdf?pii=S0140-6736%2820%2930460-8 |journal=[[The Lancet]] |language=en |volume=395 |issue=10227 |pages=912–920 |doi=10.1016/S0140-6736(20)30460-8 |issn=0140-6736 |pmid=32112714}}</ref> == Kahulugan == Inilarawan ng [[Centers for Disease Control and Prevention|Mga Sentro sa Pag-iwas at Pagkontrol sa Sakit]] (CDC) ang pagdidistansiyang panlipunan bilang isang kalipunan ng mga "paraan upang mabawasan ang dalas at pagkalapit ng kontak ng mga tao upang mabawasan ang panganib ng pagkakalat ng sakit".<ref name="cdc2007" /> Noong pandemya ng COVID-19, binago ng CDC ang kahulugan ng pagdidistansiyang panlipunan bilang "pagpapanatili sa pag-iiwas sa loob ng mga kongregasyon, pag-iiwas sa pagtitipun-tipon, at pagpapanatili ng distansiya (halos 6 talampakan o 2 metro) mula sa iba kung posible."<ref name="Pearce2020">{{Cite web|title=What is social distancing and how can it slow the spread of COVID-19?|author-last=Pearce|author-first=Katie|date=2020-03-13|website=The Hub|publisher=[[Johns Hopkins University]]|language=en|url=https://hub.jhu.edu/2020/03/13/what-is-social-distancing/|access-date=2020-03-29|url-status=live|archive-url=|archive-date=}}</ref><ref name="CDC22March2020">{{Cite web|title=Risk Assessment and Management|date=2020-03-22|publisher=[[Centers for Disease Control and Prevention]]|language=en-us|url=https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/php/risk-assessment.html|access-date=2020-03-29|url-status=live|archive-url=|archive-date=}}</ref> Dati, inilarawan ng WHO ang pagdidistansiyang panlipunan bilang "pagpapanatili ng layo sa iba na hindi bababa sa dipa, [at] pagbabawas ng mga pagtitipon".<ref name="WHO2May2009">{{Cite web|title=Pandemic influenza prevention and mitigation in low resource communities|date=2009-05-02|publisher=[[World Health Organization]]|url=https://www.who.int/csr/resources/publications/swineflu/PI_summary_low_resource_02_05_2009.pdf?ua=1|access-date=2020-03-29|url-status=live|archive-url=|archive-date=}}</ref> Isinasama ito sa mabuting kalinisan sa palahingahan at paghuhugas ng kamay, at itinuturing bilang pinakamaisasagawang paraan upang mabawasan o iantala ang pandemya.<ref name="WHO2May2009" /> == Mga hakbang == [[File:Covid-19_flatten_the_curve_-_cropped_version_(no_cartoon).gif|thumb|upright=1.5|Nakatutulong ang pagpapalayong panlipunan sa matalas na rurok ng impeksiyon ("flattens the [[epidemic curve]]") para maiwasan na matabunan ang mga serbisyong pangkalusugan.<ref name="Wiles_20200309">{{cite web |author-last=Wiles |author-first=Siouxsie |author-link=Siouxsie Wiles |title=The three phases of Covid-19 – and how we can make it manageable |date=2020-03-09 |work=[[The Spinoff]] |location=Morningside, Auckland, New Zealand |url=https://thespinoff.co.nz/society/09-03-2020/the-three-phases-of-covid-19-and-how-we-can-make-it-manageable/ |access-date=2020-03-09 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200327120015/https://thespinoff.co.nz/society/09-03-2020/the-three-phases-of-covid-19-and-how-we-can-make-it-manageable/ |archive-date=2020-03-27}}</ref><ref name="Wiles_20200314">{{cite web |author-last=Wiles |author-first=Siouxsie |author-link=Siouxsie Wiles |title=After 'Flatten the Curve', we must now 'Stop the Spread'. Here's what that means |date=2020-03-14 |work=[[The Spinoff]] |location=Morningside, Auckland, New Zealand |url=https://thespinoff.co.nz/society/14-03-2020/after-flatten-the-curve-we-must-now-stop-the-spread-heres-what-that-means/ |access-date=2020-03-13 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200326232315/https://thespinoff.co.nz/society/14-03-2020/after-flatten-the-curve-we-must-now-stop-the-spread-heres-what-that-means/ |archive-date=2020-03-26}}</ref><ref name="Anderson_20200309">{{cite journal |author-last1=Anderson |author-first1=Roy Malcom |author-link1=Roy Malcolm Anderson |author-last2=Heesterbeek |author-first2=Hans J. A. P. |author-last3=Klinkenberg |author-first3=Don |author-last4=Hollingsworth |author-first4=T. Déirdre |author-link4=:wikidata:Q42660467 |date=2020-03-09 |title=How will country-based mitigation measures influence the course of the COVID-19 epidemic? |journal=[[The Lancet]] |language=en |volume=395 |issue=10228 |pages=931–934 |doi=10.1016/S0140-6736(20)30567-5 |issn=0140-6736 |pmid=32164834 |url=https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(20)30567-5/abstract |access-date=2020-03-28 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200327110325/https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(20)30567-5/fulltext |archive-date=2020-03-27 |quote=A key issue for epidemiologists is helping policy makers decide the main objectives of mitigation—e.g., minimising morbidity and associated mortality, avoiding an epidemic peak that overwhelms health-care services, keeping the effects on the economy within manageable levels, and flattening the epidemic curve to wait for vaccine development and manufacture on scale and antiviral drug therapies.}}</ref>]] Ang kaalaman na kumakalat ang isang sakit ay maaaring magpasimula ng [[behaviour change (public health)|pagbabago sa ugali]] ng mga taong pumipiling umiiwas mula sa mga pampublikong lugar at ibang tao. Kapag ipinapatupad upang kontrolin ang mga epidemya, ang ganoong pagdidistansiya ay makabubunga ng benepisyo subalit may lugi sa ekonomiya. Ipinapahayag ng mga saliksik na kailangang isabuhay nang mahigpit upang maging epektibo.<ref name="Maharaj2012">{{cite journal |author-last1=Maharaj |author-first1=Savi |author-last2=Kleczkowski |author-first2=Adam |date=2012 |title=Controlling epidemic spread by social distancing: Do it well or not at all |journal=[[BioMed Central|BMC Public Health]] |volume=12 |issue=1 |page=679 |doi=10.1186/1471-2458-12-679 |pmid=22905965 |pmc=3563464}}</ref> Ginagamit ang iilang hakbang ng pagdidistansiya upang pigilan ang pagkakalat ng mga nakahahawang sakit.<ref name="cdc2007">{{cite web |author-first1=Kathy |author-last1=Kinlaw |author-first2=Robert J. |author-last2=Levine |title=Ethical guidelines in Pandemic Influenza – Recommendations of the Ethics Subcommittee of the Advisory Committee to the Director, Centers for Disease Control and Prevention |publisher=[[Centers for Disease Control and Prevention]] |date=2007-02-15 |url=https://www.cdc.gov/od/science/integrity/phethics/docs/panflu_ethic_guidelines.pdf |access-date=2020-03-23 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200205095942/https://www.cdc.gov/od/science/integrity/phethics/docs/panflu_ethic_guidelines.pdf |archive-date=2020-02-05}} (12 pages)</ref><ref name="cidrap">{{Cite web|url=http://www.cidrap.umn.edu/sites/default/files/public/php/185/185_factsheet_social_distancing.pdf|title=Information about social distancing|last=|first=|date=|website=www.cidrap.umn.edu|publisher=Public Health Department: Santa Clara Valley Health & Hospital System|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20200327162348/http://www.cidrap.umn.edu/sites/default/files/public/php/185/185_factsheet_social_distancing.pdf|archive-date=27 Marso 2020|access-date=17 March 2020}}</ref><ref name="Pearce2020"/> ===Pag-iiwas ng pisikal na kontak=== [[File:Covid-19-Handshake-Alternatives-v3.gif|thumb|upright=1.5|Kasama sa pagdidistansiyang panlipunan ang pag-alis ng pakikipag-ugnayang pisikal na nangyayari sa pangkaraniwang [[pakikipagkamay]], [[ Hug |yakap]], [[apir]], o [[hongi]]; itinatampok sa larawang ito ang walong alternatibo.]] Ang pagpapanatili ng distansiya ng dalawang metro mula sa iba at pag-iiwas sa yakap at [[List of gestures|kilos]] na may direktang pisikal na kontak, ay nagbabawas sa panganib na mahawahan tuwing mga [[pandemya]] ng trangkaso at pandemya ng coronavirus ng 2020.<ref name="Pearce2020"/><ref name="osha">{{cite web |title=Guidance on Preparing Workplaces for an Influenza Pandemic |id=OSHA 3327-02N 2007 |work=[[Occupational Safety and Health Act of 1970]] |publisher=[[United States Department of Labor]] |url=https://www.osha.gov/Publications/influenza_pandemic.html |access-date=2020-03-18 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200325141049/https://www.osha.gov/Publications/influenza_pandemic.html |archive-date=2020-03-25 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200325141049/https://www.osha.gov/Publications/influenza_pandemic.html |date=2020-03-25 }} [https://web.archive.org/web/20200319163737/https://www.osha.gov/Publications/OSHA3327pandemic.pdf]</ref> Inirerekumenda rin ang ganitong mga pagdidistansiya, pati na rin ang mga hakbang sa pansariling kalinisan, sa mga lugar ng trabaho.<ref name="UofCh">{{Cite web |title=Social Distancing |publisher=Department of Safety & Security, [[The University of Chicago]] |date=2015 |website=safety-security.uchicago.edu |url=https://safety-security.uchicago.edu/emergency_management/all_hazard_safety_procedures/social_distancing/ |access-date=2020-03-29 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200324150358/https://safety-security.uchicago.edu/emergency_management/all_hazard_safety_procedures/social_distancing/ |archive-date=2020-03-24}}</ref> Saanman maaari mairerekumendang [[telecommuting|magtrabaho sa bahay]].<ref name="gov.ukSD"/> Iminungkahi ang mga iba't ibang alternatibo sa kaugalian ng [[pakikipagkamay]]. Isang alternatibo ang kilos ng [[namaste]], paglalapat ng mga palad, daliri pataas, mga kamay patungo sa puso. Noong [[ 2020 coronavirus pandemic sa United Kingdom |2020 pandemya ng coronavirus sa Reyno Unido]], ginamit ni [[Charles, Prinsipe ng Wales|Prinsipe Charles]] ang kilos na sa kanyang pagbati sa mga bisita, at inirekomenda ng Direktor-Heneral ng [[Pandaigdigang Organisasyon sa Kalusugan]], [[Tedros Adhanom Ghebreyesus]], at Israeling Punong Ministro na si [[Benjamin Netanyahu]].<ref name="Barajas13March2020">{{Cite web|title=Joined palms, hands on hearts, Vulcan salutes: Saying hello in a no-handshake era|author-last1=Barajas|author-first1=Julia|author-last2=Etehad|author-first2=Melissa|date=2020-03-13|website=[[Los Angeles Times]]|language=en-US|url=https://www.latimes.com/world-nation/story/2020-03-13/coronavirus-namaste-greetings-handshakes-noncontact|access-date=2020-03-18|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200327064424/https://www.latimes.com/world-nation/story/2020-03-13/coronavirus-namaste-greetings-handshakes-noncontact|archive-date=2020-03-27}}</ref> Kinabibilangan ng iba pang mga alternatibo ang [[ Wave (kilos) |kaway]], [[ Shaka sign |pagsa-''shaka'' (o "''hang loose sign''")]], at paglalagay ng palad patungo sa puso, tulad ng isinasagawa sa mga bahagi ng Iran.<ref name="Barajas13March2020" /><gallery> Talaksan:Social Distancing in a Computer Lab.jpg|Sa kompyuterang ito, isinara ang lahat ng iba pang ''workstation'' para lumaki ang distansiya sa pagitan ng mga taong nagtatrabaho Talaksan:Social Distancing Sign @ London Drugs (49684963711).jpg|Makatutulong sa mga tao ang mga marka sa sahig para manatili nila ang distansiya sa mga pampublikong lugar </gallery> === Pagsara ng paaralan === [[Talaksan:Swineflu_uk_hpa_model.svg|thumb|right|upright=1|Lingguhang kaso ng trangkasong baboy sa UK ng 2009.''Pagmomodelo ng Ahensiya sa Proteksiyon ng Kalusugan''<ref name="HPApress">{{cite web|title=2009 Press Releases|date=24 December 2009|publisher=Health Protection Agency|accessdate=24 December 2009|url=http://www.hpa.org.uk/HPA/NewsCentre/NationalPressReleases/2009PressReleases/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091224065403/http://www.hpa.org.uk/HPA/NewsCentre/NationalPressReleases/2009PressReleases/|archivedate=24 Disyembre 2009|url-status=dead}}</ref>]] Ipinakita ng pagmomodelo sa sipnayan na maaaring ipagliban ng pagsasara ng mga paaralan ang pagkalat ng siklab. Gayunpaman, nakadepende ang bisa sa mga kontak na pinapanatili ng mga kabataan sa labas ng paaralan. Kadalasan, kailangang magbakasyon sa trabaho ang isang magulang, at kailangang pahabain ang pagsasara, at maaaring magbunga ito ng pagkasira sa lipunan at ekonomiya.<ref name="Zumla2010">{{Cite book|last=Zumla|first=Alimuddin|url=https://books.google.com/books?id=c9CQn9C4JaQC&pg=PA614|title=Emerging Respiratory Infections in the 21st Century, An Issue of Infectious Disease Clinics|last2=Yew|first2=Wing-Wai|last3=Hui|first3=David S. C.|date=2010|publisher=Elsevier Health Sciences|volume=24|number=3|year=|isbn=978-1-4557-0038-7|location=|pages=614|language=en}}</ref><ref name="CauchemezFerguson2009">{{cite journal|pmid=19628172|last6=Duncan|first1=Simon|last2=Ferguson|first2=Neil M|last3=Wachtel|first3=Claude|last4=Tegnell|first4=Anders|last5=Saour|first5=Guillaume|last1=Cauchemez|last7=Nicoll|first6=Ben|first7=Angus|title=Closure of schools during an influenza pandemic|journal=The Lancet Infectious Diseases|url=https://www.thelancet.com/action/showPdf?pii=S1473-3099%2809%2970176-8|volume=9|issue=8|year=2009|pages=473–481|issn=14733099|doi=10.1016/S1473-3099(09)70176-8}}</ref> === Pagsasara ng opisina === Iminumungkahi ng mga pag-aaral sa [[Modeling and simulation|pagmodelo at paimbabaw]] batay sa data ng Estados Unidos na kung sarado ang 10% ng apektadong opisina, ang kabuuang antas ng pagkalat ay humigit-kumulang 11.9% at naipagpaliban nang kaunti ang rurok-oras ng epidemya. Sa kabila nito, kung sarado ang 33% ng mga apektadong opisina, bumababa ang antas sa 4.9%, at naantala ang rurok-oras nang isang linggo.<ref>{{cite journal |author-last1=Rousculp |author-first1=Matthew D. |author-last2=Johnston |author-first2=Stephen S. |author-last3=Palmer |author-first3=Liisa A. |author-last4=Chu |author-first4=Bong-Chul |author-last5=Mahadevia |author-first5=Parthiv J. |author-last6=Nichol |author-first6=Kristin L. |date=October 2010 |title=Attending Work While Sick: Implication of Flexible Sick Leave Policies |url=https://archive.org/details/sim_journal-of-occupational-and-environmental-medicine_2010-10_52_10/page/1009 |journal=[[Journal of Occupational and Environmental Medicine]] |volume=52 |issue=10 |pages=1009–1013 |doi=10.1097/jom.0b013e3181f43844 |pmid=20881626}}</ref><ref>{{cite journal |author-last1=Kumar |author-first1=Supriya |author-last2=Crouse Quinn |author-first2=Sandra |author-last3=Kim |author-first3=Kevin H. |author-last4=Daniel |author-first4=Laura H. |author-last5=Freimuth |author-first5=Vicki S. |title=The Impact of Workplace Policies and Other Social Factors on Self-Reported Influenza-Like Illness Incidence During the 2009 H1N1 Pandemic |url=https://archive.org/details/sim_american-journal-of-public-health_2012-01_102_1/page/134 |date=January 2012 |journal=[[American Journal of Public Health]] |volume=102 |issue=1 |pages=134–140 |doi=10.2105/AJPH.2011.300307 |pmid=22095353 |pmc=3490553}}</ref> Kabilang sa pagsasara ng opisina ang pagsasara ng mga "'di-esensiyal" na negosyo at serbisyong panlipunan (ang ibig sabihin ng "'di-esensiyal" ay mga pasilidad na hindi nagpapatakbo ng pangunahing tungkulin sa komunidad, kung ihahambing sa [[essential services|serbisyong esensiyal]]).<ref>{{cite web |title=Social Distancing Support Guidelines For Pandemic Readiness |publisher=[[Colorado Department of Public Health and Environment]] |date=March 2008 |url=https://www.colorado.gov/pacific/sites/default/files/OEPR_Guidelines-for-Social-Distancing-Pandemic-Readiness.pdf |access-date=2017-02-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170213001535/https://www.colorado.gov/pacific/sites/default/files/OEPR_Guidelines-for-Social-Distancing-Pandemic-Readiness.pdf |archive-date=2017-02-13 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170213001535/https://www.colorado.gov/pacific/sites/default/files/OEPR_Guidelines-for-Social-Distancing-Pandemic-Readiness.pdf |date=2017-02-13 }}</ref> === Pagkansela ng pagtitipon === Kabilang sa pagkakansela ng mga [[mass gathering|pagtitipun-tipon]] ang mga palakasan, pelikulang o musikas palabas.<ref>{{cite journal|author-first1=Robert|publisher=National Centre for Immunisation Research and Surveillance|archive-url=https://web.archive.org/web/20150515032806/https://www.health.gov.au/internet/main/publishing.nsf/Content/519F9392797E2DDCCA257D47001B9948/$File/Social.pdf|url-status=dead|access-date=2015-05-15|url=https://www.health.gov.au/internet/main/publishing.nsf/Content/519F9392797E2DDCCA257D47001B9948/$File/Social.pdf|pmid=24630149|doi=10.1016/j.prrv.2014.01.003|pages=119–126|author-last1=Booy|issue=2|volume=16|date=2015|journal=[[:de:Paediatric Respiratory Reviews|Paediatric Respiratory Reviews]]|title=Evidence compendium and advice on social distancing and other related measures for response to an influenza pandemic|author-last2=Ward|author-first2=James|archive-date=2015-05-15}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150515032806/https://www.health.gov.au/internet/main/publishing.nsf/Content/519F9392797E2DDCCA257D47001B9948/$File/Social.pdf |date=2015-05-15 }} (13 pages)</ref> Hindi tiyak ang ebidensiya na nagmumungkahi na pinapataas ng mga pagtitipon ang potensiyal para sa pagkalat ng sakit.<ref>Thomas V. Inglersby et al, [http://citeseerx.ist.psu.edu/viewdoc/download?doi=10.1.1.556.2672&rep=rep1&type=pdf "Disease Mitigation Measures in the Control of Pandemic Influenza"], ''Biosecurity and Bioterrorism Biodefense Strategy & Science'', Volume 4, Number 4, 2006</ref> Iminumungkahi ng mga [[Anecdotal evidence|anekdota]] na maaaring maiugnay ang mga iilang uri ng pagtitipon sa mas malaking panganib sa [[Influenza#Transmission|pagkalat ng trangkaso]], at maaaring "maglahi" ng mga bagong uri sa lugar, na pasimuno ng pagkalat sa komunidad sa isang [[pandemya]]. Noong pandemya ng trangkaso ng 1918, ang mga [[Philadelphia Liberty Loans Parade|parada ng militar sa Philadelphia]]<ref name="Davis_20180921">{{cite magazine |author-first=Kenneth C. |author-last=Davis |author-link=Kenneth C. Davis |title=Philadelphia Threw a WWI Parade That Gave Thousands of Onlookers the Flu |magazine=[[Smithsonian Magazine]] |date=2018-09-21 |url=https://www.smithsonianmag.com/history/philadelphia-threw-wwi-parade-gave-thousands-onlookers-flu-180970372/ |access-date=2020-03-27 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200327222425/https://www.smithsonianmag.com/history/philadelphia-threw-wwi-parade-gave-thousands-onlookers-flu-180970372/ |archive-date=2020-03-27}}</ref> at Boston<ref>[https://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/features/influenza-boston/ "The Flu in Boston"], ''American Experience'', WGBH</ref> ay maaaring naging responsable sa pagkalat sa sakit sa pamamagitan ng paghahalubilo ng mga nahawang marino sa mga pulutong ng sibilyano. Makatutulong sa pagbawas ng pagkalat ang restriksiyon ng mga pagtitipon, kasama ng mga iba pang pakikialam ukol sa pagdidistansiya.<ref>{{cite journal|vauthors=Ishola DA, Phin N|year=2011|title=Could influenza transmission be reduced by restricting mass gatherings? Towards an evidence-based policy framework|url=|journal=Journal of Epidemiology and Global Health|volume=1|issue=1|pages=33–60|doi=10.1016/j.jegh.2011.06.004|pmid=23856374}}</ref> === Restriksiyon sa pagbibiyahe === Malayong mangyari ang pag-aantala ng epidemya nang higit sa 2–3 linggo dahil sa restriksiyon sa hangganan o restriksiyon sa pagbibiyahe sa loob maliban kung itinupad ito na may higit sa 99% saklaw.<ref>{{cite journal|vauthors=Ferguson NM, Cummings DA, Fraser C, Cajka JC, Cooley PC, Burke DS|year=2006|title=Strategies for mitigating an influenza pandemic|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2006-07-27_442_7101/page/448|journal=Nature|volume=442|issue=7101|pages=448–52|doi=10.1038/nature04795|pmid=16642006|bibcode=2006Natur.442..448F}}</ref> Nadiskubre na hindi mabisa ang pag-iiskrin sa paliparan sa pagpigil ng pagkalat ng virus noong siklab ng SARS ng 2003 sa Canada<ref>{{cite journal|vauthors=Bell DM, World, Community|year=2004|title=Public health interventions and SARS spread, 2003|url=https://www.cdc.gov/ncidod/EID/vol10no11/04-0729.htm|journal=Emerging Infectious Diseases|volume=10|issue=11|pages=1900–1906|doi=10.3201/eid1011.040729|pmid=15550198|pmc=3329045}}</ref> at sa Estados Unidos.<ref>Martin Cetron et al. [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK92450/ "Isolation and Quarantine: Containment Strategies for SARS, 2003"], from ''Learning from SARS: Preparing for the Next Disease Outbreak'', National Academy of Sciences, 2004. {{ISBN|0309594332}}</ref> Naging epektibo raw ang mga ipinataw na istriktong kontrol sa mga hangganan sa pagitan ng [[Austria|Austrya]] at ang [[Imperyong Otomano]], na ipinataw mula 1770 hanggang 1871 upang pigilan na pumasok sa Austrya ang mga taong nahawa ng [[Bubonic plague|salot buboniko]], dahil hindi nagkaroon ng mga malalaking siklab ng salot sa teritoryo ng Austrya pagkatapos itong itinatag, samantalang patuloy na nakaranas ang Imperyong Otomano ng mga madadalas na epidemya ng salot hanggang ang gitna ng ikalabinsiyam na siglo.<ref name="Kohn">George C. Kohn, [http://www.academia.dk/MedHist/Sygdomme/PDF/Encyclopedia_of_Pestilence_Pandemics_and_Plagues.pdf ''Encyclopedia of Plague and Pestilence: From Ancient Times to the Present'', Infobase Publishing, 2007; p. 30.] {{ISBN|1438129238}}</ref> Ayon sa pagsusuri ng [[Northeastern University]] na inilathala noong Marso 2020, "pinapabagal lang ng mga restriksiyon sa pagbibiyahe papunta at paalis ng Tsina ang pandaigdigang pagkalat ng [[COVID-19]] [kapag] isinama ito ng mga tangka sa pagbawas ng pagkalat sa antas ng komunidad at indibidwal.... Hindi sapat ang mga restriksiyon sa pagbibiyahe maliban kung isinama ito ng pagdidistansiyang panlipunan."<ref>Emily Arntsen, [https://news.northeastern.edu/2020/03/06/to-slow-the-spread-of-covid-19-close-doors-not-borders-new-report-says/ "Closing borders can delay, but can't stop the spread of COVID-19, new report says"], ''News@Northeastern'', March 6, 2020.</ref> Natuklasan ng pagsusuri na ipinagpaliban lang ng restriksiyon sa pagbibiyahe sa Wuhan ang pagkalat ng sakit sa ibang bahagi ng kalupaang Tsina nang tatlo hanggang limang araw, ngunit binawas naman nito ang pagkalat ng mga pandaigdigang kaso nang hanggang 80 bahagdan. Isang pangunahing dahilan kung bakit hindi naging ganoong epektibo ang restriksiyon sa pagbibiyahe ay hindi nagpapakita ng sintomas ang karamihan ng mga may COVID-19 sa mga unang yugto ng impeksiyon.<ref>Matteo Chinazzi1, Jessica T. Davis1, Marco Ajelli, Corrado Gioannini, Maria Litvinova, Stefano Merler, Ana Pastore y Piontti1, Kunpeng Mu1, Luca Rossi, Kaiyuan Sun, Cécile Viboud, Xinyue Xiong, Hongjie Yu, M. Elizabeth Halloran, Ira M. Longini Jr. Alessandro Vespignani1, [https://science.sciencemag.org/content/early/2020/03/05/science.aba9757 "The effect of travel restrictions on the spread of the 2019 novel coronavirus (COVID-19) outbreak"], ''Science'' 6 March 2020</ref> ===Pagpoprotekta sa sarili=== Kabilang sa mga hakbang para makaprotekta sa sarili ang paglilimita ng personal na pakikipag-ugnayan, pagsasagawa ng negosyo sa telepono o gamit ang Internet, pag-iiwas sa pampublikong lugar at pagbabawas sa 'di-kinakailangang pagbibiyahe.<ref name="Glass">{{cite journal |author-last1=Glass |author-first1=Robert J. |author-last2=Glass |author-first2=Laura M. |author-last3=Beyeler |author-first3=Walter E. |author-last4=Min |author-first4=H. Jason |doi=10.3201/eid1211.060255 |title=Targeted Social Distancing Designs for Pandemic Influenza |journal=[[Emerging Infectious Diseases]] |publisher=[[Centers for Disease Control and Prevention]] |date=November 2006 |volume=12 |issue=11 |pages=1671–1681 |pmid=17283616 |pmc=3372334 |url=https://wwwnc.cdc.gov/eid/article/12/11/06-0255_article |access-date=2020-03-29 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200323042313/https://wwwnc.cdc.gov/eid/article/12/11/06-0255_article |archive-date=2020-03-23}}</ref><ref name="SDG">{{cite web |title=Social Distancing Guidelines (for workplace communicable disease outbreaks) |date=2017 |publisher=[[Society for Human Resource Management]] |url=https://www.shrm.org/resourcesandtools/tools-and-samples/policies/pages/cms_016204.aspx |access-date=2017-04-23 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170423071438/https://www.shrm.org/resourcesandtools/tools-and-samples/policies/pages/cms_016204.aspx |archive-date=2017-04-23 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170423071438/https://www.shrm.org/resourcesandtools/tools-and-samples/policies/pages/cms_016204.aspx |date=2017-04-23 }}</ref><ref name=HeartMatters>{{Cite web|url=https://www.bhf.org.uk/informationsupport/heart-matters-magazine/news/coronavirus-and-your-health/whats-the-difference-between-shielding-self-isolation-and-social-distancing|title=What's the difference between shielding, self-isolation and social distancing?|website=www.bhf.org.uk|language=en|access-date=2020-03-29|archive-date=2020-03-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20200329185017/https://www.bhf.org.uk/informationsupport/heart-matters-magazine/news/coronavirus-and-your-health/whats-the-difference-between-shielding-self-isolation-and-social-distancing|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200329185017/https://www.bhf.org.uk/informationsupport/heart-matters-magazine/news/coronavirus-and-your-health/whats-the-difference-between-shielding-self-isolation-and-social-distancing |date=2020-03-29 }}</ref> === Kuwarentena ng posibleng kaso === Noong siklab ng [[SARS]] ng 2003 sa Singgapura, napasailalim ang halos 8,000 katao sa sapilitang kuwarentena sa bahay at kinailangan ang higit pang 4,300 na magsubaybay sa sarili para sa mga sintomas at kumontak bawat araw sa mga awtoridad ng kalusugan bilang paraan upang kontrolin ang epidemya. Bagaman 58 lang ng mga indibidwal na ito na kalaunang nasuri na may SARS, nasiyahan ang mga opisyal ng kalusugan ng bayan na nakatulong ang hakbang sa pag-iwas sa higit pang pagkalat ng impeksiyon.<ref>Chorh-Chuan Tan, [http://www.srmuniv.ac.in/sites/default/files/downloads/sars_outbreak_lessons.pdf "SARS in Singapore – Key Lessons from an Epidemic"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170424174153/http://www.srmuniv.ac.in/sites/default/files/downloads/sars_outbreak_lessons.pdf |date=2017-04-24 }}, ''Annals Academy of Medicine'', May 2006, Vol. 35 No.5.</ref> Maaaring nakapagtulong ang kusang-loob na paghihiwalay ng sarili sa pagkalat ng trangkaso sa Texas noong 2009.<ref>{{cite journal|vauthors=Teh B, Olsen K, Black J, Cheng AC, Aboltins C, Bull K ''et al.''|year=2012|title=Impact of swine influenza and quarantine measures on patients and households during the H1N1/09 pandemic|url=|journal=Scandinavian Journal of Infectious Diseases|volume=44|issue=4|pages=289–296|doi=10.3109/00365548.2011.631572|pmid=22106922}}</ref> Naiulat ang mga panandaliang at pangmatagalang negatibong epekto sa sikolohiya.<ref name="Brooks26Feb2020"/> === Kordon sanitaryo === Noong 1995 ginamit ang kordon sanitaryo upang pigilan ang siklab ng [[Ebola virus disease|sakit ng Ebola virus]] sa [[Kikwit]], [[Zaire]].<ref>Laurie Garrett, [https://newrepublic.com/article/119085/ebola-cordon-sanitaire-when-it-worked-congo-1995 "Heartless but Effective: I've Seen 'Cordon Sanitaire' Work Against Ebola"], ''The New Republic'', 14 August 2014</ref><ref>[https://www.cdc.gov/mmwr/preview/mmwrhtml/00037078.htm "Outbreak of Ebola Viral Hemorrhagic Fever -- Zaire, 1995" ''Morbidity and Mortality Weekly Report'', 19 May 1995 / 44(19);381-382]</ref><ref name="Kaplan">Rachel Kaplan Hoffmann and Keith Hoffmann, [http://www.clinicalcorrelations.org/?p=8357 "Ethical Considerations in the Use of Cordons Sanitaires"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150222084802/http://www.clinicalcorrelations.org/?p=8357 |date=2015-02-22 }}, ''Clinical Correlations'', 19 February 2015.</ref> Pinalibutan ni Pangulong [[Mobutu Sese Seko]] ang bayan ng mga hukbo at isinuspende ang lahat ng mga paglipad patungo sa komunidad. Sa loob ng Kikwit, itinayo ng [[Pandaigdigang Organisasyon sa Kalusugan]] at mga pangkat ng manggagamot sa Zaire ng mga higit pang kordon sanitaryo, hiniwalay ang mga libingan at pinaggamutan mula sa pangkalahatang populasyon at nagtagumpay sa paglilimita ng impeksiyon.<ref>Laurie Garrett, ''Betrayal of Trust: The Collapse of Global Public Health'', Hachette Books, 2011 {{ISBN|1401303862}}</ref> === Pamprotektang pagsamsam === Noong [[epidemya ng influenza ng 1918|epidemya ng trangkaso ng 1918]], ibinukod ng bayan ng [[Gunnison, Colorado]], ang sarili nang dalawang buwan upang iwasan ang paghahantad ng impeksiyon. Binakaridahan ang lahat ng lansangang-bayan at ikinuwarentenas ang mga nakarating na pasahero nang limang araw. Bilang resulta ng pagbubukod, walang namatay sa trangkaso sa Gunnison noong pandemya.<ref>[http://chm.med.umich.edu/research/1918-influenza-escape-communities/gunnison/ Gunnison: Case Study], University of Michigan Medical School, Center for the History of Medicine</ref> Pinagtibay rin ng iilang komunidad ang mga ganoong hakbang.<ref name="Markel">[https://wwwnc.cdc.gov/eid/article/12/12/pdfs/06-0506.pdf H. Markel, A.M. Stern, J. A. Navarro, J. R. Michalsen, A. S. Monto, and C. DiGiovanni, "Nonpharmaceutical Influenza Mitigation Strategies, US Communities, 1918–1920 Pandemic"], ''Emerging Infectious Diseases'', Vol. 12, No. 12, December 2006.</ref> Kabilang sa mga ibang hakbang ang pagsasara o paglilimita ng [[Mass transit|''mass transit'']]<ref>{{Cite news|author-last=Taylor|author-first=Kate|title=No Bus Service. Crowded Trains. Transit Systems Struggle With the Virus. - U.S. cities with public transit systems are being forced to adapt to the risks posed by the coronavirus, implementing new sanitation protocols while contending with fewer riders and workers.|date=2020-03-20|orig-year=2020-03-17|newspaper=[[The New York Times]]|language=en-US|issn=0362-4331|url=https://www.nytimes.com/2020/03/17/us/coronavirus-buses-trains-detroit-boston.html|access-date=2020-03-25|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200325024853/https://www.nytimes.com/2020/03/17/us/coronavirus-buses-trains-detroit-boston.html|archive-date=2020-03-25}}</ref> at pagsasara ng mga pasilidad sa paglilibang (mga languyan ng komunidad, samahan ng kabataan, at himnasyo).<ref>{{cite web|title=Flu Pandemic Mitigation - Social Distancing|website=globalsecurity.org|url=http://www.globalsecurity.org/security/ops/hsc-scen-3_flu-pandemic-distancing.htm|access-date=2020-03-23|url-status=|archive-url=https://web.archive.org/web/20200322163703/https://www.globalsecurity.org/security/ops/hsc-scen-3_flu-pandemic-distancing.htm|archive-date=2020-03-22}}</ref><gallery widths="200" heights="200"> Talaksan:Mole2.JPG|Ang [[Lazzaretto of Ancona|Lazzaretto ng Ancona]] ay isang ika-18 siglong gusali na itinayo sa artipisyal na pulo upang magsilbi bilang [[estasyong pangkuwarentena]] at [[Leprosarium|leprosaryo]] para sa daugnang bayan ng [[Ancona]], Italya. Talaksan:Leprosorium.jpg|Hindi pinapasok sa bayan ang dalawang ketongin.Ukit-kahoy ni [[Vincent of Beauvais|Vincent ng Beauvais]], ika-14 na siglo </gallery> == Kasaysayan == Itinayo ang mga [[kolonya ng mga ketongin]] at ''[[lazaretto]]'' bilang paraan para pigilan ang pagkalat ng [[ketong]] at iba pang nakahahawang sakit sa pamamagitan ng pagdidistansiyang panlipunan,<ref>{{cite book |author-first=Charles Léon |author-last=Souvay |title=Catholic Encyclopedia |title-link=Catholic Encyclopedia |date=1913 |volume=9 |chapter=Leprosy |chapter-url=https://en.wikisource.org/wiki/Catholic_Encyclopedia_%281913%29/Leprosy |access-date=2020-03-28 |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20200328203733/https://en.wikisource.org/wiki/Catholic_Encyclopedia_(1913)/Leprosy |archive-date=2020-03-28 }}</ref> hangga't naintindihan ang pagkakalat at naimbento ang mga epektibong panggamot. ===Epidemya ng polio ng 1916 sa Lungsod ng New York=== [[Talaksan:Popular_science_monthly_(1872)_(14596283227).jpg|thumb|Isinara ang mga liwasan at palaruan ng New York noong epidemya ng polio noong 1916.<ref name="PopSci2">{{Cite book|url=https://archive.org/details/popularsciencemo89newyuoft/page/400/mode/2up/search/flexner|title=Popular science monthly|date=1916|publication-place=New York, USA|publisher=[[D. Appleton]]|page=400}}</ref>]] Noong [[1916 New York City polio epidemic|epidemya ng polio ng 1916 sa Lungsod ng New York]], noong may higit sa 27,000 kaso at higit sa 6,000 nangamatay dahil sa polio sa Estados Unidos, nang may higit sa 2,000 nangamatay sa Lungsod ng New York mismo, isinara ang mga sinehan, kinansela ang mga pulong, halos walang pagtitipon sa publiko, at binabalaan ang mga kabataan na huwag uminom sa mga paunten ng tubig, at sinabihan na iwasan ang mga parkeng libangan, languyan at dalampasigan.<ref name="Battin2009">{{Cite book|last=Battin|first=M. Pabst|url=https://books.google.com/books?id=bXDnCwAAQBAJ&pg=PA351|title=The Patient as Victim and Vector: Ethics and Infectious Disease|last2=Francis|first2=Leslie P.|last3=Jacobson|first3=Jay A.|last4=Smith|first4=Charles B.|date=2009|publisher=[[Oxford University Press]]|isbn=978-0-19-533583-5|location=|pages=87|language=en}}</ref><ref name="Melnick_1996">{{cite journal|author=Melnick J.|title=Current status of poliovirus infections|url=http://cmr.asm.org/cgi/reprint/9/3/293|journal=Clinical Microbiology Reviews|volume=9|issue=3|pages=293–300|date=1 July 1996|pmid=8809461|pmc=172894|doi=10.1128/CMR.9.3.293|access-date=21 Marso 2020|archive-date=28 Septiyembre 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110928101428/http://cmr.asm.org/cgi/reprint/9/3/293|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110928101428/http://cmr.asm.org/cgi/reprint/9/3/293 |date=28 Septiyembre 2011 }}</ref> Noong [[pandemya ng coronavirus ng 2019–20]], binigyang-diin ang mga hakbang sa pagdidistansiyang panlipunan at ang mga may kaugnayan dito ng iilang pamahalaan bilang alternatibo sa ipinatupad na kuwarentena ng mga lugar na lubhang naapektuhan; halimbawa, sa Reyno Unido, ipinayo ng gobyerno sa publiko na iwasan ang mga pampublikong lugar, at kusang nagsara ang mga sinehan at teatro upang hikayatin ang mensahe ng pamahalaan.<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-51925490|title=Most UK cinemas shut after virus advice|date=2020-03-17|work=BBC News|access-date=2020-03-21|language=en-GB}}</ref> === Trangkaso, 1918 hanggang ngayon === [[Talaksan:165-WW-269B-11-trolley-l.jpg|thumb|Isang pasaherong walang mask na tinatanggihang sumakay sa isang [[Trambiya|trambya]] ([[Seattle]], Washington, 1918)]] Noong [[1918 flu pandemic|pandemya ng trangkaso ng 1918]], natanaw ng Philadelphia ang kanyang mga unang kaso ng trangkaso noong 17 Setyembre.<ref name="Hatchett">{{cite journal |author-last1=Hatchett |author-first1=Richard J. |author-last2=Mecher |author-first2=Carter E. |author-last3=Lipsitch |author-first3=Marc |author-link3=:wikidata:Q28322531 |editor-first=Burton H. |editor-last=Singer |title=Public health interventions and epidemic intensity during the 1918 influenza pandemic |url=http://www.pnas.org/cgi/content/full/104/18/7582 |journal=[[Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America]] |volume=104 |issue=18 |pages=7582–7587 |date=2007-05-01 |orig-year=2007-04-06, 2007-02-14, 2006-12-09 |pmid=17416679 |doi=10.1073/pnas.0610941104 |pmc=1849867 |access-date=2020-03-19 |archive-date=2008-03-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080309101000/http://www.pnas.org/cgi/content/full/104/18/7582 |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080309101000/http://www.pnas.org/cgi/content/full/104/18/7582 |date=2008-03-09 }}</ref><ref name="Ryan2008"/> Ipinatuloy ng lungsod ang naplanong parada at pagtitipon ng higit sa 200,000 katao sa tatlong kasunod na araw, okupadong okupado noon ang 31 ospital ng lungsod. Sa isang linggo, 4500 ang namatay.<ref name="Davis_20180921"/><ref>{{Cite journal |title=Influenza in 1918: Recollections of the Epidemic in Philadelphia |author-first=Isaac |author-last=Starr |author-link=Isaac Starr |journal=[[Annals of Internal Medicine]] |date=1976-10-01 |volume=85 |issue=4 |pages=516–518 |doi=10.7326/0003-4819-85-4-516 |language=en |pmid=788585}}</ref> Ipinatupad ang mga hakbang ng pagdidistansiya noong 3 Oktubre, higit sa dalawang linggo pagkatapos ng unang kaso.<ref name="Ryan2008"/> Di-katulad sa Philadelphia, natanaw ng St. Louis ang kanyang mga unang kaso ng trangkaso noong 5 Oktubre at umabot ng dalawang araw bago maipatupad ang iilang hakbang ng pagdidistansiya,<ref name="Ryan2008"/> kabilang ang pagsasara ng paaralan, teatro, at iba pang lugar kung saan nagtitipun-tipon ang mga tao. Pinagbawalan ang mga pampublikong pagtitipon, kabilang dito ang mga libing. Pinabagal ng mga aksiyon ang pagkalat ng trangkaso sa St. Louis, at hindi nagkaroon ng lubhang pagdami ng kaso at kamatayan, gaya ng nangyari sa Philadelphia.<ref name="Smith2007">{{Cite journal |author-last=Smith |author-first=Richard |author-link=Richard Smith (editor) |date=2007-06-30 |title=Social measures may control pandemic flu better than drugs and vaccines |journal=[[British Medical Journal]] |volume=334 |issue=7608 |page=1341 |doi=10.1136/bmj.39255.606713.DB |issn=0959-8138 |pmc=1906625 |pmid=17599996 |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1906625/pdf/bmj-334-7608-news-1341a.pdf |access-date=2020-03-27 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200327222703/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1906625/pdf/bmj-334-7608-news-1341a.pdf |archive-date=2020-03-27}}</ref> Tumaas ang huling bilang ng namatay sa St. Louis kasunod ng ikalawang alon ng kaso, ngunit nanatiling mas mababa sa kabuuan kumpara sa mga ibang lungsod.<ref name="Kalnins">{{Cite journal |author-last=Kalnins |author-first=Irene |date=September 2006 |title=The Spanish influenza of 1918 in St. Louis, Missouri |url=https://archive.org/details/sim_public-health-nursing_september-october-2006_23_5/page/479 |journal=[[Public Health Nursing]] |location=Boston, Massachusetts, USA |volume=23 |issue=5 |pages=479–483 |doi=10.1111/j.1525-1446.2006.00586.x |issn=0737-1209 |pmid=16961567}}</ref> Sinuri ni Bootsma at Ferguson ang mga pakikialam ng pagdidistansiya sa 16 Amerikanong lungsod noong epidemya ng 1918 at natuklas nila na ang mga pakikialam na may takdang oras ay nakapagbawas lamang ng pagkamatay nang katamtaman (marahil 10–30%), at kadalasang limitadong limitado ang dagok dahil nahuli na ang pakikialam at inalis nang masyadong maaga. Naobserbahan na nakaranas ang iilang lungsod ng ikalawang rurok ng epidemya pagkatapos alisin ang mga kontrol ng pagdidistansiya, dahil nalantad ang mga madaling tablan na dating protektado.<ref>{{cite journal|vauthors=Bootsma MC, Ferguson NM|title=The effect of public health measures on the 1918 influenza pandemic in U.S. cities|url=http://www.pnas.org/cgi/content/full/104/18/7588|journal=Proc Natl Acad Sci U S A|volume=104|issue=18|pages=7588–7593|year=2007|pmid=17416677|doi=10.1073/pnas.0611071104|pmc=1849868|access-date=2020-03-19|archive-date=2020-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200322145722/https://www.pnas.org/content/104/18/7588.full|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200322145722/https://www.pnas.org/content/104/18/7588.full |date=2020-03-22 }}</ref> Ipinakita na binawas ng pagsasara ng mga paaralan ng [[Morbidity|pagkamatay]] sa [[Influenza A virus subtype H2N2|Trangkasong Asyano]] nang 90% noong 1957–58 siklab,<ref>{{cite journal|vauthors=Chin TD, Foley JF, Doto IL, Gravelle CR, Weston J|year=1960|title=Morbidity and mortality characteristics of Asian strain influenza|url=https://archive.org/details/sim_public-health-reports_1960-02_75_2/page/148|journal=Public Health Reports|volume=75|issue=2|pages=148–58|doi=10.2307/4590751|pmid=19316351|pmc=1929395|jstor=4590751}}</ref> at hanggang 50% sa pagkontrol ng influenza sa Estados Unidos, 2004–2008.<ref>{{cite journal|vauthors=Wheeler CC, Erhart LM, Jehn ML|year=2010|title=Effect of school closure on the incidence of influenza among school -age children in Arizona|url=https://archive.org/details/sim_public-health-reports_november-december-2010_125_6/page/851|journal=Public Health Reports|volume=125|issue=6|pages=851–859|doi=10.1177/003335491012500612|pmid=21121230|pmc=2966666}}</ref> Katulad nito, iniugnay ang mga sapilitang pagsasara ng mga paaralan at iba pang hakbang ng pagdidistansiya sa 29% hanggang 37% pagbawas sa kabilisan ng pagkalat ng influenza noong [[2009 influenza pandemic|epidemya ng trangkaso ng 2009]] sa Mehiko.<ref>[https://www.nih.gov/news-events/nih-research-matters/flu-pandemic-study-supports-social-distancing Flu Pandemic Study Supports Social Distancing"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170423064820/https://www.nih.gov/news-events/nih-research-matters/flu-pandemic-study-supports-social-distancing |date=2017-04-23 }}, ''NIH Research Matters'', 6 June 2011.</ref> Noong [[2009 flu pandemic in the United Kingdom|siklab ng trangkasong baboy ng 2009 sa UK]], sa isang artikulong pinamagatang "''Closure of schools during an influenza pandemic''" ("Pagsasara ng mga paaralan tuwing pandemya ng influenza") na inilathala sa ''[[The Lancet|Lancet Infectious Diseases]]'', inindorso ng pangkat ng epidemiologo ang pagsasara ng mga paaralan upang gambalain ang daloy ng impeksiyon, pabagalan ang higit pang pagkalat at bumili ng panahon upang manaliksik at bumuo ng bakuna.<ref name="Wardrop2009">{{Cite news|last=Wardrop|first=Murray|url=https://www.telegraph.co.uk/news/health/swine-flu/5874683/Swine-flu-schools-should-close-to-halt-spread-of-virus-ministers-told.html|title=Swine flu: schools should close to halt spread of virus, ministers told|date=21 July 2009|work=The Telegraph|access-date=17 March 2020|url-status=live|language=en-GB|issn=0307-1235|url-access=subscription}}</ref> Matapos pag-aralan ng mga pandemya ng influenza kabilang ang [[Spanish flu|pandemya ng trangkaso ng 1918]], ang [[Influenza A virus subtype H2N2|pandemya ng influenza ng 1957]] at ang [[1968 flu pandemic|pandemya ng influenza ng 1968]], nag-ulat sila tungkol sa epekto ng pagsasara ng mga paaralan sa ekonomiya at nagtatrabaho, lalo na dahil sa malaking bahagdan ng doktora at babaeng nars, kung kanino kalahati ay may batang wala pang 16 taong gulang. Tiningnan din nila ang dinamika ng pagkalat ng influenza sa Pransiya tuwing mga Pransesang holiday ng paaralan at itinala na bumaba ang mga kaso ng trangkaso noong nagsara ang mga paaralan at bumalik noong muli silang nagbukas. Itinala nila na noong nagwelga ang mga guro sa Israel noong panahon ng trangkaso ng 1999–2000, bumaba ang pagpapatingin sa doktor at ang bilang ng impeksiyon sa palahingahan nang higit pa sa ikalima at higit pa sa dalawang ikalima ayon sa pagkabanggit.<ref name="Reuters2009">{{Cite news|last=|first=|url=https://www.reuters.com/article/us-flu-schools-idUSTRE56J4OO20090720|title=Closing schools won't stop pandemics: study|date=20 July 2009|publisher=Reuters|access-date=17 March 2020|url-status=live|editor-last=Walsh|editor-first=Eric|language=en}}</ref> === SARS 2003 === Noong [[2002–2004 SARS outbreak|siklab ng SARS ng 2003]], dinagdagan ang mga hakbang ng pandaigdigang pagdidistansiya tulad ng pagbabawal ng malaking pagtitipon, pagsasara ng mga paaralan at teatro, at mga iba pang pampublikong lugar ang mga hakbang ng pampublikong kalusugan tulad ng paghahanap at pagbubukod ng apektadong tao, pagkukuwarentena sa kanilang nakisalamuha, at hakbang sa pagkokontrol ng impeksiyon. Isinama ito sa pagpapasuot ng mask sa mga ilang tao.<ref name="Bell2004">{{Cite journal |author-last=Bell |author-first=David M. |date=November 2004 |title=Public Health Interventions and SARS Spread, 2003 |journal=[[Emerging Infectious Diseases]] |volume=10 |issue=11 |pages=1900–1906 |doi=10.3201/eid1011.040729 |issn=1080-6040 |pmc=3329045 |pmid=15550198}}</ref> Noong panahong ito sa Kanada, ginamit ang "kuwarantenang pampamayanan" upang mabawasan ang pagkalat ng sakit na may katamtamang tagumpay.<ref name=Bondy>{{cite journal |title=Quantifying the impact of community quarantine on SARS transmission in Ontario: estimation of secondary case count difference and number needed to quarantine |author-last1=Bondy |author-first1=Susan J. |author-last2=Russell |author-first2=Margaret L. |author-last3=Laflèche |author-first3=Julie M. L. |author-last4=Rea |author-first4=Elizabeth |date=2009-12-24 |pmid=20034405 |doi=10.1186/1471-2458-9-488 |pmc=2808319 |volume=9 |journal=[[BMC Public Health]] |page=488 |issue=1}}</ref> ===Pandemya ng COVID-19=== {{main|Pandemya ng COVID-19}} [[File:Katapult importance social distancing.gif|thumb|upright=1.6|Mga paimbabaw na naghahambing ng pagkalat ng impeksiyon, at bilang ng namatay dahil nasobrahan ang kapasidad ng mga ospital, kapag "karaniwan" ang mga pakikisalamuha (kaliwa, 200 ang malayang nakakikilos) at "nadistansiya" (kanan, 25 ang malayang nakakikilos).<br/>Luntian&nbsp;= Mga malulusog, di-nahawahanPula&nbsp;= Mga nahawa<br />Bughaw&nbsp;= Mga gumaling<br />Itim&nbsp;= Mga namatay]] Noong pandemya ng COVID-19, binigyang-diin ang pagdidistansiyang panlipunan at kaugnay na hakbang ng iilang pamahalaan bilang alternatibo sa ipinatupad na kuwarentena ng mga lugar na naapektuhan nang malubha. Ayon sa pagsubaybay ng [[UNESCO]], higit sa 100 bansa ang nagpatupad ng [[Impact of the 2019–2020 coronavirus pandemic on education|pagsasara ng paaralan sa buong bansa bilang tugon sa COVID-19]], na nakaapekto sa higit sa kalahting pandaigdigang populasyon ng estudyante.<ref name=":0">{{Cite web |title=COVID-19 Educational Disruption and Response |date=2020-03-04 |website=[[UNESCO]] |language=en |url=https://en.unesco.org/themes/education-emergencies/coronavirus-school-closures |access-date=2020-03-23 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200329110914/https://en.unesco.org/themes/education-emergencies/coronavirus-school-closures |archive-date=2020-03-29}}</ref> Sa Reyno Unido, ipinayo ng gobyerno sa publiko ang pag-iiwas sa pampublikong lugar, at kusang-loob na nagsara ang mga sinehan at teatro upang hikayatin ang mensahe ng gobyerno.<ref>{{Cite news |title=Most UK cinemas shut after virus advice |language=en-GB |date=2020-03-17 |work=[[BBC News]] |url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-51925490 |access-date=2020-03-21 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200323161040/https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-51925490 |archive-date=2020-03-23}}</ref> Tumanggi ang iilang tinedyer at batang adulto sa kusang-loob na pagsunod sa mga hakbang ng pagdidistansiya. Sa [[Belhika]], iniulat ng midya na dinaluhan ang isang ''[[rave]]'' ng hindi bababa sa 300 bago ito pinawatak-watak ng mga lokal na awtoridad. Sa [[Pransiya]], pinagmumulta ng hanggang US$150 ang mga tinedyer na nagpapasyalan. Isinara ang mga dalampasigan sa [[Florida]] at [[Alabama]] upang watakin ang mga nagpaparti sa bakasyon sa tagsibol.<ref>{{cite news |url=https://www.wthr.com/article/parents-police-struggle-social-distance-young-coronavirus-outbreak |title=Parents, police struggle to social distance the young in coronavirus outbreak |date=2020-03-20 |access-date=2020-04-03 |archive-date=2020-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200323063717/https://www.wthr.com/article/parents-police-struggle-social-distance-young-coronavirus-outbreak |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200323063717/https://www.wthr.com/article/parents-police-struggle-social-distance-young-coronavirus-outbreak |date=2020-03-23 }}</ref> Winatak-watak ang mga kasal sa New Jersay at ipinataw ang ''curfew'' ng alas-8 ng gabi sa [[Newark, New Jersey|Newark]]. Ang New York, New Jersey, Connecticut at Pennsylvania ang mga unang estado na nakatibay ng magkakatugmang patakaran sa pagdidistansiya na nagsara ng mga di-esensiyal na negosyo at naghigpit sa mga malaking pagtitipon. Pinalawig ang mga tagubiling manganlong sa lugar sa [[California]] sa buong estado noong 19 Marso. Sa parehong araw dineklara ng [[Texas]] ang sakuna sa publiko at nagpataw ng mga paghihigpit sa buong estado.<ref>{{cite news |title=Uh-Oh Moment Finally Hits States Slow to Adopt Social Distancing |date=2020-03-20 |author-first1=Elise |author-last1=Young |author-first2=David R. |author-last2=Baker |work=[[Bloomberg News]] |publisher=[[Bloomberg L.P.]] |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2020-03-20/uh-oh-moment-finally-hits-states-slow-to-adopt-social-distancing |access-date=2020-03-29 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200323063706/https://www.bloomberg.com/news/articles/2020-03-20/uh-oh-moment-finally-hits-states-slow-to-adopt-social-distancing |archive-date=2020-03-23}}</ref> Nag-udyok ang mga hakbang sa pag-iwas tulad ng pagdidistansiyang panlipunan at [[Isolation (health care)|pagbubukod ng sarili]] sa malawakang pagsasara ng [[Mababang paaralan|mababang]], [[Mataas na paaralan|mataas]], at [[Lalong mataas na edukasyon|lalong mataas]] na paaralan sa higit sa 120 bansa. Noong pagsapit ng 23 Marso 2020, higit sa 1.2 mag-aaral ang wala sa eskwela dahil sa [[Impact of the 2019–2020 coronavirus pandemic on education|pagsasara ng mga paaralan bilang tugon sa COVID-19]].<ref name=":0"/> Dahil sa mababang antas ng impeksiyong COVID-19 sa mga kabataan, kinuwestiyon ang bisa ng pagsasara ng mga paaralan.<ref>{{Cite web |title=Lessons from Ebola: The secret of successful epidemic response |author-last=Frieden |author-first=Tom |author-link=Tom Frieden |work=[[CNN]] |url=https://www.cnn.com/2020/03/11/health/coronavirus-lessons-from-ebola/index.html |access-date=2020-03-23 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200323214843/https://edition.cnn.com/2020/03/11/health/coronavirus-lessons-from-ebola/index.html |archive-date=2020-03-23}}</ref> Kahit pansamantala pa man lang ang mga pagsasara ng paaralan, nagdadala ito ng mataas na gastos sa lipunan at ekonomiya.<ref>{{Cite web |title=Coronavirus deprives nearly 300 million students of their schooling: UNESCO |newspaper=[[The Telegram]] |via=[[Reuters]] |language=en |url=http://www.thetelegram.com/news/world/coronavirus-deprives-nearly-300-million-students-of-their-schooling-unesco-419714/ |access-date=2020-03-23 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200328210511/https://www.thetelegram.com/news/world/coronavirus-deprives-nearly-300-million-students-of-their-schooling-unesco-419714/ |archive-date=2020-03-28}}</ref> Gayunpaman, hindi malinaw ang papel ng kabataan sa pagkakalat ng COVID-19.<ref name="Lipsitch">{{Cite journal |author-last1=Lipsitch |author-first1=Marc |author-link1=:wikidata:Q28322531 |author-last2=Swerdlow |author-first2=David L. |author-last3=Finelli |author-first3=Lyn |author-link3=:wikidata:Q59908394 |date=2020-03-26 |orig-year=2020-02-19 |title=Defining the Epidemiology of Covid-19 — Studies Needed |journal=[[New England Journal of Medicine]] |volume=382 |issue=13 |pages=1194–1196 |doi=10.1056/NEJMp2002125 |pmid=32074416 |issn=0028-4793}}</ref><ref name="lww18March2020">{{Cite journal |author-last1=Zimmermann |author-first1=Petra |author-last2=Curtis |author-first2=Nigel |author-link2=:wikidata:Q30513816 |date=2020-03-18 |title=Coronavirus Infections in Children Including COVID-19: An Overview of the Epidemiology, Clinical Features, Diagnosis, Treatment and Prevention Options in Children |journal=[[The Pediatric Infectious Disease Journal]] |language=en-US |volume=Online First |pages= |doi=10.1097/INF.0000000000002660 |issn=0891-3668 |url=https://journals.lww.com/pidj/Abstract/onlinefirst/Coronavirus_Infections_in_Children_Including.96251.aspx |access-date=2020-03-30 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200324192956/https://journals.lww.com/pidj/Abstract/onlinefirst/Coronavirus_Infections_in_Children_Including.96251.aspx |archive-date=2020-03-24}}</ref> Habang hindi pa alam ang buong epekto ng pagsasara ng mga paaralan sa pandemya ng coronavirus, iminumungkahi ng unang ebidensiya na negatibo ang mga epekto ng pagsasara ng paaralan sa mga lokal na ekonomiya at resulta sa pag-aaral para sa mga estudyante.<ref>{{Cite web |title=Adverse consequences of school closures |date=2020-03-10 |website=[[UNESCO]] |language=en |url=https://en.unesco.org/themes/education-emergencies/coronavirus-school-closures/consequences |access-date=2020-03-23 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200325181733/https://en.unesco.org/themes/education-emergencies/coronavirus-school-closures/consequences |archive-date=2020-03-25}}</ref><ref name="Stevens14March2020">{{Cite web |title=These simulations show how to flatten the coronavirus growth curve |author-last=Stevens |author-first=Harry |date=2020-03-14 |website=[[Washington Post]] |language=en |url=https://www.washingtonpost.com/graphics/2020/world/corona-simulator/ |access-date=2020-03-29 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200330062958/https://www.washingtonpost.com/graphics/2020/world/corona-simulator/ |archive-date=2020-03-30}}</ref> Noong unang bahagi ng Marso 2020, ang sentimentong "''Stay The Fuck Home''" ay inilikha ni Florian Reifschneider, isang Alemanong inhinyero at mabilisang inulit ng mga kilalang-kilala artista tulad nina [[Taylor Swift]], [[Ariana Grande]]<ref>{{Cite web |title=Taylor Swift Urges Fans to Stay Home Amid COVID-19 Outbreak: "I love you so much and I need to express my concern that things aren’t being taken seriously enough right now," superstar writes |author-first=Brenna |author-last=Ehrlich |date=2020-03-15 |work=[[Rolling Stone]] |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/taylor-swift-urges-fans-to-stay-home-amid-covid-19-outbreak-967629/ |access-date=2020-03-28 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200319124912/https://www.rollingstone.com/music/music-news/taylor-swift-urges-fans-to-stay-home-amid-covid-19-outbreak-967629/ |archive-date=2020-03-28}}</ref><ref>{{Cite web |author-first=Florian |author-last=Reifschneider |date=2020 |title=A Movement to Stop the COVID-19 Pandemic |website=#StayTheFuckHome |url=https://staythefuckhome.com/ |access-date=2020-03-29 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200329165848/https://staythefuckhome.com/ |archive-date=2020-03-29}}</ref> at [[Busy Philipps]]<ref>{{Cite web |title=Busy Philipps Joins Cameo to Record "Stay the Fuck Home" Messages for Coronavirus |author-first=Alex |author-last=Hudson |date=2020-03-17 |website=exclaim.ca |url=http://exclaim.ca/film/article/busy_philipps_joins_cameo_to_record_stay_the_fuck_home_messages_for_coronavirus |access-date=2020-03-29 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200327135529/http://exclaim.ca/film/article/busy_philipps_joins_cameo_to_record_stay_the_fuck_home_messages_for_coronavirus |archive-date=2020-03-27}}</ref> sa pag-asang mabawasan at maantala ang rurok ng siklab. Sumali rin ang [[Facebook]], [[Twitter]] at [[Instagram]] sa kampanya na may mga magkatulad na ''hashtag'', ''sticker'', at ''filter'' sa ilalim ng ''#staythefhome'', ''#stayhome'', ''#staythefuckhome'' at nagsimulang sumikat sa social media.<ref>{{Cite web |title=AMA, AHA, ANA: #StayHome to confront COVID-19 |publisher=[[American Medical Association]] |location=Chicago, USA |url=https://www.ama-assn.org/press-center/press-releases/ama-aha-ana-stayhome-confront-covid-19 |access-date=2020-03-30 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200328063402/https://www.ama-assn.org/press-center/press-releases/ama-aha-ana-stayhome-confront-covid-19 |archive-date=2020-03-28}}</ref><ref>{{Cite web |title=No, Netflix Is Not Spoiling Its Own Shows To Fight Coronavirus |author-first=Madeline |author-last=Berg |work=[[Forbes]] |url=https://www.forbes.com/sites/maddieberg/2020/03/26/no-netflix-is-not-spoiling-its-own-shows-to-fight-coronavirus-but-these-ad-guys-are/ |access-date=2020-03-30 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200327154558/https://www.forbes.com/sites/maddieberg/2020/03/26/no-netflix-is-not-spoiling-its-own-shows-to-fight-coronavirus-but-these-ad-guys-are/ |archive-date=2020-03-27}}</ref><ref>{{Cite newspaper |title='It feels like wartime': how street artists are responding to coronavirus - The pandemic may have closed museums and galleries down but artists have found other ways to comment on the crisis |author-first=Nadja |author-last=Sayej |date=2020-03-25 |newspaper=[[The Guardian]] |series=Street art |url=https://www.theguardian.com/artanddesign/2020/mar/25/street-artists-coronavirus-us-it-feels-like-wartime |access-date=2020-03-30 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200329005102/https://www.theguardian.com/artanddesign/2020/mar/25/street-artists-coronavirus-us-it-feels-like-wartime |archive-date=2020-03-29}}</ref><ref name="NewsweekSTFH" /> Sinasabi ng websayt na nakaabot na ito sa 2 milyong katao online at sinasabi rin na naisalinwika na ang teksto sa 17 wika.<ref name="NewsweekSTFH">{{Cite magazine |title=The #StayTheF***kHome movement just wants you to, well, you know |author-first=Jorge |author-last=Solis |date=2020-03-16 |magazine=[[Newsweek]] |series=Culture |language=en |url=https://www.newsweek.com/staythefkhome-movement-just-wants-you-well-you-know-1492581 |access-date=2020-03-30 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200327145436/https://www.newsweek.com/staythefkhome-movement-just-wants-you-well-you-know-1492581 |archive-date=2020-03-27}}</ref> ==Mga balakid== Mayroong mga ikinababahala ukol sa pagdidistansiyang panlipunan na maaaring magkaroon ng masang epekto sa kalusugan ng isip ng mga nakikilahok.<ref>{{Cite newspaper |title=Social distancing can strain mental health. Here's how you can protect yourself. |author-last=Ao |author-first=Bethany |newspaper=[[The Philadelphia Inquirer]] |language=en-US |date=2020-03-19 |url=https://www.inquirer.com/health/coronavirus/coronavirus-mental-health-social-distancing-20200319.html |access-date=2020-03-24 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200326073833/https://www.inquirer.com/health/coronavirus/coronavirus-mental-health-social-distancing-20200319.html |archive-date=2020-03-26}}</ref> Maaaring humantong ito sa [[psychological stress|kaigtingan]], [[anxiety|pagkabalisa]], [[depression (mood)|panlulumo]], o pagkataranta, lalo na sa mga indibidwal na may dati nang umiiral na kondisyon tulad ng mga diperensiya ng pagkabalisa, [[OCD|di-masupil na paggawi]], at [[paranoia|paghihinala]].<ref>{{Cite web |title=Stress and Coping |series=Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) |date=2020-03-23 |orig-year=2020-02-11 |publisher=[[Centers for Disease Control and Prevention]] |language=en-us |url=https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/prepare/managing-stress-anxiety.html |access-date=2020-03-24 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200329113040/https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/daily-life-coping/managing-stress-anxiety.html?CDC_AA_refVal=https%3A%2F%2Fwww.cdc.gov%2Fcoronavirus%2F2019-ncov%2Fprepare%2Fmanaging-stress-anxiety.html |archive-date=2020-03-29}}</ref> Maaaring lumikha ng pagkabalisa ang malawakang pagbabalita ng midya tungkol sa isang pandemya, ang kanyang epekto sa ekonomiya, at mga nagreresultang paghihirap. Ang pagbabago sa kalagayan sa araw-araw at kawalan ng katiyakan ay maaaring dumagdag din sa kaigtingan ng isip dahil sa pagiging hiwalay sa mga ibang tao.<ref>{{Cite web |title=Coronavirus: Social distancing and isolation can take a toll on your mental health, here's how some people are coping - Managing mental health in the time of coronavirus |author-last=Willis |author-first=Olivia |date=2020-03-22 |work=[[ABC News]] |language=en-AU |url=https://www.abc.net.au/news/health/2020-03-22/mental-health-coronavirus-quarantine-self-isolation/12078550 |access-date=2020-03-24 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200328041752/https://www.abc.net.au/news/health/2020-03-22/mental-health-coronavirus-quarantine-self-isolation/12078550 |archive-date=2020-03-28}}</ref> == Teoretikal na batayan == Mula sa pananaw ng epidemiyolohiya, ang pangunahing layunin ng pagdidistansiyang panlipunan ay bawasan ang pangunahing reproduktibong bilang, <math>R_0</math>, na katamtamang bilang ng pangalahawing nahawang indibidwal na nabuo mula sa isang pangunahing nahawang indibidwal sa populasyon kung saan pantay-pantay na madaling tablan ng sakit. Sa isang panimulang modelo ng pagdidistansiyang panlipunan,<ref name="Becker">{{cite book|last1=Becker|first1=Niels|title=Modeling to Inform Infectious Disease Control|date=2015|publisher=CRC Press|isbn=9781498731072|page=104}}</ref> kung saan ang hagway <math>f</math> ng populasyon ay nagsasagawa ng pagdidistansiyang panlipunan upang bawasan ang kanilang pakikipag-ugnayan sa hatimbilang <math>a</math> ng kanilang katamtamang kontak, ang bagong nabisang reproduktibong bilang <math>R</math> ay binibigay ng:<math display="block"> R = [1-(1-a^2)f]R_0 </math><ref name="Becker" /> Halimbawa, 25% ng populsyon ang nagbabawas ng kanilang pakikipag-ugnayan sa iba patungo sa 50% ng kanilang katamtamang antas ay nagbibigay ng mabisang reproduktibong bilang ng halos 81% ng pangunahing reproduktibong bilang. Isang tila maliit na pagbawas, ngunit makabuluhan sa pag-aantala ng pauliting paglaki at pagkalat ng sakit. == Tingnan din == * [[Hand washing|Paghuhugas ng kamay]] * [[Isolation (health care)|Pagbubukod (kalusugan)]] * [[Pest house|Bahay-salot]] * [[Protective sequestration|Pamprotektang pagsamsam]] *[[Panangga ng mukha]] == Mga sanggunian == {{Reflist|2}} == Mga kawing panlabas == * Harry Stevens, [https://www.washingtonpost.com/graphics/2020/world/corona-simulator "Why outbreaks like coronavirus spread exponentially, and how to 'flatten the curve'"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200319232201/https://www.washingtonpost.com/graphics/2020/world/corona-simulator/ |date=2020-03-19 }}, ''The Washington Post'', 14 March 2020, "These simulations show how to flatten the coronavirus growth curve" [[Kategorya:Epidemiyolohiya]] [[Kategorya:Epidemya]] [[Kategorya:Nakakahawang sakit]] b8p7dzhf3vmmkq2b9h2ehhfuno8ki1p 0 296186 2238066 1922968 2026-10-30T19:46:45Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 9 sources and tagging 11 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238066 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" !No. !Title, US production run !Company, producer !Director, playwright !Scott's role !Leading man !Costars |- | align="center" |1 |''Rain'' (Off-Broadway 1942 run) |52nd Street Theatre Company |John Colton (playwright) |Sadie Thompson | | |- | align="center" |2 |''[[Hellzapoppin (musical)|Hellzapoppin]]'' (National tour 1940–1942 run) | |John Olsen and Harold Johnson (playwrights) |Elizabeth Scott |[[Billy House]] |Eddie Garr |- | align="center" |3 |''[[The Skin of Our Teeth]]'' (Broadway 1942–1943 run) |Michael Myerberg (producer) |[[Elia Kazan]], [[Thornton Wilder]] |Girl/Drum Majorette, Sabina |[[Fredric March]] |[[Tallulah Bankhead]], [[Montgomery Clift]], [[E. G. Marshall]] |- | align="center" |4 |''The Skin of Our Teeth'' (Boston 1943 run) |Michael Myerberg |Thornton Wilder |Sabina | | |- | align="center" |5 |''[[Anna Lucasta (play)|Anna Lucasta]]'' (Princeton, New Jersey 1949 run) | |[[Philip Yordan]] (playwright) |Anna Lucasta | | |- | align="center" |6 |''Anna Lucasta'' (East Hartford, Connecticut 1949 run) | |Philip Yordan |Anna Lucasta | | |} {| class="wikitable" !No. !US release Year !Title !Role !Studio, producer !Director, screenwriter !Scott's role !Leading man !Costars !Notes |- | align="center" |1 |1945 |''[[You Came Along]]''*<ref>[http://www.afi.com/members/catalog/DetailView.aspx?s=&Movie=24668 ''You Came Along''] AFI (accessed May 26, 2014), ''Catalog of Feature Films''</ref> |Ivy Hotchkiss |[[Paramount Pictures|Paramount]], [[Hal Wallis]] |[[John Farrow]], [[Ayn Rand]] |Ivy "Hotcha" Hotchkiss |[[Robert Cummings]] |[[Don DeFore]], [[Charles Drake (actor)|Charles Drake]], [[Helen Forrest]], [[Kim Hunter]] | |- | align="center" |2 |1946 |''[[The Strange Love of Martha Ivers]]''*<ref>[http://www.afi.com/members/catalog/DetailView.aspx?s&Movie=24985 ''The Strange Love of Martha Ivers''] AFI (accessed May 26, 2014), ''Catalog of Feature Films''</ref> |Toni Marachek |Hal Wallis Productions/ Paramount, Hal Wallis |[[Lewis Milestone]], [[Robert Rossen]] |Antonia "Toni" Marachek |[[Van Heflin]] |[[Barbara Stanwyck]], [[Kirk Douglas]] | |- | align="center" |3 |1947 |''[[Dead Reckoning (1947 film)|Dead Reckoning]]'' <ref>[http://cocatalog.loc.gov/cgi-bin/Pwebrecon.cgi?v1=26&ti=1,26&Search_Arg=Dead%20Reckoning&Search_Code=TALL&CNT=50&REC=0&RD=0&RC=0&PID=WHUnRU_g1AH7BqpAOb8qUpy6AIN7&SEQ=20140227012943&SID=31] {{Dead link|date=Oktubre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} US Copyright Office (accessed May 26, 2014), ''Copyright Catalog''. Copyright renewed December 8, 1987.</ref><ref>[http://www.afi.com/members/catalog/DetailView.aspx?s=&Movie=25134 ''Dead Reckoning''] AFI (accessed May 26, 2014), ''Catalog of Feature Films''</ref> |'Dusty' Chandler |[[Columbia Pictures|Columbia]], Sidney Biddell |[[John Cromwell (director)|John Cromwell]], Steve Fisher |Coral "Dusty" Chandler |[[Humphrey Bogart]] |[[Morris Carnovsky]], [[William Prince (actor)|William Prince]], [[Marvin Miller (actor)|Marvin Miller]] | |- | align="center" |4 |1947 |''[[Desert Fury]]''<ref>[http://cocatalog.loc.gov/cgi-bin/Pwebrecon.cgi?v1=19&ti=1,19&Search_Arg=Desert%20Fury&Search_Code=TALL&CNT=25&REC=0&RD=0&RC=0&PID=PUeDyp9CcxKInSjJrRytWKQ_19Gb&SEQ=20140227012048&SID=27] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231006202842/https://cocatalog.loc.gov/cgi-bin/Pwebrecon.cgi?v1=19&ti=1,19&Search_Arg=Desert%20Fury&Search_Code=TALL&CNT=25&REC=0&RD=0&RC=0&PID=PUeDyp9CcxKInSjJrRytWKQ_19Gb&SEQ=20140227012048&SID=27 |date=2023-10-06 }} US Copyright Office (accessed May 26, 2014), ''Copyright Catalog''. Copyright renewed December 30, 2004.</ref><ref>[http://www.afi.com/members/catalog/DetailView.aspx?s=&Movie=25137 ''Desert Fury''] AFI (accessed May 26, 2014), ''Catalog of Feature Films''</ref> |Paula Haller |Paramount, Hal Wallis |Lewis Allen, Robert Rossen |Paula Haller |[[John Hodiak]] |[[Burt Lancaster]], [[Mary Astor]], [[Wendell Corey]], [[Kristine Miller]] | |- | align="center" |5 |1947 |''[[Variety Girl]]''<ref>[http://cocatalog.loc.gov/cgi-bin/Pwebrecon.cgi?v1=9&ti=1,9&Search_Arg=Variety%20Girl&Search_Code=TALL&CNT=50&REC=0&RD=0&RC=0&PID=H61icVtcC0gAEzpSBolsmYpLPX-F&SEQ=20140227012430&SID=29] {{Dead link|date=Oktubre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} US Copyright Office (accessed May 26, 2014), ''Copyright Catalog''. Copyright renewed December 30, 2004.</ref><ref>[http://www.afi.com/members/catalog/DetailView.aspx?s=&Movie=25413 ''Variety Girl''] AFI (accessed May 26, 2014), ''Catalog of Feature Films''</ref> |Lizabeth Scott |Paramount, Daniel Dare |[[George Marshall (director)|George Marshall]], Monte Brice |Herself |Burt Lancaster |[[Mary Hatcher]], [[Olga San Juan]] | |- | align="center" |6 |1947 |''[[I Walk Alone]]''<ref>[http://cocatalog.loc.gov/cgi-bin/Pwebrecon.cgi?SAB1=I+Walk+Alone&BOOL1=as+a+phrase&FLD1=Title+%28TKEY%29+%28TKEY%29&GRP1=AND+with+next+set&SAB2=Wallis&BOOL2=all+of+these&FLD2=Keyword+Anywhere+%28GKEY%29+%28GKEY%29&GRP2=OR+with+next+set&PID=Pfg8vlagp-rGzEBNCq2dvpugsxKN&SEQ=20140227030327&CNT=50&HIST=1 ''Copyright Catalog''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231006202841/https://cocatalog.loc.gov/cgi-bin/Pwebrecon.cgi?SAB1=I+Walk+Alone&BOOL1=as+a+phrase&FLD1=Title+(TKEY)+(TKEY)&GRP1=AND+with+next+set&SAB2=Wallis&BOOL2=all+of+these&FLD2=Keyword+Anywhere+(GKEY)+(GKEY)&GRP2=OR+with+next+set&PID=Pfg8vlagp-rGzEBNCq2dvpugsxKN&SEQ=20140227030327&CNT=50&HIST=1 |date=2023-10-06 }} US Copyright Office (accessed May 26, 2014). Copyright renewed October 22, 1980.</ref><ref>[http://www.afi.com/members/catalog/DetailView.aspx?s=&Movie=25584 ''I Walk Alone''] AFI (accessed May 26, 2014), ''Catalog of Feature Films''</ref> |Kay Lawrence |Paramount, Hal Wallis |[[Byron Haskin]], Charles Schnee |Kay Lawrence |Burt Lancaster |Kirk Douglas, Kristine Miller, Wendell Corey | |- | align="center" |7 |1948 |''[[Pitfall (1948 film)|Pitfall]]''*<ref>[http://www.afi.com/members/catalog/DetailView.aspx?s=&Movie=25682 ''Pitfall''] AFI (accessed May 26, 2014), ''Catalog of Feature Films''</ref> |Mona Stevens |[[United Artists]], [[Samuel Bischoff]] |[[Andre DeToth]], Karl Kamb |Mona Stevens |[[Dick Powell]] |[[Jane Wyatt]], [[Raymond Burr]], [[Byron Barr]], [[Ann Doran]] | |- | align="center" |8 |1949 |''[[Too Late for Tears]]''*<ref name="Too Late for Tears">[http://www.afi.com/members/catalog/DetailView.aspx?s=&Movie=26151 ''Too Late for Tears''] AFI (accessed May 26, 2014), ''Catalog of Feature Films''</ref> |Jane Palmer |United Artists, [[Hunt Stromberg]] |Byron Haskin, [[Roy Huggins]] |Jane Palmer |Don DeFore |[[Dan Duryea]], [[Arthur Kennedy]], Kristine Miller | |- | align="center" |9 |1949 |''[[Easy Living (1949 film)|Easy Living]]''<ref>[http://cocatalog.loc.gov/cgi-bin/Pwebrecon.cgi?SAB1=easy+living&BOOL1=all+of+these&FLD1=Keyword+Anywhere+%28GKEY%29+%28GKEY%29&GRP1=AND+with+next+set&SAB2=warner&BOOL2=as+a+phrase&FLD2=Keyword+Anywhere+%28GKEY%29+%28GKEY%29&PID=jupk_-5Yix9u6ZOsARR_NibLAKV0&SEQ=20140227044505&CNT=10&HIST=1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250402164816/https://cocatalog.loc.gov/cgi-bin/Pwebrecon.cgi?SAB1=easy+living&BOOL1=all+of+these&FLD1=Keyword+Anywhere+(GKEY)+(GKEY)&GRP1=AND+with+next+set&SAB2=warner&BOOL2=as+a+phrase&FLD2=Keyword+Anywhere+(GKEY)+(GKEY)&PID=jupk_-5Yix9u6ZOsARR_NibLAKV0&SEQ=20140227044505&CNT=10&HIST=1 |date=2025-04-02 }} US Copyright Office (accessed May 26, 2014), ''Copyright Catalog''. Copyright renewed January 3, 2005.</ref><ref>[http://www.afi.com/members/catalog/DetailView.aspx?s=&Movie=25910 ''Easy Living''] AFI (accessed May 26, 2014), ''Catalog of Feature Films''</ref> |Liza Wilson |[[RKO Pictures|RKO]], [[Robert Sparks]] |[[Jacques Tourneur]], [[Irwin Shaw]] |Liza "Lize" Wilson |[[Victor Mature]] |[[Lucille Ball]], [[Sonny Tufts]], [[Lloyd Nolan]], [[Jack Paar]] | |- | align="center" |10 |1950 |''[[Paid in Full (1950 film)|Paid in Full]]''*<ref>[http://www.afi.com/members/catalog/DetailView.aspx?s=&Movie=26048 ''Paid in Full''] AFI (accessed May 26, 2014), ''Catalog of Feature Films''</ref> |Jane Langley |Paramount, Hal Wallis |[[William Dieterle]], Robert Blees |Jane Langley |Robert Cummings |[[Diana Lynn]], [[Eve Arden]], [[Ray Collins (actor)|Ray Collins]] | |- | align="center" |11 |1950 |''[[Dark City (1950 film)|Dark City]]''<ref>Walter E. Hurst, D. Richard Baer (Hollywood Film Archive, 1994), ''Film Superlist: 1950–1959'', p. 73. US copyright renewed November 1977</ref><ref>[http://www.afi.com/members/catalog/DetailView.aspx?s=&Movie=26287] ''Dark City''] AFI (accessed May 26, 2014), ''Catalog of Feature Films''</ref> |Fran Garland |Paramount, Hal Wallis |William Dieterle, John Meredyth Lucas |Fran Garland |[[Charlton Heston]] |[[Viveca Lindfors]], [[Dean Jagger]], Don DeFore, [[Jack Webb]], [[Harry Morgan]] | |- | align="center" |12 |1951 |''[[The Company She Keeps]]''<ref>[http://cocatalog.loc.gov/cgi-bin/Pwebrecon.cgi?v1=1&ti=1,1&Search_Arg=The%20Company%20She%20Keeps&Search_Code=TALL&CNT=50&REC=0&RD=0&RC=0&PID=BpAu8lZQRMZBc1I0PyRk-jbfC2xz&SEQ=20140227020400&SID=59] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241204205740/https://cocatalog.loc.gov/cgi-bin/Pwebrecon.cgi?v1=1&ti=1,1&Search_Arg=The%20Company%20She%20Keeps&Search_Code=TALL&CNT=50&REC=0&RD=0&RC=0&PID=BpAu8lZQRMZBc1I0PyRk-jbfC2xz&SEQ=20140227020400&SID=59 |date=2024-12-04 }} US Copyright Office (accessed May 26, 2014), ''Copyright Catalog''. Copyright renewed July 11, 1978.</ref><ref>[http://www.afi.com/members/catalog/DetailView.aspx?s=&Movie=50890 ''The Company She Keeps''] AFI (accessed May 26, 2014), ''Catalog of Feature Films''</ref> |Joan Willburn |RKO, [[John Houseman]] |John Cromwell, [[Ketti Frings]] |Joan Willburn |[[Dennis O'Keefe]] |[[Jane Greer]], [[Fay Baker]], [[John Hoyt]] | |- | align="center" |13 |1951 |''[[Two of a Kind (1951 film)|Two of a Kind]]''<ref>[http://cocatalog.loc.gov/cgi-bin/Pwebrecon.cgi?v1=7&ti=1,7&Search_Arg=Two%20of%20a%20Kind&Search_Code=TALL&CNT=50&REC=0&RD=0&RC=0&PID=3xmNTKIdqQ9kzEBNpyVh48BafcHu&SEQ=20140227020216&SID=57] {{Dead link|date=Oktubre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} US Copyright Office (accessed May 26, 2014), ''Copyright Catalog''. Copyright renewed May 4, 1979.</ref><ref>[http://www.afi.com/members/catalog/DetailView.aspx?s=&Movie=50350 ''Two of a Kind''] AFI (accessed May 26, 2014), ''Catalog of Feature Films''</ref> |Brandy Kirby |Columbia, [[William Dozier]] |[[Henry Levin (film director)|Henry Levin]], Lawrence Kimble |Brandy Kirby |[[Edmond O'Brien]] |[[Terry Moore (actress)|Terry Moore]], [[Alexander Knox]], [[Griff Barnett]] | |- | align="center" |14 |1951 |''[[The Racket (1951 film)|The Racket]]''<ref>[http://cocatalog.loc.gov/cgi-bin/Pwebrecon.cgi?Search_Arg=The+Racket&Search_Code=TALL&PID=CN4cs-NJEibHahYlndABfsuwCQ6t&SEQ=20140227020026&CNT=50&HIST=1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220313172910/https://cocatalog.loc.gov/cgi-bin/Pwebrecon.cgi?Search_Arg=The+Racket&Search_Code=TALL&PID=CN4cs-NJEibHahYlndABfsuwCQ6t&SEQ=20140227020026&CNT=50&HIST=1 |date=2022-03-13 }} US Copyright Office (accessed May 26, 2014), ''Copyright Catalog''. Copyright renewed December 19, 1979.</ref><ref>[http://www.afi.com/members/catalog/DetailView.aspx?s=&Movie=50258 ''The Racket''] AFI (accessed May 26, 2014), ''Catalog of Feature Films''</ref> |Irene Hayes |RKO, Edmund Grainger |John Cromwell, William Wister Haines |Irene Hayes |[[Robert Mitchum]] |[[Robert Ryan]], Ray Collins, [[William Talman (actor)|William Talman]], Joyce Mackenzie, [[Robert Conrad]] | |- | align="center" |15 |1951 |''[[Red Mountain (film)|Red Mountain]]''<ref>[http://cocatalog.loc.gov/cgi-bin/Pwebrecon.cgi?v1=1&ti=1,1&Search_Arg=Red%20Mountain&Search_Code=TALL&CNT=50&REC=0&RD=0&RC=0&PID=fPmrySA1FiIm-Hc_XajPpUmAYMDB&SEQ=20140227014159&SID=42] {{Dead link|date=Oktubre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} US Copyright Office (accessed May 26, 2014), ''Copyright Catalog''. Copyright renewed October 25, 1979.</ref><ref>[http://www.afi.com/members/catalog/DetailView.aspx?s=&Movie=50263 ''Red Mountain''] AFI (accessed May 26, 2014), ''Catalog of Feature Films''</ref> |Chris |Paramount, Hal Wallis |William Dieterle, [[George W. George]] |Chris |[[Alan Ladd]] |Arthur Kennedy, [[John Ireland (actor)|John Ireland]], [[Jeff Corey]], [[Neville Brand]] | |- | align="center" |16 |1952 |''[[Stolen Face]]''<ref>[http://cocatalog.loc.gov/cgi-bin/Pwebrecon.cgi?v1=1&ti=1,1&Search_Arg=Stolen%20Face&Search_Code=TALL&CNT=50&REC=0&RD=0&RC=0&PID=T2Hse5cbORBPv_9Hg3DmsL9YAIN7&SEQ=20140227015833&SID=54] {{Dead link|date=Oktubre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} US Copyright Office (accessed May 26, 2014), ''Copyright Catalog''. Copyright renewed January 3, 1980.</ref><ref>[http://www.afi.com/members/catalog/AbbrView.aspx?s=&Movie=50670 ''Stolen Face''] AFI (accessed May 26, 2014), ''Catalog of Feature Films''</ref> |Alice Brent / Lily Conover |[[Hammer Film Productions|Hammer]]/Lippert, [[Anthony Hinds]] |[[Terence Fisher]], Martin Berkeley |Alice Brent/ Lily Conover (after surgery) |[[Paul Henreid]] |[[André Morell]], Mary Mackenzie | |- | align="center" |17 |1953 |''[[Scared Stiff (1953 film)|Scared Stiff]]''<ref>[http://cocatalog.loc.gov/cgi-bin/Pwebrecon.cgi?v1=5&ti=1,5&Search_Arg=Scared%20Stiff&Search_Code=TALL&CNT=50&REC=0&RD=0&RC=0&PID=QlokG-KGROu8Wj7D1sHo3k7faUV9&SEQ=20140227015603&SID=52] {{Dead link|date=Oktubre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} US Copyright Office (accessed May 26, 2014), ''Copyright Catalog''. Copyright renewed June 25, 1980.</ref><ref>[http://www.afi.com/members/catalog/DetailView.aspx?s=&Movie=51011 ''Scared Stiff''] AFI (accessed May 26, 2014), ''Catalog of Feature Films''</ref> |Mary Carroll |Paramount, Hal Wallis |George Marshall, Herbert Baker |Mary Carroll |[[Dean Martin]] |[[Jerry Lewis]], [[Carmen Miranda]] | |- | align="center" |18 |1953 |''[[Bad for Each Other]]''<ref>[http://cocatalog.loc.gov/cgi-bin/Pwebrecon.cgi?v1=1&ti=1,1&Search_Arg=Bad%20for%20Each%20Other&Search_Code=TALL&CNT=50&REC=0&RD=0&RC=0&PID=Sn9H7HuZznPvx9GqYm6aUPhiVSjf&SEQ=20140227015434&SID=50] {{Dead link|date=Oktubre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} US Copyright Office (accessed May 26, 2014), ''Copyright Catalog''. Copyright renewed January 15, 1981.</ref><ref>[http://www.afi.com/members/catalog/AbbrView.aspx?s=&Movie=50751 ''Bad for Each Other''] AFI (accessed May 26, 2014),, ''Catalog of Feature Films''</ref> |Helen Curtis |Columbia, William Fadiman |[[Irving Rapper]], [[Irving Wallace]] |Helen Curtis |Charlton Heston |[[Dianne Foster]], [[Mildred Dunnock]], Ray Collins | |- | align="center" |19 |1954 |''[[Silver Lode (film)|Silver Lode]]''<ref>[http://cocatalog.loc.gov/cgi-bin/Pwebrecon.cgi?v1=1&ti=1,1&Search_Arg=Silver%20Lode&Search_Code=TALL&CNT=50&REC=0&RD=0&RC=0&PID=SNE7i1eS-p8WXcH9J3Fki-DSQZf9&SEQ=20140227015206&SID=48] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241204204007/https://cocatalog.loc.gov/cgi-bin/Pwebrecon.cgi?v1=1&ti=1,1&Search_Arg=Silver%20Lode&Search_Code=TALL&CNT=50&REC=0&RD=0&RC=0&PID=SNE7i1eS-p8WXcH9J3Fki-DSQZf9&SEQ=20140227015206&SID=48 |date=2024-12-04 }} US Copyright Office (accessed May 26, 2014), ''Copyright Catalog''. Copyright renewed January 4, 1982.</ref><ref>[http://www.afi.com/members/catalog/DetailView.aspx?s=&Movie=51355 ''Silver Lode''] AFI (accessed May 26, 2014), ''Catalog of Feature Films''</ref> |Rose Evans |RKO, [[Benedict Bogeaus]] |[[Allan Dwan]], Karen DeWolf |Rose Evans |[[John Payne (actor)|John Payne]] |Dan Duryea, [[Dolores Moran]], [[Alan Hale Jr.]], [[Stuart Whitman]] | |- | align="center" |20 |1956 |''[[The Weapon (film)|The Weapon]]''<ref>[http://cocatalog.loc.gov/cgi-bin/Pwebrecon.cgi?v1=4&ti=1,4&Search_Arg=The%20Weapon&Search_Code=TALL&CNT=50&REC=0&RD=0&RC=0&PID=yGI5eQ0BGpBPv_9Hg3DmiuPsy7jI&SEQ=20140227014743&SID=46] {{Dead link|date=Oktubre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} US Copyright Office (accessed May 26, 2014), ''Copyright Catalog''. Copyright renewed December 19, 1984.</ref><ref>[http://www.afi.com/members/catalog/DetailView.aspx?s=&Movie=52442 ''The Weapon''] AFI (accessed May 26, 2014), AFI ''Catalog of Films''</ref> |Elsa Jenner |Periclean Productions, [[Irving H. Levin]] |[[Val Guest]], Fred Freiberger |Elsa Jenner |[[Steve Cochran]] |[[Jon Whiteley]], [[Herbert Marshall]] [[George Cole (actor)|George Cole]] | |- | align="center" |21 |1957 |''[[Loving You (1957 film)|Loving You]]''<ref>[http://cocatalog.loc.gov/cgi-bin/Pwebrecon.cgi?v1=15&ti=1,15&Search_Arg=Loving%20You&Search_Code=TALL&CNT=25&REC=0&RD=0&RC=0&PID=6OT4TMCE_eLR5CKgvR6jahM48x2p&SEQ=20140227011458&SID=21] {{Dead link|date=Oktubre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} US Copyright Office (accessed May 26, 2014), ''Copyright Catalog''. Copyright renewed July 26, 1985.</ref><ref>[http://www.afi.com/members/catalog/AbbrView.aspx?s=&Movie=52271 ''Loving You''] AFI (accessed May 26, 2014), ''Catalog of Feature Films''</ref> |Glenda Markle |Paramount, Hal Wallis |[[Hal Kanter]], Herbert Baker |Glenda Markle |[[Elvis Presley]] |Wendell Corey, [[Dolores Hart]] | |- | align="center" |22 |1972 |''[[Pulp (1972 film)|Pulp]]''<ref>[http://cocatalog.loc.gov/cgi-bin/Pwebrecon.cgi?v1=27&ti=26,27&Search_Arg=Pulp&Search_Code=TALL&CNT=25&REC=0&RD=0&RC=0&PID=2_uVkuHXxjYF6KCUF4wz0bZAYPay&SEQ=20140227011239&SID=19] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241204202908/https://cocatalog.loc.gov/cgi-bin/Pwebrecon.cgi?v1=27&ti=26,27&Search_Arg=Pulp&Search_Code=TALL&CNT=25&REC=0&RD=0&RC=0&PID=2_uVkuHXxjYF6KCUF4wz0bZAYPay&SEQ=20140227011239&SID=19 |date=2024-12-04 }} US Copyright Office (accessed May 26, 2014), ''Copyright Catalog''. Copyright renewed June 19, 2000.</ref><ref>[http://www.afi.com/members/catalog/DetailView.aspx?s=&Movie=54619 ''Pulp''] AFI (accessed May 26, 2014), ''Catalog of Feature Films''</ref> |Betty Cippola |United Artists, [[Michael Klinger (producer)|Michael Klinger]] |[[Mike Hodges]](both) |Princess Betty Cippola |[[Michael Caine]] |[[Mickey Rooney]], [[Lionel Stander]], [[Nadia Cassini]] |(final film role) |} {| class="wikitable" !No. !Title, US release year !Studio, producer !Director, script-writer !Scott's role !Leading man !Costars |- | align="center" |1 |''[[Lux Radio Theatre]]''"You Came Along" (January 7, 1946)<ref name="radiogoldindex.com">[http://radiogoldindex.com/cgi-local/p4.cgi?ArtistName=Scott,%20Lizabeth&ArtistNumber=28538] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304053721/http://radiogoldindex.com/cgi-local/p4.cgi?ArtistName=Scott,%20Lizabeth&ArtistNumber=28538 |date=2016-03-04 }} J. David Goldin (accessed May 26, 2014), "Scott, Lizabeth," ''RadioGOLDINdex''</ref> |[[CBS]] |Fred MacKaye, Robert Smith |Ivy "Hotcha" Hotchkiss |Van Johnson |Don DeFore, Colleen Collins, Jeff Corey, Betty Bryan |- | align="center" |2 |''Molle Mystery Theatre''"Female Of The Species" (June 7, 1946)<ref name="radiogoldindex.com" /> |[[NBC]] |Irene Winslow (script-writer) |Eva Lester | | |- | align="center" |3 |''Family Theater''"The Perfect Wife" (November 13, 1947)<ref name="Scott 2014">[http://radiogoldindex.com/cgi-local/p4.cgi?ArtistName=Scott,%20Lizabeth&ArtistNumber=28538] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304053721/http://radiogoldindex.com/cgi-local/p4.cgi?ArtistName=Scott,%20Lizabeth&ArtistNumber=28538 |date=2016-03-04 }} J. David Goldin (accessed May 27, 2014), "Scott, Lizabeth," ''RadioGOLDINdex''</ref> |Family Theater Productions |James Fee (script-writer) |Herself (hostess/ narrator) |Ralph Morgan |Spring Byington |- | align="center" |4 |''Proudly We Hail''"The Triumphant Road" (1948)<ref name="radiogoldindex.com" /> |US Army/ Air Force |Eddie Skrivanek (director) | | | |- | align="center" |5 |''[[The Screen Guild Theater]]''"Desert Fury" (January 12, 1948)<ref name="radiogoldindex.com" /> |CBS, Bill Lawrence |Bill Lawrence (director) |Paula Haller |John Hodiak |Burt Lancaster, Mary Astor, Wendall Corey |- | align="center" |6 |''Lux Radio Theatre''"The Perfect Marriage" (December 4, 1948)<ref name="otrsite.com">[http://otrsite.com/logs/logl1008.htm] Jerry Haendiges (accessed May 26, 2014), "Series: 'Lux Radio Theater'," ''Jerry's Vintage Radio Logs''</ref> |CBS | |Jenny Williams |Ray Milland | |- | align="center" |7 |''Lux Radio Theatre''"I Walk Alone" (May 24, 1948)<ref name="radiogoldindex.com" /> |CBS | |Kay Lawrence |Burt Lancaster |Kirk Douglas, Wendell Corey |- | align="center" |8 |''Lux Radio Theatre''"Pitfall" (November 8, 1948) |CBS | |Mona Stevens |Dick Powell |Jane Wyatt |- | align="center" |9 |''Radio City Playhouse''"Machine" (August 18, 1949)<ref>[http://www.digitaldeliftp.com/DigitalDeliToo/dd2jb-Radio-City-Playhouse.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140124024754/http://www.digitaldeliftp.com/DigitalDeliToo/dd2jb-Radio-City-Playhouse.html |date=2014-01-24 }} Anonymous (accessed May 27, 2014), "The Radio City Playhouse Radio Program," ''Digital Deli Too''</ref> |NBC, Richard P. McDonough |Harry W. Junkin (director and script-writer) |Mary Hillman | | |- | align="center" |10 |''Lux Radio Theatre''"Saigon" (September 5, 1949)<ref name="otrsite.com" /> |CBS | |Susan Cleaver |John Lund | |- | align="center" |11 |''Lux Radio Theatre''"California" (January 30, 1950)<ref name="otrsite.com" /> |CBS | |Lily Bishop |Ray Milland | |- | align="center" |12 |''Stars Over Hollywood''"Night Operator" (March 29, 1952)<ref name="radiogoldindex.com" /> |CBS |Paul Pierce (director) |Laurie Ann McCrae |[[Harry Bartell]] |[[Verna Felton]], [[Don Diamond]], Louise Arthur, Sidney Miller |- | align="center" |13 |''Stars In The Air''"The Strange Love Of Martha Ivers" (April 17, 1952)<ref name="radiogoldindex.com" /> |CBS |Harry Cronman (director, script-writer) |Martha Ivers |Dan Duryea |[[Joseph Kearns]], [[Herb Vigran]], [[Bob Sweeney (director)|Bob Sweeney]] |- | align="center" |14 |''Guest Star''"The Coward" (March 20, 1955)<ref name="Scott 2014" /> |US Treasury Department |Louis Graf (director) | |John Larch |Dick Beals, Frank Nelson |} {| class="wikitable" !No. !Title, US release year !Studio, producer !Director, screen- writer !Scott's role !Leading man !Costars |- | align="center" |1 |''[[Family Theater#Television|Family Theater]]''"The Denver Express" (August 31, 1949)* |St. Paul Films | |Herself (hostess, narrator) |Regis Toomey | |- | align="center" |2 |''[[The Colgate Comedy Hour]]''(October 19, 1952)* |[[NBC]], [[Colgate Palmolive]] |Edward Sobel; John Grant, [[Elwood Ullman]] |Herself (and characters in sketches) |[[Abbott and Costello]] |[[Gisele MacKenzie]]The Four Pipers, Les Dassie, Sid Fields, Dudley Dickerson, Milt Bronson, Bobby Barber |- | align="center" |3 |''[[Lux Video Theatre]]''"Amo, Amas, Amat" (December 1, 1952)* |[[J. Walter Thompson Agency]], Cal Kuhl |Richard Goode, Anne Howard Bailey |Margaret Bailey |[[Ralph Meeker]] |Oliver Thorndike |- | align="center" |4 |''[[Lux Video Theatre]]''"Make Believe Bride" (June 11, 1953)* |J. Walter Thompson Agency, Cal Kuhl |Howard Loeb, Anne Howard Bailey |Betsy |Don DeFore |[[Glenn Anders]] |- | align="center" |5 |''[[Studio 57]]''"I'll Always Love You, Natalie" (December 12, 1955)<ref>[http://cocatalog.loc.gov/cgi-bin/Pwebrecon.cgi?v1=2&ti=1,2&SAB1=I%27ll%20Always%20Love%20You%2C%20Natalie&BOOL1=all%20of%20these&FLD1=Keyword%20Anywhere%20%28GKEY%29%20%28GKEY%29&GRP1=OR%20with%20next%20set&SAB2=&BOOL2=as%20a%20phrase&FLD2=Keyword%20Anywhere%20%28GKEY%29%20%28GKEY%29&CNT=100&PID=uHREQzGyxiu981CmNsA9hU_NSXMu&SEQ=20140315052753&SID=18] {{Dead link|date=Oktubre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} US Copyright Office (accessed May 26, 2014), Copyright Catalog. Copyright renewed December 30, 2004.</ref> |Revue Productions |Lawrence Kimble<ref name="Anonymous 1956 p. 6">Anonymous (Saturday, September 8, 1956), "Strange Meeting Seen On 'Spotlight,'" ''The Coshocton Democrat'' (Coshocton, Ohio), p. 6</ref>(screenwriter) |Clara Townsley<ref name="Anonymous 1956 p. 6" /> |[[Patric Knowles]] |[[William Roerick]], [[Edward Platt]], Ed Reimers |- | align="center" |6 |''[[The 20th Century Fox Hour]]''"Overnight Haul" (May 16, 1956)<ref>[http://cocatalog.loc.gov/cgi-bin/Pwebrecon.cgi?SAB1=overnight+haul&BOOL1=as+a+phrase&FLD1=Keyword+Anywhere+%28GKEY%29+%28GKEY%29&GRP1=OR+with+next+set&SAB2=&BOOL2=as+a+phrase&FLD2=Keyword+Anywhere+%28GKEY%29+%28GKEY%29&PID=YMDJPN4MtpXDFwDosBkQBRbx3Lut&SEQ=20140315051729&CNT=100&HIST=1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241204203431/https://cocatalog.loc.gov/cgi-bin/Pwebrecon.cgi?SAB1=overnight+haul&BOOL1=as+a+phrase&FLD1=Keyword+Anywhere+(GKEY)+(GKEY)&GRP1=OR+with+next+set&SAB2=&BOOL2=as+a+phrase&FLD2=Keyword+Anywhere+(GKEY)+(GKEY)&PID=YMDJPN4MtpXDFwDosBkQBRbx3Lut&SEQ=20140315051729&CNT=100&HIST=1 |date=2024-12-04 }} US Copyright Office (accessed May 26, 2014) ''Copyright Catalog''. Copyright renewed June 15, 2002.</ref> |[[20th Century Fox Television]], Peter Packer |Jules Bricken, Leonard Freeman |Frances Fowler |[[Richard Conte]] |[[Richard Eyer]] |- | align="center" |7 |''[[Adventures in Paradise (TV series)|Adventures in Paradise]]''"The Amazon" (March 21, 1960)<ref>[http://cocatalog.loc.gov/cgi-bin/Pwebrecon.cgi?v1=35&ti=26,35&Search_Arg=Adventures%20in%20Paradise&Search_Code=TALL&CNT=25&REC=0&RD=0&RC=0&PID=a1PE-WjLsaL7qC8tYidM3k7GXP0J&SEQ=20140227005742&SID=9] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241204201508/https://cocatalog.loc.gov/cgi-bin/Pwebrecon.cgi?v1=35&ti=26,35&Search_Arg=Adventures%20in%20Paradise&Search_Code=TALL&CNT=25&REC=0&RD=0&RC=0&PID=a1PE-WjLsaL7qC8tYidM3k7GXP0J&SEQ=20140227005742&SID=9 |date=2024-12-04 }} US Copyright Office (accessed May 26, 2014), ''Copyright Catalog''. Copyright renewed August 27, 1988.</ref> |20th Century Fox Television, [[Richard Goldstone]] |[[Joseph Lejtes]], [[William Froug]] |Carla MacKinley |[[Gardner McKay]] |[[Claude Akins]], [[Tom Drake]] |- | align="center" |8 |''[[Burke's Law (1963 TV series)|Burke's Law]]''"Who Killed Cable Roberts?" (October 4, 1963)<ref>[http://cocatalog.loc.gov/cgi-bin/Pwebrecon.cgi?v1=4&ti=1,4&Search_Arg=Burke%27s%20Law&Search_Code=TALL&CNT=25&REC=0&RD=0&RC=0&PID=1aB0rGUtQ9XrObqGuiW7pyamedOB&SEQ=20140227010459&SID=13] {{Dead link|date=Oktubre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} US Copyright Office (accessed May 26, 2014), ''Copyright Catalog''. Copyright renewed December 4, 1991.</ref> |Four Star, [[Aaron Spelling]] |[[Jeffrey Hayden]], Gwen Bagni |Mona Roberts |[[Gene Barry]] |[[Paul Lynde]], Mary Astor, [[Zsa Zsa Gabor]], [[John Saxon]] |- | align="center" |9 |''[[The Third Man (TV series)#Adaptations|The Third Man]]''"The Luck of Harry Lime" (August 27, 1965)* |20th Century Fox Television, [[John Llewellyn Moxey]] |Paul Henreid, Gene Wang |Diane Masters |[[Michael Rennie]] |[[Jonathan Harris]], [[Willis Bouchey]] |} Titles in the public domain.* See cites for copyright renewal dates. == Mga toltolan == {{reflist|2}} == Panluwas na takod == * [http://www.afi.com/members/catalog/SearchResult.aspx?s=&TBL=PN&Type=CA&ID=99840 Lizabeth Scott] at the [[American Film Institute]] * {{IMDb name|id=0779507|name=Lizabeth Scott}} 27fdt5tmrvlf9rsi8sj5ow4e997jow4 0 297013 2238185 1779885 2026-10-31T07:13:09Z ~2026-51808-96 166987 /* Wikang Ingles */ 2238185 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:719Catholic funeral rites for a baby during pandemic in Baliuag, Bulacan 02.jpg|alt=|thumb|300x300px|Isang Katolikong libingan sa [[Baliwag, Bulacan]] para sa isang sanggol.]] Ang '''panalangin para sa walang-hanggang kapahingahan''' o '''Requiem''' '''Aeternam''' sa [[wikang Latin]] ([[wikang Ingles]]: ''Eternal rest'') ay isang panalangin sa mga [[Kristiyanismong Kanluranin|Kanluraning Simbahan]] na ipinagdarasal: * Ang mga kaluluwa sa [[Purgatoryo]] na nawa’y mapapahinga sila sa [[Kalangitan]]. (Ayon sa [[Katolisismo]] lamang.)<ref>“Month of Souls in Purgatory”. ''Catholic Culture Organization.'' https://www.catholicculture.org/culture/liturgicalyear/overviews/months/11_1.cfm (Ingles)</ref> * Ang mga kaluluwa sa [[Kalangitan]] na nawa’y napapahinga sila sa pagmamahal ng Diyos hanggang sa [[muling pagkabuhay ng mga patay]] at [[Huling Paghuhukom]]. (Ayon sa [[Katolisismo]], [[Anglikanismo]], [[Metodismo]], [[Luteranismo]].) == Teolohiya == Itinuturo ng [[Simbahang Katolika Romana|Simbahang Katolika]] na kailangan ipagdasal ang mga patay, lalo na ang mga kaluluwa sa Purgatoryo.<ref>Zimmerman, Carol. “Why do we pray for the dead?” ''Catholic News Herald.'' https://catholicnewsherald.com/faith/funeral/204-news/grief-header/1577-why-do-we-pray-for-the-dead (Ingles)</ref> Nakasulat sa mga puntong 1030 at 1032 ng [[Katekismo ng Simbahang Katolika]] na: <blockquote>''Lahat na namatay sa grasya’t pagkakaibigan ng Diyos, ngunit hindi nadalisayin nang kumpleto, ay matatanggap ng buhay na walang-hanggan; ngunit madadalisayin sila pagkatapos silang mamatay upang makamit ng kinakailangang kasantuhan upang makapasok sa kasayahan ng [[Kalangitan]]...Ang turong ito ay base sa tradisyon ng pagdarasal para sa mga patay, na isinulat sa Banal na Kasulatan: “ginawa [ni Judas Macabeo] ang paghahandog na iyon (panalangin para sa patay) upang ang pagkakasala ng mga namatay na ito ay patawarin.”''<ref>2 Macabeo 12:45 https://www.biblegateway.com/passage/?search=2+Maccabees+12&version=MBBTAG-DC</ref> ''Magmula noong unang panahon, iginagalang ng Simbahan ang gunita ng mga patay at ipinagdarasal sila...upang makakamit nila ang banal na pagmamahal ng Diyos...''<ref>“PART ONE: THE PROFESSION OF FAITH. SECTION TWO I. THE CREEDS. CHAPTER THREE: I BELIEVE IN THE HOLY SPIRIT. Article 12: "I BELIEVE IN LIFE EVERLASTING" III. The Final Purification, or Purgatory” ''Catechism of the Catholic Church.'' http://www.vatican.va/archive/ENG0015/_P2N.HTM</ref></blockquote> == Teksto == === Wikang Latin === Ang panalangin sa wikang Latin na ginagamit sa [[Ritung Romano]] ng [[Simbahang Katolika Romana|Simbahang Katolika]] ay: : ℣. Requiem æternam dona ei (eis), Domine : ℟. Et lux perpetua luceat ei (eis): : ℣. Requiescat (-ant) in pace. : ℟. Amen. === Wikang Ingles === Ang salinwikang Ingles na ginagamit ng mga Katoliko ay: : ℣. Eternal rest, grant unto him/her (them) O Lᴏʀᴅ, : ℟. And let perpetual light shine upon him/her (them). : ℣. May he/she (they) rest in peace. : ℟. Amen. === Wikang Tagalog<ref>https://carlogimena.wordpress.com/2010/10/12/42tagalog-prayers-for-the-departed/</ref>=== : ℣. Kapayapaan kailanman ang igawad ng Maykapal sa yumaong ating mahal. : ℟. Sila/Siya nawa ay silayan ng ilaw na walang hanggan. : ℣. Mapanatag nawa sila/siya sa kapayapaan. : ℟. Amen. == Tingnan din == * [[Araw ng mga Kaluluwa]] * [[Rosaryo]] == Mga Sanggunian == <references /> [[Kategorya:Mga panalanging Kristiyano]] [[Kategorya:Kristiyanismo]] [[Kategorya:Katolisismo]] 9erf444jylpmdlucm8mj2nmf9s8br19 0 297166 2238052 2089879 2026-10-30T15:29:27Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238052 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:World_Health_Organization_Logo.svg|thumb| Ang logo ng Pandaigdigang Organisasyon sa Kalusugan, ang awtoridad na nagdedeklara ng PHEIC ]] Ang isang '''Kagipitan ng Pampublikong Kalusugang May Pandaigdigang Pakundangan''' ({{Lang-en|Public Health Emergency of International Concern}}<ref name=Van-Tam2010>{{Cite book|last=Van-Tam|first=Jonathan|url=https://books.google.com/books?id=_IYYr9cjE30C&pg=PA195|title=Introduction to Pandemic Influenza|last2=Sellwood|first2=Chloe|date=2010|publisher=CABI|location=Wallingford, Oxford|isbn=978-1-84593-625-9|language=en}}</ref>) ay isang pormal na pagpapahayag ng [[Pandaigdigang Organisasyon sa Kalusugan]] (WHO) ng "isang pambihirang kaganapan na pinagpapasiyahan na maging isang panganib sa kalusugan ng publiko sa mga ibang Estado sa pamamagitan ng pandaigdigang pagkalat ng sakit at potensyal na mangangailangan ng isang magkakatugmang pandaigdigang tugon", na nabubuo kapag lumilitaw ang isang sitwasyon na "malubha, biglaan, pambihira o di-inaasahan", na " nagdadala ng mga implikasyon para sa pampublikong kalusugan na lampas pa sa pambansang hangganan ng apektadong estado" at "maaaring mangailangan ng agarang pandaigdigang kilos".<ref name=WHOIHR1>WHO Q&A (19 June 2019). {{Cite web|url=http://www.who.int/features/qa/emergency-committees/en/|title= International Health Regulations and Emergency Committees|website=WHO|access-date=19 June 2019}}</ref> Sa ilalim ng [[ Mga regulasyong Pangkalusugan sa Internasyonal |Pandaigdagang Regulasyong Pangkalusugan]] (''International Health Regulations'' o IHR) ng 2005, ang mga estado ay may ligal na tungkulin na tumugon kaagad kapag may PHEIC.<ref name="urlInside Justice-WHO-PHEIC">{{cite web| url = http://www.insidejustice.com/intl/2009/04/30/swine_flu_who_pheic/| title = Inside Justice &#124; Swine Flu: Legal Obligations and Consequences When the World Health Organization Declares a 'Public Health Emergency of International Concern'| author = Renee Dopplick| date = 29 April 2009| accessdate = 6 June 2014| archive-url = https://web.archive.org/web/20170901154600/http://www.insidejustice.com/intl/2009/04/30/swine_flu_who_pheic/| archive-date = 1 Septiyembre 2017| url-status = dead}}</ref> Isinasapubliko ang deklarasyon ng isang Komite Pang-emerhensiya (''Emergency Committee'' o EC) ng mga pandaigdigang dalubhasa na kumikilos sa ilalim ng IHR, na binuo kasunod ng [[Pagkalat ng SARS noong 2002–2004|pagkalat ng SARS]] noong 2002–03.<ref name="Hoffman2018">{{Cite journal|last=Hoffman|first=Steven J.|last2=Silverberg|first2=Sarah L.|date=18 January 2018|title=Delays in Global Disease Outbreak Responses: Lessons from H1N1, Ebola, and Zika|journal=[[American Journal of Public Health]]|volume=108|issue=3|pages=329–333|doi=10.2105/AJPH.2017.304245|pmid=29345996|pmc=5803810|issn=0090-0036}}</ref> Mula noong 2009, mayroong anim na deklarasyon ng PHEIC:<ref name="WashPost2016">{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/news/monkey-cage/wp/2016/02/02/who-declared-a-public-health-emergency-about-zikas-effects-here-are-three-takeaways/|title=WHO declared a public health emergency about Zika's effects. Here are three takeaways|last=Pillinger|first=Mara|date=2 February 2016|access-date=19 June 2019|work=Washington Post}}{{subscription required}}</ref> ang [[Pandemya ng trangkaso ng 2009|pandemya ng H1N1 (o trangkasong pambaboy) ng 2009]], ang [[Pagtanggal ng Poliomyelitis |deklarasyon ng polio sa 2014]], ang [[ Sumiklab ang West West Ebola |pagkalat ng Ebola sa Kanlurang Aprika ng 2014]], ang [[ 2015–16 Zika virus epidemya |epidemya ng Zika virus ng 2015-16]],<ref name="Hunger2018">{{Cite book|url=https://www.oxfordscholarship.com/view/10.1093/oso/9780198828945.001.0001/oso-9780198828945-chapter-4|title=Coping with Public Health Emergencies of International Concern|volume=1|last=Hunger|first=Iris|date=2018|publisher=[[Oxford University Press]]|isbn=978-0191867422|location=|pages=|language=en-US|doi=10.1093/oso/9780198828945.003.0004}}{{subscription required}}</ref> ang patuluyang [[Epidemya ng Kivu Ebola|epidemya ng Kivu Ebola ng 2018-20]],<ref name="WHO18Oct2019">WHO Statement (18 October 2019). {{Cite web|url=https://www.who.int/news-room/detail/18-10-2019-statement-on-the-meeting-of-the-international-health-regulations-(2005)-emergency-committee-for-ebola-virus-disease-in-the-democratic-republic-of-the-congo|title=Statement on the meeting of the International Health Regulations (2005) Emergency Committee for Ebola virus disease in the Democratic Republic of the Congo on 18 October 2019|last=|first=|date=|website=www.who.int|language=en|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=21 October 2019}}</ref> at ang patuluyang [[pandemya ng COVID-19]].<ref name="WHOStatement30January2020">WHO Statement (31 January 2020). {{Cite web|url=https://www.who.int/news-room/detail/30-01-2020-statement-on-the-second-meeting-of-the-international-health-regulations-(2005)-emergency-committee-regarding-the-outbreak-of-novel-coronavirus-(2019-ncov)|title=Statement on the second meeting of the International Health Regulations (2005) Emergency Committee regarding the outbreak of novel coronavirus (2019-nCoV)|last=|first=|date=31 January 2020|website=World Health Organisation|language=en|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=6 February 2020}}</ref> Pansamantala ang mga rekomendasyon at kailangang pagsurian tuwing ikatlong buwan.<ref name=WHOIHR1/> Awtomatikong kinakategorya ang [[SARS]], [[bulutong]], ''[[ Uri ng ligaw |wild type]] [[Polio|poliomyelitis]]'', at anumang bagong ''subtype'' ng [[Trangkaso|influenzang pantao]] bilang PHEIC at sa gayon ay hindi nangangailangan ng pasiya ng IHR na magdeklara nito.<ref name=Hall2018>{{cite book|author1=Mark A. Hall|author2=David Orentlicher|author3=Mary Anne Bobinski|author4=Nicholas Bagley|author5=I. Glenn Cohen|title=Health Care Law and Ethics|chapter-url=https://books.google.com/books?id=mwJODwAAQBAJ&pg=PA908|edition=9th|year= 2018|publisher=Wolters Kluwer |location=New York|isbn=978-1-4548-8180-3|page=908|chapter=8. Public Health Law}}</ref> Hindi limitado ang isang PHEIC sa mga nakahahawang sakit, at maaaring sumaklaw ng isang kagipitan na dulot ng pagkakalantad sa isang kemikal na sangkap o radyoaktibong materyal.<ref name=Halabi2017>{{Cite book|url=https://books.google.com/?id=nvzmDAAAQBAJ&pg=PA110 |title=Global Management of Infectious Disease After Ebola|last=Halabi|first=Sam F.|last2=Crowley|first2=Jeffrey S.|last3=Gostin|first3=Lawrence Ogalthorpe|date=2017|publisher=[[Oxford University Press]]|isbn=978-0190604882|location=|pages=110|language=en}}</ref> Sa anumang kaso sa loob ng saklaw nito, ito ay isang "panawagang kumilos" at "kahuli-hulihang" paraan.<ref name="Rull2015">{{Cite journal|last=Rull|first=Monica|last2=Kickbusch|first2=Ilona|last3=Lauer|first3=Helen|date=8 December 2015|title=Policy Debate {{!}} International Responses to Global Epidemics: Ebola and Beyond|journal=International Development Policy|language=en|volume=6|issue=2|doi=10.4000/poldev.2178|issn=1663-9375|doi-access=free}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist|30em}} == Karagdagang pagbabasa == * [https://www.who.int/news-room/detail/20-12-2019-statement-o-the-twenty-third-ihr-emergency-committee-regarding-the-international-spread-of-poliovirus ''Statement of the Twenty-Third IHR Emergency Committee Regarding the International Spread of Poliovirus'']. WHO 7 Enero 2020 == Mga kawing panlabas == * [https://www.who.int/features/qa/emergency-committees/en/ Mga Pandaigdagang Regulasyong Pangkalusugan at Mga Komite Pang-emerhensiya]. www.who.int [[Kategorya:Emerhensiya]] bhkokj1qpon6ch06c88feuswttfd2tc 0 298351 2238106 1767089 2026-10-31T02:14:51Z Jojit fb 38 Changed redirect target from [[Meguro]] to [[Tokyo]] 2238106 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Tokyo]] d1zy965oov6v26esxgze1kmj69ybqwl 0 298960 2238190 2208920 2026-10-31T07:40:19Z Rinconada227 157375 2238190 wikitext text/x-wiki {{Infobox music genre|bgcolor=crimson|color=white|cultural_origins=Sa [[United Kingdom]] at [[Estados Unidos]] noong huling bahagi ng 1970s at sa unang bahagi ng 1980s|derivatives=* [[Alternative country]] * [[alternative hip hop]] * [[neo-psychedelia]]<ref>{{cite web|url=https://www.allmusic.com/style/neo-psychedelia-ma0000012252|title=Neo-Psychedelia Music Genre Overview|website=AllMusic}}</ref> *[[trip hop]]<ref>{{cite book|url=https://archive.org/details/globalnoiseraphi00mitc |url-access=registration |title=Global Noise: Rap and Hip Hop Outside the USA|last=Mitchell|first=Tony|publisher=[[Wesleyan University Press]]|year=2002|accessdate=November 27, 2012|isbn=978-0-8195-6502-0|page=[https://archive.org/details/globalnoiseraphi00mitc/page/105 105]}}</ref><ref>{{cite book|title=Music, Space And Place: Popular Music And Cultural Identity|url=https://books.google.com/books?id=INrD8e0ic3oC&pg=PA84 |year=2004|accessdate=November 27, 2012|publisher=[[Ashgate Publishing]], Ltd.|last=Whiteley|first=Sheila|last2=Bennett|first2=Andy|last3=Hawkins|first3=Stan|page=84|isbn=978-0-7546-5574-9}}</ref>|fusiongenres=* [[Alternative dance]] * [[alternative R&B]] * [[alternative metal]]|local_scenes=* [[Musika ng Ireland|Ireland]] * [[Musika ng Athens, Georgia|Athens, Georgia]] * [[Musika ng New York City|New York City]] * [[Musika ng Illinois|Illinois]] * [[Musika ng Leeds|Leeds]] * [[Musika ng Los Angeles|Los Angeles]] * [[Madchester|Manchester]] * [[Musika ng Massachusetts|Massachusetts]] * [[Musika ng Minnesota|Minneapolis]] * [[Musika ng Oregon|Portland, Oregon]] * [[Musika ng Seattle|Seattle, Washington]]|name=Alternative rock|other_topics=* [[Campus radio]] * [[gothic rock]] * [[independiyenteng musika]] * [[indie music scene]] * [[indie pop]] * [[industrial rock]] * [[Lollapalooza]] * [[noise rock]] * [[pop punk]] * [[post-hardcore]] * [[progressive rock]] * [[ska punk]]|stylistic_origins={{flatlist| *[[Punk rock]] *[[post-punk]] *[[new wave]] *[[hardcore punk]] *[[folk rock]] *[[power pop]]}} |subgenres=* [[Britpop]] * [[Christian alternative rock]] * [[college rock]] * [[dream pop]] * [[emo]] * [[geek rock]] * [[gothic rock]] * [[grunge]]<ref name="allmusic grunge">{{cite web |url=https://www.allmusic.com/style/grunge-ma0000002626 |title=Grunge |accessdate=August 24, 2012 |website=[[AllMusic]]}}</ref> * [[indie rock]] * [[math rock]] * [[noise pop]] * [[nu gaze]] * [[post-Britpop]] * [[post-grunge]] * [[riot grrrl]] * [[post-punk revival]] * [[post-rock]] * [[shoegazing]]}} Ang '''alternative rock''' (tinatawag din na '''alternative music''', '''alt-rock''', o simpleng '''alternative''') ay isang kategorya ng [[musikang rock]] na lumitaw mula sa [[Independiyenteng musika|independyenteng musika]] sa ilalim ng lupa ng dekada 1970 at naging malawak na popular sa dekada 1980. Ang "alternative" ay tumutukoy sa pagkakaiba ng genre mula sa [[Kalinangang tanyag|mainstream]] o komersiyal na rock o pop music. Ang orihinal na kahulugan ng termino ay mas malawak, na tumutukoy sa isang henerasyon ng mga musikero na pinagsama ng kanilang kolektibong utang sa alinman sa musikal na istilo o simpleng independiyenteng, ang DIY etos ng [[punk rock]], na noong huling bahagi ng 1970 ay inilatag ang batayan para sa alternatibong musika.<ref name="altguitar">di Perna, Alan. "Brave Noise—The History of Alternative Rock Guitar". ''[[Guitar World]]''. December 1995.</ref> Noong Setyembre 1988, ipinakilala ni Billboard ang "alternative" sa kanilang charting system upang maipakita ang pagtaas ng format sa buong mga istasyon ng radyo sa Estados Unidos ng mga istasyon tulad ng [[KROQ|KROQ-FM]] sa [[Los Angeles, California|Los Angeles]] at [[WDRE|WDRE-FM]] sa [[New York City|New York]], na naglalaro ng musika mula sa higit pa underground, independiyenteng, at mga di-komersyal na artista ng rock.<ref>{{cite magazine|title=Billboard Debuts Weekly Chart of Alternative Rock |first=Sean |last=Ross |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |date=September 10, 1988 |volume=100 |issue=37 |page=1,10}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/8478983/alternative-songs-first-chart-1988-rewind |title=Rewinding the Charts: In 1988, Alternative Songs Launched, With Siouxsie & the Banshees' 'Peek-a-Boo' as the First No. 1 |first=Gary |last=Trust |website=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |date=October 11, 2018 |accessdate=June 16, 2020}}</ref> Ang genre ay maaaring matagpuan ng maaga ng 1960s, na may mga banda tulad ng [[the Velvet Underground]] at mga artista tulad ng [[Syd Barrett]], at patuloy na umusbong sa 1980s. Gayunpaman, mula noong unang bahagi ng 1990s ang term ay pangunahing nagsilbi bilang isang maling kamalig sa marketing label upang maipakita ang imahe ng artista at output ng musikal bilang "edgy" sa mga hindi namamalayan ng mga mamimili. Ayon sa kaugalian, ang alternative rock na malawak na binubuo ng musika na naiiba sa mga tuntunin ng tunog, kontekstong panlipunan at mga pang-rehiyon na ugat. Sa buong 1980s, ang mga magazine at zines, airplay ng radyo sa kolehiyo, at salita ng bibig ay nadagdagan ang katanyagan at binigyan ng diin ang pagkakaiba-iba ng alternative rock, na tumutulong upang tukuyin ang isang bilang ng mga natatanging istilo (at mga eksena ng musika) tulad ng [[noise pop]], [[indie rock]], [[grunge]], at [[shoegaze]]. Karamihan sa mga subgenres na ito ay nakamit ang menor de edad na pangunahing paunawa at ilang mga banda, tulad ng [[Hüsker Dü]] at [[R.E.M.]], ay nilagdaan sa mga pangunahing label. Ngunit ang karamihan sa mga komersyal na tagumpay ng mga banda ay hindi limitado sa paghahambing sa iba pang mga genre ng musika ng rock at pop sa oras na iyon, at ang karamihan sa mga kilos ay nanatiling naka-sign sa mga independyenteng label at nakatanggap ng medyo kaunting pansin mula sa pangunahing radyo, telebisyon, o pahayagan. Sa pamamagitan ng pagbagsak ng [[Nirvana (banda)|Nirvana]] at ang katanyagan ng mga paggalaw ng [[grunge]] at [[Britpop]] noong 1990s, ang kahalili na bato ay pumasok sa musikal na mainstream at maraming mga alternatibong banda ang naging matagumpay. == Mga Sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * [https://www.allmusic.com/style/alternative-indie-rock-ma0000012230 AllMusic article for alternative rock] {{Stub|Musika}} [[Kategorya:Alternative rock| ]] [[Kategorya:Musikang rock]] [[Kategorya:Musika]] {{DEFAULTSORT:Alternative rock}} r6yo3sfs6m4obbx6pd7pdi175sa906e 0 298972 2238064 2225520 2026-10-30T19:08:27Z Rickomodric 168199 /* */ 2238064 wikitext text/x-wiki {{Infobox video game|title=Sega Genesis Classics|developer=[[Sega]]<br>D3T Limited|publisher=Sega|released='''Microsoft Windows''', '''macOS''' & '''Linux'''<br>June 1, 2010 <small>(Vol. 1)</small><br>September 13, 2010 <small>(Vol. 2)</small><br>October 26, 2010 <small>(Vol. 3)</small><br>January 26, 2011 <small>(Vol. 4)</small><br>July 3, 2012 <small>(Vol. 5)</small><br>'''PlayStation 4''' & '''Xbox One'''<br>May 29, 2018<br>'''Nintendo Switch'''<br>December 6, 2018 <small>([[Europa|EU]])</small><br>December 7, 2018 <small>([[Hilagang Amerika|NA]])</small>|genre=Compilation}} Ang '''''Sega Genesis Classics''''' ('''''Sega Mega Drive Classics''''' sa mga rehiyon ng PAL) ay isang serye ng mga compilations na nagtatampok ng mga [[larong bidyo]] ng [[Sega Genesis]] na inilabas para sa [[Microsoft Windows]], [[macOS]] at [[Linux]]. Ang mga koleksyon ay nahahati sa "Volumes", kasama ang unang apat na pagtanggap ng parehong pisikal at digital na paglabas at ang ikalimang dami ay awtomatikong pinakawalan. Ang mga bersyon ng Steam sa mga koleksyon na ito ay hindi kasama ang ''Sonic the Hedgehog'' at ''ToeJam & Earl'' na laro. Ang dating ay maaaring mabili bilang isang bahagi ng kumpetisyon na may kaugnayan sa Sonic at lahat ng mga laro ay maaaring bilhin nang hiwalay ngunit sa mas mataas na presyo. Muling pinakawalan ng Sega ang unang apat na pisikal na inilabas na mga volume bilang ''Sega Genesis Classic Collection: Gold Edition'' (''Sega Mega Drive Classics: Gold Edition'' sa mga rehiyon ng PAL), para sa Microsoft Windows. Ito ay isang set ng apat na disc ng apatnapu't anim na laro ng Sega Genesis mula sa unang apat na volume. Ang koleksyon ay nag-configure ng suporta sa keyboard na nagbibigay ng isang isinapersonal na karanasan sa paglalaro, isang mahusay na mode ng Multiplayer para sa isang napiling bilang ng mga pamagat. Ang koleksyon ay mayroon ding pag-save at pag-load ng pag-andar na kasama sa lahat ng mga laro na nagpapahintulot sa player na kunin at maglaro ng mga nai-save na mga laro sa eksaktong punto na kanilang iniwan. [[Kategorya:Larong bidyo noong 2010]] [[Kategorya:Mga laro ng Nintendo Switch]] [[Kategorya:Mga laro ng PlayStation 4]] [[Kategorya:Mga laro ng Xbox One]] {{DEFAULTSORT:Sega Genesis Classics}} 4k31whb7co3l3vfdw1ydq1my3q2v9pr 0 305631 2238123 2058970 2026-10-31T02:32:07Z Ryomaandres 8044 /* Mga panlabas na link */ 2238123 wikitext text/x-wiki {{stack begin}} {{Infobox Italian comune|name=Sassuolo|elevation_m=121|area_total_km2=38.56|population_footnotes=<ref name="istat">{{in lang|it}} [http://demo.istat.it/bilmens2015gen/index.html Source]: [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]] 2015</ref>|population_total=40780|population_as_of=2016|pop_density_footnotes=|population_demonym=Sassolesi|elevation_footnotes=|twin1=|mayor=Gianfrancesco Menani|twin1_country=|istat=|saint=[[San Jorge]]|day=Abril 23|postal_code=41049|area_code=0536|website={{official website|http://www.comune.sassuolo.mo.it}}|area_footnotes=|mayor_party=[[Lega Nord|League]]|official_name=Città di Sassuolo|image_map=Map of comune of Sassuolo (province of Modena, region Emilia-Romagna, Italy).svg|native_name={{native name|egl|Sasōl}}|image_skyline=Piazza Garibaldi - Sassuolo.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=Piazza Garibaldi|image_shield=Sassuolo-Stemma.png|shield_alt=|map_alt=|frazioni=Montegibbio, Salvarola Terme, San Michele dei Mucchietti|map_caption=Sassuolo sa loob ng Lalawigan ng Modena|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|44|33|N|10|47|E|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Emilia-Romaña]]|province=[[Lalawigan ng Modena|Modena]] (MO)|footnotes=}}[[File:Sassuolo Via Menotti.jpg|thumb|right|250px|Tanaw sa Via [[Ciro Menotti]] ng sentro ng lungsod]] {{stack end}} Ang '''Sassuolo''' ay isang [[Italya]]nong bayan, ''[[komuna]]'', and sentrong pang-industriya sa [[Lalawigan ng Modena]], [[Mga rehiyon ng Italya|rehiyon]] ng [[Emilia-Romaña]]. Ang bayan ay matatagpuan sa kanang pampang ng ilog Secchia, mga {{Convert|17|km|mi|0}} timog-kanluran ng [[Modena]]. Sa taong 2015, mayroon itong populasyon na 40,884. == Heograpiya == Matatagpuan sa gitnang-kanlurang bahagi ng lalawigan, sa hangganan sa [[Lalawigan ng Reggio Emilia|Reggio Emilia]], may hangganan ang Sassuolo sa mga bayan ng [[Casalgrande]] ([[Lalawigan ng Reggio Emilia|RE]]), [[Castellarano]] (RE), [[Fiorano Modenese]], [[Formigine]], [[Prignano sulla Secchia]], at [[Serramazzoni]].<ref>{{OSM|r|43229|Sassuolo}}</ref> Kasama sa mga nayon nito (''[[frazione|frazioni]]'') ang Montegibbio, Salvarola Terme, at San Michele dei Mucchietti. == Ekonomiya == [[File:Veduta_aerea_san_michele_alto.jpg|link=https://it.wikipedia.org/wiki/File:Veduta_aerea_san_michele_alto.jpg|left|thumb|Tanaw ng San Michele dei Mucchietti na may Daanang Pangkalikasang Secchia sa likuran.]] === Turismo === Sa teritoryo ng Sassuolo mayroong iba't ibang mga itineraryo na nagbibigay-daan hindi lamang upang humanga sa tanawin, kundi pati na rin ang kasaysayan, monumento, at tradisyon.<ref>{{cita web |url=http://www.sassuoloturismo.it/kcms/KWeb/Viewer.aspx?PKENTITY=0eeeb752762e42748a3986abab66f98a |titolo=Itinerari |accesso=21 settembre 2016 |urlmorto=sì |urlarchivio=https://web.archive.org/web/20170109114405/http://www.sassuoloturismo.it/kcms/KWeb/Viewer.aspx?PKENTITY=0eeeb752762e42748a3986abab66f98a |dataarchivio=9 gennaio 2017 |title=Archive copy |access-date=2022-09-12 |archive-date=2017-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170109114405/http://www.sassuoloturismo.it/kcms/KWeb/Viewer.aspx?PKENTITY=0eeeb752762e42748a3986abab66f98a |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170109114405/http://www.sassuoloturismo.it/kcms/KWeb/Viewer.aspx?PKENTITY=0eeeb752762e42748a3986abab66f98a |date=2017-01-09 }}</ref> Isa sa pinakakilala at pinakasikat ay ang Secchia Nature Trail mula Sassuolo hanggang Pescale, na noong 2002 ay sumailalim sa muling pagpapaunlad na naging destinasyon para sa mga siklista, jogger, at naglalakad. Ang itineraryo ay nagpapahintulot na makapasok sa kalikasan na dumadaloy sa kahabaan ng ilog ng Secchia nang buong katahimikan.<ref name="Sassuolo-Pescale">{{cita web |url=http://www.sassuoloturismo.it/kcms/KWeb/viewer.aspx?pkentity=b6481c64831743be87636a0a8d927eb4&i=e29a1def319a4c369d598bb5f2eba896 |titolo=Percorso Natura fiume Secchia: da Sassuolo al Pescale |accesso=21 settembre 2016 |urlmorto=sì |urlarchivio=https://web.archive.org/web/20170109114113/http://www.sassuoloturismo.it/kcms/KWeb/viewer.aspx?pkentity=b6481c64831743be87636a0a8d927eb4&i=e29a1def319a4c369d598bb5f2eba896 |dataarchivio=9 gennaio 2017 |title=Archive copy |access-date=2022-09-12 |archive-date=2017-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170109114113/http://www.sassuoloturismo.it/kcms/KWeb/viewer.aspx?pkentity=b6481c64831743be87636a0a8d927eb4&i=e29a1def319a4c369d598bb5f2eba896 |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170109114113/http://www.sassuoloturismo.it/kcms/KWeb/viewer.aspx?pkentity=b6481c64831743be87636a0a8d927eb4&i=e29a1def319a4c369d598bb5f2eba896 |date=2017-01-09 }}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.visitsassuolo.it/ Visit Sassuolo Tourism Informations] * [http://www.sassuolo.it/ City homepage] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210617054257/http://sassuolo.it/ |date=2021-06-17 }} * [http://www.sassuolo2000.it/ Sassuolo 2000] * [http://www.sassuolonline.it/ Sassuolo on-line] {{Province of Modena|nocat=yes}} [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] [[Kategorya:Pages with unreviewed translations]] 4fld2t06sk5edlyfl2lhujiuezrerf2 0 313657 2238146 2149861 2026-10-31T03:22:26Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238146 wikitext text/x-wiki Ang '''National Union of Students of the Philippines''' ay isang alyansa ng mga konseho ng mga mag-aaral sa Pilipinas na itinatag noong 1957.<ref name=":02">{{Cite web|date=2021-09-13|title=NUSP sets sail for LAYAG National Congress for student councils|url=https://www.rappler.com/bulletin-board/national-union-students-philippines-layag-congress-2021/|access-date=2021-11-30|website=RAPPLER|language=en-US}}</ref> Nagsusulong para sa mga demokratikong karapatan ng mga mag-aaral, ipinagmamalaki nito ang humigit-kumulang 600 miyembrong konseho at bahagi ito ng [[International Union of Students]] (IUS) at ng [[Asia Pacific Youth and Students Association]] (ASA).<ref>{{Cite web|title=NATIONAL UNION OF STUDENTS OF THE PHILIPPINES|url=http://nusp.blogspot.com/|access-date=2021-11-30|website=nusp.blogspot.com}}</ref> Isa rin itong miyembro at organisasyong nagtatag sa [[Kabataan Partylist]].<ref name="abyp2">{{cite web|title=Anak ng Bayan Youth Party|url=http://members.tripod.com/anakngbayan_natl/www/history.html|access-date=20 June 2020|website=webcache.googleusercontent.com|archive-date=23 Hunyo 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200623065532/http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:iFliJ0jPB04J:members.tripod.com/anakngbayan_natl/www/history.html+&cd=2&hl=en&ct=clnk&gl=ph|url-status=dead}}</ref> == Kasaysayan == Ang NUSP ay itinatag noong 1957, na humiwalay sa Student Council's Association of the Philippines. Bahagi sa paghiwalay ng grupo ang pangangako ng mga pinuno ng dating grupo ng mga boto para sa mga politiko, na nakaapekto at nagpatahimik sa mga opinyon ng mga estudyante<ref>{{Cite web|title=APPENDIX: A History of the Philippine Political Protest {{!}} GOVPH|url=https://www.officialgazette.gov.ph/edsa/the-ph-protest-appendix/|access-date=2021-11-30|website=Official Gazette of the Republic of the Philippines|language=en-US|archive-date=2017-07-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20170705180022/http://www.officialgazette.gov.ph/edsa/the-ph-protest-appendix/|url-status=dead}}</ref> Si [[Artemio Panganiban]] ay naging isa sa mga kapuwa nagtatag ng NUSP at nagsilbi bilang Pangulo nito mula 1958-1959.<ref>{{Cite web|first=Supreme Court of the Philippines|title=Chief Justice|url=https://elibrary.judiciary.gov.ph/supremecourtjustices/chiefjustice/131|url-status=live}}</ref> Naging aktibo ang unyon bilang bahagi ng [[Kilusang mag-aaral sa Pilipinas (1965–1972)|kilusang estudyante sa Pilipinas]]. Si [[Edgar Jopson]] ay nahalal na Pangulo ng NUSP noong ika-13 taunang kumperensiya noong 1969. Pagkatapos ng kumperensiya, pinamunuan nila ang isang malaking mobilisasyong rally sa harap ng Kongreso, habang ang dating pangulong si [[Ferdinand Marcos]] ay naghahatid ng kaniyang [[Talumpati sa Kalagayan ng Bansa (Pilipinas)|lumpati sa Kalagayan ng Bansa]] (SONA).<ref name=":14">{{Cite book|last=Montiel|first=Cristina Jayme|title=Living And Dying In Memory Of 11 Ateneo De Manila Martial Law Activists|publisher=Ateneo de Manila University Press|year=2007|location=Quezon City}}</ref> Sa magkasanib na mobilisasyon ng mga moderato at radikal, bandang alas-5 ng hapon, binato ng mga mag-aaral sina Ferdinand at Imelda Marcos ng kabaong, buwaya na pinalamanan, at mga bato paglabas nila ng [[Pambansang Museo ng Fine Arts (Maynila)|Gusali ng Kongreso]]. Nagsunog din sila ng effigy ni Marcos.<ref name="InquirerRememberingFQS22">{{Cite news|last=Rodis|first=Rodel|title=Remembering the First Quarter Storm|language=en|work=Philippine Daily Inquirer|url=https://globalnation.inquirer.net/118130/remembering-the-first-quarter-storm|access-date=2018-11-27}}</ref><ref>{{Cite web|last=Feb 24|first=Justin Umali {{!}}|last2=2020|title=A Timeline of the First Quarter Storm: Three Months That Shook the Nation|url=https://www.esquiremag.ph/long-reads/features/first-quarter-storm-a2212-20200224-lfrm|access-date=2021-11-30|website=Esquiremag.ph}}</ref> Sa ilalim ng dalawang terminong panunungkulan ni Jopson, nakilahok ang unyon sa mga isyung sosyo-politikal tulad, lalo na bilang bahagi ng [[Sigwa ng Unang Kuwarto]] at ng Ikalawang Kilusang Propaganda.<ref name=":122">{{Cite book|last=Montiel|first=Cristina Jayme|title=Living And Dying In Memory Of 11 Ateneo De Manila Martial Law Activists|publisher=Ateneo de Manila University Press|year=2007|location=Quezon City}}</ref><ref>The National Union of Students of the Philippines. “NUSP: Edgar Jopson, Martyr of the People.” NUSP.Org (blog). September 21, 2012. http://nusp.org/edjop-curriculum/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170902165629/http://nusp.org/edjop-curriculum/ |date=2017-09-02 }}</ref> Nabahala sila hinggil sa [[Kumbensiyong Konstitusyonal ng Pilipinas ng 1971|Kumbensiyong Konstitusyonal]] ni Marcos mula 1971-1973.<ref name="GazetteHistoryProtest3">{{Cite web|title=A History of the Philippine Political Protest|url=https://www.officialgazette.gov.ph/edsa/the-ph-protest-appendix/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170705180022/http://www.officialgazette.gov.ph/edsa/the-ph-protest-appendix/|archive-date=2017-07-05|access-date=2018-12-10|website=Official Gazette of the Republic of the Philippines|language=en-US}}</ref> Ang NUSP ay isang moderatong grupo noong panahong ito,<ref name=":132">{{Cite book|last=Montiel|first=Cristina Jayme|title=Living And Dying In Memory Of 11 Ateneo De Manila Martial Law Activists|publisher=Ateneo de Manila University Press|year=2007|location=Quezon City}}</ref> hinahamon si Marcos na huwag magkaroon ng isa pang termino na lampas sa dalawang terminong limitasyon na itinakda ng 1935 Konstitusyon ng Pilipinas <ref name="Passionate">Talitha Espiritu Passionate Revolutions: The Media and the Rise and Fall of the Marcos Regime Athens, OH: Ohio University Press, 2017.</ref><ref name="Daroy19882">{{Cite book|last=Daroy|first=Petronilo Bn.|title=Dictatorship and revolution : roots of people's power|date=1988|publisher=Conspectus|isbn=978-9919108014|editor-last=Javate -de Dios|editor-first=Aurora|edition=1st|location=Metro Manila|chapter=On the Eve of Dictatorship and Revolution|oclc=19609244|editor-last2=Daroy|editor-first2=Petronilo Bn.|editor-last3=Kalaw-Tirol|editor-first3=Lorna}}</ref>, kumpara sa [[Kabataang Makabayan]], isang mas radikal na kabataan. pangkat na naghabol ng mga estruktural na sistematikong pagbabago sa bansa.<ref name="GazetteHistoryProtest22">{{Cite web|title=A History of the Philippine Political Protest|url=https://www.officialgazette.gov.ph/edsa/the-ph-protest-appendix/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170705180022/http://www.officialgazette.gov.ph/edsa/the-ph-protest-appendix/|archive-date=July 5, 2017|access-date=2018-12-10|website=Official Gazette of the Republic of the Philippines|language=en-US|df=mdy-all}}</ref> Sa gitna ng epekto ng pandemya ng Covid-19 sa mga mag-aaral sa Pilipinas, isinusulong ng unyon ang ligtas na pagpapatuloy ng mga pisikal na klase, dahil sinabi nila na ang online distance learning ay nakapipinsala sa kapakanan ng mga mag-aaral.<ref name=":03">{{Cite web|date=2021-09-13|title=NUSP sets sail for LAYAG National Congress for student councils|url=https://www.rappler.com/bulletin-board/national-union-students-philippines-layag-congress-2021/|access-date=2021-11-30|website=RAPPLER|language=en-US}}</ref> Ang kasalukuyang Pangulo ng NUSP ay si Jandeil Roperos, na siya ring ikatlong nominado ng Kabataan Partylist para sa [[2022 Pangkalahatang Halalan sa Pilipinas|pambansang halalan para sa 2022]]. Ang unang nominado ng nasabing Partylist ay si Raoul Manuel, isang dating Presidente ng NUSP.<ref>{{Cite web|date=September 28, 2021|title=ILONGGO ACTIVISTS ELECTED AS PARTYLIST NOMINEES|url=https://panaytoday.net/2021/09/28/ilonggo-activists-elected-as-partylist-nominees/|url-status=dead|access-date=Disyembre 1, 2021|archive-date=Nobiyembre 30, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211130235005/https://panaytoday.net/2021/09/28/ilonggo-activists-elected-as-partylist-nominees/}}</ref> == Mga kilalang alumnus == * [[Artemio Panganiban]] * [[Edgar Jopson]] * [[John Henry Osmeña|John Osmeña]] * [[Raul Roco]] * [[Rene Saguisag]] * Sonia Malasarte * [[Ricardo Puno Jr.]] * [[Ronaldo Puno]] * Salvador Britanico * Violy Calvo * [[Loida Nicolas-Lewis|Loida Nicolas]] * Nely Nicolas * Macapanton Abbas * [[Carlos Padilla]] * [[Miriam Defensor–Santiago|Miriam Defensor]] * Tina Monzon * Jose Lina * [[Francis Pangilinan]] * [[Lean Alejandro]] * [[Chito Gascón|Chito Gascon]] * [[Erin Tañada|Lorenzo Tañada III]] * Hernani Braganza * [[Mike Defensor]] * [[Sarah Elago]] * Raoul Manuel == Mga sanggunian ==  {{Reflist}} 0l4ed2g6el9bjhuae60yxqbgc6zatt3 0 314237 2238205 2234587 2026-10-31T08:31:20Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238205 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Petrella Salto|province=[[lalawigan ng Rieti|Rieti]] (RI)|website={{official website|http://www.comune.petrellasalto.ri.it}}|area_code=0746|postal_code=02025|day=|saint=|elevation_m=786|elevation_footnotes=|population_demonym=Petrellani|population_footnotes=|area_total_km2=102.0|area_footnotes=|mayor=Gaetano Micaloni|mayor_party=|frazioni=Borgo San Pietro, Capradosso, Castel Mareri, Cerreta, Colle della Sponga, Colle Rosso, Diga Salto, Fiumata, Offeio, Oiano, Pagliara, Piagge, San Martino, Staffoli, Teglieto|region=[[Lazio]]|official_name=Comune di Petrella Salto|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|42|18|N|13|4|E|type:city(1,332)_region:IT|display=inline}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=|image_caption=Ang [[Lawa Salto]] at Petrella.|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Lago Salto e Petrella.jpg|native_name=|footnotes=}} Ang '''Petrella Salto''' ([[Diyalektong Sabino|Sabino]]: {{Lang|it|La Petrella}}) ay isang [[komuna]] (munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Rieti]] sa rehiyon ng [[Lazio]] ng gitnang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|60|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Roma]] at mga {{Convert|20|km|mi}} timog-silangan ng [[Rieti]]. == Teritoryo == Ang munisipalidad ay matatagpuan sa isang burol na tinatanaw ang [[Lambak ng Salto]] kasama ang [[Lawa ng Salto]], na natatanaw sa silangan ng [[Kabundukan ng Cicolano]]. == Kasaysayan == Noong nakaraan, ang lokalidad ay tinatawag ding Petrella di Cicoli. Ang pangalan ay nagmula sa [[Wikang Latin|Latin]] na ''petra'' mula sa kung saan nangangahulugang bato at samakatuwid ay mabatong lupa. Noong 1598, nangyari ang isa sa mga pinakatanyag na krimen noong ikalabing-anim na siglo sa Rocca di Petrella, ang pagpatay kay Konde [[Francesco Cenci]], na inorganisa ng kaniyang anak na babae na si [[Beatrice Cenci|Beatrice]]. == Mga simbolo == Ang eskudo de armas at ang bandila ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng Dekreto ng Pangulo ng Republika noong Marso 19, 2003.<ref>{{cita web|url=https://presidenza.governo.it/onorificenze_araldica/araldica/emblemi/2003/comuni/petrella_salto.html|titolo=Petrella Salto (Rieti) D.P.R. 19.03.2003 concessione di stemma e gonfalone|accesso=14 agosto 2022}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220814134456/https://presidenza.governo.it/onorificenze_araldica/araldica/emblemi/2003/comuni/petrella_salto.html |date=14 Agosto 2022 }}</ref> == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.comune.petrellasalto.ri.it Opisyal na website] p8egx2v8y1ytsqr4eazaz7l1buoe67p 0 315259 2238222 2235468 2026-10-31T09:49:52Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238222 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Pratovecchio Stia|province=[[lalawigan ng Arezzo|Arezzo]] (AR)|website={{official website|http://www.comune.pratovecchiostia.ar.it/}}|area_code=0575|postal_code=52015|day=Enero 1|saint=|elevation_m=441|elevation_footnotes=|population_demonym=Pratovecchini at Stiani|population_footnotes=|area_total_km2=138.24|area_footnotes=|mayor=Nicolò Caleri|mayor_party=|frazioni=Campolombardo, Casalino, Gualdo, Lonnano, Papiano, Porciano, Pratovecchio, Stia (sede comunale), Tartiglia, Villa|region=[[Toscana]]|official_name=Comune di Pratovecchio Stia|coordinates_footnotes=|coordinates={{coord|43|47|N|11|43|E|display=inline,title}}|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|map_caption=|map_alt=|image_map=|shield_alt=|image_shield=|image_caption=Tanaw ng abside ng ''[[pieve]]'' ng Romena.|image_alt=|imagesize=|image_skyline=Pieve di romena.jpg|native_name=|footnotes=}} Ang '''Pratovecchio Stia''' ay isang [[komuna]] (munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Arezzo]] sa rehiyon ng [[Toscana|Tuscany]] ng gitnang [[Italya]]. Ito ay nabuo sa pamamagitan ng pagsasama ng dalawang dating ''comuni'' ng '''Pratovecchio''' at '''Stia''' noong 2014. == Kasaysayan == Si Dono di Paolo, ama ng Florentinong alagad ng sining na si Paolo Uccello, ay isang [[Manggugupit|barbero-surihano]] mula sa Pratovecchio. Lumipat si Dono sa [[Florencia]] at naging mamamayan doon noong 1373. Ang munisipalidad, na may pangalang <nowiki>''</nowiki>Pratovecchio Stia<nowiki>''</nowiki>, ay itinayo noong 1 Enero 2014 gamit ang panrehiyong batas noong 22 Nobyembre 2013 n. 70, na inaprubahan kasunod ng reperendo noong Oktubre 6-7, 2013 kung saan 77.3% ng mga botante ng Pratovecchio at 82.3% ng mga botante ng Stia ang nagpahayag ng kanilang mga sarili na pabor sa pag-iisa.<ref>{{cita web|url=http://www.comune.stia.ar.it/comunicazione/notizie/2013/istituzione-del-comune-di-pratovecchio-stia-per-fusione-dei-comuni-di-pratovecchio-e-di-stia|titolo=Istituzione del Comune di Pratovecchio Stia, per fusione dei Comuni di Pratovecchio e di Stia|accesso=19 febbraio 2014|editore=Comune di Pratovecchio Stia}}{{Dead link|date=Mayo 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Mga simbolo == Ang eskudo de armas at ang bandila ng munisipalidad ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng Dekreto ng Pangulo ng Republika noong Agosto 26, 2015.<ref>{{cita web|titolo=Pratovecchio Stia (Arezzo) D.P.R. 26.08.2015 concessione di stemma e gonfalone|url=https://presidenza.governo.it/onorificenze_araldica/araldica/emblemi/2015/COMUNI%202015/Pratovecchio_Stia.html|accesso=5 agosto 2022}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220805102627/https://presidenza.governo.it/onorificenze_araldica/araldica/emblemi/2015/COMUNI%202015/Pratovecchio_Stia.html |date=5 Agosto 2022 }}</ref> == Mga sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na link == * [https://web.archive.org/web/20050716024146/http://www.pratovecchio.net/ Opisyal na website] {{Lalawigan ng Arezzo}} q54xl4sel4dcueholbmpswnmrbscfdn 0 315658 2238057 2058388 2026-10-30T17:44:35Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238057 wikitext text/x-wiki [[File:09022422 zhdakha.jpg|thumb|right|255px|<center>{{PAGENAME}}</center>]] Ang '''Kozachok''' ({{Lang-uk|кoзачо́к}}) o '''Kazachok''' ( {{Lang-ru|казачо́к}}) ay isang tradisyonal na [[Sayawing pambayan|pambayang sayawin]] na [[Mga Ukranyano|Ukranyano]]<ref>{{Cite book|last=Nahachewsky|first=Andriy|url=https://books.google.com/books?id=jfQaO1zAPgsC&q=kozachok&pg=PA102|title=Ukrainian Dance: A Cross-Cultural Approach|date=2011-11-16|publisher=McFarland|isbn=978-0-7864-8706-6|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|last1=Major|first1=Alice|url=https://books.google.com/books?id=qMnfAAAAMAAJ&q=kozachok+ukrainian+dance|title=Ukrainian Shumka Dancers: Tradition in Motion|last2=Gordey|first2=Gordon|date=1991|publisher=Reidmore Books|isbn=978-1-895073-01-0|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|last=Feldman|first=Walter Zev|url=https://books.google.com/books?id=MNgoDQAAQBAJ&q=Klezmer%3A+Music%2C+History%2C+and+Memory|title=Klezmer: Music, History, and Memory|date=2016-10-03|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-024452-1|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2016-02-10|title=Traditional Ukrainian Dance {{!}} Folk Dance from Ukraine|url=https://www.rusmoose.com/traditional-ukrainian-dance/|access-date=2021-04-03|website=RusMoose.com|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20210518181240/https://www.rusmoose.com/traditional-ukrainian-dance/|archive-date=2021-05-18|url-status=dead}}</ref> at [[Tradisyonal Rusong sayaw|Ruso]]<ref>Z. M. Alipour, R. Khosrowabadi, H. Namazi ''[https://www.researchgate.net/publication/325857036_Fractal-based_analysis_of_the_influence_of_variations_of_rhythmic_patterns_of_music_on_human_brain_response Fractal-based analysis of the influence of variations of rhythmic patterns of music on human brain response]'' - Fractals, 2018 - World Scientific</ref> na nagmula sa mga [[Mga Kosako|Kosako]] noong ika-16 na siglo.<ref name=":02">{{Cite web|url=http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CK%5CO%5CKozachokIT.htm|title=Kozachok|date=1989|publisher=[[Encyclopedia of Ukraine]]}}</ref> Noong ika-17 at ika-18 siglo ito ay itinatanghal sa buong kontemporaneong Ukranya at gayundin sa mga marangal na korte ng Europa.<ref>{{Cite web|url=http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CK%5CO%5CKozachokIT.htm|title=Kozachok|website=www.encyclopediaofukraine.com|access-date=2019-11-30}}</ref> Ito ay isang mabilis, linyahan, [[sayaw magkatambal]] sa {{music|time|2|4}} na oras, kadalasan sa patuloy na pagtaas ng tempo at ng isang improbisatoryong tauhan, kadalasan sa isang minor key sa Ukranya, at sa isang major key sa Rusya. Ang babae ay nangunguna at ang lalaki ay sumusunod, na ginagaya ang kaniyang mga pigura – siya ay nagpapahiwatig ng mga pagbabago sa paggalaw sa pamamagitan ng pagpalakpak ng kamay. Noong ika-17 siglo, naging uso ang kozachok sa musika ng [[Maharlikang korte|korte]] sa Europa.{{fact}} Ang terminong "kozachok" ay maaaring masubaybayan pabalik sa [[Vertep]], ang ika-16 hanggang ika-19 na siglong Ukranyanong palipat-lipat na [[teatrong papet]]. Ang mga dula sa Vertep ay binubuo ng dalawang bahagi, ang una ay nagsasadula ng kapanganakan ni [[Hesus|Kristo]], at ang pangalawa ay may sekular na balangkas, na kadalasan ay isang kuwento tungkol sa moralidad. Sa Rusya mayroong iba't ibang bersiyon ng sayaw ng kozachok ang [[Kuban Cossacks|Kuban]] Kazachok (rehiyon ng Krasnodar ng katimugang Rusya), at [[Mga Terek na Kosako|Terek]] Kazachok ([[Terek Oblast|rehiyon ng hilagang Caucaso]]).<ref>{{Cite web|url=https://www.rusmoose.com/traditional-ukrainian-dance/|title=Traditional Ukrainian Dance {{!}} Folk Dance from Ukraine|date=2016-02-10|website=RusMoose.com|language=en-US|access-date=2019-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20191114170031/https://www.rusmoose.com/traditional-ukrainian-dance/|archive-date=2019-11-14|url-status=dead}}</ref> Sa kasaysayan, ang mga rehiyong ito ay may mahalagang populasyong Ukranyano na makabuluhang nabawasan noong panahong Sobyet.<ref>{{Cite web|title=Kuban|url=http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CK%5CU%5CKuban.htm|url-status=live|access-date=2021-04-03|website=www.encyclopediaofukraine.com|quote=According to the 1897 census, 49.1 per cent of the population considered their native language to be Ukrainian, and 41.8 per cent considered it to be Russian (not including Black Sea gubernia). Over one-third of the inhabitants were born outside Kuban. Of these, 24.2 per cent were born in the ethnically mixed Voronezh and Kursk gubernias and 40.1 per cent were born in the Ukrainian Kharkiv gubernia, Poltava gubernia, Katerynoslav gubernia, and Chernihiv gubernia; the number of immigrants from Kyiv gubernia and Kherson gubernia was also significant. By 1926, the total population of Kuban was 3,557,000 (including Black Sea gubernia). Of these, 47.1 percent (1,674,000) were Ukrainians, 41 percent (1,460,000) Russians, 4.9 percent (172,000) various Caucasian mountain peoples}}</ref> Sa Ukranya, ito ay madalas na isang masayang pagdiriwang na nakasentro sa mga Kosako mula sa rehiyon ng [[Zaporizhia]], na kumanta, tumugtog ng [[bandura]], at sumayaw. Ang sayaw na ito ay naging kilala bilang "Vertepny Kozachok", na literal na nangangahulugang "Isang Kosako mula sa Vertep" at ipinakita ang lahat ng mga katangian ng maapoy na ugali ng Kozak. Ang kanluran-gitnang rehiyon ng Russia tulad ng [[Belgorod Oblast]] ay may mahalagang papel sa mga sayaw ng [[Mga wikang Silangang Eslabo|Silangang Eslabo]]. Sa Rusya, maraming mga kayamanan ng kultura ang maaari pa ring masubaybayan sa kanilang mga pinagmulan, tulad ng sa [[Kozachok, Rusya|rehiyon ng Kozachok]] sa [[Belgorod]].<ref name=":12">{{Cite web|url=http://trip-suggest.com/russia/belgorod/kozachok/|title=Kozachok Destination Guide (Belgorod, Russia) – Trip-Suggest|website=trip-suggest.com|access-date=2019-03-08}}</ref> Makasaysayan, iyon ay may malaking populasyong Ukranyano.<ref>{{Cite web|title=Belgorod oblast|url=http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CB%5CE%5CBelgorodoblast.htm|url-status=live|access-date=2021-04-03|website=www.encyclopediaofukraine.com|quote=According to the Soviet census of 1979, Russians constituted 94 percent of the population, and Ukrainians accounted for 4.8 percent. These statistics were doctored, however, for the purpose of demonstrating that the political border between Ukraine and Russia coincides with the ethnic border. According to the generally reliable census of 1926, the territory of present-day Belgorod oblast was then inhabited by 642,000 Ukrainians (40.2 per cent) and 948,000 Russians (59.4 per cent) out of a total population of 1,596,000. Ukrainians were in the majority in 7 out of the 18 raions, Russians in 6, and the numbers were about equal in 5. The southwest and the southeast parts of Belgorod oblast are in Ukrainian ethnic territory. In the past, these two parts belonged to the Slobidska Ukraine regiments, while the central part of the oblast, including Belgorod, was colonized mostly by Russians. The Ukrainian part of Belgorod oblast covers 14,500 sq km and in 1926 had a population of 770,000, of which 460,000 (59.7 per cent) was Ukrainian and 307,000 (39.9 per cent) was Russian. In 1926, 182,000 Ukrainians lived in the rest of the oblast. According to the Russian census of 2010 (which followed the trend set by the earlier Soviet census), Russians constitute 94.4 per cent of the population, and Ukrainians account for 2.8 per cent.}}</ref> Ang Ukranyanong koreograpo at mananayaw na si Vasyl Avramenko, na kilala sa kaniyang estandardisasyon ng Ukranyanong sayaw at sa kaniyang trabaho sa buong mundo, ay sikat sa kaniyang "Kozachok Podilskyi", isang Kosakong sayaw panliligaw na katutubo sa rehiyon ng Podillia, para sa isa hanggang apat na mag-asawa. Malamang na natutuhan niya ang "Kozachok Podilskyi" mula sa gawaing teatro na ginawa niya sa pagitan ng 1917-1921 na mga mapagkukunan mula sa repertoire ng mga sayaw na ginanap sa mga dula sa mga henerasyon bago kasama ang mga dula ng Ukranyanong dramaturgo at manunulat na si Marko Kropyvnytskyi.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=jfQaO1zAPgsC&q=kozachok+ukrainian+dance&pg=PA102|title=Ukrainian Dance: A Cross-Cultural Approach|last=Nahachewsky|first=Andriy|date=2011-11-16|publisher=McFarland|isbn=978-0-7864-8706-6|language=en}}</ref> == Mga sanggunian == 4srvck8cltjtz8kdp7bpk2ka8qsgkds 0 319599 2238171 2221585 2026-10-31T05:18:06Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238171 wikitext text/x-wiki {{cleanup|date=Setyembre 2022|reason=Kailangan ayusin ang balarila at isalin ang ibang katawagang Ingles}} {{Infobox person | name = Jovelyn Galleno | image = | caption = | birth_name = | birth_date = | birth_place = | disappeared_date = Agosto 5, 2022 | disappeared_place = Robinsons Place, [[Puerto Princesa]], [[Palawan]] | disappeared_status = | nationality = [[Pilipino]] | education = {{plainlist| * San Jose National High School (Puerto Princesa) * Fullbright College }} | height = {{convert|5|ft|3|in}} | mother = Jelyn Galleno | father = | relatives = Jonalyn Galleno (kapatid) }} Si '''Jovelyn Galleno''' ay isang 22 taong gulang na Pilipina at dating empleyado ng isang mall sa [[Puerto Princesa]], [[Palawan]]. Siya ay naiulat na nawawala noong ika-5 ng Agosto, 2022 ayon sa kanyang kapatid na si Jonalyn. Ani ng employer ni Galleno, umalis siya matapos ang oras ng kanyang trabaho sa ''Robinsons Place Palawan'' ng mga 6:30 p.m.<ref>https://www.gmanetwork.com/news/topstories/regions/843118/jovelyn-galleno-s-cousin-admits-rape-murder-pnp/story</ref> ==Pagkawala== Si Galleno ay isang estudyante na nagtatrabaho bilang sales lady sa Robinsons Place, isang mall sa Lungsod Puerto Princesa. Alas-6:30 p.m. ng gabi nang siya ay lumabas sa kanyang pinapasukan at 6pm ng gabi nang huli siyang makita.<ref>https://www.reportr.world/news/missing-palawan-woman-jovelyn-galleno-update-a4713-20220824</ref> Naglabas ng bidyo ang pamunuan ng mall sa oras nang pumasok siya ngunit walang bidyo ng kanyang pag-alis. Agarang kumilos ang [[Pambansang Pulisya ng Pilipinas]] kasama ang gobyerno ng Puerto Princesa at ng Tanggapan ng Transportasyong Panlupa (LTO) upang hanapin ang sasakyan na dumakip sa kanya.<ref>{{Cite web |url=https://attracttour.com/2022/08/jovelyn-gallenos-disappearance-was-only-planned-by-someone-obsessed-with-her |title=Archive copy |access-date=2022-09-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220831200037/https://attracttour.com/2022/08/jovelyn-gallenos-disappearance-was-only-planned-by-someone-obsessed-with-her/ |archive-date=2022-08-31 |url-status=dead}}</ref> ==Pagsisiyasat== Ayon kay Pulis Kapitan Victoria Carmen C. Iquin ng Tanggapang Pulisya ng Puerto Princesa, base sa kuha ng CCTV, siya ay huling nakitang sumakay sa puting multicab mula sa Robinsons Mall papuntang Sta. Lourdes. Makalipas ang labing walong araw, natagpuan ang kalansay ni Jovelyn kasabay nito ang pag-amin sa pulisya ng isa sa dalawang salarin. ==Tingnan din== * [[Pagkawala ng mga sabungero sa Pilipinas]] ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Galleno, Jovelyn}} [[Kategorya:2022 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga Pilipino]] [[Kategorya:Mga krimen sa Pilipinas]] qsemktb5tp4o4zr3ztwkushar0prkcv 0 320311 2238085 2237844 2026-10-30T23:28:33Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238085 wikitext text/x-wiki {{Infobox beauty pageant|winner='''[[Luz Marina Zuluaga]]'''|photo=Luz Marina Zuluaga poses for Max Factor of Hollywood.jpg|caption=Luz Marina Zuluaga|represented={{flagu|Kolombya}}|date=25 Hulyo 1958|presenters=Bryon Palmer|entrants=35|placements=15|debuts={{Hlist|Kolombya|Polonya|Suriname}}|withdraws={{Hlist|Austrya|Ceylon|Costa Rica|Islandiya|Martinika|Maruekos|Pilipinas|Porto Riko|Turkiya}}|venue=Long Beach Municipal Auditorium, Long Beach, California, Estados Unidos|congeniality=Tomoko Moritake <br> {{flagu|Hapon}}|before=[[Miss Universe 1957|1957]]|next=[[Miss Universe 1959|1959]]|broadcaster=[[CBS]]|photogenic=[[Corine Rottschäfer]] <br> {{flagu|Olanda}}|returns={{Hlist|Australya|British Guiana|Dinamarka|Estados Unidos|Kanlurang Indiyas|Noruwega|Olanda|Singapura|Tsile}}}} Ang '''Miss Universe 1958''' ay ang ikapitong edisyon ng [[Miss Universe]] pageant, na ginanap sa Long Beach Municipal Auditorium sa [[Long Beach, California]], [[Estados Unidos]] noong 25 Hulyo 1958.<ref>{{Cite news |date=13 Hulyo 1958 |title=Miss Universe beauty show begins Thursday |language=en |pages=18 |work=Sarasota Herald-Tribune |url=https://books.google.com.ph/books?id=9jogAAAAIBAJ&lpg=PA18&dq=%22Miss%20Universe%22&pg=PA18#v=onepage&q=%22Miss%20Universe%22&f=false |access-date=4 Setyembre 2025 |via=Google Books}}</ref> Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ni [[Gladys Zender]] ng Peru si [[Luz Marina Zuluaga]] ng Kolombya bilang Miss Universe 1958.<ref>{{Cite news |date=26 Hulyo 1958 |title=Luz Marina, "Miss Universo 1958" |language=es |trans-title=Luz Marina, "Miss Universe 1958" |pages=1 |work=El Tiempo |url=https://news.google.com/newspapers?id=kWceAAAAIBAJ&sjid=wGgEAAAAIBAJ&pg=1180%2C3001616 |access-date=12 Oktubre 2022 |via=Google News Archive}}</ref><ref>{{Cite news |date=26 Hulyo 1958 |title=Latin beauty Miss Universe |language=en |pages=1 |work=Times Daily |url=https://books.google.com.ph/books?id=ixYsAAAAIBAJ&lpg=PA1&dq=%22Miss%20Universe%22&pg=PA1#v=onepage&q=%22Miss%20Universe%22&f=false |access-date=23 Agosto 2025 |via=Google Books}}</ref><ref>{{Cite news |date=26 Hulyo 1958 |title=New Miss Universe not kissed for real |language=en |pages=1 |work=The Free Lance-Star |url=https://books.google.com.ph/books?id=eNNNAAAAIBAJ&lpg=PA1&dq=%22Miss%20Universe%22&pg=PA1#v=onepage&q=%22Miss%20Universe%22&f=false |access-date=23 Agosto 2025 |via=Google Books}}</ref> Ito ang kauna-unahang tagumpay ng Kolombya sa kasaysayan ng kompetisyon.<ref>{{Cite news |date=27 Hulyo 1958 |title=Beauty queen hunting for marriage |language=en |pages=23 |work=The Victoria Advocate |url=https://books.google.com.ph/books?id=vRlQAAAAIBAJ&lpg=PA23&dq=%22Miss%20Universe%22&pg=PA23#v=onepage&q=%22Miss%20Universe%22&f=false |access-date=4 Setyembre 2025 |via=Google Books}}</ref> Nagtapos bilang first runner-up si Adalgisa Colombo ng Brasil, habang nagtapos bilang second runner-up si Geri Hoo ng Hawaii.'''<ref name=":1">{{Cite news |date=26 Hulyo 1958 |title=Elegida por Unanimidad; Miss Brasil Fue Segunda |language=es |trans-title=Unanimously elected; Miss Brazil was second |pages=1 |work=El Tiempo |url=https://news.google.com/newspapers?id=kWceAAAAIBAJ&sjid=wGgEAAAAIBAJ&pg=1601%2C2999178 |access-date=12 Oktubre 2022 |via=Google News Archive}}</ref><ref>{{cite news |date=27 Hulyo 1958 |title=New Miss Universe Is Looking for Husband, Not Movie Glamour |language=en |page=3 |work=Lakeland Ledger |url=https://news.google.com/newspapers?id=GoEwAAAAIBAJ&sjid=I_oDAAAAIBAJ&pg=7335,2541244&dq |access-date=12 Oktubre 2022 |via=Google News Archive}}</ref>''' Mga kandidata mula sa tatlumpu't-limang mga bansa at teritoryo ang lumahok sa kompetisyong ito. Pinangunahan ni Byron Palmer ang kompetisyon. == Kasaysayan == [[Talaksan:LBarena.jpg|thumb|250x250px|Long Beach Municipal Auditorium, ang lokasyon ng Miss Universe 1958]] === Pagpili ng mga kalahok === Ang mga kalahok mula sa tatlumpu't-limang bansa at teritoryo ay napili upang lumahok sa kompetisyon. Dalawang kandidata ang nailuklok upang kumatawan sa kanilang bansa matapos na mapatalsik ang orihinal na nagwagi. ==== Mga pagpalit ==== Iniluklok ang ''first runner-up'' ng Señorita Colombia 1957 na si [[Luz Marina Zuluaga]] bilang kandidata ng Kolombya sa Miss Universe matapos tanggalan ng titulo si Señorita Colombia 1957, Doris Inés Gil, dahil nagpakasal ito.<ref>{{Cite news |date=11 Nobyembre 1957 |title=Hoy Eligen Señorita Colombia |language=es |trans-title=Today the choose Señorita Colombia |pages=1 |work=El Tiempo |url=https://news.google.com/newspapers?id=Bp8cAAAAIBAJ&sjid=xWgEAAAAIBAJ&pg=3095%2C1177136 |access-date=11 Nobyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> Napatalsik si June Cooper bilang kinatawan ng bansang Inglatera matapos na matuklasan na hindi siya nakaabot sa sa limitasyon ng edad ng Miss Universe.<ref>{{Cite news |date=28 Abril 1958 |title=Mum proves who's queen in her family |language=en |pages=8 |work=The Royal Gazette |url=https://bnl.contentdm.oclc.org/digital/collection/BermudaNP02/id/180197/rec/140 |access-date=18 Nobyembre 2022 |via=Bermuda National Library}}</ref> Dahil sa pagpapatalsik kay Cooper, naganap ang isang kompetisyon upang piliin ang bagong kinatawan ng Inglatera sa Miss Universe, na siyang pinalanunan ni Wendy Peters. Gayunpaman, napatalsik din si Peters sa kaniyang titulo matapos na matuklasan na siya ay kasal na pero hiwalay na sa asawa.<ref>{{Cite news |date=10 Mayo 1958 |title=Beauty Queen promoters are running Henry VIII close |language=en |pages=9 |work=The Royal Gazette |url=https://bnl.contentdm.oclc.org/digital/collection/BermudaNP02/id/181295/rec/115 |access-date=18 Nobyembre 2022 |via=Bermuda National Library}}</ref> Dahil dito, iniluklok si Dorothy Hazeldine bilang kinatawan ng Inglatera.<ref>{{Cite news |date=18 Mayo 1958 |title=British beauty picked according to pageant rules |language=en |pages=23 |work=The Victoria Advocate |url=https://books.google.com.ph/books?id=xRtQAAAAIBAJ&lpg=PA1&dq=%22Dorothy%20Hazeldine%22&pg=PA1#v=onepage&q=%22Dorothy%20Hazeldine%22&f=false |access-date=4 Setyembre 2025 |via=Google Books}}</ref> ==== Mga unang pagsali, pagbalik, at pag-urong sa kompetisyon ==== Unang sumali sa edisyong ito ang mga bansang Kolombya, Polonya, at Suriname. Bumalik sa edisyong ang mga bansang Dinamarka na huling sumali noong [[Miss Universe 1953|1953]]; Australya at Singapura na huling sumali noong [[Miss Universe 1954|1954]]; Noruwega at Kanlurang Indiyas na huling sumali noong [[Miss Universe 1955|1955]]; at British Guiana, Estados Unidos, Olanda, at Tsile na huling sumali noong [[Miss Universe 1956|1956]]. Hindi sumali si Hanni Ehrenstrasser ng Austrya dahil nanalo na ito bilang Miss Europe 1958.<ref>{{Cite news |last=Markus |first=Georg |date=29 Disyembre 2021 |title=Die schönsten Frauen der Welt |language=de |work=Kurier |url=https://www.pressreader.com/austria/kurier-3402/20211229/281792812359364 |access-date=11 Nobyembre 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221111102045/https://www.pressreader.com/austria/kurier-3402/20211229/281792812359364 |archive-date=11 Nobyembre 2022 |via=PressReader.com}}</ref> Hindi sumali si Eugenia Valverde ng Costa Rica dahil hindi siya nakaabot sa ''minimum age requirement''. Bagama't hindi pinayagang sumali sa kompetisyon, pinayagan pa rin si Valverde na rumampa nang hindi binibigyan ng iskor.<ref name=":2" /><ref>{{Cite news |date=18 Hulyo 1958 |title=Cutie pageant passes crisis |language=en |pages=17 |work=Los Angeles Mirror |url=https://www.newspapers.com/clip/86445486/charlotte-sheffield-miss-usa-gladys/ |access-date=17 Enero 2023 |via=Newspapers.com}}</ref> Hindi sumali si Carmen Remedios Tuason ng Pilipinas dahil sa pagtutol ng kanyang pamilya.<ref>{{Cite news |last=Dolor |first=Danny |date=26 Nobyembre 2017 |title=Chuchay Tuason: "Most Beautiful Girl in Phl" |language=en |work=[[The Philippine Star]] |url=https://www.pressreader.com/philippines/the-philippine-star/20171126/282140701689784 |access-date=12 Nobyembre 2022 |via=PressReader.com}}</ref> Hindi sumali si Jocelyne Lambin ng Maruekos dahil sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref>{{Cite web |last=Babas |first=Latifa |date=11 Pebrero 2019 |title=Histoire : Quand le Maroc était représenté dans les concours internationaux de beauté |url=https://www.yabiladi.com/articles/details/74480/histoire-quand-maroc-etait-represente.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250401104217/https://www.yabiladi.com/articles/details/74480/histoire-quand-maroc-etait-represente.html |archive-date=1 Abril 2025 |access-date=4 Setyembre 2025 |website=Yabiladi |language=fr}}</ref> Hindi rin sumali si Ezel Olcay ng Turkiya dahil sa hindi isiniwalat na dahilan at lumahok na lamang sa sumunod na edisyon.<ref>{{Cite news |last=Tarihi |first=Güncelleme |date=4 Mayo 2020 |title=Güzeller canlı yayında buluştu |language=Turkish |trans-title=Beauties met on live broadcast |website=Hürriyet |url=https://www.hurriyet.com.tr/galeri-1929dan-gunumuze-turkiye-guzelleri-41508916 |url-status=live |access-date=29 Abril 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230102125519/https://www.hurriyet.com.tr/galeri-1929dan-gunumuze-turkiye-guzelleri-41508916 |archive-date=2 Enero 2023}}</ref><ref>{{Cite news |date=17 Hulyo 1959 |title=Miss Universe aspirants catch up on beauty sleep |language=en |pages=5 |work=The Royal Gazette |url=https://bnl.contentdm.oclc.org/digital/collection/BermudaNP02/id/189307/rec/20 |access-date=29 Abril 2025 |via=Bermuda National Library}}</ref> Hindi sumali ang Ceylon, Islandiya, Martinika, at Puerto Rico matapos na mabigo ang kanilang mga organisasyong pambansa na magdaos ng kompetisyong pambansa o magtalaga ng kalahok. Hindi lumahok si Pirkko Mannola ng Pinlandiya dahil sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref>{{Cite web |last=Tainola |first=Rita |date=21 Enero 2018 |title=Miss Suomi Pirkko Mannola antoi Göran Stubbille pakit vuonna 1958 – lempi leimahti 60 vuotta myöhemmin: ”Olin varovainen tyttö” |url=https://www.is.fi/viihde/art-2000005531102.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20240711134534/https://www.is.fi/viihde/art-2000005531102.html |archive-date=11 Hulyo 2024 |access-date=4 Setyembre 2025 |website=Ilta-Sanomat |language=fi}}</ref> [[Talaksan:Miss Universe 1958 Map.PNG|thumb|250x250px|Mga bansa at teritoryong sumali sa Miss Universe 1958 at ang kanilang mga pagkakalagay.]] == Mga resulta == === Mga pagkakalagay === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Pagkakalagay !Kandidata |- |'''Miss Universe 1958''' | * '''{{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]]''' – '''[[Luz Marina Zuluaga]]<ref name=":1" />''' |- |1st runner-up | * {{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] – Adalgisa Colombo'''<ref name=":1" />''' |- |2nd runner-up | * {{flagicon|Hawaii}} [[Hawaii]] – Geri Hoo'''<ref name=":1" />''' |- |3rd runner-up | * {{Flagicon image|Flag of the United States (1912-1959).svg}} [[Estados Unidos]] – Eurlyne Howell'''<ref name=":1" />''' |- |4th runner-up | * {{flagicon|POL}} [[Polonya]] – Alicja Bobrowska'''<ref name=":1" />''' |- |Top 15 | * {{flagicon|DNK}} [[Dinamarka]] – Evy Norlund<ref name=":4">{{Cite news |date=25 Hulyo 1958 |title=Miss USA garners place among Universe finalists |language=en |page=8 |work=The Salt Lake Tribune |url=https://www.newspapers.com/clip/55497540/eurlyne-howell/ |access-date=14 Oktubre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> * {{Flagicon image|Flag of Greece (1822-1978).svg}} [[Gresya]] – Marily Kalimopoulou<ref name=":4" /> * {{flagicon|JPN}} [[Hapon]] – Tomoko Moritake<ref name=":4" /> * {{flagicon|GER}} [[Kanlurang Alemanya]] – Marlies Jung Behrens<ref name=":4" /> * {{flagicon|ISR}} [[Israel]] – Miriam Hadar<ref name=":4" /> * {{flagicon|NED}} [[Netherlands|Olanda]] – [[Corine Rottschäfer]]<ref name=":4" /> * {{flagicon|PER}} [[Peru]] – Beatriz Boluarte<ref name=":4" /> * {{Flagicon image|Flag of Suriname (1959–1975).svg}} [[Suriname]] – Gertrud Gummels<ref name=":4" /> * {{flagicon|SWE}} [[Suwesya]] – Birgitta Gårdman<ref name=":4" /> * {{flagicon|CHL}} [[Chile|Tsile]] – Raquel Molina<ref name=":4" /> |} === Mga espesyal na parangal === {| class="wikitable sortable unsortable" style="font-size: 95%;" !Parangal !Nagwagi |- |Miss Photogenic | * {{flagicon|NED}} [[Netherlands|Olanda]] – [[Corine Rottschäfer]]<ref name=":0" /> |- |Miss Congeniality | * {{flagicon|JPN}} [[Hapon]] – Tomoko Moritake |- |Most Popular Girl | * {{Flagicon image|Flag of Australia (converted).svg}} [[Australia|Australya]] – Astrid Lindholm<ref name=":0" /> |} == Kompetisyon == === Pormat ng kompetisyon === Tulad noong [[Miss Universe 1955|1955]], labinlimang mga ''semi-finalist'' lang ang napili at ibinunyag sa paunang kompetisyon na binubuo ng ''swimsuit competition'' at ''evening gown competition''.<ref>{{Cite news |last=Torgerson |first=Dial |date=25 Hulyo 1958 |title=15 still in running for beauty crown |language=en |pages=3 |work=Eugene Register-Guard |url=https://books.google.com.ph/books?id=_RVWAAAAIBAJ&lpg=PA3&dq=%22Miss%20Universe%22&pg=PA3#v=onepage&q=%22Miss%20Universe%22&f=false |access-date=4 Setyembre 2025 |via=Google Books}}</ref><ref>{{Cite news |date=25 Hulyo 1958 |title=Miss U.S.A. is in finals for Miss Universe |language=en |pages=7 |work=Gettysburg Times |url=https://books.google.com.ph/books?id=LVAmAAAAIBAJ&lpg=PA7&dq=%22Miss%20Universe%22&pg=PA7#v=onepage&q=%22Miss%20Universe%22&f=false |access-date=4 Setyembre 2025 |via=Google Books}}</ref> Ang labinlimang mga ''semi-finalist'' ay magbibigay ng isang maikling talumpati gamit ang kanilang sariling wika. Pagkatapos nito, lumahok sa ''swimsuit competition'' at ''evening gown competition'' ang mga ''semi-finalist,'' at kalaunan ay napili ang limang pinalista''.<ref name=":0" />'' === Komite sa pagpili === * Raul Ferrada – Tsilenong editor sa dyaryo<ref name=":0" /> * Jacob Gaudaur – Kanadyanong manggagaod''<ref name=":0" />'' * David Karasik – Editor ng Cinema Magazine<ref name=":0" /> * Ma Ma Loa – Mang-aawit mula sa Hawaii<ref name=":0" /> * Miyoko Nayagita – Miyembro ng Woman Artists Association<ref name=":0" /> * Vincent Trotta – ''Artistic director'' ng [[Paramount Pictures]]<ref name=":0" /> * Alberto Vargas – Peruano-Amerikanong pintor<ref name=":0" /> * Earl Wilson – Amerikanong mamamahayag at kolumnista<ref name=":0" /> * Miyoko Yanagida – Hapones na pintor * Roger Zeiler – French official from the Miss Europe Committee<ref name=":0" /> == Mga kandidata == Tatlumpu't-limang kandidata ang lumahok para sa titulo.<ref>{{Cite web |last=Dundon |first=Rian |date=14 Agosto 2017 |title=Photos of early Miss Universe contestants are a strange look at Jet Age ideas of multiculturalism |url=https://timeline.com/photos-early-miss-universe-1c8e0930004d |access-date=11 Nobyembre 2022 |website=Medium |language=en |archive-date=17 Mayo 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220517034133/https://timeline.com/photos-early-miss-universe-1c8e0930004d |url-status=dead }}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Bansa/Teritoryo !Kandidata !Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon}} !Bayan |- |{{flag|Alaska}} |{{sortname|Eleanor|Moses|nolink=1}}<ref name=":2">{{Cite news |date=21 Hulyo 1958 |title=The problem beauties of Miss Universe pageant |language=en |pages=2 |work=The Straits Times |url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19580721-1.2.10?ST=1&AT=search&SortBy=Oldest&K=Miss+Universe&P=42&Display=0&filterS=0&QT=miss,universe&oref=article |access-date=11 Nobyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref> |20 |[[Fairbanks, Alaska|Fairbanks]] |- |{{flagicon|ARG}} [[Arhentina]] |{{sortname|Celina Mercedes|Ayala|nolink=1}} |19 |Misiones |- |{{Flagicon image|Flag of Australia (converted).svg}} [[Australia|Australya]] |{{sortname|Astrid|Lindholm|nolink=1}}<ref name=":0">{{Cite news |date=23 Hulyo 1958 |title=First honors |language=en |page=20 |work=The Minneapolis Star |url=https://www.newspapers.com/clip/25789590/corine-rottschafer/ |access-date=12 Oktubre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |20 |[[Adelaide]] |- |{{flagicon|BEL}} [[Belhika]] |{{sortname|Liliane|Taelemans|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=14 Marso 1959 |title=With a problem |language=en |pages=15 |work=Daytona Beach Sunday News-Journal |url=https://books.google.com.ph/books?id=s5woAAAAIBAJ&lpg=PA15&dq=%22Liliane%20Taelemans%22&pg=PA15#v=onepage&q=%22Liliane%20Taelemans%22&f=false |access-date=2 Setyembre 2025 |via=Google Books}}</ref> |20 |[[Bruselas]] |- |{{flagicon|Venezuela|variant=1930}} [[Venezuela|Beneswela]] |{{sortname|Ida Margarita|Pieri|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=20 Hulyo 1958 |title=La belleza Venezolana |language=es |trans-title=Venezuelan beauty |pages=8 |work=El Tiempo |url=https://news.google.com/newspapers?id=jGceAAAAIBAJ&sjid=wGgEAAAAIBAJ&pg=823%2C2299316 |access-date=22 Nobyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |18 |Carúpano |- |{{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] |{{sortname|Adalgisa|Colombo|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Gerbase |first=Fabiola |date=20 Enero 2013 |title=Morre Adalgisa Colombo, Miss Brasil de 1958 |trans-title=Adalgisa Colombo, Miss Brazil 1958, dies |url=https://oglobo.globo.com/rio/morre-adalgisa-colombo-miss-brasil-de-1958-7350010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241204101847/https://oglobo.globo.com/rio/morre-adalgisa-colombo-miss-brasil-de-1958-7350010 |archive-date=4 Disyembre 2024 |access-date=12 Oktubre 2022 |website=O Globo |language=pt-BR}}</ref> |18 |[[Rio de Janeiro]] |- |{{Flagicon image|Flag of British Guiana (1955–1966).svg}} [[Guyana|British Guiana]] |{{sortname|Clyo|Fernandes|nolink=1}}<ref>{{Cite news |title=Untitled |pages=15 |work=Noticias de Portugal |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Noticias_de_Portugal/igVPAQAAIAAJ?hl=en&gbpv=1&bsq=%22Clyo%20Fernandes%22&dq=%22Clyo%20Fernandes%22&printsec=frontcover |access-date=15 Abril 2025 |via=Google Books}}</ref> |18 |[[Georgetown]] |- |{{flagicon|DNK}} [[Dinamarka]] |{{sortname|Evy|Norlund|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=9 Disyembre 1959 |title=Hollywood girls are worried |language=en |pages=74 |work=The Australian Women's Weekly |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/52249094?searchTerm=Miss%20Universe |access-date=12 Nobyembre 2022 |via=Trove}}</ref> |20 |[[Copenhague]] |- |{{flagicon|ECU}} [[Ecuador|Ekwador]] |{{sortname|Alicia|Vallejo|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=23 Hulyo 1958 |title=Candidatas a "Miss Universo" |language=es |trans-title="Miss Universe" candidates |pages=1 |work=El Tiempo |url=https://news.google.com/newspapers?id=j2ceAAAAIBAJ&sjid=wGgEAAAAIBAJ&pg=1813%2C2670205 |access-date=22 Nobyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |22 |Riobamba |- |{{Flagicon image|Flag of the United States (1912-1959).svg}} [[Estados Unidos]] |{{sortname|Eurlyne|Howell|nolink=1}}<ref>{{cite news |date=24 Hulyo 1958 |title=Bossier Girl Wins Miss U.S.A. Title |language=en |page=1 |work=The Monroe News-Star |agency=United Press International |location=Monroe, Louisiana |url=https://www.newspapers.com/clip/8740169/the_monroe_newsstar/ |access-date=3 Oktubre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |18 |Lungsod ng Bossier |- |{{Flagicon image|Flag of Greece (1822-1978).svg}} [[Gresya]] |{{sortname|Marily|Kalimopoulou|nolink=1}} |18 |[[Atenas]] |- |{{flagicon|GUA}} [[Guatemala]] |{{sortname|Maya|Glinz|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=18 Hulyo 1958 |title=Miss Costa Rica, only 17, disqualified for title |language=en |pages=1 |work=Long Beach Independent |url=https://cdnc.ucr.edu/?a=d&d=LBI19580718.1.1 |access-date=26 Setyembre 2025 |via=Californa Digital Newspaper Collection}}</ref> | 19 |[[Lungsod ng Guatemala]] |- |{{flagicon|JPN}} [[Hapon]] |{{sortname|Tomoko|Moritake|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=18 Hulyo 1958 |title=Miss Universe hopeful |language=en |page=6 |work=Youngstown Vindicator |url=https://news.google.com/newspapers?id=0Mc_AAAAIBAJ&sjid=_lcMAAAAIBAJ&pg=3158%2C748604 |access-date=12 Oktubre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |20 |[[Nagasaki]] |- |{{flagicon|Hawaii}} [[Hawaii]] |{{sortname|Geri|Hoo|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Fruto |first=Ligaya |date=1 Nobyembre 1965 |title=Hawaii's beauty queens: where are they now? |language=en |pages=23 |work=Honolulu Star-Bulletin |url=https://www.newspapers.com/clip/36690410/65-11-05-hsb/ |access-date=22 Nobyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |18 |[[Honolulu]] |- |{{flagicon|ENG}} [[Inglatera]] |{{sortname|Dorothy|Hazeldine|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=13 Agosto 2007 |title=Opening up the gateway to world of glamour girls |url=https://www.manchestereveningnews.co.uk/news/local-news/opening-up-the-gateway-to-world-of-glamour-1075108 |archive-url=https://archive.today/20250415042244/https://www.manchestereveningnews.co.uk/news/local-news/opening-up-the-gateway-to-world-of-glamour-1075108 |archive-date=15 Abril 2025 |access-date=22 Nobyembre 2022 |website=Manchester Evening News |language=en}}</ref> |19 |Rochdale |- |{{flagicon|ISR}} [[Israel]] |{{sortname|Miriam|Hadar|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Heiman |first=Leo |date=3 Hulyo 1958 |title=Does beauty have moral and spiritual aspects? |language=en |pages=7 |work=Northern Virginia Sun |url=https://virginiachronicle.com/?a=d&d=NVS19580703.1.7&srpos=117&e=------195-en-20--101--txt-txIN-Miss+Universe----1958--- |access-date=21 Nobyembre 2022 |via=Virginia Chronicle}}</ref> |21 |[[Herusalem]] |- |{{flagicon|ITA}} [[Italya]] |{{sortname|Clara|Coppola|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=14 Hulyo 1958 |title=Stamane Clara Coppola parte in volo per l'America |language=it |pages=3 |work=Stampa Sera |url=http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,3/articleid,0066_02_1958_0166_0003_16395226/ |access-date=28 Marso 2023 |via=La Stampa |archive-url=https://web.archive.org/web/20230328101323/http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,3/articleid,0066_02_1958_0166_0003_16395226/ |archive-date=28 Marso 2023 |url-status=dead}}</ref> |20 |[[Lazio]] |- |{{flagicon|Canada|variant=1921}} [[Canada|Kanada]] |{{sortname|Eileen|Conroy|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=22 Hulyo 1958 |title=Warm reception for beauty contestants |language=en |pages=4 |work=The Lewiston Daily Sun |url=https://books.google.com.ph/books?id=kkcpAAAAIBAJ&lpg=PA4&dq=%22Eileen%20Conroy%22&pg=PA4#v=onepage&q=%22Eileen%20Conroy%22&f=false |access-date=15 Abril 2025 |via=Google Books}}</ref> |21 |[[Toronto]] |- |{{flagicon|GER}} [[Kanlurang Alemanya]] |{{sortname|Marlies Jung|Behrens|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=5 Agosto 1958 |title=Miss Germany in crash |language=en |pages=16 |work=The Singapore Free Press |url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/freepress19580805-1.2.106?ST=1&AT=search&SortBy=Oldest&K=Miss+Universe&P=42&Display=0&filterS=0&QT=miss,universe&oref=article |access-date=11 Nobyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref> |19 |[[Munich]] |- |{{Flagicon image|Flag of the West Indies Federation (1958–1962).svg}} [[Trinidad at Tobago|Kanlurang Indiyas]] |{{sortname|Angela|Tong|nolink=1}}<ref name=":3">{{Cite news |date=24 Hulyo 1958 |title=Lovelies Tell Beauty Secrets of Homeland |language=en |pages=1 |work=Suffolk News-Herald |url=https://virginiachronicle.com/?a=d&d=SNH19580724.1.1&srpos=158&e=------195-en-20--141--txt-txIN-Miss+Universe----1958--- |access-date=21 Nobyembre 2022 |via=Virginia Chronicle}}</ref> | 18 |[[Puerto Espanya]], [[Trinidad at Tobago|Trinidad]] |- |'''{{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]]''' |'''{{sortname|Luz Marina|Zuluaga}}'''<ref>{{Cite news |last=Torgerson |first=Dial |date=26 Hulyo 1958 |title="Never-been-kissed" Miss Universe named |language=en |pages=1 |work=The Daily Reporter |url=https://www.newspapers.com/clip/13363950/tree-house-hit-by-auto/ |access-date=14 Oktubre 2022}}</ref> |19 |[[Manizales]] |- |{{flagicon|CUB}} [[Cuba|Kuba]] |{{sortname|Arminia|Pérez|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=10 Marso 1959 |title='Miss Cuba' writes to imprisoned husband |language=en |pages=16 |work=The Herald-Press |url=https://www.newspapers.com/clip/80560981/the-herald-press/ |access-date=11 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |21 |[[Havana]] |- |{{flagicon|MEX}} [[Mehiko]] |{{sortname|Elvira Leticia|Risser|nolink=1}}<ref name=":3" /> |19 |[[Lungsod ng Mehiko]] |- |{{flagicon|NOR}} [[Noruwega]] |{{sortname|Greta|Andersen|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=10 Hunyo 1958 |title=Norway chooses a beauty queen |language=en |pages=1 |work=The Straits Times |url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19580610-1.2.4?ST=1&AT=search&SortBy=Oldest&K=Miss+Universe&P=40&Display=0&filterS=0&QT=miss,universe&oref=article |access-date=11 Nobyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref> |20 |Stavanger |- |{{flagicon|NED}} [[Netherlands|Olanda]] |{{sortname|Corine|Rottschäfer}}<ref name=":0" /> |20 |[[Amsterdam]] |- |{{flagicon|PRY}} [[Paraguay]] |{{sortname|Graciela|Scorza|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Coronel |first=Raul |date=15 Oktubre 2021 |title=Te presentamos a todas nuestras representantes en Miss Universe |trans-title=We introduce you to all our representatives at Miss Universe |url=http://www.epa.com.py/2021/10/15/te-presentamos-a-todas-nuestras-representantes-en-miss-universe/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20211203234725/http://www.epa.com.py/2021/10/15/te-presentamos-a-todas-nuestras-representantes-en-miss-universe/ |archive-date=3 Disyembre 2021 |access-date=11 Nobyembre 2022 |website=Epa! |language=es}}</ref> |18 |[[Asuncion]] |- |{{flagicon|PER}} [[Peru]] |{{sortname|Beatriz|Boluarte|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |first= |date=12 Nobyembre 2017 |title=Miss Perú: las peruanas más bellas de las últimas décadas |url=https://elcomercio.pe/tvmas/farandula/miss-peru-peruanas-bellas-ultimas-decadas-noticia-473145-noticia/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241226180935/https://elcomercio.pe/tvmas/farandula/miss-peru-peruanas-bellas-ultimas-decadas-noticia-473145-noticia/ |archive-date=26 Disyembre 2024 |access-date=11 Nobyembre 2022 |website=El Comercio Perú |language=es}}</ref> |19 |[[Lungsod ng Lima]] |- |{{flagicon|POL}} [[Polonya]] |{{sortname|Alicja|Bobrzowska|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=18 Hulyo 1958 |title=Beauty from Poland welcomed |language=en |page=18 |work=The Windsor Star |url=https://www.newspapers.com/clip/86509434/charlotte-sheffield-miss-usa-kisses/ |access-date=12 Oktubre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |22 |[[Cracovia]] |- |{{Flagicon image|Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg}} [[Pransiya]] |{{sortname|Monique|Boulinguez|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=18 Hulyo 1958 |title=Hot dog time |language=en |pages=2A |work=Eugene Register-Guard |url=https://news.google.com/newspapers?id=9hVWAAAAIBAJ&sjid=reIDAAAAIBAJ&pg=6742%2C2700840 |access-date=5 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |21 |[[Paris]] |- |{{Flagicon image|Flag of Singapore (1952–1959).svg}} [[Singapore|Singapura]] |{{sortname|Marion|Willis|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=26 Hunyo 1958 |title=California, here I come |language=en |pages=1 |work=The Singapore Free Press |url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/freepress19580626-1.2.2?ST=1&AT=search&SortBy=Oldest&K=Miss+Universe&P=41&Display=0&filterS=0&QT=miss,universe&oref=article |access-date=11 Nobyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref> | 19 |[[Singapore|Singapura]] |- |{{Flagicon image|Flag of Suriname (1959–1975).svg}} [[Suriname]] |{{sortname|Gertrud|Gummels|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=2 Hunyo 1958 |title=Miss Surinam naar Trinidad |language=nl |pages=1 |work=Het Nieuws |url=https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=%22Miss+Surinam%22&coll=ddd&identifier=ddd:010473541:mpeg21:a0029&resultsidentifier=ddd:010473541:mpeg21:a0029&rowid=4 |access-date=29 Marso 2023 |via=Delpher}}</ref> |20 |[[Paramaribo]] |- |{{flagicon|SWE}} [[Suwesya]] |{{sortname|Birgitta Elisabeth|Gårdman|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=30 Hulyo 1958 |title=Dream come true |language=en |pages=1 |work=St. Joseph News-Press |url=https://books.google.com.ph/books?id=pytUAAAAIBAJ&lpg=PA1&dq=%22Birgitta%20Gardman%22&pg=PA1#v=onepage&q=%22Birgitta%20Gardman%22&f=false |access-date=15 Abril 2025 |via=Google Books}}</ref> |19 |[[Estokolmo]] |- |{{flagicon|KOR}} [[Timog Korea]] |{{sortname|Geum-soon|Oh|nolink=1}} |19 |[[Seoul]] |- |{{flagicon|CHL}} [[Chile|Tsile]] |{{sortname|Raquel|Molina|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=24 Hulyo 1958 |title=Beauties Light Up The Universe |language=en |pages=B-4 |work=Franklin News-Post |url=https://virginiachronicle.com/?a=d&d=FNP19580724.1.10&srpos=56&e=------195-en-20--41--txt-txIN-Miss+Universe----1958--- |access-date=21 Nobyembre 2022 |via=Virginia Chronicle}}</ref> |23 |Quilpue |- |{{flagicon|URY}} [[Uruguay]] |{{sortname|Irene|Augustyniak|nolink=1}}<ref>{{Cite news |title=Escalera al cielo |language=es |trans-title=Stairway to heaven |volume=23 |pages=24 |work=Semana |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Semana/8vhGAQAAIAAJ?hl=en&gbpv=1&bsq=%22Irene%20Augustyniak%22&dq=%22Irene%20Augustyniak%22&printsec=frontcover |access-date=15 Abril 2025 |via=Google Books}}</ref> |20 |[[Montevideo]] |} == Mga tala == <references group="lower-alpha" responsive="1"></references> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Panlabas na kawing == * {{Official website|https://www.missuniverse.com}} {{Miss Universe}} 2hvxzuyjfr2n82tnptsee1g2y0td6x6 0 320902 2238126 2237882 2026-10-31T02:36:25Z Allyriana000 119761 2238126 wikitext text/x-wiki {{Infobox beauty pageant|winner='''[[Iêda Maria Vargas]]'''|date=Hulyo 20, 1963|caption=Iêda Maria Vargas|presenters={{Hlist|Gene Rayburn|John Charles Daly|Arlene Francis}}|venue=Miami Beach Auditorium, Miami Beach, [[Florida]], [[Estados Unidos]]|entrants=50|placements=15|debuts={{Hlist|Bahamas|Curaçao|Okinawa|Trinidad}}|withdraws={{Hlist|Dahomey|Hayti|Hong Kong|Inglatera|Kapuluang Birhenes ng Estados Unidos|Libano|Malaya|Portugal|Republika ng Tsina|Singapura|Tahiti}}|returns={{Hlist|British Guiana|Dinamarka|Hamayka|Nikaragwa|Suriname}}|congeniality=Grace Taylor<br> {{flagu|Eskosya}}|photogenic=Marlene McKeown <br> {{flagu|Irlanda}}|best national costume=Sherin Ibrahim <br> {{flagu|Israel}}|before=[[Miss Universe 1962|1962]]|next=[[Miss Universe 1964|1964]]|photo=Ieda Maria Vargas, Miss Universe, breakfast in bed (cropped).jpg|broadcaster=[[CBS]]|represented={{flagu|Brasil}}}} Ang '''Miss Universe 1963''' ay ang ika-12 edisyon ng [[Miss Universe]] pageant, na ginanap sa Miami Beach Auditorium sa Miami Beach, [[Florida]], [[Estados Unidos]] noong 20 Hulyo 1963. Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ni [[Norma Nolan]] ng Arhentina si [[Iêda Maria Vargas]] ng Brasil bilang Miss Universe 1963.<ref>{{Cite news |date=21 Hulyo 1963 |title=Brazilian brunette is new Miss Universe |language=en |pages=1 |work=Niagara Falls Gazette |url=https://www.nyshistoricnewspapers.org/?a=d&d=nfg19630721-01.1.1 |access-date=30 Setyembre 2025 |via=NYS Historic Newspapers }}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Ito ang unang tagumpay ng Brasil sa kasaysayan ng kompetisyon. Nagtapos bilang first runner-up si Aino Korva ng Dinamarka, samantalang nagtapos bilang second runner-up si Marlene McKeown ng Irlanda.<ref name=":5">{{Cite news |date=22 Hulyo 1963 |title=Shy Miss Universe has first date for coronation |language=en |pages=1 |work=Youngstown Vindicator |url=https://news.google.com/newspapers?id=by9AAAAAIBAJ&sjid=6lgMAAAAIBAJ&pg=1776%2C1978674 |access-date=8 Nobyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref><ref>{{Cite news |date=22 Hulyo 1963 |title=Miss Denmark with Miss Universe |language=en |pages=2-A |work=The Evening Independent |url=https://news.google.com/newspapers?id=QdgLAAAAIBAJ&sjid=51YDAAAAIBAJ&pg=7324%2C3124109 |access-date=10 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> Mga kandidata mula sa limampung bansa at teritoryo ang lumahok sa kompetisyong ito. Pinangunahan ni Gene Rayburn ang kompetisyon, samantalang nagbigay ng komentaryo sa buong kompetisyon sina John Charles Daly at Arlene Francis.<ref>{{Cite news |date=23 Hunyo 1963 |title=Universe Pageant will be "a beauty" |language=en |pages=45 |work=The Miami News |url=https://www.newspapers.com/clip/101635287/miami-news62363-a/ |access-date=7 Nobyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref><ref>{{Cite news |date=20 Hulyo 1963 |title=Beautyfull show on the screen tonight |language=en |pages=11-A |work=The Evening Independent |url=https://news.google.com/newspapers?id=QNgLAAAAIBAJ&sjid=51YDAAAAIBAJ&pg=7225%2C3003628 |access-date=8 Nobyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> == Kasaysayan == [[Talaksan:MBCC_WP2.jpg|thumb|Miami Beach Auditorium, ang lokasyon ng Miss Universe 1963|250x250px]] === Pagpili ng mga kalahok === Ang mga kalahok mula sa limampung bansa at teritoryo ay napili upang lumahok sa kompetisyon. Dalawang kandidata ang nailuklok upang kumatawan sa kanilang bansa/teritoryo matapos maging isang ''runner-up'' sa kanilang kompetisyong pambansa, at dalawang kandidata ang nailuklok matapos ang pag-urong ng orihinal na kalahok. ==== Mga pagpalit ==== Pinalitan ng ''first runner-up'' ng Miss Wales 1963 na si Maureen Thomas ang orihinal na nagwagi na si Pat Finch bilang kandidata ng [[Wales|Gales]] dahil hindi ito pinanganak sa Gales''.''<ref name=":4">{{Cite news |date=9 Hunyo 1963 |title='Miss Wales' No. 2 in mix-up over rules |language=en |pages=9 |work=The People |url=https://www.newspapers.com/clip/117746554/miss-wales/ |access-date=8 Pebrero 2023 |via=Newspapers.com}}</ref> Pinalitan ng ''second runner-up'' ng Miss Nederland 1963 Else Onstenk si Juno Onink bilang kandidata ng Olanda dahil sa personal na dahilan.<ref>{{Cite news |date=2 Mayo 1963 |title=Ook reserve |language=nl |trans-title=Also reserve |pages=6 |work=De waarheid |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010371992:mpeg21:a0105 |access-date=29 Setyembre 2025 |via=Delpher}}</ref><ref>{{Cite news |date=25 Hunyo 1963 |title=Hollands mooiste meisje liet haar beschermer in de steek en ook 1 uit velen met Miss op stap |language=nl |trans-title=Holland's most beautiful girl abandoned her protector and is also one of many who went out with Miss |pages=7 |work=Het Parool |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ABCDDD:010837660:mpeg21:a0178 |access-date=29 Setyembre 2025 |via=Delpher}}</ref> ==== Mga unang pagsali, pagbalik, at pag-urong sa kompetisyon ==== Unang sumali sa edisyong ito ang mga bansang Bahamas, Curaçao, Okinawa, at Trinidad, at bumalik ang mga bansang British Guiana, Dinamarka, Hamayka, Nikaragwa, at Surinam. Huling sumali noong [[Miss Universe 1955|1955]] ang Nikaragwa, noong [[Miss Universe 1958|1958]] ang British Guiana, noong [[Miss Universe 1960|1960]] ang Suriname, at noong [[Miss Universe 1961|1961]] ang Dinamarka at Hamayka. Hindi sumali si Francine Marcos ng Dahomey dahil huli na nang dumating ito sa [[Miami, Florida|Miami]].<ref name=":3">{{Cite news |date=21 Hulyo 1963 |title=Brazilian girl wins title of Miss Universe |language=en |pages=1–2 |work=Chicago Tribune |url=https://www.newspapers.com/clip/114389189/chicago-tribune/ |access-date=10 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> Hindi sumali si Susan Pratt ng Inglatera matapos masagasaan ng isang sasakyan.<ref>{{Cite news |date=21 Hulyo 1963 |title=Miss Brazil wins title |language=en |pages=1 |work=The Daily News Leader |url=https://www.newspapers.com/clip/11876451/the-daily-news-leader/ |access-date=10 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref><ref>{{Cite news |date=12 Hulyo 1963 |title=Miss England |language=en |pages=19 |work=The Minneapolis Star |url=https://www.newspapers.com/clip/33793824/the-minneapolis-star/ |access-date=10 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> Hindi sumali si Nik Azizah Yahya ng Malaya dahil hindi siya umabot sa limitasyon ng edad.<ref>{{Cite web |last=Yeung |first=Yeu-Gynn |date=22 Disyembre 2020 |title=Miss Plus World Malaysia uncertain after sponsors bail under religious uproar |url=https://sg.news.yahoo.com/miss-plus-world-malaysia-uncertain-070156605.html |access-date=10 Disyembre 2022 |website=Coconuts KL |language=en-SG |via=Yahoo! News |archive-date=10 Disyembre 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221210061743/https://sg.news.yahoo.com/miss-plus-world-malaysia-uncertain-070156605.html |url-status=dead }}</ref> Hindi sumali sina Monique Cartwright ng Hayti, Eleanor Abi Karam ng Libano, Maria Penedo ng Portugal, at Noela Bernardino ng Tahiti dahil sa hindi isiniwalat na dahilan. Hindi sumali ang mga bansang [[Hong Kong]], [[Kapuluang Birhenes ng Estados Unidos]], Republika ng Tsina, Singapura, at Tahiti matapos na mabigo ang kanilang mga organisasyong pambansa na magdaos ng kompetisyong pambansa o magtalaga ng kalahok. Dapat sanang sasali sa edisyong ito si Beatriz Martinez Solorzano ng [[Mehiko]], subalit hindi siya nakaabot sa ''age requirement''.<ref>{{Cite web |last= |first= |date=9 Enero 2021 |title=Ana Martín sorprende con inéditas fotografías de su juventud: “Así nací” |trans-title=Ana Martín surprises with previously unpublished photographs of her youth: "This is how I was born" |url=https://larepublica.pe/espectaculos/2021/01/08/ana-martin-impresiona-con-ineditas-fotografias-de-su-pasado-asi-naci/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20221209112354/https://larepublica.pe/espectaculos/2021/01/08/ana-martin-impresiona-con-ineditas-fotografias-de-su-pasado-asi-naci/ |archive-date=9 Disyembre 2022 |access-date=9 Disyembre 2022 |website=La Republica |language=es}}</ref> Hindi rin nakasali sina Enid Marugg ng [[Aruba]], Hazel Eastmond ng [[Barbados]], Ying Yun Hiu ng [[Macau]], Ana Cecilia Maruri ng [[Panama]], at Ruby Thelma Bacot ng Panama Canal Zone dahil sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref>{{Cite news |date=27 Pebrero 1963 |title=Carnaval 1963 ta pertenece na pasado |language=es |pages=6 |work=Observador |url=https://ufdc.ufl.edu/aa00011435/00055 |access-date=9 Disyembre 2022 |via=University of Florida Digital Collections}}</ref><ref>{{Cite news |date=10 Hulyo 1963 |title="Miss Universe"– How judges will pick her |language=en |pages=15 |work=The Progress-Index |url=https://www.newspapers.com/clip/10863504/the-progress-index/ |access-date=7 Nobyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> == Mga resulta == [[Talaksan:Miss_Universe_1963_Map.PNG|thumb|250x250px|Mga bansa at teritoryong sumali sa Miss Universe 1963 at ang kanilang mga pagkakalagay.]] === Mga pagkakalagay === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Pagkakalagay !Kandidata |- |'''Miss Universe 1963''' | * '''{{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]]''' – '''[[Iêda Maria Vargas]]<ref name=":5" />''' |- |1st runner-up | * {{flagicon|DNK}} [[Dinamarka]] – Aino Korva<ref name=":5" /> |- |2nd runner-up | * {{flagicon|IRL}} [[Republika ng Irlanda|Irlanda]] – Marlene McKeown<ref name=":5" /> |- |3rd runner-up | * {{Flagicon image|Flag of the Philippines (1936–1985, 1986–1998).svg}} [[Pilipinas]] – [[Lalaine Bennett]]<ref name=":5" /> |- |4th runner-up | * {{flagicon|KOR}} [[Timog Korea]] – Kim Myoung-ja<ref name=":5" /> |- |Top 15 | * {{flagicon|ARG}} [[Arhentina]] – Olga Galuzzi<ref name=":6">{{Cite news |date=21 Hulyo 1963 |title=Miss Universe beauties |language=en |pages=15 |work=The Tampa Tribune |url=https://www.newspapers.com/clip/114332440/the-tampa-tribune/ |access-date=9 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> * {{flagicon|AUT}} [[Austria|Austrya]] – Gertrude Bergner<ref name=":6" /> * {{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] – Marite Ozers<ref name=":6" /> * {{flagicon|JPN}} [[Hapon]] – Noriko Ando<ref name=":6" /> * {{flagicon|ITA}} [[Italya]] – Gianna Serra<ref name=":6" /> * {{flagicon|GER}} [[Kanlurang Alemanya]] – Helga Ziesemer<ref name=":6" /> * {{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]] – María Cristina Álvarez<ref name=":6" /> * {{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]] – Riitta Kautiainen<ref name=":6" /> * {{Flagicon image|Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg}} [[Pransiya]] – Monique Lemaire<ref name=":6" /> * {{Flagicon image|Flag of South Africa (1928-1982).svg}} [[South Africa|Timog Aprika]] – Ellen Liebenberg<ref name=":6" /> |} === Mga espesyal na parangal === {| class="wikitable sortable unsortable" style="font-size: 95%;" !Parangal !Kandidata |- |Miss Photogenic | * {{flagicon|IRL}} [[Republika ng Irlanda|Irlanda]] – Marlene McKeown<ref name=":7">{{Cite news |date=18 Hulyo 1963 |title=Miss Illinois, who fled reds, new Miss U.S.A. |language=en |pages=3 |work=The Los Angeles Times |url=https://www.newspapers.com/clip/59748537/my-grandma/ |access-date=10 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |- |Miss Congeniality | * {{flagicon|SCO}} [[Scotland|Eskosya]] – Grace Taylor<ref name=":3" /> |- |Best National Costume | * {{flagicon|ISR}} [[Israel]] – Sherin Ibrahim<ref>{{Cite news |date=21 Hulyo 1963 |title=Miss Israel wins Best Costume award |language=en |pages=12-A |work=Youngstown Vindicator |url=https://news.google.com/newspapers?id=bi9AAAAAIBAJ&sjid=6lgMAAAAIBAJ&pg=1049%2C1610256 |access-date=8 Nobyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |} == Kompetisyon == === Pormat ng kompetisyon === Tulad noong [[Miss Universe 1955|1955]], labinlimang ''semi-finalist'' ang napili at ibinunyag sa paunang kompetisyon na binubuo ng ''swimsuit competition'' at ''evening gown competition''.<ref>{{Cite news |date=19 Hulyo 1963 |title=Miss U.S.A. in semifinals of the Miss Universe contest |language=en |pages=1 |work=Bristol Virginia-Tennessean |url=https://www.virginiachronicle.com/?a=d&d=BVT19630719.1.1 |access-date=29 Setyembre 2025 |via=Virginia Chronicle }}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Ang labinlimang mga ''semi-finalist'' ay magbibigay ng isang maikling talumpati gamit ang kanilang sariling wika. Pagkatapos nito, lumahok sa ''swimsuit competition'' at ''evening gown competition'' ang mga ''semi-finalist,'' at kalaunan ay napili ang limang pinalista''.'' === Komite sa pagpili === * Kiyoshi Hara – ''Managing director'' ng Asahi Corporation * Russell Patterson – Amerikanong arkitekto * Peter Sellers – Ingles na aktor<ref name=":8">{{Cite news |last=Wilson |first=Earl |date=25 Hulyo 1963 |title=Columnist picks Miss Universe |language=en |pages=4 |work=Winona Daily News |url=https://newspaperarchive.winona.edu/?a=d&d=TWN19630725-01.2.86 |access-date=29 Setyembre 2025 |via=Winona Newspapers}}</ref> * Edilson Cid Varela – Brasilenyong mamamahayag * Earl Wilson – Amerikanong mamamahayag at kolumnista<ref name=":8" /> == Mga kandidata == Limampung kandidata ang lumahok para sa titulo. {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Bansa/Teritoryo !Kandidata !Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon|group=A|name=A}} !Bayan |- |{{flagicon|ARG}} [[Arhentina]] |{{sortname|Olga|Galuzzi|nolink=1}}<ref name=":0">{{Cite news |date=20 Hulyo 1963 |title=Aspiro a triunfar pero no me hago muchas illusiones |language=es |trans-title=I aspire to succeed but I don't have many illusions |pages=8 |work=El Tiempo |url=https://news.google.com/newspapers?id=NR0hAAAAIBAJ&sjid=62MEAAAAIBAJ&pg=1079%2C3205546 |access-date=9 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |23 |[[Lungsod ng Buenos Aires|Buenos Aires]] |- |{{flagicon|AUT}} [[Austria|Austrya]] |{{sortname|Gertrude|Bergner|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=14 Hulyo 1963 |title=Poise and porpoise |language=en |pages=2 |work=The Tuscaloosa News |url=https://news.google.com/newspapers?id=-6IeAAAAIBAJ&sjid=95oEAAAAIBAJ&pg=7713%2C1719441 |access-date=9 Nobyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |19 |[[Viena]] |- |{{Flagicon image|Flag of the Bahamas (1953–1964).svg}} [[Bahamas]] |{{sortname|Sandra|Young|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Craig |first=Neil Alan |date=27 Hunyo 2016 |title=Miss Universe Bahamas under new franchisee |url=http://www.thebahamasweekly.com/publish/columns/Miss_Universe_Bahamas_under_new_franchisee_printer.shtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20250126152940/http://www.thebahamasweekly.com/publish/columns/Miss_Universe_Bahamas_under_new_franchisee_printer.shtml |archive-date=26 Enero 2025 |access-date=9 Disyembre 2022 |website=Bahamas Weekly |language=en}}</ref> |19 |[[Nassau]] |- |{{flagicon|BEL}} [[Belhika]] |{{sortname|Irene|Godin|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=13 Hulyo 1963 |title=Universe contestants at pool table |language=en |pages=10 |work=The High Point Enterprise |url=https://www.newspapers.com/clip/114332261/the-high-point-enterprise/ |access-date=9 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |19 |Liege |- |{{flagicon|Venezuela|variant=1930}} [[Venezuela|Beneswela]] |{{sortname|Irene|Morales|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=16 Hulyo 1963 |title=El calor principal problema de las candidatas a Miss Universo |language=es |trans-title=Heat is the main problem for Miss Universe candidates |pages=22 |work=La Nacion |url=https://news.google.com/newspapers?id=zCchAAAAIBAJ&sjid=43oEAAAAIBAJ&pg=3075%2C809075 |access-date=9 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |18 |Achaguas |- |'''{{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]]''' |'''{{sortname|Iêda Maria|Vargas}}'''<ref>{{Cite web |last=Júnior |first=Ubiratan |date=20 Hulyo 2025 |title=Há 62 anos gaúcha conquistava o primeiro título brasileiro de Miss Universo |trans-title=62 years ago, a woman from Rio Grande do Sul won the first Brazilian Miss Universe title. |url=https://www.correiodopovo.com.br/bellamais/modaebeleza/h%C3%A1-62-anos-ga%C3%BAcha-conquistava-o-primeiro-t%C3%ADtulo-brasileiro-de-miss-universo-1.1629801 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250801131006/https://www.correiodopovo.com.br/bellamais/modaebeleza/h%C3%A1-62-anos-ga%C3%BAcha-conquistava-o-primeiro-t%C3%ADtulo-brasileiro-de-miss-universo-1.1629801 |archive-date=1 Agosto 2025 |access-date=29 Setyembre 2025 |website=Correio do Povo |language=pt-br}}</ref> |18 |Porto Alegre |- |{{Flagicon image|Flag of British Guiana (1955–1966).svg}} [[Guyana|British Guiana]] |{{sortname|Gloria Desiree|Blackman|nolink=1}}<ref name=":2">{{Cite news |date=15 Agosto 1963 |title=Tan touch |language=en |pages=37 |work=Jet |url=https://books.google.com.ph/books?id=BcEDAAAAMBAJ&lpg=PA37&ots=cqrGM_X2N8&dq=Francine%20Marcos%20miss%20dahomey&pg=PA37#v=onepage&q=Francine%20Marcos%20miss%20dahomey&f=false |access-date=9 Disyembre 2022 |via=Google Books}}</ref> |19 |[[Georgetown]] |- |{{flagicon|BOL}} [[Bolivia|Bulibya]] |{{sortname|Ana María|Velasco|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=29 Hulyo 2017 |title=El título les dio alegrías, trabajo y fama que aún saborean |url=https://eldeber.com.bo/sociales/el-titulo-les-dio-alegrias-trabajo-y-fama-que-aun-saborean_32650 |access-date=19 Disyembre 2022 |website=El Deber |language=es-ES |archive-date=23 Oktubre 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231023090330/https://eldeber.com.bo/sociales/el-titulo-les-dio-alegrias-trabajo-y-fama-que-aun-saborean_32650 |url-status=dead }}</ref> |21 |[[Santa Cruz de la Sierra]] |- |{{flagicon|SRI}} [[Sri Lanka|Ceylon]] |{{sortname|Manel|de Silva|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=15 Mayo 1963 |title=34-25-34 teacher is Miss Ceylon |language=en |pages=2 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19630515-1.2.19.8 |access-date=12 Disyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref> |24 |Kandy |- |{{flagicon|CRI}} [[Costa Rica]] |{{sortname|Sandra|Chrysopulos|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=19 Hunyo 1963 |title=Coronación de la Srta. Costa Rica el próximo sábado |language=es |trans-title=Miss Costa Rica crowning next Saturday |pages=15 |work=La República |url=https://prensacr.info/data/60f4d899445c2c6b81adf11c |access-date=29 Setyembre 2025 |via=Prensa CR}}</ref> |18 |[[San José, Costa Rica|San José]] |- |{{Flagicon image|Flag of the Netherlands Antilles (1959–1986).svg}} [[Curaçao]] |{{sortname|Philomena|Zielinski|nolink=1}} |18 |Willemstad |- |{{flagicon|DNK}} [[Dinamarka]] |{{sortname|Aino|Korva|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=1 Agosto 1963 |title=Frægar stulkúr |language=is |trans-title=Famous girls |pages=2 |work=Tíminn |url=https://timarit.is/page/1060161?iabr=on |access-date=10 Disyembre 2022 |via=Tímarit.is}}</ref> |20 |[[Copenhague]] |- |{{flagicon|ECU}} [[Ecuador|Ekwador]] |{{sortname|Patricia|Córdova|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=17 Hulyo 1963 |title=Mañana escogen las finalistas para el titulo de Miss Universo |language=es |trans-title=The finalists for the Miss Universe title will be chosen tomorrow |pages=33 |work=La Nacion |url=https://news.google.com/newspapers?id=zSchAAAAIBAJ&sjid=43oEAAAAIBAJ&pg=1080%2C1082189 |access-date=9 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |19 |[[Quito]] |- |{{flagicon|SCO}} [[Scotland|Eskosya]] |{{sortname|Grace|Taylor|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=15 Hulyo 1963 |title=Miss Universe beauties can't compete with heat |language=en |pages=3-A |work=The Evening Independent |url=https://news.google.com/newspapers?id=PNgLAAAAIBAJ&sjid=51YDAAAAIBAJ&pg=3148%2C2078943 |access-date=10 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |20 |Motherwell |- |{{Flagicon image|Flag of Spain (1945–1977).svg}} [[Espanya]] |{{sortname|María Rosa|Pérez|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Medina |first=Esther R. |date=16 Oktubre 2016 |title=Una Miss España cede a La Cosmológica el dossier de prensa de su ‘reinado’ |trans-title=A Miss Spain gives La Cosmológica the press dossier of her reign |url=https://www.eldiario.es/canariasahora/lapalmaahora/sociedad/rosa-perez-gomez-miss-espana-1963-sociedad-cosmologica_1_4578734.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20231224014651/https://www.eldiario.es/canariasahora/lapalmaahora/sociedad/rosa-perez-gomez-miss-espana-1963-sociedad-cosmologica_1_4578734.html |archive-date=24 Disyembre 2023 |access-date=7 Oktubre 2022 |website=El Diario |language=es}}</ref> |18 |[[Santa Cruz de Tenerife]] |- |{{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] |{{sortname|Marite|Ozers|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=19 Hulyo 1963 |title=Refugee's daughter selected Miss USA |language=en |pages=26 |work=The Tuscaloosa News |url=https://news.google.com/newspapers?id=_6IeAAAAIBAJ&sjid=95oEAAAAIBAJ&dq=marite-ozers%20-wikipedia&pg=7552%2C2592747 |access-date=9 Nobyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |19 |[[Chicago]] |- |{{flagicon|WAL}} [[Wales|Gales]] |{{sortname|Maureen|Thomas|nolink=1}}<ref name=":4" /> |22 |Pontypool |- |{{Flagicon image|Flag of Greece (1822-1978).svg}} [[Gresya]] |{{sortname|Despina|Orgeta|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=21 Hunyo 2023 |title=Κορίνα Τσοπέη: Η πρώτη Ελληνίδα που αναδείχθηκε Μις Υφήλιος κλείνει τα 79 |trans-title=Corina Tsopei: The first Greek woman to be crowned Miss Universe turns 79 |url=https://www.womantoc.gr/stories/368167/korina-tsopei/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230624192931/https://www.womantoc.gr/stories/368167/korina-tsopei/ |archive-date=24 Hunyo 2023 |access-date=29 Setyembre 2025 |website=Woman TOC |language=el}}</ref> |20 |[[Atenas]] |- |{{flagicon|JAM}} [[Jamaica|Hamayka]] |{{sortname|June Maxime|Bowman|nolink=1}} |20 |[[Kingston, Jamaica|Kingston]] |- |{{flagicon|JPN}} [[Hapon]] |{{sortname|Noriko|Ando|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=19 Hulyo 1963 |title=Marite picked Miss Universe semi-finalist |language=en |pages=19 |work=Chicago Tribune |url=https://www.newspapers.com/clip/39484734/chicago-tribune/ |access-date=10 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |23 |[[Tokyo]] |- |{{flagicon|IRL}} [[Republika ng Irlanda|Irlanda]] |{{sortname|Marlene|McKeown|nolink=1}}<ref name=":7" /> |18 |[[Belfast]] |- |{{flagicon|ISL}} [[Iceland|Islandiya]] |{{sortname|Theódóra|Þórðardóttir|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=1 Hunyo 1963 |title=Thelma Ingvarsdottir: Miss Iceland of 1963 |language=en |pages=1 |work=The White Falcon |url=https://timarit.is/page/4606889?iabr=on |access-date=10 Disyembre 2022 |via=Tímarit.is}}</ref> |18 |Reykjanesbær |- |{{flagicon|ISR}} [[Israel]] |{{sortname|Sherin|Ibrahim|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=19 Hulyo 1963 |title=Moslem girl honored as Miss Israel of 1963 by Miami Zionists |language=en |pages=1 |work=The American Jewish World |url=https://www.nli.org.il/en/newspapers/amjwld/1963/07/19/01/article/3/?srpos=81&e=-------en-20--81--img-txIN%7ctxTI-Miss+Universe-------------1 |access-date=10 Disyembre 2022 |via=National Library of Israel |archive-date=10 Disyembre 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221210025147/https://www.nli.org.il/en/newspapers/amjwld/1963/07/19/01/article/3/?srpos=81&e=-------en-20--81--img-txIN%7CtxTI-Miss+Universe-------------1 |url-status=dead }}</ref> |19 |[[Tel-Abib]] |- |{{flagicon|ITA}} [[Italya]] |{{sortname|Gianna|Serra|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=16 Hulyo 1963 |title=A dog's life's not so bad |language=en |pages=1 |work=The Tuscaloosa News |url=https://news.google.com/newspapers?id=_aIeAAAAIBAJ&sjid=95oEAAAAIBAJ&pg=5070%2C2148087 |access-date=9 Nobyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |19 |[[Roma]] |- |{{flagicon|Canada|variant=1921}} [[Canada|Kanada]] |{{sortname|Jane|Kmita|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Slusser |first=Rip |date=15 Hunyo 1963 |title=Regina nurse wins Miss Canada title |language=en |pages=9 |work=Niagara Falls Gazette |url=https://www.nyshistoricnewspapers.org/?a=d&d=nfg19630615-01.1.9 |access-date=29 Hunyo 2025 |via=NYS Historic Newspapers }}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |24 |[[Saskatchewan|Regina]] |- |{{flagicon|GER}} [[Kanlurang Alemanya]] |{{sortname|Helga|Ziesemer|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=31 Mayo 2013 |title=31. Mai 1963: Blumen für „Miß Germany“ |trans-title=May 31, 1963: Flowers for “Miss Germany” |url=https://www.nordbayern.de/31-mai-1963-blumen-fur-miss-germany-1.2934506 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250126153247/https://www.nordbayern.de/31-mai-1963-blumen-fur-miss-germany-1.2934506 |archive-date=26 Enero 2025 |access-date=9 Disyembre 2022 |website=Nürnberger Nachrichten |language=de}}</ref> |19 |[[Nuremberg|Nuremburg]] |- |{{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]] |{{sortname|María Cristina|Álvarez|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |date=7 Agosto 2010 |title=María Cristina Álvarez |url=https://www.semana.com/maria-cristina-alvarez/120263-3/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250126153219/https://www.semana.com/maria-cristina-alvarez/120263-3/ |archive-date=26 Enero 2025 |access-date=9 Disyembre 2022 |website=Semana |language=es}}</ref> |18 |[[Bogotá]] |- |{{flagicon|CUB}} [[Cuba|Kuba]] |{{sortname|Alicia Margit|Chia|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |date=9 Setyembre 2015 |title=¿Tiene Cuba representante para Miss Universo 2015? |trans-title=Does Cuba have a representative for Miss Universe 2015? |url=https://www.univision.com/estilo-de-vida/belleza/tiene-cuba-representante-para-miss-universo-2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203151631/https://www.univision.com/estilo-de-vida/belleza/tiene-cuba-representante-para-miss-universo-2015 |archive-date=3 Disyembre 2024 |access-date=12 Disyembre 2022 |website=Univision |language=es}}</ref> |19 |[[Havana]] |- |{{flagicon|LUX}} [[Luxembourg|Luksemburgo]] |{{sortname|Mia|Dahm|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=11 Hulyo 1963 |title=Beauties in Miami, seek title |language=en |pages=8 |work=The Tampa Times |url=https://www.newspapers.com/clip/26665370/the-tampa-times/ |access-date=7 Nobyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |23 |Mertert |- |{{flagicon|MAR}} [[Maruekos]] |{{sortname|Selma|Rahal|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |date=28 Oktubre 1961 |title=Le Maroc sera représenté au concours Miss Univers prévu en Israël |trans-title=Morocco will be represented at the Miss Universe competition planned in Israel |url=https://article19.ma/accueil/archives/147163 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250125104431/https://article19.ma/accueil/archives/147163 |archive-date=25 Enero 2025 |access-date=9 Disyembre 2022 |website=Article19 |language=fr-FR}}</ref> |20 |[[Casablanca]] |- |{{flagicon|NIC}} [[Nicaragua|Nikaragwa]] |{{sortname|Leda|Sánchez|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=19 Hulyo 1963 |title=Escogidas anoche las 15 finalistas para Miss Universo |language=es |trans-title=The 15 finalists for Miss Universe were chosen last night |pages=35 |work=La Nacion |url=https://news.google.com/newspapers?id=zychAAAAIBAJ&sjid=43oEAAAAIBAJ&pg=1181%2C1651630 |access-date=9 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |20 |Carazo |- |{{flagicon|NOR}} [[Noruwega]] |{{sortname|Eva|Carlberg|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Hansen |first=Camilla Berg |date=24 Mayo 2010 |title=1963 versus 2010: To misser fra dalen |trans-title=1963 versus 2010: Two misses from the valley |url=https://www.gd.no/1-934610-5088905 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221209105434/https://www.gd.no/magasiner/1963-versus-2010-to-misser-fra-dalen/s/1-934610-5088905 |archive-date=9 Disyembre 2022 |access-date=9 Disyembre 2022 |website=Gudbrandsdølen Dagningen |language=Norwegian}}</ref> |20 |[[Oslo]] |- |{{flagicon|NZL}} [[New Zealand|Nuweba Selandiya]] |{{sortname|Regina|Scandrett|nolink=1}}<ref name=":1">{{Cite news |date=9 Hulyo 1963 |title=Will one of them be Miss Universe? |language=en |pages=1 |work=The Evening Independent |url=https://news.google.com/newspapers?id=OtgLAAAAIBAJ&sjid=51YDAAAAIBAJ&pg=4343%2C1181407 |access-date=10 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |18 |Christchurch |- |{{Flagicon image|USCAR flag of the Ryukyu Islands, 1954 (unofficial).svg}} [[Prepektura ng Okinawa|Okinawa]] |{{sortname|Reiko|Uehara|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=11 Hulyo 1963 |title=Universal beauty lands in Miami |language=en |pages=30 |work=St. Petersburg Times |url=https://books.google.com.ph/books?id=DJlPAAAAIBAJ&lpg=PA30&dq=Reiko%20Uehara&pg=PA30#v=onepage&q=Reiko%20Uehara&f=false |access-date=30 Setyembre 2025 |via=Google Books}}</ref> |25 |[[Lungsod ng Okinawa|Okinawa]] |- |{{flagicon|NED}} [[Netherlands|Olanda]] |{{sortname|Else|Onstenk|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=1 Mayo 1963 |title=Laatste Nieuws |language=nl |pages=1 |work=Algemeen Dagblad |url=https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=%22Else+Onstenk%22&coll=ddd&identifier=KBPERS01:002817001:mpeg21:a00012&resultsidentifier=KBPERS01:002817001:mpeg21:a00012&rowid=1 |access-date=29 Marso 2023 |via=Delpher}}</ref> |21 |Arnhem |- |{{flagicon|PRY}} [[Paraguay]] |{{sortname|Amelia|Benítez|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Coronel |first=Raul |date=15 Oktubre 2021 |title=Te presentamos a todas nuestras representantes en Miss Universe |url=http://www.epa.com.py/2021/10/15/te-presentamos-a-todas-nuestras-representantes-en-miss-universe/ |access-date=11 Nobyembre 2022 |website=Epa! |language=es |archive-date=3 Disyembre 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211203234725/http://www.epa.com.py/2021/10/15/te-presentamos-a-todas-nuestras-representantes-en-miss-universe/ |url-status=dead }}</ref> |18 |[[Asuncion]] |- |{{flagicon|PER}} [[Peru]] |{{sortname|Dora|Toledano|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |first= |date=12 Nobyembre 2017 |title=Miss Perú: las peruanas más bellas de las últimas décadas |url=https://elcomercio.pe/tvmas/farandula/miss-peru-peruanas-bellas-ultimas-decadas-noticia-473145-noticia/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241226180935/https://elcomercio.pe/tvmas/farandula/miss-peru-peruanas-bellas-ultimas-decadas-noticia-473145-noticia/ |archive-date=26 Disyembre 2024 |access-date=11 Nobyembre 2022 |website=El Comercio Perú |language=es}}</ref> |18 |Iquitos |- |{{Flagicon image|Flag of the Philippines (1936–1985, 1986–1998).svg}} [[Pilipinas]] |{{sortname|Lalaine|Bennett}}<ref>{{Cite web |last=Dolor |first=Danny |date=19 Setyembre 2015 |title=Lalaine B. Bennett: Miss U ’63 finalist |url=https://www.philstar.com/entertainment/2015/09/19/1501768/lalaine-b-bennett-miss-u-63-finalist |archive-url=https://web.archive.org/web/20241130141627/https://www.philstar.com/entertainment/2015/09/19/1501768/lalaine-b-bennett-miss-u-63-finalist |archive-date=30 Nobyembre 2024 |access-date=8 Nobyembre 2022 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> |19 |[[Lungsod Quezon]] |- |{{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]] |{{sortname|Riitta|Kautiainen|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=8 Abril 2013 |title=Helsinkiläinen pankkivirkailija valittiin Miss Suomeksi |trans-title=A bank clerk from Helsinki was chosen as Miss Finland. |url=https://www.hs.fi/ihmiset/art-2000002630410.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250126152956/https://www.hs.fi/ihmisia/art-2000002630410.html |archive-date=26 Enero 2025 |access-date=9 Disyembre 2022 |website=Helsingin Sanomat |language=fi}}</ref> |18 |[[Helsinki]] |- |{{Flagicon image|Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg}} [[Pransiya]] |{{sortname|Monique|Lemaire|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Alcaraz |first=Mathias |date=14 Disyembre 2018 |title=VIDEO Miss France 2019 : le concours en chiffres |url=https://www.voici.fr/news-people/actu-people/video-miss-france-2019-le-concours-en-chiffres-653889 |access-date=9 Disyembre 2022 |website=Voici |language=fr |archive-date=9 Disyembre 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221209115306/https://www.voici.fr/news-people/actu-people/video-miss-france-2019-le-concours-en-chiffres-653889 |url-status=dead }}</ref> |18 |[[Paris]] |- |{{flagicon|Puerto Rico|variant=1952}} [[Puerto Rico]] |{{sortname|Jeanette|Blascoechea|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |first= |date=27 Hulyo 2019 |title=Intercambia la fama por los estudios |trans-title=Trade fame for studies |url=https://prpop.org/2019/07/intercambia-la-fama-por-los-estudios/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250126153017/https://prpop.org/2019/07/intercambia-la-fama-por-los-estudios/ |archive-date=26 Enero 2025 |access-date=10 Disyembre 2022 |website=Fundación Nacional para la Cultura Popular |language=es}}</ref> |18 |[[San Juan, Puerto Rico|San Juan]] |- |{{flagicon|DOM}} [[Republikang Dominikano]] |{{sortname|Carmen|Abinader|nolink=1}} |19 |Santiago |- |{{Flagicon image|Flag of Suriname (1959–1975).svg}} [[Suriname]] |{{sortname|Brigida|Hagens|nolink=1}} |18 |[[Paramaribo]] |- |{{flagicon|SWE}} [[Suwesya]] |{{sortname|Kerstin Margareta|Jonsson|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=13 Mayo 1963 |title=Fairest of all |language=en |pages=26 |work=The Journal Times |url=https://www.newspapers.com/clip/21239172/karin-sweden/ |access-date=10 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |21 |[[Estokolmo]] |- |{{flagicon|SUI}} [[Suwisa]] |{{sortname|Diane|Tanner|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=30 Hunyo 1963 |title=Animal friends |language=en |pages=47 |work=Youngstown Vindicator |url=https://books.google.com.ph/books?id=pDJAAAAAIBAJ&lpg=PA47&dq=Diane%20Tanner&pg=PA47#v=onepage&q=Diane%20Tanner&f=false |access-date=30 Setyembre 2025 |via=Google Books}}</ref> |25 |[[Geneva]] |- |{{Flagicon image|Flag of South Africa (1928-1982).svg}} [[South Africa|Timog Aprika]] |{{sortname|Ellen|Liebenberg|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Maughan |first=Karyn |date=27 Mayo 2004 |title=Ex-Bok in ugly family row over trust |url=https://www.iol.co.za/news/south-africa/ex-bok-in-ugly-family-row-over-trust-213655 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250525095959/https://iol.co.za/news/south-africa/2004-05-27-ex-bok-in-ugly-family-row-over-trust/ |archive-date=25 Mayo 2025 |access-date=10 Disyembre 2022 |website=Independent Online |language=en}}</ref> |20 |[[Cape Town]] |- |{{flagicon|KOR}} [[Timog Korea]] |{{sortname|Myoung-ja|Kim|nolink=1}}<ref name=":1" /> |20 |[[Seoul]] |- |{{flagicon|TTO}} [[Trinidad at Tobago|Trinidad]] |{{sortname|Jean|Stoddart|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Blood |first=Peter Ray |date=19 Abril 2012 |title=Fifty years of Carnival - Back to the Future |url=http://www.guardian.co.tt/article-6.2.420617.86c188b0c8 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250126153053/https://www.guardian.co.tt/article-6.2.420617.86c188b0c8 |archive-date=26 Enero 2025 |access-date=9 Disyembre 2022 |website=Trinidad and Tobago Guardian |language=en}}</ref> |18 |San Fernando |- |{{flagicon|TUR}} [[Turkiya]] |{{sortname|Güler|Samuray|nolink=1}} |22 |[[Istanbul]] |- |{{flagicon|URY}} [[Uruguay]] |{{sortname|Graciela|Pintos|nolink=1}} |19 |[[Montevideo]] |} == Mga tala == {{Notelist}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Panlabas na kawing == * {{Official website|https://www.missuniverse.com}} {{Miss Universe}} rb05tg6mrk8arbrrsxihmcvf3bf69q4 0 320905 2238141 2224261 2026-10-31T02:44:29Z Allyriana000 119761 2238141 wikitext text/x-wiki {{Infobox beauty pageant|winner='''[[Corinna Tsopei]]'''|date=1 Agosto 1964|caption=Corinna Tsopei|presenters={{Hlist|John Daly|Arlene Francis|Jack Linkletter}}|venue=Miami Beach Convention Hall, Miami Beach, [[Florida]], Estados Unidos|broadcaster=[[CBS]]|entrants=60|placements=15|debuts={{Hlist|Aruba|Grenada|Niherya|San Vicente}}|withdraws={{Hlist|Kuba|Maruekos|Nikaragwa}}|returns={{Hlist|Australya|Hong Kong|Indiya|Inglatera|Malaysia|Panama|Republika ng Tsina|Tunisya|Tsile}}|congeniality=Jeanne Venables <br> {{flagu|California}}|photogenic=Emanuela Stramana <br> {{flagu|Italya}}|best national costume=Henny Deul <br> {{flagicon|Netherlands}} Olanda|before=[[Miss Universe 1963|1963]]|next=[[Miss Universe 1965|1965]]|represented={{flagicon image|Flag of Greece (1822-1978).svg}} Gresya|image=Corinna Tsopei.png}} Ang '''Miss Universe 1964''' ay ang ika-13 edisyon ng [[Miss Universe]] pageant, na ginanap sa Miami Beach Auditorium sa Miami Beach, Florida, Estados Unidos noong 1 Agosto 1964. Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ni [[Iêda Maria Vargas]] ng Brasil si [[Corinna Tsopei]] ng Gresya bilang Miss Universe 1964.<ref>{{Cite news |date=2 Agosto 1964 |title=Athens Beauty Chosen As New Miss Universe |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1964/08/02/archives/athens-beauty-chosen-as-new-miss-universe.html |access-date=10 Disyembre 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221210125634/https://www.nytimes.com/1964/08/02/archives/athens-beauty-chosen-as-new-miss-universe.html |archive-date=10 Disyembre 2022 |issn=0362-4331}}</ref> Ito ang unang tagumpay ng Gresya sa kasaysayan ng kompetisyon. Nagtapos bilang first runner-up si Brenda Blackler ng Inglatera, samantalang nagtapos bilang second runner-up si Ronit Rinat ng Israel.<ref>{{Cite news |date=3 Agosto 1964 |title=Miss Universe title won by Greek girl |language=en |pages=4 |work=The Canberra Times |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/105836426?searchTerm=Miss%20Universe |access-date=12 Nobyembre 2022 |via=Trove}}</ref><ref>{{Cite news |last=Smith |first=Kelly |date=3 Agosto 1964 |title=New Miss Universe celebrates 'till dawn |language=en |pages=3 |work=The Free Lance-Star |url=https://news.google.com/newspapers?id=4d5NAAAAIBAJ&sjid=8YoDAAAAIBAJ&pg=1868%2C3153664 |access-date=5 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> Mga kandidata mula sa animnapung bansa at teritoryo ang lumahok sa kompetisyong ito. Pinangunahan ni Jack Linkletter ang kompetisyon, samantalang sina John Charles Daly at Arlene Francis ang nagbigay ng komentaryo sa buong kompetisyon.<ref>{{Cite news |last=Lavietes |first=Stuart |date=21 Disyembre 2007 |title=Jack Linkletter, Second-Generation TV Host, Dies at 70 |language=en-US |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2007/12/21/arts/television/21linkletter.html |access-date=11 Disyembre 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221211114310/https://www.nytimes.com/2007/12/21/arts/television/21linkletter.html |archive-date=11 Disyembre 2022 |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |last=McLellan |first=Dennis |date=20 Disyembre 2007 |title=Jack Linkletter: 1937 - 2007 |url=https://www.chicagotribune.com/news/ct-xpm-2007-12-20-0712190859-story.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20221211114338/https://www.chicagotribune.com/news/ct-xpm-2007-12-20-0712190859-story.html |archive-date=11 Disyembre 2022 |access-date=11 Disyembre 2022 |website=Chicago Tribune |language=en}}</ref> == Kasaysayan == [[Talaksan:MBCC_WP2.jpg|thumb|Miami Beach Auditorium, ang lokasyon ng Miss Universe 1964|250x250px]] === Pagpili ng mga kalahok === Ang mga kalahok mula sa animnapung bansa at teritoryo ay napili upang lumahok sa kompetisyon. Dalawang kandidata ang nailuklok upang kumatawan sa kanilang bansa/teritoryo samantalang isang kandidata ang nailuklok upang kumatawan sa kanyang bansa/teritoryo matapos ang pag-urong ng orihinal na kalahok. ==== Mga pagpalit ==== Iniluklok si Wendy Barrie upang kumatawan sa bansang Eskosya sa edisyong ito, matapos lumisan sa kompetisyon ang orihinal na Miss Scotland na si Doreen Swan upang pakasalan ang kanyang nobyong si James Alexander Do Watt Nicoll noong Hulyo 13. Matapos nito, iniulat na nawawala si Swan, at hinihinala ng FBI na siya ay nadukot.<ref>{{Cite news |date=7 Agosto 1964 |title=Scottish beauty queen is hunted |language=en |pages=11 |work=Longview Daily News |url=https://www.newspapers.com/clip/109165205/missing-1964/ |access-date=11 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> ==== Mga unang pagsali, pagbalik, at pag-urong sa kompetisyon ==== Unang sumali sa edisyong ito ang mga bansang Indiya na huling sumali noong [[Miss Universe 1952|1952]]; Panama na huling sumali noong [[Miss Universe 1954|1954]]; Australya na huling sumali noong [[Miss Universe 1958|1958]]; Tunisya na huling sumali noong [[Miss Universe 1960|1960]]; Tsile na huling sumali noong [[Miss Universe 1961|1961]]; at Hong Kong, Inglatera, Republika ng Tsina, at Malaysia (bilang [[Pederasyon ng Malaya|Malaya]]) na huling sumali noong [[Miss Universe 1962|1962]]. Hindi sumali sina Leila Gourmala ng Maruekos at Sandra Correa ng Nikaragwa dahil sa hindi isiniwalat na dahilan. Hindi sumali ang Kuba sa edisyong ito matapos na mabigo ang kanilang organisasyong pambansa na magdaos ng kompetisyong pambansa o magtalaga ng kalahok.<ref>{{Cite web |last= |date=9 Setyembre 2015 |title=¿Tiene Cuba representante para Miss Universo 2015? |trans-title=Does Cuba have a representative for Miss Universe 2015? |url=https://www.univision.com/estilo-de-vida/belleza/tiene-cuba-representante-para-miss-universo-2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203151631/https://www.univision.com/estilo-de-vida/belleza/tiene-cuba-representante-para-miss-universo-2015 |archive-date=3 Disyembre 2024 |access-date=12 Disyembre 2022 |website=Univision |language=es}}</ref> Dapat sanang sasali sa edisyong ito si Vera Wee ng Singapura, subalit hindi ito nakasali sapagkat bahagi pa rin ng Malaysia ang Singapura hanggang Oktubre 1965. Dahil ito, sumali na lamang ito sa Miss Malaysia 1964 kung saan nagtapos ito bilang runner-up kay Angela Filmer.<ref>{{Cite news |date=10 Mayo 1964 |title=Vera voted Miss S'pore |language=en |pages=7 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19640510-1.2.14.42 |access-date=11 Disyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref><ref>{{Cite news |date=15 Hunyo 1964 |title=A victory smile by Miss Malaysia |language=en |pages=8 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19640615-1.2.57 |access-date=11 Disyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref> == Mga resulta == [[File:Miss_Universe_1964_Map.PNG|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Miss_Universe_1964_Map.PNG|thumb|250x250px|Mga bansa at teritoryong sumali sa Miss Universe 1964 at ang kanilang mga pagkakalagay.]] === Mga pagkakalagay === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Pagkakalagay !Kandidata |- |'''Miss Universe 1964''' | * '''{{Flagicon image|Flag of Greece (1822-1978).svg}} [[Gresya]]''' – '''Corinna Tsopei<ref name=":1">{{Cite news |date=2 Agosto 1964 |title=Miss Universe crown given to Greek beauty |language=en |pages=1–2 |work=The Tuscaloosa News |url=https://news.google.co.nz/newspapers?id=swsfAAAAIBAJ&sjid=_poEAAAAIBAJ&pg=4445%2C60390 |access-date=10 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref>''' |- |1st runner-up | * {{flagicon|ENG}} [[Inglatera]] – Brenda Blackler<ref name=":1" /> |- |2nd runner-up | * {{flagicon|ISR}} [[Israel]] – Ronit Rinat<ref name=":1" /> |- |3rd runner-up | * {{flagicon|SWE}} [[Suwesya]] – Siv Åberg<ref name=":1" /> |- |4th runner-up | * {{flagicon|ROC}} [[Taiwan|Republika ng Tsina]] – Lana Yu Yi<ref name=":1" /> |- |Top 10 | * {{flagicon|ARG}} [[Arhentina]] – María Amelia Ramírez<ref name=":1" /> * {{flagicon|ITA}} [[Italya]] – Emanuela Stramana<ref name=":1" /> * {{flagicon|NOR}} [[Noruwega]] – Jorunn Barun<ref name=":1" /> * {{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]] – Sirpa Wallenius<ref name=":1" /> * {{Flagicon image|Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg}} [[Pransiya]] – Edith Noël<ref name=":1" /> |- |Top 15 | * {{flagicon|Venezuela|variant=1930}} [[Venezuela|Beneswela]] – Mercedes Revenga<ref name=":1" /> * {{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] – Ângela Vasconcelos<ref name=":1" /> * {{flagicon|BOL}} [[Bolivia|Bulibya]] – Olga del Carpio<ref name=":1" /> * {{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] – Bobbi Johnson<ref name=":1" /> * {{flagicon|PRY}} [[Paraguay|Pargauay]] – Miriam Riart Brugada<ref name=":1" /> |} === Mga espesyal na parangal === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Parangal !Kandidata |- |Miss Photogenic | * {{flagicon|ITA}} [[Italya]] – Emanuela Stramana |- |Miss Congeniality | * {{flagicon|California}} [[California]] – Jeanne Venables<ref>{{Cite news |last=Witbeck |first=Charles |date=27 Hulyo 1964 |title=California teacher has beauty and brains |language=en |pages=16 |work=The Daily Item |url=https://www.newspapers.com/clip/102151114/the-daily-item/ |access-date=11 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |- |Best National Costume | * {{flagicon|NED}} [[Netherlands|Olanda]] – Henny Deul<ref>{{Cite web |date=14 Mayo 2021 |title=Which Country Has Won the Most National Costume Titles at Miss Universe? |url=https://www.esquiremag.ph/culture/lifestyle/miss-universe-country-most-national-costume-titles-a00203-20210514 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241127071846/https://www.esquiremag.ph/culture/lifestyle/miss-universe-country-most-national-costume-titles-a00203-20210514?s=fualao85a8lbnsean01c4hfsdd |archive-date=27 Nobyembre 2024 |access-date=14 Enero 2023 |website=Esquire |language=en}}</ref> |} == Kompetisyon == === Pormat ng kompetisyon === Labinlimang mga ''semi-finalist'' lang ang napili at ibinunyag sa paunang kompetisyon na binubuo ng ''swimsuit competition'' at ''evening gown competition''.<ref>{{Cite news |date=31 Hulyo 1964 |title=15 beauties compete for Miss Universe |language=en |pages=43 |work=San Bernardino Sun |url=https://cdnc.ucr.edu/?a=d&d=SBS19640731.1.43 |access-date=1 Oktubre 2025 |via=California Digital Newspaper Collection}}</ref> Nagbigay ng maikling talumpati ang bawat isa sa labinlimang ''semi-finalist'' sa ''final telecast'' gamit ang kanilang mga katutubong wika.<ref>{{Cite news |date=31 Hulyo 1964 |title=Miss Universe selections leave in one in hysteria |language=en |pages=1 |work=The Daily Reporter |url=https://books.google.com/books?id=CmArAAAAIBAJ&dq=%22Sirpa+Wallenius%22&pg=PA1 |access-date=1 Oktubre 2025 |via=Google Books}}</ref> Pagkatapos nito, lumahok sa ''swimsuit competition'' at ''evening gown competition'' ang mga ''semi-finalist'', at kalaunan ay napili ang sampung pinalista. Mula sa sampung pinalista, tinukoy ang mga runner-up at ang bagong Miss Universe.<ref>{{Cite news |date=2 Agosto 1964 |title=Beauty title is awarded Greek girl |language=en |pages=1 |work=Niagara Falls Gazette |url=https://www.nyshistoricnewspapers.org/?a=d&d=nfg19640802-01.1.1 |access-date=1 Oktubre 2025 |via=NYS Historic Newspapers }}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name=":2">{{Cite news |date=1 Agosto 1964 |title=Hoy, Miss Universo |language=es |trans-title=Today, Miss Universe |pages=15 |work=El Tiempo |url=https://books.google.com.ph/books?id=wdseAAAAIBAJ&lpg=PA15&dq=%22Emanuela%20Stramana%22&pg=PA15#v=onepage&q=%22Emanuela%20Stramana%22&f=false |access-date=1 Oktubre 2025 |via=Google Books}}</ref> === Komite sa pagpili === * Jacques Bergerac – Pranses na aktor * Richard Dimbleby – Ingles na mamamahayag * William Dozier – Amerikanong prodyuser ng pelikula * Sessue Hayakawa – Hapones na aktor * Ingemar Johansson – Suwekong propesyonal na boksingero<ref name=":2" /> * Syed Khan – Isang opisyal sa New York World's Fair mula sa Pakistan * Edilson Cid Varela – Brasilenyong mamamahayag * Earl Wilson – Amerikanong mamamahayag at kolumnista * [[Luz Marina Zuluaga]] – [[Miss Universe 1958]] mula sa Kolombya == Mga kandidata == Animnapung kandidata ang lumahok para sa titulo. {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Bansa/Teritoryo !Kandidata !Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon|group=A|name=A}} !Bayan |- |{{flagicon|ARG}} [[Arhentina]] |{{sortname|María Amelia|Ramírez|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Miller |first=Reid |date=31 Hulyo 1964 |title=Pick 15 semifinalists in Miss Universe contest |language=en |pages=1 |work=The Rock Island Argus |url=https://www.newspapers.com/clip/114389776/the-rock-island-argus/ |access-date=10 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |19 |Santa Fe |- |{{Flagicon image|Flag of the Netherlands Antilles (1959–1986).svg}} [[Aruba]] |{{sortname|Lidia|Henriquez|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=11 Hunyo 1964 |title=Nos candidata pa "Miss Universo" kende lo paga gustonan? |language=pap |pages=1 |work=Observador |url=https://dloc.com/AA00011435/00112/images/2 |access-date=18 Nobyembre 2022 |via=Digital Library of the Caribbean}}</ref> | 25 |Oranjestad |- |{{Flagicon image|Flag of Australia (converted).svg}} [[Australia|Australya]] |{{sortname|Ria|Lubyen|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Huxley |first=Jessica |date=16 Hunyo 2014 |title=‘The day I met Walt Disney’: Former 1964 Miss Universe contestant Ria Illich reflects on the day she met the animation king |url=https://www.goldcoastbulletin.com.au/lifestyle/the-day-i-met-walt-disney-former-1964-miss-universe-contestant-ria-illich-reflects-on-the-day-she-met-the-animation-king/news-story/c5edc54e26681b3827deefaaf6879101 |access-date=9 Oktubre 2022 |website=Gold Coast Bulletin |language=en}}</ref> |22 |[[Melbourne]] |- |{{flagicon|AUT}} [[Austria|Austrya]] |{{sortname|Gloria|Mackh|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Fleckenstein |first=Tom |date=22 Marso 2015 |title=50 Jahre Beatles-Konzert in den Obertauern |url=https://www.br.de/br-fernsehen/sendungen/euroblick/oesterreich-beatles-100.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20221009011810/https://www.br.de/br-fernsehen/sendungen/euroblick/oesterreich-beatles-100.html |archive-date=9 Oktubre 2022 |access-date=9 Oktubre 2022 |website=Bayerischer Rundfunk |language=de}}</ref> |22 |[[Viena]] |- |{{Flagicon image|Flag of the Bahamas (1964–1973).svg}} [[Bahamas]] |{{sortname|Catherine|Cartwright|nolink=1}}<ref name=":0">{{Cite news |date=Oktubre 1964 |title=Miss Universe: beauty |language=en |volume=XIX |pages=102–108 |work=Ebony |url=https://books.google.com.ph/books?id=qzA_YjwDH9oC&lpg=PA107&dq=Catherine%20Cartwright%20Miss%20Bahamas&pg=PA102#v=onepage&q=Catherine%20Cartwright%20Miss%20Bahamas&f=false |access-date=11 Disyembre 2022 |via=Google Books}}</ref> |18 |[[Nassau]] |- |{{flagicon|BEL}} [[Belhika]] |{{sortname|Danièle |Defrere|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=11 Enero 2010 |title=Erelijst Miss België |url=https://www.demorgen.be/gs-b5723d4d |archive-url=https://web.archive.org/web/20231027181200/https://www.demorgen.be/nieuws/erelijst-miss-belgie~b5723d4d/?utm_source=link&utm_medium=social&utm_campaign=shared_earned |archive-date=27 Oktubre 2023 |access-date=10 Nobyembre 2022 |website=De Morgen |language=nl-NL}}</ref> |20 |[[Bruselas]] |- |{{flagicon|Venezuela|variant=1930}} [[Venezuela|Beneswela]] |{{sortname|Mercedes |Revenga|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Suárez |first=Orlando |date=7 Hunyo 2022 |title=70 momentos claves en la historia del Miss Venezuela |url=https://eldiario.com/2022/06/07/momentos-claves-miss-venezuela/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230321082024/https://eldiario.com/2022/06/07/momentos-claves-miss-venezuela/ |archive-date=21 Marso 2023 |access-date=11 Disyembre 2022 |website=El Diario |language=es}}</ref> |18 |[[Caracas]] |- |{{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] |{{sortname|Ângela |Vasconcelos|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |first= |date=10 Abril 2004 |title=A paranaense que faturou o Miss Universo |trans-title=The Paraná native who won Miss Universe |url=https://www.folhadelondrina.com.br/folha-2/a-paranaense-que-faturou-o-miss-universo-485072.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20221210074150/https://www.folhadelondrina.com.br/folha-2/a-paranaense-que-faturou-o-miss-universo-485072.html |archive-date=10 Disyembre 2022 |access-date=10 Disyembre 2022 |website=Folha de Londrina |language=pt-br}}</ref> |19 |Parana |- |{{Flagicon image|Flag of British Guiana (1955–1966).svg}} [[Guyana|British Guiana]] |{{sortname|Mary Rande |Holl|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=8 Oktubre 2011 |title=Beauty pageants – a look back |url=https://www.stabroeknews.com/2011/10/08/the-scene/beauty-pageants-–-a-look-back/ |access-date=12 Disyembre 2022 |website=Stabroek News |language=en-us}}</ref> | 20 |[[Georgetown]] |- |{{flagicon|BOL}} [[Bolivia|Bulibya]] |{{sortname|Olga |del Carpio|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=29 Hunyo 2017 |title=Este trío es motivo de orgullo en el Miss Universo |url=https://eldeber.com.bo/sociales/este-trio-es-motivo-de-orgullo-en-el-miss-universo_37496 |access-date=10 Disyembre 2022 |website=El Deber |language=es-ES |archive-date=10 Disyembre 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221210074141/https://eldeber.com.bo/sociales/este-trio-es-motivo-de-orgullo-en-el-miss-universo_37496 |url-status=dead }}</ref> |18 |[[La Paz]] |- |{{flagicon|SRI}} [[Sri Lanka|Ceylon]] |{{sortname|Annette Dona|Kulatunga|nolink=1}} |19 |[[Colombo]] |- |{{flagicon|CRI}} [[Costa Rica]] |{{sortname|Dora |Solé|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=26 Hulyo 1964 |title=Pese al sarampion, continua concurso de Miss Universo |language=es |trans-title=Despite the measles, the Miss Universe contest continues |pages=15 |work=El Tiempo |url=https://news.google.com/newspapers?id=aZQcAAAAIBAJ&sjid=6mMEAAAAIBAJ&pg=681%2C4343542 |access-date=19 Nobyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |21 |[[San José, Costa Rica|San Jose]] |- |{{Flagicon image|Flag of the Netherlands Antilles (1959–1986).svg}} [[Curaçao]] |{{sortname|Iris |de Windt|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=6 Hulyo 1964 |title=Kroon kroont I. de Windt Miss Curacao |language=nl |trans-title=Crown crowns I. de Windt Miss Curacao |pages=3 |work=Amigoe di Curacao |url=https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=%22Iris+de+Windt%22&coll=ddd&identifier=ddd:010470001:mpeg21:a0069&resultsidentifier=ddd:010470001:mpeg21:a0069&rowid=1 |access-date=29 Marso 2023 |via=Delpher}}</ref> |21 |Willemstad |- |{{flagicon|DNK}} [[Dinamarka]] |{{sortname|Yvonne |Mortensen|nolink=1}} |19 |[[Copenhague]] |- |{{flagicon|ECU}} [[Ecuador|Ekwador]] |{{sortname|Tanya |Klein|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=29 Abril 2003 |title=Ultiman detalles para desfile Tres Generaciones |trans-title=Finalizing details for the Three Generations parade |url=https://www.lahora.com.ec/secciones/ultiman-detalles-para-desfile-tres-generaciones/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241211024019/https://www.lahora.com.ec/secciones/ultiman-detalles-para-desfile-tres-generaciones/ |archive-date=11 Disyembre 2024 |access-date=11 Disyembre 2022 |website=La Hora |language=es}}</ref> |18 |Guayaquil |- |{{flagicon|SCO}} [[Scotland|Eskosya]] |{{sortname|Wendy |Barrie|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=30 Hulyo 1964 |title=Second Miss Scotland plans to stay around |language=en |pages=36 |work=The Greenville News |url=https://www.newspapers.com/clip/19550671/the-greenville-news/ |access-date=12 Nobyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |19 |[[Glasgow]] |- |{{Flagicon image|Flag of Spain (1945–1977).svg}} [[Espanya]] |{{sortname|Maria José |Ulla Madronero|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=31 Enero 2022 |title=Fallece en Madrid María José Ulla, que fue miss España en 1964 |trans-title=María José Ulla, Miss Spain in 1964, dies in Madrid |url=https://www.elcorreogallego.es/tendencias/fallece-en-madrid-maria-jose-ulla-que-fue-miss-espana-en-1964-EE10276112 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221110023316/https://www.elcorreogallego.es/tendencias/fallece-en-madrid-maria-jose-ulla-que-fue-miss-espana-en-1964-EE10276112 |archive-date=10 Nobyembre 2022 |access-date=10 Nobyembre 2022 |website=El Correo Gallego |language=es-ES}}</ref> |19 |[[Madrid]] |- |{{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] |{{sortname|Bobbi |Johnson|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=30 Hulyo 1964 |title=Blonde Math Whiz is Miss USA |language=en |pages=1, 16 |work=Youngstown Vindicator |url=https://news.google.com/newspapers?id=QGRcAAAAIBAJ&sjid=zFYNAAAAIBAJ&pg=1507%2C3726222 |access-date=10 Nobyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |19 |[[Washington, D.C.|Washington D.C.]] |- |{{flagicon|WAL}} [[Wales|Gales]] |{{sortname|Marilyn Joy |Samuel|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=27 Hulyo 1964 |title=Beauties have diet fun, worries |language=en |pages=6 |work=The Day |url=https://books.google.com.ph/books?id=bLk0AAAAIBAJ&lpg=PA6&dq=Marilyn%20Joy%20Samuel&pg=PA6#v=onepage&q=Marilyn%20Joy%20Samuel&f=false |access-date=1 Oktubre 2025 |via=Google Books}}</ref> |22 |Monmouthsire |- |{{Flagicon image|Flag of Grenada (1903–1967).svg}} [[Grenada]] |{{sortname|Christine |Hughes|nolink=1}}<ref name=":0" /> | 18 |[[San Jorge, Grenada|San Jorge]] |- |'''{{Flagicon image|Flag of Greece (1822-1978).svg}} [[Gresya]]''' |'''{{sortname|Corinna |Tsopei}}'''<ref>{{Cite web |date=29 Setyembre 2023 |title=Corinna Tsopei: Miss Universe 1964 arrived in Greece - See the photos Greek City Times |url=https://greekcitytimes.com/2023/09/29/corinna-tsopei-see-the-photos/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250426023130/https://greekcitytimes.com/2023/09/29/corinna-tsopei-see-the-photos/ |archive-date=26 Abril 2025 |access-date=1 Oktubre 2025 |website=Greek City Times |language=en-GB}}</ref> |20 |[[Atenas]] |- |{{flagicon|JAM}} [[Jamaica|Hamayka]] |{{sortname|Beverly |Rerrie|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=2 Mayo 2018 |title=Photo flash-back |language=en |work=The Gleaner |url=https://www.pressreader.com/jamaica/jamaica-gleaner/20180502/281981788209473 |access-date=10 Disyembre 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221210074138/https://www.pressreader.com/jamaica/jamaica-gleaner/20180502/281981788209473 |archive-date=10 Disyembre 2022 |via=PressReader}}</ref> | 23 |[[Kingston, Jamaica|Kingston]] |- |{{flagicon|JPN}} [[Hapon]] |{{sortname|Chizuko |Matsumoto|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=28 Hulyo 1964 |title=Never a dull moment with Miss Universe contenders |language=en |pages=2 |work=Ocala Star-Banner |url=https://books.google.com.ph/books?id=S2tPAAAAIBAJ&lpg=PA2&dq=%22Patricia%20Herrera%22&pg=PA2#v=onepage&q=%22Patricia%20Herrera%22&f=false |access-date=1 Oktubre 2025 |via=Google Books}}</ref> |19 |[[Prepektura ng Fukuoka|Fukuoka]] |- |{{Flagicon image|Flag of Hong Kong (1876–1955).svg}} [[Hong Kong]] |{{sortname|Mary|Bai|nolink=1}} |23 |[[Hong Kong]] |- |{{flagicon|IND}} [[Indiya]] |{{sortname|Meher |Castelino|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=10 Hunyo 2020 |title=Adline Castelino in conversation with India’s first beauty queen Meher Castelino |url=https://beautypageants.indiatimes.com/miss-diva/Adline-Castelino-in-conversation-with-Indias-first-beauty-queen-Meher-Castelino/eventshow/76303858.cms |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20221110021626/https://beautypageants.indiatimes.com/miss-diva/Adline-Castelino-in-conversation-with-Indias-first-beauty-queen-Meher-Castelino/eventshow/76303858.cms |archive-date=10 Nobyembre 2022 |access-date=10 Nobyembre 2022 |website=Femina Miss India |language=en}}</ref> |18 |[[Mumbai|Bombay]] |- |{{flagicon|ENG}} [[Inglatera]] |{{sortname|Brenda |Blackler|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=9 Abril 1964 |title=Brenda dapat gelaran ratu England |language=ms |pages=3 |work=Berita Harian |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/beritaharian19640409-1.2.30 |access-date=11 Disyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref> |20 |[[Liverpool]] |- |{{flagicon|IRL}} [[Republika ng Irlanda|Irlanda]] |{{sortname|Maurine |Leckie|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=20 Hulyo 1964 |title=Universal beauties |language=en |pages=3 |work=The Victoria Advocate |url=https://books.google.com.ph/books?id=yZRaAAAAIBAJ&lpg=PA3&dq=Maurine%20Leckie&pg=PA3#v=onepage&q=Maurine%20Leckie&f=false |access-date=1 Oktubre 2025 |via=Google Books}}</ref> | 19 |[[Dublin]] |- |{{flagicon|ISL}} [[Iceland|Islandiya]] |{{sortname|Thelma |Ingvarsdóttir|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=1 Hunyo 1963 |title=Thelma Ingvarsdottir: Miss Iceland of 1963 |language=en |pages=1 |work=The White Falcon |url=https://timarit.is/page/4606889?iabr=on |access-date=10 Disyembre 2022 |via=Tímarit.is}}</ref> |18 |[[Reikiavik]] |- |{{flagicon|ISR}} [[Israel]] |{{sortname|Ronit |Rinat|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=7 Agosto 1964 |title=Third in line |language=en |pages=3 |work=The Australian Jewish Times |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/263102180?searchTerm=Miss%20Universe |access-date=12 Nobyembre 2022 |via=Trove}}</ref> |18 |[[Haifa]] |- |{{flagicon|ITA}} [[Italya]] |{{sortname|Emanuela |Stramana|nolink=1}}<ref name=":4">{{Cite news |date=31 Hulyo 1964 |title=Semifinalists named for beauty pageant |language=en |pages=2 |work=The Telegraph-Herald |url=https://books.google.com.ph/books?id=YHxFAAAAIBAJ&lpg=PA2&dq=%22Emanuela%20Stramana%22&pg=PA2#v=onepage&q=%22Emanuela%20Stramana%22&f=false |access-date=1 Oktubre 2025 |via=Google Books}}</ref> |22 |[[Venecia]] |- |{{flagicon|Canada|variant=1921}} [[Canada|Kanada]] |{{sortname|Mary Lou |Farrell|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=24 Hulyo 1964 |title=Miss Dominion |language=en |pages=8 |work=The Buckingham Post |url=https://news.google.com/newspapers?id=W7wxAAAAIBAJ&sjid=I-IFAAAAIBAJ&pg=1989%2C5162739 |access-date=10 Disyembre 2022}}</ref> |21 |St. John's |- |{{flagicon|GER}} [[Kanlurang Alemanya]] |{{sortname|Martina |Kettler|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=4 Oktubre 1964 |title=Most modern ocean survey ship |language=en |pages=13 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19641004-1.2.99.48 |access-date=11 Disyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref> |20 |[[Berlin]] |- |{{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]] |{{sortname|Alba |Ramírez|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=27 Hulyo 1964 |title=Concurso para Super-Ninas |language=es |pages=14 |work=El Tiempo |url=https://news.google.com/newspapers?id=apQcAAAAIBAJ&sjid=6mMEAAAAIBAJ&pg=696%2C4573476 |access-date=19 Nobyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |18 |[[Bogotá|Bogota]] |- |{{flagicon|LUX}} [[Luxembourg|Luksemburgo]] |{{sortname|Mariette |Stephano|nolink=1}} | 18 |[[Lungsod ng Luksemburgo]] |- |{{flagicon|MYS}} [[Malaysia]] |{{sortname|Angela |Filmer|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=13 Hulyo 1964 |title=Angela leaves for Miss Universe contest |language=en |pages=5 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19640713-1.2.40 |access-date=10 Disyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref> |19 |Klang |- |{{flagicon|NGA}} [[Nigeria|Niherya]] |{{sortname|Edna |Park|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=17 Setyembre 2016 |title=Edna Park: I Want Good Music to be Played When I Die |url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2016/09/17/edna-park-i-want-good-music-to-be-played-when-i-die/#:~:text=Edna%20Park%20%E2%80%93%20she%20was%20Miss,United%20States%20that%20same%20year. |archive-url=https://web.archive.org/web/20250223092510/https://www.thisdaylive.com/index.php/2016/09/17/edna-park-i-want-good-music-to-be-played-when-i-die/#:~:text=Edna%20Park%20%E2%80%93%20she%20was%20Miss,United%20States%20that%20same%20year. |archive-date=23 Pebrero 2025 |access-date=11 Nobyembre 2022 |website=This Day |language=en}}</ref> |19 |[[Lagos]] |- |{{flagicon|NOR}} [[Noruwega]] |{{sortname|Jorunn |Barun|nolink=1}}<ref name=":4" /> |18 |[[Oslo]] |- |{{flagicon|NZL}} [[New Zealand|Nuweba Selandiya]] |{{sortname|Lyndal Ursula |Cruickshank|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Smith |first=Pat Veltkamp |date=12 Hunyo 2018 |title=The many Misses who stole hearts |url=https://www.stuff.co.nz/southland-times/opinion/104670108/the-many-misses-who-stole-hearts |archive-url=https://web.archive.org/web/20241211024046/https://www.stuff.co.nz/southland-times/opinion/104670108/the-many-misses-who-stole-hearts |archive-date=11 Disyembre 2024 |access-date=10 Nobyembre 2022 |website=Stuff |language=en}}</ref> |21 |[[Auckland]] |- |{{Flagicon image|USCAR flag of the Ryukyu Islands, 1954 (unofficial).svg}} [[Prepektura ng Okinawa|Okinawa]] |{{sortname|Toyoko |Uehara|nolink=1}}<ref>{{Cite news |year=1964 |title='Miss Okinawa' will compete in 'Miss Universe' contest in United States |language=en |pages=33 |work=Konnichi No Ryukyu |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Konnichi_No_Ryukyu_Ryukyus_Today/E5Z2PyTC6aQC?hl=en&gbpv=1&bsq=%22Toyoko%20Uehara%22&dq=%22Toyoko%20Uehara%22&printsec=frontcover |access-date=1 Oktubre 2025 |via=Google Books}}</ref> |21 |[[Naha]] |- |{{flagicon|NED}} [[Netherlands|Olanda]] |{{sortname|Henny |Deul|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=24 Hulyo 1964 |title=Las mas bellas |language=es |trans-title=The most beautiful |pages=12 |work=El Tiempo |url=https://news.google.com/newspapers?id=Z5QcAAAAIBAJ&sjid=6mMEAAAAIBAJ&pg=2754%2C3981360 |access-date=19 Nobyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |18 |[[Amsterdam]] |- |{{flagicon|PAN}} [[Panama]] |{{sortname|Maritza |Montilla|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=27 Hulyo 1964 |title=Fascinating headress |language=en |pages=8 |work=The Victoria Advocate |url=https://books.google.com.ph/books?id=zR1IAAAAIBAJ&lpg=PA8&dq=%22Emanuela%20Stramana%22&pg=PA8#v=onepage&q=%22Emanuela%20Stramana%22&f=false |access-date=1 Oktubre 2025 |via=Google Books}}</ref> | 19 |Penonomé |- |{{flagicon|PRY}} [[Paraguay|Pargauay]] |{{sortname|Miriam Riart |Brugada|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Coronel |first=Raul |date=15 Oktubre 2021 |title=Te presentamos a todas nuestras representantes en Miss Universe |url=http://www.epa.com.py/2021/10/15/te-presentamos-a-todas-nuestras-representantes-en-miss-universe/ |access-date=11 Nobyembre 2022 |website=Epa! |language=es |archive-date=3 Disyembre 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211203234725/http://www.epa.com.py/2021/10/15/te-presentamos-a-todas-nuestras-representantes-en-miss-universe/ |url-status=dead }}</ref> |21 |[[Asuncion]] |- |{{flagicon|PER}} [[Peru]] |{{sortname|Miluska |Vondrak|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=23 Hulyo 1964 |title=Miluska Vondrak |language=es |pages=6 |work=El Diario la Prensa |url=https://news.google.com/newspapers?id=2rpbAAAAIBAJ&sjid=WFINAAAAIBAJ&pg=6485%2C2152448 |access-date=11 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> | 20 |Loreto |- |{{Flagicon image|Flag of the Philippines (1936–1985, 1986–1998).svg}} [[Binibining Pilipinas 1964|Pilipinas]] |{{sortname|Myrna |Panlilio|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=10 Marso 2018 |title=Looking back at 1st Bb. pageant in 1964 |url=https://www.philstar.com/entertainment/2018/03/10/1795153/looking-back-1st-bb-pageant-1964 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241210203604/https://www.philstar.com/entertainment/2018/03/10/1795153/looking-back-1st-bb-pageant-1964 |archive-date=10 Disyembre 2024 |access-date=10 Nobyembre 2022 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> |22 |[[Maynila]] |- |{{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]] |{{sortname|Sirpa |Wallenius|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Himberg |first=Petra |date=3 Nobyembre 2009 |title=Miss Suomi 1964 Sirpa Suosmaa |url=http://yle.fi/aihe/artikkeli/2009/11/03/miss-suomi-1964-sirpa-suosmaa |archive-url=https://web.archive.org/web/20240418060656/https://yle.fi/aihe/artikkeli/2009/11/03/miss-suomi-1964-sirpa-suosmaa |archive-date=18 Abril 2024 |access-date=10 Disyembre 2022 |website=Yle |language=fi-FI}}</ref> |21 |[[Helsinki]] |- |{{Flagicon image|Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg}} [[Pransiya]] |{{sortname|Edith |Noël|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Lo |first=Ricky |date=1 Pebrero 2017 |title=France 1st grand slam winner in world beauty pageants |url=https://www.philstar.com/entertainment/2017/02/01/1667464/france-1st-grand-slam-winner-world-beauty-pageants |archive-url=https://web.archive.org/web/20250312135222/https://www.philstar.com/entertainment/2017/02/01/1667464/france-1st-grand-slam-winner-world-beauty-pageants |archive-date=12 Marso 2025 |access-date=14 Enero 2023 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> |20 |[[Paris]] |- |{{flagicon|Puerto Rico|variant=1952}} [[Puerto Rico]] |{{sortname|Yolanda |Rodríguez|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Santiago |first=Javier |date=23 Abril 2022 |title=Un reinado más allá de la belleza |trans-title=A reign beyond beauty |url=https://prpop.org/2022/04/un-reinado-mas-alla-de-la-belleza/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241211024052/https://prpop.org/2022/04/un-reinado-mas-alla-de-la-belleza/ |archive-date=11 Disyembre 2024 |access-date=10 Disyembre 2022 |website=Fundación Nacional para la Cultura Popular |language=es}}</ref> |21 |Rio Piedras |- |{{flagicon|DOM}} [[Republikang Dominikano]] |{{sortname|Clara |Chapuseaux|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |first= |date=31 Enero 2020 |title=Hoy es viernes 31 de enero del 2020. |trans-title=Today is Friday, January 31, 2020. |url=https://www.diariolibre.com/servicios/efemerides/hoy-es-viernes-31-de-enero-del-2020-EO16180765 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241211024123/https://www.diariolibre.com/servicios/efemerides/hoy-es-viernes-31-de-enero-del-2020-EO16180765 |archive-date=11 Disyembre 2024 |access-date=11 Disyembre 2022 |website=Diario Libre |language=es}}</ref> | 16 |Comenador |- |{{flagicon|ROC}} [[Taiwan|Republika ng Tsina]] |{{sortname|Lana |Yu Yi|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Caparas |first=Celso de Guzman |date=24 Enero 2016 |title=Other Miss U beauties at the Big Dome |url=https://www.philstar.com/entertainment/2016/01/24/1545931/other-miss-u-beauties-big-dome |archive-url=https://web.archive.org/web/20241211024213/https://www.philstar.com/entertainment/2016/01/24/1545931/other-miss-u-beauties-big-dome |archive-date=11 Disyembre 2024 |access-date=10 Disyembre 2022 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> |20 |[[Taipei]] |- |{{Flagicon image|Flag of Saint Vincent and the Grenadines (1907-1979).svg}} [[San Vicente at ang Granadinas|San Vicente]] |{{sortname|Stella |Hadley|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |date=9 Oktubre 2022 |title=A history of pageantry in SVG 1951 to 2019 |url=https://onenewsstvincent.com/2022/10/09/one-news-svg-pageant-corner-a-history-of-pageantry-in-svg-1951-to-2019/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250920115044/https://onenewsstvincent.com/2022/10/09/one-news-svg-pageant-corner-a-history-of-pageantry-in-svg-1951-to-2019/ |archive-date=20 Setyembre 2025 |access-date=10 Disyembre 2022 |website=One News St.Vincent |language=en}}</ref> | 18 |[[Kingstown]] |- |{{Flagicon image|Flag of Suriname (1959–1975).svg}} [[Suriname]] |{{sortname|Cynthia |Dijkstra|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=21 Hulyo 1964 |title=Miss Suriname naar Curacao |language=nl |trans-title=Miss Suriname to Curacao |pages=3 |work=Amigoe di Curacao |url=https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?facets%5Bperiode%5D%5B%5D=2%7C20e_eeuw%7C1960-1969%7C1964%7C&query=%22Miss+Suriname%22&coll=ddd&page=1&identifier=ddd:010470014:mpeg21:a0071&resultsidentifier=ddd:010470014:mpeg21:a0071&rowid=6 |access-date=29 Marso 2023 |via=Delpher}}</ref> | 18 |[[Paramaribo]] |- |{{flagicon|SWE}} [[Suwesya]] |{{sortname|Siv Marta|Åberg|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Karlsson |first=Johanna |date=3 Setyembre 2015 |title=Gävleflickan som blev filmstjärna skänker sina klänningar |url=http://www.gd.se/gastrikland/gavle/gavleflickan-som-blev-filmstjarna-skanker-sina-klanningar |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170205095715/http://www.gd.se/gastrikland/gavle/gavleflickan-som-blev-filmstjarna-skanker-sina-klanningar |archive-date=5 Pebrero 2017 |access-date=11 Disyembre 2022 |website=Gefle Dagblad |language=sv}}</ref> |22 |[[Estokolmo]] |- |{{flagicon|SUI}} [[Suwisa]] |{{sortname|Sandra |Sulser|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=6 Enero 1964 |title=Miss Suisse 1964 |url=https://www.rts.ch/archives/tv/information/carrefour/3452690-miss-suisse-1964.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20241211024031/https://www.rts.ch/archives/tv/information/carrefour/3452690-miss-suisse-1964.html |archive-date=11 Disyembre 2024 |access-date=5 Disyembre 2022 |website=Radio Télévision Suisse |language=fr}}</ref> | 22 |Lausanne |- |{{Flagicon image|Flag of South Africa (1928-1982).svg}} [[South Africa|Timog Aprika]] |{{sortname|Gail |Robinson|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=24 Hulyo 1964 |title=Keep it under your hat girls |language=en |pages=1 |work=The Tuscaloosa News |url=https://news.google.co.nz/newspapers?id=GxAdAAAAIBAJ&sjid=-poEAAAAIBAJ&pg=4457%2C3209875 |access-date=10 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |20 |[[Johannesburgo]] |- |{{flagicon|KOR}} [[Timog Korea]] |{{sortname|Jung-hyun|Shin |nolink=1}} |21 |[[Seoul]] |- |{{flagicon|TTO}} [[Trinidad at Tobago|Trinidad]] |{{sortname|Julia Merlene |Laurence|nolink=1}}<ref name=":0" /> | 18 |[[Puerto Espanya]] |- |{{flagicon|CHL}} [[Chile|Tsile]] |{{sortname|Patricia |Herrera|nolink=1}}<ref name=":3">{{Cite news |date=28 Hulyo 1964 |title=Beauty pageant a 'pacesetter' |language=en |pages=1 |work=Reading Eagle |url=https://books.google.com.ph/books?id=T8AhAAAAIBAJ&lpg=PA1&dq=%22Patricia%20Herrera%22&pg=PA1#v=onepage&q=%22Patricia%20Herrera%22&f=false |access-date=1 Oktubre 2025 |via=Google Books}}</ref> |18 |Viña del Mar |- |{{flagicon|TUN}} [[Tunisya]] |{{sortname|Claudine |Younes|nolink=1}} |22 |[[Tunis]] |- |{{flagicon|TUR}} [[Turkiya]] |{{sortname|Inçi |Duran|nolink=1}}<ref name=":3" /> |18 |[[Istanbul]] |- |{{flagicon|URY}} [[Uruguay]] |{{sortname|Delia |Babiak|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=19 Hulyo 1964 |title=Luz Marina Zuluaga llego al Peru |language=es |trans-title=Luz Marina Zuluaga arrived in Peru |pages=6 |work=El Tiempo |url=https://books.google.com.ph/books?id=YpQcAAAAIBAJ&lpg=PA6&dq=%22Patricia%20Herrera%22&pg=PA6#v=onepage&q=%22Patricia%20Herrera%22&f=false |access-date=1 Oktubre 2025 |via=Google Books}}</ref> | 20 |[[Montevideo]] |} == Mga tala == <references group="lower-alpha" responsive="1"></references> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Panlabas na kawing == * [https://www.missuniverse.com/ Opisyal na website] {{Miss Universe}} [[Kategorya:1964]] r2jloittblsxdznu16kxb4wxlx1cofs 0 321050 2238142 2192033 2026-10-31T02:47:00Z Allyriana000 119761 2238142 wikitext text/x-wiki {{Infobox beauty pageant|winner='''[[Apasra Hongsakula]]'''|date=24 Hulyo 1965|image=Apasra Hongsakula (cropped).jpg|caption=Apasra Hongsakula|presenters={{Hlist|Jack Linkletter|John Charles Daly|Sally Ann Howes}}|venue=Miami Beach Auditorium, Miami Beach, [[Florida]], [[Estados Unidos]]|broadcaster=[[CBS]]|entrants=56|placements=15|debuts=Bermuda|withdraws={{Hlist|Arhentina|Grenada|Niherya|Republikang Dominikano|Republika ng Tsina|San Vicente|Suriname|Trinidad at Tobago|Tsile}}|returns={{Hlist|Kuba|Mehiko|Portugal|Taylandiya}}|congeniality=Ingrid Bethke <br> {{flagu|Kanlurang Alemanya}}|photogenic=Karin Schmidt <br> {{flagicon|Austria}} Austrya|best national costume=Sue Downey <br> {{flagu|Estados Unidos}}|before=[[Miss Universe 1964|1964]]|next=[[Miss Universe 1966|1966]]|entertainment=Pat Boone|represented={{flagu|Taylandiya}}}} Ang '''Miss Universe 1965''' ay ang ika-14 na edisyon ng [[Miss Universe]] pageant, na ginanap sa Miami Beach Auditorium sa Miami Beach, Florida, Estados Unidos noong 24 Hulyo 1965.<ref>{{Cite news |date=16 Hulyo 1965 |title=Miss Universe Contest begins in Florida |language=en |pages=11 |work=The Post-Crescent |url=https://www.newspapers.com/clip/50197982/wydeven-strick-engagement/ |access-date=11 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ni [[Corinna Tsopei]] ng Gresya si [[Apasra Hongsakula]] ng Taylandiya bilang Miss Universe 1965.<ref name=":5">{{Cite news |last=Smith |first=Kelly |date=13 Disyembre 2022 |title=Thai beauty has biggest party in Miss Universe |language=en |pages=1 |work=Youngstown Vindicator |url=https://news.google.com/newspapers?id=ATdAAAAAIBAJ&sjid=CFkMAAAAIBAJ&pg=5659%2C2810303 |access-date=13 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref><ref name=":2">{{Cite news |date=26 Hulyo 1965 |title=Thai girl wins title |language=en |pages=1 |work=The Canberra Times |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/105762733?searchTerm=Miss%20Universe |access-date=13 Disyembre 2022 |via=Trove}}</ref> Ito ang unang tagumpay ng Taylandiya sa kasaysayan ng kompetisyon. Nagtapos bilang first runner-up si Virpi Miettinen ng Pinlandiya, habang nagtapos bilang second runner-up si Sue Downey ng Estados Unidos.<ref>{{Cite news |date=26 Hulyo 1965 |title=Thailand's beauty also called 'Fatty' also |language=en |pages=2 |work=Pittsburgh Post-Gazette |url=https://news.google.com/newspapers?id=IysNAAAAIBAJ&sjid=nGwDAAAAIBAJ&pg=5429%2C3498878 |access-date=12 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref><ref>{{Cite news |date=26 Hulyo 1965 |title=Miss Universe's first date– Coronation– a dinger |language=en |pages=9 |work=The Times Herald |url=https://www.newspapers.com/clip/114495020/the-times-herald/ |access-date=12 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> Mga kandidata mula sa limampu't-anim na mga bansa at teritoryo ang lumahok sa kompetisyong ito. Pinangunahan ni Jack Linkletter ang kompetisyon, samantalang sina John Charles Daly at Sally Ann Howes ang nagsilbing mga ''backstage correspondent''.<ref>{{Cite news |last=Lavietes |first=Stuart |date=21 Disyembre 2007 |title=Jack Linkletter, Second-Generation TV Host, Dies at 70 |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2007/12/21/arts/television/21linkletter.html |access-date=11 Disyembre 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250426220431/https://www.nytimes.com/2007/12/21/arts/television/21linkletter.html |archive-date=26 Abril 2025 |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |last=McLellan |first=Dennis |date=20 Disyembre 2007 |title=Jack Linkletter: 1937 - 2007 |url=https://www.chicagotribune.com/news/ct-xpm-2007-12-20-0712190859-story.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20221211114338/https://www.chicagotribune.com/news/ct-xpm-2007-12-20-0712190859-story.html |archive-date=11 Disyembre 2022 |access-date=11 Disyembre 2022 |website=Chicago Tribune |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Gardella |first=Kay |date=30 Mayo 1965 |title=Sally acts as hostess on TV beauty pageant |language=en |pages=103 |work=Daily News |url=https://www.newspapers.com/clip/50908937/053065-beauty-contest-work-w-radler/ |access-date=12 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> == Kasaysayan == [[Talaksan:MBCC_WP2.jpg|thumb|Miami Beach Auditorium, ang lokasyon ng Miss Universe 1965|250x250px]] === Lokasyon at petsa ng kompetisyon === Inanunsyo ng Miss Universe Organization na imbis na magkasunod na gaganapin ang Miss USA at Miss Universe pageant, magkakaroon ng pitong linggong pagitan ang dalawang kompetisyon. Ang Miss USA pageant ay gaganapin sa 4 Hunyo 1965, samantalang ang Miss Universe ay gaganapin sa 24 Hulyo ng kaparehong taon. Bagama't may hiwalay na produksyon ang dalawang kompetisyon, gaganapin pa rin sa Miami Beach Auditorium sa Miami Beach, Florida ang parehong kompetisyon.<ref>{{Cite news |last=Royal |first=Don |date=23 Mayo 1965 |title=Miami hosts two beauty pageants |language=en |pages=103 |work=The Orlando Sentinel |url=https://www.newspapers.com/clip/21651862/the-orlando-sentinel/ |access-date=11 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> === Pagpili ng mga kandidata === Ang mga kandidata mula sa limampu't-anim na bansa at teritoryo ay napili upang lumahok sa kompetisyon. Isang kandidata ang nailuklok upang kumatawan sa kanyang bansa/teritoryo.<ref name=":3" /> ==== Mga unang pagsali, pagbalik, at pag-urong sa kompetisyon ==== Unang sumali sa edisyong ito ang teritoryong Bermuda. Bumalik sa edisyong ito ang mga bansang Mehiko at Taylandiya na huling sumali noong [[Miss Universe 1959|1959]]; Portugal na huling sumali noong [[Miss Universe 1962|1962]]; at Kuba na huling sumali noong [[Miss Universe 1963|1963]].<ref name=":7">{{Cite web |last= |date=9 Setyembre 2015 |title=¿Tiene Cuba representante para Miss Universo 2015? |trans-title=Does Cuba have a representative for Miss Universe 2015? |url=https://www.univision.com/estilo-de-vida/belleza/tiene-cuba-representante-para-miss-universo-2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203151631/https://www.univision.com/estilo-de-vida/belleza/tiene-cuba-representante-para-miss-universo-2015 |archive-date=3 Disyembre 2024 |access-date=12 Disyembre 2022 |website=Univision |language=es}}</ref> Bumitiw sa kompetisyon si Mabel Azucena Caffarone ng Arhentina matapos nitong bumalik sa lungsod ng [[Lungsod ng Buenos Aires|Buenos Aires]] dahil nagkaroon ito ng suliraning pangkalusugan at kinakailangang manatili sa ospital sa loob ng isang linggo.<ref>{{Cite news |date=21 Hulyo 1965 |title=Trouble among the world beauties |language=en |pages=19 |work=Liverpool Echo |url=https://www.newspapers.com/clip/116579386/liverpool-echo/ |access-date=16 Enero 2023 |via=Newspapers.com}}</ref><ref>{{Cite news |date=19 Hulyo 1965 |title=Miss England reported ill |language=en |pages=49 |work=St. Petersburg Times |url=https://books.google.com.ph/books?id=tfZRAAAAIBAJ&pg=PA49&dq=%22Miss+Argentina%22&article_id=5261,5566407&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwiSrbTUvKj_AhVJRd4KHWaSBNE4MhDoAXoECAIQAg#v=onepage&q=%22Miss%20Argentina%22&f=false |access-date=4 Hunyo 2023 |via=Google Books}}</ref> Papalitan sana siya ni Nelida Jukna, ngunit huli na nang pumalit ito dahil naganap na ang paunang kompetisyon.<ref name=":4" /> Bumitiw sina Anna Eboweime ng Niherya, Clara Andrea Herrera ng Republikang Dominikano, Betty Boyea ng San Vicente, at Anita van Eyck ng Suriname dahil sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref>{{Cite web |last=Okogba |first=Emmanuel |date=1 October 2016 |title=Nigeria at 56: Fond memories of ex-beauty queens |url=https://www.vanguardngr.com/2016/10/nigeria-56-fond-memories-ex-beauty-queens/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20191022065247/https://www.vanguardngr.com/2016/10/nigeria-56-fond-memories-ex-beauty-queens/ |archive-date=22 Oktubre 2019 |access-date=12 July 2025 |website=Vanguard News |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last= |date=9 Oktubre 2022 |title=A history of pageantry in SVG 1951 to 2019 |url=https://onenewsstvincent.com/2022/10/09/one-news-svg-pageant-corner-a-history-of-pageantry-in-svg-1951-to-2019/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250920115044/https://onenewsstvincent.com/2022/10/09/one-news-svg-pageant-corner-a-history-of-pageantry-in-svg-1951-to-2019/ |archive-date=20 Setyembre 2025 |access-date=10 Disyembre 2022 |website=One News St.Vincent |language=en}}</ref> Hindi sumali ang mga bansang Grenada, Republika ng Tsina, Trinidad, at Tsile matapos na mabigo ang kanilang mga organisasyong pambansa na magdaos ng kompetisyong pambansa o magtalaga ng kandidata.<ref>{{Cite news |date=22 Hulyo 1965 |title=Mis(s) poes |language=nl |pages=3 |work=Amigoe di Curacao |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010462370:mpeg21:p003 |access-date=29 Marso 2023 |via=Delpher}}</ref> == Mga resulta == [[Talaksan:Miss_Universe_1965_Map.PNG|thumb|250x250px|Mga bansa at teritoryong sumali sa Miss Universe 1965 at ang kanilang mga pagkakalagay.]] === Mga pagkakalagay === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Pagkakalagay !Kandidata |- |'''Miss Universe 1965''' | * '''{{flagicon|THA}} [[Thailand|Taylandiya]]''' – '''Apasra Hongsakula<ref name=":5" />''' |- |1st runner-up | * {{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]] – Virpi Miettinen<ref name=":5" /> |- |2nd runner-up | * {{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] – Sue Downey<ref name=":5" /> |- |3rd runner-up | * {{flagicon|SWE}} [[Suwesya]] – Ingrid Norman<ref name=":5" /> |- |4th runner-up | * {{flagicon|NED}} [[Netherlands|Olanda]] – Anja Schuit<ref name=":5" /> |- |Top 15 | * {{Flagicon image|Flag of Australia (converted).svg}} [[Australia|Australya]] – Pauline Verey<ref name=":6">{{Cite news |date=22 Hulyo 1965 |title=15 girls set for semifinals of beauty contest |language=en |pages=2 |work=Shamokin News-Dispatch |url=https://www.newspapers.com/clip/114445752/shamokin-news-dispatch/ |access-date=11 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> * {{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] – Maria Raquel de Andrade<ref name=":6" /> * {{flagicon|DNK}} [[Dinamarka]] – Jeannette Christjansen<ref name=":6" /> * {{Flagicon image|Flag of Greece (1822-1978).svg}} [[Gresya]] – Aspa Theologitou<ref name=":6" /> * {{flagicon|ISR}} [[Israel]] — Aliza Sedeh<ref name=":6" /> * {{flagicon|CAN}} [[Canada|Kanada]] – Carol Ann Tidey<ref name=":6" /> * {{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]] – María Victoria Ocampo<ref name=":6" /> * {{flagicon|PER}} [[Peru]] – Frieda Holler<ref name=":6" /> * {{Flagicon image|Flag of the Philippines (1936–1985, 1986–1998).svg}} [[Pilipinas]] – Louise Aurelio Vail<ref name=":6" /> * {{Flagicon image|Flag of South Africa (1928-1982).svg}} [[South Africa|Timog Aprika]] – Veronika Prigge<ref name=":6" /> |} === Mga espesyal na parangal === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Parangal !Kandidata |- |Miss Photogenic | * {{flagicon|AUT}} [[Austria|Austrya]] – Karin Schmidt<ref name=":8">{{Cite news |date=22 Hulyo 1965 |title=15 semi-finalists named in contest |language=en |pages=8 |work=The Victoria Advocate |url=https://books.google.com.ph/books?id=wE9IAAAAIBAJ&lpg=PA8&dq=%22Karin%20Schmidt%22&pg=PA8#v=onepage&q=%22Karin%20Schmidt%22&f=false |access-date=1 Oktubre 2025 |via=Google Books}}</ref> |- |Miss Congeniality | * {{flagicon|GER}} [[Kanlurang Alemanya]] – Ingrid Bethke |- |Best National Costume | * {{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] – Sue Downey<ref>{{Cite news |date=21 Hulyo 1965 |title=Wins costume award |language=en |pages=3 |work=Toledo Blade |url=https://news.google.com/newspapers?id=2v1OAAAAIBAJ&sjid=XgEEAAAAIBAJ&pg=7415%2C2884217 |access-date=12 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |} == Kompetisyon == === Pormat ng kompetisyon === Tulad noong [[Miss Universe 1963|1963]], labinlimang mga ''semi-finalist'' lang ang napili at ibinunyag sa paunang kompetisyon na binubuo ng ''swimsuit competition'' at ''evening gown competition''.<ref name=":6" /> Ang labinlimang mga ''semi-finalist'' ay magbibigay ng isang maikling talumpati gamit ang kanilang sariling wika. Pagkatapos nito, lumahok sa ''swimsuit competition'' at ''evening gown competition'' ang mga ''semi-finalist,'' at kalaunan ay napili ang limang pinalista''.<ref name=":5" />'' === Komite sa pagpili === * Roberto de Mendoza – Tagapamahala ng alituntunin sa New York World's Fair * Richard Dinsdale – Ingles na mamamahayag * Philippe Halsman – Latbiyano-Amerikanong litratista * Kazushige Hirasawa – Hapones na mamamahayag * Dong Kingman – Tsino-Amerikanong pintor * Gregory P. Leventis – Direktor ng Greek National Tourist Office sa Estados Unidos * Edilson Cid Varela – Brasilenyong mamamahayag * Earl Wilson – Amerikanong mamamahayag at kolumnista<ref>{{Cite news |date=22 Hulyo 1965 |title=Story of beauty contest |language=en |pages=35 |work=Beaver Country Times |url=https://books.google.com.ph/books?id=lvEuAAAAIBAJ&lpg=PA35&dq=%22Miss%20Universe%22%20judges&pg=PA35#v=onepage&q=%22Miss%20Universe%22%20judges&f=false |access-date=1 Oktubre 2025 |via=Google Books}}</ref> * Gladys Zender – [[Miss Universe 1957]] mula sa Peru == Mga kandidata == Limampu't-anim na kandidata ang lumahok para sa titulo.<ref name=":2" /> {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Bansa/Teritoryo !Kandidata !Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon|group=A|name=A}} !Bayan |- |{{Flagicon image|Flag of the Netherlands Antilles (1959–1986).svg}} [[Aruba]] |{{sortname|Dorinda|Croes|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=21 Mayo 1965 |title=Dorinda Croes Reina di Carnival a bira "Miss Aruba" |language=pap |pages=7 |work=Observador |url=https://dloc.com/AA00011435/00155/images |access-date=12 Disyembre 2022 |via=Digital Library of the Caribbean}}</ref> |24 |Oranjestad |- |{{Flagicon image|Flag of Australia (converted).svg}} [[Australia|Australya]] |{{sortname|Dorinda|Croes|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=10 Hulyo 1965 |title=Melbourne's Moomba Queen |language=en |pages=4 |work=The Canberra Times |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/105760296?searchTerm=Miss%20Universe |access-date=12 Nobyembre 2022 |via=Trove}}</ref> |19 |Dandenong |- |{{flagicon|AUT}} [[Austria|Austrya]] |{{sortname|Karin|Schmidt|nolink=1}}<ref name=":8" /> |22 |Linz |- |{{Flagicon image|Flag of the Bahamas (1964–1973).svg}} [[Bahamas]] |{{sortname|Janet|Thompson|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Whalen |first=Dorothy |date=Disyembre 1965 |title=Miss Bahamas Janet Thompson: Regal entry in Miss Universe pageant |language=en |pages=6–8 |work=Abaco Account |url=http://ufdc.ufl.edu/UF00103462/00017 |access-date=28 Nobyembre 2022 |via=University of Florida Digital Collections}}</ref> |21 |[[Nassau]] |- |{{flagicon|BEL}} [[Belhika]] |{{sortname|Lucy|Nossent|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=11 Enero 2010 |title=Erelijst Miss België |url=https://www.demorgen.be/gs-b5723d4d |archive-url=https://web.archive.org/web/20231027181200/https://www.demorgen.be/nieuws/erelijst-miss-belgie~b5723d4d/?utm_source=link&utm_medium=social&utm_campaign=shared_earned |archive-date=27 Oktubre 2023 |access-date=10 Nobyembre 2022 |website=De Morgen |language=nl-NL}}</ref> |21 |[[Bruselas]] |- |{{flagicon|Venezuela|variant=1930}} [[Venezuela|Beneswela]] |{{sortname|María Auxiliadora|de las Casas|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=24 Oktubre 2013 |title=Fallece a los 71 años María de las Casas, Miss Venezuela 1965 |url=http://www.eluniversal.com/arte-y-entretenimiento/131024/fallece-a-los-71-anos-maria-de-las-casas-miss-venezuela-1965 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140827063223/http://www.eluniversal.com/arte-y-entretenimiento/131024/fallece-a-los-71-anos-maria-de-las-casas-miss-venezuela-1965 |archive-date=27 Agosto 2014 |access-date=12 Disyembre 2022 |website=El Universal |language=en}}</ref> |22 |[[Caracas]] |- |{{flagicon|BMU}} [[Bermuda]] |{{sortname|Elaine|Simons|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=11 Enero 2015 |title=First Miss Bermuda passes away at 67 |url=https://beautypageants.indiatimes.com/others/first-miss-bermuda-passes-away-at-67/articleshow/45840593.cms |access-date=10 Oktubre 2022 |website=The Times of India |language=en |archive-date=10 Oktubre 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221010153721/https://beautypageants.indiatimes.com/others/first-miss-bermuda-passes-away-at-67/articleshow/45840593.cms |url-status=dead }}</ref> |18 |Hamilton |- |{{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] |{{sortname|Maria Raquel|de Andrade|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=26 Enero 2014 |title=Revista J.P: o paradeiro das misses que encantaram o Brasil |url=https://glamurama.uol.com.br/notas/revista-j-p-o-paradeiro-das-misses-que-encantaram-o-brasil/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20221211131245/https://glamurama.uol.com.br/notas/revista-j-p-o-paradeiro-das-misses-que-encantaram-o-brasil/ |archive-date=11 Disyembre 2022 |access-date=11 Disyembre 2022 |website=Glamurama |language=pt-BR |via=Universo Online}}</ref> |20 |[[Rio de Janeiro]] |- |{{Flagicon image|Flag of British Guiana (1955–1966).svg}} [[Guyana|British Guiana]] |{{sortname|Cheryl|Cheong|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=8 Oktubre 2011 |title=Beauty pageants – a look back |url=https://www.stabroeknews.com/2011/10/08/the-scene/beauty-pageants-–-a-look-back/ |access-date=12 Disyembre 2022 |website=Stabroek News |language=en-us}}</ref> |20 |[[Georgetown]] |- |{{flagicon|BOL}} [[Bolivia|Bulibya]] |{{sortname|Patricia|Estensoro|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=29 Hulyo 2017 |title=El título les dio alegrías, trabajo y fama que aún saborean |url=https://eldeber.com.bo/sociales/el-titulo-les-dio-alegrias-trabajo-y-fama-que-aun-saborean_32650 |access-date=19 Disyembre 2022 |website=El Deber |language=es-ES |archive-date=23 Oktubre 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231023090330/https://eldeber.com.bo/sociales/el-titulo-les-dio-alegrias-trabajo-y-fama-que-aun-saborean_32650 |url-status=dead }}</ref> |19 |Tarija |- |{{flagicon|SRI}} [[Sri Lanka|Ceylon]] |{{sortname|Shirlene|de Silva|nolink=1}}<ref name=":1">{{Cite news |date=20 Hulyo 1965 |title=Make-up supervisors at beauty pageant |language=en |pages=2 |work=The Spokesman-Review |url=https://news.google.com/newspapers?id=UFQ0AAAAIBAJ&sjid=6-gDAAAAIBAJ&pg=5725%2C1133887 |access-date=12 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |19 |[[Colombo]] |- |{{flagicon|CRI}} [[Costa Rica]] |{{sortname|Mercedes|Pinagel|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=21 Hulyo 1965 |title=Miss C. Rica desea ser trabajadora social y habla idiomas |language=es |trans-title=Miss C. Rica wants to be a social worker and speaks 4 languages |pages=8 |work=Base de Datos |url=https://prensacr.info/data/5e93ec35445c2c38e4bc6566 |access-date=1 Oktubre 2025 |via=Prensa CR}}</ref> |18 |Guanacaste |- |{{Flagicon image|Flag of the Netherlands Antilles (1959–1986).svg}} [[Curaçao]] |{{sortname|Ninfa|Palm|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=25 Hunyo 1966 |title=Miss Curacao 1966 |language=nl |pages=1 |work=Amigoe di Curacao |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010462947:mpeg21:p001 |access-date=29 Marso 2023 |via=Delpher}}</ref> |23 |Willemstad |- |{{flagicon|DNK}} [[Dinamarka]] |{{sortname|Jeannette|Christjansen|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Fry |first=Naomi |date=11 Hunyo 2021 |title=Julian Casablancas Wants a Better New York |url=https://www.newyorker.com/culture/the-new-yorker-interview/julian-casablancas-wants-a-better-new-york |archive-url=https://web.archive.org/web/20250727074827/https://www.newyorker.com/culture/the-new-yorker-interview/julian-casablancas-wants-a-better-new-york |archive-date=27 Hulyo 2025 |access-date=12 Disyembre 2022 |website=The New Yorker |language=en-US}}</ref> |18 |[[Copenhague]] |- |{{flagicon|ECU}} [[Ecuador|Ekwador]] |{{sortname|Patricia|Ballesteros|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=24 Hulyo 1965 |title=Both cry: We Wuz Robbed |language=en |pages=123 |work=Daily News |url=https://www.newspapers.com/clip/93298985/daily-news/ |access-date=11 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |19 |[[Quito]] |- |{{flagicon|SCO}} [[Scotland|Eskosya]] |{{sortname|Mary|Young|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=7 Hulyo 1965 |title=Miss Scotland in New York |language=en |pages=6 |work=Evening Times |url=https://books.google.com.ph/books?id=EuFAAAAAIBAJ&lpg=PA6&dq=%22Mary%20Young%22%20scotland&pg=PA6#v=onepage&q=%22Mary%20Young%22%20scotland&f=false |access-date=1 Oktubre 2025 |via=Google Books}}</ref> |23 |Bankend |- |{{Flagicon image|Flag of Spain (1945–1977).svg}} [[Espanya]] |{{sortname|Alicia|Borras|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=4 Abril 2016 |title=Alicia Borrás: «Las pasarelas parecen desfiles militares» |url=https://www.abc.es/estilo/gente/abci-alicia-borras-pasarelas-parecen-desfiles-militares-201604040651_noticia.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250430015843/https://www.abc.es/estilo/gente/abci-alicia-borras-pasarelas-parecen-desfiles-militares-201604040651_noticia.html |archive-date=30 Abril 2025 |access-date=11 Disyembre 2022 |website=ABC |language=es}}</ref> |20 |[[Lungsod ng Barcelona|Barcelona]] |- |{{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] |{{sortname|Sue Ann|Downey|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Smith |first=Kelly |date=5 Hunyo 1965 |title=Stunning OSU co-ed is crowned Miss USA |language=en |pages=1 |work=Youngstown Vindicator |url=https://news.google.com/newspapers?id=ki1AAAAAIBAJ&sjid=EFkMAAAAIBAJ&pg=6248%2C1272906 |access-date=11 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |20 |[[Columbus, Ohio|Columbus]] |- |{{flagicon|WAL}} [[Wales|Gales]] |{{sortname|Joan|Boull|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=23 Hulyo 1965 |title=Miss Universe hopeful says hair-do 'tops' |language=en |pages=12 |work=Sarasota Herald-Tribune |url=https://books.google.com.ph/books?id=zSIhAAAAIBAJ&lpg=PA12&dq=Joan%20Boull&pg=PA12#v=onepage&q=Joan%20Boull&f=false |access-date=1 Oktubre 2025 |via=Google Books}}</ref> |18 |[[Cardiff]] |- |{{Flagicon image|Flag of Greece (1822-1978).svg}} [[Gresya]] |{{sortname|Aspa|Theologitou|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=27 Hunyo 1965 |title=Aspa, 21, is crowned Miss Greece |language=en |pages=7 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19650627-1.2.21.12 |access-date=12 Disyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref> |21 |[[Atenas]] |- |{{flagicon|JAM}} [[Jamaica|Hamayka]] |{{sortname|Virginia|Redpath|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=3 Agosto 1965 |title=Prettiest |language=en |pages=5 |work=Washington Afro-American |url=https://books.google.com.ph/books?id=t6UlAAAAIBAJ&lpg=PA5&dq=Virginia%20Redpath&pg=PA5#v=onepage&q=Virginia%20Redpath&f=false |access-date=30 Abril 2025 |via=Google Books}}</ref> |18 |[[Kingston, Jamaica|Kingston]] |- |{{flagicon|JPN}} [[Hapon]] |{{sortname|Mari|Katayama|nolink=1}}<ref name=":9">{{Cite news |date=25 Hulyo 1965 |title=Some beauty queens protest Miss U.S.A.'s nomination |language=en |pages=2 |work=The Spokesman-Review |url=https://books.google.com.ph/books?id=VFQ0AAAAIBAJ&lpg=PA2&dq=%22Miss%20Universe%22%20judges&pg=PA2#v=onepage&q=%22Miss%20Universe%22%20judges&f=false |access-date=1 Oktubre 2025 |via=Google Books}}</ref> |24 |[[Tokyo]] |- |{{Flagicon image|Flag of Hong Kong (1876–1955).svg}} [[Hong Kong]] |{{sortname|Joy|Drake|nolink=1}}<ref name=":0">{{Cite news |date=17 Hulyo 1965 |title=Miss Hong Kong claims Sir Francis as forebear |language=en |pages=2 |work=Sioux City Journal |url=https://www.newspapers.com/clip/30580960/sioux-city-journal/ |access-date=28 Nobyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |21 |Kowloon |- |{{flagicon|IND}} [[Indiya]] |{{sortname|Persis|Khambatta|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=20 Agosto 1998 |title=Persis Khambatta, Movie Actress, 49 |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1998/08/20/arts/persis-khambatta-movie-actress-49.html |access-date=21 Nobyembre 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250430015843/https://www.nytimes.com/1998/08/20/arts/persis-khambatta-movie-actress-49.html |archive-date=30 Abril 2025 |issn=0362-4331}}</ref> |18 |[[Mumbai|Bombay]] |- |{{flagicon|ENG}} [[Inglatera]] |{{sortname|Jennifer|Gurley|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=29 Nobyembre 1964 |title=Lucky Ann! |language=en |pages=7 |work=The People |url=https://www.newspapers.com/clip/107144036/ann-sidney/ |access-date=12 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |20 |Cheshire |- |{{flagicon|IRL}} [[Republika ng Irlanda|Irlanda]] |{{sortname|Anne Elizabeth|Neill|nolink=1}}<ref name=":10">{{Cite news |date=17 Hulyo 1965 |title=Beauty bites birthday cake |language=en |pages=3 |work=The Free Lance-Star |url=https://books.google.com.ph/books?id=pP5NAAAAIBAJ&lpg=PA3&dq=Joan%20Boull&pg=PA3#v=onepage&q=Joan%20Boull&f=false |access-date=1 Oktubre 2025 |via=Google Books}}</ref> |18 |[[Belfast]] |- |{{flagicon|ISL}} [[Iceland|Islandiya]] |{{sortname|Bára|Magnúsdóttir|nolink=1}}<ref name=":3">{{Cite news |date=4 Agosto 1966 |title=Fegurdardrottning og djass-ballerina |language=is |trans-title=Beauty queen and jazz ballerina |pages=26–27; 43 |work=Vikan |url=https://timarit.is/page/4452448?iabr=on |access-date=18 Nobyembre 2022 |via=Tímarit.is}}</ref> |18 |[[Reikiavik]] |- |{{flagicon|ISR}} [[Israel]] |{{sortname|Aliza|Sadeh|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=6 Agosto 1965 |title=A new beauty arrives |language=en |pages=8 |work=⁨⁨B'nai B'rith Messenger |url=https://www.nli.org.il/en/newspapers/bbh/1965/08/06/01/article/38/?srpos=124&e=-------en-20--121--img-txIN%7ctxTI-Miss+Universe-------------1 |access-date=10 Disyembre 2022 |via=National Library of Israel |archive-date=10 Disyembre 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221210025934/https://www.nli.org.il/en/newspapers/bbh/1965/08/06/01/article/38/?srpos=124&e=-------en-20--121--img-txIN%7CtxTI-Miss+Universe-------------1 |url-status=dead }}</ref> |18 |[[Tel-Abib]] |- |{{flagicon|ITA}} [[Italya]] |{{sortname|Erika|Jorger|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=18 Hulyo 1965 |title=Miss Universe contestants nearly mobbed posing for photographers |language=en |pages=4-A |work=Daytona Beach Morning Journal |url=https://news.google.com/newspapers?id=wnwoAAAAIBAJ&sjid=T8kEAAAAIBAJ&pg=2386%2C3410951 |access-date=11 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |23 |[[Milan]] |- |{{flagicon|CAN}} [[Canada|Kanada]] |{{sortname|Carol Ann|Tidey|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Wells |first=Jon |date=23 Pebrero 2013 |title=Miss Dominion '65 at 66 |language=en |work=The Hamilton Spectator |url=https://www.thespec.com/news/hamilton-region/2013/02/23/miss-dominion-65-at-66.html |access-date=11 Disyembre 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250525080048/https://www.thespec.com/news/hamilton-region/miss-dominion-65-at-66/article_55ab02ab-5a41-5984-9fbe-7764268b57ac.html |archive-date=25 Mayo 2025 |issn=1189-9417}}</ref> |18 |Ancaster |- |{{flagicon|GER}} [[Kanlurang Alemanya]] |{{sortname|Ingrid|Bethke|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=18 Mayo 1965 |title=Karin Schütze |language=de |work=Der Spiegel |url=https://www.spiegel.de/politik/karin-schuetze-a-5116a52f-0002-0001-0000-000046272725 |access-date=12 Disyembre 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250226051735/https://www.spiegel.de/politik/karin-schuetze-a-5116a52f-0002-0001-0000-000046272725 |archive-date=26 Pebrero 2025 |issn=2195-1349}}</ref> |23 |[[Berlin]] |- |{{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]] |{{sortname|María Victoria|Ocampo|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=25 Hulyo 1965 |title=A fall during practice |language=en |pages=7 |work=The Jackson Sun |url=https://www.newspapers.com/clip/11022746/the-jackson-sun/ |access-date=11 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |18 |[[Talaan ng mga lungsod sa Colombia|Cartagena]] |- |{{flagicon|CUB}} [[Cuba|Kuba]] |{{sortname|Alina|de Varona|nolink=1}}<ref name=":7" /> |18 |[[Miami, Florida|Miami]] |- |{{flagicon|LUX}} [[Luxembourg|Luksemburgo]] |{{sortname|Marie-Anne|Geisen|nolink=1}} |18 |[[Lungsod ng Luksemburgo]] |- |{{flagicon|MYS}} [[Malaysia]] |{{sortname|Patricia|Augustus|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=4 Agosto 1965 |title=Miss Malaysia at Miami pageant |language=en |pages=12 |work=The Straits Times |url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19650804-1.2.85.6?ST=1&AT=search&k=patricia%20augustus&QT=patricia,augustus&oref=article |access-date=11 Nobyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref> |19 |George Town |- |{{flagicon|MEX}} [[Mehiko]] |{{sortname|Jeanine|Acosta|nolink=1}}<ref name=":4">{{Cite news |date=19 Hulyo 1965 |title=Miss Mexico, Jeanine Acosta, seeks career in film world |language=en |pages=11 |work=Fort Worth Star-Telegram |url=https://www.newspapers.com/clip/59522013/fort-worth-star-telegram/ |access-date=12 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |18 |[[Lungsod ng Mehiko]] |- |{{flagicon|NOR}} [[Noruwega]] |{{sortname|Britt|Aaberg|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=31 Mayo 1965 |title=Miss Norway |language=en |pages=3 |work=Ottawa Citizen |url=https://books.google.com.ph/books?id=y8gyAAAAIBAJ&lpg=PA3&dq=%22Britt%20Aaberg%22&pg=PA3#v=onepage&q=%22Britt%20Aaberg%22&f=false |access-date=1 Oktubre 2025 |via=Google Books}}</ref> |20 |[[Oslo]] |- |{{flagicon|NZL}} [[New Zealand|Nuweba Selandiya]] |{{sortname|Gay Lorraine|Phelps|nolink=1}} |20 |[[Auckland]] |- |{{Flagicon image|USCAR flag of the Ryukyu Islands, 1954 (unofficial).svg}} [[Prepektura ng Okinawa|Okinawa]] |{{sortname|Leiko|Arakaki|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=20 Hulyo 1965 |title=Beauty in search of dad she never met |language=en |pages=11 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19650720-1.2.90.7 |access-date=11 Disyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref> |18 |[[Okinawa]] |- |{{flagicon|NED}} [[Netherlands|Olanda]] |{{sortname|Anja|Schuit|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=22 Hulyo 1965 |title=Among 15 semifinalists |language=en |pages=12 |work=The Californian |url=https://www.newspapers.com/clip/114496155/the-californian/ |access-date=12 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |21 |[[Amsterdam]] |- |{{flagicon|PAN}} [[Panama]] |{{sortname|Sonia Inés|Ríos|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=7 Enero 2015 |title=Estas son las panameñas que participaron de Miss Universo |trans-title=These are the Panamanians who participated in Miss Universe |url=https://www.telemetro.com/noticias/2015/01/07/panamenas-participaron-miss-universo/1656598.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250703033902/https://www.telemetro.com/noticias/2015/01/07/panamenas-participaron-miss-universo/1656598.html |archive-date=3 Hulyo 2025 |access-date=10 Disyembre 2022 |website=Telemetro |language=es-PA}}</ref> |18 |Colón |- |{{flagicon|PRY}} [[Paraguay]] |{{sortname|Stella |Castell|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Coronel |first=Raul |date=15 Oktubre 2021 |title=Te presentamos a todas nuestras representantes en Miss Universe |url=http://www.epa.com.py/2021/10/15/te-presentamos-a-todas-nuestras-representantes-en-miss-universe/ |access-date=11 Nobyembre 2022 |website=Epa! |language=es |archive-date=3 Disyembre 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211203234725/http://www.epa.com.py/2021/10/15/te-presentamos-a-todas-nuestras-representantes-en-miss-universe/ |url-status=dead }}</ref> |19 |Gran Chaco |- |{{flagicon|PER}} [[Peru]] |{{sortname|Frieda|Holler|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |first= |date=22 Oktubre 2012 |title=Frieda Holler cuenta su última aventura con “S.O.S. Yo soy el cliente” |url=https://larepublica.pe/cultural/668597-frieda-holler-cuenta-su-ultima-aventura-con-sos-yo-soy-el-cliente/ |access-date=11 Disyembre 2022 |website=La Republica |language=es |archive-date=11 Disyembre 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221211151244/https://larepublica.pe/cultural/668597-frieda-holler-cuenta-su-ultima-aventura-con-sos-yo-soy-el-cliente/ |url-status=dead }}</ref> |20 |[[Lungsod ng Lima|Lima]] |- |{{Flagicon image|Flag of the Philippines (1936–1985, 1986–1998).svg}} [[Pilipinas]] |{{sortname|Louise|Aurelio Vail|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Lo |first=Ricky |date=26 Oktubre 2020 |title=Iloilo bet is Miss Universe Philippines 2020 |url=https://www.philstar.com/headlines/2020/10/26/2052299/iloilo-bet-miss-universe-philippines-2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231212155753/https://www.philstar.com/headlines/2020/10/26/2052299/iloilo-bet-miss-universe-philippines-2020 |archive-date=12 Disyembre 2023 |access-date=21 Nobyembre 2022 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> |18 |[[Lungsod ng Iloilo]] |- |{{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]] |{{sortname|Virpi|Miettinen|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Hopi |first=Anna |date=6 Enero 2021 |title=Virpi Miettinen menetti koko omaisuutensa 1990-luvulla: "Niiden, jotka aiheuttivat sen, pitäisi osata hävetä" |trans-title=Virpi Miettinen lost her entire fortune in the 1990s: "Those who caused it should know how to be ashamed" |url=https://www.iltalehti.fi/viihdeuutiset/a/2fc3c993-a1d1-4db6-9436-fda2653b060f |archive-url=https://web.archive.org/web/20250430015843/https://www.iltalehti.fi/viihdeuutiset/a/2fc3c993-a1d1-4db6-9436-fda2653b060f |archive-date=30 Abril 2025 |access-date=11 Disyembre 2022 |website=Iltalehti |language=fi}}</ref> |19 |[[Helsinki]] |- |{{flagicon|POR}} [[Portugal]] |{{sortname|Maria Do Como|Paraiso Sancho|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=17 Hulyo 1965 |title=Some girls to refrain from wearing swim suits in Miss Universe contest |language=en |pages=10 |work=Gadsden Times |url=https://news.google.com/newspapers?id=8MpGAAAAIBAJ&sjid=-f0MAAAAIBAJ&pg=720%2C1562407 |access-date=5 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |20 |[[Lisboa]] |- |{{Flagicon image|Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg}} [[Pransiya]] |{{sortname|Marie-Thérèse|Tullio|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=19 Hulyo 1965 |title=8-year-old Memphis girl new 'Little Miss U.S.A." |language=en |pages=8 |work=Ocala Star-Banner |url=https://books.google.com.ph/books?id=3GtPAAAAIBAJ&lpg=PA8&dq=Marie-Th%C3%A9r%C3%A8se%20Tullio&pg=PA8#v=onepage&q=Marie-Th%C3%A9r%C3%A8se%20Tullio&f=false |access-date=30 Abril 2025 |via=Google Books}}</ref> |24 |[[Paris]] |- |{{flagicon|Puerto Rico|variant=1952}} [[Puerto Rico]] |{{sortname|Gloria|Cobían|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Valentín Feliciano |first=Javier |date=15 Pebrero 2020 |title=Aquella Reina de 1965... |trans-title=That Queen of 1965... |url=https://prpop.org/2020/02/aquella-reina-de-1965/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240423053802/https://prpop.org/2020/02/aquella-reina-de-1965/ |archive-date=23 Abril 2024 |access-date=11 Disyembre 2022 |website=Fundación Nacional para la Cultura Popular |language=es}}</ref> |19 |Caguas |- |{{flagicon|SWE}} [[Suwesya]] |{{sortname|Ingrid|Norrman|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=24 Hulyo 1965 |title=Miss Universe is among this bevy of global beauties |language=en |pages=1 |work=Youngstown Vindicator |url=https://news.google.com/newspapers?id=_zZAAAAAIBAJ&sjid=CFkMAAAAIBAJ&pg=1708%2C2229662 |access-date=13 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |22 |Tranås |- |{{flagicon|SUI}} [[Suwisa]] |{{sortname|Yvette|Revelly|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=17 Hulyo 1965 |title=Miss Universe contestants bring fascinating array of headware to Miami Beach |language=en |pages=6 |work=The Press-Courier |url=https://books.google.com.ph/books?id=YCRKAAAAIBAJ&lpg=PA6&dq=Yvette%20Revelly&pg=PA6#v=onepage&q=Yvette%20Revelly&f=false |access-date=1 Oktubre 2025 |via=Google Books}}</ref> |18 |Glarus |- |'''{{flagicon|THA}} [[Thailand|Taylandiya]]''' |'''{{sortname|Apasra|Hongsakula}}'''<ref>{{Cite web |last=Ganal |first=FM |date=19 Hunyo 2019 |title=Can you guess how old this Miss Universe beauty queen is? |url=https://www.pep.ph/lifestyle/beauty/144007/miss-universe-1965-then-and-now-a722-20190619 |access-date=11 Disyembre 2022 |website=PEP.ph |language=en}}</ref> |18 |[[Bangkok]] |- |{{Flagicon image|Flag of South Africa (1928-1982).svg}} [[South Africa|Timog Aprika]] |{{sortname|Veronika|Prigge|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=25 Hulyo 1965 |title=Miami Beach |language=en |pages=1 |work=Toledo Blade |url=https://news.google.com/newspapers?id=3v1OAAAAIBAJ&sjid=XgEEAAAAIBAJ&pg=1614%2C3570340 |access-date=12 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |23 |Transvaal |- |{{flagicon|KOR}} [[Timog Korea]] |{{sortname|Eun-ji|Kim|nolink=1}}<ref name=":9" /> |22 |[[Seoul]] |- |{{flagicon|TUN}} [[Tunisya]] |{{sortname|Dolly|Allouche|nolink=1}}<ref name=":10" /> |19 |[[Tunis]] |- |{{flagicon|TUR}} [[Turkiya]] |{{sortname|Nebahat|Çehre|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Salik |first=Rüya |title=Oyunculuk kariyeri yapan 30 Türkiye güzeli |trans-title=30 Turkish beauties who have made acting careers |url=https://www.milliyet.com.tr/molatik/galeri/oyunculuk-kariyeri-yapan-30-turkiye-guzeli-73433/2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221212065948/https://www.milliyet.com.tr/molatik/galeri/oyunculuk-kariyeri-yapan-30-turkiye-guzeli-73433/2 |archive-date=12 Disyembre 2022 |access-date=12 Disyembre 2022 |website=Milliyet |language=tr}}</ref> |21 |Samsun |- |{{flagicon|URY}} [[Uruguay]] |{{sortname|Sonia|Gorbarán|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=21 Hulyo 1965 |title=Good morning |language=en |pages=1 |work=The Cincinnati Enquirer |url=https://www.newspapers.com/clip/105996210/the-cincinnati-enquirer/ |access-date=12 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |18 |[[Montevideo]] |} == Mga tala == {{Notelist}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Panlabas na kawing == * {{Official website|https://www.missuniverse.com}} {{Miss Universe}} [[Kategorya:1965]] fpafav8d76yko9m7843ks3e87rjl97g 0 321123 2238225 2224260 2026-10-31T10:59:37Z Allyriana000 119761 2238225 wikitext text/x-wiki {{Infobox beauty pageant|photo=Margareta Arvidsson, Miss Universe 1966.png|winner='''[[Margareta Arvidsson]]'''|represented={{flagu|Suwesya}}|date=16 Hulyo 1966|presenters={{Hlist|Pat Boone|June Lockhart|Jack Linkletter}}|venue=Miami Beach Auditorium, Miami Beach, [[Florida]], Estados Unidos|broadcaster=[[CBS]]|entrants=58|placements=15|debuts={{Hlist|Guam|Guyana}}|withdraws={{Hlist|Australya|British Guiana|Hong Kong|Mehiko|Portugal|Republikang Dominikano|Tunisya|Uruguay}}|returns={{Hlist|Arhentina|Libano|Maruekos|Singapura|Suriname|Trinidad at Tobago|Tsile}}|congeniality=Elizabeth Sanchez <br> {{flagicon|Netherlands Antilles}} Curaçao<br> Paquita Torres <br> {{flagu|Espanya|1945}}|photogenic=[[Margareta Arvidsson]] <br> {{flagu|Suwesya}}|best national costume=Aviva Israeli <br> {{flagu|Israel}}|before=[[Miss Universe 1965|1965]]|next=[[Miss Universe 1967|1967]]|caption=Margareta Arvidsson}} Ang '''Miss Universe 1966''' ay ang ika-15 edisyon ng [[Miss Universe]] pageant, na ginanap sa Miami Beach Auditorium sa Miami Beach, Florida, Estados Unidos noong 16 Hulyo 1966.<ref>{{Cite news |last=Thompson |first=Ruth |date=25 Hunyo 1966 |title=Logistics a problem as "Miss Universe" pageant nears |language=en |pages=13 |work=The Sentinel |url=https://www.newspapers.com/clip/114448520/the-sentinel/ |access-date=11 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ni [[Apasra Hongsakula]] ng Taylandiya si [[Margareta Arvidsson]] ng Suwesya bilang Miss Universe 1966.<ref>{{Cite news |date=17 Hulyo 1966 |title=Miss Sweden Named Miss Universe |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1966/07/17/archives/miss-sweden-named-miss-universe.html |access-date=14 Disyembre 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241127041809/https://www.nytimes.com/1966/07/17/archives/miss-sweden-named-miss-universe.html |archive-date=27 Nobyembre 2024 |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite news |date=19 Hulyo 1966 |title=Meet Miss Universe– a beauty from Sweden |language=en |pages=7 |work=The Pocono Record |url=https://www.newspapers.com/clip/115138312/the-pocono-record/ |access-date=25 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> Ito ang pangalawang tagumpay ng Suwesya sa kasaysayan ng kompetisyon. Nagtapos bilang ''first runner-up'' si Satu Charlotta Östring ng Pinlandiya, habang nagtapos bilang ''second runner-up'' si Cheranand Savetanand ng Taylandiya.<ref name=":4">{{Cite news |date=18 Hulyo 1966 |title=Miss Universe told work won't be so hard |language=en |pages=2 |work=Pittsburgh Post-Gazette |url=https://news.google.com/newspapers?id=TkkNAAAAIBAJ&sjid=cGwDAAAAIBAJ&pg=7062%2C2554860 |access-date=16 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref><ref>{{Cite news |date=18 Hulyo 1966 |title=Title to blonde |language=en |pages=1 |work=The Canberra Times |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/107882280?searchTerm=%22Miss%20Universe%22 |access-date=3 Enero 2023 |via=Trove}}</ref> Mga kandidata mula sa limampu't-walong bansa at teritoryo ang lumahok sa kompetisyong ito. Pinangunahan ni Jack Linkletter ang kompetisyon, samantalang sina Pat Boone at June Lockhart ang nagbigay ng komentaryo sa buong kompetisyon.<ref>{{Cite news |last=Lavietes |first=Stuart |date=21 Disyembre 2007 |title=Jack Linkletter, Second-Generation TV Host, Dies at 70 |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2007/12/21/arts/television/21linkletter.html |access-date=11 Disyembre 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250426220431/https://www.nytimes.com/2007/12/21/arts/television/21linkletter.html |archive-date=26 Abril 2025 |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |last=McLellan |first=Dennis |date=20 Disyembre 2007 |title=Jack Linkletter: 1937 - 2007 |url=https://www.chicagotribune.com/news/ct-xpm-2007-12-20-0712190859-story.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20221211114338/https://www.chicagotribune.com/news/ct-xpm-2007-12-20-0712190859-story.html |archive-date=11 Disyembre 2022 |access-date=11 Disyembre 2022 |website=Chicago Tribune |language=en}}</ref> Ito ang unang edisyon na ipinalabas sa telebisyon gamit ang ''colorcast''.<ref>{{Cite news |date=15 Hulyo 1966 |title=To host |language=en |pages=18 |work=The Star Press |url=https://www.newspapers.com/clip/21402610/the-star-press/ |access-date=11 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> == Kasaysayan == [[Talaksan:MBCC_WP2.jpg|thumb|Miami Beach Auditorium, ang lokasyon ng Miss Universe 1966|250x250px]] === Pagpili ng mga kandidata === Ang mga kalahok mula sa limampu't-walong mga bansa at teritoryo ay napili upang lumahok sa kompetisyon. Isang kandidata ang nailuklok upang kumatawan sa kanyang bansa/teritoryo matapos maging isang ''runner-up'' sa kanyang kompetisyong pambansa,<ref name=":1">{{Cite news |date=5 Hulyo 1966 |title=Dökk á brún og brá |language=is |pages=5 |work=Morgunblaðið |url=https://timarit.is/page/1376523?iabr=on |access-date=16 Disyembre 2022 |via=Tímarit.is}}</ref> at isang kandidata ang nailuklok upang kumatawan sa kanyang bansa/teritoryo matapos ang pag-urong ng orihinal na kalahok. ==== Mga pagpalit ==== Iniluklok ang ''first runner-up'' ng Miss Dominion of Canada 1966 na si Marjorie Schofield upang kumatawan sa kaniyang bansa matapos magkasakit si Miss Dominion of Canada 1966 Diane Coulter.<ref>{{Cite news |date=5 Hulyo 1966 |title=Miss Dominion of Canada 1966 |language=en |work=The Montreal Gazette |url=https://books.google.com.ph/books?id=_p4tAAAAIBAJ&pg=PA13&dq=%22Diane+Coulter%22+%221966%22&article_id=3614,554134&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwjzwZ3d8rL_AhVmXWwGHUHwAQIQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=%22Diane%20Coulter%22%20%221966%22&f=false |access-date=8 Hunyo 2023 |via=Google Books}}</ref> ==== Mga unang pagsali, pagbalik, at pag-urong sa kompetisyon ==== Unang sumali sa edisyong ito ang mga bansang Guam at Guyana, at bumalik ang mga bansang Libano na huling sumali noong [[Miss Universe 1962|1962]]; Maruekos na huling sumali noong [[Miss Universe 1963|1963]]; at Arhentina, Surinam eat Trinidad at Tobago (bilang Trinidad) na huling sumali noong [[Miss Universe 1964|1964]].<ref name=":42">{{Cite news |date=13 Hulyo 1966 |title=La mas fotogenica...? |language=es |pages=10 |work=El Tiempo |url=https://news.google.com/newspapers?id=vxMfAAAAIBAJ&sjid=CYwEAAAAIBAJ&pg=7530%2C2203386 |access-date=3 Oktubre 2025 |via=Google News Archive}}</ref><ref name=":5">{{Cite news |date=12 Hulyo 1966 |title=Srta. Trinidad |language=es |trans-title=Miss Trinidad |pages=20 |work=El Diario la Prensa |url=https://news.google.com/newspapers?id=Fo1dAAAAIBAJ&sjid=eVwNAAAAIBAJ&pg=1371%2C1242573 |access-date=3 Oktubre 2025 |via=Google News Archive}}</ref> Dapat sanang lalahok si Moomba Queen 1966 Erica McMillan bilang kinatawan ng Australya, ngunit nasawi ito sa isang aksidente.<ref>{{Cite news |date=7 March 1966 |title=Erica McMillan, a 19 year-old private secretary who became a model a month ago, is the Moomba Queen, 1966. |pages=3 |work=The Canberra Times |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/105890214?searchTerm=%22Erica%20McMillan%22 |access-date=13 August 2025 |via=Trove}}</ref><ref>{{Cite news |date=2 May 1966 |title=Moomba Queen dies in smash |language=en |pages=9 |work=The Canberra Times |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/131770250?searchTerm=%22Erica%20McMillan%22 |access-date=13 August 2025 |via=Trove}}</ref> Walang ipinadalang kapalit kay McMillan sa kompetisyon. Hindi sumali sina Lily Chiu ng Hong Kong, Zeineb Lamine ng Tunisya at Susana Regeden ng Uruguay dahil sa hindi isiniwalat na dahilan. Hindi sumali ang British Guiana matapos nitong lumaya sa [[United Kingdom|Reyno Unido]] bilang bansang Guyana. Hindi sumali ang mga bansang Mehiko, Portugal, at Republikang Dominikano matapos na mabigo ang kanilang mga organisasyong pambansa na magdaos ng kompetisyong pambansa o magtalaga ng kalahok. Hindi sumali sina Danira Miralda Buines ng Honduras at Anna Ellis ng San Vicente dahil sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref>{{Cite web |last=Gámez |first=Sabino |date=25 Abril 2008 |title=El Miss Honduras, una historia que contar |trans-title=Miss Honduras, a story to tell |url=https://www.laprensa.hn/espectaculos/el-miss-honduras-una-historia-que-contar-ATLP695720 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250123044725/https://www.laprensa.hn/espectaculos/el-miss-honduras-una-historia-que-contar-ATLP695720 |archive-date=23 Enero 2025 |access-date=3 Oktubre 2025 |website=La Prensa |language=es-HN}}</ref><ref>{{Cite web |last= |date=9 October 2022 |title=A history of pageantry in SVG 1951 to 2019 |url=https://onenewsstvincent.com/2022/10/09/one-news-svg-pageant-corner-a-history-of-pageantry-in-svg-1951-to-2019/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241207110812/https://onenewsstvincent.com/2022/10/09/one-news-svg-pageant-corner-a-history-of-pageantry-in-svg-1951-to-2019/ |archive-date=7 Disyembre 2024 |access-date=3 Oktubre 2025 |website=One News St.Vincent |language=en}}</ref> == Mga resulta == [[File:Miss_Universe_1966_Map.PNG|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Miss_Universe_1966_Map.PNG|thumb|250x250px|Mga bansa at teritoryong sumali sa Miss Universe 1966 at ang kanilang mga pagkakalagay.]] === Mga pagkakalagay === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Pagkakalagay !Kandidata |- |'''Miss Universe 1966''' | * '''{{flagicon|SWE}} [[Suwesya]]''' – '''[[Margareta Arvidsson]]<ref name=":4" />''' |- |1st runner-up | * {{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]] – Satu Charlotta Östring<ref name=":4" /> |- |2nd runner-up | * {{flagicon|THA}} [[Thailand|Taylandiya]] – Cheranand Savetanand<ref name=":4" /> |- |3rd runner-up | * {{flagicon|IND}} [[Indiya]] – Yasmin Daji<ref name=":4" /> |- |4th runner-up | * {{flagicon|ISR}} [[Israel]] – Aviva Israeli<ref name=":4" /> |- |Top 15 | * {{flagicon|DNK}} [[Dinamarka]] – Gitte Fleinert<ref name=":6">{{Cite news |last=Walsh |first=John F. |date=24 Hulyo 1966 |title=The Walsh Line |language=en |pages=14 |work=Reading Eagle |url=https://books.google.com/books?id=gLIhAAAAIBAJ&dq=miss+universe+1966+15+semifinalists&pg=PA14 |access-date=2 Oktubre 2025 |via=Google Books}}</ref> * {{Flagicon image|Flag of Spain (1945–1977).svg}} [[Espanya]] – Paquita Torres<ref name=":6" /> * {{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] – Maria Remenyi<ref name=":6" /> * {{flagicon|ENG}} [[Inglatera]] – Janice Whiteman<ref name=":6" /> * {{flagicon|GER}} [[Kanlurang Alemanya]] – Marion Heinrich<ref name=":6" /> * {{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]] – Edna Rudd<ref name=":6" /> * {{flagicon|NOR}} [[Noruwega]] – Siri Gro Nilsen<ref name=":6" /> * {{flagicon|NED}} [[Netherlands|Olanda]] – Margo Domen<ref name=":6" /> * {{flagicon|PER}} [[Peru]] – [[Madeline Hartog-Bel]]<ref name=":6" /> * {{Flagicon image|Flag of the Philippines (1936–1985, 1986–1998).svg}} [[Pilipinas]] – Clarinda Soriano<ref name=":6" /> |} === Mga espesyal na parangal === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Parangal !Kandidata |- |Miss Photogenic | * {{flagicon|SWE}} [[Suwesya]] – Margareta Arvidsson<ref>{{Cite news |date=18 Hulyo 1966 |title=Miss Universe likes ranch, lots of kids |language=en |pages=15 |work=Youngstown Vindicator |url=https://news.google.com/newspapers?id=GC9JAAAAIBAJ&sjid=F4QMAAAAIBAJ&pg=2567%2C932609 |access-date=15 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |- |Miss Congeniality | * {{Flagicon image|Flag of the Netherlands Antilles (1959–1986).svg}} [[Curaçao]] – Elizabeth Sanchez<ref>{{Cite news |date=18 Hulyo 1966 |title=Zweedse Miss Heelal |language=nl |pages=1 |work=Amigoe di Curacao |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010462966:mpeg21:p001 |access-date=29 Marso 2023 |via=Delpher}}</ref> * {{Flagicon image|Flag of Spain (1945–1977).svg}} [[Espanya]] – Paquita Torres |- |Best National Costume | * {{flagicon|ISR}} [[Israel]] – Aviva Israeli<ref>{{Cite news |last=Wikler |first=Revy |date=22 Hulyo 1966 |title=Title Elusive, But Israeli Distinguishes Herself |language=en |pages=3 |work=⁨⁨The Indiana Jewish Post and Opinion |url=https://www.nli.org.il/en/newspapers/indianajpost/1966/07/22/01/page/3/?srpos=13&e=------196-en-20--1--img-txIN%7ctxTI-Miss+Universe----1966---------1 |access-date=15 Disyembre 2022 |via=National Library of Israel |archive-date=15 Disyembre 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221215125459/https://www.nli.org.il/en/newspapers/indianajpost/1966/07/22/01/page/3/?srpos=13&e=------196-en-20--1--img-txIN%7CtxTI-Miss+Universe----1966---------1 |url-status=dead }}</ref> |} == Kompetisyon == === Pormat ng kompetisyon === Ilang mga pagbabago sa pormat ng kompetisyon ang ipinatupad ng Miss Universe. Simula sa edisyong ito, imbis na ipinakilala ang labinlimang ''semifinalist'' sa paunang kompetisyon, isa-isang tinawag ang labinlimang ''semifinalist'' sa pangwakas na kompetisyon sa walang partikular na pagkakasunud-sunod. Matapos banggitin ang kanilang bansa, isa-isang nakipanayam ang mga ''semifinalist'' kay Jack Linkletter. Pagkatapos nito, lumahok sa ''swimsuit competition'' at ''evening gown competition'' ang labinlimang ''semfinalist,'' at kalaunan ay napili ang limang pinalista na lumahok sa ''final interview.<ref name=":2" /><ref name=":3">{{Cite news |date=15 Hulyo 1966 |title=Manana se sabra que belleza ha ganado el titulo de Miss Universo |language=es |trans-title=Tomorrow, we will know which beauty has won the Miss Universe title. |pages=33 |work=El Diario la Prensa |url=https://news.google.com/newspapers?id=GY1dAAAAIBAJ&sjid=eVwNAAAAIBAJ&pg=1734%2C1642571 |access-date=15 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref>'' === Komite sa pagpili === * Konde Sigvard Bernadotte – Konde ng Wisborg, dating Prinsipe ng Suwesya * Konde Jean de Beaumont – Pranses na politiko, negosyante, at aristokrata * Anthony Delano – Ingles na manunulat at mamamahayag, ''foreign correspondent'' ng Daily Mirror * Philippe Halsman – Latbiyano-Amerikanong litratista * Dong Kingman – Tsino-Amerikanong pintor<ref>{{Cite news |date=21 Hulyo 1966 |title=It happened last night |pages=30 |work=Sarasota Herald-Tribune |url=https://books.google.com/books?id=3yIhAAAAIBAJ&dq=miss+universe+Dong+Kingman&pg=PA30 |access-date=2 Oktubre 2025 |via=Google Books}}</ref> * Eartha Kitt – Amerikanang mang-aawit<ref>{{Cite news |date=15 Abril 1966 |title=Leukemia unit sponsors Miss Universe contest |language=en |pages=18 |work=St. Petersburg Times |url=https://books.google.com/books?id=p-xRAAAAIBAJ&dq=miss+universe+1966+Eartha+Kitt&pg=PA18 |access-date=2 Oktubre 2025 |via=Google Books}}</ref> * [[Armi Kuusela]] – [[Miss Universe 1952]] mula sa [[Pinlandiya]] * Sukich Nimmanheminda – Embahador ng Taylandiya sa Estados Unidos * Akira Takarada – Hapones na aktor * Edilson Cid Varela – Brasilenyong mamamahayag * Earl Wilson – Amerikanong mamamahayag at kolumnista<ref>{{Cite news |last=Wilson |first=Earl |date=19 Hulyo 1966 |title=Airline strike caused Miss Universe problems |language=en |pages=4 |work=St. Joseph Gazette |url=https://books.google.com/books?id=OwRdAAAAIBAJ&dq=miss+universe+Earl+Wilson&pg=PA4 |access-date=2 Oktubre 2025 |via=Google Books}}</ref> == Mga kandidata == Limampu't-walong kandidata ang lumahok para sa titulo. {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Bansa/Teritoryo !Kandidata !Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon|group=A|name=A}} !Bayan |- |{{flagicon|ARG}} [[Arhentina]] |{{sortname|Elba Beatriz|Baso|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=13 Hulyo 1966 |title=La mas fotogenica...? |language=es |trans-title=The most photogenic...? |pages=10 |work=El Tiempo |url=https://news.google.com/newspapers?id=vxMfAAAAIBAJ&sjid=CYwEAAAAIBAJ&pg=7530%2C2203386 |access-date=15 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |20 |[[Lungsod ng Buenos Aires|Buenos Aires]] |- |{{Flagicon image|Flag of the Netherlands Antilles (1959–1986).svg}} [[Aruba]] |{{sortname|Sandra|Fang|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=15 Hulyo 1966 |title=Charming Miss Sandra |language=en |pages=5 |work=Aruba Esso News |url=https://dloc.com/CA03400001/00702/images/5 |access-date=16 Disyembre 2022 |via=Digital Library of the Caribbean}}</ref> | 18 |San Nicolaas |- |{{flagicon|AUT}} [[Austria|Austrya]] |{{sortname|Renate|Polacek|nolink=1}} |21 |[[Viena]] |- |{{Flagicon image|Flag of the Bahamas (1964–1973).svg}} [[Bahamas]] |{{sortname|Sandra Zoe|Jarrett|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=28 Nobyembre 1966 |title=German gal gets Bahamas crown |language=en |pages=2 |work=The Journal Herald |url=https://www.newspapers.com/clip/63179354/the-journal-herald/ |access-date=12 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |19 |[[Nassau]] |- |{{flagicon|BEL}} [[Belhika]] |{{sortname|Mireille|de Man|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=11 Enero 2010 |title=Erelijst Miss België |trans-title=Miss Belgium Roll of Honor |url=https://www.demorgen.be/gs-b5723d4d |archive-url=https://web.archive.org/web/20231027181200/https://www.demorgen.be/nieuws/erelijst-miss-belgie~b5723d4d/?utm_source=link&utm_medium=social&utm_campaign=shared_earned |archive-date=27 Oktubre 2023 |access-date=12 Disyembre 2022 |website=De Morgen |language=nl-NL}}</ref> |18 |[[Bruselas]] |- |{{flagicon|Venezuela|variant=1930}} [[Venezuela|Beneswela]] |{{sortname|Magally|Castro|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Suárez |first=Orlando |date=27 Hulyo 2022 |title=Misses venezolanas de sangre azul |trans-title=Venezuelan Misses of Blue Blood |url=https://eldiario.com/2022/07/27/misses-venezolanas-de-sangre-azul/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250815131148/https://eldiario.com/2022/07/27/misses-venezolanas-de-sangre-azul/ |archive-date=15 Agosto 2025 |access-date=16 Disyembre 2022 |website=El Diario |language=es}}</ref> |18 |Calabozo |- |{{flagicon|BMU}} [[Bermuda]] |{{sortname|Marie Clarissa|Trott|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=8 Hulyo 1966 |title=Miss Bermuda leaves for Miami |language=en |pages=1 |work=The Bermuda Recorder |url=https://bnl.contentdm.oclc.org/digital/collection/p15212coll1/id/12900/rec/5 |access-date=18 Nobyembre 2022 |via=Bermuda National Library}}</ref> |20 |Hamilton Parish |- |{{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] |{{sortname|Ana Cristina|Ridzi|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Silveira |first=Daniel |date=10 Enero 2015 |title=Morre em Petrópolis Ana Cristina Ridzi, eleita Miss Brasil em 1966 |trans-title=Ana Cristina Ridzi, elected Miss Brazil in 1966, dies in Petrópolis |url=http://g1.globo.com/rio-de-janeiro/noticia/2015/01/morre-em-petropolis-ana-cristina-ridzi-eleita-miss-brasil-em-1966.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20241204101315/https://g1.globo.com/rio-de-janeiro/noticia/2015/01/morre-em-petropolis-ana-cristina-ridzi-eleita-miss-brasil-em-1966.html |archive-date=4 Disyembre 2024 |access-date=24 Nobyembre 2022 |website=G1 |language=pt-br}}</ref> |19 |[[Rio de Janeiro]] |- |{{flagicon|BOL}} [[Bolivia|Bulibya]] |{{sortname|María Elena|Borda|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=29 Hulyo 2017 |title=El título les dio alegrías, trabajo y fama que aún saborean |url=https://eldeber.com.bo/sociales/el-titulo-les-dio-alegrias-trabajo-y-fama-que-aun-saborean_32650 |access-date=19 Disyembre 2022 |website=El Deber |language=es-ES |archive-date=23 Oktubre 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231023090330/https://eldeber.com.bo/sociales/el-titulo-les-dio-alegrias-trabajo-y-fama-que-aun-saborean_32650 |url-status=dead }}</ref> | 20 |[[Santa Cruz de la Sierra]] |- |{{flagicon|SRI}} [[Sri Lanka|Ceylon]] |{{sortname|Lorraine|Roosmalecocq|nolink=1}}<ref name=":8">{{Cite news |date=13 Hulyo 1966 |title=Only 2 beauties measure up |language=en |pages=25–26 |work=Kentucky New Era |url=https://books.google.com.ph/books?id=aOorAAAAIBAJ&lpg=PA25&dq=%22Lorraine%20Roosmalecocq%22&pg=PA25#v=onepage&q=%22Lorraine%20Roosmalecocq%22&f=false |access-date=3 Oktubre 2025 |via=Google Books}}</ref> |20 |[[Colombo]] |- |{{flagicon|CRI}} [[Costa Rica]] |{{sortname|María Virginia|Oreamuno|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=12 Hulyo 1966 |title=Una bella representante al concurso "Miss Universo" |pages=1; 7 |work=La República |url=https://prensacr.info/data/6109b57a445c2c138a928bd9 |url-access=registration |access-date=27 Setyembre 2025 |via=Prensa CR}}</ref> |18 |Cartago |- |{{Flagicon image|Flag of the Netherlands Antilles (1959–1986).svg}} [[Curaçao]] |{{sortname|Elizabeth|Sanchez|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=25 Hunyo 1966 |title=Miss Curacao 1966 |language=nl |pages=1 |work=Amigoe di Curacao |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010462947:mpeg21:p001 |access-date=29 Marso 2023 |via=Delpher}}</ref> |18 |Willemstad |- |{{flagicon|DNK}} [[Dinamarka]] |{{sortname|Gitte|Fleinert|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=17 Hulyo 1966 |title=Miss Denmark: If I win, I'll give the crown away |language=en |pages=9 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19660717-1.2.40.24 |access-date=14 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |18 |[[Copenhague]] |- |{{flagicon|ECU}} [[Ecuador|Ekwador]] |{{sortname|Martha Cecilia|Andrade|nolink=1}} | 22 |[[Quito]] |- |{{flagicon|SCO}} [[Scotland|Eskosya]] |{{sortname|Linda Ann|Lees|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=12 Hulyo 1966 |title=Combing to find the face |language=en |pages=19 |work=Ocala Star-Banner |url=https://books.google.com.ph/books?id=vowxAAAAIBAJ&lpg=PA19&dq=Linda%20Ann%20Lees&pg=PA19#v=onepage&q=Linda%20Ann%20Lees&f=false |access-date=3 Oktubre 2025 |via=Google Books}}</ref> |20 |[[Glasgow]] |- |{{Flagicon image|Flag of Spain (1945–1977).svg}} [[Espanya]] |{{sortname|Paquita|Torres|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=15 Hulyo 2016 |title=Andalucía, la comunidad con más títulos de Miss España |trans-title=Andalusia, the region with the most Miss Spain titles |url=https://www.diariodesevilla.es/wappissima/actualidad/Andalucia-comunidad-titulos-Miss-Espana_0_1044796174.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250127031032/https://www.diariodesevilla.es/wappissima/actualidad/Andalucia-comunidad-titulos-Miss-Espana_0_1044796174.html |archive-date=27 Enero 2025 |access-date=14 Disyembre 2022 |website=Diario de Sevilla |language=es-ES}}</ref> |18 |[[Málaga]] |- |{{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] |{{sortname|Maria|Remenyi|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Byers |first=Bill |date=16 Hunyo 1966 |title='Big title' odds good |language=en |pages=20 |work=The Decatur Daily Review |url=https://www.newspapers.com/clip/8066354/the-decatur-daily-review/ |access-date=11 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |20 |El Cerrito |- |{{flagicon|WAL}} [[Wales|Gales]] |{{sortname|Christine|Evans|nolink=1}}<ref name=":8" /> |22 |[[Cardiff]] |- |{{Flagicon image|Flag of Greece (1822-1978).svg}} [[Gresya]] |{{sortname|Katia|Balafouta|nolink=1}} |21 |[[Atenas]] |- |{{flagicon|GUM}} [[Guam]] |{{sortname|Barbara Jean|Perez|nolink=1}} |20 |Agana |- |{{flagicon|GUY}} [[Guyana]] |{{sortname|Umblita|Van Sluytman|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=26 Abril 2014 |title=Miss Guyana World 1966 -Umblita Van Sluytman |url=https://guyanachronicle.com/2014/04/26/miss-guyana-world-1966-umblita-van-sluytman/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250920135445/https://guyanachronicle.com/2014/04/26/miss-guyana-world-1966-umblita-van-sluytman/ |archive-date=20 Setyembre 2025 |access-date=3 Oktubre 2025 |website=Guyana Chronicle |language=en-US}}</ref> |19 |Charity |- |{{flagicon|JAM}} [[Jamaica|Hamayka]] |{{sortname|Beverly|Savory|nolink=1}} | 22 |[[Kingston, Jamaica|Kingston]] |- |{{flagicon|JPN}} [[Hapon]] |{{sortname|Atsumi|Ikeno|nolink=1}}<ref name=":0">{{Cite news |date=19 Hulyo 1966 |title=Night out a 'gasser' for cuties |language=en |pages=79 |work=The Miami Herald |url=https://www.newspapers.com/clip/114602953/the-miami-herald/ |access-date=14 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |18 |[[Yao, Osaka|Yao]] |- |{{flagicon|IND}} [[Indiya]] |{{sortname|Yasmin|Daji|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=24 Hunyo 2015 |title=From doctors to beauty queens |url=https://beautypageants.indiatimes.com/miss-india/From-doctors-to-beauty-queens/eventshow/47800468.cms |access-date=11 Disyembre 2022 |website=The Times of India |language=en |archive-date=11 Disyembre 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221211153445/https://beautypageants.indiatimes.com/miss-india/From-doctors-to-beauty-queens/eventshow/47800468.cms |url-status=dead }}</ref> |19 |Kanpur |- |{{flagicon|ENG}} [[Inglatera]] |{{sortname|Janice|Whiteman|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=15 Pebrero 2010 |title=Our country’s finest! |url=https://www.dailyecho.co.uk/heritage/5008102.our-countrys-finest/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250124234903/https://www.dailyecho.co.uk/heritage/5008102.our-countrys-finest/ |archive-date=24 Enero 2025 |access-date=15 Disyembre 2022 |website=Daily Echo |language=en}}</ref> |21 |Southampton |- |{{flagicon|IRL}} [[Republika ng Irlanda|Irlanda]] |{{sortname|Gladys Anne|Waller|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Cullen |first=Matthew |date=1 Hulyo 2016 |title=Bailieborough News. June 30th 2016. |url=http://bailieborough.com/bailieborough-news-june-27th-2016/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250422155532/https://bailieborough.com/bailieborough-news-june- |archive-date=22 Abril 2025 |access-date=15 Disyembre 2022 |website=Bailieborough.com}}</ref> |21 |[[Dublin]] |- |{{flagicon|ISL}} [[Iceland|Islandiya]] |{{sortname|Erla|Traustadóttir|nolink=1}}<ref name=":1" /> |22 |Garðabær |- |{{flagicon|ISR}} [[Israel]] |{{sortname|Aviva|Israeli|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=29 Hulyo 1966 |title=Miss Israel: Five languages plus three great dimensions |language=en |pages=3 |work=B'nai B'rith Messenger⁩ |url=https://www.nli.org.il/en/newspapers/bbh/1966/07/29/01/article/20/?srpos=49&e=-------en-20--41--img-txIN%7ctxTI-Miss+Universe-------------1 |access-date=10 Disyembre 2022 |via=National Library of Israel |archive-date=10 Disyembre 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221210024214/https://www.nli.org.il/en/newspapers/bbh/1966/07/29/01/article/20/?srpos=49&e=-------en-20--41--img-txIN%7CtxTI-Miss+Universe-------------1 |url-status=dead }}</ref> |18 |[[Tel-Abib]] |- |{{flagicon|ITA}} [[Italya]] |{{sortname|Paola|Bossalino|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=14 Hulyo 1966 |title=Creo Miss Peru puede ser elegida "Miss Universo" |language=es |trans-title=I think Miss Peru can be elected "Miss Universe" |pages=10 |work=El Diario la Prensa |url=https://news.google.com/newspapers?id=GI1dAAAAIBAJ&sjid=eVwNAAAAIBAJ&pg=6133%2C1452759 |access-date=15 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |20 |[[Roma]] |- |{{flagicon|CAN}} [[Canada|Kanada]] |{{sortname|Marjorie|Schofield|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=12 Hulyo 1966 |title=Reinas de belleza |language=es |trans-title=Beauty queens |pages=20 |work=El Diario la Prensa |url=https://news.google.com/newspapers?id=Fo1dAAAAIBAJ&sjid=eVwNAAAAIBAJ&pg=2279%2C1244711 |access-date=15 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |18 |[[Burlington, Ontario|Burlington]] |- |{{flagicon|GER}} [[Kanlurang Alemanya]] |{{sortname|Marion|Heinrich|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=11 Hulyo 1966 |title=Cool contestant |language=en |pages=5 |work=Daily News |url=https://www.newspapers.com/clip/23083856/daily-news/ |access-date=11 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |19 |Mönchengladbach |- |{{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]] |{{sortname|Edna|Rudd|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=22 Nobyembre 1965 |title=Tolima gano el Reinado |language=es |trans-title=Tolima won the reign |pages=1–6 |work=El Tiempo |url=https://news.google.com/newspapers?id=l3YcAAAAIBAJ&sjid=4mMEAAAAIBAJ&pg=1322%2C3648297 |access-date=15 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |19 |[[Bogotá|Bogota]] |- |{{flagicon|CUB}} [[Cuba|Kuba]] |{{sortname|Lesbia|Murrieta|nolink=1}}<ref name=":7">{{Cite web |last= |date=9 Setyembre 2015 |title=¿Tiene Cuba representante para Miss Universo 2015? |trans-title=Does Cuba have a representative for Miss Universe 2015? |url=https://www.univision.com/estilo-de-vida/belleza/tiene-cuba-representante-para-miss-universo-2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203151631/https://www.univision.com/estilo-de-vida/belleza/tiene-cuba-representante-para-miss-universo-2015 |archive-date=3 Disyembre 2024 |access-date=12 Disyembre 2022 |website=Univision |language=es}}</ref> |20 |[[Miami, Florida|Miami]] |- |{{flagicon|LIB}} [[Lebanon|Libano]] |{{sortname|Yolla|Harb|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=1 Hulyo 1966 |title=This hits the beauty spot |language=en |pages=1 |work=Youngstown Vindicator |url=https://news.google.com/newspapers?id=IAJJAAAAIBAJ&sjid=-oIMAAAAIBAJ&pg=1401%2C3910 |access-date=15 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |18 |[[Beirut]] |- |{{flagicon|LUX}} [[Luxembourg|Luksemburgo]] |{{sortname|Gigi|Antinori|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=11 Hulyo 1966 |title=Beauties in distress |language=en |pages=3 |work=Schenectady Gazette |url=https://books.google.com.ph/books?id=juxQAAAAIBAJ&lpg=PA3&dq=%22Paquita%20Torres%22&pg=PA3#v=onepage&q=%22Paquita%20Torres%22&f=false |access-date=3 Oktubre 2025 |via=Google Books}}</ref> |19 |[[Lungsod ng Luksemburgo]] |- |{{flagicon|MYS}} [[Malaysia]] |{{sortname|Helen|Lee|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=27 Hunyo 1966 |title=Miss Malaysia: A look round the world first... |language=en |pages=7 |work=The Straits Times |url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19660627-1.2.51 |access-date=11 Nobyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref> |18 |[[Ipoh]] |- |{{flagicon|MAR}} [[Maruekos]] |{{sortname|Joëlle|Lesage|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |date=28 Oktubre 1961 |title=Le Maroc sera représenté au concours Miss Univers prévu en Israël |trans-title=Morocco will be represented at the Miss Universe competition planned for Israel |url=https://article19.ma/accueil/archives/147163 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250125104431/https://article19.ma/accueil/archives/147163 |archive-date=25 Enero 2025 |access-date=9 Disyembre 2022 |website=Article19 |language=fr-FR}}</ref> | – |[[Rabat]] |- |{{flagicon|NOR}} [[Noruwega]] |{{sortname|Siri Gro|Nilsen|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=20 Hulyo 1966 |title=Í spegli timans |language=is |trans-title=In the mirror of time |pages=3 |work=Tölublað |url=https://timarit.is/page/3261343?iabr=on |access-date=16 Disyembre 2022 |via=Tímarit.is}}</ref> |21 |[[Oslo]] |- |{{flagicon|NZL}} [[New Zealand|Nuweba Selandiya]] |{{sortname|Heather|Gettings|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=9 Hulyo 1966 |title=Miss Universe beauties |language=en |pages=21 |work=The Tampa Tribune |url=https://www.newspapers.com/clip/21653264/the-tampa-tribune/ |access-date=11 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |20 |[[Auckland]] |- |{{Flagicon image|USCAR flag of the Ryukyu Islands, 1954 (unofficial).svg}} [[Prepektura ng Okinawa|Okinawa]] |{{sortname|Yoneko|Kiyan|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=20 Hulyo 1966 |title=Oriental upset |language=en |pages=5 |work=The Tennessean |url=https://www.newspapers.com/clip/114603807/the-tennessean/ |access-date=14 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |19 |Koza |- |{{flagicon|NED}} [[Netherlands|Olanda]] |{{sortname|Margo|Domen|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=12 Hulyo 1966 |title=Las candidatas a Miss Universo iniciaron desfiles en Miami Beach |language=es |trans-title=Miss Universe candidates began parades in Miami Beach |pages=14 |work=El Tiempo |url=https://news.google.com/newspapers?id=vhMfAAAAIBAJ&sjid=CYwEAAAAIBAJ&pg=7287%2C2074164 |access-date=15 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |24 |[[Ang Haya]] |- |{{flagicon|PAN}} [[Panama]] |{{sortname|Dionisia|Broce|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=7 Enero 2015 |title=Estas son las panameñas que participaron de Miss Universo |trans-title=These are the Panamanians who participated in Miss Universe |url=https://www.telemetro.com/noticias/2015/01/07/panamenas-participaron-miss-universo/1656598.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250703033902/https://www.telemetro.com/noticias/2015/01/07/panamenas-participaron-miss-universo/1656598.html |archive-date=3 Hulyo 2025 |access-date=10 Disyembre 2022 |website=Telemetro |language=es-PA}}</ref> |19 |[[Lungsod ng Panama]] |- |{{flagicon|PRY}} [[Paraguay]] |{{sortname|Mirtha|Martínez|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Coronel |first=Raul |date=15 Oktubre 2021 |title=Te presentamos a todas nuestras representantes en Miss Universe |url=http://www.epa.com.py/2021/10/15/te-presentamos-a-todas-nuestras-representantes-en-miss-universe/ |access-date=11 Nobyembre 2022 |website=Epa! |language=es |archive-date=3 Disyembre 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211203234725/http://www.epa.com.py/2021/10/15/te-presentamos-a-todas-nuestras-representantes-en-miss-universe/ |url-status=dead }}</ref> |18 |Alto Paraguay |- |{{flagicon|PER}} [[Peru]] |{{sortname|Madeleine|Hartog-Bel}}<ref>{{Cite web |last= |first= |date=17 Nobyembre 2021 |title=Madeleine Hartog: el día que una peruana se convirtió en Miss Mundo |trans-title=Madeleine Hartog: The day a Peruvian became Miss World |url=https://peru21.pe/espectaculos/madeleine-hartog-el-dia-que-una-peruana-se-convirtio-en-miss-mundo-concurso-de-belleza-nnsp-noticia/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250126132652/https://peru21.pe/espectaculos/madeleine-hartog-el-dia-que-una-peruana-se-convirtio-en-miss-mundo-concurso-de-belleza-nnsp-noticia/ |archive-date=26 Enero 2025 |access-date=14 Disyembre 2022 |website=Peru21 |language=es}}</ref> |20 |Piura |- |{{Flagicon image|Flag of the Philippines (1936–1985, 1986–1998).svg}} [[Pilipinas]] |{{sortname|Clarinda|Soriano|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Lo |first=Ricky |date=10 Mayo 2001 |title=50 years with the Miss U Pageant |url=https://www.philstar.com/entertainment/2001/05/10/94374/50-years-miss-u-pageant-funfare-ricardo-f-lo |archive-url=https://web.archive.org/web/20250907031218/https://www.philstar.com/entertainment/2001/05/10/94374/50-years-miss-u-pageant-funfare-ricardo-f-lo |archive-date=7 Setyembre 2025 |access-date=25 Nobyembre 2022 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> |20 |[[Bacoor]] |- |{{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]] |{{sortname|Satu|Östring|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=24 Hulyo 2016 |title=Satu ei uskaltanut sirkukseen USA:ssa |trans-title=Satu didn't dare to go to the circus in the USA |url=https://www.hs.fi/ihmiset/art-2000002912191.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250414103306/https://www.hs.fi/ihmisia/art-2000002912191.html |archive-date=14 Abril 2025 |access-date=14 Disyembre 2022 |website=Helsingin Sanomat |language=fi}}</ref> |19 |Tampere |- |{{Flagicon image|Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg}} [[Pransiya]] |{{sortname|Michèle|Boule|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Morana |first=Cecile |date=4 Disyembre 2014 |title=Miss France : quelle région a le plus remporté l'élection? |trans-title=Miss France: Which region won the election the most? |url=https://www.telestar.fr/actu-tv/miss-france/miss-france-quelle-region-a-le-plus-remporte-l-election-60693 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250223060136/https://www.telestar.fr/actu-tv/miss-france/miss-france-quelle-region-a-le-plus-remporte-l-election-60693 |archive-date=23 Pebrero 2025 |access-date=12 Disyembre 2022 |website=Télé Star |language=fr}}</ref> |19 |[[Cannes]] |- |{{flagicon|Puerto Rico|variant=1952}} [[Puerto Rico]] |{{sortname|Carol|Barajadas|nolink=1}}<ref name=":2">{{Cite news |date=13 Hulyo 1966 |title="En Miami me siento en mi casa": Miss Puerto Rico |language=es |trans-title="I feel at home in Miami": Miss Puerto Rico |pages=10 |work=El Diario la Prensa |url=https://news.google.com/newspapers?id=F41dAAAAIBAJ&sjid=eVwNAAAAIBAJ&pg=4987%2C1332570 |access-date=15 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |18 |Santurce |- |{{flagicon|SGP}} [[Singapore|Singapura]] |{{sortname|Margaret|Van Meel|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=13 Hunyo 1966 |title=Margaret wins 'most lovely' girl title |language=en |pages=4 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19660613-1.2.22 |access-date=14 Disyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref> |19 |[[Singapura]] |- |{{Flagicon image|Flag of Suriname (1959–1975).svg}} [[Suriname]] |{{sortname|Joyce|Leysner|nolink=1}} |22 |[[Paramaribo]] |- |'''{{flagicon|SWE}} [[Suwesya]]''' |'''{{sortname|Margareta|Arvidsson}}'''<ref>{{Cite web |date=18 Nobyembre 2014 |title=Conoce a Margareta Arvidsson, Miss Universo 1966 |trans-title=Meet Margareta Arvidsson, Miss Universe 1966 |url=https://www.telemundo.com/entretenimiento/miss-universo-2014/margareta-arvidsson-miss-universo-1966-tmna774821 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241127030825/https://www.telemundo.com/entretenimiento/miss-universo-2014/margareta-arvidsson-miss-universo-1966-tmna774821 |archive-date=27 Nobyembre 2024 |access-date=14 Disyembre 2022 |website=[[Telemundo]] |language=es}}</ref> |18 |Gothenburg |- |{{flagicon|SUI}} [[Suwisa]] |{{sortname|Hedy|Frick|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Manz |first=Ev |date=13 Enero 2016 |title=«Der Club war mein Wohnzimmer» |trans-title=«The club was my living room» |url=https://www.tagesanzeiger.ch/der-club-war-mein-wohnzimmer-910687156301 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241127050434/https://www.tagesanzeiger.ch/der-club-war-mein-wohnzimmer-910687156301 |archive-date=27 Nobyembre 2024 |access-date=14 Disyembre 2022 |website=Tages-Anzeiger |language=de}}</ref> |18 |Schwyz |- |{{flagicon|THA}} [[Thailand|Taylandiya]] |{{sortname|Cheranand|Savetanand|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=28 Nobyembre 2021 |title=จำได้ไหม “เล็ก จีรนันทน์” ตำนานนางงามที่โด่งดัง ดีกรีคุณแม่นักร้องดัง |trans-title=Do you remember Lek Jiranan, the legendary beauty queen who is also a famous singer? |url=https://www.komchadluek.net/entertainment/thai-entertainment/494446 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250125174536/https://www.komchadluek.net/entertainment/thai-entertainment/494446 |archive-date=25 Enero 2025 |access-date=15 Disyembre 2022 |website=Kom Chad Luek |language=th}}</ref> |24 |[[Bangkok]] |- |{{Flagicon image|Flag of South Africa (1928-1982).svg}} [[South Africa|Timog Aprika]] |{{sortname|Lynn|de Jager|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Dawood |first=Zainul |date=25 Mayo 2015 |title=Former model loses home in fire |url=https://www.iol.co.za/news/south-africa/kwazulu-natal/former-model-loses-home-in-fire-1862979 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250816231647/https://iol.co.za/news/south-africa/kwazulu-natal/2015-05-25-former-model-loses-home-in-fire/ |archive-date=16 Agosto 2025 |access-date=14 Disyembre 2022 |website=Independent Online |language=en}}</ref> |19 |[[Pretoria]] |- |{{flagicon|KOR}} [[Timog Korea]] |{{sortname|Gui-hyun|Yoon|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=16 Hunyo 1966 |title=세미녀탄생 미스코리아 선발 |trans-title=Seminyeo's birth, Miss Korea selection |url=https://www.mk.co.kr/news/economy/5384 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251003164700/https://www.mk.co.kr/news/economy/5384 |archive-date=3 Oktubre 2025 |access-date=27 Setyembre 2025 |website=Maeil Business Newspaper |language=ko}}</ref> | 19 |[[Seoul]] |- |{{flagicon|TTO}} [[Trinidad at Tobago]] |{{sortname|Kathleen|Hares|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=12 Hulyo 1966 |title=Srta. Trinidad |language=es |trans-title=Miss Trinidad |pages=20 |work=El Diario la Prensa |url=https://news.google.com/newspapers?id=Fo1dAAAAIBAJ&sjid=eVwNAAAAIBAJ&pg=1371%2C1242573 |access-date=15 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |20 |[[Puerto Espanya]] |- |{{flagicon|CHL}} [[Chile|Tsile]] |{{sortname|Stella|Dunnage|nolink=1}} |20 |Bío Bío |- |{{flagicon|TUR}} [[Turkiya]] |{{sortname|Nilgün|Arslaner|nolink=1}}<ref name=":8" /> |18 |[[Istanbul]] |} == Mga tala == <references group="lower-alpha" responsive="1"></references> == Mga sanggunian == <references responsive="1"></references> == Panlabas na kawing == * {{Official website|https://www.missuniverse.com}} {{Miss Universe}} [[Kategorya:1966]] qlmsxbx9vjayx1m8hyhig2zmcbn0mz0 0 321486 2238090 2211399 2026-10-31T00:35:46Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238090 wikitext text/x-wiki {{Infobox beauty pageant|winner='''Antigone Costanda'''|image=Antigone Costanda.png|caption=Antigone Costanda|represented='''{{flagicon image|Flag of Egypt (1952–1958).svg}} Ehipto'''|date=18 Oktubre 1954|presenters=Eric Morley|entrants=16|placements=6|venue=Lyceum Ballroom, [[Londres]], [[Reino Unido]]|debuts={{Hlist|Belhika|Italya|Turkiya}}|returns=Irlanda|withdraws={{Hlist|Israel|Monako|Noruwega}}|before=[[Miss World 1953|1953]]|next=[[Miss World 1955|1955]]}} Ang '''Miss World 1954''' ay ang ikaapat na edisyon ng Miss World pageant, na ginanap sa Lyceum Ballroom sa Londres, Reyno Unido noong 18 Oktubre 1954. Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ni Denise Perrier ng Pransiya si Antigone Costanda ng [[Ehipto]] bilang Miss World 1954.<ref>{{Cite news |date=20 Oktubre 1954 |title=Meet 'Miss World' |language=en |pages=1 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19541020-1.2.16 |access-date=22 Disyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref> Ito ang kauna-unahang tagumpay ng Ehipto sa kasaysayan ng kompetisyon. Nagtapos bilang first runner-up si Karin Hultman ng Estados Unidos, samantalang nagtapos bilang second runner-up si Efi Mela ng Gresya.<ref>{{Cite news |date=21 Oktubre 1954 |title='Revenge at last' for beauty contest winner |language=en |pages=5 |work=The Courier-Mail |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/50617908?searchTerm=%22Miss%20World%22 |access-date=22 Disyembre 2022 |via=Trove}}</ref> Mga kandidata mula sa labing-anim na bansa at teritoryo ang lumahok sa kompetisyong ito. Pinangunahan ni Eric Morley ang kompetisyon. == Kasaysayan == [[Talaksan:Lyceum_Theatre,_Wellington_St,_London.jpg|thumb|Lyceum Ballroom, ang lokasyon ng Miss World 1954|250x250px]] === Pagpili ng mga kalahok === Ang mga kalahok mula sa labing-anim na mga bansa at teritoryo ay napili upang lumahok sa kompetisyon. Dalawang kandidata ang nailuklok upang kumatawan sa kanyang bansa/teritoryo, at dalawang kandidata ang nailuklok upang kumatawan sa kanilang bansa matapos ang pag-urong ng orihinal na nanalo. ==== Mga pagpalit ==== Iniluklok ang first runner-up ng Miss Italy 1954 na si Cristina Fanton bilang kandidata ng [[Italya]] sa Miss World matapos masangkot sa isang aksidente si Miss Italy 1954 Eugenia Bonino.<ref name=":0">{{Cite news |date=25 Nobyembre 1954 |title=Beauty Contests Now Grim Business In Italy |language=en |pages=8 |work=The Newcastle Sun |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/167649626?searchTerm=%22Miss%20World%22 |access-date=23 Disyembre 2022 |via=Trove}}</ref><ref>{{Cite news |date=13 Oktubre 1954 |title=Miss Italia infortunata sarà sostituita da Cristina Fanton |language=it |trans-title=Injured Miss Italy will be replaced by Cristina Fanton |work=La Stampa |url=http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,3/articleid,0054_01_1954_0244_0003_15945043/ |access-date=20 Abril 2023 |archive-date=20 Abril 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230420145902/http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,3/articleid,0054_01_1954_0244_0003_15945043/ |url-status=dead }}</ref> Iniluklok ang second runner-up ng Miss France 1954 na si Claudine Bleuse matapos na piliin ni Miss France 1954 Monique Lambert na huwag lumipad papuntang Londres upang sumali sa Miss World.<ref>{{Cite news |date=22 Oktubre 1954 |title=No title |language=en |pages=11 |work=Barrier Miner |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/49969968?searchTerm=%22Miss%20World%22 |access-date=23 Disyembre 2022 |via=Trove}}</ref> ==== Mga unang pagsali, pagbalik, at pag-urong ==== Lumahok sa unang pagkakataon ang mga bansang Belhika, Italya, at Turkiya, at bumalik ang bansang Irlanda na huling sumali noong [[Miss World 1952|1952]]. Hindi sumali ang mga bansang [[Israel]], [[Monaco|Monako]], at [[Noruwega]] sa edisyong ito. Hindi sumali si Malka Rozenblat ng Israel matapos malaman ng mga ''pageant organizer'' ng Miss Israel na may asawa si Rozenblat. Bagamat pinapayagan ng Miss World ang mga babaeng may asawa na sumali sa kompetisyon, hindi pinapayagan ng Miss Israel ang mga babaeng may asawa na sumali sa kahit anong internasyonal na kompetisyon. Hindi sumali si Mona Stornes ng Noruwega matapos piliin ang magpakasal sa Amerika.<ref>{{Cite news |date=25 Pebrero 1958 |title=Miss Norway of 1954 files suit for divorce |language=en |pages=2 |work=The Los Angeles Times |url=https://www.newspapers.com/clip/33255285/the-los-angeles-times/ |access-date=7 Oktubre 2022}}</ref><ref>{{Cite news |date=7 Mayo 1954 |title=Blonde is queen |language=en |pages=50 |work=Spokane Daily Chronicle |url=https://news.google.com/newspapers?id=jvNXAAAAIBAJ&sjid=k_YDAAAAIBAJ&pg=5608%2C1944524 |access-date=5 Marso 2024 |via=Google News Archive}}</ref> Hindi sumali ang Monako matapos na mabigo ang kanilang mga organisasyong pambansa na magdaos ng kompetisyong pambansa o magtalaga ng kalahok. Dapat rin sanang lalahok si Seeta Indranie Mahabir ng Kanlurang Indies, ngunit hindi ito nagpatuloy dahil sa kakulangan ng suporta mula sa kanilang pamahalaan. == Mga resulta == [[Talaksan:Miss_World_1954_Map.PNG|thumb|250x250px|Mga bansa at teritoryong sumali sa Miss World 1954 at ang kanilang mga pagkakalagay.]] === Mga pagkakalagay === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Pagkakalagay !Kandidata |- |'''Miss World 1954''' | * '''{{Flagicon image|Flag of Egypt (1952–1958).svg}} [[Ehipto]]''' – '''[[Antigone Costanda]]'''<ref name=":1">{{Cite news |date=19 Oktubre 1954 |title=Miss World |language=nl |pages=2 |work=Het Nieuws: Algemeen Dagblad |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010500744:mpeg21:p002 |access-date=18 Abril 2023 |via=Delpher}}</ref> |- |1st runner-up | * {{Flagicon image|Flag of the United States (1912-1959).svg}} [[Estados Unidos]] – Karin Hultman<ref name=":1" /> |- |2nd runner-up | * {{Flagicon image|Flag of Greece (1822-1978).svg}} [[Gresya]] – Efi Mela<ref name=":1" /> |- |3rd runner-up | * {{Flagicon image|Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg}} [[Pransiya]] – Claudine Bleuse<ref name=":1" /> |- |4th runner-up | * {{flagicon|GER}} [[Alemanya]] – Frauke Walther<ref name=":1" /> |- |5th runner-up | * {{flagicon|DNK}} [[Dinamarka]] – Grete Hoffenblad<ref name=":1" /> |} == Kompetisyon == === Pormat === Pumarada muna ang labing-isang kandidata suot ang kanilang ''evening gown'' sa harapan ng mga hurado. Pagkatapos ay pumarada naman ang labing-isang kandidata sa kanilang mga damit panlangoy. Pagkatapos ng pagrampa sa kanilang mga damit panlangoy, ang na pinalista ang napili upang iparampa muli sa harapan ng mga hurado habang suot ang kanilang mga damit panlangoy.<ref name=":1" /> * Lady Isabel Barnett – Tanyag na personalidad sa telebisyon ng Reyno Unido * Claude Berr – miyembro ng komite ng Miss Europe * Bebe Daniels – Amerikanang aktres * Simon Elwes – Pintor na Ingles * Gracie Fields – Aktres na Ingles * Sir Cedric Hardwicke – ''Stage actor'' na Ingles * Vijaya Lakshmi – ''High commissioner'' ng Indiya sa Londres * Ben Lyon – Amerikanong aktor na naging komedyante sa radyo ng Reyno Unido == Mga kandidata == [[Talaksan:Miss World 1954 04.png|thumb|250x250px|Ilan sa mga kandidata ng Miss World 1954]] Labing-anim na kandidata ang lumahok para sa titulo.<ref>{{Cite news |date=19 Oktubre 1954 |title=Judges' dilemma: Which to pick for 'Miss World' |language=en |pages=2 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Page/straitstimes19541019-1.1.2 |access-date=22 Disyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref><ref>{{Cite news |date=16 Oktubre 1954 |title=Sono tenute sotto chiave le concorrenti a « Miss Mondo» |language=it |trans-title=Competitors in "Miss Mondo" are kept under lock and key |pages=3 |work=La Stampa |url=http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,3/articleid,1594_02_1954_0246_0003_22095157/ |access-date=20 Abril 2023 |archive-date=20 Abril 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230420145858/http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,3/articleid,1594_02_1954_0246_0003_22095157/ |url-status=dead }}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%" !Bansa/Teritoryo !Kandidata !Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon|group=A}} !Bayan |- |{{flagicon|GER}} [[Alemanya]] |Frauke Walther<ref>{{Cite news |date=20 Oktubre 1954 |title=Too much sex appeal |language=en |pages=1 |work=The Sun |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/229222795?searchTerm=%22Miss%20Germany%22 |access-date=23 Disyembre 2022 |via=Trove}}</ref> |19 |[[Düsseldorf]] |- |{{flagicon|BEL}} [[Belhika]] |Nelly Dehem<ref>{{Cite news |date=16 Oktubre 1954 |title=Candidaten uit zestien landen Wie zal „Miss World” voorden? |language=nl |trans-title=Candidates from Sixteen Countries: Who will present “Miss World”? |pages=7 |work=Twentsch dagblad Tubantia |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMHCO02:163750061:mpeg21:p00007 |access-date=18 Abril 2023 |via=Delpher}}</ref> |19 |[[Bruselas]] |- |{{flagicon|SRI}} [[Sri Lanka|Ceylon]] |Jeannette de Jonk<ref>{{Cite news |date=1 Nobyembre 1954 |title=Jeanette is the pick of Ceylon |language=en |pages=6 |work=The Newcastle Sun |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/167650197?searchTerm=%22Miss%20World%22 |access-date=22 Disyembre 2022 |via=Trove}}</ref> |20 |[[Colombo]] |- |{{flagicon|DNK}} [[Dinamarka]] |Grete Hoffenblad<ref name=":2">{{Cite news |date=16 Oktubre 1954 |title=Wereldkampioenschap der schoonheid |language=nl |trans-title=Beauty World Championship |pages=3 |work=Het Parool |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ABCDDD:010834665:mpeg21:p003 |access-date=18 Abril 2023 |via=Delpher}}</ref> |17 |Rødovre |- |'''{{Flagicon image|Flag of Egypt (1952–1958).svg}} [[Ehipto]]''' |'''[[Antigone Costanda]]'''<ref>{{Cite news |date=21 Oktubre 1954 |title='Miss World' receives congratulations |language=en |pages=1 |work=Pittsburgh Post-Gazette |url=https://news.google.com/newspapers?id=vJJRAAAAIBAJ&sjid=CmwDAAAAIBAJ&pg=5182%2C627256 |access-date=5 Marso 2024 |via=Google News Archive}}</ref> |21 |[[Alehandriya]] |- |{{Flagicon image|Flag of the United States (1912-1959).svg}} [[Estados Unidos]] |Karin Hultman<ref>{{Cite news |date=16 Oktubre 1954 |title=Kodak beauty tours London on of Miss World test |language=en |pages=29 |work=Democrat and Chronicle |url=https://www.newspapers.com/clip/37675594/democrat-and-chronicle/ |access-date=23 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |22 |Rochester |- |{{flagicon|GBR}} [[Gran Britanya]] |Patricia Butler |23 |Hoylake |- |{{Flagicon image|Flag of Greece (1822-1978).svg}} [[Gresya]] |Efi Mela<ref name=":2" /> |21 |[[Atenas]] |- |{{flagicon|IRL}} [[Republika ng Irlanda|Irlanda]] |Connie Rodgers<ref name=":2" /> |24 |[[Dublin]] |- |{{flagicon|ITA}} [[Italya]] |Cristina Fanton<ref>{{Cite news |date=15 Oktubre 1954 |title=Cristina Fanton è giunta a Londra per l'elezione di Miss Mondo 1954 |language=it |trans-title=Cristina Fanton has arrived in London for the election of Miss World 1954 |pages=5 |work=La Stampa |url=http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,5/articleid,0054_01_1954_0246_0005_14442478/ |access-date=20 Abril 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230420145900/http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,5/articleid,0054_01_1954_0246_0005_14442478/ |archive-date=20 Abril 2023 |url-status=dead}}</ref> |17 |[[Modena]] |- |{{flagicon|NED}} [[Netherlands|Olanda]] |Conny Harteveld<ref>{{Cite news |date=13 Oktubre 1954 |title=Miss Holland naar Londen |language=nl |trans-title=Miss Holland to London |pages=2 |work=Provinciale Drentsche en Asser courant |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMKB23:001565090:mpeg21:p00002 |access-date=18 Abril 2023 |via=Delpher}}</ref> |22 |Leiden |- |{{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]] |Yvonne de Bruyn<ref>{{Cite web |last=Seppänen |first=Mika |date=14 Hunyo 2013 |title=Entinen Miss Suomi kuoli yllättäen |url=https://www.is.fi/miss-suomi/art-2000000621677.html |access-date=22 Disyembre 2022 |website=Ilta-Sanomat |language=fi}}</ref> |19 |[[Helsinki]] |- |{{Flagicon image|Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg}} [[Pransiya]] |Claudine Bleuse<ref>{{Cite news |date=25 Oktubre 1954 |title=She was France's first selection |language=en |pages=12 |work=The Newcastle Sun |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/167646111?searchTerm=%22Miss%20World%22 |access-date=22 Oktubre 2022 |via=Trove}}</ref> |16 |Villeconin |- |{{flagicon|SWE}} [[Suwesya]] |Margareta Westling<ref>{{Cite news |date=19 Oktubre 1954 |title=Teenagers seek title |language=en |pages=10 |work=The Herald |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/243434832?searchTerm=%22Miss%20World%22 |access-date=22 Disyembre 2022 |via=Trove}}</ref> |19 |[[Estokolmo]] |- |{{flagicon|SUI}} [[Suwisa]] |Claudine Chaperon Du Larret<ref name=":2" /> |20 |[[Zürich]] |- |{{flagicon|TUR}} [[Turkiya]] |Sibel Göksel<ref name=":2" /> |18 |[[Istanbul]] |} ==  Mga tala == <references group="lower-alpha" responsive="1"></references> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Panlabas na kawing == * [http://www.missworld.com/ Opisyal na website] {{Miss World}} [[Kategorya:Miss World]] [[Kategorya:1954]] 8g0h8zzihpe7xxvsg2oct4r96kmif6p 0 321653 2238086 2220748 2026-10-30T23:38:42Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238086 wikitext text/x-wiki {{Infobox beauty pageant|caption=Yvonne Ryding|winner='''Yvonne Ryding''' <br> '''{{flagicon|SWE}} [[Suwesya]]'''|congeniality=Jessica Palao <br> {{flagicon|GIB}} [[Gibraltar|Hibraltar]]|best national costume=Juhi Chawla <br> {{flagicon|IND}} [[Indiya]]|photogenic=Garbiñe Abasolo <br> {{ESP}}|date=9 Hulyo 1984|presenters={{Hlist|Bob Barker|Joan Van Ark}}|entrants=81|placements=10|acts={{Hlist|Tom Jones|Miami Sound Machine}}|venue=Jame L. Knight Convention Center, [[Miami, Florida]], [[Estados Unidos]]|broadcaster=[[CBS]]|withdraws={{Hlist|[[Bahamas]]|[[Indonesya]]|[[Sri Lanka]]|Transkei}}|returns={{Hlist|[[Barbados]]|[[Luksemburgo]]|[[Polonya]]|[[Yugoslavia]]|[[Zaire]]}}|before=[[Miss Universe 1983|1983]]|next=[[Miss Universe 1985|1985]]|image=Miss Universe 1984.jpg}} Ang '''Miss Universe 1984''' ay ang ika-33 edisyon ng [[Miss Universe]] pageant, na ginanap sa James L. Knight Convention Center, [[Miami, Florida|Miami]], [[Florida]], [[Estados Unidos]] noong 9 Hulyo 1984.<ref>{{Cite news |last=Turner |first=Steve |date=10 Hulyo 1984 |title=Host city's treatment was different in pageants |language=en |pages=2B |work=Lakeland Ledger |url=https://news.google.com/newspapers?id=_rkwAAAAIBAJ&sjid=evsDAAAAIBAJ&pg=1884%2C3346436 |access-date=15 Abril 2023}}</ref><ref>{{Cite news |date=6 Hulyo 1984 |title=Miss Universe pageant to air live Monday |language=en |pages=13 |work=Harlan Daily Enterprise |url=https://news.google.com/newspapers?id=FcFBAAAAIBAJ&sjid=hqkMAAAAIBAJ&pg=5489%2C4115308 |access-date=22 Nobyembre 2023 |via=Google News Archive}}</ref> Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ni [[Lorraine Downes]] ng Nuweba Selandiya si [[Yvonne Ryding]] ng Suwesya bilang Miss Universe 1984.<ref name=":0">{{Cite news |date=10 Hulyo 1984 |title=Swede, 21, crowned 1984 Miss Universe |language=en |pages=205 |work=The Miami Herald |url=https://www.newspapers.com/clip/78311661/kimberly-in-miss-universe/ |access-date=16 Enero 2023 |via=Newspapers.com}}</ref><ref>{{Cite news |date=10 Hulyo 1984 |title=Miss Universe: Swedish Nurse |language=en |pages=1 |work=Waycross Journal |url=https://news.google.com/newspapers?id=ZlNaAAAAIBAJ&sjid=n0wNAAAAIBAJ&pg=4208%2C828202 |access-date=11 Abril 2023}}</ref> Ito ang ikatlong tagumpay ng Suwesya sa kasaysayan ng kompetisyon. Nagtapos bilang first runner-up si Letitia Snyman ng Timog Aprika, habang nagtapos bilang second runner-up si Carmen María Montiel ng Beneswela.<ref>{{Cite web |last=Diaz-Balart |first=Jose |date=9 Hulyo 1984 |title=Yvonne Ryding, a 21-year-old blue-eyed, blond nurse from Sweden,... |url=https://www.upi.com/Archives/1984/07/09/Yvonne-Ryding-a-21-year-old-blue-eyed-blond-nurse-from-Sweden/2511458193600/ |access-date=7 Abril 2023 |website=UPI |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=10 Hulyo 1984 |title=1984 Miss Universe |language=en |pages=4 |work=Toledo Blade |url=https://news.google.com/newspapers?id=zMw0AAAAIBAJ&sjid=wAIEAAAAIBAJ&pg=6857%2C7537183 |access-date=11 Abril 2023}}</ref> Mga kandidata mula sa 81 bansa at teritoryo ang lumahok sa kompetisyong ito. Pinangunahan ni Bob Barker ang kompetisyon, samantalang si Joan Van Ark ang nagbigay ng komentaryo sa buong kompetisyon.<ref name=":1">{{Cite news |date=9 Hulyo 1984 |title=Sweden wins Miss Universe |language=en |pages=2A |work=Lakeland Ledger |url=https://news.google.com/newspapers?id=_rkwAAAAIBAJ&sjid=evsDAAAAIBAJ&pg=6865%2C3293307 |access-date=15 Abril 2023}}</ref> Nagtanghal sina Tom Jones at ang Miami Sound Machine sa edisyong ito.<ref>{{Cite news |date=11 Hulyo 1984 |title=Miss Universe is Swede and beautiful |language=en |pages=10 |work=New Straits Times |url=https://news.google.com/newspapers?id=B6RUAAAAIBAJ&sjid=6o8DAAAAIBAJ&pg=5109%2C2132123 |access-date=15 Abril 2023}}</ref> Ito rin ang huling edisyon ng Miss Universe sa ilalim ng pamumuno ni Harold Glasser.<ref>{{Cite web |date=21 Marso 1985 |title=Los Angeles County |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1985-03-21-fi-20877-story.html |access-date=11 Abril 2023 |website=Los Angeles Times |language=en-US}}</ref> == Kasaysayan == [[Talaksan:James L. Knight Center Theater - Side View.jpg|thumb|250x250px|James L. Knight Convention Center, ang lokasyon ng Miss Universe 1984]] === Lokasyon at petsa ng kompetisyon === Noong 22 Setyembre 1983, inanunsyo ng Punong Ministro ng Taylandiya na si Prem Tinsulanonda na sumasang-ayon ito na dalhin ang Miss Universe sa Taylandiya upang isulong ang reputasyon ng bansa at kumita ng ''foreign exchange''. Bagama't hindi nagpatuloy ang negosasyon, idinaos kalaunan ang Miss Universe ''pageant'' sa [[Bangkok]] makalipas ang [[Miss Universe 1992|walong taon]].<ref>{{Cite news |date=25 Setyembre 1983 |title=Women's lib advocate protests Miss Universe staging in Thailand |language=en |pages=10 |work=Singapore Monitor |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Page/singmonitor19830925-1.1.10 |access-date=5 Abril 2023 |via=National Library Board}}</ref><ref>{{Cite news |date=25 Setyembre 1983 |title=Thai MP raps beauty contest plan |language=en |pages=2 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Page/straitstimes19830925-1.1.2 |access-date=5 Abril 2023 |via=National Library Board}}</ref> Noong 13 Marso 1984, inanunsyo ang desisyon na gaganapin sa [[Calgary]], [[Alberta]], Kanada ang kompetisyon.<ref name=":2">{{Cite news |date=8 Hulyo 1984 |title=Miami got once-only deal for Miss Universe |language=en |pages=1B–2B |work=Lakeland Ledger |url=https://news.google.com/newspapers?id=_bkwAAAAIBAJ&sjid=evsDAAAAIBAJ&pg=4074%2C2375115 |access-date=15 Abril 2023}}</ref> Pagkatapos ng pag-anunsyo, lumitaw sa mga sumunod araw ang mga isyu sa pagpopondo noong hindi pinayagan ng konseho ng lungsod ang ''tourist bureau'' na maglaan ng permanenteng pondo para sa ''pageant''. Umabot sa isang kasunduan ang konseho ng lungsod at ang ''tourist bureau'' kung saan maaari nilang gamitin ang mga pondo mula sa lungsod ngunit kailangan itong bayaran muli.<ref name=":2" /> Bagamat may mga indikasyon na ang ''pageant'' ay maaaring ilipat sa Miami, Florida dahil sa patuloy na mga isyu sa pananalapi sa huling bahagi ng Abril 1984, nagpatuloy pa rin ang mga negosasyon sa pag-asang matutuloy pa rin sa Calgary ang ''pageant''.<ref name=":2" /><ref>{{Cite news |date=23 Mayo 1984 |title=Southern people |language=en |pages=16 |work=Suffolk News-Herald |url=https://virginiachronicle.com/?a=d&d=SNH19840523.1.16&srpos=9&e=--1984---1984--en-20--1--txt-txIN-%22Miss+Universe%22------- |access-date=16 Abril 2023 |via=Virginia Chronicle}}</ref> Gayunpman, noong 26 Abril, inanunsyo ng pangalawang pangulo ng ''Calgary Tourist and Convention bureau'' na si John Klassen na hindi na magpapatuloy sa Calgary ang ''pageant'' matapos tanggihan ng pangulo ng Miss Universe na si Harold Glasser ang pinal na alok ng ''bureau''.<ref>{{Cite news |last=Priegert |first=Portia |date=26 Abril 1984 |title=City loses Miss Universe pageant |language=en |pages=1 |work=The Calgary Herald |url=https://news.google.com/newspapers?id=rHZkAAAAIBAJ&sjid=8H4NAAAAIBAJ&pg=1510%2C2348036 |access-date=9 Abril 2023}}</ref> Inanunsyo noong 12 Mayo 1984 na ang lungsod ng Miami ang bagong lokasyon kung saan gaganapin ang Miss Universe. === Pagpili ng mga kalahok === Ang mga kalahok mula sa 81 mga bansa at teritoryo ay napili upang lumahok sa kompetisyon. Isang kandidata ang nailuklok matapos ang pag-urong ng orihinal na kalahok. Iniluklok si Zsa Zsa Melodias bilang kinatawan ng Tsipre sa kompetisyon matapos bumitaw si ''Miss Cyprus 1984'' Chrýso Christodoúlou dahil sa hindi isiniwalat na dahilan. Bumalik ang mga bansang Barbados, Luksemburgo, Polonya, Yugoslavia, at Zaire sa edisyong ito. Huling sumali noong [[Miss Universe 1959|1959]] ang Polonya, noong [[Miss Universe 1972|1972]] ang Zaire, noong [[Miss Universe 1976|1976]] ang Luksemburgo, noong [[Miss Universe 1977|1977]] ang Yugoslavia at noong [[Miss Universe 1979|1979]] ang Barbados. Hindi sumali ang mga bansang Bahamas, Indonesya, Sri Lanka, at Transkei sa edisyong ito. Hindi sumali si Pamela Lois Parker ng Bahamas matapos i-boykot ng ''Miss Bahamas Committee'' ang ''pageant'' dahil sa paglahok ng Timog Aprika. Hindi sumali si Nilmini Iddamalgoda ng Sri Lanka dahil nagkaroon ito ng depresyon at pangungulila sa kanyang bayan.<ref>{{Cite news |date=5 Hulyo 1984 |title=Homesick Miss Sri Lanka packs up |language=en |pages=3 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Page/straitstimes19840705-1.1.3 |access-date=6 Abril 2023 |via=National Library Board}}</ref><ref>{{Cite news |date=8 Hulyo 1984 |title=The Miss Universe pageant is 'a lot like running for office' |language=en |pages=3B |work=Lakeland Ledger |url=https://news.google.com/newspapers?id=_bkwAAAAIBAJ&sjid=evsDAAAAIBAJ&pg=6822%2C2381574 |access-date=15 Abril 2023}}</ref> Hindi sumali ang kandidata ng Transkei dahil nabigo itong makakuha ng passport.<ref>{{Cite news |date=10 Hulyo 1984 |title=Swedish nurse captures Miss Universe title |language=en |pages=4 |work=Record-Journal |url=https://books.google.com.ph/books?id=-utHAAAAIBAJ&pg=PA3&dq=%22Miss+Transkei%22&article_id=2257,1829940&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwi-stTDsqf_AhWLEYgKHWTmDxIQ6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=%22Miss%20Transkei%22&f=false |access-date=3 Hunyo 2023 |via=Google Books}}</ref> Muntik nang hindi makasali sina Joanna Karska ng Polonya at Kresinja Borojevic nang ianunsyo ng mga ''city commissioner'' ng Miami na hindi nila papayagan ang mga kandidata mula sa mga bansang komunista upang lumahok sa Miss Universe. Gayunpaman, pinakausapan ni Glasser ang mga ito na payagan pa rin ang mga kandidatang mula sa mga bansang komunista na sumali sa kompetisyon.<ref>{{Cite news |date=24 Mayo 1984 |title=Ugly Rule |language=en |pages=1 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19840524-1.2.11 |access-date=15 Abril 2023 |via=National Library Board}}</ref><ref>{{Cite web |date=23 Mayo 1984 |title=Pageant for the politically pure |url=https://www.newspapers.com/article/the-akron-beacon-journal/122904327/ |access-date=15 Abril 2023 |website=The Akron Beacon Journal |language=en-US |via=Newspapers.com}}</ref> == Mga resulta == === Mga pagkakalagay === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Pagkakalagay !Kandidata |- |'''Miss Universe 1984''' | * '''{{flagicon|SWE}} [[Suwesya]]''' – '''[[Yvonne Ryding]]<ref name=":0" /><ref name=":1" />''' |- |1st runner-up | * {{Flagicon image|Flag of South Africa (1928-1982).svg}} [[South Africa|Timog Aprika]] – Letitia Snyman<ref name=":0" /><ref name=":1" /> |- |2nd runner-up | * {{flagicon|Venezuela|variant=1930}} [[Venezuela|Beneswela]] – Carmen María Montiel<ref name=":0" /><ref name=":1" /> |- |3rd runner-up | * {{Flagicon image|Flag of the Philippines (1936–1985, 1986–1998).svg}} [[Binibining Pilipinas|Pilipinas]] – Desiree Verdadero<ref name=":0" /><ref name=":1" /> |- |4th runner-up | * {{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]] – Susana Caldas<ref name=":0" /><ref name=":1" /> |- |Top 10 | * {{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] – Mai Shanley<ref name=":0" /><ref name=":1" /> * {{flagicon|GUA}} [[Guwatemala]] – [[Ilma Urrutia]]<ref name=":0" /><ref name=":1" /> * {{flagicon|GER}} [[Kanlurang Alemanya]] – Brigitta Berx<ref name=":0" /><ref name=":1" /> * {{flagicon|NED}} [[Netherlands|Olanda]] – Nancy Neede<ref name=":0" /><ref name=":1" /> * {{flagicon|THA}} [[Thailand|Taylandiya]] – Savinee Pakaranang<ref name=":0" /><ref name=":1" /> |} {| class="toccolours" style="float:right" | style="background-color:#FADADD;width:25px;" | |Nagwagi |- | style="background-color:#eadafd;" | |1st runner-up |- | style="background-color:#ccff99;" | |2nd runner-up |- | style="background-color:#d9eefb;" | |3rd runner-up |- | style="background-color:#ffff99;" | |4th runner-up |- | style="background-color:#white;" | |Top 10 |} ==== Mga iskor sa kompetisyon ==== {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Bansa/Teritoryo !Interbyu !Swimsuit !Evening Gown !Katampatan |- style="background-color:#FADADD;" |'''{{flagicon|SWE}} [[Suwesya]]''' |'''9.090 (4)''' |'''9.460 (1)''' |'''9.540 (1)''' |'''9.363 (1)''' |- style="background-color:#eadafd;" |{{Flagicon image|Flag of South Africa (1928-1982).svg}} [[South Africa|Timog Aprika]] |9.100 (3) |8.635 (9) |9.025 (7) |8.920 (5) |- style="background-color:#ccff99;" |{{flagicon|Venezuela|variant=1930}} [[Venezuela|Beneswela]] |9.140 (2) |9.280 (2) |9.285 (2) |9.235 (2) |- style="background-color:#d9eefb;" |{{Flagicon image|Flag of the Philippines (1936–1985, 1986–1998).svg}} [[Binibining Pilipinas|Pilipinas]] |9.050 (5) |9.140 (3) |9.255 (3) |9.148 (3) |- style="background-color:#ffff99;" |{{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]] |9.200 (1) |8.530 (10) |9.220 (4) |8.983 (4) |- |{{flagicon|THA}} [[Thailand|Taylandiya]] |8.610 (6) |9.130 (5) |8.975 (8) |8.905 (6) |- |{{flagicon|NED}} [[Netherlands|Olanda]] |8.555 (8) |8.950 (6) |9.175 (5) |8.893 (7) |- |{{flagicon|GER}} [[Kanlurang Alemanya]] |8.175 (10) |9.140 (3) |9.027 (6) |8.780 (8) |- |{{flagicon|GUA}} [[Guwatemala]] |8.590 (7) |8.820 (7) |8.805 (10) |8.738 (9) |- |{{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] |8.195 (9) |8.670 (8) |8.855 (9) |8.573 (10) |} === Mga espesyal na parangal === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Parangal !Nagwagi |- |Miss Photogenic | * {{flagicon|ESP}} [[Espanya]] – Garbiñe Abasolo<ref>{{Cite news |date=5 Hulyo 1984 |title=Miss Photogenic |language=en |pages=2A |work=Lakeland Ledger |url=https://news.google.com/newspapers?id=-7kwAAAAIBAJ&sjid=evsDAAAAIBAJ&pg=3327%2C1822419 |access-date=15 Abril 2023}}</ref> |- |Miss Congeniality | * {{flagicon|GIB}} [[Gibraltar|Hibraltar]] – Jessica Palao |} ==== Best National Costume ==== {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Pagkakalagay !Kandidata |- |Nagwagi | * {{flagicon|IND}} [[Indiya]] – [[Juhi Chawla]]<ref>{{Cite web |date=14 Mayo 2021 |title=Which Country Has Won the Most National Costume Titles at Miss Universe? |url=https://www.esquiremag.ph/culture/lifestyle/miss-universe-country-most-national-costume-titles-a00203-20210514 |access-date=14 Enero 2023 |website=Esquire |language=en}}</ref> |- |1st runner-up | * {{flagicon|URY}} [[Uruguay|Urugway]] – Yissa Pronzatti |- |2nd runner-up | * {{Flagicon image|Flag of Hong Kong (1876–1955).svg}} [[Hong Kong]] – Joyce Godenzi |} == Kompetisyon == === Pormat ng kompetisyon === Simula sa edisyong ito, mula sa 12 ng mga nakalipas na taon, 10 mga ''semi-finalist'' lang ang napili sa pamamagitan ng paunang kompetisyon at ang mga ''closed-door interview''. Kumalahok sa ''swimsuit competition'' at ''evening gown competition'' ang 10 mga ''semi-finalist,'' at kalaunan ay napili ang limang pinalista na sumabak sa ''question and answer round.''<ref>{{Cite news |date=5 Hulyo 1984 |title="Að lifa lífinu skynsamlega og deyja með bros á vör" |language=is |trans-title="To live life wisely and die with a smile on her face" |pages=3 |work=Morgunblaðið |url=https://timarit.is/page/1595812?iabr=on |access-date=9 Abril 2023 |via=Tímarit.is}}</ref> === Komite sa pagpili === * Constance Towers – Amerikanang aktres * Johnny Yune – Koreano-Amerikanong aktor * Carolina Herrera – Taga-disenyong Benesolana * William Haber * Karen Baldwin – [[Miss Universe 1982]] mula sa Kanada<ref>{{Cite news |date=8 Hulyo 1984 |title=Miss Universe |language=en |volume=94 |pages=8 |work=Farmville Herald |url=https://virginiachronicle.com/?a=d&d=TFH19840708.1.8&srpos=2&e=--1984---1984--en-20--1--txt-txIN-%22Miss+Universe%22------- |access-date=16 Abril 2023 |via=Virginia Chronicle}}</ref> * Ronny Cox – Amerikanong aktor * Lucía Méndez – Mehikanang aktres * Marcus Allen – manlalaro sa [[National Football League|NFL]] * Linda Christian – Mehikanang aktres * Harry Guardino – Amerikanong aktor * Maria Tallchief – Amerikanang ''ballerina'' * Alan Thicke – Amerikanong mangaawit at ''television host'' == Mga kandidata == 81 kandidata ang lumahok para sa titulo. {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Bansa/Teritoryo !Kandidata !Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon}} !Bayan |- |{{flagicon|ARG}} [[Arhentina]] |Leila Elizabeth Adar |19 |[[Lungsod ng Buenos Aires|Buenos Aires]] |- |{{flagicon|ABW}} [[Aruba]] |Jacqueline van Putten<ref>{{Cite news |date=7 Mayo 1984 |title=Oranjestad – Onder grote belangstelling vond aterdagavond de verkiezing plaats van Miss Aruba 1984 waarvoor zich elf kandidaten hadden aangemeld. |language=nl |trans-title=Oranjestad - The election of Miss Aruba 1984 took place on the evening of the day with great interest, for which eleven candidates had registered. |pages=7 |work=Amigoe |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641257:mpeg21:p007 |access-date=4 Abril 2023 |via=Delpher}}</ref> |23 |San Nicolaas |- |{{Flagicon image|Flag of Australia (converted).svg}} [[Australia|Australya]] |Donna Rudrum<ref>{{Cite news |date=29 Hunyo 1984 |title=Romping by the poolside |language=en |pages=3 |work=Romping by the poolside |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Page/straitstimes19840629-1.1.3 |access-date=1 Abril 2023 |via=National Library Board}}</ref> |20 |[[Tasmania]] |- |{{flagicon|AUT}} [[Austria|Austrya]] |Michaela Nussbaumer<ref>{{Cite web |date=2 Abril 2012 |title=Elfter Miss-Austria-Titel im Ländle |url=https://www.vol.at/elfter-miss-austria-titel-im-laendle/3211765 |access-date=29 Disyembre 2022 |website=Vorarlberg Online |language=de}}</ref> |20 |Hörbranz |- |{{flagicon|BRB}} [[Barbados]] |Lisa Worme |19 |Christchurch |- |{{flagicon|BEL}} [[Belhika]] |Brigitte Muyshondt<ref>{{Cite web |date=11 Enero 2010 |title=Erelijst Miss België |url=https://www.demorgen.be/tv-cultuur/erelijst-miss-belgie~b5723d4d/ |access-date=24 Disyembre 2022 |website=De Morgen |language=nl-NL}}</ref> |24 |[[Amberes]] |- |{{flagicon|BLZ}} [[Belize|Belis]] |Lisa Ramirez |20 |Lungsod ng Belis |- |{{flagicon|Venezuela|variant=1930}} [[Venezuela|Beneswela]] |Carmen María Montiel<ref>{{Cite web |last=Allen |first=Virginia |date=23 Agosto 2022 |title=Miss Venezuela 1984, Now a US Conservative, Reflects on Her Country's Decline |url=https://www.dailysignal.com/2022/08/23/miss-venezuela-1984-now-a-us-conservative-reflects-on-her-countrys-decline/ |access-date=5 Pebrero 2023 |website=The Daily Signal |language=en}}</ref> |19 |Maracaibo |- |{{flagicon|BMU}} [[Bermuda]] |Rhonda Wilkinson<ref>{{Cite news |date=10 Hulyo 1984 |title=Swede rules 'Universe' |language=en |pages=1; 8A |work=Ocala Star-Banner |url=https://news.google.com/newspapers?id=2bNPAAAAIBAJ&sjid=OQYEAAAAIBAJ&pg=1797%2C4105565 |access-date=10 Abril 2023}}</ref> |21 |St. George's |- |{{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] |Ana Elisa Flores<ref>{{Cite web |last= |date=29 Setyembre 2022 |title=Conheça a história do Miss Brasil |url=https://www.terra.com.br/diversao/tv/miss-brasil/conheca-a-historia-do-miss-brasil,ae08a161bab6d310VgnCLD200000bbcceb0aRCRD.html |access-date=8 Disyembre 2022 |website=Terra |language=pt-BR}}</ref> |18 |[[São Paulo]] |- |{{flagicon|BOL}} [[Bolivia|Bulibya]] |Lourdes Aponte<ref>{{Cite web |date=29 Hulyo 2017 |title=El título les dio alegrías, trabajo y fama que aún saborean |url=https://eldeber.com.bo/sociales/el-titulo-les-dio-alegrias-trabajo-y-fama-que-aun-saborean_32650 |access-date=19 Disyembre 2022 |website=El Deber |language=es-ES |archive-date=23 Oktubre 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231023090330/https://eldeber.com.bo/sociales/el-titulo-les-dio-alegrias-trabajo-y-fama-que-aun-saborean_32650 |url-status=dead }}</ref> |18 |[[La Paz]] |- |{{Flagicon image|Flag of the Netherlands Antilles (1959–1986).svg}} [[Curaçao]] |Suzanne Verbrugge<ref>{{Cite news |date=14 Mayo 1984 |title=Sponsors dolblij, publiek tevreden |language=nl |trans-title=Sponsors overjoyed, audience satisfied |pages=7 |work=Amigoe |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641263:mpeg21:p007 |access-date=4 Abril 2023 |via=Delpher}}</ref> |19 |Willemstad |- |{{flagicon|DNK}} [[Dinamarka]] |Catharina Clausen |18 |[[Copenhague]] |- |{{flagicon|ECU}} [[Ecuador|Ekwador]] |Leonor Gonzenbach<ref>{{Cite web |last= |first= |date=3 Mayo 2017 |title=Reinas inolvidables |trans-title=Unforgettable queens |url=https://www.eltelegrafo.com.ec/noticias/la/1/reinas-inolvidables |access-date=2 Abril 2023 |website=El Telégrafo |language=es-es}}</ref> |17 |Guayaquil |- |{{flagicon|SLV}} [[El Salvador]] |Ana Lorena Samagoa<ref name=":3">{{Cite news |last=Turner |first=Steve |date=8 Hulyo 1984 |title=A Universe of beauty |language=en |pages=1E, 12E |work=Lakeland Ledger |url=https://news.google.com/newspapers?id=_bkwAAAAIBAJ&sjid=evsDAAAAIBAJ&pg=4844%2C2543492 |access-date=15 Abril 2023}}</ref> |22 |[[San Salvador]] |- |{{flagicon|SCO}} [[Scotland|Eskosya]] |May Monaghan<ref>{{Cite web |last=Boylan |first=Connor |date=7 Hunyo 2017 |title=Miss Scotland beauty Melissa Beattie hopes to win crown 35 years after mum |url=https://www.thescottishsun.co.uk/fabulous/4340124/miss-scotland-melissa-beattie-glasgow-2019-may-monaghan/ |access-date=4 Abril 2023 |website=The Scottish Sun |language=en-gb}}</ref> |23 |[[Glasgow]] |- |{{flagicon|ESP}} [[Espanya]] |Garbiñe Abasolo<ref>{{Cite web |last=Alonso |first=Marita |date=22 Setyembre 2021 |title=Garbiñe Abasolo: “Ser Miss España me enseñó a no creerme nada y a tirar siempre adelante” |trans-title=Garbiñe Abasolo: "Being Miss Spain taught me not to believe anything and to always push forward" |url=https://www.larazon.es/gente/famosos/20210922/gicuhfqxcveyhanc6lyoiaco2e.html |access-date=4 Abril 2023 |website=La Razón |language=es}}</ref> |20 |[[Bilbao]] |- |{{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] |Mai Shanley<ref>{{Cite news |last=Robinson |first=Sherry |date=19 Mayo 1984 |title=Miss USA still pinching herself |language=en |pages=2B |work=Lakeland Ledger |url=https://news.google.com/newspapers?id=MLcwAAAAIBAJ&sjid=sPsDAAAAIBAJ&dq=mai-shanley&pg=6979%2C1420170 |access-date=29 Disyembre 2022}}</ref> |21 |[[New Mexico|Alamogordo]] |- |{{flagicon|FRA}} [[French Guiana]] |Rose Nicole Lony |20 |[[Cayenne]] |- |{{flagicon|WAL}} [[Wales|Gales]] |Jane Riley<ref>{{Cite web |last=Symonds-Yemm |first=Danielle |date=17 Hulyo 2007 |title=US Teen shoots hoops for Wales |url=https://www.southwalesargus.co.uk/news/1551489.us-teen-shoots-hoops-for-wales/ |access-date=4 Abril 2023 |website=South Wales Argus |language=en}}</ref> |21 |[[Newport]] |- |{{flagicon|GMB}} [[Gambia|Gambya]] |Mirabel Carayol<ref>{{Cite web |last=Saliu |first=Yunus S. |date=5 Hulyo 2022 |title=Hon Bah cautions Beauty Pageant’s organiser against pit falls of the past |url=https://thepoint.gm/africa/gambia/headlines/hon-bah-cautions-beauty-pageants-organiser-against-pit-falls-of-the-past |access-date=4 Abril 2023 |website=The Point |language=en-US}}</ref> |19 |[[Banjul]] |- |{{flagicon|GRE}} [[Gresya]] |Peggy Dogani |19 |[[Atenas]] |- |{{flagicon|FRA}} [[Guadalupe (Pransya)|Guadalupe]] |Martine Seremes<ref>{{Cite web |last=Coulibaly |first=Justin |date=4 Agosto 2021 |title=Danitzia Logis élue Miss Univers Guadeloupe 2021 |trans-title=Danitzia Logis elected Miss Universe Guadeloupe 2021 |url=https://www.afrik.com/danitzia-logis-elue-miss-univers-guadeloupe-2021 |access-date=4 Abril 2023 |website=Afrik.com |language=fr-FR}}</ref> |18 |Vieux-Habitants |- |{{flagicon|GUM}} [[Guam]] |Eleanor Benavente Umagat<ref>{{Cite news |date=9 Hulyo 1984 |title=Smiling beauties |language=en |edition=2 |pages=8 |work=Singapore Monitor |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Page/singmonitor19840709-2.1.8 |access-date=6 Abril 2023 |via=National Library Board}}</ref> |18 |Agana |- |{{flagicon|GUA}} [[Guwatemala]] |[[Ilma Urrutia]]<ref>{{Cite web |date=9 Hulyo 2017 |title=1984: Miss Guatemala entre las diez más bellas del mundo |trans-title=1984: Miss Guatemala among the ten most beautiful in the world |url=https://www.prensalibre.com/hemeroteca/miss-guatemala-finalista-en-miss-universo-1984/ |access-date=4 Abril 2023 |website=Prensa Libre |language=es-GT}}</ref> |20 |Jutiapa |- |{{flagicon|JPN}} [[Hapon]] |Megumi Niiyama<ref name=":4">{{Cite news |date=18 Hunyo 1984 |title=Asian beauties |language=en |pages=8 |work=Singapore Monitor |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Page/singmonitor19840618-1.1.8 |access-date=6 Abril 2023 |via=National Library Board}}</ref> |22 |[[Tokyo]] |- |{{flagicon|GIB}} [[Gibraltar|Hibraltar]] |Jessica Palao<ref>{{Cite news |date=22 Hunyo 2016 |title=Queens of beauty |language=en |pages=10 |work=Olive Press Gibraltar Newspaper |url=https://issuu.com/theolivepress/docs/1-32_31999ae3990316/10 |access-date=4 Abril 2023 |via=Issuu}}</ref> |19 |Hibraltar |- |{{Flagicon image|Flag of the Northern Mariana Islands (1976–1989).svg}} [[Hilagang Kapuluang Mariana]] |Porsche Salas |17 |Saipan |- |{{Flagicon image|Flag of Honduras (1949–2022).svg}} [[Honduras]] |Myrtice Hyde<ref>{{Cite web |last=Gámez |first=Sabino |date=25 Abril 2008 |title=El Miss Honduras, una historia que contar |url=https://www.laprensa.hn/espectaculos/el-miss-honduras-una-historia-que-contar-ATLP695720 |access-date=8 Disyembre 2022 |website=La Prensa |language=es-HN}}</ref> |22 |Roatan |- |{{Flagicon image|Flag of Hong Kong (1876–1955).svg}} [[Hong Kong]] |Joyce Godenzi<ref>{{Cite web |last=Yuen |first=Norman |date=22 Nobyembre 2022 |title=10 Miss Hong Kong winners from the 1980s – what are they doing now? |url=https://www.scmp.com/magazines/style/celebrity/article/3200520/10-miss-hong-kongs-1980s-where-are-they-now-joyce-godenzi-marrying-martial-arts-master-sammo-hung |access-date=27 Disyembre 2022 |website=South China Morning Post |language=en}}</ref> |19 |Hong Kong |- |{{flagicon|IND}} [[Indiya]] |[[Juhi Chawla]]<ref>{{Cite web |date=21 Hulyo 2020 |title=Rare pictures of Juhi Chawla from her pageant journey |url=https://beautypageants.indiatimes.com/miss-universe/Rare-pictures-of-Juhi-Chawla-from-her-pageant-journey-/eventshow/77080704.cms |access-date=29 Disyembre 2022 |website=The Times of India |language=en |archive-date=29 Disyembre 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221229011245/https://beautypageants.indiatimes.com/miss-universe/Rare-pictures-of-Juhi-Chawla-from-her-pageant-journey-/eventshow/77080704.cms |url-status=dead }}</ref> |17 |[[Mumbai|Bombay]] |- |{{flagicon|ENG}} [[Inglatera]] |Louise Gray<ref>{{Cite news |date=23 Hunyo 1984 |title=Two beauties team up in Florida |language=en |pages=8 |work=Singapore Monitor |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/singmonitor19840623-1.2.11.7 |access-date=1 Abril 2023 |via=National Library Board}}</ref> |22 |Sheffield |- |{{flagicon|IRL}} [[Republika ng Irlanda|Irlanda]] |Patricia Nolan<ref>{{Cite web |title=Tallaght Beauty Is Miss Ireland 1983 |url=https://www.rte.ie//archives/2018/0826/984828-miss-ireland/ |access-date=2 Abril 2023 |website=RTÉ Archives |language=en}}</ref> |19 |[[Dublin]] |- |{{flagicon|ISR}} [[Israel]] |Sapir Koffmann |19 |Petah Tikva |- |{{flagicon|ITA}} [[Italya]] |Raffaella Baracchi<ref>{{Cite news |date=14 Hunyo 1983 |title=Raffaella eletta miss |language=it |trans-title=Raffaella elected miss |pages=20 |work=Stampa Sera |url=http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,20/articleid,1028_01_1983_0139_0030_22246276/ |access-date=9 Abril 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230409014714/http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,20/articleid,1028_01_1983_0139_0030_22246276/ |archive-date=9 Abril 2023 |url-status=dead}}</ref> |20 |[[Lungsod ng Turin|Turin]] |- |{{flagicon|CAN}} [[Canada|Kanada]] |Cynthia Kereluk<ref>{{Cite web |date=7 Nobyembre 2014 |orig-date=7 Nobyembre 1983 |title=Cynthia Kereluk wins Miss Canada pageant |url=https://www.pressreader.com/canada/edmonton-journal/20141107/281547994175759 |access-date=6 Abril 2023 |website=Edmonton Journal |language=en |via=PressReader}}</ref> |22 |[[Saskatchewan|Saskatoon]] |- |{{flagicon|GER}} [[Kanlurang Alemanya]] |Brigitta Berx<ref>{{Cite web |last=Barth |first=Alexander |date=30 Agosto 2018 |title=Schönheit im Wandel der Zeit |url=https://www.nrz.de/panorama/schoenheit-im-wandel-der-zeit-id215213765.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20220220140509/https://www.nrz.de/panorama/schoenheit-im-wandel-der-zeit-id215213765.html |archive-date=20 Pebrero 2022 |access-date=28 Marso 2023 |website=Neue Ruhr Zeitung |language=de-DE}}</ref> |22 |[[Düsseldorf]] |- |{{flagicon|WSM}} [[Samoa|Kanlurang Samoa]] |Lena Slade<ref>{{Cite web |date=6 Hunyo 2017 |title=S.E.I. injects $2,000 to Think Pink Breast Cancer Appeal |url=https://www.samoaobserver.ws/category/samoa/31619 |access-date=21 Marso 2023 |website=Samoa Observer}}</ref> |21 |[[Apia]] |- |{{flagicon|VGB}} [[Kapuluang Birheng Britaniko]] |Donna Frett<ref>{{Cite book|title=The Virgin Islands Dictionary: A Collection of Words and Phrases so You Could Say It Like We|first=Kareem-Nelson|last=Hull|url=https://books.google.com.ph/books?id=X8ZeDwAAQBAJ&lpg=PT159&ots=-w90Fqlp6o&dq=Barbara%20Stevens%20miss%20british%20virgin%20islands&pg=PT159#v=onepage&q=Barbara%20Stevens%20miss%20british%20virgin%20islands&f=false|date=2018|location=Bloomington, Indiana|publisher=AuthorHouse}}</ref> |20 |East End |- |{{flagicon|VIR}} [[US Virgin Islands|Kapuluang Birhen ng Estados Unidos]] |Patricia Graham |23 |Frederiksted |- |{{flagicon|COK}} [[Kapuluang Cook]] |Margaret Brown |19 |Rarotonga |- |{{flagicon|CYM|variant=old}} [[Kapuluang Kayman]] |Thora Crighton<ref>{{Cite news |date=19 Hunyo 1984 |title=Whale of a good time |language=en |pages=17 |work=Pensacola News Journal |url=https://www.newspapers.com/clip/87882347/tokitae/ |access-date=28 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |22 |George Town |- |{{flagicon|TCA}} [[Kapuluang Turks at Caicos]] |Deborah Lindsey |21 |Grand Turk |- |{{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]] |Susana Caldas<ref>{{Cite web |last=Llanes |first=Heidi |date=14 Nobyembre 2014 |title=Susana Caldas y Sandra Borda, siguen reinando |url=https://www.eluniversal.com.co/viernes/susana-caldas-y-sandra-borda-siguen-reinando-176673-FVEU272878 |access-date=8 Pebrero 2023 |website=El Universal |language=ES-es |archive-date=8 Pebrero 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230208034124/https://www.eluniversal.com.co/viernes/susana-caldas-y-sandra-borda-siguen-reinando-176673-FVEU272878 |url-status=dead }}</ref> |20 |[[Talaan ng mga lungsod sa Colombia|Cartagena]] |- |{{flagicon|CRI}} [[Costa Rica|Kosta Rika]] |Silvia Portilla |19 |[[San José, Costa Rica|San José]] |- |{{flagicon|LIB}} [[Lebanon|Libano]] |Susan El Sayed<ref>{{Cite news |date=4 Hulyo 1984 |title=Sing-along session |language=en |edition=2 |pages=10 |work=Singapore Monitor |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Page/singmonitor19840704-2.1.10 |access-date=6 Abril 2023 |via=National Library Board}}</ref> |22 |[[Beirut]] |- |{{flagicon|ISL}} [[Iceland|Lupangyelo]] |Berglind Johansson<ref>{{Cite news |date=20 Mayo 1984 |title=Er rétt að átta mig á því að titillinn er staðreynd |language=is |trans-title=Is it correct to realize that the title is a fact[?] |pages=2 |work=Morgunblaðið |url=https://timarit.is/page/1593283?iabr=on |access-date=9 Abril 2023 |via=Tímarit.is}}</ref> |18 |[[Reikiavik]] |- |{{flagicon|LUX}} [[Luxembourg|Luksemburgo]] |Romy Bayeri |22 |[[Lungsod ng Luksemburgo]] |- |{{flagicon|MYS}} [[Malaysia]] |Latifah Hamid<ref name=":4" /> |21 |[[Kuala Lumpur]] |- |{{flagicon|MLT}} [[Malta]] |Marisa Sammut<ref>{{Cite news |date=29 Hunyo 1984 |title=Sleeping beauty |language=en |edition=2 |pages=14 |work=Singapore Monitor |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/singmonitor19840629-2.2.12.17 |access-date=1 Abril 2023 |via=National Library Board}}</ref> |18 |Sliema |- |{{flagicon|FRA}} [[Martinika]] |Danielle Clery |17 |Fort-de-France |- |{{flagicon|MEX}} [[Mehiko]] |Elizabeth Broden<ref>{{Cite web |last=Morales |first=Isela |date=9 Nobyembre 2015 |title="Por sus atributos, las mujeres de Sinaloa siempre han destacado en los certámenes" |trans-title="Because of their attributes, the women of Sinaloa have always stood out in the contests" |url=https://www.noroeste.com.mx/entretenimiento/espectaculos/por-sus-atributos-las-mujeres-de-sinaloa-siempre-han-destacado-en-los-certamenes-AFNO370473 |access-date=7 Abril 2023 |website=El Noroeste |language=es-MX}}</ref> |20 |[[Sinaloa]] |- |{{Flagicon image|Flag of South Africa (1928-1982).svg}} [[Namibia|Namibya]] |Petra Harley Peters |20 |[[Windhoek]] |- |{{flagicon|NOR}} [[Noruwega]] |Ingrid Martens<ref>{{Cite web |last=Porter |first=Kyle |date=1 Mayo 2015 |title=A former Miss Norway winner is now caddying on the European Tour |url=https://www.cbssports.com/golf/news/a-former-miss-norway-winner-is-now-caddying-on-the-european-tour/ |access-date=7 Abril 2023 |website=CBS Sports |language=en}}</ref> |19 |[[Oslo]] |- |{{flagicon|NZL}} [[New Zealand|Nuweba Selandiya]] |Tania Clague |18 |[[Auckland]] |- |{{flagicon|NED}} [[Netherlands|Olanda]] |Nancy Neede<ref>{{Cite news |date=28 Hunyo 1984 |title=Nancy Hollands mooiste |language=nl |trans-title=Nancy, Holland's finest |pages=1 |work=Het vrije volk |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010961753:mpeg21:p001 |access-date=4 Abril 2023 |via=Delpher}}</ref> |21 |[[Amsterdam]] |- |{{flagicon|PAN}} [[Panama]] |Cilinia Prada<ref>{{Cite web |last=Concepcion |first=Martha Vanessa |date=4 Marso 2021 |title=Ex Miss Panamá rechaza inclusión de personas trans en el concurso local para Miss Universo. ‘Aceptarlo es grave’, dijo. |url=https://www.midiario.com/farandula/ex-miss-panama-rechaza-inclusion-de-personas-trans-en-el-concurso-local-para-miss-universo-aceptarlo-es-grave-dijo/ |access-date=29 Disyembre 2022 |website=Mi Diario |language=es}}</ref> |19 |[[Lungsod ng Panama]] |- |{{flagicon2|Papua New Guinea}} [[Papua New Guinea|Papuwa Bagong Guniya]] |Patricia Mirisa |20 |[[Port Moresby]] |- |{{flagicon|PRY}} [[Paraguay|Paragway]] |Elena Ortiz<ref>{{Cite web |last=Coronel |first=Raul |date=15 Oktubre 2021 |title=Te presentamos a todas nuestras representantes en Miss Universe |url=http://www.epa.com.py/2021/10/15/te-presentamos-a-todas-nuestras-representantes-en-miss-universe/ |access-date=11 Nobyembre 2022 |website=Epa! |language=es |archive-date=3 Disyembre 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211203234725/http://www.epa.com.py/2021/10/15/te-presentamos-a-todas-nuestras-representantes-en-miss-universe/ |url-status=dead }}</ref> |23 |[[Asuncion]] |- |{{PER}} |Fiorella Ferrari<ref>{{Cite web |last= |first= |date=12 Nobyembre 2017 |title=Miss Perú: las peruanas más bellas de las últimas décadas |url=https://elcomercio.pe/tvmas/farandula/miss-peru-peruanas-bellas-ultimas-decadas-noticia-473145-noticia/ |access-date=11 Nobyembre 2022 |website=El Comercio Perú |language=es}}</ref> |23 |[[Lungsod ng Lima|Lima]] |- |{{Flagicon image|Flag of the Philippines (1936–1985, 1986–1998).svg}} [[Binibining Pilipinas|Pilipinas]] |Desiree Verdadero<ref>{{Cite web |last=Pagulong |first=Charmie Joy |date=4 Agosto 2022 |title=Pia Wurtzbach recalls humble beginnings in Binibini |url=https://www.philstar.com/entertainment/2022/08/04/2200043/pia-wurtzbach-recalls-humble-beginnings-binibini |access-date=8 Pebrero 2023 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> |21 |[[Maynila]] |- |{{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]] |Anna-Liisa Tilus<ref>{{Cite web |last=Ampuja |first=Eetu |date=14 Agosto 2016 |title=Miss Suomi 1984 Anna-Liisa Tilus, 51, edelleen tyrmäävä kaunotar – ”Kiitos hyvien geenien” |trans-title=Miss Finland 1984 Anna-Liisa Tilus, 51, still a stunning beauty - "Thanks to good genes" |url=https://www.is.fi/viihde/art-2000001239642.html |access-date=6 Abril 2023 |website=Ilta-Sanomat |language=fi}}</ref> |19 |[[Helsinki]] |- |{{flagicon|POL}} [[Polonya]] |Joanna Karska<ref>{{Cite web |last=Swiecicka |first=Agnieszka |date=29 Enero 2021 |title=Jedną oskarżono o kradzież korony, inną obrzucono pomidorami i wygwizdano. Wyborom Miss Polonia zawsze towarzyszyły skandale |trans-title=One was accused of stealing a crown, another was pelted with tomatoes and booed. Miss Polonia elections have always been accompanied by scandals |url=https://plejada.pl/newsy/wybory-miss-polonia-to-liczne-skandale-i-wielkie-dramaty/y4041k5 |access-date=6 Abril 2023 |website=Plejada |language=pl}}</ref> |22 |Masovia |- |{{flagicon|Puerto Rico|variant=1952}} [[Puerto Rico|Porto Riko]] |Sandra Beauchamp<ref>{{Cite news |date=7 Hulyo 1984 |title=No title |language=es |pages=25 |work=La Opinion |url=https://books.google.com.ph/books?id=S0tEAAAAIBAJ&lpg=PA25&dq=Sandra%20Beauchamp%20miss%20puerto%20rico&pg=PA25#v=onepage&q=Sandra%20Beauchamp%20miss%20puerto%20rico&f=false |access-date=9 Oktubre 2025 |via=Google Books}}</ref> |18 |Mayagüez |- |{{flagicon|POR}} [[Portugal]] |Maria de Fatima Jardim |21 |[[Lisboa]] |- |{{flagicon|FRA}} [[Pransiya]] |Martine Robine<ref>{{Cite web |last=Binet |first=Pierre-Charles |date=6 Disyembre 2021 |title=Miss France. Qui sont les sept Miss Normandie déjà couronnées ? |trans-title=Miss France. Who are the seven Miss Normandy already crowned? |url=https://www.tendanceouest.com/actualite-391359-miss-france-qui-sont-les-sept-miss-normandie-deja-couronnees |access-date=6 Abril 2023 |website=Tendance Ouest |language=fr}}</ref> |19 |Cabourg |- |{{flagicon|DOM}} [[Republikang Dominikano]] |Sumaya Heinsen<ref>{{Cite web |date=11 Agosto 2006 |title=1981-2006 Reinado de Reinas |trans-title=1981-2006 Reign of Queens |url=https://hoy.com.do/1981-2006-reinado-de-reinas/ |access-date=24 Abril 2023 |website=Hoy Digital |language=es}}</ref> |21 |Puerto Plata |- |{{flagicon|FRA}} [[Réunion]] |Marie Lise Gigan |23 |Saint-Denis |- |{{flagicon|SGP}} [[Singapore|Singapura]] |Violet Lee<ref>{{Cite news |last=Ah Yoke |first=Wong |date=8 Mayo 1984 |title=Not a night of heady glamour |language=en |pages=16 |work=Singapore Monitor |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/singmonitor19840508-1.2.26.2 |access-date=6 Abril 2023 |via=National Library Board}}</ref> |23 |Singapura |- |'''{{flagicon|SWE}} [[Suwesya]]''' |'''[[Yvonne Ryding]]'''<ref>{{Cite news |last=Blomberg |first=Fredrik |date=9 Mayo 2017 |title=1984: Yvonne Ryding blir Miss Universum |language=sv |trans-title=1984: Yvonne Ryding becomes Miss Universe |work=Sveriges Radio |url=https://sverigesradio.se/artikel/6673814 |access-date=11 Abril 2023}}</ref> |21 |Eskilstuna |- |{{flagicon|SUI}} [[Suwisa]] |Silvia Affolter<ref>{{Cite web |last=Renggli |first=Thomas |date=22 Oktubre 2018 |title=Was macht eigentlich Silvia Affolter? |url=https://www.coopzeitung.ch/themen/leute/was-macht-eigentlich/2018/was-macht-eigentlich-silvia-affolter--159134/ |access-date=29 Disyembre 2022 |website=Coopzeitung |language=de}}</ref> |19 |[[Zürich]] |- |{{flagicon|THA}} [[Thailand|Taylandiya]] |Savinee Pakaranang<ref>{{Cite news |date=24 Hunyo 1984 |title=How to horse around... and win! |language=en |pages=16 |work=Singapore Monitor |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Page/singmonitor19840624-1.1.16 |access-date=1 Abril 2023 |via=National Library Board}}</ref> |19 |[[Bangkok]] |- |{{Flagicon image|Flag of South Africa (1928-1982).svg}} [[South Africa|Timog Aprika]] |Letitia Snyman<ref>{{Cite news |date=10 Hulyo 1984 |title=Delighted Miss Universe |language=en |pages=32 |work=The Day |url=https://news.google.com/newspapers?id=qS1SAAAAIBAJ&sjid=AjYNAAAAIBAJ&pg=2955%2C1689581 |access-date=12 Abril 2023}}</ref> |20 |Transvaal |- |{{flagicon|KOR}} [[Timog Korea]] |Lim Mi-sook<ref>{{Cite news |date=20 Hunyo 1984 |title=Say cheese! |language=en |pages=4 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Page/straitstimes19840620-1.1.4 |access-date=6 Abril 2023 |via=National Library Board}}</ref> |21 |[[Seoul]] |- |{{flagicon|TTO}} [[Trinidad at Tobago]] |Gina Marie Tardieu |20 |[[Port of Spain]] |- |{{flagicon|CHL}} [[Chile|Tsile]] |Carol Bähnke |18 |Viña del Mar |- |{{flagicon|CYP}} [[Tsipre]] |Zsa Zsa Melodias |17 |Limassol |- |{{flagicon|TUR}} [[Turkiya]] |Gülçin Ülker<ref>{{Cite web |date=24 Agosto 2018 |title=Çağla Şıkel'den Miss Turkey itirafı! |trans-title=Confession of Miss Turkey by Çağla Şıkel! |url=https://www.hurriyet.com.tr/galeri-cagla-sikelden-miss-turkey-itirafi-40181110/2 |access-date=15 Abril 2023 |website=Hürriyet |language=tr}}</ref> |18 |[[Istanbul]] |- |{{flagicon|URY}} [[Uruguay|Urugway]] |Yissa Pronzatti |18 |[[Montevideo]] |- |{{Flagicon image|Flag of Yugoslavia (1946-1992).svg}} [[Yugoslavia]] |Kresinja Borojevic<ref name=":3" /> |22 |[[Zagreb]] |- |{{Flagicon image|Flag of Zaire (1971–1997).svg}} [[Demokratikong Republika ng Congo|Zaire]] |Lokange Lwali |18 |[[Kinshasa]] |} == Mga tala == {{Notelist}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Panlabas na kawing == * {{Official website|https://www.missuniverse.com}} {{Miss Universe}} [[Kategorya:1984]] ax242qawkponl5ji2xyov106dvg4dcq 0 321673 2238087 2220750 2026-10-30T23:46:08Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238087 wikitext text/x-wiki {{Infobox beauty pageant|winner='''[[Deborah Carthy-Deu]]'''|date=15 Hulyo 1985|presenters={{Hlist|Bob Barker|Joan Van Ark}}|entrants=79|placements=10|congeniality=Lucy Montinola <br> {{flagu|Guam}}|best national costume=Sandra Borda <br> {{flagu|Kolombya}}|photogenic=Brigitte Bergman <br> {{flagu|Olanda}}|acts={{Hlist|John Denver|Clint Holmes}}|venue=James L. Knight Convention Center, [[Miami, Florida]], [[Estados Unidos]]|broadcaster=[[CBS]]|debuts=Dominika|withdraws={{Hlist|Aruba|French Guiana|Guadalupe|Martinika|Namibya|Suwisa|Timog Aprika|Turkiya}}|returns={{Hlist|Bahamas|Hayti|Senegal|Sri Lanka|Tahiti}}|before=[[Miss Universe 1984|1984]]|next=[[Miss Universe 1986|1986]]|represented={{flagicon|Puerto Rico}} Porto Riko|image=Miss Universe 1985.jpg|caption=Deborah Carthy-Deu}}Ang '''Miss Universe 1985''' ay ang ika-34 na edisyon ng [[Miss Universe]] pageant, na ginanap sa James L. Knight Convention Center, Miami, Florida, Estados Unidos noong 15 Hulyo 1985.<ref>{{Cite news |date=15 Hulyo 1985 |title=Baseball, beauties, Stallone make for a busy schedule |language=en |pages=8D |work=Lakeland Ledger |url=https://news.google.com/newspapers?id=1JQsAAAAIBAJ&sjid=0PsDAAAAIBAJ&pg=2776%2C4979485 |access-date=24 Abril 2023}}</ref><ref>{{Cite web |last=Parrott |first=Jennings |date=16 Hulyo 1985 |title=It's All Ernest Fun as Milwaukee Sends In the Clowns |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1985-07-16-mn-7056-story.html |access-date=27 Mayo 2024 |website=Los Angeles Times |language=en-US}}</ref> Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ni [[Yvonne Ryding]] ng Suwesya si [[Deborah Carthy-Deu]] ng Porto Riko bilang Miss Universe 1985.<ref name=":4">{{Cite web |last=Hallifax |first=Jackie |date=16 Hulyo 1985 |title=Miss Puerto Rico Becomes Miss Universe |url=https://apnews.com/article/0b64c6ac9c02fa4298d6479adf84611b |access-date=16 Abril 2023 |website=AP News |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Hallifax |first=Jackie |date=16 Hulyo 1985 |title=Miss Universe crowned Monday |language=en |pages=9 |work=The Marshall News Messenger |url=https://www.newspapers.com/clip/107422100/miss-universe-crowned-monday/ |access-date=16 Enero 2023 |via=Newspapers.com}}</ref> Ito ang ikalawang tagumpay ng Porto Riko sa kasaysayan ng kompetisyon.<ref>{{Cite news |date=16 Hulyo 1985 |title=Puerto Rican is Miss Universe |language=en |volume=63 |pages=2 |work=Suffolk News-Herald |url=https://virginiachronicle.com/?a=d&d=SNH19850716.1.2&srpos=3&e=------198-en-20--1--txt-txIN-%22Miss+Universe%22----1985--- |access-date=24 Abril 2023 |via=Virginia Chronicle}}</ref> Nagtapos bilang first runner-up si Teresa Sánchez ng Espanya, habang nagtapos bilang second runner-up si Benita Mureka ng Zaire.<ref>{{Cite news |date=16 Hulyo 1985 |title=Puerto Rican student is new Miss Universe |language=en |pages=33 |work=The News Journal |url=https://www.newspapers.com/clip/54601883/the-news-journal/ |access-date=16 Enero 2023 |via=Newspapers.com}}</ref><ref>{{Cite news |date=16 Hulyo 1985 |title=Miss Puerto Rico wins new crown |language=en |pages=3 |work=The Bryan Times |url=https://news.google.com/newspapers?id=fSccAAAAIBAJ&sjid=gFcEAAAAIBAJ&pg=6662%2C1308029 |access-date=17 Enero 2023}}</ref> Mga kandidata mula sa pitumpu't-siyam na bansa at teritoryo ang lumahok sa kompetisyong ito. Pinangunahan ni Bob Barker ang kompetisyon, samantalang si Joan Van Ark ang nagbigay ng komentaryo sa buong kompetisyon. Nagtanghal sina John Denver at Clint Holmes sa edisyong ito.<ref name=":4" /> Ito rin ang unang edisyon ng Miss Universe sa ilalim ng pamumuno ni George Honchar, na pumalit kay Harold Glasser noong Marso 1985.<ref>{{Cite web |date=21 Marso 1985 |title=Los Angeles County |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1985-03-21-fi-20877-story.html |access-date=11 Abril 2023 |website=Los Angeles Times |language=en-US}}</ref> == Kasaysayan == [[Talaksan:James_L._Knight_Center_Theater_-_Side_View.jpg|thumb|250x250px|James L. Knight Convention Center, ang lokasyon ng Miss Universe 1985]] === Lokasyon at petsa ng kompetisyon === Pinili muli ng mga ''pageant organizer'' sa dalawang magkasunod na taon ang Miami bilang ''host city'' ng Miss Universe pageant. Naglaan ang lungsod ng $2 milyon para sa pagpopondo ng ''pageant'', ngunit hindi nasisiyahan si Honchar sa hindi umano'y kakulangan ng lokal na suporta para sa pageant, at sinabi niya na iniisip niyang ilipat sa susunod na taon ang kompetisyon sa Espanya, Kanada, [[Cairo]], o sa [[Budapest]].<ref>{{Cite news |date=16 Hulyo 1985 |title=Sorpresivo triunfo de Puerto Rico |language=es |trans-title=Surprise win for Puerto Rico |pages=1C |work=El Tiempo |url=https://news.google.com/newspapers?id=e5IcAAAAIBAJ&sjid=TWIEAAAAIBAJ&pg=1596%2C102700 |access-date=24 Abril 2023}}</ref> === Pagpili ng mga kalahok === Ang mga kalahok mula sa pitumpu't-siyam na mga bansa at teritoryo ay napili upang lumahok sa kompetisyon. ==== Mga unang pagsali, pagbalik, at pag-urong ==== Unang sumali sa edisyong ito ang bansang Dominika at bumalik ang mga bansang Bahamas, Hayti, Senegal, Sri Lanka, at Tahiti. Huling sumali noong [[Miss Universe 1974|1974]] ang Senegal, noong [[Miss Universe 1977|1977]] ang Hayti, noong [[Miss Universe 1981|1981]] ang Tahiti, at huling sumali noong [[Miss Universe 1983|1983]] ang Bahamas at Sri Lanka. Hindi sumali ang mga bansang Aruba, French Guiana, Guadalupe, Martinika, Namibya, Suwisa, Timog Aprika, at Turkiya sa edisyong ito. Hindi sumali ang Aruba matapos matanggalan ng prangkisa ang ''national director'' ng Miss Aruba pageant na si Ronny Brete.<ref>{{Cite news |date=27 Pebrero 1988 |title=Arends gaat Miss-verkiezingen organiseren |language=nl |trans-title=Arends will organize Miss elections |pages=4 |work=Amigoe |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642075:mpeg21:p004 |access-date=25 Abril 2023 |via=Delpher}}</ref> Hindi sumali ang French Guiana, Martinika at Guadalupe dahil simula sa edisyong ito, ipapadala na lamang nila ang kanilang kandidata sa ''Miss France.'' Hindi sumali si Alice Pfeiffer ng Namibya dahil sa hindi isiniwalat na dahilan. Mayroon sanang kandidata mula sa Turkiya na lalahok sa edisyong ito, subalit ito ay nagkaroon ng isang ''emergency'' ''appendectomy'' isang buwan bago ang kompetisyon.<ref>{{Cite news |last=Van Horne |first=Harriet |date=14 Hulyo 1985 |title=Universal beauties |language=en |pages=85 |work=The Morning News |url=https://www.newspapers.com/clip/10863162/the-morning-news/ |access-date=16 Enero 2023 |via=Newspapers.com}}</ref> Hindi sumali ang Suwisa matapos mabigo ang kanilang mga organisasyong pambansa na magdaos ng kompetisyong pambansa o magtalaga ng kalahok. ==== Pagbitiw ni ''Miss South Africa'' ==== Noong Abril 1985, hiniling ng lungsod ng Miami sa Miss Universe Organization na huwag ipadala ang kandidata ng Timog Aprika sa lungsod dahil sa banta ng mga demonstrasyon sa patakaran ng [[Timog Aprika sa ilalim ng apartheid|apartheid sa Timog Aprika]], matapos magsimula ang ''Free South Africa protests'' noong 21 Nobyembre 1984 sa Estados Unidos.<ref>{{Cite news |last=Perl |first=Peter |last2=Barker |first2=Karlyn |date=5 Disyembre 1984 |title=Unions Join Protests of Apartheid |language=en-US |work=Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1984/12/05/unions-join-protests-of-apartheid/c0737abe-464a-4463-bdbf-ed0e756d2340/ |access-date=25 Abril 2023 |issn=0190-8286}}</ref> Nangako ang ''Free South Africa Movement'' na magsasagawa sila ng isang demonstrasyon laban sa Miss Universe kung ipinagpatuloy ng kandidata mula sa Timog Aprika ang kanyang partisipasyon sa kompetisyon. Noong Mayo 20, inanunsyo ng pamahalaan ng Timog Aprika na bibitiw na sa kompetisyon si ''Miss South Africa 1985'' Andrea Stelzer para sa kanyang kaligtasan.<ref>{{Cite news |date=20 Mayo 1985 |title=Miss South Africa gives up pageant |language=en |pages=2 |work=News-Journal |url=https://www.newspapers.com/clip/19551069/news-journal/ |access-date=3 Enero 2023 |via=Newspapers.com}}</ref><ref>{{Cite news |date=20 Mayo 1985 |title=Miss South Africa is out |language=en |edition=2 |pages=8 |work=Singapore Monitor |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/singmonitor19850520-2.2.11.19.2 |access-date=15 Abril 2023 |via=National Library Board}}</ref> Kalaunan, lumahok si Andrea Stelzer sa [[Miss Universe 1989]] sa [[Talaan ng mga lungsod sa Mehiko|Cancun]], Mehiko bilang kandidata ng Kanlurang Alemanya. == Mga resulta == === Mga pagkakalagay === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Pagkakalagay !Kandidata |- |'''Miss Universe 1985''' | * '''{{flagicon|Puerto Rico|variant=1952}} [[Puerto Rico|Porto Riko]]''' – '''[[Deborah Carthy-Deu]]<ref name=":1">{{Cite news |date=16 Hulyo 1985 |title=Miss Universe '85 says she worked hard to win |language=en |pages=2 |work=The La Crosse Tribune |url=https://www.newspapers.com/clip/107422435/miss-universe-85-says-she-worked-hard/ |access-date=16 Enero 2023 |via=Newspapers.com}}</ref>'''<ref>{{Cite news |date=18 Hulyo 1985 |title=Padre de 'Miss Universo' confirmo ser colombiano |language=es |trans-title=Father of 'Miss Universe' confirmed to be Colombian |pages=1C |work=El Tiempo |url=https://news.google.com/newspapers?id=fJIcAAAAIBAJ&sjid=TWIEAAAAIBAJ&pg=3808%2C487908 |access-date=24 Abril 2023}}</ref> |- |1st runner-up | * {{flagicon|ESP}} [[Espanya]] – Teresa Sánchez<ref name=":1" /><ref name=":5">{{Cite news |date=17 Hulyo 1985 |title=Belleza latina arraso en Miss Universo |language=es |trans-title=Latin beauty sweeps Miss Universe |pages=1C |work=El Tiempo |url=https://news.google.com/newspapers?id=fJIcAAAAIBAJ&sjid=TWIEAAAAIBAJ&pg=1500%2C311083 |access-date=24 Abril 2023}}</ref> |- |2nd runner-up | * {{flag|Zaire}} – Benita Mureka<ref name=":1" /><ref name=":5" /> |- |3rd runner-up | * {{flagicon|Venezuela|variant=1930}} [[Venezuela|Beneswela]] – Silvia Martinez<ref name=":1" /><ref name=":5" /> |- |4th runner-up | * {{flagicon|URY}} [[Uruguay|Urugway]] – Andrea Lopez<ref name=":1" /><ref name=":5" /> |- |Top 10 | * {{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] – Márcia Gabrielle<ref name=":1" /> * {{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] – Laura Herring<ref name=":1" /><ref name=":5" /> * {{flagicon|IRL}} [[Republika ng Irlanda|Irlanda]] – Olivia Tracey<ref name=":1" /> * {{flagicon|CAN}} [[Canada|Kanada]] – Karen Tilley<ref name=":1" /> * {{flagicon|CHL}} [[Chile|Tsile]] – Claudia van Sint Jan<ref name=":1" /><ref name=":5" /> |} {| class="toccolours" style="float:right" | style="background-color:#FADADD;width:25px;" | |Nagwagi |- | style="background-color:#eadafd;" | |1st runner-up |- | style="background-color:#ccff99;" | |2nd runner-up |- | style="background-color:#d9eefb;" | |3rd runner-up |- | style="background-color:#ffff99;" | |4th runner-up |- | style="background-color:#white;" | |Top 10 |} ==== Mga iskor sa kompetisyon ==== {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Bansa/Teritoryo !Interbyu !Swimsuit !Evening Gown !Katampatan |- style="background-color:#FADADD;" |'''{{flagicon|Puerto Rico|variant=1952}} [[Puerto Rico|Porto Riko]]''' |'''8.365 (5)''' |'''8.536 (4)''' |'''9.057 (1)''' |'''8.652 (5)''' |- style="background-color:#eadafd;" |{{flagicon|ESP}} [[Espanya]] |8.793 (1) |9.331 (1) |8.660 (6) |8.928 (1) |- style="background-color:#ccff99;" |{{flag|Zaire}} |8.648 (3) |8.705 (3) |8.983 (3) |8.778 (2) |- style="background-color:#d9eefb;" |{{flagicon|Venezuela|variant=1930}} [[Venezuela|Beneswela]] |8.693 (2) |8.455 (5) |9.000 (2) |8.716 (3) |- style="background-color:#ffff99;" |{{flagicon|URY}} [[Uruguay|Urugway]] |8.560 (4) |8.805 (2) |8.730 (4) |8.698 (4) |- |{{flagicon|IRL}} [[Republika ng Irlanda|Irlanda]] |7.708 (8) |8.325 (7) |8.668 (5) |8.233 (6) |- |{{flagicon|CAN}} [[Canada|Kanada]] |8.261 (6) |8.148 (8) |8.021 (10) |8.143 (7) |- |{{flagicon|CHL}} [[Chile|Tsile]] |7.737 (7) |8.326 (6) |8.232 (7) |8.098 (8) |- |{{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] |7.650 (9) |7.538 (10) |8.164 (8) |7.784 (9) |- |{{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] |7.161 (10) |7.658 (9) |8.042 (9) |7.620 (10) |} === Mga espesyal na parangal === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Parangal !Nagwagi |- |Miss Photogenic | * {{flagicon|NED}} [[Netherlands|Olanda]] – Brigitte Bergman<ref>{{Cite news |date=11 Hulyo 1985 |title=Smile, Miss Photogenic |language=en |pages=7 |work=Singapore Monitor |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Page/singmonitor19850711-1.1.7 |access-date=15 Abril 2023 |via=National Library Board}}</ref><ref>{{Cite news |date=10 Hulyo 1985 |title=Nederlandse Miss Fotogeniek |language=nl |trans-title=Dutch Miss Photogenic |pages=3 |work=Het Parool |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ABCDDD:010831131:mpeg21:p003 |access-date=17 Abril 2023 |via=Delpher}}</ref> |- |Miss Congeniality | * {{flagicon|GUM}} [[Guam]] – Lucy Montinola<ref name=":2" /><ref>{{Cite news |date=12 Hulyo 1985 |title=Da Guam con amicizia |language=it |trans-title=From Guam with friendship |pages=9 |work=La Stampa |url=http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,9/articleid,1005_01_1985_0148_0009_13941195/ |access-date=22 Abril 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230422043535/http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,9/articleid,1005_01_1985_0148_0009_13941195/ |archive-date=22 Abril 2023 |url-status=dead}}</ref> |} ==== Best National Costume ==== {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Pagkakalagay !Kandidata |- |Nagwagi | * {{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]] – Sandra Borda<ref>{{Cite web |date=14 Mayo 2021 |title=Which Country Has Won the Most National Costume Titles at Miss Universe? |url=https://www.esquiremag.ph/culture/lifestyle/miss-universe-country-most-national-costume-titles-a00203-20210514 |access-date=14 Enero 2023 |website=Esquire |language=en}}</ref><ref name=":6">{{Cite news |date=13 Hulyo 1985 |title=¿Tenemos traje típico colombiano? |language=es |trans-title=Do we have a typical Colombian costume? |pages=4A |work=El Tiempo |url=https://news.google.com/newspapers?id=fJMcAAAAIBAJ&sjid=K2IEAAAAIBAJ&pg=2367%2C3752358 |access-date=24 Abril 2023}}</ref> |- |1st runner-up | * {{flagicon|ESP}} [[Espanya]] – Teresa Sánchez<ref name=":6" /> |- |2nd runner-up | * {{flagicon|ISR}} [[Israel]] – Hilla Kelmann<ref name=":6" /> |} == Kompetisyon == === Pormat ng kompetisyon === Tulad noong [[Miss Universe 1984|1984]], sampung ''semi-finalist'' ang napili sa pamamagitan ng paunang kompetisyon at ang mga ''closed-door interview''. Lumahok sa ''swimsuit competition'' at ''evening gown competition'' ang sampung mga ''semi-finalist,'' at kalaunan ay napili ang limang pinalista na sumabak sa ''question and answer round.''<ref name=":3">{{Cite web |last=Bater |first=Jeff |date=15 Hulyo 1985 |title=Women of the world vie for Miss Universe crown |url=https://www.upi.com/Archives/1985/07/15/Women-of-the-world-vie-for-Miss-Universe-crown/4466490248000/ |access-date=16 Abril 2023 |website=UPI |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=16 Hulyo 1985 |title=Miss Puerto Rico crowned Miss Universe in Miami |language=en |pages=2A |work=Lakeland Ledger |url=https://news.google.com/newspapers?id=ApUsAAAAIBAJ&sjid=z_sDAAAAIBAJ&pg=2267%2C13676 |access-date=24 Abril 2023}}</ref> === Komite sa pagpili === * Hardy Amies – Opisyal na kasulyero ni [[Elizabeth II|Reyna Elizabeth II]] * Victor Banerjee – Indiyanong aktor * Lorraine Downes – [[Miss Universe 1983]] mula sa Nuweba Selandiya * Susan George – Ingles na aktres sa pelikula at telebisyon<ref name=":3" /> * Olga Guillot – Kubanang mangaawit * Rocío Jurado – Kastilang mangaawit at aktres * Dong Kingman – Pintor na Intsik-Amerikano * Simon MacCorkindale – Ingles na aktor * Robin Moore – Amerikanong manunulat<ref name=":3" /> * Sheryl Lee Ralph – Amerikanang aktres at mangaawit * June Taylor – Amerikanang ''choreographer'' == Mga kandidata == Pitumpu't-siyam na kandidata ang lumahok para sa titulo.<ref>{{Cite news |date=17 Hulyo 1985 |title=Puerto Rican wins beauty title |language=en |pages=10 |work=The Press |url=https://paperspast.natlib.govt.nz/newspapers/CHP19850717.2.77 |access-date=24 Marso 2025 |via=Papers Past}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Bansa/Teritoryo !Kandidata !Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon}} !Bayan |- |{{flagicon|ARG}} [[Arhentina]] |Yanina Castaño<ref>{{Cite web |date=3 Disyembre 2017 |title="No dudaría un segundo en volver a elegir medicina" |url=https://www.elpopular.com.ar/nota/-266728/2017/12/no-dudaria-un-segundo-en-volver-a-elegir-medicina |access-date=29 Disyembre 2022 |website=El Popular |language=es |archive-date=29 Disyembre 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221229064915/https://www.elpopular.com.ar/nota/-266728/2017/12/no-dudaria-un-segundo-en-volver-a-elegir-medicina |url-status=dead }}</ref> |17 |Olavarría |- |{{Flagicon image|Flag of Australia (converted).svg}} [[Australia|Australya]] |Elizabeth Rowly<ref>{{Cite news |date=16 Hulyo 1985 |title=No title |language=en |pages=12 |work=The Canberra Times |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/127208545?searchTerm=%22Miss%20Universe%22 |access-date=29 Disyembre 2022 |via=Trove}}</ref> |20 |Brisbane |- |{{flagicon|AUT}} [[Austria|Austrya]] |Martina Haiden<ref name=":7">{{Cite news |last=Wilds |first=Mary |date=9 Hulyo 1985 |title=Boca beautician head honcho for pageant styles |language=en |pages=9 |work=Boca Raton News |url=https://books.google.com.ph/books?id=WidUAAAAIBAJ&lpg=PA9&dq=%22Miss%20Austria%22&pg=PA9#v=onepage&q=%22Miss%20Austria%22&f=false |access-date=26 Hunyo 2024 |via=Google Books}}</ref> |21 |[[Viena]] |- |{{flagicon|Bahamas}} [[Bahamas]] |Cleopatra Adderly<ref>{{Cite news |date=10 Hulyo 1985 |title=Top heavy |language=en |pages=2A |work=Lakeland Ledger |url=https://news.google.com/newspapers?id=x5QsAAAAIBAJ&sjid=0PsDAAAAIBAJ&pg=2895%2C2772619 |access-date=24 Abril 2023}}</ref> |21 |[[Nassau]] |- |{{flagicon|BRB}} [[Barbados]] |Elizabeth Wadman |19 |Christ Church |- |{{flagicon|BEL}} [[Belhika]] |Anne van der Broeck<ref>{{Cite web |date=11 Enero 2010 |title=Erelijst Miss België |url=https://www.demorgen.be/tv-cultuur/erelijst-miss-belgie~b5723d4d/ |access-date=24 Disyembre 2022 |website=De Morgen |language=nl-NL}}</ref> |18 |[[Amberes]] |- |{{Flagicon image|Flag of Belize (1981–2019).svg}} [[Belize|Belis]] |Jennifer Woods |21 |Lungsod ng Belis |- |{{flagicon|Venezuela|variant=1930}} [[Venezuela|Beneswela]] |Silvia Martínez<ref>{{Cite web |last=Garcés |first=Ever |date=16 Nobyembre 2022 |title=Miss Venezuela: Ni tan niñas, ni tan venezolanas… |url=https://diariodelosandes.com/miss-venezuela-ni-tan-ninas-ni-tan-venezolanas/ |access-date=19 Disyembre 2022 |website=Diario de Los Andes |language=es}}</ref> |19 |[[Caracas]] |- |{{flagicon|BMU}} [[Bermuda]] |Jannell Ford |23 |Devonshire |- |{{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] |Márcia Gabrielle<ref>{{Cite web |last=Almeida |first=Mateus |date=27 Setyembre 2014 |title=Márcia Gabrielle, Miss Brasil 1985, não vê o tempo passar: 'Ser jovem é lindo!' |url=http://ego.globo.com/famosos/noticia/2014/09/marcia-gabrielle-miss-brasil-1985-nao-ve-o-tempo-passar-ser-jovem-e-lindo.html |access-date=6 Pebrero 2023 |website=Ego |language=pt-br}}</ref> |21 |Barão de Melgaço |- |{{flagicon|BOL}} [[Bolivia|Bulibya]] |Gabriela Orozco<ref>{{Cite web |last= |first= |date=14 Nobyembre 2020 |title=La corona de Miss Bolivia Universo 2020 es para La Paz, con Lenka Nemer |url=https://www.opinion.com.bo/articulo/vida-de-hoy2/corona-miss-bolivia-universo-2020-es-paz-lenka-nemer/20201114205029795751.html |access-date=29 Disyembre 2022 |website=Opinión Bolivia |language=es}}</ref> |18 |La Paz |- |{{Flagicon image|Flag of the Netherlands Antilles (1959–1986).svg}} [[Curaçao]] |Sheida Weber<ref>{{Cite news |date=13 Mayo 1985 |title=Willemstad |language=nl |pages=1 |work=Amigoe |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643338:mpeg21:p001 |access-date=16 Abril 2023 |via=Delpher}}</ref> |20 |Willemstad |- |{{flagicon|DNK}} [[Dinamarka]] |Susan Rasmussen |21 |[[Copenhague]] |- |{{Flagicon image|Flag of Dominica (1981–1988).svg}} [[Dominica|Dominika]] |Margaret-Rose Cools-Lartigue |21 |[[Roseau]] |- |{{flagicon|ECU}} [[Ecuador|Ekwador]] |María Elena Stangl<ref>{{Cite web |date=16 Nobyembre 2003 |title=María Elena Stangl, la Reina de dos bandas |trans-title=María Elena Stangl, the Queen of two bands |url=https://www.eluniverso.com/2003/11/16/0001/627/CDBE392AE19D42E69A90769A754DE66F.html |access-date=15 Abril 2023 |website=El Universo |language=es}}</ref> |18 |Guayaquil |- |{{flagicon|SLV}} [[El Salvador]] |Julia Haydee Mora<ref>{{Cite web |last=Barrera |first=J. |date=26 Agosto 2022 |title=Julia Mora, la ex reina de belleza de El Salvador que ahora es psíquica vidente |trans-title=Julia Mora, the former beauty queen of El Salvador who is now a psychic clairvoyant |url=https://www.elsalvador.com/entretenimiento/espectaculos/video-julia-mora-miss-el-salvador-psiquica-vidente/991388/2022/ |access-date=15 Abril 2023 |website=Diario de Hoy |language=es}}</ref> |21 |[[San Salvador]] |- |{{flagicon|SCO}} [[Scotland|Eskosya]] |Jackie Hendrie<ref>{{Cite news |date=3 Hulyo 1985 |title=Dancing the night away |language=en |pages=8 |work=Singapore Monitor |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/singmonitor19850703-2.2.12.12.4 |access-date=29 Disyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref> |22 |[[Glasgow|Glagsgow]] |- |{{flagicon|ESP}} [[Espanya]] |Teresa Sánchez<ref>{{Cite web |last= |first= |date=26 Enero 2008 |title="No me gustaba lo que veía, en Milán hice las maletas y me volví a Sevilla" |url=https://www.diariodesevilla.es/sevilla/gustaba-Milan-maletas-volvi-Sevilla_0_116988480.html |access-date=22 Marso 2023 |website=Diario de Sevilla |language=es-ES}}</ref> |21 |[[Sevilla, Espanya|Sevilla]] |- |{{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] |Laura Harring<ref>{{Cite news |date=14 Mayo 1985 |title=El Pasoan is crowned Miss USA |language=en |pages=1 |work=El Paso Times |url=https://www.newspapers.com/clip/25120077/el-paso-times-el-pasoan-is-crowned/ |access-date=29 Disyembre 2022 |via=Newpapers.com}}</ref> |21 |[[El Paso]] |- |{{flagicon|WAL}} [[Wales|Gales]] |Barbara Christian<ref>{{Cite web |last=Gregory |first=Rhys |date=14 Disyembre 2020 |title=Final BA 747 finds new home in Wales |url=https://www.wales247.co.uk/final-ba-747-finds-new-home-in-wales |access-date=22 Marso 2023 |website=Wales247 |language=en-US}}</ref> |21 |Pontypridd |- |{{flagicon|GMB}} [[Gambia|Gambya]] |Batura Jallow |25 |Serrekunda |- |{{flagicon|GRE}} [[Gresya]] |Sabina Damianidis |20 |[[Atenas]] |- |{{flagicon|GUM}} [[Guam]] |Lucy Montinola<ref>{{Cite web |last= |first= |date=27 Agosto 2018 |orig-date=20 Hunyo 2016 |title=The search is on: Miss Universe Guam accepting candidates |url=https://www.postguam.com/news/local/the-search-is-on-miss-universe-guam-accepting-candidates/article_33f0061a-35f3-11e6-a6d2-b72a30ca2e91.html |access-date=15 Abril 2023 |website=The Guam Daily Post |language=en}}</ref> |23 |Agana |- |{{flagicon|GUA}} [[Guwatemala]] |Perla Perera<ref name=":7" /> |19 |[[Lungsod ng Guatemala|Lungsod ng Guwatemala]] |- |{{flagicon|JPN}} [[Hapon]] |Hatsumi Furusawa<ref>{{Cite news |date=9 Hulyo 1985 |title=Miss Singapore takes a break |language=en |pages=6 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Page/straitstimes19850709-1.1.6 |access-date=15 Abril 2023 |via=National Library Board}}</ref> |21 |[[Prepektura ng Osaka|Osaka]] |- |{{Flagicon image|Flag of Haiti (1964–1986).svg}} [[Haiti|Hayti]] |Arielle Jeanty<ref>{{Cite web |last=Lo |first=Ricky |date=10 Pebrero 2017 |title=Daniel sad over break-up |url=https://www.philstar.com/entertainment/2017/02/10/1670567/daniel-sad-over-break-up |access-date=24 Abril 2023 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> |20 |[[Port-au-Prince]] |- |{{flagicon|GIB}} [[Gibraltar|Hibraltar]] |Karina Hollands |18 |Hibraltar |- |{{Flagicon image|Flag of the Northern Mariana Islands (1976–1989).svg}} [[Hilagang Kapuluang Mariana]] |Antoinette Flores |19 |Saipan |- |{{Flagicon image|Flag of Honduras (1949–2022).svg}} [[Honduras]] |Diana García<ref name=":0">{{Cite news |last=Duarte |first=Patricia |date=14 Hulyo 1985 |title=Las hispanas aspiran a mas que un titulo |language=en |pages=12 |work=El Miami Herald |url=https://www.newspapers.com/clip/116580884/el-miami-herald/ |access-date=16 Enero 2023 |via=Newspapers.com}}</ref> |19 |Cortés |- |{{Flagicon image|Flag of Hong Kong (1876–1955).svg}} [[Hong Kong]] |Shallin Tse<ref>{{Cite web |last=Yuen |first=Norman |date=22 Nobyembre 2022 |title=10 Miss Hong Kong winners from the 1980s – what are they doing now? |url=https://www.scmp.com/magazines/style/celebrity/article/3200520/10-miss-hong-kongs-1980s-where-are-they-now-joyce-godenzi-marrying-martial-arts-master-sammo-hung |access-date=27 Disyembre 2022 |website=South China Morning Post |language=en}}</ref> |21 |Hong Kong |- |{{flagicon|IND}} [[Indiya]] |Sonu Walia<ref>{{Cite web |date=18 Hunyo 2015 |title=#Throwback: When stunner Sonu Walia was crowned Miss India 1985 |url=https://beautypageants.indiatimes.com/miss-india/Throwback-When-stunner-Sonu-Walia-was-crowned-Miss-India-1985/eventshow/47720927.cms |access-date=17 Abril 2023 |website=The Times of India |language=en |archive-date=18 Pebrero 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230218183802/https://beautypageants.indiatimes.com/miss-india/throwback-when-stunner-sonu-walia-was-crowned-miss-india-1985/eventshow/47720927.cms |url-status=dead }}</ref> |21 |[[New Delhi|Bagong Delhi]] |- |{{flagicon|ENG}} [[Inglatera]] |Helen Westlake<ref>{{Cite web |last=Kay |first=Richard |date=5 Mayo 2006 |title=Monty and Miss England |url=https://www.dailymail.co.uk/columnists/article-385248/Monty-Miss-England.html |access-date=22 Marso 2023 |website=Mail Online |language=en}}</ref> |24 |Bristol |- |{{flagicon|IRL}} [[Republika ng Irlanda|Irlanda]] |Olivia Tracey<ref>{{Cite news |date=24 Hunyo 1985 |title=Untitled |language=en |pages=2 |work=The Daily Journal |url=https://www.newspapers.com/clip/10863275/the-daily-journal/ |access-date=29 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |25 |[[Dublin]] |- |{{flagicon|ISR}} [[Israel]] |Hilla Kelmann<ref>{{Cite news |last=Martinez |first=Fernan Mahecha |date=14 Hulyo 1985 |title=Sandra tambien saca la cara por Colombia |language=es |trans-title=Sandra also shows her face for Colombia |pages=12A |work=El Tiempo |url=https://news.google.com/newspapers?id=fZMcAAAAIBAJ&sjid=K2IEAAAAIBAJ&pg=2767%2C4305310 |access-date=24 Abril 2023}}</ref> |19 |Holon |- |{{flagicon|ITA}} [[Italya]] |Beatrice Popi<ref>{{Cite news |date=4 Hulyo 1985 |title=L'uva di Beatrice |language=it |trans-title=Beatrice's grapes |pages=9 |work=La Stampa |url=http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,9/articleid,1005_01_1985_0141_0009_22866532/ |access-date=22 Abril 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230422043533/http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,9/articleid,1005_01_1985_0141_0009_22866532/ |archive-date=22 Abril 2023 |url-status=dead}}</ref> |19 |[[Cerdeña]] |- |{{flagicon|CAN}} [[Canada|Kanada]] |Karen Tilley<ref>{{Cite news |last=Sibula |first=Steve |date=25 Setyembre 1985 |title=Being Miss Canada is not a cushy job |language=en |pages=1 |work=The Times Herald |url=https://www.newspapers.com/clip/107421814/being-miss-canada-is-not-a-cushy-job/ |access-date=16 Enero 2023 |via=Newspapers.com}}</ref> |21 |[[Québec]] |- |{{flagicon|GER}} [[Kanlurang Alemanya]] |Stefanie Roth |21 |[[Berlin]] |- |{{flagicon|WSM}} [[Samoa|Kanlurang Samoa]] |Tracy Mihaljevich |22 |[[Apia]] |- |{{flagicon|VGB}} [[Kapuluang Birheng Britaniko]] |Jennifer Penn<ref>{{Cite book|title=The Virgin Islands Dictionary: A Collection of Words and Phrases so You Could Say It Like We|first=Kareem-Nelson|last=Hull|url=https://books.google.com.ph/books?id=X8ZeDwAAQBAJ&lpg=PT159&ots=-w90Fqlp6o&dq=Barbara%20Stevens%20miss%20british%20virgin%20islands&pg=PT159#v=onepage&q=Barbara%20Stevens%20miss%20british%20virgin%20islands&f=false|date=2018|location=Bloomington, Indiana|publisher=AuthorHouse}}</ref> |23 |Tortola |- |{{flagicon|VIR}} [[US Virgin Islands|Kapuluang Birhen ng Estados Unidos]] |Mudite Henderson<ref>{{Cite web |date=12 Disyembre 2018 |title=Bob Barker at 95: 'The Price is Right' host through the years |url=https://www.usatoday.com/picture-gallery/life/2018/10/23/bob-barker-through-years/1735859002/ |access-date=17 Abril 2023 |website=USA Today |language=en}}</ref> |20 |Christiansted |- |{{flagicon|COK}} [[Kapuluang Cook]] |Essie Apolonia Mokotupu |20 |Rarotonga |- |{{flagicon|CYM|variant=old}} [[Kapuluang Kayman]] |Emily Hurston |18 |North Side |- |{{flagicon|TCA}} [[Kapuluang Turks at Caicos]] |Miriam Adams<ref>{{Cite news |last=Handy |first=Gemma |date=10 Disyembre 2010 |title=Running with the current |language=en |pages=10–11 |work=Turks and Caicos Weekly News |url=https://issuu.com/tcweeklynews/docs/tcwn_feb-5-12_all_pages |access-date=18 Abril 2023 |via=Issuu}}</ref> |18 |Grand Turk |- |{{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]] |Sandra Borda<ref>{{Cite news |last=Duque |first=Ana Lucia |last2=Moreno |first2=Marta Lucia |date=13 Nobyembre 1984 |title=5a. corona para Bolivar |language=es |pages=1, 8B, 1C–2C |work=El Tiempo |url=https://news.google.com/newspapers?id=u7UcAAAAIBAJ&sjid=j2cEAAAAIBAJ&pg=6314%2C761374 |access-date=8 Pebrero 2023}}</ref> |19 |[[Talaan ng mga lungsod sa Colombia|Cartagena]] |- |{{flagicon|CRI}} [[Costa Rica|Kosta Rika]] |Rosibel Chacón<ref>{{Cite web |last=Sandí |first=Rocío |date=6 Hunyo 2021 |title=Claudio Alpízar dice que su faceta de comerciante le ayuda mucho en la política |trans-title=Claudio Alpízar says that his facet as a merchant helps him a lot in politics |url=https://www.lateja.cr/nacional/claudio-alpizar-dice-que-su-faceta-de-comerciante/6QSBFIUZ2FFOJK7UE2T4RLHKJA/story/ |access-date=18 Abril 2023 |website=La Teja |language=es}}</ref> |20 |Puntarenas |- |{{flagicon|LIB}} [[Lebanon|Libano]] |Joyce Sahab<ref>{{Cite news |date=14 Hulyo 1985 |title=Universal beauties |language=en |pages=85 |work=The Morning News |url=https://www.newspapers.com/clip/10863162/the-morning-news/ |access-date=29 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |17 |[[Beirut]] |- |{{flagicon|ISL}} [[Iceland|Lupangyelo]] |Halla Bryndis Jonsdóttir<ref>{{Cite news |date=28 Hunyo 1985 |title=Halla Bryndís Jónsdóttir í Miami |language=is |trans-title=Halla Bryndís Jónsdóttir in Miami |pages=10 |work=Morgunblaðið |url=https://timarit.is/page/1614396?iabr=on |access-date=25 Abril 2023 |via=Tímarit.is}}</ref> |20 |[[Reikiavik]] |- |{{flagicon|LUX}} [[Luxembourg|Luksemburgo]] |Gabrielle Chiarini |24 |Remich |- |{{flagicon|MYS}} [[Malaysia]] |Agnes Chin<ref>{{Cite news |date=7 Hulyo 1985 |title=First 'heat' takes its toll |language=en |pages=7 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19850707-1.2.17.3 |access-date=15 Abril 2023 |via=National Library Board}}</ref> |18 |Jerantut |- |{{flagicon|MLT}} [[Malta]] |Fiona Micallef |18 |Birżebbuġa |- |{{flagicon|MEX}} [[Mehiko]] |Yolanda de la Cruz<ref>{{Cite web |last=Tamayo |first=Martín |date=30 Mayo 2020 |title=¡Mi triunfo es para Guamúchil! |url=https://www.elsoldesinaloa.com.mx/gossip/mi-triunfo-es-para-guamuchil-5298964.html |access-date=29 Disyembre 2022 |website=El Sol de Sinaloa |language=es}}</ref> |17 |Sinaloa |- |{{flagicon|NOR}} [[Noruwega]] |Karen Moe<ref>{{Cite news |date=24 Hunyo 1985 |title=Early birds in Miami |language=en |edition=2 |pages=8 |work=Singapore Monitor |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/singmonitor19850624-2.2.11.10.1 |access-date=15 Abril 2023 |via=National Library Board}}</ref> |19 |Kristiansand |- |{{flagicon|NZL}} [[New Zealand|Nuweba Selandiya]] |Claire Glenister |21 |[[Auckland]] |- |{{flagicon|NED}} [[Netherlands|Olanda]] |Brigitte Bergman<ref>{{Cite news |date=26 Hulyo 1985 |title=Pauze voor Miss Holland |language=en |pages=3 |work=Dutch Australian Weekly |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/225954261?searchTerm=%22Miss%20Universe%22 |access-date=29 Disyembre 2022 |via=Trove}}</ref> |21 |[[Utrecht]] |- |{{flagicon|PAN}} [[Panama]] |Janette Vásquez<ref>{{Cite web |date=7 Enero 2015 |title=Estas son las panameñas que participaron de Miss Universo |trans-title=These are the Panamanians who participated in Miss Universe |url=https://www.telemetro.com/noticias/2015/01/07/panamenas-participaron-miss-universo/1656598.html |access-date=10 Disyembre 2022 |website=Telemetro |language=es-PA}}</ref> |21 |[[Lungsod ng Panama]] |- |{{flagicon2|Papua New Guinea}} [[Papua New Guinea|Papuwa Bagong Guniya]] |Carmel Vagi |19 |[[Port Moresby]] |- |{{flagicon|PRY}} [[Paraguay|Paragway]] |Beverly Ocampo<ref>{{Cite web |last=Coronel |first=Raul |date=15 Oktubre 2021 |title=Te presentamos a todas nuestras representantes en Miss Universe |trans-title=We introduce you to all our representatives in Miss Universe |url=http://www.epa.com.py/2021/10/15/te-presentamos-a-todas-nuestras-representantes-en-miss-universe/ |access-date=11 Nobyembre 2022 |website=Epa! |language=es |archive-date=3 Disyembre 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211203234725/http://www.epa.com.py/2021/10/15/te-presentamos-a-todas-nuestras-representantes-en-miss-universe/ |url-status=dead }}</ref> |20 |[[Asuncion]] |- |{{PER}} |María Gracia Galleno<ref>{{Cite web |last= |first= |date=12 Nobyembre 2017 |title=Miss Perú: las peruanas más bellas de las últimas décadas |trans-title=Miss Peru: the most beautiful Peruvians of the last decades |url=https://elcomercio.pe/tvmas/farandula/miss-peru-peruanas-bellas-ultimas-decadas-noticia-473145-noticia/ |access-date=11 Nobyembre 2022 |website=El Comercio Perú |language=es}}</ref> |21 |[[Lungsod ng Lima|Lima]] |- |{{Flagicon image|Flag of the Philippines (1985–1986).svg}} [[Binibining Pilipinas|Pilipinas]] |Joyce Ann Burton<ref>{{Cite web |last=Dumaual |first=Mario |date=25 Enero 2021 |title=Beauty queen-actress Joyce Ann Burton reveals her fears, struggle with COVID-19 |url=https://news.abs-cbn.com/life/01/25/21/beauty-queen-actress-joyce-ann-burton-reveals-her-fears-struggle-with-covid-19 |access-date=8 Pebrero 2023 |website=[[ABS-CBN News]] |language=en}}</ref> |18 |[[Maynila]] |- |{{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]] |Marja Kinnunen<ref>{{Cite web |last=Ampuja |first=Eetu |date=18 Mayo 2016 |title=Vuoden 1985 Miss Suomi paljasti haudatun haaveensa: "En sitten koskaan uskaltanutkaan" |trans-title=Miss Finland of 1985 revealed her buried dream: "I never dared" |url=https://www.is.fi/viihde/art-2000001181904.html |access-date=18 Abril 2023 |website=Ilta-Sanomat |language=fi}}</ref> |22 |Tampere |- |{{flagicon|POL}} [[Polonya]] |Katarzyna Zawidzka<ref>{{Cite web |date=6 Mayo 2022 |title=Była Miss Polonia. Dzisiaj żyje w Paryżu i zarabia miliony |trans-title=Former Miss Polonia. Today, she lives in Paris and earns millions |url=https://kobieta.onet.pl/wiadomosci/katarzyna-zawidzka-byla-miss-polonia-dzis-zyje-w-paryzu-i-zarabia-miliony/bgz5sc9 |access-date=18 Abril 2023 |website=Onet Kobieta |language=pl}}</ref> |23 |Gorzów |- |'''{{flagicon|Puerto Rico|variant=1952}} [[Puerto Rico|Porto Riko]]''' |'''[[Deborah Carthy-Deu]]'''<ref>{{Cite web |last=Tikader |first=Agrima |date=16 Disyembre 2021 |title=All Latina Miss Universe Winners And Where Are They Now |url=https://www.latintimes.com/all-latina-miss-universe-winners-and-where-are-they-now-499020 |access-date=18 Abril 2023 |website=Latin Times |language=en}}</ref> |19 |San Juan |- |{{flagicon|POR}} [[Portugal]] |Alexandra Paula Mota Gomes<ref>{{Cite news |date=27 Hunyo 1985 |title=Standby |language=en |pages=20 |work=Star-News |url=https://books.google.com.ph/books?id=ZuMyAAAAIBAJ&lpg=PA20&dq=%22Miss%20Portugal%22&pg=PA20#v=onepage&q=%22Miss%20Portugal%22&f=false |access-date=26 Hunyo 2024 |via=Google Books}}</ref> |18 |[[Lisboa]] |- |{{flagicon|FRA}} [[Pransiya]] |Suzanne Iskandar<ref>{{Cite web |last=Mathieu |first=Clement |date=14 Disyembre 2022 |title=Miss France 1985 sort les gants |trans-title=Miss France 1985 pulls out the gloves |url=https://www.parismatch.com/People/Miss-France-1985-guerre-des-Miss-photos-nu-1664264 |access-date=17 Abril 2023 |website=Paris Match |language=fr}}</ref> |22 |Comines |- |{{flagicon|DOM}} [[Republikang Dominikano]] |Melba Vicens<ref>{{Cite web |date=20 Marso 2001 |title=Melba Vicens announces she has divorced her Italian prince |url=https://dr1.com/news/2001/03/21/melba-vicens-announces-she-has-divorced-her-italian-prince/ |access-date=17 Abril 2023 |website=DR1.com |language=en-US}}</ref> |24 |Barahona |- |{{flagicon|FRA}} [[Réunion]] |Dominique de Lort-Serignan |20 |Saint-Denis |- |{{flagicon|SEN}} [[Senegal]] |Chantal Loubelo<ref>{{Cite news |date=30 Hunyo 1985 |title=Enjoying being in the picture |language=en |pages=7 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Page/straitstimes19850630-1.1.7 |access-date=15 Abril 2023 |via=National Library Board}}</ref> |19 |[[Dakar]] |- |{{flagicon|SGP}} [[Singapore|Singapura]] |Lyana Chiok<ref>{{Cite news |date=5 Mayo 1985 |title=Flight hostess is Miss Singapore |language=en |pages=12 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19850505-1.2.21.21 |access-date=9 Enero 2023 |via=National Library Board}}</ref> |22 |Singapura |- |{{flagicon|SRI}} [[Sri Lanka]] |Ramani Bartholomeusz<ref>{{Cite web |date=26 Hunyo 2016 |title=When our world turned grey |url=http://www.sundaytimes.lk/160626/plus/when-our-world-turned-grey-198704.html |access-date=18 Abril 2023 |website=The Sunday Times Sri Lanka |language=en}}</ref> |18 |[[Colombo]] |- |{{flagicon|SWE}} [[Suwesya]] |Carina Marklund<ref>{{Cite web |date=7 Enero 2018 |title=Fröken Sverige-flickor i Eskilstuna |trans-title=Miss Sweden girls in Eskilstuna |url=https://sn.se/familj/froken-sverige-flickor-i-eskilstuna-sm4503849.aspx |access-date=18 Abril 2023 |website=Södermanlands Nyheter |language=sv |archive-date=18 Abril 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230418010938/https://sn.se/familj/froken-sverige-flickor-i-eskilstuna-sm4503849.aspx |url-status=dead }}</ref> |23 |Eskilstuna |- |{{flagicon|PYF}} [[French Polynesia|Tahiti]] |Hinarii Kilian |18 |Punaauia |- |{{flagicon|THA}} [[Thailand|Taylandiya]] |Tarntip Pongsuk |18 |[[Bangkok]] |- |{{flagicon|KOR}} [[Timog Korea]] |Choi Young-ok |22 |[[Seoul]] |- |{{flagicon|TTO}} [[Trinidad at Tobago]] |Brenda Joy Fahey |24 |San Juan–Laventille |- |{{flagicon|CHL}} [[Chile|Tsile]] |Claudia van Sint Jan<ref>{{Cite web |last=Townsend |first=Nicholas |date=16 Mayo 2021 |title=Miss Universo: las participaciones chilenas que han destacado en los últimos 35 años |trans-title=Miss Universe: the Chilean participations that have stood out in the last 35 years |url=https://www.encancha.cl/tiempo-x/celebridades/2021/5/16/miss-universo-las-participaciones-chilenas-que-han-destacado-en-los-ultimos-35-anos-97385/ |access-date=18 Abril 2023 |website=En Cancha |language=es}}</ref> |19 |San Fernando |- |{{flagicon|CYP}} [[Tsipre]] |Andri Andreou |17 |Limassol |- |{{flagicon|URY}} [[Uruguay|Urugway]] |Andrea López<ref>{{Cite web |last= |date=9 Enero 2023 |title=Quién es Carla Romero, la candidata de Uruguay para Miss Universo 2023 |trans-title=Who is Carla Romero, the Uruguayan candidate for Miss Universe 2023 |url=https://www.elobservador.com.uy/nota/quien-es-la-candidata-de-uruguay-para-miss-universo-2023--20231917937 |access-date=18 Abril 2023 |website=El Observador |language=es}}</ref> |17 |[[Montevideo]] |- |{{Flagicon image|Flag of Yugoslavia (1946-1992).svg}} [[Yugoslavia]] |Dinka Delić<ref name=":2">{{Cite news |date=12 Hulyo 1985 |title=Bubbling with friendliness |language=en |pages=11 |work=Singapore Monitor |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/singmonitor19850712-2.2.12.8.1 |access-date=29 Disyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref> |18 |Zenica |- |{{Flagicon image|Flag of Zaire (1971–1997).svg}} [[Demokratikong Republika ng Congo|Zaire]] |Benita Mureka<ref>{{Cite news |date=16 Hulyo 1985 |title=Eletta Miss Universo |language=it |trans-title=Elected Miss Universe |pages=21 |work=La Stampa |url=http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,1/articleid,1365_02_1985_0175_0021_19482328/ |access-date=22 Abril 2023}}</ref> |18 |[[Kinshasa]] |} == Mga tala == <references group="lower-alpha" responsive="1"></references> == Mga sanggunian == <references responsive="1"></references> == Panlabas na kawing == * {{Official website|https://www.missuniverse.com}} {{Miss Universe}} [[Kategorya:1985]] t7vf0jn66yvjwlw4o9d3ma10c91l1io 0 321731 2238074 2229878 2026-10-30T21:10:15Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238074 wikitext text/x-wiki [[Category:Articles with hCards]] {{Infobox pageant titleholder|name=Marisol Malaret|photo=Marisol Malaret Miss Universe 1970.jpg|caption=Si Malaret noong 1970|title=Miss Puerto Rico 1970 <br />[[Miss Universe 1970]]|competitions=[[Miss Puerto Rico#Miss Universe|Miss Puerto Rico 1970]]<br />(Nanalo)<br />[[Miss Universe 1970]]<br />(Nanalo)|birth_name=Marisol Malaret Contreras|birth_date={{birth date|1949|10|13}}|birth_place=Utuado, Porto Riko|death_date={{death date and age|2023|3|19|1949|10|13}}|death_place=San Juan, Porto Riko|height=5 ft 8 in|eye_color=Bughaw-luntian|hair_color=Matingkad na pula|spouse=Butch James (hiwalay)<br />Corky Stroman (hiwalay)<br />Frank Cué|children=1}}Si '''Marisol Malaret Contreras''' (Oktubre 13, 1949 – Marso 19, 2023) ay isang ''television host'' modelo at ''beauty pageant titleholder'' na Portorikenya na kinoronahan bilang Miss Universe 1970. Si Malaret ang unang babaeng Portorikenya na nanalo bilang [[Miss Universe]].<ref>{{Cite web |last=Venes |first=Pablo |date=17 Hulyo 2019 |title=Marisol Malaret envía contundente mensaje a Rosselló |url=https://activopr.com/enterate/2019/07/17/marisol-malaret-envia-contundente-mensaje-a-rossello.html |access-date=4 Enero 2023 |website=Activo Puerto Rico |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 Mayo 2019 |title=Marisol Malaret se despide de su amigo Rafael |url=https://www.primerahora.com/noticias/puerto-rico/notas/marisol-malaret-se-despide-de-su-amigo-rafael/ |access-date=4 Enero 2023 |website=Primera Hora |language=es}}</ref> == Buhay at pag-aaral == Ipinanganak si Malaret sa bayan ng Utuado sa mga magulang na sina Lydia Contreras at José Antonio Malaret. Nagsimulang nagtrabaho sa murang edad si Malaret dahil sa maagang pagkamatay ng kanya ama, at sa malalang karamdaman ng kanyang ina.<ref>{{Cite news |date=13 Hulyo 1970 |title=A modern cinderella |language=en |pages=53 |work=The Windsor Star |url=https://www.newspapers.com/article/the-windsor-star/152049684/ |access-date=26 Hulyo 2024 |via=Newspapers.com}}</ref> Mayroon siyang isang kapatid na lalaki, si Jesús, at limang hating-kapatid na sina Joseph, Alicia, Rita, Antonio, at Raul.<ref>{{Cite web |date=17 Hulyo 2019 |title=Marisol Malaret también pide la renuncia de Ricardo Rosselló |url=https://www.elvocero.com/escenario/marisol-malaret-tambi-n-pide-la-renuncia-de-ricardo-rossell/article_cea4bbd4-a8a9-11e9-a6ea-ab60ddc039d7.html |access-date=4 Enero 2023 |website=El Vocero de Puerto Rico |language=es |archive-url=https://web.archive.org/web/20190917053749/https://www.elvocero.com/escenario/marisol-malaret-tambi-n-pide-la-renuncia-de-ricardo-rossell/article_cea4bbd4-a8a9-11e9-a6ea-ab60ddc039d7.html |archive-date=17 Septiyembre 2019 |url-status=dead}}</ref> Walong taong gulang siya nang mamatay ang kanyang mga magulang. Mula sa sandaling iyon, ipinalagay ng kanyang tiyahin ang pagpapalaki kay Marisol at sa kanyang kapatid na si Jesús Antonio. Mula sa Isla Verde, pareho silang lumipat sa isang ''residential area'' sa Puerto Nuevo.<ref>{{Cite web |last=Rosado |first=Isaac |date=19 Marso 2023 |title=Fallece Marisol Malaret, la eterna reina de Puerto Rico, a sus 73 años |trans-title=Marisol Malaret, the eternal queen of Puerto Rico, dies at 73 |url=https://teleonce.com/noticias/entretenimiento/fallece-marisol-malaret-la-eterna-reina-de-puerto-rico-a-sus-73-anos/ |access-date=2 Hulyo 2024 |website=TeleOnce |language=es}}</ref> Natapos ni Marisol ang kanyang elementarya sa Colegio La Merced at kalaunan ay nagtapos sa Escuela Superior Gabriela Mistral.<ref>{{Cite web |last=Caro Gonzalez |first=Leysa |date=19 Marso 2023 |title=Pedro Pierluisi lamenta muerte de “nuestra eterna Miss Universe” |trans-title=Pedro Pierluisi mourns the death of “our eternal Miss Universe” |url=https://www.elnuevodia.com/entretenimiento/cultura/notas/pedro-pierluisi-lamenta-muerte-de-nuestra-eterna-miss-universe/ |access-date=2 Hulyo 2024 |website=El Nuevo Día |language=es}}</ref> Nakatira siya sa kanyang tiyahin na si Esther. Gayunpaman, nang malaman ng kanyang tiyahin ang tungkol sa plano ng kanyang pamangkin na mag-modelo, mahigpit niyang tinutulan ito. Makalipas ang ilang panahon, pumasok siya sa University of Puerto Rico kung saan nakatapos siya ng ''associate degree'' sa ''secretarial sciences''. Matapos makumpleto ang kanyang pag-aaral, nagsimula siyang magtrabaho bilang ''executive secretary'' sa International Telephone and Telegraph Company na kalaunan ay naging Telefónica de Puerto Rico.<ref>{{Cite news |last=Williams |first=Alex |date=23 Marso 2023 |title=Marisol Malaret, First Puerto Rican Miss Universe, Dies at 73 |language=en-US |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2023/03/23/us/marisol-malaret-dead.html |access-date=23 Hulyo 2024 |issn=0362-4331}}</ref> Sa kumpanyang ito ay hinikayat siya ng ilan sa kanyang mga kasamahan na lumahok sa Miss Puerto Rico ''beauty pageant''. == Mga paligsahan ng kagandahan == === Miss Universe 1970 === [[Talaksan:Richard Nixon meeting Marisol Malaret.jpg|left|thumb|250x250px|Si Malaret kasama ang dating Pangulo ng Estados Unidos na si Richard Nixon]] Bilang Miss Puerto Rico 1970, si Malaret ang kumatawan sa Porto Riko sa [[Miss Universe 1970]]. Naganap ang kompetisyon noong Hulyo 11, 1970 sa Miami Beach, Florida, Estados Unidos.<ref>{{Cite news |last=Royal |first=Don |date=3 Hulyo 1970 |title=Miss Universe fete contest scheduled |language=en |pages=77 |work=Fort Lauderdale News |url=https://www.newspapers.com/clip/10857372/fort-lauderdale-news/ |access-date=22 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> Napabilang si Malaret sa Top 10 Best in Swimsuit sa paunang kompetisyon,<ref name=":2">{{Cite news |date=10 Hulyo 1970 |title=Josephine among Top 10 'Best in Swimsuit' contest |language=en |pages=17 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19700710-1.2.112 |access-date=17 Disyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref> at kalaunan ay napabilang sa Top 15 ''semi-finalists'' na lumahok sa ''swimsuit'' at ''evening gown competition'' sa pinal na kompetisyon.<ref>{{Cite news |date=9 Hulyo 1970 |title=Primeros premios en concurso de Miss Universo |language=es |pages=23 |work=El Tiempo |url=https://news.google.com/newspapers?id=GgsvAAAAIBAJ&sjid=xmYEAAAAIBAJ&pg=2813%2C1644738 |access-date=25 Disyembre 2022}}</ref> Kalaunan ay napabilang siya sa limang pinalista sa kompetisyon, at nang maglaon ay kinoronahan siya ni Gloria Diaz ng Pilipinas bilang [[Miss Universe 1970]]. Ito ang kauna-unahang pagkakalagay ng Porto Riko simula noong 1952, at ito rin ang kauna-unahang tagumpay ng bansa sa kasaysayan ng kompetisyon.<ref>{{Cite news |date=13 Hulyo 1970 |title=Jade-eyed Puerto Rican chosen Miss Universe |language=en |pages=18 |work=The News-Messenger |url=https://www.newspapers.com/clip/60664675/the-news-messenger/ |access-date=22 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> Matapos ang kanyang pagkapanalo sa Miss Universe, pinarangalan siya sa itinuturing na isa sa pinakamalaking pagtanggap sa Isla Verde International Airport sa San Juan, Porto Riko. Iniulat ng New York Times na 50,000 tao ang pumunta sa paliparan para salubungin si Malaret.<ref>{{Cite news |date=22 Hulyo 1970 |title=50,000 Turn Out in San Juan to Honor a Queen |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1970/07/22/archives/50000-turn-out-in-san-juan-to-honor-a-queen.html |access-date=25 Disyembre 2022 |issn=0362-4331}}</ref> Inanyayahan din siya sa [[White House]] upang bumisita sa Oval Office kasama ang dating Pangulong si [[Richard Nixon]].<ref>{{Cite web |last= |first= |date=20 Marso 2023 |title=First PR Miss Universe Marisol Malaret dies at 73 |url=https://www.sanjuandailystar.com/post/first-pr-miss-universe-marisol-malaret-dies-at-73 |access-date=26 Hulyo 2024 |website=San Juan Daily Star |language=en |archive-date=22 Marso 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230322211320/https://www.sanjuandailystar.com/post/first-pr-miss-universe-marisol-malaret-dies-at-73 |url-status=dead }}</ref> === Pagkatapos ng kanyang panunugkulan === Nakikita ang mukha ni Malaret sa mga pabalat ng maraming internasyonal at Portorikenyong magasin tulad ng Vea, Teve Guía, Artistas, Estrellas, at Estrellitas. Lumahok rin siya sa maraming mga kampanya sa ''advertising'', at gumanap paminsan-minsan bilang isang ''motivational speaker'' sa mga kabataang babae at sa mga naghahangad na maging lider ng negosyo. Pinangunahan ni Malaret ang magasin na Imagen hanggang 1990, pagkatapos ay itinatag at pinangunahan niya ang magasin na Caras hanggang noong 2000 nang magbitiw ito sa kanyang mga tungkulin. Sa kaparehong taon, bumalik si Malaret sa telebisyon at pinangunahan ang mga programang Ética TV at Frecuencia Ética. == Personal na buhay == Tatlong beses na ikinasal si Malaret; una sa dating modelong si Butch James, sa musikerong si Corky Stroman, kung saan nagkaroon siya ng kanyang nag-iisang anak na si Sasha, at isang Kubanong inhinyero na si Frank Cué.<ref>{{Cite web |date=29 Mayo 2018 |title=Marisol Malaret ahora es la "Abuela Sol" |trans-title=Marisol Malaret is now the "Abuela Sol" |url=https://www.elnuevodia.com/entretenimiento/farandula/nota/marisolmalaretahoraeslaabuelasol-2424952/ |access-date=28 Hulyo 2024 |website=El Nuevo Dia |language=es-pr}}</ref><ref>{{Cite web |last=Rodríguez |first=Yomaris |title=Marisol se despide con estrella |url=https://www.elvocero.com/uncategorized/marisol-se-despide-con-estrella/article_2bcb5eb9-157b-5b89-8688-7b65c82b7d43.html |access-date=28 Hulyo 2024 |website=El Vocero de Puerto Rico |language=es |archive-url=https://web.archive.org/web/20210921192323/https://www.elvocero.com/uncategorized/marisol-se-despide-con-estrella/article_2bcb5eb9-157b-5b89-8688-7b65c82b7d43.html |archive-date=21 Septiyembre 2021 |url-status=dead}}</ref> Namatay si Malaret dahil sa komplikasyon ng isang kondisyon sa baga noong 19 Marso 2023 sa edad na pitumpu't-tatlo.<ref>{{cite news |date=19 Marso 2023 |title=Fallece Marisol Malaret, la primera boricua en ganar Miss Universe |language=es |trans-title=Marisol Malaret, the first Puerto Rican to win Miss Universe, dies |work=Telemundo PR |url=https://www.telemundopr.com/noticias/puerto-rico/fallece-marisol-malaret-la-primera-boricua-en-ganar-miss-universe/2463217/ |access-date=28 Hulyo 2024}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Panlabas na kawing == * {{IMDb name|id=1069745|name=Marisol Malaret}} {{in lang|en}} {{S-start}} {{S-ach}} {{succession box|before=Aida Betancourt|title=Miss Puerto Rico|years=1970|after=Beba Franco}} {{S-bef|before={{Flagicon|Pilipinas}} [[Gloria Diaz]]}} {{s-ttl|title=[[Miss Universe]]|years=[[Miss Universe 1970|1970]]}} {{S-aft|after={{Flagicon|Lebanon}} [[Georgina Rizk]]}} {{S-end}}{{Miss Universe titleholders}} [[Kategorya:Ipinanganak noong 1949]] [[Kategorya:Namatay noong 2023]] [[Kategorya:Miss Universe winners]] [[Kategorya:Miss Universe contestants]] [[Kategorya:Miss Universe]] eax4fiypfrrzi5xu6v2w3pq8r01v4p4 2238084 2238074 2026-10-30T23:19:48Z Allyriana000 119761 2238084 wikitext text/x-wiki [[Category:Articles with hCards]] {{Infobox pageant titleholder|name=Marisol Malaret|photo=Marisol Malaret, Miss Universe 1970 (cropped).png|caption=Si Malaret noong 1970|title=Miss Puerto Rico 1970 <br />[[Miss Universe 1970]]|competitions=[[Miss Puerto Rico#Miss Universe|Miss Puerto Rico 1970]]<br />(Nanalo)<br />[[Miss Universe 1970]]<br />(Nanalo)|birth_name=Marisol Malaret Contreras|birth_date={{birth date|1949|10|13}}|birth_place=Utuado, Porto Riko|death_date={{death date and age|2023|3|19|1949|10|13}}|death_place=San Juan, Porto Riko|height=5 ft 8 in|eye_color=Bughaw-luntian|hair_color=Matingkad na pula|spouse=Butch James (hiwalay)<br />Corky Stroman (hiwalay)<br />Frank Cué|children=1}}Si '''Marisol Malaret Contreras''' (Oktubre 13, 1949 – Marso 19, 2023) ay isang ''television host'' modelo at ''beauty pageant titleholder'' na Portorikenya na kinoronahan bilang Miss Universe 1970. Si Malaret ang unang babaeng Portorikenya na nanalo bilang [[Miss Universe]].<ref>{{Cite web |last=Venes |first=Pablo |date=17 Hulyo 2019 |title=Marisol Malaret envía contundente mensaje a Rosselló |url=https://activopr.com/enterate/2019/07/17/marisol-malaret-envia-contundente-mensaje-a-rossello.html |access-date=4 Enero 2023 |website=Activo Puerto Rico |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 Mayo 2019 |title=Marisol Malaret se despide de su amigo Rafael |url=https://www.primerahora.com/noticias/puerto-rico/notas/marisol-malaret-se-despide-de-su-amigo-rafael/ |access-date=4 Enero 2023 |website=Primera Hora |language=es}}</ref> == Buhay at pag-aaral == Ipinanganak si Malaret sa bayan ng Utuado sa mga magulang na sina Lydia Contreras at José Antonio Malaret. Nagsimulang nagtrabaho sa murang edad si Malaret dahil sa maagang pagkamatay ng kanya ama, at sa malalang karamdaman ng kanyang ina.<ref>{{Cite news |date=13 Hulyo 1970 |title=A modern cinderella |language=en |pages=53 |work=The Windsor Star |url=https://www.newspapers.com/article/the-windsor-star/152049684/ |access-date=26 Hulyo 2024 |via=Newspapers.com}}</ref> Mayroon siyang isang kapatid na lalaki, si Jesús, at limang hating-kapatid na sina Joseph, Alicia, Rita, Antonio, at Raul.<ref>{{Cite web |date=17 Hulyo 2019 |title=Marisol Malaret también pide la renuncia de Ricardo Rosselló |url=https://www.elvocero.com/escenario/marisol-malaret-tambi-n-pide-la-renuncia-de-ricardo-rossell/article_cea4bbd4-a8a9-11e9-a6ea-ab60ddc039d7.html |access-date=4 Enero 2023 |website=El Vocero de Puerto Rico |language=es |archive-url=https://web.archive.org/web/20190917053749/https://www.elvocero.com/escenario/marisol-malaret-tambi-n-pide-la-renuncia-de-ricardo-rossell/article_cea4bbd4-a8a9-11e9-a6ea-ab60ddc039d7.html |archive-date=17 Septiyembre 2019 |url-status=dead}}</ref> Walong taong gulang siya nang mamatay ang kanyang mga magulang. Mula sa sandaling iyon, ipinalagay ng kanyang tiyahin ang pagpapalaki kay Marisol at sa kanyang kapatid na si Jesús Antonio. Mula sa Isla Verde, pareho silang lumipat sa isang ''residential area'' sa Puerto Nuevo.<ref>{{Cite web |last=Rosado |first=Isaac |date=19 Marso 2023 |title=Fallece Marisol Malaret, la eterna reina de Puerto Rico, a sus 73 años |trans-title=Marisol Malaret, the eternal queen of Puerto Rico, dies at 73 |url=https://teleonce.com/noticias/entretenimiento/fallece-marisol-malaret-la-eterna-reina-de-puerto-rico-a-sus-73-anos/ |access-date=2 Hulyo 2024 |website=TeleOnce |language=es}}</ref> Natapos ni Marisol ang kanyang elementarya sa Colegio La Merced at kalaunan ay nagtapos sa Escuela Superior Gabriela Mistral.<ref>{{Cite web |last=Caro Gonzalez |first=Leysa |date=19 Marso 2023 |title=Pedro Pierluisi lamenta muerte de “nuestra eterna Miss Universe” |trans-title=Pedro Pierluisi mourns the death of “our eternal Miss Universe” |url=https://www.elnuevodia.com/entretenimiento/cultura/notas/pedro-pierluisi-lamenta-muerte-de-nuestra-eterna-miss-universe/ |access-date=2 Hulyo 2024 |website=El Nuevo Día |language=es}}</ref> Nakatira siya sa kanyang tiyahin na si Esther. Gayunpaman, nang malaman ng kanyang tiyahin ang tungkol sa plano ng kanyang pamangkin na mag-modelo, mahigpit niyang tinutulan ito. Makalipas ang ilang panahon, pumasok siya sa University of Puerto Rico kung saan nakatapos siya ng ''associate degree'' sa ''secretarial sciences''. Matapos makumpleto ang kanyang pag-aaral, nagsimula siyang magtrabaho bilang ''executive secretary'' sa International Telephone and Telegraph Company na kalaunan ay naging Telefónica de Puerto Rico.<ref>{{Cite news |last=Williams |first=Alex |date=23 Marso 2023 |title=Marisol Malaret, First Puerto Rican Miss Universe, Dies at 73 |language=en-US |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2023/03/23/us/marisol-malaret-dead.html |access-date=23 Hulyo 2024 |issn=0362-4331}}</ref> Sa kumpanyang ito ay hinikayat siya ng ilan sa kanyang mga kasamahan na lumahok sa Miss Puerto Rico ''beauty pageant''. == Mga paligsahan ng kagandahan == === Miss Universe 1970 === [[Talaksan:Richard Nixon meeting Marisol Malaret.jpg|left|thumb|250x250px|Si Malaret kasama ang dating Pangulo ng Estados Unidos na si Richard Nixon]] Bilang Miss Puerto Rico 1970, si Malaret ang kumatawan sa Porto Riko sa [[Miss Universe 1970]]. Naganap ang kompetisyon noong Hulyo 11, 1970 sa Miami Beach, Florida, Estados Unidos.<ref>{{Cite news |last=Royal |first=Don |date=3 Hulyo 1970 |title=Miss Universe fete contest scheduled |language=en |pages=77 |work=Fort Lauderdale News |url=https://www.newspapers.com/clip/10857372/fort-lauderdale-news/ |access-date=22 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> Napabilang si Malaret sa Top 10 Best in Swimsuit sa paunang kompetisyon,<ref name=":2">{{Cite news |date=10 Hulyo 1970 |title=Josephine among Top 10 'Best in Swimsuit' contest |language=en |pages=17 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19700710-1.2.112 |access-date=17 Disyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref> at kalaunan ay napabilang sa Top 15 na mga ''semi-finalist'' na lumahok sa ''swimsuit'' at ''evening gown competition'' sa panghuling kompetisyon.<ref>{{Cite news |date=9 Hulyo 1970 |title=Primeros premios en concurso de Miss Universo |language=es |pages=23 |work=El Tiempo |url=https://news.google.com/newspapers?id=GgsvAAAAIBAJ&sjid=xmYEAAAAIBAJ&pg=2813%2C1644738 |access-date=25 Disyembre 2022}}</ref> Kalaunan ay napabilang siya sa limang pinalista na lumahok sa ''question-and-answer round'', at nang maglaon ay kinoronahan siya ni [[Gloria Diaz]] ng Pilipinas bilang [[Miss Universe 1970]]. Ito ang kauna-unahang pagkakalagay ng Puerto Rico sa kompetisyon simula noong 1952, at ito rin ang kauna-unahang tagumpay ng bansa sa kasaysayan ng kompetisyon.<ref>{{Cite news |date=13 Hulyo 1970 |title=Jade-eyed Puerto Rican chosen Miss Universe |language=en |pages=18 |work=The News-Messenger |url=https://www.newspapers.com/clip/60664675/the-news-messenger/ |access-date=22 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> Matapos ang kanyang pagkapanalo sa Miss Universe, pinarangalan siya sa itinuturing na isa sa pinakamalaking pagtanggap sa Isla Verde International Airport sa [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]], [[Puerto Rico]]. Iniulat ng New York Times na 50,000 tao ang pumunta sa paliparan para salubungin si Malaret.<ref>{{Cite news |date=22 Hulyo 1970 |title=50,000 Turn Out in San Juan to Honor a Queen |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1970/07/22/archives/50000-turn-out-in-san-juan-to-honor-a-queen.html |access-date=25 Disyembre 2022 |issn=0362-4331}}</ref> Inanyayahan din siya sa [[White House]] upang bumisita sa Oval Office kasama ang dating Pangulong si [[Richard Nixon]].<ref>{{Cite web |last= |first= |date=20 Marso 2023 |title=First PR Miss Universe Marisol Malaret dies at 73 |url=https://www.sanjuandailystar.com/post/first-pr-miss-universe-marisol-malaret-dies-at-73 |access-date=26 Hulyo 2024 |website=San Juan Daily Star |language=en |archive-date=22 Marso 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230322211320/https://www.sanjuandailystar.com/post/first-pr-miss-universe-marisol-malaret-dies-at-73 |url-status=dead }}</ref> === Pagkatapos ng kaniyang panunugkulan === Nakikita ang mukha ni Malaret sa mga pabalat ng maraming internasyonal at Portorikenyong magasin tulad ng Vea, Teve Guía, Artistas, Estrellas, at Estrellitas. Lumahok rin siya sa maraming mga kampanya sa ''advertising'', at gumanap paminsan-minsan bilang isang ''motivational speaker'' sa mga kabataang babae at sa mga naghahangad na maging lider ng negosyo. Pinangunahan ni Malaret ang magasin na Imagen hanggang 1990, pagkatapos ay itinatag at pinangunahan niya ang magasin na Caras hanggang noong 2000 nang magbitiw ito sa kanyang mga tungkulin. Sa kaparehong taon, bumalik si Malaret sa telebisyon at pinangunahan ang mga programang Ética TV at Frecuencia Ética. == Personal na buhay == Tatlong beses na ikinasal si Malaret; una sa dating modelong si Butch James, sa musikerong si Corky Stroman, kung saan nagkaroon siya ng kanyang nag-iisang anak na si Sasha, at isang Kubanong inhinyero na si Frank Cué.<ref>{{Cite web |date=29 Mayo 2018 |title=Marisol Malaret ahora es la "Abuela Sol" |trans-title=Marisol Malaret is now the "Abuela Sol" |url=https://www.elnuevodia.com/entretenimiento/farandula/nota/marisolmalaretahoraeslaabuelasol-2424952/ |access-date=28 Hulyo 2024 |website=El Nuevo Dia |language=es-pr}}</ref><ref>{{Cite web |last=Rodríguez |first=Yomaris |title=Marisol se despide con estrella |url=https://www.elvocero.com/uncategorized/marisol-se-despide-con-estrella/article_2bcb5eb9-157b-5b89-8688-7b65c82b7d43.html |access-date=28 Hulyo 2024 |website=El Vocero de Puerto Rico |language=es |archive-url=https://web.archive.org/web/20210921192323/https://www.elvocero.com/uncategorized/marisol-se-despide-con-estrella/article_2bcb5eb9-157b-5b89-8688-7b65c82b7d43.html |archive-date=21 Septiyembre 2021 |url-status=dead}}</ref> Namatay si Malaret dahil sa komplikasyon ng isang kondisyon sa baga noong 19 Marso 2023 sa edad na pitumpu't-tatlo.<ref>{{cite news |date=19 Marso 2023 |title=Fallece Marisol Malaret, la primera boricua en ganar Miss Universe |language=es |trans-title=Marisol Malaret, the first Puerto Rican to win Miss Universe, dies |work=Telemundo PR |url=https://www.telemundopr.com/noticias/puerto-rico/fallece-marisol-malaret-la-primera-boricua-en-ganar-miss-universe/2463217/ |access-date=28 Hulyo 2024}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Panlabas na kawing == * {{IMDb name|id=1069745|name=Marisol Malaret}} {{in lang|en}} {{S-start}} {{S-ach}} {{succession box|before=Aida Betancourt|title=Miss Puerto Rico|years=1970|after=Beba Franco}} {{S-bef|before={{Flagicon|Pilipinas}} [[Gloria Diaz]]}} {{s-ttl|title=[[Miss Universe]]|years=[[Miss Universe 1970|1970]]}} {{S-aft|after={{Flagicon|Lebanon}} [[Georgina Rizk]]}} {{S-end}}{{Miss Universe titleholders}} [[Kategorya:Ipinanganak noong 1949]] [[Kategorya:Namatay noong 2023]] [[Kategorya:Miss Universe winners]] [[Kategorya:Miss Universe contestants]] [[Kategorya:Miss Universe]] 08oemyl5n26yqtl44xqco9u41vgx0uw 0 321904 2238092 2214206 2026-10-31T00:38:45Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238092 wikitext text/x-wiki {{Infobox beauty pageant | name = Miss World 1959 | image = Aankomst van Corine Rottschäfer (miss World 1959) op Schiphol, Bestanddeelnr 910-8185.jpg | image size = | image alt = | caption =Corine Rottschäfer | date = 10 Nobyembre 1959 | presenters = Bob Russell | entertainment = | theme = | venue = Lyceum Ballroom, Londres, Reyno Unido | broadcaster = [[BBC]] | director = | producer = | owner = | sponsor = | entrants = 37 | placements = 11 | debuts = {{Hlist|Arhentina|Gana|Hamayka|Hawaii|Hibraltar|Hong Kong|Hordan|Indiya|Paragway|Peru|Porto Riko|Portugal|Rhodesia at Nyasaland|Timog Korea|Urugway}} | withdrawals = {{Hlist|Beneswela|Moroko|Tunisya|Turkiya}} | returns = {{Hlist|Austrya|Honduras|Luksemburgo|Pinlandiya}} | winner = '''[[Corine Rottschäfer]]''' | represented = {{flagicon|NED}} Olanda | congeniality = | personality = | best national costume = | best state costume = | photogenic = | miss internet = | award1 label = | award1 = | award2 label = | award2 = | opening trailer = | before = [[Miss World 1958|1958]] | next = [[Miss World 1960|1960]] }} Ang '''Miss World 1959''' ay ang ikasiyam na edisyon ng [[Miss World]] pageant, na ginanap sa Lyceum Ballroom, [[Londres]], [[United Kingdom|Reyno Unido]] noong 10 Nobyembre 1959. Ito ang kauna-unahang edisyon na ipinalabas sa telebisyon sa pamamagitan ng [[BBC]]. Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ng ''The Chief Barker'' ng Variety Club ng Gran Britanya si [[Corine Rottschäfer]] ng [[Netherlands|Olanda]] bilang Miss World 1959.<ref>{{Cite news |date=11 Nobyembre 1959 |title=Miss World is chosen; losers wail |language=en |pages=1 |work=St. Petersburg Times |url=https://news.google.com/newspapers?id=bSVSAAAAIBAJ&sjid=DXcDAAAAIBAJ&pg=2934%2C18357 |access-date=23 Pebrero 2023}}</ref><ref name=":1">{{Cite news |date=11 Nobyembre 1959 |title=Corinne Rottschaefer uit Amsterdam „Miss Wereld". |language=nl |trans-title=Corinne Rottschaefer from Amsterdam "Miss World" |pages=7 |work=Leeuwarder courant |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010615473:mpeg21:p007 |access-date=20 Abril 2023 |via=Delpher}}</ref> Ito ang kauna-unahang tagumpay ng Olanda sa kasaysayan ng kompetisyon. Nagtapos bilang first runner-up si María Elena Rossel ng Peru, habang nagtapos bilang second runner-up si Ziva Shomrat ng Israel.<ref>{{Cite news |date=11 Nobyembre 1959 |title=Corine is please 'padding' cry will help career |language=en |pages=45 |work=Lansing State Journal |url=https://www.newspapers.com/clip/29327046/lansing-state-journal/ |access-date=23 Pebrero 2023 |via=Newspapers.com}}</ref><ref>{{Cite news |date=11 Nobyembre 1959 |title=A Dutch treat |language=en |pages=44 |work=The Press Democrat |url=https://www.newspapers.com/clip/29345001/the-press-democrat/ |access-date=23 Pebrero 2023 |via=Newspapers.com}}</ref> Mga kandidata mula sa tatlumpu't-pitong bansa at teritoryo ang lumahok sa kompetisyong ito. Pinangunahan ni Bob Russell ang kompetisyon.<ref>{{Cite news |date=11 Nobyembre 1959 |title=Corinne Rottschaefer (21) werd „Miss World" |language=nl |trans-title=Corinne Rottschaefer (21) became "Miss World" |pages=1 |work=Deventer dagblad |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMHCO02:163932036:mpeg21:p00001 |access-date=20 Abril 2023 |via=Delpher}}</ref> == Kasaysayan == [[Talaksan:Lyceum_Theatre,_Wellington_St,_London.jpg|thumb|Lyceum Ballroom, ang lokasyon ng Miss World 1959|250x250px]] === Pagpili ng mga kalahok === Ang mga kalahok mula sa tatlumpu't-pitong mga bansa at teritoryo ay napili upang lumahok sa kompetisyon. Tatlong kandidata ang nailuklok upang kumatawan sa kanilang bansa/teritoryo matapos maging runner-up sa kanilang pambansang kompetisyon, o napili sa isang ''casting process''. ==== Mga pagpalit ==== Nakatakdang lumahok sa edisyong ito si Miss Maple Leaf 1959 Irene Dobler bilang kinatawan ng Kanada.<ref>{{Cite news |date=26 Setyembre 1959 |title=Yields title |language=en |pages=6 |work=Chicago Tribune |url=https://www.newspapers.com/clip/21240318/chicago-tribune/ |access-date=7 Marso 2023 |via=Newspapers.com}}</ref> Gayunpaman, bumitaw sa kanyang titulo si Dobler dalawang araw pagkatapos makoronahan dahil mas pinili nito maging asawa sa kanyang kasintahan imbis na maging Miss Maple Leaf. Siya ay pinalitan ng kaniyang first runner-up na si Huguette Demers. Iniluklok ang first runner-up ng Miss Norway 1959 na si Berit Grundvig upang kumatawan sa kaniyang bansa matapos na bumitiw ang orihinal na nagwagi na si Jorunn Kristjansen matapos sumali sa Miss Universe. Dapat sanang lalahok si Miss Holland 1959 Peggy Erwich upang kumatawan sa kanyang bansa.<ref>{{Cite news |date=6 Mayo 1959 |title=Tweehonderd leeuwen in de leeuwenkuil zagen: Miss Holland 1959 |language=nl |trans-title=Saw two hundred lions in the lion's den: Miss Holland 1959 |pages=11 |work=Algemeen Handelsblad |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBNRC01:000036971:mpeg21:p011 |access-date=19 Abril 2023 |via=Delpher}}</ref> Gayunpaman, dahil sa mga komitment nito sa pagmomodelo, siya ay pinalitan ni Miss Holland 1957, Corine Rottschäfer.<ref>{{Cite news |date=15 Agosto 1959 |title=En ook 1 uit velen Corinne |language=nl |trans-title=And also 1 out of many Corinne |pages=5 |work=Het Parool |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ABCDDD:010839059:mpeg21:p005 |access-date=19 Abril 2023 |via=Delpher}}</ref><ref>{{Cite news |date=6 Nobyembre 1959 |title=Roem |language=nl |trans-title=Fame |pages=2 |work=De Telegraaf |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:110587841:mpeg21:p002 |access-date=19 Abril 2023 |via=Delpher}}</ref> ==== Mga unang pagsali, pagbalik, at pag-urong ==== Lumahok sa unang pagkakataon ang bansang Arhentina, Gana, Hamayka, Hawaii, Hibraltar, Hong Kong, Hordan, Indiya, Paragway, Peru, Porto Riko, Portugal, Rhodesia at Nyasaland, Timog Korea, at Uruguay, at bumalik ang mga bansang Austrya, Honduras, Luksemburgo, at Pinlandiya. Huling sumali noong [[Miss World 1955|1955]] ang Honduras, at huling sumali noong [[Miss World 1957|1957]] ang Austrya, Luksemburgo, at Pinlandiya. Hindi sumali ang mga bansang Beneswela, Moroko, Tunisya, at Turkiya sa edisyong ito. Hindi sumali ang Beneswela dahil sa kakulangan sa interes. Hindi sumali sina Raymonde Valle ng Moroko at Figen Özgür ng Turkiya dahil sa hindi isiniwalat na dahilan. Hindi sumali si Habiba Bent Abdallah ng Tunisya dahil sa kakulangan sa badyet. ==Mga resulta== [[Talaksan:Miss World 1959 Map.PNG|thumb|250x250px|Mga bansa at teritoryong sumali sa Miss World 1959 at ang kanilang mga pagkakalagay.]] === Mga pagkakalagay === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" |- ! Pagkakalagay ! Kandidata |- | '''Miss World 1959''' | *'''{{flagicon|NED}} [[Netherlands|Olanda]]''' – '''[[Corine Rottschäfer]]'''<ref name=":2">{{Cite news |date=11 Nobyembre 1959 |title=Corine Rottschaefer (21) tot „Miss World” gekozen |language=nl |trans-title=Dutch is “Miss World” Corinne Rottschafer nr. 1 in London |pages=1 |work=Het Parool |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ABCDDD:010839183:mpeg21:p001 |access-date=20 Abril 2023 |via=Delpher}}</ref> |- | 1st runner-up | *{{flagicon|PER}} [[Peru]] – María Elena Rossel<ref name=":2" /> |- | 2nd runner-up | *{{flagicon|ISR}} [[Israel]] – Ziva Shomrat<ref name=":2" /> |- | 3rd runner-up | *{{flagicon|GBR}} [[United Kingdom|Reyno Unido]] – Anne Thelwell<ref name=":2" /> |- | 4th runner-up | *{{flagicon|DNK}} [[Dinamarka]] – Kirsten Olsen<ref name=":2" /> |- | Top 11 | *{{flagicon|DEU}} [[Alemanya]] – Helga Meyer<ref name=":2" /> *{{flagicon|ARG|alt}} [[Arhentina]] – Amalia Scuffi<ref name=":2" /> *{{flagicon|GRC|old}} [[Gresya]] – Yakiathi Karaviti<ref name=":2" /> *{{flagicon|JAM|1957}} [[Jamaica|Hamayka]] – Sheila Chong<ref name=":2" /> *{{flagicon image|Flag of the Federation of Rhodesia and Nyasaland (1953–1963).svg}} Rhodesia at Nyasaland – Vivien Lentin<ref name=":2" /> *{{flagicon|ZAF|1928}} [[South Africa|Timog Aprika]] – Moya Meaker<ref name=":2" /> |} == Kompetisyon == === Pormat ng kompetisyon === Ilang pagbabago ang inimplementa sa edisyong ito. Ang bilang ng mga ''semi-finalist'' sa edisyong ito ay itinaas sa labing-isa. Napili ang labing-isang ''semi-finalist'' sa pamamagitan ng paunang kompetisyon na ginanap sa araw ng pinal na kompetisyon na binubuo ng ''swimsuit'' at ''evening gown competiton''. Nakipanayam kay Bob Russell ang labing-isang ''semi-finalist'' at pumarada sa harapan ng mga hurado, at kalaunan ay napili ang limang pinalista na sumabak sa ''final interview.<ref name=":2" />'' === Komite sa pagpili === * Oscar Santa María – Politikong Brasilenyo * John Spencer-Churchill – Duke ng Marlborough at pinsan ng dating Punong Ministro ng Reyno Unido na si Winston Churchill<ref name=":1" /> * Lady Lydford – Mula sa mataas na lipunan ng Britanya * Reginald Cudlipp – Editor ng dyaryong ''News of the World'' * Jill Dorothy Ireland – Mangaawit at aktres na Inglesa * Godfrey Herbert Winn – Mamamahayag at aktor na Ingles * Taina Elisabeth Elg – Amerikanong aktres * Cynthia Oberholzer – Modelo mula sa Timog Aprika * Claude Berr – miyembro ng komite ng Miss Europe ==Mga kandidata== Tatlumpu't-pitong kandidata ang lumahok para sa titulo.<ref>{{Cite news |date=12 Nobyembre 1959 |title=Dutch Girl "Miss World" |language=en |pages=28 |work=The Canberra Times |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/103106903?searchTerm=%22Miss%20World%22 |access-date=6 Marso 2023 |via=Trove}}</ref> {|class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" |- ! Bansa/Teritoryo ! Kandidata ! Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon}} ! Bayan |- | {{flagicon|DEU}} [[Alemanya]] | Helga Meyer | 23 | Bielefeld |- | {{flagicon|ARG}} [[Arhentina]] | Amalia Scuffi<ref>{{Cite web |date=1 Oktubre 2021 |title=Fue Miss Argentina, inspiró una canción emblemática y por un escándalo no logró ser Miss Mundo |url=https://www.lanacion.com.ar/lifestyle/fue-miss-argentina-inspiro-una-cancion-emblematica-y-por-un-escandalo-no-logro-ser-miss-mundo-nid09092021/ |access-date=3 Marso 2023 |website=La Nacion |language=es}}</ref> | 17 | Mar del Plata |- | {{flagicon|AUT}} [[Austria|Austrya]] | Helga Knofel | 20 | – |- | {{flagicon|BEL}} [[Belhika]] | Diane Hidalgo<ref>{{Cite web |date=11 Enero 2010 |title=Erelijst Miss België |url=https://www.demorgen.be/tv-cultuur/erelijst-miss-belgie~b5723d4d/ |access-date=1 Enero 2023 |website=De Morgen |language=nl-NL}}</ref> | 19 | – |- | {{flagicon|BRA|1889}} [[Brazil|Brasil]] | Dione Oliveira<ref>{{Cite news |date=22 Hunyo 1959 |title=Miss D.F. e a nova Miss Brasil |language=pt |pages=1 |work=Jornal do Brasil |url=https://news.google.com/newspapers?id=bPdTAAAAIBAJ&sjid=hIwDAAAAIBAJ&pg=6763%2C4173571 |access-date=7 Marso 2023}}</ref> | 18 | Caruaru |- | {{flagicon|DNK}} [[Dinamarka]] | Kirsten Olsen<ref name=":0">{{Cite news |date=5 Disyembre 1959 |title=Untitled |language=en |pages=13 |work=The New York Age |url=https://www.newspapers.com/clip/29345152/the-new-york-age/ |access-date=23 Pebrero 2023 |via=Newspapers.com}}</ref> | 20 | Frederiksberg |- | {{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] | Loretta Powell<ref>{{Cite web |date=27 Disyembre 2018 |title=Miss World 1959 Contestant Loretta Powell Allegedly Screwed Out of $1.9 Million Home |url=https://www.tmz.com/2018/12/27/miss-world-1959-contestant-loretta-powell-victim-elder-abuse/ |access-date=7 Marso 2023 |website=TMZ |language=en}}</ref> | 24 | Stratford |- | {{flagicon|GHA}} [[Ghana|Gana]] | Star Nyaniba Annan<ref>{{Cite web |last=Crabbe |first=Nathaniel |date=8 Oktubre 2019 |title=Meet Star the 1st Miss Ghana queen of 1959 to represent Ghana at Miss World |url=https://yen.com.gh/134567-star-nyaniba-annan-historic-photos-miss-ghana-fine-legs-miss-world-stage-stir.html |access-date=7 Marso 2023 |website=Yen.com.gh |language=en}}</ref> | 20 | [[Accra]] |- | {{flagicon|GRC|old}} [[Gresya]] | Yakiathi Karaviti | 20 | [[Atenas]] |- | {{flagicon|JAM|1957}} [[Jamaica|Hamayka]] | Sheila Chong<ref>{{Cite web |last=Thomas |first=Marcia |date=12 Disyembre 2019 |title=Sheila Chong, Miss Jamaica 1959 - … The island’s first entrant to Miss World 60 years ago |url=https://jamaica-gleaner.com/article/commentary/20191221/marcia-thomas-sheila-chong-miss-jamaica-1959-islands-first-entrant-miss |access-date=1 Marso 2023 |website=The Gleaner |language=en}}</ref> | 24 | [[Kingston, Jamaica|Kingston]] |- | {{flagicon|JPN|1947}} [[Hapon]] | Chieko Ichinose<ref>{{Cite web |last=Caparas |first=Celso de Guzman |date=24 Enero 2016 |title=Other Miss U beauties at the Big Dome |url=https://www.philstar.com/entertainment/2016/01/24/1545931/other-miss-u-beauties-big-dome |access-date=7 Marso 2023 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> | 18 | [[Tokyo]] |- | {{flagicon|Hawaii}} [[Hawaii]] | Margaret Moani Keala Brumaghim<ref>{{Cite news |date=17 Oktubre 1959 |title=Air Line beauty wins isle title |language=en |pages=1 |work=Honolulu Star-Bulletin |url=https://www.newspapers.com/clip/22328564/honolulu-star-bulletin/ |access-date=23 Pebrero 2023 |via=Newspapers.com}}</ref> | 26 | [[Honolulu]] |- | {{flagicon|GIB|ensign}} [[Gibraltar|Hibraltar]] | Viola Howells<ref>{{Cite news |date=22 Hunyo 2016 |title=Queens of beauty |language=en |pages=10 |work=Olive Press Gibraltar Newspaper |url=https://issuu.com/theolivepress/docs/1-32_31999ae3990316/10 |access-date=4 Abril 2023 |via=Issuu}}</ref> | 23 | Hibraltar |- | {{Flagicon image|Flag of Honduras (1949–2022).svg}} [[Honduras]] | Rosemary Lefebre | – | [[Tegucigalpa]] |- | {{flagicon|HKG|colonial}} [[Hong Kong]] | Michelle Mok<ref>{{Cite news |date=11 Oktubre 1959 |title=Student, 17, named HK Beauty Queen |language=en |pages=5 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19591011-1.2.38 |access-date=3 Marso 2023}}</ref> | 17 | Hong Kong |- | {{flagicon|JOR}} [[Jordan|Hordan]] | Ufemia Jabaji | 17 | Haffa |- | {{flagicon|IND}} [[India|Indiya]] | Fleur Ezekiel<ref>{{Cite web |last=Aafreedi |first=Navras Jaat |date=25 Hunyo 2013 |title=The Jewish Beauty Queens of India |url=https://www.jewishpress.com/news/breaking-news/the-jewish-beauty-queens-of-india/2013/06/25/ |access-date=3 Marso 2023 |website=The Jewish Press |language=en-US |archive-date=3 Marso 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230303023320/https://www.jewishpress.com/news/breaking-news/the-jewish-beauty-queens-of-india/2013/06/25/ |url-status=dead }}</ref> | 18 | – |- | {{flagicon|IRL}} [[Republika ng Irlanda|Irlanda]] | Ann Fitzpatrick<ref>{{Cite news |date=7 Nobyembre 1959 |title=Wie is de mooiste ter wereld |language=nl |trans-title=Who is the most beautiful in the world? |pages=1 |work=Het Parool |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ABCDDD:010839180:mpeg21:p001 |access-date=19 Abril 2023 |via=Delpher}}</ref> | 17 | [[Dublin]] |- | {{flagicon|ISR}} [[Israel]] | Ziva Shomrat<ref>{{Cite news |date=30 Nobyembre 1959 |title=Miss Israel to wed student |language=en |pages=10 |work=The Singapore Free Press |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/freepress19591130-1.2.104 |access-date=3 Marso 2023 |via=National Library Board}}</ref> | 18 | [[Haifa]] |- | {{flagicon|ITA}} [[Italya]] | Paola Falchi<ref>{{Cite news |date=6 Oktubre 1958 |title=Violenta baruffa tra i giudici per relezione di Miss Italia |language=it |pages=3 |work=Stampa Sera |url=http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,3/articleid,0067_02_1958_0237A_0003_24671100/ |access-date=7 Marso 2023 |via=Archivio La Stampa |archive-url=https://web.archive.org/web/20230212183105/http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,3/articleid,0067_02_1958_0237A_0003_24671100/ |archive-date=12 Pebrero 2023 |url-status=dead}}</ref> | 18 | Latium |- | {{flagicon|CAN|1957}} [[Canada|Kanada]] | Huguette Demers<ref>{{Cite web |last=Hart |first=Daniel |date=15 Abril 2019 |title=Une Bouchervilloise défendra les couleurs du Québec au concours Miss World Canada |trans-title=A Bouchervilloise will defend the colors of Quebec at the Miss World Canada contest |url=https://www.lareleve.qc.ca/2019/04/15/une-bouchervilloise-defendra-les-couleurs-du-quebec-au-concours-miss-world-canada/ |access-date=19 Abril 2023 |website=La Relève |language=fr-CA}}</ref> | 21 | [[Montreal]] |- | {{flagicon|LUX}} [[Luxembourg|Luksemburgo]] | Josee Pundel | 20 | [[Lungsod ng Luksemburgo]] |- | {{flagicon|ISL}} [[Iceland|Lupangyelo]] | Sigurbjörg Sveinsdóttir<ref>{{Cite news |date=11 November 1959 |title=Sigurbjörg Sveinsdóttir varð nr. 4 í fegurðarsamkeppninni í Tívolí í haust. |language=is |trans-title=Sigurbjörg Sveinsdóttir became no. 4 in the beauty contest in Tivoli this fall. |pages=9 |work=Morgunblaðið |url=https://timarit.is/page/1325108?iabr=on |access-date=19 Abril 2023 |via=Tímarit.is}}</ref> | 18 | [[Reikiavik]] |- | {{flagicon|NOR}} [[Noruwega]] | Berit Grundvig<ref name=":0" /> | 19 | [[Oslo]] |- | '''{{flagicon|NED}} [[Netherlands|Olanda]]''' | '''[[Corine Rottschäfer]]<ref>{{Cite web |last=Zijl |first=Frank van |date=24 Setyembre 2020 |title=Corine Spier-Rottschäfer (1938-2020): van eerste Nederlandse Miss World tot zakenvrouw |url=https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/corine-spier-rottschafer-1938-2020-van-eerste-nederlandse-miss-world-tot-zakenvrouw~b1081f4c/ |access-date=3 Marso 2023 |website=de Volkskrant |language=nl-NL}}</ref>''' | 21 | [[Amsterdam]] |- | {{flagicon|PRY|1954}} [[Paraguay|Paragway]] | Elvira dos Santos | 18 | [[Asuncion]] |- | {{flagicon|PER}} [[Peru]] | María Elena Rossel<ref>{{Cite news |date=22 Disyembre 2015 |title=Nuestras reinas más bellas desde Gladys Zender a Laura Spoya |language=es |work=El Comercio |url=https://archivo.elcomercio.pe/amp/luces/vida-social/nuestras-reinas-mas-bellas-desde-gladys-zender-laura-spoya-noticia-1865626 |access-date=7 Marso 2023 |archive-date=20 Septiyembre 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190920212845/http://archivo.elcomercio.pe/amp/luces/vida-social/nuestras-reinas-mas-bellas-desde-gladys-zender-laura-spoya-noticia-1865626 |url-status=dead }}</ref> | 17 | Piura |- | {{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]] | Margit Jaatinen<ref name=":0" /> | 19 | – |- | {{flagicon|PRI}} [[Puerto Rico|Porto Riko]] | Lilie Díaz | 19 | San Juan |- | {{flagicon|PRT}} [[Portugal]] | Maria Teresa Motoa Cardoso | 18 | [[Lisboa]] |- | {{flagicon|FRA}} [[Pransiya]] | Marie Hélène Trové<ref>{{Cite web |last=Mathieu |first=Clément |date=24 Nobyembre 2019 |title=Dans les archives de Match - En 1959, "le dur métier d'être la plus belle femme du monde" |trans-title=In the archives of Match - In 1959, "the hard job of being the most beautiful woman in the world" |url=https://www.parismatch.com/People/Miss-Monde-1959-Photos-Archives-1660552 |access-date=19 Abril 2023 |website=Paris Match |language=fr}}</ref> | 19 | – |- | {{flagicon|GBR}} [[United Kingdom|Reyno Unido]] | Anne Thelwell<ref>{{Cite news |date=15 Setyembre 1959 |title=Miss United Kingdom |language=en |pages=6 |work=The Tampa Tribune |url=https://www.newspapers.com/clip/19590217/the-tampa-tribune/ |access-date=23 Pebrero 2023 |via=Newspapers.com}}</ref> | 22 | Heswall |- | {{flagicon image|Flag of the Federation of Rhodesia and Nyasaland (1953–1963).svg}} [[:en:Federation of Rhodesia and Nyasaland|Rhodesia at Nyasaland]] | Vivien Lentin | 17 | Kitwe |- | {{flagicon|SWE}} [[Suwesya]] | Carola Håkonsson<ref name=":0" /> | 20 | – |- | {{flagicon|ZAF|1928}} [[South Africa|Timog Aprika]] | Moya Meaker | 18 | [[Pretoria]] |- | {{flagicon|KOR|1949}} [[Timog Korea]] | Seo Jung-ae<ref>{{Cite web |last= |date=19 Abril 1959 |title=「미스」경남에 「서정애」양 |trans-title=Miss Gyeongnam Seo Jung-ae |url=https://www.busan.com/view/busan/view.php?code=19590419000124 |access-date=3 Marso 2023 |website=Busan Ilbo |language=ko}}</ref> | 19 | [[Busan]] |- | {{flagicon|URY}} [[Urugway]] | Yvonne Kelly | 25 | [[Montevideo]] |} ==Mga tala== {{Notelist}} ==Mga sanggunian== {{Reflist}} ==Panlabas na kawing== * [http://www.missworld.com Opisyal na website] {{Miss World}} [[Kategorya:1959]] [[Kategorya:Miss World]] 8czqogofhafd0rx7utlz0kebyqvdfrw 0 322055 2238095 2222922 2026-10-31T01:30:48Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238095 wikitext text/x-wiki {{Infobox beauty pageant|photo=Lúcia Petterle.png|caption=Lúcia Petterle|winner='''[[Lúcia Petterle]]'''|represented={{flagicon|Brazil|1968}} Brasil|date=10 Nobyembre 1971|presenters={{Hlist|Michael Aspel|David Vine}}|venue=Royal Albert Hall, Londres, Reyno Unido|broadcaster=[[BBC]]|entrants=56|placements=15|debuts={{Hlist|Bermuda|Guam}}|returns={{Hlist|Aruba|Panama|Paragway|Trinidad at Tobago}}|withdraws={{Hlist|Dinamarka|Gambya|Grenada|Hong Kong|Kolombya|Libano|Liberya|Niherya}}|before=[[Miss World 1970|1970]]|next=[[Miss World 1972|1972]]}} Ang '''Miss World 1971''' ay ang ika-21 edisyon ng [[Miss World]] pageant, na ginanap sa Royal Albert Hall sa [[Londres]], [[Reyno Unido]] noong 10 Nobyembre 1971.<ref>{{Cite news |date=6 Nobyembre 1971 |title='s Werelds mooisten zijn niet miss! |language=nl |trans-title=The world's most beautiful are not to be missed! |pages=3 |work=Nieuwsblad van het Noorden |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:011016183:mpeg21:p003 |access-date=25 Marso 2024 |via=Delpher}}</ref><ref>{{Cite news |date=11 Nobyembre 1971 |title=Girls and boys demonstrate at Miss World |language=en |pages=68 |work=The Tampa Tribune |url=https://www.newspapers.com/article/the-tampa-tribune/45937218/ |access-date=25 Marso 2024 |via=Newspapers.com}}</ref> Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ni Jennifer Hosten ng Grenada si Lúcia Petterle ng Brasil bilang Miss World 1971.<ref>{{Cite news |last=Muccini |first=Peter |date=11 Nobyembre 1971 |title=Brazilian is Miss World |language=en |pages=5 |work=Youngstown Vindicator |url=https://news.google.com/newspapers?id=DL5JAAAAIBAJ&sjid=kBANAAAAIBAJ&pg=731%2C4182352 |access-date=24 Marso 2024 |via=Google News Archive}}</ref> Ito ang kauna-unahang tagumpay ng Brasil sa kasaysayan ng kompetisyon. Nagtapos bilang first runner-up si Marilyn Ward ng [[United Kingdom|Reyno Unido]], samantalang nagtapos bilang second runner-up si Ana Paula de Almeida ng [[Portugal]]. Isang buwan matapos magwagi si Petterle bilang Miss World, ay hindi na ito pinayagang gamitin ang kanyang karapatang gamitin ang kanyang titulo sa mga pagpapalatastas. Ito ay matapos niyang hindi pirmahan ang kanyang kontrata sa Miss World at umuwi ito sa [[Rio de Janeiro]] dahil nais niya munang ipagpatuloy ang kanyang pag-aaral.<ref>{{Cite news |date=16 Disyembre 1971 |title=Miss World in 'deep freeze' |language=en |pages=4 |work=Evening Times |url=https://news.google.com/newspapers?id=pyQ-AAAAIBAJ&sjid=jkoMAAAAIBAJ&pg=4992%2C6886213 |access-date=24 Marso 2024 |via=Google News Archive}}</ref> Bagama't hindi na niya maaaring gamitin ang kanyang titulo sa kahit anong komersiyal na pamamaraan ay nanatili pa rin si Petterle bilang Miss World.<ref>{{Cite news |date=16 Disyembre 1971 |title=Miss Mundo pode perder seu titulo |language=pt |trans-title=Miss World could lose her title |pages=30 |work=Jornal do Brasil |url=https://news.google.com/newspapers?id=0KUVAAAAIBAJ&sjid=HgwEAAAAIBAJ&pg=2547%2C168916 |access-date=24 Marso 2024 |via=Google News Archive}}</ref><ref>{{Cite news |date=16 Disyembre 1971 |title=Outbursts cost beauty queen |language=en |pages=1 |work=Rome News-Tribune |url=https://news.google.com/newspapers?id=CwYvAAAAIBAJ&sjid=QzMDAAAAIBAJ&pg=4853%2C2746074 |access-date=24 Marso 2024 |via=Google News Archive}}</ref> Limampu't-anim na kandidata mula sa limampu't-limang bansa at teritoryo ang lumahok sa kompetisyong ito. Pinangunahan nina Michael Aspel at David Vine ang kompetisyon.<ref name=":1">{{Cite news |date=21 Nobyembre 1971 |title=Beauty bombshell |language=en |pages=5 |work=The Straits Times |url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/article/straitstimes19711121-1.2.25.1 |access-date=25 Marso 2024 |via=Google News Archive}}</ref> == Kasaysayan == [[Talaksan:Royal_Albert_Hall,_London_-_Nov_2012.jpg|thumb|250x250px|Royal Albert Hall, ang lokasyon ng Miss World 1971]] === Pagpili ng mga kalahok === Limampu't-anim na kandidata mula sa limampu't-limang bansa at teritoryo ay napili upang lumahok sa kompetisyon. Apat na kandidata ang nailuklok upang kumatawan sa kanilang mga bansa/teritoryo matapos maging runner-up sa kanilang pambansang kompetisyon, o napili sa isang ''casting process,'' at dalawang kandidata ang nailuklok matapos bumitiw ang orihinal na kalahok. ==== Mga pagpalit ==== Dapat sanang lalahok si Miss Nicaragua 1971 Xiomara Paguaga sa edisyong ito, ngunit siya ay biglang pinalita ni Miss Nicaragua 1969 Soraya Herrera bilang kinatawan ng Nikaragwa dahil sa hindi isiniwalat na dahilan. Dapat din sanang lalahok ang ''second runner-up'' ng Miss Holland 1971 na si Pia Solleveld sa edisyong ito,<ref>{{Cite news |date=1 Oktubre 1974 |title=Pia Solleveld, Nederlands jongste muziekuitgeefster |language=nl |trans-title=Pia Solleveld, the Netherlands' youngest music publisher |pages=11 |work=Tubantia |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBPERS01:003417001:mpeg21:p00011 |access-date=25 Marso 2024 |via=Delpher}}</ref> ngunit dahil bumitiw ito dahil sa hindi isiniwalat na dahilan, siya ay pinalitan ng ''third runner-up'' na si Monica Strotmann. ==== Mga unang pagsali, pagbalik, at pag-urong ==== Lumahok sa unang pagkakataon ang mga teritoryong Bermuda at Guam. Bumalik sa edisyong ito ang mga bansang Aruba at Trinidad at Tobago na huling sumali noong [[Miss World 1966|1966]], Paragway na huling sumali noong [[Miss World 1967|1967]], at Panama na huling sumali noong [[Miss World 1969|1969]]. Hindi sumali ang mga bansang [[Dinamarka]], [[Gambia|Gambya]], [[Grenada]], [[Hong Kong]], [[Colombia|Kolombya]], [[Lebanon|Libano]], [[Liberia|Liberya]], at [[Nigeria|Niherya]] sa edisyong ito. Hindi sumali sina Dorrit Weinrich ng Dinamarka at María Mónica Buitrón ng Kolombya dahil sa kakulangan sa pondo upang ipadala sila sa Londres.<ref>{{Cite news |date=12 Nobyembre 1970 |title=Caldas gano reinado |language=es |pages=1, 13 |work=El Tiempo |url=https://news.google.com/newspapers?id=dz41AAAAIBAJ&sjid=r2YEAAAAIBAJ&pg=3719%2C2155129 |access-date=4 Enero 2023}}</ref> Hindi sumali si Nadia Arslan ng Libano dahil sa kakulangan sa oras maghanda para sa kompetisyon. Hindi sumali ang mga bansang Gambya, Grenada, Hong Kong, Liberya, at Niherya matapos na mabigo ang kanilang organisasyong pambansa na magdaos ng kompetisyong pambansa o magtalaga ng kalahok. Kinumpirma rin na sasali sina Rosa María Rivera ng [[Costa Rica|Kosta Rika]],<ref>{{Cite news |date=10 Mayo 1971 |title=Elegida la Miss Costa Rica que ira a Miami |language=es |trans-title=Elected the Miss Costa Rica who will go to Miami |pages=60 |work=La Nacion |url=https://news.google.com/newspapers?id=-vUcAAAAIBAJ&sjid=mXoEAAAAIBAJ&pg=2243%2C338620 |access-date=31 Hulyo 2023 |via=Google News Archive}}</ref> Yasmin Saif ng [[Singapore|Singapura]],<ref>{{Cite news |date=20 Abril 1971 |title=All-around girl is pretty Yasmin |language=en |pages=16 |work=New Nation |url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/page/newnation19710420-1.1.16 |access-date=25 Marso 2024 |via=National Library Board}}</ref> at Alba Techeira ng [[Uruguay|Urugway]], ngunit hindi sumipot sa Londres ang mga ito. Dapat rin sanang magkakaroon ng kandidata sa edisyong ito ang Uganda, ngunit sa gabi ng kompetisyon ay biglang tinakasan ng ''organizer'' ang kompetisyon kasama ang papremyo sana para sa magwawagi.<ref>{{Cite news |date=25 Nobyembre 1971 |title=It was 'no contest' |language=en |pages=49 |work=The Town Talk |url=https://www.newspapers.com/clip/45940230/the-town-talk/ |access-date=31 Enero 2023 |via=Newspapers.com}}</ref> === Mga kontrobesiya === Bunsod ng mga nangyaring protesta sa loob ng Royal Albert Hall sa kasagsagan ng Miss World noong nakaraang taon,<ref name=":2">{{Cite news |last=Pape |first=Gordon |date=20 Nobyembre 1970 |title=Cattle show |language=en |pages=29 |work=Ottawa Citizen |url=https://news.google.com/newspapers?id=q8gyAAAAIBAJ&sjid=Mu0FAAAAIBAJ&dq=miss-grenada&pg=1761%2C1750527 |access-date=20 Marso 2024 |via=Google News Archives}}</ref><ref>{{Cite web |date=27 Nobyembre 2020 |title=The feminists who flour bombed the 1970 Miss World pageant |url=https://www.independent.co.uk/life-style/women/miss-world-protest-1970-womens-liberation-feminists-b1759081.html |access-date=20 Marso 2024 |website=The Independent |language=en}}</ref> hinigpitan ang seguridad sa loob at labas ng Royal Albert Hall upang hindi maulit ang nasabing pangyayari.<ref name=":3">{{Cite news |date=10 Nobyembre 1971 |title=Miss World contest: tight security |language=en |pages=3 |work=The Straits Times |url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/page/straitstimes19711110-1.1.3 |access-date=25 Marso 2024 |via=Google News Archive}}</ref> Hinigpitan rin ang seguridad sa mga kandidata sa posibleng demonstrasyon ng IRA laban sa kandidata ng Irlanda na si June Glover.<ref name=":3" /><ref>{{Cite news |date=9 Nobyembre 1971 |title=AlVeuttacco su tutti i fronti i terroristi irlandesi |language=it |trans-title=Irish terrorists are under attack on all fronts |pages=3 |work=La Stampa |url=http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,3/articleid,1521_02_1971_0260_0003_21429313/ |access-date=25 Marso 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240325035158/http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,3/articleid,1521_02_1971_0260_0003_21429313/ |archive-date=25 Marso 2024 |url-status=dead}}</ref> Ito ay matapos matuklasan ng mga ''organizer'' ng Miss World na si Glover ay pinanganak sa Belfast sa Hilagang Irlanda.<ref name=":3" /> Labag ito sa patakaran ng Miss World na dapat ipinanganak ang mga kandidata sa bansang kanilang kinakatawan. Gayunpaman, binago ni Julia Morley ang patakarang ito upang payagan si Glover na magpatuloy dahil kung ididiskwalipika ni Morley si Glover dahil sa patakarang ito, matatanggal rin sa kompetisyon sina Valerie Roberts ng Australya na ipinanganak sa Inglatera at Patrice Sollner ng Suwisa na ipinanganak sa Pransiya.<ref name=":1" /> == Mga resulta == [[Talaksan:Miss World 1971 Map.PNG|thumb|250x250px|Mga bansa at teritoryong sumali sa Miss World 1971 at ang kanilang mga pagkakalagay.]] === Mga pagkakalagay === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Pagkakalagay ! Kandidata |- | '''Miss World 1971''' | * '''{{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]]''' – '''Lúcia Petterle'''<ref>{{Cite news |date=11 Nobyembre 1971 |title=Brazil beauty reigns |language=en |pages=24 |work=Quad-City Times |url=https://www.newspapers.com/article/quad-city-times/117633752/ |access-date=24 Marso 2024 |via=Newspapers.com}}</ref> |- | 1st runner-up | * {{flagicon|GBR}} [[United Kingdom|Reyno Unido]] – Marilyn Ward<ref name=":0">{{Cite news |date=11 Nobyembre 1971 |title='Human cattle' lovely! |language=en |pages=1 |work=The Montreal Gazette |url=https://news.google.com/newspapers?id=GEEjAAAAIBAJ&sjid=36EFAAAAIBAJ&pg=3328%2C5872321 |access-date=24 Marso 2024 |via=Google News Archive}}</ref> |- | 2nd runner-up | * {{flagicon|POR}} [[Portugal]] – Ana Paula de Almeida<ref name=":0" /> |- | 3rd runner-up | * {{Flag|Guyana}} – Nalini Moonsar<ref name=":0" /> |- | 4th runner-up | * {{flagicon|JAM}} [[Jamaica|Hamayka]] – Ava Joy Gill<ref name=":0" /> |- | Top 7 | * {{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] – Brucene Smith<ref>{{Cite news |date=11 Nobyembre 1971 |title=Tawny-haired student selected Miss World |language=en |pages=13 |work=Times Daily |url=https://news.google.com/newspapers?id=KyEsAAAAIBAJ&sjid=2p0FAAAAIBAJ&pg=3888%2C1850717 |access-date=24 Marso 2024 |via=Google News Archive}}</ref> * {{Flagicon image|Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg}} [[Pransiya]] – Myriam Stocco |- | Top 15 | * {{Flagicon image|Flag of Australia (converted).svg}} [[Australia|Australya]] – Valerie Roberts * {{flagicon|AUT}} [[Austria|Austrya]] – Waltraud Lucas * {{flagicon|Venezuela|variant=1930}} [[Venezuela|Beneswela]] – Ana María Padrón * {{Flagicon image|Flag of Spain (1945–1977).svg}} [[Espanya]] – María Garcia * {{flagicon|GUM}} [[Guam]] – Deborah Nelson * {{flagicon|ISR}} [[Israel]] – Miri Ben-David * {{flagicon|SWE}} [[Suwesya]] – Simonetta Kohl * {{flagicon|ZAF|1928}} [[South Africa|Timog Aprika]] – Monica Fairall |} == Kompetisyon == === Pormat === Tulad noong [[Miss World 1961|1961]], labinlimang ''semi-finalist'' ang napili sa pamamagitan ng paunang kompetisyon na ginanap sa araw ng pinal na kompetisyon na binubuo ng ''swimsuit'' at ''evening gown competition''. Lumahok sa ''swimsuit competition'' at ''evening gown competition'' ang labinlimang mga ''semi-finalist'', at kalaunan ay napili ang pitong pinalista na sumabak sa ''final interview.'' === Komite sa pagpili === * Peter Dimmock – Isang ''executive'' mula sa BBC<ref name=":4">{{Cite news |date=11 Nobyembre 1971 |title=On top of the world |language=en |pages=1 |work=The Glasgow Herald |url=https://news.google.com/newspapers?id=KeU9AAAAIBAJ&sjid=dkgMAAAAIBAJ&pg=3846%2C2044212 |access-date=24 Marso 2024 |via=Google News Archive}}</ref> * Julie Ege – Noruwegang modelo at aktres; Miss Norway 1962<ref name=":4" /> * Douglas Fairbanks Jr. – Amerikanong aktor at ''producer''<ref name=":4" /> * Des O'Connor – Ingles na aktor at komedyante<ref name=":4" /> * Peter Scott – Ingles na manunulat at ornitolohista; isa tagapagtatag ng World Wildlife Fund for Nature<ref name=":4" /> * Sam Speigel – Polako-Amerikanong ''film producer''<ref name=":4" /> * Jean Tyrell – Amerikanang mang-aawit na miyembro ng grupong The Supremes<ref name=":4" /> * Lovelace Watkins – Amerikanang mang-aawit<ref name=":4" /> * Peter Wyngard – Ingles na aktor<ref name=":4" /> == Mga kandidata == Limampu't-anim na kandidata ang kumalahok para sa titulo.<ref>{{Cite news |date=10 Nobyembre 1971 |title=The Miss World stakes |language=en |pages=16–17 |work=Daily Mirror |url=https://www.newspapers.com/article/daily-mirror-miss-world-line-up-1971/139312904/ |access-date=24 Marso 2024 |via=Newspapers.com}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" !Bansa/Teritoryo !Kandidata !Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon|group=A|name=A}} !Bayan |- |{{flagicon|GER}} [[Kanlurang Alemanya|Alemanya]] |Irene Neumann<ref>{{Cite news |date=6 Hulyo 1970 |title=Hamburger diet upsets Bonn beauty |language=en |pages=9 |work=The Orlando Sentinel |url=https://www.newspapers.com/clip/10857512/the-orlando-sentinel/ |access-date=22 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |23 |Garmisch-Partenkirchen |- |{{flagicon|ARG}} [[Arhentina]] |Alicia Daneri |20 |[[Lungsod ng Buenos Aires|Buenos Aires]] |- |{{Flagicon image|Flag of the Netherlands Antilles (1959–1986).svg}} [[Aruba]] |Elizabeth Bruin<ref>{{Cite news |date=16 Hulyo 1971 |title=Vallita Maduro wins Miss Aruba title at Divi Divi Hotel July 3 |language=en |pages=7 |work=Aruba Esso News |url=https://dloc.com/CA03400001/00827/images |access-date=4 Enero 2023 |via=Digital Library of the Caribbean}}</ref> |19 |Oranjestad |- |{{Flagicon image|Flag of Australia (converted).svg}} [[Australia|Australya]] |Valerie Roberts<ref>{{Cite news |date=29 Setyembre 1971 |title=Representing Australia |language=en |pages=8 |work=The Australian Women's Weekly |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/44026895?searchTerm=%22Valerie%20Roberts%22 |access-date=24 Marso 2024 |via=Trove}}</ref> |24 |[[Melbourne]] |- |{{flagicon|AUT}} [[Austria|Austrya]] |Waltraud Lucas |20 |Ferlach |- |{{flagicon|NZL}} [[New Zealand|Bagong Silandiya]] |Linda Ritchie<ref>{{Cite web |last=Whaitiri |first=Delilah |date=28 Abril 2021 |title=Local Focus: Miss Rotorua to become a reality series |url=https://www.nzherald.co.nz/rotorua-daily-post/news/local-focus-miss-rotorua-to-become-a-reality-series/4G6AFYCHEBAECEELBVEFZFPPAA/ |access-date=26 Disyembre 2022 |website=NZ Herald |language=en-NZ}}</ref> |21 |[[Auckland]] |- |{{Flagicon image|Flag of the Bahamas (1964–1973).svg}} [[Bahamas]] |Frances Clarkson<ref name=":1" /> |20 |[[Nassau]] |- |{{flagicon|BEL}} [[Belhika]] |Martine De Hert<ref>{{Cite web |date=23 Oktubre 2002 |title=Miss België, achter de schermen |url=https://www.nieuwsblad.be/cnt/nbna23102002_007 |access-date=26 Disyembre 2022 |website=Het Nieuwsblad |language=nl-BE}}</ref> |18 |[[Amberes]] |- |{{flagicon|Venezuela|variant=1930}} [[Venezuela|Beneswela]] |Ana María Padrón<ref>{{Cite news |date=5 Disyembre 1971 |title=Miss Venezuela deja sus estudios de química |language=es |trans-title=Miss Venezuela leaves her chemistry studies |pages=14 |work=La Nacion |url=https://news.google.com/newspapers?id=_nMjAAAAIBAJ&sjid=EXsEAAAAIBAJ&pg=2422%2C129324 |access-date=24 Marso 2024 |via=Google News Archive}}</ref> |20 |[[Caracas]] |- |{{flagicon|BMU}} [[Bermuda]] |Rene Furbert |20 |Paget Parish |- |'''{{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]]''' |'''Lúcia Petterle'''<ref>{{Cite web |date=30 Hunyo 2018 |title=Veja quais foram as primeiras brasileiras mais bonitas do mundo |trans-title=See who were the first most beautiful Brazilian women in the world |url=https://www.noticiasaominuto.com.br/lifestyle/610916/veja-quais-foram-as-primeiras-brasileiras-mais-bonitas-do-mundo |access-date=24 Marso 2024 |website=Notícias ao Minuto Brasil |language=pt}}</ref> |22 |[[Rio de Janeiro]] |- |{{flagicon|SRI}} [[Sri Lanka|Ceylon]] |Gail Abayasinghe<ref>{{Cite news |date=7 Nobyembre 1971 |title=Sunkissed beauties dazzle them all |language=en |pages=2 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19711107-1.2.13.5 |access-date=16 Hunyo 2023 |via=National Library Board}}</ref> |20 |[[Colombo]] |- |{{flagicon|ECU}} [[Ecuador|Ekwador]] |María Cecilia Gómez<ref>{{Cite news |date=7 Nobyembre 1971 |title=Las reinas en la torre |language=es |pages=6 |work=El Tiempo |url=https://news.google.com/newspapers?id=7fwjAAAAIBAJ&sjid=tWYEAAAAIBAJ&pg=2190%2C1141564 |access-date=24 Marso 2024 |via=Google News Archive}}</ref> |20 |Guayaquil |- |{{Flagicon image|Flag of Spain (1945–1977).svg}} [[Espanya]] |María García<ref>{{Cite web |last=Couzens |first=Gerard |date=18 Enero 2017 |title=Ex Miss World 'paid by Spanish spies for silence over king affair' |url=http://www.dailymail.co.uk/~/article-4131776/index.html |access-date=24 Marso 2024 |website=Mail Online |language=en}}</ref> |21 |[[Madrid]] |- |{{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] |Brucene Smith<ref>{{Cite news |date=4 Oktubre 1971 |title=Miss World-USA won by Texan |language=en |pages=6 |work=Lawrence Journal-World |url=https://news.google.com/newspapers?id=u5AzAAAAIBAJ&sjid=j-cFAAAAIBAJ&pg=7226%2C4017018 |access-date=24 Marso 2024 |via=Google News Archive}}</ref> |20 |Port Lavaca |- |{{flagicon|GRE|variant=1970}} [[Gresya]] |Maria Maltezou |21 |[[Atenas]] |- |{{flagicon|GUM}} [[Guam]] |Deborah Bordallo |17 |Yona |- |{{flagicon|GUY}} [[Guyana]] |Nalini Moonsar<ref>{{Cite web |last= |first= |date=15 Disyembre 2014 |title=Rafieya in top ten at Miss World |url=https://www.stabroeknews.com/2014/12/15/news/guyana/rafieya-top-ten-miss-world/ |access-date=16 Marso 2024 |website=Stabroek News |language=en-us}}</ref> |20 |Skeldon |- |{{flagicon|JAM}} [[Jamaica|Hamayka]] |Ava Joy Gill<ref>{{Cite web |last=Jackson |first=Kevin |date=8 Agosto 2021 |title=Reflections of a queen |url=https://www.jamaicaobserver.com/2021/08/07/reflections-of-a-queen-20231028-1619-093738/ |access-date=19 Marso 2024 |website=Jamaica Observer |language=en-US}}</ref> |18 |Mona |- |{{flagicon|JPN}} [[Hapon]] |Emiko Ikeda<ref>{{Cite news |date=6 Nobyembre 1971 |title=Pretty pose |language=en |pages=17 |work=Daytona Beach Morning Journal |url=https://news.google.com/newspapers?id=QGoeAAAAIBAJ&sjid=QskEAAAAIBAJ&pg=1419%2C1483914 |access-date=24 Marso 2024 |via=Google News Archive}}</ref> |21 |[[Tokyo]] |- |{{flagicon|GIB|ensign}} [[Gibraltar|Hibraltar]] |Lisette Chipolina<ref>{{Cite news |date=29 Oktubre 1971 |title=Untitled |language=en |pages=2 |work=Evening Times |url=https://news.google.com/newspapers?id=pOhAAAAAIBAJ&sjid=TKcMAAAAIBAJ&pg=6232%2C4437008 |access-date=24 Marso 2024 |via=Google News Archive}}</ref> |19 |Hibraltar |- |{{flagicon|IND}} [[Indiya]] |Prema Narayan<ref>{{Cite web |last=Roychoudhury |first=Amborish |date=26 Pebrero 2022 |title=From School Teacher To Bollywood Diva: The Adventures Of Prema Narayan |url=https://www.outlookindia.com/culture-society/from-school-teacher-to-bollywood-diva-the-adventures-of-prema-narayan-news-184185 |access-date=24 Marso 2024 |website=Outlook India |language=en}}</ref> |18 |Kalimpong |- |{{flagicon|IRL}} [[Republika ng Irlanda|Irlanda]] |June Glover<ref>{{Cite news |date=3 Nobyembre 1971 |title=Miss Australia provoque les paris... 14 centre un |language=fr |pages=83 |work=Le Quotidien Populaire |url=https://news.google.com/newspapers?id=9L8cAAAAIBAJ&sjid=wFgEAAAAIBAJ&pg=5396%2C789544 |access-date=24 Marso 2024 |via=Google News Archive}}</ref> |22 |[[Dublin]] |- |{{flagicon|ISR}} [[Israel]] |Miri Ben-David<ref>{{Cite news |date=10 Nobyembre 1971 |title=British girl favored |language=en |pages=61 |work=Spokane Daily Chronicle |url=https://news.google.com/newspapers?id=u5pYAAAAIBAJ&sjid=XfgDAAAAIBAJ&pg=3301%2C3044886 |access-date=24 Marso 2024 |via=Google News Archive}}</ref> |19 |[[Tel-Abib]] |- |{{flagicon|ITA}} [[Italya]] |Maria Pinnone<ref>{{Cite news |date=7 Nobyembre 1971 |title=L'Italia a Londra |language=it |pages=22 |work=La Stampa |url=http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,22/articleid,0140_01_1971_0261_0022_4868521/ |access-date=25 Marso 2024}}</ref> |18 |[[Roma]] |- |{{flagicon|CAN}} [[Canada|Kanada]] |Lana Drouillard<ref>{{Cite news |last=Beneteau |first=Ann |date=10 Hulyo 1971 |title=Secret was to be herself |language=en |pages=8 |work=The Windsor Star |url=https://www.newspapers.com/clip/34073975/the-windsor-star/ |access-date=16 Enero 2023 |via=Newspapers.com}}</ref> |21 |Ancaster |- |{{flagicon|LUX}} [[Luxembourg|Luksemburgo]] |Mariette Werckx |19 |[[Lungsod ng Luksemburgo]] |- |{{flagicon|ISL}} [[Iceland|Lupangyelo]] |Fanney Bjarnadóttir<ref>{{Cite news |date=5 Nobyembre 1971 |title=Het is weer Miss |language=nl |trans-title=It's Miss again |pages=1 |work=Limburgsch dagblad |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010555884:mpeg21:p001 |access-date=25 Marso 2024 |via=Delpher}}</ref> |18 |[[Reikiavik]] |- |{{flagicon|MYS}} [[Malaysia]] |Daphne Munro<ref>{{Cite news |date=30 Agosto 1971 |title=Beauty contest winners |language=en |pages=28 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19710830-1.2.132 |access-date=31 Enero 2023 |via=National Library Board}}</ref> |24 |Shah Alam |- |{{flagicon|MLT}} [[Malta]] |Doris Abdilla<ref>{{Cite news |date=25 Oktubre 1971 |title=Untitled |language=en |pages=2 |work=Evening Times |url=https://news.google.com/newspapers?id=th8-AAAAIBAJ&sjid=b0oMAAAAIBAJ&pg=6410%2C3781892 |access-date=24 Marso 2024 |via=Google News Archive}}</ref> |20 |Birżebbuġa |- |{{flagicon|MUS}} [[Mawrisyo]] |Marie-Anne Ng Sik Kwong<ref>{{Cite web |date=11 Hunyo 2004 |title=Maria Allard, Miss Mauritius d?un décevant concours |trans-title=Maria Allard, Miss Mauritius in a disappointing competition |url=https://lexpress.mu/node/129868 |access-date=24 Marso 2024 |website=L'express |language=fr}}</ref> |20 |[[Port Louis]] |- |{{flagicon|MEX}} [[Mehiko]] |Lucía Arellano |18 |[[Zacatecas]] |- |{{flagicon|NIC}} [[Nicaragua|Nikaragwa]] |Soraya Herrera |20 |[[Managua]] |- |{{flagicon|NOR}} [[Noruwega]] |Kate Starvik<ref name=":1" /> |19 |[[Oslo]] |- |{{flagicon|NED}} [[Netherlands|Olanda]] |Monica Strotmann<ref>{{Cite news |date=5 Nobyembre 1971 |title=Mooie meisjes in nationale kostuums |language=nl |trans-title=Beautiful girls in national costumes |pages=5 |work=Het vrije volk |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010957687:mpeg21:p005 |access-date=25 Marso 2024 |via=Delpher}}</ref> |18 |Amsterdam |- |{{flagicon|PAN}} [[Panama]] |María de Lourdes Rivera<ref>{{Cite news |last=McNicoll |first=Don |date=3 Nobyembre 1971 |title=Mellizas panamenas se destacan en el concurso Miss Mundo |language=es |pages=14 |work=La Nacion |url=https://news.google.com/newspapers?id=LosfAAAAIBAJ&sjid=GXsEAAAAIBAJ&pg=4386%2C1759643 |access-date=24 Marso 2024 |via=Google News Archive}}</ref> |19 |[[Lungsod ng Panama]] |- |{{flagicon|PRY}} [[Paraguay|Paragway]] |Rosa María Duarte<ref>{{Cite news |date=5 Nobyembre 1971 |title=Untitled |language=es |pages=14 |work=La Nacion |url=https://news.google.com/newspapers?id=MIsfAAAAIBAJ&sjid=GXsEAAAAIBAJ&pg=3429%2C2679755 |access-date=24 Marso 2024 |via=Google News Archive}}</ref> |19 |[[Asuncion]] |- |{{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]] |Mirja Halme<ref>{{Cite web |date=2 Nobyembre 1971 |title=Missit Lontooseen |url=https://www.hs.fi/historia/art-2000008341653.html |access-date=31 Enero 2023 |website=Helsingin Sanomat |language=fi}}</ref> |23 |[[Helsinki]] |- |{{Flagicon image|Flag of the Philippines (1936–1985, 1986–1998).svg}} [[Binibining Pilipinas|Pilipinas]] |Onelia Ison Jose<ref>{{Cite web |last=Burton-Titular |first=Joyce |date=1 Oktubre 2013 |title=From Vivien to Megan: The PH in Miss World history |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/40304-philippines-miss-world-history/ |access-date=3 Hunyo 2023 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref> |19 |[[Maynila]] |- |{{flagicon|Puerto Rico|variant=1952}} [[Puerto Rico|Porto Riko]] |Raquel Quintana |19 |San Juan |- |{{flagicon|POR}} [[Portugal]] |Ana Paula de Almeida<ref>{{Cite news |date=11 Nobyembre 1971 |title=Brazil's medical student is Miss World |language=en |pages=1 |work=New Nation |url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/page/newnation19711111-1.1.1 |access-date=25 Marso 2024 |via=National Library Board}}</ref> |19 |[[Maputo|Lourenço Marques]] |- |{{Flagicon image|Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg}} [[Pransiya]] |Myriam Stocco<ref>{{Cite web |date=19 Disyembre 2020 |title=Miss France 1971 : cette année de règne qui a changé la vie de la Gardoise Myriam Stocco |url=https://www.midilibre.fr/2020/12/19/cette-annee-de-regne-qui-a-change-la-vie-de-la-miss-myriam-stocco-9266388.php |access-date=13 Enero 2023 |website=Midi Libre |language=fr}}</ref> |22 |Beaucaire |- |{{flagicon|DOM}} [[Republikang Dominikano]] |Haydée Kuret<ref>{{Cite web |last= |first= |date=29 Enero 2007 |title=Hombre y Mujer del Año - Haydee Kuret de Rainieri |url=https://www.diariolibre.com/revista/hombre-y-mujer-del-ao-haydee-kuret-de-rainieri-GLDL124376 |access-date=24 Marso 2024 |website=Diario Libre |language=es}}</ref> |17 |Barahona |- |{{flagicon|GBR}} [[United Kingdom|Reyno Unido]] |Marilyn Ward<ref>{{Cite news |date=21 Agosto 1971 |title=Marilyn is the new Miss UK |language=en |pages=1 |work=Daily Mirror |url=https://www.newspapers.com/article/daily-mirror-miss-uk-1971/127238574/ |access-date=24 Marso 2024 |via=Newspapers.com}}</ref> |22 |Lymington |- |{{Flagicon image|Flag of Seychelles (1961–1976).svg}} [[Seychelles|Seykelas]] |Nadia Morel du Boil |20 |[[Victoria, Seychelles|Victoria]] |- |{{flagicon|SWE}} [[Suwesya]] |Simonetta Kohl<ref>{{Cite web |title=Beauty pageants from the past in all their crowning glory |url=https://www.heraldsun.com.au/news/photos/beauty-pageants-from-the-past-in-all-their-crowning-glory/image-gallery/d3a0338b4be541ccf6123b574fd0714c?page=3 |access-date=24 Marso 2024 |website=Herald Sun |language=en}}</ref> |18 |Lund |- |{{flagicon|SUI}} [[Suwisa]] |Patrice Sollner |26 |Aargau |- |{{flagicon|THA}} [[Thailand|Taylandiya]] |Boonyong Thongboon |20 |[[Bangkok]] |- | rowspan="2" |{{flagicon|ZAF|1928}} [[Timog Aprika]] |Gaily Ryan<ref>{{Cite news |date=24 Oktubre 1971 |title=African beauty |pages=3 |work=The Straits Times |url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/page/straitstimes19711024-1.1.3 |access-date=25 Marso 2024 |via=National Library Board}}</ref> |20 |[[Lungsod ng Cabo]] |- |Monica Fairall<ref>{{Cite web |last= |date=22 Hunyo 2009 |title=Obituary: Monica Fairall - broadcaster, musician and Miss SA |url=https://witness.co.za/archive/2009/06/23/obituary-monica-fairall-broadcaster-musician-and-miss-sa-20150430/ |access-date=24 Marso 2024 |website=The Witness |language=en-US}}</ref> |23 |Durban |- |{{flagicon|KOR}} [[Timog Korea]] |Lee Young-eun |21 |[[Seoul]] |- |{{flagicon|TTO}} [[Trinidad at Tobago]] |Maria Jordan |24 |[[Port of Spain]] |- |{{flagicon|CYP}} [[Tsipre]] |Kyriaki Koursoumba |19 |[[Nikosya|Nicosia]] |- |{{flagicon|TUN}} [[Tunisya]] |Souad Keneari<ref>{{Cite news |last=Ben Khalifa |first=Lotfi |date=14 Pebrero 2019 |title=Voyage avec les nymphes tunisiennes |language=fr |work=Le Temps |url=https://www.pressreader.com/tunisia/le-temps-tunisia/20190214/281801400224502 |access-date=30 Enero 2023 |via=PressReader}}</ref> |22 |[[Tunis]] |- |{{flagicon|TUR}} [[Turkiya]] |Nil Menemencioglu<ref>{{Cite web |last= |date=22 Setyembre 2017 |title=Miss Turkey listesi, geçmişten günümüze Miss Turkey birincileri |trans-title=All past Miss Turkey winners |url=https://www.haberturk.com/miss-turkey-listesi-gecmisten-gunumuze-miss-turkey-birincileri-1642708 |access-date=12 Marso 2024 |website=Habertürk |language=tr}}</ref> |21 |[[Istanbul]] |- |{{Flagicon image|Flag of Yugoslavia (1946-1992).svg}} [[Yugoslavia]] |Zlata Petković<ref>{{Cite web |date=3 Disyembre 2012 |title=The deceased actress Zlata Petković |url=https://en.vijesti.me/fun/296014/deceased-actress-Zlata-Petkovic |access-date=24 Marso 2024 |website=Vijesti |language=en}}</ref> |17 |Svrljig |} == Mga tala == <references group="lower-alpha" responsive="1"></references> == Mga sanggunian == <references responsive="1"></references> == Panlabas na kawing == * {{official website|http://www.missworld.com}} {{Miss World}} [[Kategorya:Miss World]] [[Kategorya:1971]] do3xjf899vopuz31la14ejlzg7uzrs0 0 322109 2238093 2140349 2026-10-31T00:44:29Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238093 wikitext text/x-wiki {{Infobox beauty pageant|image=File:Norma Cappagli in Argentina (cropped).jpg|caption=Norma Cappagli|winner='''[[Norma Cappagli]]'''|represented={{flagicon|Argentina}} Arhentina|date=8 Nobyembre 1960|presenters={{Hlist|Bob Russell|Peter West}}|entrants=39|placements=18|venue=Lyceum Ballroom, Londres, Reyno Unido|broadcaster=[[BBC]]|debuts={{Hlist|Bulibya|Burma|Ekwador|Espanya|Kenya|Libano|Madagaskar|Nikaragwa|Tanganyika|Tahiti|Tsipre}}|returns={{Hlist|Australya|Turkiya}}|withdraws={{Hlist|Austrya|Gana|Hamayka|Hawaii|Hibraltar|Honduras|Hong Kong|Paragway|Peru|Porto Riko|Portugal}}|before=[[Miss World 1959|1959]]|next=[[Miss World 1961|1961]]}} Ang '''Miss World 1960''' ay ang ikasampung edisyon ng [[Miss World]] pageant, na ginanap sa Lyceum Ballroom sa [[Londres]], [[United Kingdom|Reyno Unido]] noong 8 Nobyembre 1960. Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ng ''racing driver'' at miyembro ng komite sa pagpili na si Stirling Moss si Norma Cappagli ng Arhentina bilang Miss World 1960.<ref>{{Cite news |date=9 Nobyembre 1960 |title=Argentine Beauty wins title of Miss World |language=en |pages=3 |work=Gadsden Times |url=https://news.google.com/newspapers?id=dAwpAAAAIBAJ&sjid=CtYEAAAAIBAJ&dq=miss-world%201960%20cappagli&pg=2333%2C900003 |access-date=13 Marso 2023}}</ref> Ito ang kauna-unahang tagumpay ng Arhentina sa kasaysayan ng kompetisyon. Nagtapos bilang first runner-up si Gila Golan ng Israel, habang nagtapos bilang second runner-up si Denise Muir ng Timog Aprika.<ref>{{Cite news |date=18 Nobyembre 1960 |title=2nd place for Miss World '60 |language=en |pages=1 |work=⁨⁨The Australian Jewish News |url=https://www.nli.org.il/en/newspapers/ajnm/1960/11/18/01/article/1/?srpos=2&e=------196-en-20--1--img-txIN%7ctxTI-%22Miss+World%22-------------1 |access-date=10 Marso 2023 |via=National Library of Israel |archive-date=17 Oktubre 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231017035242/https://www.nli.org.il/en/newspapers/ajnm/1960/11/18/01/article/1/?srpos=2&e=------196-en-20--1--img-txIN%7CtxTI-%22Miss+World%22-------------1 |url-status=dead }}</ref> Mga kandidata mula sa tatlumpu't-siyam na bansa at teritoryo ang lumahok sa kompetisyong ito. Pinangunahan ni Bob Russell ang kompetisyon, samantalang si Peter West ang nagbigay ng komentaryo sa buong kompetisyon.<ref>{{Cite news |date=8 Nobyembre 1960 |title=Who'll be Miss World? |language=en |pages=8 |work=Evening Times |url=https://news.google.com/newspapers?id=HeRAAAAAIBAJ&sjid=KacMAAAAIBAJ&pg=6520%2C938037 |access-date=10 Marso 2023}}</ref> == Kasaysayan == [[Talaksan:Lyceum_Theatre,_Wellington_St,_London.jpg|thumb|Lyceum Ballroom, ang lokasyon ng Miss World 1960|250x250px]] === Pagpili ng mga kalahok === Ang mga kalahok mula sa tatlumpu't-siyam na mga bansa at teritoryo ay napili upang lumahok sa kompetisyon. Tatlong kandidata ang nailuklok upang kumatawan sa kanilang bansa/teritoryo matapos maging runner-up sa kanilang pambansang kompetisyon, o napili sa isang ''casting process''. ==== Mga pagpalit ==== Iniluklok ang first runner-up ng Miss United States 1960 na si Judith Ann Achter upang kumatawan sa kanyang matapos mapatalsik sa titulo ang orihinal na nagwagi na si Annette Driggers, 14 na araw matapos itong makoronahan.<ref>{{Cite news |date=1 Nobyembre 1960 |title=Miss U.S.A. was "Mrs."... and aged only 15! |language=en |pages=9 |work=Evening Times |url=https://news.google.com/newspapers?id=GORAAAAAIBAJ&sjid=KacMAAAAIBAJ&pg=6022%2C46268 |access-date=10 Marso 2023}}</ref><ref>{{Cite news |date=2 Nobyembre 1960 |title=Miss Amerika gediskwalificeerd |language=nl |trans-title=Miss America disqualified |pages=13 |work=Nieuwsblad van het Noorden |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010678671:mpeg21:p013 |access-date=21 Abril 2023 |via=Delpher}}</ref> Iniluklok ang third runner-up ng Miss Holland 1960 na si Carina Verbeek upang kumatawan sa kanyang bansa dahil nasa ibang bansa si ''Miss Holland 1960'' Ans Schoon noong dumating ang mga ''registration form''.<ref>{{Cite news |date=3 Nobyembre 1960 |title=HOEWEL zij op de vierde plaats kwam bij de verkiezingen van „miss Holland", is Karma Verbeek gisteren toch naar Londen vertrokken om mee te dingen naar de titel „miss World". |language=nl |trans-title=ALTHOUGH she came in fourth place in the Miss Holland election, Karma Verbeek left for London yesterday to compete for the Miss World title. |pages=1 |work=Het Parool |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ABCDDD:010838970:mpeg21:p001 |access-date=21 Abril 2023 |via=Delpher}}</ref><ref name=":1">{{Cite news |date=3 Nobyembre 1960 |title=Karma Verbeek naar Miss-World-wedstrijd |language=nl |trans-title=Karma Verbeek to Miss World contest |pages=1 |work=Leeuwarder courant |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010615772:mpeg21:p001 |access-date=21 Abril 2023 |via=Delpher}}</ref> Iniluklok si Diane Medina ng Pransiya matapos umurong sa kompetisyon si Yolanda Biecosai dahil sa hindi isiniwalat na dahilan. ==== Mga unang pagsali, pagbalik, at pag-urong ==== Lumahok sa unang pagkakataon ang bansang Bulibya, Burma, Ekwador, Espanya, Kenya, Libano, Madagaskar, Nikaragwa, Tanganyika, Tahiti, at Tsipre, at bumalik ang mga bansang Australya na huling sumali noong [[Miss World 1957|1957]] at Turkiya na huling sumali noong [[Miss World 1958|1958]]. Hindi sumali ang mga bansang [[Austria|Austrya]], [[Ghana|Gana]], [[Jamaica|Hamayka]], [[Hawaii]], [[Gibraltar|Hibraltar]], [[Honduras]], [[Hong Kong]], [[Paraguay|Paragway]], [[Peru]], [[Puerto Rico|Porto Riko]], at [[Portugal]] sa edisyong ito. Hindi sumali si Luise Kammermair ng Austrya matapos piliin nitong hindi sumali sa kompetisyon matapos maging runner-up sa Miss Europe. Hindi sumali si Comfort Kwamena ng Gana matapos nitong piliing ganapin sa Agosto 1960 ang kanyang paglipad patungong Londres imbis na sa Nobyembre. Hindi sumali sina Judith Willoughby ng Hamayka, Lena Woo ng Hong Kong, Mercedes Ruggia ng Paragway, Maricruz Gómez ng Peru, at Maria Josebate Silva Santos ng Portugal dahil sa mga hindi isiniwalat na dahilan.<ref>{{Cite web |date=25 Hunyo 2021 |orig-date=27 Hunyo 1960 |title=Missing Miss World, 1960 |url=https://jamaica-gleaner.com/article/esponsored/20210625/missing-miss-world-1960 |access-date=13 Marso 2023 |website=The Gleaner |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=16 Agosto 1960 |title=Mooiste meisje in Hongkong |language=nl |trans-title=Most beautiful girl in Hong Kong |pages=9 |work=Twentsch dagblad Tubantia |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMHCO02:163782040:mpeg21:p00009 |access-date=21 Abril 2023 |via=Delpher}}</ref> Hindi sumali ang Hawaii matapos nito maging isang ganap na estado ng Estados Unidos noong Agosto. Hindi sumali ang mga teritoryong Hibraltar at Porto Riko matapos na mabigo ang kanilang mga organisasyong pambansa na magdaos ng kompetisyong pambansa o magtalaga ng kalahok. Dapat sanang kakalahok ang first runner-up ng Miss Venezuela 1960 na si Miriam Estévez Acevedo sa kompetisyon. Gayunpaman, siya ay natuklasan ng isang ''film producer'' upang pumunta sa Londres pero upang gumawa ng pelikula, imbis na lumahok sa Miss World. Matapos umurong sa kompetisyon si Estévez, siya ay agad na pinalitan ng third runner-up ng Miss Venezuela 1960 na si Aura Josefina Rodríguez, subalit hindi ito lumipad patungong Londres dahil sa hindi isiniwalat na dahilan. Hindi sumali sina Lorraine Nawa Jones ng [[New Zealand|Bagong Silandiya]], Elaine Maurath ng [[Suwisa]], at Marinka Polhammer ng [[Chile|Tsile]] dahil rin sa mga hindi isiniwalat na dahilan. Dapat rin sanang kakalahok si Marilyne Escobar ng [[Maruekos|Moroko]], ngunit hindi ito nagpatuloy sa kompetisyon dahil sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref>{{Cite news |date=7 Nobyembre 1960 |title=Ansiosa vigilia a Londra per le belle concorrenti |language=it |trans-title=Anxious eve in London for the beautiful contestants |pages=9 |work=La Stampa |url=http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,9/articleid,0077_02_1960_0266_0009_16558172/ |access-date=9 Oktubre 2023}}</ref> == Mga resulta == [[Talaksan:Miss_World_1960_Map.PNG|thumb|250x250px|Mga bansa at teritoryong sumali sa Miss World 1960 at ang kanilang mga pagkakalagay.]] === Mga pagkakalagay === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Pagkakalagay ! Kandidata |- | '''Miss World 1960''' | * '''{{flagicon|ARG}} [[Arhentina]]''' – '''[[Norma Cappagli]]<ref name=":2">{{Cite news |date=10 Nobyembre 1960 |title=Beauty title to Argentina |language=en |pages=17 |work=The Leader-Post |url=https://www.newspapers.com/clip/99275622/beauty-title-to-argentina/ |access-date=1 Marso 2023 |via=Newspapers.com}}</ref>''' |- | 1st runner-up | * {{flagicon|ISR}} [[Israel]] – Gila Golan<ref name=":2" /> |- | 2nd runner-up | * {{flagicon|ZAF|1928}} [[South Africa|Timog Aprika]] – Denise Muir<ref name=":2" /> |- | 3rd runner-up | * {{flagicon|DEU}} [[Kanlurang Alemanya|Alemanya]] – Ingrun Helgard Möckel<ref name=":2" /> |- | 4th runner-up | * {{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] – Judith Ann Achter<ref name=":2" /> |- |Top 10 | * {{flagicon|BRA|1889}} [[Brazil|Brasil]] – Maria Edilene Torreão * {{flagicon|IRL}} [[Republika ng Irlanda|Irlanda]] – Irene Ruth Kane<ref name=":3">{{Cite news |date=9 Nobyembre 1960 |title=L'elezione dell'argentina |language=it |trans-title=The election of Argentina |pages=3 |work=La Stampa |url=http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,3/articleid,1576_02_1960_0268_0003_21987855/ |access-date=21 Abril 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230421123537/http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,3/articleid,1576_02_1960_0268_0003_21987855/ |archive-date=21 Abril 2023 |url-status=dead}}</ref> * {{flagicon|ITA}} [[Italya]] – Layla Rigazzi<ref name=":3" /> * {{flagicon|GBR}} [[United Kingdom|Reyno Unido]] – Hilda Fairclough * {{flagicon|KOR|1949}} [[Timog Korea]] – Lee Young-hee |- | Top 18 | * {{flagicon|IND}} [[India|Indiya]] – Iona Pinto * {{flagicon|CAN|1957}} [[Canada|Kanada]] – Danica d'Hondt * {{Flag|Kenya|colonial}} – Jasmine Batty * {{flagicon|NOR}} [[Noruwega]] – Grethe Solhoy<ref name=":3" /> * {{Flagicon image|Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg}} [[Pransiya]] – Diane Medina * {{flagicon|SWE}} [[Suwesya]] – Barbara Gunilla Olsson * {{flagicon image|Flag of Southern Rhodesia (1924–1953, 1963–1964).svg}} Timog Rhodesia – Jenny Lee Scott * {{Flag|Cyprus|name=Tsipre}} – Mary Mavropoulos |} == Kompetisyon == === Pormat ng kompetisyon === Ilang pagbabago ang inimplementa sa edisyong ito. Ang bilang ng mga ''semi-finalist'' sa edisyong ito ay itinaas sa labinwalo mula sa labing-isa ng nakaraang edisyon. Ang labinwalong ''semi-finalist'' ay napili sa pamamagitan ng paunang kompetisyon na ginanap sa araw ng pinal na kompetisyon na binubuo ng ''swimsuit'' at ''evening gown competition''. Kumalahok sa ''swimsuit competition'' ang labinwalong mga ''semifinalist,'' at kalaunan ay napili ang sampung mga ''semi-finalist''. Nakipanayam ang sampung ''semi-finalist'' kay Bob Russell at pumarada sa harapan ng mga hurado, at kalaunan ay napili ang limang pinalista na sumabak sa ''final interview.'' === Komite sa pagpili === * Rajah Gunasekera – Diplomatikong galing Ceylon<ref name=":3" /> * Oliver Messel – Ingles na pintor<ref name=":3" /> * Lady F. Asafu-Adjaye – Asawa ng Embahador ng Gana sa Reyno Unido<ref name=":3" /> * Major Stafford W. Somerfield – Mamamahayag na Ingles<ref name=":3" /> * Fredericka Ann "Bobo" Sigrist – Asawa ng Ingles na ''film producer'' na si Kevin McClory<ref name=":3" /> * Stirling Moss – Formula One racing driver na Ingles<ref name=":3" /> * Bernard Delfont – Negosyanteng Ingles na pinanganak sa Rusya<ref name=":3" /> == Mga kandidata == Tatlumpu't-siyam na kandidata ang lumahok para sa titulo.<ref>{{Cite news |date=8 Nobyembre 1960 |title=Tekur þátt í fegurðarsamkeppni ytra |language=is |trans-title=Participates in an external beauty contest |pages=12 |work=Þjóðviljinn |url=https://timarit.is/page/2790085?iabr=on |access-date=1 Agosto 2023 |via=Timarit.is}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Bansa/Teritoryo !Kandidata !Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon}} !Bayan |- |{{flagicon|DEU}} [[Alemanya]] |Ingrun Helgard Möckel<ref name=":0">{{Cite news |date=4 Nobyembre 1960 |title=Foursome of beauty |language=en |pages=14 |work=Evening Times |url=https://news.google.com/newspapers?id=G-RAAAAAIBAJ&sjid=KacMAAAAIBAJ&pg=6535%2C475442 |access-date=10 Marso 2023}}</ref> |18 |[[Düsseldorf]] |- |'''{{flagicon|ARG}} [[Arhentina]]''' |'''[[Norma Cappagli]]'''<ref>{{Cite web |date=28 Disyembre 2020 |title=Beauty queen Norma Cappagli passed away after being run over by a bus |url=https://beautypageants.indiatimes.com/miss-world/Beauty-queen-Norma-Cappagli-passed-away-after-being-run-over-by-a-bus/eventshow/79993952.cms |access-date=7 Marso 2023 |website=The Times of India |language=en |archive-date=6 Marso 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230306233015/https://beautypageants.indiatimes.com/miss-world/beauty-queen-norma-cappagli-passed-away-after-being-run-over-by-a-bus/eventshow/79993952.cms |url-status=dead }}</ref> |21 |[[Lungsod ng Buenos Aires|Buenos Aires]] |- |{{flagicon|AUS}} [[Australia|Australya]] |Margaret Nott<ref>{{Cite news |date=30 Setyembre 1960 |title=Local girl wins Miss World contest |language=en |pages=1 |work=Victor Harbour Times |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/186739113?searchTerm=%22Miss%20World%22 |access-date=7 Marso 2023 |via=Trove}}</ref> |19 |Victoria Harbour |- |{{flagicon|BEL}} [[Belhika]] |Huberte Bax<ref>{{Cite web |date=11 Enero 2010 |title=Erelijst Miss België |url=https://www.demorgen.be/tv-cultuur/erelijst-miss-belgie~b5723d4d/ |access-date=1 Enero 2023 |website=De Morgen |language=nl-NL}}</ref> |19 |[[Bruselas]] |- |{{flagicon|BRA|1889}} [[Brazil|Brasil]] |Maria Edilene Torreão |18 |São José do Egito |- |{{flagicon|BOL}} [[Bolivia|Bulibya]] |Dalia Monasteros |20 |La Paz |- |{{Flagicon image|Flag of Burma (1948–1974).svg}} [[Myanmar|Burma]] |Ma Sen Aye<ref>{{Cite news |date=7 Nobyembre 1960 |title=Ansiosa vigilia a Londra per le belle concorrenti |language=it |trans-title=Anxious eve in London for the beautiful contestants |pages=9 |work=La Stampa |url=http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,9/articleid,0077_02_1960_0266_0009_16558172/ |access-date=21 Abril 2023}}</ref> |24 |[[Yangon]] |- |{{flagicon|DNK}} [[Dinamarka]] |Lise Bodin<ref>{{Cite web |date=2 Disyembre 2015 |title=Danmarks smukkeste kvinder: Her er historien om 'Miss Danmark'-konkurrencen |url=https://www.bt.dk/content/item/3457 |access-date=7 Marso 2023 |website=B.T. |language=da}}</ref> |19 |[[Copenhague]] |- |{{flagicon|ECU}} [[Ecuador|Ekwador]] |Toty Rodríguez<ref>{{Cite web |date=29 Hunyo 2003 |title=Toty Rodríguez la gran hermana |url=https://www.eluniverso.com/2003/06/29/0001/220/28D7124C698B42A69DE758283F108272.html |access-date=6 Marso 2023 |website=El Universo |language=es}}</ref> |23 |Guayaquil |- |{{Flagicon image|Flag of Spain (1945–1977).svg}} [[Espanya]] |Concepción Molinera |23 |[[Lungsod ng Barcelona|Barcelona]] |- |{{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] |Judith Ann Achter<ref>{{Cite news |date=3 Nobyembre 1960 |title=First 'Miss U.S.' too young |language=en |pages=4 |work=The Kane Republican |url=https://www.newspapers.com/clip/279652/3nov1960thekanerepublican/ |access-date=7 Marso 2023 |via=Newspapers.com}}</ref> |18 |[[St. Louis, Missouri|St. Louis]] |- |{{flagicon|GRC|old}} [[Gresya]] |Kalliopi Geralexi | |[[Atenas]] |- |{{flagicon|JPN|1947}} [[Hapon]] |Eiko Murai<ref>{{Cite news |date=9 Nobyembre 1960 |title=Hair-raising shampoo |language=en |pages=2 |work=Herald-Journal |url=https://news.google.com/newspapers?id=NnksAAAAIBAJ&sjid=UcwEAAAAIBAJ&pg=5217%2C1086244 |access-date=7 Pebrero 2023}}</ref> |24 |[[Prepektura ng Niigata|Niigata]] |- |{{flagicon|JOR}} [[Jordan|Hordan]] |Eriny Emile Sebella |22 |[[Aman]] |- |{{flagicon|IND}} [[India|Indiya]] |Iona Pinto<ref>{{Cite web |last=Sangghvi |first=Malavika |date=25 Hunyo 2012 |title=A star is gone |url=https://www.mid-day.com/news/india-news/article/a-star-is-gone-169543 |access-date=10 Marso 2023 |website=Mid-Day |language=en}}</ref> |24 |[[Mumbai|Bombay]] |- |{{flagicon|IRL}} [[Republika ng Irlanda|Irlanda]] |Irene Ruth Kane |18 |Londonderry |- |{{flagicon|ISR}} [[Israel]] |Gila Golan<ref>{{Cite news |date=11 Nobyembre 1960 |title="Miss Israel" second |language=en |pages=12 |work=⁨⁨The Australian Jewish Times |url=https://www.nli.org.il/en/newspapers/austjewishtimes/1960/11/11/01/article/106/?srpos=2&e=------196-en-20--1--img-txIN%7ctxTI-%22Miss+World%22----1960---------1 |access-date=10 Marso 2023 |via=National Library of Israel |archive-date=10 Marso 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230310115605/https://www.nli.org.il/en/newspapers/austjewishtimes/1960/11/11/01/article/106/?srpos=2&e=------196-en-20--1--img-txIN%7CtxTI-%22Miss+World%22----1960---------1 |url-status=dead }}</ref> |20 |[[Tel-Abib]] |- |{{flagicon|ITA}} [[Italya]] |Layla Rigazzi<ref>{{Cite web |last=Balzarotti |first=Leda |date=7 Setyembre 2016 |title=Miss Italia: tutte le reginette dal 1939 a oggi - Foto iO Donna |url=https://www.iodonna.it/eventi-e-mostre/gallery/miss-italia-una-storia-scritta-da-73-reginette-2/ |access-date=12 Marso 2023 |website=IO Donna |language=it-IT}}</ref> |18 |[[Milan]] |- |{{flagicon|CAN|1957}} [[Canada|Kanada]] |Danica d'Hondt<ref>{{Cite news |date=8 Nobyembre 1960 |title=Miss Canada meets Miss Australia in World beauty pageant |language=en |pages=21 |work=The Canberra Times |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/103109103?searchTerm=%22Miss%20World%22 |access-date=7 Marso 2023 |via=Trove}}</ref> |21 |[[Vancouver]] |- |{{Flag|Kenya|colonial}} |Jasmine Batty<ref>{{Cite web |last=Johnson |first=Elizabeth Ofosuah |date=24 Pebrero 2019 |title=See the first-ever beauty queens from Africa |url=https://face2faceafrica.com/article/see-the-first-ever-beauty-queens-from-africa |access-date=10 Marso 2023 |website=Face2Face Africa |language=en}}</ref> |21 |[[Nairobi]] |- |{{flagicon|LIB}} [[Lebanon|Líbano]] |Giséle Naser |21 |[[Beirut]] |- |{{flagicon|LUX}} [[Luxembourg|Luksemburgo]] |Liliane Mueller |18 |[[Lungsod ng Luksemburgo]] |- |{{flagicon|ISL}} [[Iceland|Lupangyelo]] |Kristín Þorvaldsdóttir |18 |[[Reikiavik]] |- |{{flagicon|MDG}} [[Madagascar|Madagaskar]] |Rajaobelina Bedovoahangy<ref>{{Cite web |date=29 Hunyo 2016 |title=Samantha Todivelou Rodriguez crowned Miss World Madagascar 2016 |url=https://beautypageants.indiatimes.com/miss-world/samantha-todivelou-rodriguez-crowned-miss-world-madagascar-2016/articleshow/52973491.cms |access-date=7 Pebrero 2023 |website=The Times of India |language=en |archive-date=7 Pebrero 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230207000854/https://beautypageants.indiatimes.com/miss-world/samantha-todivelou-rodriguez-crowned-miss-world-madagascar-2016/articleshow/52973491.cms |url-status=dead }}</ref> |24 |[[Antananarivo]] |- |{{flagicon|NIC}} [[Nicaragua|Nikaragwa]] |Carmen Isabel Recalde |18 |Leon |- |{{flagicon|NOR}} [[Noruwega]] |Grethe Solhoy |20 |[[Oslo]] |- |{{flagicon|NED}} [[Netherlands|Olanda]] |Carina Verbeek<ref name=":1" /> |19 |[[Ang Haya]] |- |{{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]] |Margaretha Schauman |18 |[[Helsinki]] |- |{{Flagicon image|Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg}} [[Pransiya]] |Diane Medina |19 |[[Paris]] |- |{{flagicon|GBR}} [[United Kingdom|Reyno Unido]] |Hilda Fairclough<ref name=":0" /> |23 |Heysham |- |{{flagicon|SWE}} [[Suwesya]] |Barbara Gunilla Olsson<ref>{{Cite news |date=13 Hunyo 1960 |title=Various "queens" of Sweden gather at Stockholm for a picture session |language=en |pages=12 |work=The Philadelphia Inquirer |url=https://www.newspapers.com/article/the-philadelphia-inquirer-argyrol-the-p/38781175/ |access-date=24 Abril 2023 |via=Newspapers.com}}</ref> |20 |Umea |- |{{Flagicon image|Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg}} [[French Polynesia|Tahiti]] |Teura Bouwens<ref>{{Cite web |last=Harte |first=Helen |date=1 Disyembre 2015 |title=Teura Bauwens, première Miss Tahiti est décédée |url=https://la1ere.francetvinfo.fr/polynesie/tahiti/teura-bauwens-premiere-miss-tahiti-est-decedee-311293.html |access-date=10 Marso 2023 |website=Polynésie la 1ère |language=fr-FR}}</ref> |27 |Teahupo'o |- |{{flagicon image|Flag of Tanganyika (1923–1961).svg}} Tanganyika |Carmen Lesley Woodcock |18 |[[Dar es Salaam]] |- |{{flagicon|ZAF|1928}} [[South Africa|Timog Aprika]] |Denise Muir<ref>{{Cite web |last=Lambley |first=Garrin |date=8 Nobyembre 2022 |title=Miss SA: Every winner since 1956 |url=https://www.thesouthafrican.com/lifestyle/celeb-news/miss-sa-every-winner-since-1956-breaking/ |access-date=10 Marso 2023 |website=The South African |language=en-ZA |archive-date=10 Marso 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230310082024/https://www.thesouthafrican.com/lifestyle/celeb-news/miss-sa-every-winner-since-1956-breaking/ |url-status=dead }}</ref> |19 |[[Johannesburg]] |- |{{flagicon|KOR|1949}} [[Timog Korea]] |Lee Young-hee<ref>{{Cite news |date=31 Oktubre 1960 |title=In search of a world title |language=en |pages=10 |work=Evening Times |url=https://news.google.com/newspapers?id=l-VAAAAAIBAJ&sjid=IqcMAAAAIBAJ&pg=5183%2C7495983 |access-date=10 Marso 2023}}</ref> |20 |[[Busan|Pusan]] |- |{{flagicon image|Flag of Southern Rhodesia (1924–1953, 1963–1964).svg}} Timog Rhodesia |Jenny Lee Scott<ref>{{Cite news |date=2 Nobyembre 1960 |title=Met het zelfstandig worden van ver |language=nl |trans-title=With becoming independent from afar |pages=9 |work=Arnhemsche courant |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMKB19:000317028:mpeg21:p00009 |access-date=21 Abril 2023 |via=Delpher}}</ref> |18 |Kwekwe |- |{{Flag|Cyprus|name=Tsipre}} |Mary Mavropoulos |20 |Limassol |- |{{flagicon|TUR}} [[Turkiya]] |Nebahat Çehre<ref>{{Cite web |title=Yarışmayla ünlü oldular! |url=https://www.hurriyet.com.tr/mahmure/galeri-yarismayla-unlu-oldular-34914444 |access-date=14 Marso 2023 |website=Hürriyet |language=tr}}</ref> |17 |Samsun |- |{{flagicon|URY}} [[Urugway]] |Beatriz Benítez |20 |[[Montevideo]] |} == Mga tala == {{Notelist}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Panlabas na kawing == * [http://www.missworld.com Opisyal na website] {{Miss World}} [[Kategorya:Miss World]] [[Kategorya:1960]] oufsf7ri6q14ebrzz9ltv204slc60ez 0 324826 2238203 2228070 2026-10-31T08:28:25Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238203 wikitext text/x-wiki {{infobox settlement/Wikidata}} Ang '''Petra''' ([[Arabic]]: ٱلْبَتْراء, romanisado: Al-Batraʾ; Sinaunang Griyego: Πέτρα, "[[Bato (heolohiya)|Bato"]]), na orihinal na kilala sa mga naninirahan dito bilang Raqmu o Raqēmō <ref name=":1">{{Cite journal |last=Shaddel |first=Mehdy |date=2017-10-01 |title=Studia Onomastica Coranica: AL-Raqīm, Caput Nabataeae* |url=http://academic.oup.com/jss/article/62/2/303/4364805/Studia-Onomastica-Coranica-ALRaqīm-Caput-Nabataeae |journal=Journal of Semitic Studies |language=en |volume=62 |issue=2 |pages=303–318 |doi=10.1093/jss/fgx022 |issn=0022-4480 |access-date=2020-12-08}}</ref> ( Nabataean : ''Raqēmō'' ), ay isang makasaysayang at arkeolohikong lungsod sa timog [[Jordan]] . Ito ay katabi ng bundok ng Jabal Al-Madbah, sa isang [[palanggana]] na napapalibutan ng mga bundok na bumubuo sa silangang bahagi ng lambak ng Arabah na tumatakbo mula sa [[Dagat na Patay]] hanggang sa Gulpo ng Aqaba. Ang lugar sa paligid ng Petra ay pinaninirahan na noon pang 7000 BC,<ref name="PNF">{{cite web |title=A Short History |url=http://www.petranationalfoundation.org/history.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171204141534/http://www.petranationalfoundation.org/history.html |archive-date=4 December 2017 |access-date=13 February 2014 |publisher=Petra National Foundation}}</ref> at ang mga Nabataean ay maaaring nanirahan sa kung ano ang magiging kabisera ng kanilang kaharian noon pang ika-4 na siglo BC..<ref name="lost kingdom">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=FcAoBq4_EnEC|title=Petra and the Lost Kingdom of the Nabataeans|last=Taylor|first=Jane|pages=14, 17, 30, 31|year=2001|publisher=[[I.B.Tauris]]|location=London|access-date=8 July 2016|isbn=9781860645082|archive-date=3 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190703151114/https://books.google.com/books?id=FcAoBq4_EnEC|url-status=live}}</ref> Natuklasan lamang ng gawaing arkeolohiko ang katibayan ng presensya ng Nabataean noong ikalawang siglo BC,<ref name="NGlost">{{cite news |author=Mati Milstein |title=Petra. The "Lost City" still has secrets to reveal: Thousands of years ago, the now-abandoned city of Petra was thriving. |work=National Geographic |url=https://www.nationalgeographic.com/history/archaeology/lost-city-petra/ |url-status=live |access-date=27 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191220003644/https://www.nationalgeographic.com/history/archaeology/lost-city-petra/ |archive-date=20 December 2019}}</ref> kung saan ang Petra ay naging kanilang kabisera.<ref name="PNF" /> Ang mga Nabataean ay mga nomadic na [[Mga Arabe|Arabo]] na namuhunan sa Petra na malapit sa mga ruta ng kalakalan ng insenso sa pamamagitan ng pagtatatag nito bilang isang pangunahing rehiyonal na sentro ng kalakalan.<ref name="PNF" /><ref>{{cite book|author=Jack D. Elliott Jr.|title=The Nabatean Synthesis of Avraham Negev: A Critical Appraisal|editor=Joe D. Seger|work=Retrieving the Past: Essays on Archaeological Research and Methodology in Honor of Gus W. Van Beek|year=1996|publisher=Eisenbrauns|isbn=9781575060125|url=https://books.google.com/books?id=2PWC98JLn7QC&pg=PA56|page=56|access-date=27 December 2019|archive-date=14 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200614160326/https://books.google.com/books?id=2PWC98JLn7QC&pg=PA56|url-status=live}}</ref> Ang negosyong pangangalakal ay nakakuha ng malaking kita ng mga Nabataean at naging sentro ng kanilang kayamanan ang Petra. Hindi tulad ng kanilang mga kaaway, ang mga Nabataean ay nakasanayan na manirahan sa mga tigang na disyerto at naitaboy ang mga pag-atake sa pamamagitan ng pagsasamantala sa bulubunduking lupain ng lugar. Sila ay partikular na mahusay sa pag-aani ng tubig-ulan, [[agrikultura]], at pag-ukit ng [[Bato (heolohiya)|bato]]. Umunlad ang Petra noong ika-1 siglo AD, nang ang istrakturang Al-Khazneh nito - pinaniniwalaang mausoleum ng haring Nabataean na si Aretas IV - ay itinayo, at ang populasyon nito ay tumaas sa tinatayang 20,000 na naninirahan.<ref>{{cite web |date=2 January 2016 |title=Petra Lost and Found |url=https://www.nationalgeographic.com/archaeology-and-history/magazine/2016/01-02/petra/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180408210210/https://www.nationalgeographic.com/archaeology-and-history/magazine/2016/01-02/petra/ |archive-date=8 April 2018 |access-date=8 April 2018 |work=National Geographic}}</ref> Bagama't ang kaharian ng Nabataean ay naging kliyenteng estado ng [[Imperyong Romano|Imperyo ng Roma]] noong unang siglo BC, noong 106 AD lamang ito nawalan ng [[kalayaan]]. Nahulog si Petra sa mga [[Roman|Romano]], na sumanib kay Nabataea at pinangalanan itong Arabia Petraea.<ref>{{Cite web |date=2018-02-09 |title=Petra lost and found |url=https://www.nationalgeographic.com/history/magazine/2016/01-02/petra/ |access-date=2021-01-15 |website=History Magazine |language=en |archive-date=2020-08-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200806194914/https://www.nationalgeographic.com/history/magazine/2016/01-02/petra/ |url-status=dead}}</ref> Bumaba ang kahalagahan ng Petra nang lumitaw ang mga ruta ng kalakalan sa dagat, at pagkatapos ng lindol noong 363 ay nawasak ang maraming istruktura. Sa panahon ng Byzantine, ilang mga [[Simbahan|simbahang]] [[Kristiyano]] ang itinayo, ngunit ang lungsod ay patuloy na bumaba at, sa unang bahagi ng panahon ng [[Islam]], ito ay inabandona maliban sa isang maliit na bilang ng mga nomad. Ito ay nanatiling hindi kilala sa kanlurang mundo hanggang 1812, nang ang [[Suwisa|Swiss]] manlalakbay na si Johann Ludwig Burckhardt ay muling natuklasan ito.<ref> {{cite news |last=Glueck |first=Grace |date=17 October 2003 |title=ART REVIEW; Rose-Red City Carved From the Rock |newspaper=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2003/10/17/arts/art-review-rose-red-city-carved-from-the-rock.html |url-status=live |access-date=29 January 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171228165453/http://www.nytimes.com/2003/10/17/arts/art-review-rose-red-city-carved-from-the-rock.html |archive-date=28 December 2017}}</ref> Ang access sa lungsod ay sa pamamagitan ng  1.2-kilometro-long (3⁄4 mi) bangin na tinatawag na Siq, na direktang humahantong sa Khazneh. Sikat sa rock-cut architecture at tubig conduit system, ang Petra ay tinatawag ding "Rose City" dahil sa kulay ng bato kung saan ito inukit.<ref>{{cite web |title=Major Attractions: Petra |url=http://www.visitjordan.com/Default.aspx?Tabid=63 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161104133425/http://visitjordan.com/Default.aspx?tabid=63 |archive-date=2016-11-04 |publisher=Jordan Tourism Board}}</ref> Ito ay naging [[UNESCO]] [[Pandaigdigang Pamanang Pook|World Heritage Site]] mula noong 1985. [[UNESCO]] ay inilarawan ang Petra na "isang ng pinakamahalagang katangiang pangkultura ng pamana ng kultura ng tao".<ref>{{cite web |title=UNESCO advisory body evaluation |url=https://whc.unesco.org/archive/advisory_body_evaluation/326.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120113042025/http://whc.unesco.org/archive/advisory_body_evaluation/326.pdf |archive-date=2012-01-13 |access-date=2011-12-05}}</ref> Sa 2007, Petra ay vinoto na isang [[New 7 Wonders of the World]].<ref>{{Cite web |date=2017-01-26 |title="Lost City" of Petra Still Has Secrets to Reveal |url=https://www.nationalgeographic.com/history/archaeology/lost-city-petra/ |access-date=2021-01-15 |website=Science |language=en |archive-date=2019-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191010181043/https://www.nationalgeographic.com/history/archaeology/lost-city-petra/ |url-status=dead}}</ref> Petra ay isang simbolo ng [[Jordan]], at Jordan's mas-binisitang atraksyong panturista Turistang numbero tumaas ng 1.1&nbsp;milyon sa 2019, minarkahan ang unang pagkakataon na ang pigura ay tumaas sa itaas ng 1&nbsp;milyon marka.<ref>{{cite web |date=6 January 2020 |title=Rose-red city of Petra wraps up 2019 with record-breaking 1,135,300 visitors |url=https://www.jordantimes.com/news/local/rose-red-city-petra-wraps-2019-record-breaking-1135300-visitors |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200105233219/http://www.jordantimes.com/news/local/rose-red-city-petra-wraps-2019-record-breaking-1135300-visitors |archive-date=5 January 2020 |access-date=6 January 2020 |work=The Jordan Times}}</ref> Turismo sa ang makasaysayang lungsod ay tinamaan ng husto ng [[COVID-19 pandemic]], maya-maya pa sinimulang muling kunin, reaching 905,000 visitors sa 2022.<ref>{{cite web |date=2 January 2023 |title=Petra welcomed 905,000 visitors in 2022 — PDTRA |url=https://www.jordantimes.com/news/local/petra-welcomed-905000-visitors-2022-%E2%80%94-pdtra |access-date=3 January 2023 |work=The Jordan Times |archive-url=https://web.archive.org/web/20230103185040/https://jordantimes.com/news/local/petra-welcomed-905000-visitors-2022-%E2%80%94-pdtra |archive-date=3 Enero 2023 |url-status=dead}}</ref> == Mga Sanggunian == [[Kategorya:Jordan]] 3fu16ftpnl0juc4c7rbepy6rkff0do4 0 324932 2238134 2069347 2026-10-31T02:40:27Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238134 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Moransengo-Tonengo|official_name=Comune di Moransengo-Tonengo|native_name=|image_skyline=Moransengo.JPG|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|07|02.06|N|8|00|09|E|type:city(227)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Piamonte]]|province=[[Lalawigan ng Asti|Asti]] (AT)|frazioni=|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=11|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Moransenghesi|elevation_footnotes=|elevation_m=430|saint=|day=|postal_code=14023|area_code=0141|website=|footnotes=}} <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles> Ang '''Moransengo-Tonengo''' ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Asti]], rehiyon ng [[Piamonte]], Hilagang [[Italya]], na matatagpuan sa humigit-kumulang 430 metro sa ibabaw ng antas ng dagat sa mga burol ng [[Monferrato]]. Ito ay itinatag noong Enero 1, 2023 sa pagsasama ng [[Moransengo]] at [[Tonengo]].<ref>{{Cite web |date=29 December 2022 |title=Comune di Moransengo-Tonengo, nominato il Commissario Prefettizio in attesa delle elezioni nel 2023 |url=https://www.atnews.it/2022/12/comune-di-moransengo-tonengo-nominato-il-commissario-prefettizio-in-attesa-delle-elezioni-nel-2023-196233/ |website=www.atnews.it}}</ref> Ang luklukan ng munisipalidad ay nasa Tonengo.<ref>{{Cite web |title=Arianna Banca Dati Normativa |url=http://arianna.cr.piemonte.it/iterlegcoordweb/dettaglioLegge.do?urnLegge=urn:nir:regione.piemonte:legge:2022-12-27;27 |access-date=2023-01-04 |website=arianna.cr.piemonte.it |archive-url=https://web.archive.org/web/20230104120638/http://arianna.cr.piemonte.it/iterlegcoordweb/dettaglioLegge.do?urnLegge=urn:nir:regione.piemonte:legge:2022-12-27;27 |archive-date=2023-01-04 |url-status=dead}}</ref> Ang Moransengo-Tonengo ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Brozolo]], [[Brusasco]], [[Cavagnolo]], at [[Cocconato]]. == Mga tanawin == === Moransengo === Ang Kastilyp, na sinaunang pinagmulan, ay nakatayo sa isang mataas na burol.<ref name=":0">{{Cite web |title=Moransengo-Tonengo |url=http://www.astigov.it/en/page/tonengo-01fc6e2f-1d70-4965-846f-b87660682357 |access-date=2023-09-06 |website=www.astigov.it |language=it |archive-date=2023-06-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230603235012/https://www.astigov.it/en/page/tonengo-01fc6e2f-1d70-4965-846f-b87660682357 |url-status=dead }}</ref> Ang Simbahan ng Santa Agueda at Vital at ang dekonsagradong Simbahan ng San Grato (pribadong pag-aari) ay nararapat ding tandaan.<ref name=":0" /> === Tonengo === Ang simbahan ng parokya ng Immacolata Concezione (Inmaculada Concepction) ay nagpapanatili ng mahalagang mga fresco noong ikalabinsiyam na siglo.<ref name=":0" /> Sa ''[[frazione]]'' ng Ottini, dapat ding pansinin ang Simbahan ng Saint Michele.<ref name=":0" /> == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Lalawigan ng Asti}} [[Kategorya:Mga lungsod at bayan sa Piedmont]] [[Kategorya:Infobox mapframe without OSM relation ID on Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] irteh0tbdsr7im9e2tvd3ezer7vs2bq 0 329580 2238043 2158061 2026-10-30T13:21:18Z RFNirmala 143413 boranico might be botanico 2238043 wikitext text/x-wiki [[File:22Mehan Garden Ermita Manila Alexander Pushkin 03.jpg|thumb|Hardin ng Mehan]] Ang '''Hardin ng Mehan''' ay isang parke na nasa [[Maynila|Lungsod ng Maynila]] sa [[Pilipinas]]. Ito ay matatagpuan malapit sa munisipyo ng Maynila. ==Kasaysayan== [[File:22Mehan Garden Ermita Manila Alexander Pushkin 48.jpg|thumb|Sa loob ng Hardin ng Mehan]] [[File:WTMP A-trio a16 2.JPG|thumb|Sa loob ng Hardin ng Mehan]] [[File:Jacintojf9919 01.JPG|thumb|Monumento ni [[Emilio Jacinto]] sa Hardin ng Mehan]] Itinatag ang Hardin ng Mehan noong 1858 ng mga awtoridad na kolonyal na Kastila bilang hardin na botanikal.<ref name=":0" /> Ayon sa mga makasaysayang talaan, simula ng unang bahagi ng panahon ng Kastila hanggang sa kalagitnaan hanggang sa huling bahagi ng ika-18 siglo, ang Hardin ng Mehan ay lugar kung saan matatagpuan ang palengke ng mga Tsino at lugar na tirahan ng mga Tsino na tinawag na ''Parian''.<ref name=":3" /> Ang ''Parian'' ay ang komunidad ng mga Tsino na matatagpuan sa labas ng [[Intramuros]]. Ito ay isang malaking pamayanan noong ika-17 siglo na binomba at sinira ng mga Espanyol noong nag-aklas ang mga Tsino.<ref name=":4">{{Cite web |last=Silva |first=John L. |date=June 24, 2001 |title=The Fight For A Little Garden |url=https://www.philstar.com/other-sections/starweek-magazine/2001/06/24/127217/fight-little-garden |url-status=live |access-date=2024-06-27 |website=Philstar.com}}</ref> Noong 1858 ay tinawag ang lugar na ito bilang ''Jardin Botanico de Manila'' pagkatapos ilipat ang komunidad ng mga Tsino mula dito patungo sa [[Binondo]].<ref name=":3">{{Cite web |last=Belmonte |first=Joy |last2=Cuevas |first2=Nida |last3=Jago-On |first3=Clyde |date=August 29, 2001 |title=Who lived at the Mehan Garden site? |url=https://www.philstar.com/news-commentary/2001/08/29/131784/who-lived-mehan-garden-site |url-status=live |access-date=2024-06-27 |website=Philstar.com}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Caguimbal |first=Rory |date=2014-01-01 |title=Urban Renewal of the City of Manila and its Impact to Environment and Physical Design |url=https://www.academia.edu/38519197/Urban_Renewal_of_the_City_of_Manila_and_its_Impact_to_Environment_and_Physical_Design |journal=Espasyo (Journal of Philippine Architecture and Allied Arts)}}</ref> Naging pangpublikong parke ang ''Jardin Botanica'' noong napagdesisyunan ng mga Amerikanong mananakop na ang hardin ay hindi na angkop bilang isang hardin na botanikal. Ito ay naging Hardin ng Mehan noong 1913 bilang sunod sa tagapamahala ng parke na si John C. Mehan.<ref name=":1">{{Cite web |date=2021-06-21 |title=Mehan Garden Manila - The Philippines Today |url=https://thephilippinestoday.com/mehan-garden-manila/ |url-status=dead |access-date=2024-06-27 |website=The Philippines Today |language=en-US |archive-date=2024-06-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240627075340/https://thephilippinestoday.com/mehan-garden-manila/ }}</ref><ref name=":2">{{Cite web |last=Ciasico |first=Francine |date=September 15, 2019 |title=Mehan Garden to open as public park |url=https://mb.com.ph/2019/09/15/mehan-garden-to-open-as-public-park/ |url-status=live |access-date=2024-06-27 |website=Manila Bulletin |language=en}}</ref> Idineklara noong 1934 ng National Historical Institute (na naging [[Pambansang Komisyong Pangkasaysayan ng Pilipinas]] noong 2010) ang Hardin ng Mehan bilang isang makasaysayang lugar.<ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref>{{Cite web |title=REPUBLIC ACT NO. 10086, May 12, 2010 An Act Strengthening Peoples' Nationalism Through Philippine History By Changing The Nomenclature Of The National Historical Institute Into The National Historical Commission Of The Philippines, Strengthening Its Powers And Functions, And For Other Purposes |url=https://elibrary.judiciary.gov.ph/thebookshelf/showdocs/2/21085 |url-status=live |access-date=June 27, 2024 |website=Supreme Court E-Library}}</ref> Noong dekada 1960 ay idineklara ng [[Pambansang Museo ng Pilipinas|Pambansang Museo]] na isang lugar na arkeolohiko ang Hardin ng Mehan.<ref name=":4" /> Nagpetisyon ang mga direktor ng Pambansang Museo, National Historical Institute at ng [[Pambansang Komisyon para sa Kultura at mga Sining]] noong 2001 kay [[Lito Atienza]] na noon ay alkalde ng Lungsod ng Maynila na ipatigil ang kanyang planong pagpapatayo ng isang kolehiyo sa Hardin ng Mehan.<ref name=":4" /> Ipinaayos ni Isko Moreno na noon ay alkalde ng Lungsod ng Maynila ang Hardin ng Mehan at noong 2019 ay muli niya itong binuksan sa publiko.<ref name=":0">{{Cite web |last=Taculao |first=Patricia S. |date=2022-06-23 |title=Four centuries of preserving Filipino heritage and advocating progress |url=https://manilastandard.net/?p=314238458 |url-status=live |access-date=2024-06-27 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=October 19, 2019 |title=Isko honors Lim at UDM anniversary |url=https://www.philstar.com/nation/2019/10/19/1961414/isko-honors-lim-udm-anniversary |url-status=live |access-date=2024-06-27 |website=Philstar.com}}</ref> ==Lugar ng mga pangyayari== Ginagawang lugar ng mga pangyayari ang Hardin ng Mehan tuwing mga araw ng pagdiriwang tulad ng [[Araw ng mga Puso]] (Inggles: ''Valentine's Day'') at [[Pasko]] upang palakasin ang lokal na ekonomiya at magkaroon ng pagkakakitaan ang mga Pilipino.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |last=Moaje |first=Marita |date=February 13, 2021 |title=Manila park turns into 'garden of love' for V-Day |url=https://www.pna.gov.ph/articles/1130547 |url-status=live |access-date=June 27, 2024 |website=Philippine News Agency}}</ref><ref>{{Cite web |last=Cayabyab |first=Marc Jayson |date=December 3, 2020 |title=Manila opens Christmas bazaar to help COVID-19 affected traders |url=https://qa.philstar.com/nation/2020/12/03/2061058/manila-opens-christmas-bazaar-help-covid-19-affected-traders |url-status=live |access-date=2024-06-27 |website=Philstar.com}}</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Mga liwasan sa Maynila]] [[Kategorya:Halamanan]] arhxl6tuy4lr5urbwc9ka7qrgfdb1ds 0 334071 2238077 2237432 2026-10-30T22:26:53Z ~2026-57870-20 168202 resulta sa Tokyo 2238077 wikitext text/x-wiki {{Infobox tennis biography | name = Alexandra Eala | image = Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg | image_upright = .8 | caption = Eala sa Palaro ng Timog-Silangang Asya | fullname = Alexandra Maniego Eala | country = {{PHI}} | birth_date = {{birth date and age|2005|5|23}} | birth_place = Lungsod Quezon, Pilipinas | height = {{height|m=1.75}} | turnedpro = Marso 2020 | plays = Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'') | coach = Joan Bosch, Alexandro Viaene, Lluc Bauza | careerprizemoney = US$3,390,880 | singlesrecord = {{tennis record|won=235|lost=141}} | singlestitles = 1 WTA, 2 WTA 125 | highestsinglesranking = Blg. 18 (23 Agosto 2026) | currentsinglesranking = Blg. 19 (26 Oktubre 2026) | doublesrecord = {{tennis record|won=49|lost=51}} | doublestitles = 0 | highestdoublesranking = Blg. 88 (4 Mayo 2026) | currentdoublesranking = Blg. 148 (26 Oktubre 2026) | updated = 26 Oktubre 2026 | AustralianOpenresult = 1R (2026) | FrenchOpenresult = 1R (2025, 2026) | Wimbledonresult = 4R (2026) | USOpenresult = 3R (2026) | AustralianOpenDoublesresult = 1R (2026) | FrenchOpenDoublesresult = 2R (2025) | WimbledonDoublesresult = 1R (2025, 2026) | medaltemplates-expand = no | medaltemplates = {{MedalCountry|{{PHI}}}} {{Medal|Sport|Palaro ng Timog-Silangang Asya}} {{MedalGold | 2025 Taylandiya | Isahan }} {{MedalBronze| 2025 Taylandiya | Koponan }} {{MedalBronze| 2025 Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze| 2021 Biyetnam | Isahan }} {{MedalBronze| 2021 Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze| 2021 Taylandiya | Koponan }} {{Medal|Sport|Palarong Asyano}} {{MedalGold | 2026 Aichi–Nagoya | Isahan }} {{MedalBronze| 2022 Hangzhou | Isahan }} {{MedalBronze| 2022 Hangzhou | Magkahalong dalawahan }} }} Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=IPA: /ɛˈjalɐ/, binibigkas bilang ee-AH-lah}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa Lungsod ng Quezon) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng tenis. Naabot niya ang ika-18 na ranggo sa mundo ayon sa WTA noong Agosto 18, 2026, ang pinakamataas para sa isang Pilipina.<ref>{{Cite news |last=De Guzman |first=Alyana |date=August 24, 2026 |title=Alex Eala now world’s No. 18 and the highest-ranked Southeast Asian in WTA singles history. |work=ABS-CBN News. |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/celebrities/2026/8/24/alex-eala-now-world-s-no-18-and-the-highest-ranked-southeast-asian-in-wta-singles-history-1953 |access-date=August 24, 2026}}</ref><ref>{{Cite web |last=Clarito |first=Ariel Ian |date=August 24, 2026 |title=Midlife Halftime: Alex Eala becomes highest-ranked Southeast Asian woman in WTA history |url=https://tiebreakertimes.com.ph/tbt/midlife-halftime-alex-eala-becomes-highest-ranked-southeast-asian-woman-in-wta-history/382381 |archive-date= |access-date=August 24, 2026 |website=Tiebreaker Times |language=en-US}}</ref> Nagwagi siya sa junior Grand Slam (Australian Open 2020 doubles, French Open 2021 doubles, US Open 2022 singles) at ilang ITF titles.<ref name="WTA-profile">{{cite news |title=WTA: Alexandra Eala |language=en |website=Women's Tennis Association |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala |access-date=25 March 2026}}</ref> Sa professional career, nakamit niya ang unang WTA 500 title sa Washington DC Open 2026 at umabot sa ikaapat na yugto ng Wimbledon.<ref name="WTA-profile" /> == Karera == === Dyunyor === Mula 2013 hanggang 2022, sunod-sunod na nakamit ni Alex Eala ang mga prestihiyosong junior tennis titles: kampeon sa Little Mo International (8U) sa U.S.<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis}}</ref> at Dubrovnik Dub Bowl (11U) sa Croatia,<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref> wild card champion sa Les Petits As sa Pransiya,<ref>{{cite news |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref> doubles winner sa Orange Bowl,<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref> junior doubles champion sa Australian Open,<ref>{{Cite news |date=January 31, 2020 |title=Alex Eala, Nugroho win Australian Open girls doubles title |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/250682-australian-open-junior-doubles-finals-game-results-alex-eala-priska-nugroho-january-31-2020}}</ref> doubles champion sa French Open at singles/doubles sa Trofeo Bonfiglio,<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref><ref>{{Cite news |last=Mina |first=Rosy |date=Hulyo 17, 2021 |title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors |work=ABS CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan}}</ref> at sa huli, naging unang Pilipinong nagwagi ng junior singles Grand Slam sa US Open noong 2022.<ref>{{cite news |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref> === Propesyonal === Si Eala ay naging propesyonal noong 2020 at nagsimula sa ITF Women’s Circuit sa Spain at Tunisia.<ref name="WTA-profile" /> Noong 2021, nakuha niya ang unang singles title sa ITF W15 Manacor,<ref>{{cite news |date=January 5, 2021 |title=Eala, 15, earns praise from Nadal after winning first ITF pro title |website=ITF tennis |url=https://www.itftennis.com/en/news-and-media/articles/eala-15-earns-praise-from-nadal-after-winning-first-itf-pro-title/}}</ref> at noong 2022 ay nagdagdag ng isa pang korona sa ITF W25 Chiang Rai, bukod sa finals at semifinals sa W60 Madrid at Vitoria-Gasteiz.<ref name="ITFtitles" /> Noong 2023, nagwagi siya sa ITF W15 Yecla at ITF W25 Roehampton,<ref name="ITFtitles" /> at unang lumahok sa qualifying draw ng Australian Open.<ref name="WTA-profile" /> Noong 2024, nakamit niya ang pinakamalaking ITF singles crown sa W100 Vitoria-Gasteiz, kasama ang tatlong doubles titles, habang patuloy na lumalaban sa qualifiers ng Grand Slam.<ref name="ITFtitles" /><ref name="WTA-profile" /> ==== 2025 ==== Noong 2025, nagsimula si Eala sa Canberra International (WTA 125) kung saan umabot siya sa semifinals.<ref name="WTA-profile" /> Noong Marso, bilang world No. 140, nakatanggap siya ng wildcard sa Miami Open at gumawa ng kasaysayan nang makarating sa semifinals matapos talunin ang tatlong major champions, naging kauna-unahang Filipino na umabot sa WTA 1000 semifinal at pumasok sa top 100 sa ranggo na 75.<ref name="WTA-profile" /> Sa doubles, umabot siya sa quarterfinals kasama si Gauff.<ref name="WTA-profile" /> Sa mga torneong damuhan, nakarating siya sa quarterfinals ng Ilkley Open at sa final ng Eastbourne Open kung saan nabigo sa championship.<ref name="WTA-profile" /> Sa US Open, naging unang Filipino na nanalo ng match sa isang Grand Slam bago matalo sa second round.<ref name="WTA-profile" /> Tinanghal siyang kampeon sa Guadalajara 125 Open — ang kanyang unang titulong pangisahan sa WTA 125 — at umabot sa quarterfinals ng São Paulo Open, semifinals ng Jingshan Open, at quarterfinals ng Suzhou Open.<ref name="WTA-profile" /> Sa doubles, umabot siya sa semifinals ng Guangzhou Open kasama si Kichenok.<ref name="WTA-profile" /> Natapos niya ang taon sa career-high ranking na No. 50 sa singles at No. 160 sa doubles.<ref name="WTA-profile" /> ==== 2026 ==== Noong 2026, umabot si Eala sa ikaapat na round ng Indian Wells, Miami, at Wimbledon, kung saan tinalo niya ang defending champion na si Świątek, nagwagi sa Birmingham 125 Open, at umabot sa semifinals ng Berlin Open.<ref name="WTA-profile" /> Nanalo rin siya ng kanyang unang WTA 500 title sa Washington Open matapos talunin sina Zheng, Fernandez, Svitolina, Osaka, at Pegula sa final, na nagbigay sa kanya ng career-high ranking na world No. 18 at naging kauna-unahang Filipino na nagkampeon sa WTA Tour.<ref name="WTA-profile" /> Pagkatapos nito, umabot siya sa ikaapat na round ng Canadian Open at ikatlong round ng Cincinnati Open at US Open.<ref>[https://sports.inquirer.net/693771/alex-eala-loses-to-iva-jovic-in-us-open-third-round-thriller Giongco, Mark. (September 6, 2026). ''Alex Eala loses to Iva Jovic in US Open third-round thriller''. INQUIRER.net.]</ref> Sa Asian swing, umabot siya sa quarterfinals ng Pan Pacific Open sa Tokyo.<ref>{{cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=October 30, 2026 |title=Alex Eala's costly double fault swings second-set tiebreak as Diana Shnaider takes Tokyo quarterfinal thriller |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/50326369/alex-eala-costly-double-fault-swings-second-set-tiebreak-diana-shnaider-takes-tokyo-quarterfinal-thriller |access-date=October 30, 2026 |publisher=[[ESPN|ESPN Philippines]]}}</ref><ref name="WTA-profile" /> === Maagang yugto ng buhay === Si Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa Lungsod Quezon kina Michael Eala at Rosemarie Maniego-Eala. Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating pinuno ng Philippine Sports Commission, at Rhett Eala, isang tagadisenyo ng moda. Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State mula 2020 hanggang 2024. Nagsimula siya sa tenis sa edad na apat sa tulong ng kanyang lolo na si Roberto Maniego. Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy at Colegio San Agustin bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Espanya, kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>* {{cite news |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |language=en |website=Gulf Today |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |access-date=26 Marso 2026}} * {{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |date=Marso 28, 2025 |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |language=en |work=The Philippine Star |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025}} * {{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |date=Abril 23, 2026 |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |language=en |work=GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/}} * {{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |language=en |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839}} * {{cite news |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |language=en |website=Women's Tennis Association |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala}} * {{cite news |last1=Mina |date=Oktubre 22, 2022 |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |language=en |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ}}</ref> === Personal na buhay === Ipinahayag ni Eala na paborito niyang comfort food ang caldereta at mas gusto niya ang matcha kaysa kape. Marunong siyang magsalita ng Ingles, Espanyol, at Filipino, at partikular ang hilig niya sa Wimbledon sa mga Grand Slam. Binanggit niya sina Sharapova at Nadal bilang impluwensiya sa kanyang istilo ng paglalaro.<ref>*Mina, Inna (2026). "Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you". ''One Sports''. [https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you] *Atencio, Peter (2025). "Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game". ''Manila Standard''. [https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html] *Agcaoili, Lance (2025). "Alex Eala hits the court with Rafael Nadal". ''Inquirer''. [https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court]</ref> Noong 2025, naging breakthrough year niya at lalo siyang minahal ng mga tagahanga.<ref>*Futterman, Matthew (2026). "Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon". ''The Athletic''. [https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/] *Dioquino, Delfin (2025). "'Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint". ''Rappler''. [https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/]</ref> Nakabuo rin siya ng pagkakaibigan sa WTA kasama sina Lys, Sonmez, at Jovic, na nagpapakita ng balanse sa pagitan ng kompetisyon at suporta.<ref>*Castillejo, Dyan (2026). "Alex Eala, fellow pros reveal off-court personalities on the Players Box Podcast". ''ABS-CBN Sports''. [https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/4/1/alex-eala-joins-fellow-players-on-the-players-box-podcast-0007] *Reyes, Kate (2026). "Alex Eala bares friends she has made in her young WTA career". ''Spin.ph''. [https://www.spin.ph/tennis/alex-eala-bares-friends-she-has-made-in-her-young-wta-career-a6035-20260309]</ref> === Mga parangal === [[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]] Si Eala ay walong beses na pinarangalan (2019–2026) sa PSA Annual Awards para sa kanyang "natatanging mga tagumpay sa tennis," isinama ng Tatler Asia sa listahan ng mga pinaka-maimpluwensyang tao sa Asya noong 2021, tumanggap ng Premios Tanglaw mula sa Embahada ng Pilipinas sa Madrid noong 2025, at kinilala sa Time 100 Next at Forbes Asia's 30 Under 30 icons noong 2026; sa parehong taon, tumanggap siya ng Presidential Citation mula kay Pangulong Bongbong Marcos sa Malacañang bilang pagkilala sa kanyang mga tagumpay sa Wimbledon.<ref> * Dioquino, D. (February 25, 2019). *Top PH athletes share limelight in PSA Awards 2019*. Rappler. https://www.rappler.com/sports/224351-philippine-athletes-sportswriters-association-awards-2019/ * Gionco, M. (February 29, 2020). *PH tennis rising star Alex Eala to be feted at PSA Awards*. Inquirer.net. https://sports.inquirer.net/387640/ph-tennis-rising-star-alex-eala-to-be-feted-at-psa-awards * Manila Bulletin. (March 12, 2021). *PSA to honor tennis star Eala, boxing champs Casimero, Taduran*. https://mb.com.ph/2021/3/12/psa-to-honor-tennis-star-eala-boxing-champs-casimero-taduran * Manila Bulletin. (February 27, 2022). *Scribes fete world-class PH boxers*. https://mb.com.ph/2022/02/27/scribes-fete-world-class-ph-boxers/ * Tiebreaker Times. (February 12, 2023). *PSA Awards: Young Alex Eala to be recognized with President's Award*. https://tiebreakertimes.com.ph/tbt/psa-awards-young-alex-eala-to-be-recognized-with-presidents-award/261823 * Philippine Star. (February 10, 2023). *Eala recipient of PSA Prexy Awards*. https://www.philstar.com/sports/2023/02/10/2243942/eala-recipient-psa-prexy-awards * ABS-CBN News. (January 24, 2024). *Alex Eala, Tots Carlos to be recognized in PSA Awards*. https://www.abs-cbn.com/sports/01/15/24/alex-eala-tots-carlos-to-be-recognized-in-psa-awards * Malanum, J. (October 9, 2025). *Eala tops PSA achievers for September*. Philippine News Agency. https://www.pna.gov.ph/articles/1260619 * Sun Star. (October 9, 2025). *Eala leads PSA's September honorees*. https://www.sunstar.com.ph/davao/sports/eala-leads-psas-september-honorees * Dioquino, D. (February 17, 2026). *Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise*. Rappler. https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-hails-athlete-of-year-award-proof-tennis-rise-philippines * Tatler Asia. (2021). *Most Influential: Philippines*. https://www.tatlerasia.com/list/ami/ph?page=3&industry=all&region=ph&year=2021 * Castillejo, D. (April 28, 2025). *Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain*. ABS-CBN News. https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2025/4/28/tennis-alex-eala-honored-by-ph-ambassador-to-spain-1257 * TIME. (September 30, 2026). *Alexandra Eala Is on the 2026 TIME 100 Next*. https://time.com/collection/time100-next/2026/alexandra-eala/ * Watson, R. W., & Sayson, I. (May 27, 2026). *30 Under 30 Asia’s Next Icons: The Gen Z athletes and music artists rewriting the playbook*. Forbes Asia. https://www.forbes.com/sites/ranawehbe/2026/05/27/30-under-30-asias-next-icons-the-gen-z-athletes-and-music-artists-rewriting-the-playbook/ * Manahan, J. (July 13, 2026). *Marcos confers presidential citation to Filipina tennis star Alex Eala*. ABS-CBN News. https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/13/marcos-confers-presidential-citation-to-filipina-tennis-star-alex-eala-1942 </ref> === Pambansang koponan === [[Talaksan:Alex_Eala_(cropped).jpg|thumb|Si Eala na may dalang bronze medals mula sa 2021 SEA Games]] Si Eala ay kumatawan sa Pilipinas sa maraming internasyonal na kompetisyon. Sa 2021 Southeast Asian Games, nakakuha siya ng bronze medals sa women’s singles, team event, at mixed doubles. Sumunod na taon, nagdagdag pa siya ng dalawang bronze sa women’s singles at mixed doubles sa 2022 Asian Games. Noong 2024, pinangunahan niya ang Team Philippines sa isang 5–0 sweep sa Billie Jean King Cup Asia/Oceania Group III, kung saan nanatiling undefeated at nakakuha ng promotion sa Group II. Hindi siya naging bahagi ng national squad noong 2025 at 2026. Ang roster ng 2024 ay binubuo nina Marian Capadocia, Khim Iglupas, at Shaira Rivera, habang ang sumunod na dalawang taon ay kasama sina Stefi Aludo, Tennielle Madis, Alexa Milliam, at Rivera. Sa 2025 SEA Games sa Thailand, nakakuha siya ng ginto sa women’s singles, na nagtapos sa matagal na tagtuyot ng Philippine tennis, at bronze medals sa mixed doubles at women’s team event. Noong 2026, muli siyang nakakuha ng bronze medal sa women’s singles sa Asian Games, na inuulit ang kanyang podium finish mula 2022.<ref>* [https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story Carandang, J. K. (May 20, 2022). ''Tennis ace Alex Eala settles for bronze in women's singles''. GMA News.] * [https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ Payo, J. (September 29, 2023). ''Alex Eala bags 2nd Asian Games bronze with Alcantara in doubles''. Rappler.] * [https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain Morales, L. (December 2, 2024). ''Alex Eala relishes leading Team Philippines to BJK Cup promotion in Bahrain''. One Sports.] * [https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2025/6/10/team-philippines-eyes-promotion-in-billie-jean-king-cup-1631 ABS-CBN News. (June 10, 2025). ''Team Philippines eyes promotion in Billie Jean King Cup''. ABS-CBN News.] * [https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/6/22/philippine-bjk-cup-team-returns-home-after-historic-group-i-promotion-2041 Castillejo, D. (June 22, 2026). ''Philippine BJK Cup team returns home after historic Group I promotion''. ABS-CBN News.] * [https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph Agcaoili, L. (December 18, 2025). ''Alex Eala wins SEA Games tennis gold, ends long drought for PH''. Philippine Inquirer.] * [https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/10/1/tennis-asian-games-alex-eala-wang-xiyu-result-1644 Naredo, Camille. (October 1, 2026). ''Asiad: No gold for Eala as Pinay top seed falls to China's Wang in semis''. ABS-CBN News.]</ref> === Mga Isponsorsip === Si Eala ay nakabuo ng malawak na hanay ng mga sponsorship mula sa iba’t ibang kilalang tatak at institusyon: nagsimula siya sa Nike noong 2019 at sinundan ng Bank of the Philippine Islands noong 2022, lumabas sa mga publikasyon gaya ng ''Vogue Philippines'' at ''Tatler Asia'', at mula 2022 ay pinamahalaan ng IMG Tennis ang kanyang marketing na nagbigay-daan sa mas maraming endorsements matapos ang kanyang tagumpay sa Miami Open noong 2025; sa parehong taon nakipag-partner siya sa Babolat, naging endorser ng Locally, at binigyan ng Nike ng sampaguita-inspired hair tie sa Wimbledon bago maglabas ng limitadong edisyon na shirt na inspired sa kanya; noong 2026, naging ambassador siya ng Milo, Panasonic, at Marriott Bonvoy, at noong Oktubre pumirma ng kasunduan sa Philippine Airlines bilang bahagi ng ika-85 anibersaryo ng kompanya; sa kabuuan, ang kanyang sponsorships ay nag-generate ng higit $1 milyon taun-taon mula sa lokal na mga partner at higit $5 milyon globally sa Nike, na kanyang ginagamit upang muling mag-invest sa professional team, maingat na pamahalaan ang kanyang imahe, at sundin ang istrukturadong routines para makayanan ang pressure ng malalaking torneo.<ref>* [https://thegame-onemega.com/lifestyle/look-nike-customizes-alex-eala-kicks-to-commemorate-us-open-victory Caniza, Annika. (March 6, 2023). ''Nike honors Alex Eala with custom shoes for US Open win''. The Game – OneMega Lifestyle.] * [https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/ ''Champ’s choice: Alex Eala signs up as BPI’s newest endorser''. (January 25, 2023). Bilyonaryo.] * [https://vogue.ph/november-2022/in-her-court-tennis-star-alex-eala-looks-to-the-future/ Sampayan, Jacs. (October 29, 2022). ''In her court: Tennis star Alex Eala looks to the future''. Vogue Philippines.] * [https://www.tatlerasia.com/lifestyle/sports/tennis-star-alex-eala-life-career-and-dreams Zapata, Jessica. (January 6, 2025). ''Alex Eala takes us to her life in and beyond the racquet sport''. Tatler Asia.] * [https://www.forbes.com/sites/mattcraig/2026/08/28/the-inside-story-of-tennis-phenom-alex-ealas-rise-and-rise/ Craig, Matt. (August 28, 2026). ''The inside story of tennis phenom Alex Eala's rise and rise''. Forbes.] * {{cite web |last=Caniza |first=Annika |date=January 24, 2025 |title=3 Essentials that Alex Eala Always Brings to the Court |url=https://thegame-onemega.com/fitness/equipment/3-essentials-that-alex-eala-always-brings-to-the-court/ |website=The Game |publisher=One Mega}} * [https://www.manilatimes.net/2025/07/25/tmt-newswire/alex-eala-and-locally-champions-for-the-filipino-youth/2155545 ''Alex Eala and Locally: Champions for the Filipino youth''. (July 25, 2025). The Manila Times.] * [https://www.onesports.ph/more-sports/article/33451/sports-brand-gives-nod-to-alex-eala-s-filipino-roots-with-hair-tie-ahead-of-wimbledon-debut Morales, L. (July 1, 2025). ''Alex Eala gifted nod to Filipino roots with sampaguita hair tie ahead of Wimbledon debut''. One Sports.] * [https://www.townandcountrymag.com/leisure/sporting/a65531205/alex-eala-interview-us-open-2025/ Burrack, E. (August 18, 2025). ''Introducing Alex Eala''. Town & Country.] * {{cite web |last=Manahan |first=Millie |date=February 23, 2026 |title=MILO Active Pilipinas launched with Eala as new ambassador |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html |website=Manila Standard}} * [https://qa.philstar.com/lifestyle/2026/08/28/2552405/alex-eala-panasonic-bringing-excellence-closer-home ''Alex Eala for Panasonic: Bringing excellence closer to home''. (August 28, 2026). Philstar.com.] * [https://worldtennismagazine.com/alex-eala-signs-up-with-marriott-bonvoy ''Alex Eala signs up with Marriott Bonvoy''. (August 2026). World Tennis Magazine.] * [https://bilyonaryo.com/shes-on-a-roll-alex-eala-lands-another-major-endorsement-with-pal/ “She’s on a roll! Alex Eala lands another major endorsement with PAL.” October 9, 2026. Bilyonaryo.com] * [https://businessmirror.com.ph/2026/10/09/philippine-airlines-welcomes-alex-eala-to-pal-family/ “Philippine Airlines welcomes Alex Eala to PAL family,” BusinessMirror, October 9, 2026.] * [https://www.gmanetwork.com/lifestyle/news/139904/alex-eala-appointed-ambassador-of-the-countrys-flag-carrier/story Cruz, Hazel Jane. “Alex Eala Appointed Ambassador of the Country’s Flag Carrier.” October 16, 2026.]</ref> ==Mga pananda== {{noteslist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== * [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram] * [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala] * [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala] * [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract] * [[:en:Alexandra_Eala_career_statistics|Mga Estadistika ng Karera ni Alex Eala (sa Wikipedia Ingles)]] * {{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}} [[Kategorya:Ipinanganak noong 2005]] [[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]] 21b63i545jkvjz9smine4uez5opidmu 2238078 2238077 2026-10-30T22:50:26Z ~2026-57923-42 168204 2238078 wikitext text/x-wiki {{Infobox tennis biography | name = Alexandra Eala | image = Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg | image_upright = .8 | caption = Eala sa Palaro ng Timog-Silangang Asya | fullname = Alexandra Maniego Eala | country = {{PHI}} | birth_date = {{birth date and age|2005|5|23}} | birth_place = Lungsod Quezon, Pilipinas | height = {{height|m=1.75}} | turnedpro = Marso 2020 | plays = Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'') | coach = Joan Bosch, Alexandro Viaene, Lluc Bauza | careerprizemoney = US$3,390,880 | singlesrecord = {{tennis record|won=235|lost=141}} | singlestitles = 1 WTA, 2 WTA 125 | highestsinglesranking = Blg. 18 (23 Agosto 2026) | currentsinglesranking = Blg. 19 (26 Oktubre 2026) | doublesrecord = {{tennis record|won=49|lost=51}} | doublestitles = 0 | highestdoublesranking = Blg. 88 (4 Mayo 2026) | currentdoublesranking = Blg. 148 (26 Oktubre 2026) | updated = 26 Oktubre 2026 | AustralianOpenresult = 1R (2026) | FrenchOpenresult = 1R (2025, 2026) | Wimbledonresult = 4R (2026) | USOpenresult = 3R (2026) | AustralianOpenDoublesresult = 1R (2026) | FrenchOpenDoublesresult = 2R (2025) | WimbledonDoublesresult = 1R (2025, 2026) | medaltemplates-expand = no | medaltemplates = {{MedalCountry|{{PHI}}}} {{Medal|Sport|Palaro ng Timog-Silangang Asya}} {{MedalGold | 2025 Taylandiya | Isahan }} {{MedalBronze| 2025 Taylandiya | Koponan }} {{MedalBronze| 2025 Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze| 2021 Biyetnam | Isahan }} {{MedalBronze| 2021 Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze| 2021 Taylandiya | Koponan }} {{Medal|Sport|Palarong Asyano}} {{MedalGold | 2026 Aichi–Nagoya | Isahan }} {{MedalBronze| 2022 Hangzhou | Isahan }} {{MedalBronze| 2022 Hangzhou | Magkahalong dalawahan }} }} Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=IPA: /ɛˈjalɐ/, binibigkas bilang ee-AH-lah}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa Lungsod ng Quezon) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng tenis. Naabot niya ang ika-18 na ranggo sa mundo ayon sa WTA noong Agosto 18, 2026, ang pinakamataas para sa isang Pilipina.<ref>{{Cite news |last=De Guzman |first=Alyana |date=August 24, 2026 |title=Alex Eala now world’s No. 18 and the highest-ranked Southeast Asian in WTA singles history. |work=ABS-CBN News. |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/celebrities/2026/8/24/alex-eala-now-world-s-no-18-and-the-highest-ranked-southeast-asian-in-wta-singles-history-1953 |access-date=August 24, 2026}}</ref><ref>{{Cite web |last=Clarito |first=Ariel Ian |date=August 24, 2026 |title=Midlife Halftime: Alex Eala becomes highest-ranked Southeast Asian woman in WTA history |url=https://tiebreakertimes.com.ph/tbt/midlife-halftime-alex-eala-becomes-highest-ranked-southeast-asian-woman-in-wta-history/382381 |archive-date= |access-date=August 24, 2026 |website=Tiebreaker Times |language=en-US}}</ref> Nagwagi siya sa junior Grand Slam (Australian Open 2020 doubles, French Open 2021 doubles, US Open 2022 singles) at ilang ITF titles.<ref name="WTA-profile">{{cite news |title=WTA: Alexandra Eala |language=en |website=Women's Tennis Association |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala |access-date=25 March 2026}}</ref> Sa professional career, nakamit niya ang unang WTA 500 title sa Washington DC Open 2026 at umabot sa ikaapat na yugto ng Wimbledon.<ref name="WTA-profile" /> == Karera == === Dyunyor === Mula 2013 hanggang 2022, sunod-sunod na nakamit ni Alex Eala ang mga prestihiyosong junior tennis titles: kampeon sa Little Mo International (8U) sa U.S.<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis}}</ref> at Dubrovnik Dub Bowl (11U) sa Croatia,<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref> wild card champion sa Les Petits As sa Pransiya,<ref>{{cite news |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref> doubles winner sa Orange Bowl,<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref> junior doubles champion sa Australian Open,<ref>{{Cite news |date=January 31, 2020 |title=Alex Eala, Nugroho win Australian Open girls doubles title |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/250682-australian-open-junior-doubles-finals-game-results-alex-eala-priska-nugroho-january-31-2020}}</ref> doubles champion sa French Open at singles/doubles sa Trofeo Bonfiglio,<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref><ref>{{Cite news |last=Mina |first=Rosy |date=Hulyo 17, 2021 |title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors |work=ABS CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan}}</ref> at sa huli, naging unang Pilipinong nagwagi ng junior singles Grand Slam sa US Open noong 2022.<ref>{{cite news |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref> === Propesyonal === Si Eala ay naging propesyonal noong 2020 at nagsimula sa ITF Women’s Circuit sa Spain at Tunisia.<ref name="WTA-profile" /> Noong 2021, nakuha niya ang unang singles title sa ITF W15 Manacor,<ref>{{cite news |date=January 5, 2021 |title=Eala, 15, earns praise from Nadal after winning first ITF pro title |website=ITF tennis |url=https://www.itftennis.com/en/news-and-media/articles/eala-15-earns-praise-from-nadal-after-winning-first-itf-pro-title/}}</ref> at noong 2022 ay nagdagdag ng isa pang korona sa ITF W25 Chiang Rai, bukod sa finals at semifinals sa W60 Madrid at Vitoria-Gasteiz. Noong 2023, nagwagi siya sa ITF W15 Yecla at ITF W25 Roehampton, at unang lumahok sa qualifying draw ng Australian Open. Noong 2024, nakamit niya ang pinakamalaking ITF singles crown sa W100 Vitoria-Gasteiz, kasama ang tatlong doubles titles, habang patuloy na lumalaban sa qualifiers ng Grand <ref name="WTA-profile" /><ref name="it">{{cite web |title=Eala ITF titles |url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/titles/#pprofile-info-tabs |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251115132509/https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/titles/#pprofile-info-tabs |archive-date=November 15, 2025 |access-date=October 5, 2025 |publisher=ITF Tennis}}</ref> ==== 2025 ==== Noong 2025, nagsimula si Eala sa Canberra International (WTA 125) kung saan umabot siya sa semifinals. Noong Marso, bilang world No. 140, nakatanggap siya ng wildcard sa Miami Open at gumawa ng kasaysayan nang makarating sa semifinals matapos talunin ang tatlong major champions, naging kauna-unahang Filipino na umabot sa WTA 1000 semifinal at pumasok sa top 100 sa ranggo na 75. Sa doubles, umabot siya sa quarterfinals kasama si Gauff. Sa mga torneong damuhan, nakarating siya sa quarterfinals ng Ilkley Open at sa final ng Eastbourne Open kung saan nabigo sa championship. Sa US Open, naging unang Filipino na nanalo ng match sa isang Grand Slam bago matalo sa second round. Tinanghal siyang kampeon sa Guadalajara 125 Open — ang kanyang unang titulong pangisahan sa WTA 125 — at umabot sa quarterfinals ng São Paulo Open, semifinals ng Jingshan Open, at quarterfinals ng Suzhou Open. Sa doubles, umabot siya sa semifinals ng Guangzhou Open kasama si Kichenok. Natapos niya ang taon sa career-high ranking na No. 50 sa singles at No. 160 sa doubles.<ref name="WTA-profile" /> ==== 2026 ==== Noong 2026, umabot si Eala sa ikaapat na round ng Indian Wells, Miami, at Wimbledon, kung saan tinalo niya ang defending champion na si Świątek, nagwagi sa Birmingham 125 Open, at umabot sa semifinals ng Berlin Open. Nanalo rin siya ng kanyang unang WTA 500 title sa Washington Open matapos talunin sina Zheng, Fernandez, Svitolina, Osaka, at Pegula sa final, na nagbigay sa kanya ng career-high ranking na world No. 18 at naging kauna-unahang Filipino na nagkampeon sa WTA Tour. Pagkatapos nito, umabot siya sa ikaapat na round ng Canadian Open at ikatlong round ng Cincinnati Open at US Open.<ref>[https://sports.inquirer.net/693771/alex-eala-loses-to-iva-jovic-in-us-open-third-round-thriller Giongco, Mark. (September 6, 2026). ''Alex Eala loses to Iva Jovic in US Open third-round thriller''. INQUIRER.net.]</ref> Sa Asian swing, umabot siya sa quarterfinals ng Pan Pacific Open sa Tokyo.<ref>{{cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=October 30, 2026 |title=Alex Eala's costly double fault swings second-set tiebreak as Diana Shnaider takes Tokyo quarterfinal thriller |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/50326369/alex-eala-costly-double-fault-swings-second-set-tiebreak-diana-shnaider-takes-tokyo-quarterfinal-thriller |access-date=October 30, 2026 |publisher=[[ESPN|ESPN Philippines]]}}</ref><ref name="WTA-profile" /> === Maagang yugto ng buhay === Si Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa Lungsod Quezon kina Michael Eala at Rosemarie Maniego-Eala. Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating pinuno ng Philippine Sports Commission, at Rhett Eala, isang tagadisenyo ng moda. Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State mula 2020 hanggang 2024. Nagsimula siya sa tenis sa edad na apat sa tulong ng kanyang lolo na si Roberto Maniego. Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy at Colegio San Agustin bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Espanya, kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>* {{cite news |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |language=en |website=Gulf Today |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |access-date=26 Marso 2026}} * {{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |date=Marso 28, 2025 |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |language=en |work=The Philippine Star |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025}} * {{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |date=Abril 23, 2026 |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |language=en |work=GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/}} * {{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |language=en |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839}} * {{cite news |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |language=en |website=Women's Tennis Association |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala}} * {{cite news |last1=Mina |date=Oktubre 22, 2022 |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |language=en |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ}}</ref> === Personal na buhay === Ipinahayag ni Eala na paborito niyang comfort food ang caldereta at mas gusto niya ang matcha kaysa kape. Marunong siyang magsalita ng Ingles, Espanyol, at Filipino, at partikular ang hilig niya sa Wimbledon sa mga Grand Slam. Binanggit niya sina Sharapova at Nadal bilang impluwensiya sa kanyang istilo ng paglalaro.<ref>*Mina, Inna (2026). "Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you". ''One Sports''. [https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you] *Atencio, Peter (2025). "Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game". ''Manila Standard''. [https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html] *Agcaoili, Lance (2025). "Alex Eala hits the court with Rafael Nadal". ''Inquirer''. [https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court]</ref> Noong 2025, naging breakthrough year niya at lalo siyang minahal ng mga tagahanga.<ref>*Futterman, Matthew (2026). "Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon". ''The Athletic''. [https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/] *Dioquino, Delfin (2025). "'Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint". ''Rappler''. [https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/]</ref> Nakabuo rin siya ng pagkakaibigan sa WTA kasama sina Lys, Sonmez, at Jovic, na nagpapakita ng balanse sa pagitan ng kompetisyon at suporta.<ref>*Castillejo, Dyan (2026). "Alex Eala, fellow pros reveal off-court personalities on the Players Box Podcast". ''ABS-CBN Sports''. [https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/4/1/alex-eala-joins-fellow-players-on-the-players-box-podcast-0007] *Reyes, Kate (2026). "Alex Eala bares friends she has made in her young WTA career". ''Spin.ph''. [https://www.spin.ph/tennis/alex-eala-bares-friends-she-has-made-in-her-young-wta-career-a6035-20260309]</ref> === Mga parangal === [[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]] Si Eala ay walong beses na pinarangalan (2019–2026) sa PSA Annual Awards para sa kanyang "natatanging mga tagumpay sa tennis," isinama ng Tatler Asia sa listahan ng mga pinaka-maimpluwensyang tao sa Asya noong 2021, tumanggap ng Premios Tanglaw mula sa Embahada ng Pilipinas sa Madrid noong 2025, at kinilala sa Time 100 Next at Forbes Asia's 30 Under 30 icons noong 2026; sa parehong taon, tumanggap siya ng Presidential Citation mula kay Pangulong Bongbong Marcos sa Malacañang bilang pagkilala sa kanyang mga tagumpay sa Wimbledon.<ref> * Dioquino, D. (February 25, 2019). *Top PH athletes share limelight in PSA Awards 2019*. Rappler. https://www.rappler.com/sports/224351-philippine-athletes-sportswriters-association-awards-2019/ * Gionco, M. (February 29, 2020). *PH tennis rising star Alex Eala to be feted at PSA Awards*. Inquirer.net. https://sports.inquirer.net/387640/ph-tennis-rising-star-alex-eala-to-be-feted-at-psa-awards * Manila Bulletin. (March 12, 2021). *PSA to honor tennis star Eala, boxing champs Casimero, Taduran*. https://mb.com.ph/2021/3/12/psa-to-honor-tennis-star-eala-boxing-champs-casimero-taduran * Manila Bulletin. (February 27, 2022). *Scribes fete world-class PH boxers*. https://mb.com.ph/2022/02/27/scribes-fete-world-class-ph-boxers/ * Tiebreaker Times. (February 12, 2023). *PSA Awards: Young Alex Eala to be recognized with President's Award*. https://tiebreakertimes.com.ph/tbt/psa-awards-young-alex-eala-to-be-recognized-with-presidents-award/261823 * Philippine Star. (February 10, 2023). *Eala recipient of PSA Prexy Awards*. https://www.philstar.com/sports/2023/02/10/2243942/eala-recipient-psa-prexy-awards * ABS-CBN News. (January 24, 2024). *Alex Eala, Tots Carlos to be recognized in PSA Awards*. https://www.abs-cbn.com/sports/01/15/24/alex-eala-tots-carlos-to-be-recognized-in-psa-awards * Malanum, J. (October 9, 2025). *Eala tops PSA achievers for September*. Philippine News Agency. https://www.pna.gov.ph/articles/1260619 * Sun Star. (October 9, 2025). *Eala leads PSA's September honorees*. https://www.sunstar.com.ph/davao/sports/eala-leads-psas-september-honorees * Dioquino, D. (February 17, 2026). *Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise*. Rappler. https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-hails-athlete-of-year-award-proof-tennis-rise-philippines * Tatler Asia. (2021). *Most Influential: Philippines*. https://www.tatlerasia.com/list/ami/ph?page=3&industry=all&region=ph&year=2021 * Castillejo, D. (April 28, 2025). *Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain*. ABS-CBN News. https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2025/4/28/tennis-alex-eala-honored-by-ph-ambassador-to-spain-1257 * TIME. (September 30, 2026). *Alexandra Eala Is on the 2026 TIME 100 Next*. https://time.com/collection/time100-next/2026/alexandra-eala/ * Watson, R. W., & Sayson, I. (May 27, 2026). *30 Under 30 Asia’s Next Icons: The Gen Z athletes and music artists rewriting the playbook*. Forbes Asia. https://www.forbes.com/sites/ranawehbe/2026/05/27/30-under-30-asias-next-icons-the-gen-z-athletes-and-music-artists-rewriting-the-playbook/ * Manahan, J. (July 13, 2026). *Marcos confers presidential citation to Filipina tennis star Alex Eala*. ABS-CBN News. https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/13/marcos-confers-presidential-citation-to-filipina-tennis-star-alex-eala-1942 </ref> === Pambansang koponan === [[Talaksan:Alex_Eala_(cropped).jpg|thumb|Si Eala na may dalang bronze medals mula sa 2021 SEA Games]] Si Eala ay kumatawan sa Pilipinas sa maraming internasyonal na kompetisyon. Sa 2021 Southeast Asian Games, nakakuha siya ng bronze medals sa women’s singles, team event, at mixed doubles. Sumunod na taon, nagdagdag pa siya ng dalawang bronze sa women’s singles at mixed doubles sa 2022 Asian Games. Noong 2024, pinangunahan niya ang Team Philippines sa isang 5–0 sweep sa Billie Jean King Cup Asia/Oceania Group III, kung saan nanatiling undefeated at nakakuha ng promotion sa Group II. Hindi siya naging bahagi ng national squad noong 2025 at 2026. Ang roster ng 2024 ay binubuo nina Marian Capadocia, Khim Iglupas, at Shaira Rivera, habang ang sumunod na dalawang taon ay kasama sina Stefi Aludo, Tennielle Madis, Alexa Milliam, at Rivera. Sa 2025 SEA Games sa Thailand, nakakuha siya ng ginto sa women’s singles, na nagtapos sa matagal na tagtuyot ng Philippine tennis, at bronze medals sa mixed doubles at women’s team event. Noong 2026, muli siyang nakakuha ng bronze medal sa women’s singles sa Asian Games, na inuulit ang kanyang podium finish mula 2022.<ref>* [https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story Carandang, J. K. (May 20, 2022). ''Tennis ace Alex Eala settles for bronze in women's singles''. GMA News.] * [https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ Payo, J. (September 29, 2023). ''Alex Eala bags 2nd Asian Games bronze with Alcantara in doubles''. Rappler.] * [https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain Morales, L. (December 2, 2024). ''Alex Eala relishes leading Team Philippines to BJK Cup promotion in Bahrain''. One Sports.] * [https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2025/6/10/team-philippines-eyes-promotion-in-billie-jean-king-cup-1631 ABS-CBN News. (June 10, 2025). ''Team Philippines eyes promotion in Billie Jean King Cup''. ABS-CBN News.] * [https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/6/22/philippine-bjk-cup-team-returns-home-after-historic-group-i-promotion-2041 Castillejo, D. (June 22, 2026). ''Philippine BJK Cup team returns home after historic Group I promotion''. ABS-CBN News.] * [https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph Agcaoili, L. (December 18, 2025). ''Alex Eala wins SEA Games tennis gold, ends long drought for PH''. Philippine Inquirer.] * [https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/10/1/tennis-asian-games-alex-eala-wang-xiyu-result-1644 Naredo, Camille. (October 1, 2026). ''Asiad: No gold for Eala as Pinay top seed falls to China's Wang in semis''. ABS-CBN News.]</ref> === Mga Isponsorsip === Si Eala ay nakabuo ng malawak na hanay ng mga sponsorship mula sa iba’t ibang kilalang tatak at institusyon: nagsimula siya sa Nike noong 2019 at sinundan ng Bank of the Philippine Islands noong 2022, lumabas sa mga publikasyon gaya ng ''Vogue Philippines'' at ''Tatler Asia'', at mula 2022 ay pinamahalaan ng IMG Tennis ang kanyang marketing na nagbigay-daan sa mas maraming endorsements matapos ang kanyang tagumpay sa Miami Open noong 2025; sa parehong taon nakipag-partner siya sa Babolat, naging endorser ng Locally, at binigyan ng Nike ng sampaguita-inspired hair tie sa Wimbledon bago maglabas ng limitadong edisyon na shirt na inspired sa kanya; noong 2026, naging ambassador siya ng Milo, Panasonic, at Marriott Bonvoy, at noong Oktubre pumirma ng kasunduan sa Philippine Airlines bilang bahagi ng ika-85 anibersaryo ng kompanya; sa kabuuan, ang kanyang sponsorships ay nag-generate ng higit $1 milyon taun-taon mula sa lokal na mga partner at higit $5 milyon globally sa Nike, na kanyang ginagamit upang muling mag-invest sa professional team, maingat na pamahalaan ang kanyang imahe, at sundin ang istrukturadong routines para makayanan ang pressure ng malalaking torneo.<ref>* [https://thegame-onemega.com/lifestyle/look-nike-customizes-alex-eala-kicks-to-commemorate-us-open-victory Caniza, Annika. (March 6, 2023). ''Nike honors Alex Eala with custom shoes for US Open win''. The Game – OneMega Lifestyle.] * [https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/ ''Champ’s choice: Alex Eala signs up as BPI’s newest endorser''. (January 25, 2023). Bilyonaryo.] * [https://vogue.ph/november-2022/in-her-court-tennis-star-alex-eala-looks-to-the-future/ Sampayan, Jacs. (October 29, 2022). ''In her court: Tennis star Alex Eala looks to the future''. Vogue Philippines.] * [https://www.tatlerasia.com/lifestyle/sports/tennis-star-alex-eala-life-career-and-dreams Zapata, Jessica. (January 6, 2025). ''Alex Eala takes us to her life in and beyond the racquet sport''. Tatler Asia.] * [https://www.forbes.com/sites/mattcraig/2026/08/28/the-inside-story-of-tennis-phenom-alex-ealas-rise-and-rise/ Craig, Matt. (August 28, 2026). ''The inside story of tennis phenom Alex Eala's rise and rise''. Forbes.] * {{cite web |last=Caniza |first=Annika |date=January 24, 2025 |title=3 Essentials that Alex Eala Always Brings to the Court |url=https://thegame-onemega.com/fitness/equipment/3-essentials-that-alex-eala-always-brings-to-the-court/ |website=The Game |publisher=One Mega}} * [https://www.manilatimes.net/2025/07/25/tmt-newswire/alex-eala-and-locally-champions-for-the-filipino-youth/2155545 ''Alex Eala and Locally: Champions for the Filipino youth''. (July 25, 2025). The Manila Times.] * [https://www.onesports.ph/more-sports/article/33451/sports-brand-gives-nod-to-alex-eala-s-filipino-roots-with-hair-tie-ahead-of-wimbledon-debut Morales, L. (July 1, 2025). ''Alex Eala gifted nod to Filipino roots with sampaguita hair tie ahead of Wimbledon debut''. One Sports.] * [https://www.townandcountrymag.com/leisure/sporting/a65531205/alex-eala-interview-us-open-2025/ Burrack, E. (August 18, 2025). ''Introducing Alex Eala''. Town & Country.] * {{cite web |last=Manahan |first=Millie |date=February 23, 2026 |title=MILO Active Pilipinas launched with Eala as new ambassador |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html |website=Manila Standard}} * [https://qa.philstar.com/lifestyle/2026/08/28/2552405/alex-eala-panasonic-bringing-excellence-closer-home ''Alex Eala for Panasonic: Bringing excellence closer to home''. (August 28, 2026). Philstar.com.] * [https://worldtennismagazine.com/alex-eala-signs-up-with-marriott-bonvoy ''Alex Eala signs up with Marriott Bonvoy''. (August 2026). World Tennis Magazine.] * [https://bilyonaryo.com/shes-on-a-roll-alex-eala-lands-another-major-endorsement-with-pal/ “She’s on a roll! Alex Eala lands another major endorsement with PAL.” October 9, 2026. Bilyonaryo.com] * [https://businessmirror.com.ph/2026/10/09/philippine-airlines-welcomes-alex-eala-to-pal-family/ “Philippine Airlines welcomes Alex Eala to PAL family,” BusinessMirror, October 9, 2026.] * [https://www.gmanetwork.com/lifestyle/news/139904/alex-eala-appointed-ambassador-of-the-countrys-flag-carrier/story Cruz, Hazel Jane. “Alex Eala Appointed Ambassador of the Country’s Flag Carrier.” October 16, 2026.]</ref> ==Mga pananda== {{noteslist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== * [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram] * [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala] * [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala] * [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract] * [[:en:Alexandra_Eala_career_statistics|Mga Estadistika ng Karera ni Alex Eala (sa Wikipedia Ingles)]] * {{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}} [[Kategorya:Ipinanganak noong 2005]] [[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]] hohvcc8dec8333rj81nwg5dqxixsuz0 0 335666 2238053 2174919 2026-10-30T15:56:01Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238053 wikitext text/x-wiki {{Infobox food|name=Kapeng de-itlog|image=Cà phê trứng.jpg|image_size=250px|caption=|alternate_name={{langx |vi|Cà phê trứng}}<br> {{langx |en|Egg coffee}}|country=[[Biyetnam]]|region=[[Hanoi]]|creator=|course=|type=[[Inumin]]|served=|main_ingredient=itlog, asukal, gatas, at kape|variations=|calories=|other=}} Ang '''kapeng de-itlog''' ({{Langx|vi|cà phê trứng}}, {{Langx|en|egg coffee}})<ref>{{Cite web |date=7 Oktubre 2015 |title=Hanoi street food tour: grazing, Vietnamese style |trans-title=Paglilibot sa pagkaing-kalye ng Hanoi: pamisnis, estilong Biyetnames |url=https://www.telegraph.co.uk/travel/destinations/asia/vietnam/11155441/Hanoi-street-food-tour-grazing-Vietnamese-style.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180412221216/https://www.telegraph.co.uk/travel/destinations/asia/vietnam/11155441/Hanoi-street-food-tour-grazing-Vietnamese-style.html |archive-date=2018-04-12 |access-date=2018-04-04 |website=Telegraph.co.uk |language=en}}</ref> ay isang inuming Biyetnames na tradisyonal na inihahanda gamit ang mga [[Apyak|pula ng itlog]], asukal, [[kondensada]] at [[Coffea canephora|kapeng robusta]]. Iniluluto ito sa pamamagitan ng pagbati sa mga pula ng itlog kasama ang asukal at gatas kondensada, saka pinapatulo ang kape sa tasa. Pagkaraan, dinadagdag ang halos katumbas na dami ng krema ng itlog, mga pulang itlog na pinainit at binati o pinalo, bilang pantakip sa ibabaw.<ref>{{Cite web |date=4 Nobyembre 2014 |title=Egg coffee makes world top 10 best drink list |trans-title=Kapeng de-itlog, kabilang sa talaan ng 10 pinakamahusay na inumin sa mundo |url=http://english.vov.vn/Travel/Egg-coffee-makes-world-top-10-best-drink-list/283342.vov |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141207064818/http://english.vov.vn/Travel/Egg-coffee-makes-world-top-10-best-drink-list/283342.vov |archive-date=2014-12-07 |access-date=4 Disyembre 2014 |website=VOV Online Newspaper |publisher=The Voice of Vietnam |language=en}}</ref> Inihahain ang inumin sa mga kapihan sa buong Biyetnam, na nagmula sa [[Hanoi]].<ref>{{cite web |author=House, Alana |title=The world's weirdest coffee experiences |trans-title=Mga pinakakakaibang karanasang kape sa mundo |url=https://www.heraldsun.com.au/travel/world/the-worlds-weirdest-coffee-experiences/news-story/c8d10b311d0c2c1a867bdf575c2977f4 |work=heraldsun.com.au |language=en}}</ref><ref name="oi">{{cite web |author=NPD Khanh & filed under Features |date=7 Disyembre 2014 |title=Egg Them On |trans-title=Itlog na Hirit |url=http://oivietnam.com/2014/12/egg-them-on/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150121134125/http://oivietnam.com/2014/12/egg-them-on/ |archive-date=2015-01-21 |access-date=2015-01-21 |work=©Oi Magazine |language=en}}</ref> Kilala ang Kapihang Giang ({{langx |vi|Cà Phê Giảng}}) sa Hanoi sa paghahain nitong inumin, na kanilang ginagawa gamit ang pula ng itlog, pinulbos na kape, kondensada, at, kung nais, keso. Ang tasa ay kung minsan inihahain na nakalagay sa loob ng isang mangkok na may mainit na tubig, o inilalagay sa ibabaw ng maliit na kandila upang mapanatili ang init nito. Ayon sa anak ng tagapagtatag ng kapeng si Nguyen Giang, nilikha ng kanyang ama ang resipi ng inumin noong huling bahagi ng d. 1940, nang kakaunti ang gatas sa Biyetnam, at pinalitan ito ng pula ng itlog.<ref>{{cite web |date=13 Setyembre 2013 |title=In Hanoi, an Adventure for Coffee Lovers |trans-title=Sa Hanoi, isang Abentura para sa Mga Mahilig sa Kape |url=https://blogs.wsj.com/scene/2013/09/13/in-hanoi-an-adventure-for-coffee-lovers/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141208131533/http://blogs.wsj.com/scene/2013/09/13/in-hanoi-an-adventure-for-coffee-lovers/ |archive-date=2014-12-08 |access-date=4 Disyembre 2014 |work=Wall Street Journal |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Hanoi's Coffee Habit |trans-title=Gawi sa Pagkakape ng Hanoi |url=https://lemi.travel/list/5b869857b4f88edf22c98b12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190119120836/https://lemi.travel/list/5b869857b4f88edf22c98b12 |archive-date=2019-01-19 |access-date=2019-01-18 |website=lemi.travel |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Steiner |first=Sophie |date=2022-03-08 |title=Vietnamese Coffee & Dessert Culture Focus at Pho To Shop Xuhui |trans-title=Pokus sa Kultura ng Kape at Panghimagas na Biyetnames sa Pho To Shop Xuhui |url=https://www.thatsmags.com/shanghai/post/34126/vietnamese-coffee-dessert-culture-focus-at-pho-to-shop-xuhui |access-date=2022-03-30 |website=That's Magazine |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20220330004515/https://www.thatsmags.com/shanghai/post/34126/vietnamese-coffee-dessert-culture-focus-at-pho-to-shop-xuhui |archive-date=2022-03-30 |url-status=dead}}</ref> ==Mga sanggunian== {{Reflist}} [[Kategorya:Lutuing Biyetnames]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Biyetnames]] 77ht9hyeujx706jfvwuh4z98fpkoi9r 0 338021 2238220 2205639 2026-10-31T09:19:53Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238220 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = Plainfaing |settlement_type = Bayan |image_skyline = Plainfaing88230.jpg |image_caption = Tanawin ng sentro ng Plainfaing sa taglamig, kasama ang simbahan nito. |image_shield = Blason Plainfaing.svg |pushpin_map = France |map_caption = Lokasyon ng Plainfaing |subdivision_type = Bansa |subdivision_name = {{Flag|France}} |subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]] |subdivision_name1 = [[Grand Est]] |subdivision_type2 = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]] |subdivision_name2 = [[Vosges]] |subdivision_type3 = Arrondissement |subdivision_name3 = [[Arrondissement of Saint-Dié-des-Vosges|Saint-Dié-des-Vosges]] |subdivision_type4 = |subdivision_name4 = |leader_title = Alkade (2020–2026) |leader_name = Patrick Lalevée<ref>{{cite web|title=Répertoire national des élus: les maires|url=https://www.data.gouv.fr/fr/datasets/r/2876a346-d50c-4911-934e-19ee07b0e503|website=data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises|date=2 December 2020|language=fr}}</ref> |area_total_km2 = 38.56 |population_as_of = 2023 |population_total = 1569 |population_density_km2 = auto |website = http://www.plainfaing.com/ |coordinates = {{coord|48.173|7.014|format=dms|display=inline,title}} |population_demonym = Plainfinois |elevation_m = 910 |elevation_min_m = 516 |elevation_max_m = 1306 |postal_code_type = INSEE/Postal code |postal_code = 88349/88230 }} Ang '''Plainfaing''' ay isang [[Mga komuna sa Pransiya|bayan]] sa [[Pransiya]] na matatagpuan sa [[departamento ng Vosges]], sa rehiyon ng [[Grand Est]]. Ito ay bahagi ng [[urban area ng Saint-Dié-des-Vosges]] at isa sa 201 munisipalidad sa loob ng [[Pambansang Parke ng Rehiyon Ballons des Vosges]]. Ang mga naninirahan dito ay tinatawag na ''Plainfinois''. ==Heograpiya== ===Sitwasyon=== [[File:88-Plainfaing.png|vignette|450px|Lokasyon sa departamento ng Vosges|center]] Ang Plainfaing ay isang bayan sa [[Kabundukan ng Vosges]], na matatagpuan sa silangang bahagi ng departamento, sa paanan ng daanan ng [[Col du Bonhomme]], sa pagitan ng [[Saint-Dié-des-Vosges]] (13.6 km), [[Gérardmer]] (14.9 km), at [[Colmar]] (27.2 km).<ref name="Orthodromie"> {{cite web |url=http://lion1906.free.fr/Pages/Accueil.php |title=Orthodromie de Plainfaing |website=Lion1906, le site personnel de Lionel Delvarre |access-date=2024-04-14 }}.</ref> Ang mga kalapit na bayan ay ang [[Fraize]], [[Ban-sur-Meurthe-Clefcy]], at [[Le Valtin]] sa departamento ng Vosges, at [[Le Bonhomme]], [[Orbey]], at [[Soultzeren]] sa departamento ng [[Haut-Rhin]]. Ang pinakamalapit na mga pangunahing lungsod sa Plainfaing ay ang [[Mulhouse]] (52.6 km), [[Strasbourg]] (71.4 km) at [[Nancy]] (84.7 km). ===Heolohiya at kaluwagan=== Ang nayon ay itinayo sa paanan ng lambak, sa tagpuan ng [[Ilog Meurthe]] at isang batis na dumadaloy mula sa isang katabing maliit na lambak. Ayon sa mga geologist noong dekada 1960, na naglarawan sa lokal na lugar, ang mga bahagi ng nayon na matatagpuan sa tabi ng mga pampang ng ilog ay matatagpuan sa mga glacial formation na glacio-lacustrine, morainic, at fluvio-glacial type, pati na rin sa mga alluvial deposit na may mga malalaking bato na nagmula sa [[glasasyon ng Würm]]. Ang mga itaas na bahagi ng mga lambak sa silangan at timog ay binubuo ng mga glacial sediment na binubuo ng mga malalaking bato, maliliit na bato, at halos weathered sands na nagmula sa [[glasyasyon ng Riss]].<ref name="brgm">La base des études géologiques développée dès les années soixante repose sur les travaux de Jean Hameurt ainsi que sur le livret et la carte géologique de la France au 1/50000, BRGM (Gérardmer, no. 341), 1978.</ref><ref>HAMEURT Jean, « Les terrains cristallins et cristallophylliens du versant occidental des Vosges moyennes », Mémoires du service de la carte géologique d’Alsace et de Lorraine no. 26, Université de Strasbourg, 1967, 402 p.</ref> Ang terminal moraine ng summit ice cap glacier, na dumadaloy patungo sa lambak at kamakailan ay tinatayang mula sampung o labindalawang libong taon na ang nakalilipas, ay matatagpuan sa ibaba ng agos mula sa Habeaurupt. Ang mga materyales mula sa mga sinaunang glaciation na maaaring natapon sa ibabang lambak ay halos naalis na. Makikita ang mga ito sa malawak na sona ng akumulasyon ng Lambak ng Meurthe, sa pagitan ng Anould at Saulcy.<ref>On peut retrouver une approche actuelle avec FLAGEOLLET Jean-Claude, Sur les traces des glaciers vosgiens, CNRS Éditions, Paris, 2002, 212 p. Toutefois, il ne traite qu'assez peu dans le détail ce secteur, et les précurseurs de l'étude sont essentiellement étrangers.</ref> Ang mga bundok na nakapalibot sa nayon ay binubuo ng isang batong tinatawag na granitogneiss, na, ayon sa geologist na nakabase sa Nancy na si Jean Hameurt, ay nasa pagitan ng [[granite]] at [[gneiss]]. Ito ay nailalarawan sa pamamagitan ng dual facies depende sa mga pangunahing mineral, alinman sa [[andalusite]] o [[amphibole]]. Sa ilang mga lugar, ang mabilis na pag-upwell ng magma ay nag-iiwan ng mga ugat ng microgranite na naglalaman ng [[biotite]] at [[muscovite]], o [[pyroxene]] at amphibole. Ang mga bundok na matatagpuan sa silangan ng bayan ay binubuo ng coarse-grained two-mica granite at cordierite-bearing gneiss.<ref name="brgm" /> Ang kagubatan ay sumasaklaw sa 828 ektarya. Ang isang nature reserve na kilala bilang [[Le Tanet|Tanet]] at [[Gazon du Faing]] grassland reserve ay sumasaklaw sa 505 ektarya. Kabilang dito ang mga lumang stubble field sa pangunahing Vosges ridge ng commune, na ibinabahagi sa mga nasa Valtin. Ang pinakamataas na punto ng komyun ay 1,306 metro sa tuktok ng [[Gazon du Faing]], at ang pinakamababang punto nito ay 516 metro sa dating mga parang ng dayami sa ibaba ng agos mula sa La Poutro (isang dating pabrika), kung saan pumapasok ang [[Ilog Meurthe]] sa Fraize. Ang Bundok [[Hangochet]] ay umaabot sa taas na 987 metro. <gallery mode="packed"> Plainfaing Arc en ciel.JPG|Après la pluie… Faing du Souché.jpg|Faing du Souche. Le panneau du site - panoramio.jpg|Panneau du site de la [[réserve naturelle nationale du Tanet-Gazon du Faing]]. </gallery> ===Hidrograpiya=== [[File:88349-Plainfaing-Routes-Hydro.png|thumb|Réseaux hydrographique et routier de Plainfaing.]] Ang munisipalidad ay matatagpuan sa watershed ng Rhine sa loob ng Rhine-Meuse basin. Ito ay dinadaluyan ng Ilog Meurthe, ng Hardalle stream, ng Vallée de Chaume stream, ng Lesseux stream, ng Strasy stream, ng Col du Bonhomme stream, ng Louchbach stream, ng Rudlin stream, ng Ruhlock stream, at ng Lallemand stream. Ang Ilog Meurthe ay dumadaloy sa munisipalidad mula sa Le Valtin. May kabuuang haba na 160.6 km, ito ay nagmumula sa munisipalidad ng Le Valtin at dumadaloy patungo sa Ilog Moselle sa Pompey, pagkatapos dumaan sa 53 munisipalidad. Dito dumadaloy ang ilog Vallée de Chaume. ==Urbanismo== ===Tipolohiya=== Noong Enero 1, 2024, ang Plainfaing ay ikinategorya bilang isang bayan sa kanayunan, ayon sa bagong pitong-antas na iskala ng densidad ng munisipyo na tinukoy ng INSEE noong 2022. Ito ay kabilang sa yunit urbano ng Saint-Dié-des-Vosges, isang intra-departmental na agglomeration na binubuo ng 16 na munisipalidad, kung saan ito ay isang suburbanong munisipalidad. Bukod pa rito, ang munisipalidad ay nasa labas ng impluwensya ng anumang lungsod. ===Paggamit ng lupa=== Ang Paggamit ng lupa sa munisipalidad, gaya ng ipinapakita sa European biophysical land cover database na Corine Land Cover (CLC), ay nailalarawan sa pamamagitan ng malaking presensya ng mga kagubatan at semi-natural na lugar (79.3% noong 2018), isang proporsyon na kapareho ng noong 1990 (79.3%). Ang detalyadong pagkasira noong 2018 ay ang mga sumusunod: kagubatan (74.4%), damuhan (9.3%), magkakaibang mga lugar na pang-agrikultura (8.3%), mga lugar na may palumpong at/o mala-damo na halaman (4.9%), mga latian sa loob ng bansa (1.6%), mga urbanisadong lugar (1.5%). [[File:88349-Plainfaing-Sols.png|thumb|upright=2.1|center|alt=Carte en couleurs présentant l'occupation des sols.|Carte des infrastructures et de l'occupation des sols de la commune en 2018 ([[Corine Land Cover|CLC]]).]] ==Pangalan== Ang pangalan ng lokalidad ay pinatutunayan sa mga sumusunod na anyo: ''Plainfain'' noong 1342, ''Plempfen'' noong 1373, ''Plein Fein'' noong 1380,<ref>[[Ernest Nègre]], ''Toponymie générale de la France'', vol. 2, Genève, [[Librairie Droz]], 1991, 480 p., p. 252.</ref> ''Plenfen'' noong 1403, ''Blenfe'' noong 1419, ''Plenffy'' noong 1472, ''Plainfaing'' noong 1656, at ''Pleinfaing'' o ''Plainfeing'' noong 1753. Ang Plainfaing ay isang rehiyonal na pormasyon ng toponimik na nagtatapos sa ''-faing'' (minsan ''-fin(g)'') na matatagpuan din, halimbawa, sa Léofaing, isang nayon ng Fraize, Linfaing, isang nayon ng Saint-Étienne, o Strouéfaing, isang nayon ng [[Liézey]]. Ang eksaktong kahulugan ng toponymic appellative faing ay hindi malinaw; maaari itong mangahulugang "lupang malubog"<ref>Ernest Nègre, ''op. cit.''</ref> o "lupang maputik".<ref>[[Albert Dauzat]] et [[Charles Rostaing]], ''DENLF'', réédition Guénégaud 1979.</ref> Ito ay nagmula sa Lumang Mababang Franconian na ''*fani'' "putik" (Gotiko fani), na ang hinango sa -ga ay nagbigay-daan sa ''*fange'', ''*fagne'', atbp. Ang unang elemento ay malamang na ang Lumang Pranses na pang-uri na ''plain'', na nangangahulugang "pagkakaroon ng patag at pantay na ibabaw". ==Kasaysayan== ===Sa ilalim ng Lumang Rehimen=== Ang komunidad ng mga magsasakang nangungupahan ay orihinal na nakaugnay sa distrito ng Fraize, ang kasaysayan nito ay kaugnay ng iba pang mga pangunahing distrito ng Upper Meurthe sa ilalim ng Ancien Régime. Ang [[pamilyang Ribaupierre]] o Rapolstein, na sa simula ay mga panginoon, ay mga opisyal at administrador ng mga kagubatan at kabundukan ng bahay ng ducal ng Lorraine, na may hawak ng mga karapatan sa maharlika sa pamamagitan ng delegasyon mula sa kapangyarihan ng imperyo. Ang linya ng comital ng Ribeaupierre, sa pamamagitan ng maingat na pangangasiwa nito sa mga lupain ng ducal, ay nakakuha ng kontrol sa bahagi ng distrito ng Fraize at mga hangganan nito. Sa simbahan, ang nayon ay umaasa sa malaking parokya ng Fraize, ang sentro ng relihiyon ng bahaging ito ng lambak, kasama ang simbahan at sementeryo nito, kahit man lang mula noong ika-13 siglo. Ang inang simbahan noong panahon ng Merobingiyan at Karolingiyan ay ang simbahan ng [[Mandray]], kung saan ang Fraize ay nanatili sa mahabang panahon bilang isa sa mga dependency nito. Noong ika-16 na siglo, ang sentro ng nayon ay may isang luma at maliit na kapilya na inialay kay [[Genès de Rome|Saint Genest]]. Noong 1530, si Jean Herquel, kilala bilang Herculanus, ang kanon ng kabanata ng [[Saint-Dié-des-Vosges|Saint-Dié]] at may-akda noong 1539 ng ''Histoire d’Antoine [le Bon], duc de Lorraine'', ay muling itinayo ito nang malaki, malapit sa bukal ng Saint-Genest, na muling umaakit ng dumaraming bilang ng mga peregrino. Si Saint Genest ay isang sikat at hinahangad na santong panggamot, na may kakayahang pawiin ang mga maysakit anuman ang kanilang karamdaman.<ref>Son culte le plus important se plaçait les « trois grands jeudis » après Pâques à [[Genès de Rome|Saint-Genest]]. Dans les civilisations paysannes, il s'agissait surtout de membres cassés ou déboités mal remis (jambe, bras, mains), de maladies articulaires variées, de douleurs rhumatismales persistantes ou de rhumatismes aigus, de défauts de vision ou des sens, notamment de maladies oculaires</ref> Ang bukal ng Plainfaing na inialay kay Saint Genest ay madalas na dinarayo ng mga magsasaka ng gatas sa kalapit na inuupahang pastulan—pangunahin, bago ang 1570, ang mga naninirahan sa Orbey o ang kanilang mga klerk, na maaaring bumisita rin sa isang kapilya ng Saint-Genest sa itaas ng Orbey sa ibang mga okasyon—ngunit gayundin ng mga mapagkumbabang naninirahan sa mga lambak, na sa una ay hindi makapaglakbay patungo sa pangunahing santuwaryo na matatagpuan sa malayo sa paanan ng Kabundukan ng Vosges. Ang tubig ng bukal na sinuri bago ang 1900 ay nagpapakita ng mataas na nilalaman ng calcium, magnesium, at sodium, na medyo bihira sa isang rehiyon ng granite-gneysik. Noong 1725, ang kura paroko ng Fraize, si Perrotey, ay nagtatag ng isang vicar sa nayon. Ang nayon ay itinayo bilang isang malayang parokya noong Hunyo 20, 1782. Ang simbahan nito, na inialay kay San Nicolas, na kabilang sa diyosesis at dekano ng Saint-Dié, ay pumalit sa dating kapilya ng Saint-Genest at itinayo noong 1783. Ito ang luklukan ng isang kura paroko na itinatag noong Hulyo 1782 sa ilalim ng patronage ng pamilyang Raulin ng Nancy.<ref>[http://www.vosges-archives.com/fichiers/communales/Plainfaing.pdf Archives départementales des Vosges]</ref> Noong panahon ng pagtatatag ng parokya, ang nayon ng Plainfaing ay binubuo ng 337 na sambahayan ng buwis (mga pinuno ng sambahayan), bilang karagdagan sa 75 mahihirap na tao.<ref>{{harvp|Chevreux|loc=Plainfaing}}.</ref> Sa pagdating ng tubig mula sa tubo, ang bukal ng Saint-Genest, na karaniwang tinatawag ng mga matatanda sa nayon na "Pale Fountain," ay inabandona para magamit ng mga alagang hayop. Nagpasya ang isang asosasyon na bawiin ito bilang inuming tubig para sa ilang kalapit na tahanan. Hindi kalayuan sa sangandaan ng munisipyo, sa pangunahing kalsada, dalawang pininturahang marker ang nagpapagunita sa tagsibol na ito.<ref>Sur cette fontaine sacrée, lire page 59 l'ouvrage enfantin de Guy Trendel et Christophe Carmona, ''Légendes autour des sources et fontaines d'Alsace et de Lorraine'', éditions Coprur, Strasbourg, 2002. {{ISBN|2 84208 102 1}}.</ref> ===Pagtatatag ng munisipalidad=== Ang bayan ay itinatag pagkatapos ng 1790 at sinimulang panatilihin ang mga legal na archive nito. Bago ang 1900, ang mga naninirahan ay nakakalat sa buong bayan. May mga bakas pa rin ng mga tirahan sa taas na 820 metro sa isang tagaytay na nakalantad sa lahat ng uri ng panahon. Ang industriya ng tela, na pinangunahan ng kumpanyang Géliot, ang nagtulak sa pag-unlad ng bayan sa buong ika-19 na siglo, una sa Habeaurupt at pagkatapos ay sa sentro mismo ng bayan.<ref>« Moins de cent emplois ont été créés à Fraize-Plainfaing pour accueillir les ouvriers des usines Géliot-Boussac. Deux cents travailleurs seront au chômage lundi. », ''[[Le Monde]]'',‎ 12 mars 1971.</ref> ===Nagugutom ang Plainfaing=== Ang mapang-uyam at nakakahiyang terminong '''Nagugutom ang Plainfaing''', na ginagamit araw-araw, ay nagmula mismo sa mga kalalakihan ng ibabang lambak, na nanatiling nakatali sa mga kontrata, at mas madaling maging umaasa, bago at pagkatapos ng Rebolusyon, sa malalaking may-ari ng lupa o mga magsasakang nangungupahan. Maging ang karamihan sa mga historyador ng Lorraine, hanggang noong dekada 1970, ay tila walang kamalayan sa pamamahala ng buwis ng mga nangungupahang ito, na mali ang pagkakaintindi sa mga archival source at mga standardized na salaysay mula pagkatapos ng [[Digmaang Tatlumpung Taon]]. Ang katotohanan ay nananatili na ang taggutom at kakulangan sa pagkain ay nagpahirap sa mga lalaking ito tulad ng iba, na, dahil sa inggit sa kanilang kalayaan, ay matagal silang binigyan ng palayaw na ito tuwing may mga kapistahan.<ref>Claude Marchal, communication sur les erreurs d'interprétation démographique du XVIIe siècle.</ref> ==Edukasyon== Ang Plainfaing ay matatagpuan sa [[distrito ng paaralan ng Nancy-Metz]]. Ang bayan ay may isang preschool at dalawang munisipal na elementarya.<ref> {{Cite web |url=https://www.education.gouv.fr/annuaire/88230/plainfaing/ecole/0881333w/ecole-primaire-la-truche.html |title=Résultats de recherche |website=le site du ministère de l'éducation nationale |access-date=2024-04-14 }}</ref> Ang kalapit na bayan ng Fraize ay may pampublikong middle school. Para sa mga hayskul, maraming pangkalahatang at bokasyonal na paaralan ang matatagpuan sa Saint-Dié-des-Vosges. ==Kalusugan== Mga propesyonal at pasilidad sa pangangalagang pangkalusugan: * May doktor na nagpapraktis sa bayan. * Isang botika.<ref>[https://www.sante.fr/pharmacie-dofficine/plainfaing/pharmacie-pharm-agathe Pharmacie]</ref> * Ang pinakamalapit na ospital ay ang Intercommunal Hospital Center ng "Hôpitaux du Massif des Vosges".<ref>[http://chi-hmv.fr/?page_id=98 http://chi-hmv.fr/?page_id=98]{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Centre Hospitalier Intercommunal des « Hôpitaux du Massif des Vosges »</ref> :: Ito ay nilikha noong Enero 1, 2022 sa pamamagitan ng pagsasanib ng mga Sentro ng Ospital ng Saint-Dié-des-Vosges, Gérardmer, ang Establishment ng Kalusugan ng Fraize / Foucharupt at ang CHI des 5 Vallées ng Moyenmoutier. ==Ekonomiya== ===Mga Tindahan=== Ayon sa estadistika ng mga pasilidad at serbisyo noong 2017, ang bilang ng mga establisyimento ng komersyo sa munisipalidad ng Plainfaing ay anim, na ipinamahagi gaya ng sumusunod: [[File:Confiserie des Hautes Vosges (C D H V) 88230 Habeaurupt- Plainfaing - panoramio.jpg|thumb|200px|<center><small>Confiserie des Hautes Vosges (C.D.H.V.).</small></center>]] * isang panaderya; * isang tindahan ng kendi;<ref>[https://www.cdhv.fr/ Confiserie des Hautes-Vosges].</ref> * isang tindahan ng dyaryo; * isang tindahan ng damit; * isang tindahan ng muwebles. ===Agrikultura=== Ang komyun ng Plainfaing ay may dalawang protektadong designasyon ng pinagmulan (PDO) salamat sa Vosges fir honey at Kesong Munster at tatlong protektadong mga indikasyon ng heograpiya (PGI) na may bergamot ng Nancy, Kesong Emmental na Pranses mula sa silangang-gitnang rehiyon at Mirabelle plums mula sa Lorraine.<ref>{{Cite web |url=http://www.inao.gouv.fr/public/home.php?pageFromIndex=produits/commune_index.php~mnu=348 |title=Liste des appellations AOC et IGP |website=[[INAO]] |access-date=2012-04-29 |archive-date=2017-02-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170205150507/http://www2.inao.gouv.fr/public/home.php?pageFromIndex=produits%2Fcommune_index.php~mnu%3D348 |url-status=dead }}</ref> ==Mga lugar at monumento== <gallery widths="180" heights="180"> Plainfaing, Eglise Saint-Nicolas.jpg|L'église Saint-Nicolas. Chapelle Saint Jean-Baptiste du Rudlin - chevet.jpg|Le chevet de la chapelle Saint-Jean-Baptiste à Plainfaing. Chapelle Saint Jean-Baptiste du Rudlin - statue de Saint Jean-Baptiste.jpg|Statue de Saint Jean-Baptiste dans la chapelle Saint Jean-Baptiste à Plainfaing. Chapelle Saint Jean-Baptiste du Rudlin - autel.jpg|L'autel de la chapelle Saint Jean-Baptiste à Plainfaing. Plainfaing.jpg|Église, école, mairie et monument aux morts. MediathequeSt-Nicolas.jpg|Médiathèque Saint-Nicolas. </gallery> ===Simbahan ni San Nicolas=== Ang pagtatayo ng simbahan ay iniutos noong Hunyo 20, 1782, ng Obispo ng Saint-Dié. Ang kura paroko, si Michel Thiébaut, ang unang kumuha nito. Ang simbahan, ang sentro ng isang parokya na itinatag sa ilalim ng pagtataguyod ng pamilyang Raulin ng Nancy,<ref>{{Cite web |url=http://www.vosges-archives.com/fichiers/communales/Plainfaing.txt|title=Plainfaing|website=le site des [[archives départementales des Vosges]] |access-date=2012-04-29 }}</ref> ay ganap na binago noong 1884, sa paglalagay ng organong Cavaillé-Coll-Mutin nito ni Eugène Gigout.<ref>{{Cite web |url=http://vosges.orgues.free.fr/pagesorgues/PLAINFAING.htm |title=Orgue de Plainfaing : Site personnel de Dominique Colin |website=Vosges et Orgues |access-date=2012-04-29 |archive-date=2015-06-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150627150619/http://vosges.orgues.free.fr/pagesorgues/PLAINFAING.htm |url-status=dead }}</ref><ref>[https://vosgesenorgues.wordpress.com/plainfaing/ Orgues en Vosges] : Plainfaing.</ref> ===Kapilya ni San Juan Bautista ng Rudlin=== Sa simula, mayroong isang ermitanyo sa harap ng Étang des Dames. Isang kapilya ang itinayo sa lugar nito noong ika-17 siglo. Muling itinayo ito ng pamilyang ''Lesseux'' sa tapat nito, sa paanan ng burol. ===Teatro sa labas=== Ang [[teatro sa labas]] ay itinayo noong 1936 ng mga lokal na residente, sa pangunguna ng guro noong panahong iyon, si G. Aimé Dodin. Ang layunin nito: lumikha ng isang labas na hangin ng paaralan at isang lugar para sa mga pagtatanghal.<ref>{{Cite web|language=fr|title=Association Li Habauré et Compéïe - Commune de Plainfaing|url=http://www.plainfaing.com/associations/association-li-habaure-et-compeie|website=plainfaing.com|access-date=2018-04-26}}</ref> Ang mga libreng kaganapang pangkultura at pampalakasan, na bukas para sa lahat, ay isinaayos bawat taon. ===Scierie des Fougères=== Isang bahay-tirahan na matatagpuan sa lugar na tinatawag na Les Fougères, na naglalaman ng bulwagan na yari sa troso at isang silid para sa gulong ng tubig, ang natupok ng apoy noong Disyembre 1993 at tuluyang giniba sa pagtatapos ng 1995. Isang malaki at maliit na pandayan na may makinarya ang bumubuo sa operasyon na nagsimula noong ika-19 na siglo. ===Mga lugar na pangkultura=== Ang aklatan ng munisipyo ay may halos 3,000 na libro at dalawang kompyuter na magagamit ng publiko. Ang sinehan ng munisipyo ay nagpapalabas ng isang pelikula halos bawat tatlong linggo<ref>{{Cite web |url=http://www.plainfaing.com/vie-locale/culture |title=Culture |website=le site officiel de la mairie de Plainfaing |access-date=2012-04-30 }}</ref> at nagsisilbi ring lugar ng pagtatanghal (mga konsiyerto, dula, variety show, atbp.). ==Gastronomiya== Ang Plainfaing ay tahanan ng ''[[Confiserie des Hautes-Vosges]]'', isang tradisyonal na kumpanya na kinuha noong 1986 ng pamilyang ''Claudepierre''. Dalubhasa sa paggawa ng halos 35 iba't ibang uri ng kendi na gawa sa natural na pampalasa o mahahalagang langis, ang kumpanya ay gumagawa ng average na 250 tonelada ng kendi bawat taon. May mga guided tour sa mga workshop na magagamit para sa mga bisita. Ang kendi ay tumanggap ng halos 180,000 bisita noong 2010.<ref>{{Cite web |url=http://www.cdhv.fr/press.php |title=Revue de Presse |website=le site officiel de la Confiserie Des Hautes Vosges |access-date=2012-04-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120504220846/http://www.cdhv.fr/press.php |archive-date=2012-05-04 |url-status=dead }}</ref> ==Eskudo de armas== [[File:Blason Plainfaing.svg|thumb|alt=Tiercé en pairle au 1° de gueules à trois auréoles de saint d’or, au 2° d’or au sapin de sinople et au 3° d’azur au coq de bruyère d’or. (sa Wikang Pranses)|Eskudo de armas ng Plainfaing]] ''Nakahanay nang pares, unang gules na may tatlong halo ng santo o, pangalawa o may hugis ng puno ng fir at pangatlong asul na may grouse o.'' '''Mga Komento:''' Ang tagapagdala ng kabaong ay sumisimbolo sa Upper Meurthe Valley. Ang mga halo ay kumakatawan kina San Luis, San Nicolas, at San Genest, na partikular na iginagalang sa parokya. Ang puno ng fir at ang itim na grouse ay pumupukaw sa mga halaman at hayop ng komyun.<ref>[https://www.genealogie-bisval.net/communes/communes_vosges/plainfaing.html Blason Plainfaing]</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Plainfaing]] [[Kategorya:Vosges (departamento)|Vosges]] [[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]] [[Kategorya:Mga komuna sa Pransiya]] acs3if8e2a4guppbfx1cgnglehjh4lf 15 338855 2238072 2235712 2026-10-30T20:41:12Z ListeriaBot 79921 Wikidata list updated [V2] 2238072 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list|sparql= SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q5 . ?item wdt:P570 ?time0 . ?item ^schema:about ?article . ?article schema:isPartOf <https://tl.wikipedia.org/> . FILTER((?time0 >= "2026-01-01T00:00:00Z"^^xsd:dateTime) && (?time0 <= "2027-01-01T00:00:00Z"^^xsd:dateTime)) } |columns=label,P569,P570,P27 |section= |min_section= |sort=P570 |links=all |thumb=128 |autolist=fallback |references=all |summary=itemnumber |freq=7 |wdedit=yes }} {| class='wikitable sortable wd_can_edit' ! label ! petsa ng kapanangakan ! petsa ng kamatayan ! bansa ng pagkamamamayan |- class='wd_q57336' |class='wd_label'| [[Ali Khāmenei]] |class='wd_p569' data-sort-value="1939" | 1939-04-19<ref name="ref_c3db8d37b8e4e2f1687c917c71e4929d4b9e1fa362531a26007ca301766f7984">https://www.lalibre.be/actualite/personne/ali-khamenei/</ref><ref name="ref_8fbe8b5833f567f21ebea7897275b7ae3eac9e53d005939db930aaa1df9c88e1">https://farsi.khamenei.ir/memory-content?id=26142#600</ref><ref name="ref_ca76b7013dd6b97e08ace50595d3ee7d879256b7b9ac741f7b7a6e4251754c24">''[[:d:Q18336371|BBC Things]]''</ref><ref name="ref_ff32cb157f332cb4cddd38b09ecd8e975656883a79871be675e2e30b504babe5">''[[:d:Q746368|Great Norwegian Encyclopedia]]''</ref> |class='wd_p570' data-sort-value="2026" | 2026-02-28<ref name="ref_74d49b73b86d9bf912ac1d4b46607a8d80aefbe7311ef627caa976e48491a824">https://www.bbc.com/news/live/cn5ge95q6y7t?post=asset%3A05438029-42ea-466e-9227-048ea510b3d8#post</ref><ref name="ref_b1f885c53e4cec004b8ae2c34cc684708ae4d76723b8b134bbd6cfafd98c7032">https://www.liberation.fr/international/moyen-orient/mort-de-ali-khamenei-impitoyable-gardien-de-la-revolution-iranienne-20260228_YWCOT7YT4RA2ZOIHJKYRGKEPEE/</ref><ref name="ref_4706c1bcbdb02263a43f02d3f1490b48fba56d069f553d90d3ab168dcdcef122">https://www.zeit.de/politik/ausland/2026-03/irans-staatsmedien-bestaetigen-tod-von-ali-chamenei</ref><ref name="ref_32ed2cdda634ee2c60fd481ea632247e001efe144bdef434125d017f760bd4cd">https://www.lavoixdunord.fr/1679078/article/2026-02-28/iran-trump-annonce-que-khamenei-est-mort-pas-de-confirmation-iranienne</ref><ref name="ref_327e2b112a629682687fcd216691229e4ded16ea95cfbd3ad803a823ff75698c">''[[:d:Q138510446|Deuil, conseil provisoire, riposte... Après la mort du guide suprême Ali Khamenei, que va-t-il se passer en Iran ?]]''</ref><ref name="ref_ff32cb157f332cb4cddd38b09ecd8e975656883a79871be675e2e30b504babe5">''[[:d:Q746368|Great Norwegian Encyclopedia]]''</ref> |class='wd_p27'| ''[[:d:Q107258515|Pahlavi Iran]]''<br/>[[Iran]] |- class='wd_q57480' |class='wd_label'| [[Abd Rabbuh Mansur Hadi]] |class='wd_p569' data-sort-value="1945" | 1945-09-01<ref name="ref_7ed18971eda0d85c91db4f5fac9a99c611d97fb8d71bd5aefd996b13a5d40bf2">''[[:d:Q237227|Brockhaus Enzyklopädie]]''</ref><ref name="ref_d93dab851f5a062783f73c103680ec63bc8865c6c5d40177ae8b6d19640a9a63">''[[:d:Q107343683|Munzinger Personen]]''</ref><ref name="ref_ff32cb157f332cb4cddd38b09ecd8e975656883a79871be675e2e30b504babe5">''[[:d:Q746368|Great Norwegian Encyclopedia]]''</ref> |class='wd_p570' data-sort-value="2026" | 2026-05-28<ref name="ref_af48e5fb516ad011f7841389d7aeb5bba5e073c9e797889d6c5fced88ea3264b">https://www.aljazeera.net/news/2026/5/28/%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%A6%D9%8A%D8%B3-%D8%A7%D9%84%D9%8A%D9%85%D9%86%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D9%82-%D8%B9%D8%A8%D8%AF-%D8%B1%D8%A8%D9%87</ref><ref name="ref_ff32cb157f332cb4cddd38b09ecd8e975656883a79871be675e2e30b504babe5">''[[:d:Q746368|Great Norwegian Encyclopedia]]''</ref> |class='wd_p27'| [[Yemen]]<ref name="ref_007a2b480287d2746bba728bb871ddd76f37fd2e806a448965586a3d51e6d73f">http://www.nytimes.com/2012/02/22/world/middleeast/yemen-votes-to-remove-ali-abdullah-saleh.html</ref> |- class='wd_q77349' |class='wd_label'| [[Abdul Ahad Mohmand]] |class='wd_p569' data-sort-value="1959" | 1959-01-01 |class='wd_p570' data-sort-value="2026" | 2026-06-21<ref name="ref_4828e42e417e32f2248651bf122f4358779c47d481bacfd63b05357227f5fbaf">https://www.etilaatroz.com/255998/abdul-ahad-momand-the-first-astronaut-from-afghanistan-has-passed-away/</ref> |class='wd_p27'| [[Alemanya]]<br/>[[Demokratikong Republika ng Apganistan|Republikang Demokratiko ng Afghanistan]] |- class='wd_q151746' |class='wd_label'| [[François Englert]] |class='wd_p569' data-sort-value="1932" | 1932-11-06<ref name="ref_bb991413d2b16365ef1e33cbdd744e118fec80f994ba6c186f0e51ff57c84df3">''[[:d:Q5375741|Encyclopædia Britannica Online]]''</ref><ref name="ref_7ed18971eda0d85c91db4f5fac9a99c611d97fb8d71bd5aefd996b13a5d40bf2">''[[:d:Q237227|Brockhaus Enzyklopädie]]''</ref><ref name="ref_ff32cb157f332cb4cddd38b09ecd8e975656883a79871be675e2e30b504babe5">''[[:d:Q746368|Great Norwegian Encyclopedia]]''</ref> |class='wd_p570' data-sort-value="2026" | 2026-06-18<ref name="ref_8eb9ce28d811d512c3faa0cc948237a198c79804965d548f5c36fa99f30962b7">https://vrtnws.be/p.0YvWGb9RL</ref><ref name="ref_f2dbc23ced4906714a7f97af1616cfc85b93dc5f595a30b42c139b769d911fd8">https://fr.linkedin.com/posts/annemie-schaus-01806a1a1_cest-avec-une-profonde-tristesse-que-nous-activity-7473748326920777728-QJVJ</ref><ref name="ref_ff32cb157f332cb4cddd38b09ecd8e975656883a79871be675e2e30b504babe5">''[[:d:Q746368|Great Norwegian Encyclopedia]]''</ref> |class='wd_p27'| [[Belhika|Belgium]]<ref name="ref_a038a894def0a35a72086159eeda90d36c532b4bb42b75f239e3225dd3a2f9ed">''[[:d:Q23833686|Katalog der Deutschen Nationalbibliothek]]''</ref><br/>[[Pransiya|Fransiya]]<ref name="ref_a038a894def0a35a72086159eeda90d36c532b4bb42b75f239e3225dd3a2f9ed">''[[:d:Q23833686|Katalog der Deutschen Nationalbibliothek]]''</ref> |- class='wd_q180453' |class='wd_label'| [[Dolly Parton]] |class='wd_p569' data-sort-value="1946" | 1946-01-19<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><ref name="ref_8b0a327cfc00f7c0d07d4d61a30e67b8df5171572af575b03421261860e5f2fa">''[[:d:Q29861311|SNAC]]''</ref><ref name="ref_f2c80df09e95b58628606a2c8a10b00cd8a6048c2ebdae04cf3f20d42f6c2393">''[[:d:Q31964|Internet Broadway Database]]''</ref><ref name="ref_7ed18971eda0d85c91db4f5fac9a99c611d97fb8d71bd5aefd996b13a5d40bf2">''[[:d:Q237227|Brockhaus Enzyklopädie]]''</ref><ref name="ref_cd05ff4b2e7c80737dcfea926f6951432d0720738c84d35ef2684788cb398210">''[[:d:Q98769076|GeneaStar]]''</ref><ref name="ref_beb08c37302db59faae18def7df503aa49faa56692d5237f49cc8cdcaf6046c9">''[[:d:Q83365652|Roglo]]''</ref><ref name="ref_d93dab851f5a062783f73c103680ec63bc8865c6c5d40177ae8b6d19640a9a63">''[[:d:Q107343683|Munzinger Personen]]''</ref><ref name="ref_b640002439b98e825334a6069d5dbb69e08c308d8df6dc6019d1c97c5a7ce977">''[[:d:Q47757534|IdRef]]''</ref><ref name="ref_ff32cb157f332cb4cddd38b09ecd8e975656883a79871be675e2e30b504babe5">''[[:d:Q746368|Great Norwegian Encyclopedia]]''</ref> |class='wd_p570' data-sort-value="2026" | 2026-08-25<ref name="ref_e8053835a9aad205cf35cad6d43687f0a33fb5d44674599a2dac1c4e5818426f">https://www.nrk.no/nyheter/dolly-parton-er-dod-1.18001549</ref><ref name="ref_0539d00725efcb51ac2ae446ff87cae81c2959a1f131ae4054f81ffc9618a44e">https://www.nytimes.com/2026/08/25/arts/music/dolly-parton-dead.html?unlocked_article_code=1.8FA.M-h9.OaAZ4tRaceB4&smid=url-share</ref><ref name="ref_aa6b7e4dfd085c4dbcf24ee6812de299b34b4a3f18aea44d43e228691a526923">https://nos.nl/artikel/2628296-country-icoon-dolly-parton-9-to-5-jolene-op-80-jarige-leeftijd-overleden</ref><ref name="ref_ff32cb157f332cb4cddd38b09ecd8e975656883a79871be675e2e30b504babe5">''[[:d:Q746368|Great Norwegian Encyclopedia]]''</ref> |class='wd_p27'| [[Estados Unidos|Estados Unidos ng Amerika]] |- class='wd_q209479' |class='wd_label'| [[Kyle Busch]] |class='wd_p569' data-sort-value="1985" | 1985-05-02 |class='wd_p570' data-sort-value="2026" | 2026-05-21<ref name="ref_70b6544778c13110e5ef7b0ac85b7796cadd0ed9b9fb2878d4660d85186bc44b">https://www.nascar.com/news-media/2026/05/21/kyle-busch-two-time-nascar-cup-series-champion-dies-at-age-41/</ref> |class='wd_p27'| [[Estados Unidos|Estados Unidos ng Amerika]] |- class='wd_q230214' |class='wd_label'| [[Brenda Fricker]] |class='wd_p569' data-sort-value="1945" | 1945-02-17<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><ref name="ref_cdef21979db91033a066302059358f4e4b21f930674db43f61ff78468b210334">''[[:d:Q15706812|filmportal.de]]''</ref> |class='wd_p570' data-sort-value="2026" | 2026-07-16<ref name="ref_09ac31f6f27821ce22822fa6f576da18111c479ca531d8b0e82d8b10722f2a2d">https://variety.com/2026/film/news/brenda-fricker-dead-my-left-foot-home-alone-2-1236814615/</ref> |class='wd_p27'| [[Republika ng Irlanda|Irlanda]]<ref name="ref_a038a894def0a35a72086159eeda90d36c532b4bb42b75f239e3225dd3a2f9ed">''[[:d:Q23833686|Katalog der Deutschen Nationalbibliothek]]''</ref> |- class='wd_q231178' |class='wd_label'| [[Gloria Steinem]] |class='wd_p569' data-sort-value="1934" | 1934-03-25<ref name="ref_dc94c0369b0c0704b1297c5e5d6c30196103b012e010ca8d43a5cc6a1cbde10b">''[[:d:Q37312|Internet Movie Database]]''</ref><ref name="ref_8b0a327cfc00f7c0d07d4d61a30e67b8df5171572af575b03421261860e5f2fa">''[[:d:Q29861311|SNAC]]''</ref><ref name="ref_bb991413d2b16365ef1e33cbdd744e118fec80f994ba6c186f0e51ff57c84df3">''[[:d:Q5375741|Encyclopædia Britannica Online]]''</ref><ref name="ref_8281a8144a7f9896829b9934f7bdbb10157c1b2c1978fe441986b385b54a1b6b">''[[:d:Q2629164|ISFDB]]''</ref><ref name="ref_db600c583c11c1f4a3f0618664504bb3e8c69966ec7f858aab6e941ad0d589eb">''[[:d:Q61356138|FemBio database]]''</ref><ref name="ref_cd05ff4b2e7c80737dcfea926f6951432d0720738c84d35ef2684788cb398210">''[[:d:Q98769076|GeneaStar]]''</ref><ref name="ref_d93dab851f5a062783f73c103680ec63bc8865c6c5d40177ae8b6d19640a9a63">''[[:d:Q107343683|Munzinger Personen]]''</ref><ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><ref name="ref_b640002439b98e825334a6069d5dbb69e08c308d8df6dc6019d1c97c5a7ce977">''[[:d:Q47757534|IdRef]]''</ref><ref name="ref_ff32cb157f332cb4cddd38b09ecd8e975656883a79871be675e2e30b504babe5">''[[:d:Q746368|Great Norwegian Encyclopedia]]''</ref> |class='wd_p570' data-sort-value="2026" | 2026-09-02<ref name="ref_90163017196be9494cc9806c3a243f202f50e1c852f75422522a48b10c4c6688">https://elpais.com/sociedad/2026-09-03/muere-gloria-steinem-a-los-92-anos.html</ref><ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><ref name="ref_b640002439b98e825334a6069d5dbb69e08c308d8df6dc6019d1c97c5a7ce977">''[[:d:Q47757534|IdRef]]''</ref><ref name="ref_ff32cb157f332cb4cddd38b09ecd8e975656883a79871be675e2e30b504babe5">''[[:d:Q746368|Great Norwegian Encyclopedia]]''</ref> |class='wd_p27'| [[Estados Unidos|Estados Unidos ng Amerika]] |- class='wd_q238941' |class='wd_label'| [[Moya Brennan]] |class='wd_p569' data-sort-value="1952" | 1952-08-04<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref> |class='wd_p570' data-sort-value="2026" | 2026-04-13<ref name="ref_bfa4410513e36b8b8d6ec646c740d8fa9a800f1887c9ca192c745f1da9bb1ef6">https://www.donegaldaily.com/lead-stories/moya-brennan-beloved-first-lady-of-celtic-music-dies-aged-73-630076</ref> |class='wd_p27'| [[Republika ng Irlanda|Irlanda]] |- class='wd_q333135' |class='wd_label'| [[Chan Santokhi]] |class='wd_p569' data-sort-value="1959" | 1959-02-03<ref name="ref_75aac1e3f5717d740d7d7d696e4748b67b348f5d2a8a1d99b388ad281151e00d">https://pantheon.world/profile/person/Chan_Santokhi</ref> |class='wd_p570' data-sort-value="2026" | 2026-03-30<ref name="ref_2fb9f6fc7ff429c1feda486e1152b782adc173ab19cfc9d4ea39be5117c232ee">https://nos.nl/artikel/2608448-surinaamse-oud-president-chan-santokhi-67-overleden</ref> |class='wd_p27'| [[Surinam|Suriname]] |- class='wd_q975642' |class='wd_label'| [[Jose de Venecia, Jr.|Jose de Venecia]] |class='wd_p569' data-sort-value="1936" | 1936-12-26 |class='wd_p570' data-sort-value="2026" | 2026-02-10<ref name="ref_c7bff389aadbb4eb3c6434349a30c04d8f821135b29b8560bad32311608dfc70">https://mb.com.ph/2026/02/10/former-speaker-mb-columnist-joe-de-venecia-passes-away</ref> |class='wd_p27'| [[Pilipinas]] |- class='wd_q983320' |class='wd_label'| [[Cesar Virata]] |class='wd_p569' data-sort-value="1930" | 1930-12-12<ref name="ref_6736ab989f2d8e2cd451d0d2b4069c27c6ecdc3b67423cd2d1d5f73148e6cd3f">''[[:d:Q36578|Gemeinsame Normdatei]]''</ref><ref name="ref_d93dab851f5a062783f73c103680ec63bc8865c6c5d40177ae8b6d19640a9a63">''[[:d:Q107343683|Munzinger Personen]]''</ref> |class='wd_p570' data-sort-value="2026" | 2026-10-02 |class='wd_p27'| [[Pilipinas]] |- class='wd_q3927672' |class='wd_label'| [[Romeo Jalosjos]] |class='wd_p569' data-sort-value="1940" | 1940-11-24 |class='wd_p570' data-sort-value="2026" | 2026-08-02<ref name="ref_a82a183d76c1de9d896db285e70a598c8c3cf1a59e4647aed9878410ef9c440e">https://newsinfo.inquirer.net/2275714/former-zamboanga-del-norte-rep-romeo-jalosjos-sr-dies-at-85</ref> |class='wd_p27'| [[Pilipinas]] |- class='wd_q5407878' |class='wd_label'| [[Eugenia Apostol]] |class='wd_p569' data-sort-value="1925" | 1925-09-29 |class='wd_p570' data-sort-value="2026" | 2026-09-13<ref name="ref_854766f07d07161cb2f7f638d52b4b547272963600fc3e63ba26d0709cb9ad38">https://varsitarian.net/thomasian-journalist-inquirer-founder-eugenia-apostol-dies-at-100/</ref> |class='wd_p27'| [[Pilipinas]] |- class='wd_q11561142' |class='wd_label'| [[Ryotaro Shimizu]] |class='wd_p569' data-sort-value="1988" | 1988-08-15 |class='wd_p570' data-sort-value="2026" | 2026-08-01 |class='wd_p27'| [[Hapon]] |- class='wd_q12969381' |class='wd_label'| [[Pepito Rodriguez]] |class='wd_p569' data-sort-value="1942" | 1942-10-18 |class='wd_p570' data-sort-value="2026" | 2026-02-26 |class='wd_p27'| [[Pilipinas]] |- class='wd_q19564438' |class='wd_label'| [[Mary Otis Stevens]] |class='wd_p569' data-sort-value="1928" | 1928-03-28<ref name="ref_34a8d05cd161c94c3f52a81fe94b9e2e94eaa7666f12232a2bf408070bc0312c">''[[:d:Q2494649|Union List of Artist Names]]''</ref><ref name="ref_6ba3c3ed3a0ba3a081e80826c8671a50dda287f7c949761883702b8790e001e9">''[[:d:Q130747001|Artists of the World]]''</ref> |class='wd_p570' data-sort-value="2026" | 2026-07-12<ref name="ref_9d3658f5178c09acd4ed73afba8f0ced4f21b523f041db18e183c7769c68b25c">https://www.keefefuneralhome.com/memorials/mary-otis-stevens/5728510/</ref> |class='wd_p27'| [[Estados Unidos|Estados Unidos ng Amerika]] |- class='wd_q28974656' |class='wd_label'| [[Edith Hillinger]] |class='wd_p569' data-sort-value="1933" | 1933<ref name="ref_9955bfc7f19d35574accddd3ee092accf91c5c1808ea2963a65fcc1af2b326ce">''[[:d:Q18558540|CLARA]]''</ref><ref name="ref_26e5fbb474d15885017de6518c6cb4cc2e225cf4f26fe5815754cec980eb694c">''[[:d:Q266566|Artnet]]''</ref> |class='wd_p570' data-sort-value="2026" | 2026-04-26 |class='wd_p27'| [[Estados Unidos|Estados Unidos ng Amerika]]<ref name="ref_9955bfc7f19d35574accddd3ee092accf91c5c1808ea2963a65fcc1af2b326ce">''[[:d:Q18558540|CLARA]]''</ref> |- class='wd_q64027141' |class='wd_label'| [[Nirmal Purja]] |class='wd_p569' data-sort-value="1983" | 1983-07-25<ref name="ref_b832384108326b1cd02d0fde8379170e16de5a4020244d3d6b88333a1b61ae02">https://www.lemonde.fr/disparitions/article/2026/08/02/nirmal-purja-la-mort-d-un-alpiniste-sans-limites_6737317_3382.html</ref> |class='wd_p570' data-sort-value="2026" | 2026-07-30<ref name="ref_71113c3d99f60d5e1fd38da4a35f2393e40a1dd6171c36e6b1c0e9bddb39f698">https://kathmandupost.com/national/2026/07/31/nirmal-purja-who-redrew-the-limits-of-human-endurance-and-reshaped-nepali-mountaineering-xxx-in-broad-peak-avalanche</ref><ref name="ref_b832384108326b1cd02d0fde8379170e16de5a4020244d3d6b88333a1b61ae02">https://www.lemonde.fr/disparitions/article/2026/08/02/nirmal-purja-la-mort-d-un-alpiniste-sans-limites_6737317_3382.html</ref> |class='wd_p27'| [[Nepal]]<br/>[[United Kingdom]]<ref name="ref_51c0c299e772fd5db43051a4d8cd4bfcb4b10c3ad6249431c871b4bdea122e0a">https://www.ft.com/content/0664aee1-44e1-492f-ab2c-57a47acb3534</ref><ref name="ref_e4ab8f44c146b846c6ec081c704be6018c487563f6f34e2b54de173847224955">''[[:d:Q257303|Companies House]]''</ref> |} ---- &sum; 19 items. {{Wikidata list end}} 62cnp59wdabpbdcjh8s4w5i7nk106sm 0 339146 2238218 2220722 2026-10-31T09:15:45Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238218 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday|holiday_name=Pista ng Manggahan|type=local|image=Hubon Guimarasnon of Manggahan Festival of Guimaras.jpg|imagesize=250px|caption=Mga tagatanghal ng Hubon Mangunguma mula sa Munisipalidad ng San Lorenzo|official_name=Manggahan Festival|nickname=|observedby=[[Guimaras]], [[Pilipinas]]|litcolor=|longtype=Kultural|significance=|date=Mayo|celebrations=|observances=|relatedto=|frequency=taunan|duration=1 buwan|month=Mayo|firsttime=Mayo 22, 1993}} Ang '''Pista ng Manggahan''' ay isang taunang isang-buwang pagdiriwang ng kultura, [[agrikultura]], at pagkain na ginaganap tuwing Mayo sa lalawigan ng [[Guimaras]], [[Pilipinas]]. Isa itong pagdiriwang ng [[mangga]], kung saan tanyag ang lalawigan, at binibigyang-diin ang kahalagahan nito sa lokal na ekonomiya ng lalawigan, kasama ng mga sektor ng agrikultura at turismo.<ref>{{Cite web |title=Province of Guimaras |url=https://guimaras.gov.ph/ |access-date=2024-01-10 |website=Province of Guimaras |language=en |trans-title=Lalawigan ng Guimaras |archive-url=https://web.archive.org/web/20210615183730/https://guimaras.gov.ph/ |archive-date=2021-06-15 |url-status=dead}}</ref> [[Talaksan:Mango Fever.jpg|thumb|Mga manggang ibinebenta sa panahon ng pista]] == Kaganapan == Ginanap ang kauna-unahang Pista ng Manggahan noong Mayo 22, 1993, kasabay ng anibersaryo ng pagkakatatag ng Guimaras bilang isang lalawigan.<ref>{{Cite web |date=1992-06-30 |title=An Act Creating the Subprovince of Guimaras in the Province of Iloilo |url=https://www.officialgazette.gov.ph/1991/10/10/republic-act-no-7160/ |access-date=2024-01-10 |website=Official Gazette - Supreme Court E-Library|language=en|trans-title=Isang Batas na Lumilikha ng Subprobinsya ng Guimaras sa Lalawigan ng Iloilo}}</ref> Kabilang sa mga tampok ng pagdiriwang ang Peryang Agri-trade, Parada ng Anibersaryo, Kain-at-sawa sa Mangga, Sayawan sa Kalye at Kompetisyon sa Kultura, G. Guimaras, at Mutya ng Guimaras.<ref>{{Cite web |last= |first= |date=2022-08-11 |title=Manggahan Festival |url=https://www.festivalscape.com/philippines/guimaras/manggahan-festival/ |access-date=2024-01-10 |website=FESTIVALSCAPE |language=en-US|trans-title=Pista ng Manggahan}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} 3nw52e2cx9sgtmoplsyoxn30u3dsdbb 1 340692 2238120 2236175 2026-10-31T02:30:38Z ~2026-57827-41 168210 [[en:WP:NOTFORUM|WP:NOTFORUM]] 2238120 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 0 340716 2238041 2237822 2026-10-30T13:15:26Z Allyriana000 119761 2238041 wikitext text/x-wiki {{Infobox television season|alt=|caption=Title card|bg_colour=#FFF8DC|season_number=12|module1={{Infobox reality competition season | host = {{Plainlist| * [[Bianca Gonzalez]] * [[Gabbi Garcia]] * [[Robi Domingo]] * [[Melai Cantiveros]] * [[Enchong Dee]] * [[Alexa Ilacad]] * [[Michael Sager]]}} | num_days = 3 | num_housemates = 16 | companion_show = {{Plainlist| * ''The OnlineVerse''}}}}|num_episodes=7|network=[[GMA Network]]|first_aired={{Start date|2026|10|24}}|last_aired=present|prev_season=''[[Pinoy Big Brother: Gen 11|Gen 11]]''}} Ang '''''Pinoy Big Brother: Collab Edition 3.0''''' ay ang ikalabindalawang kabanata ng ''reality game show'' na ''[[Pinoy Big Brother]]'', at ang ikatlo sa mga edisyong bunga ng kolaborasyon sa pagitan ng ABS-CBN Studios—ang may hawak ng prangkisa—at ng [[GMA Network]], kung saan ipalalabas ang programa. Nagsimula ang kabanatang ito noong 24 Oktubre 2026, sa GMA Network.<ref name="PBB premiere">{{Cite web |last= |first= |date=10 Oktubre 2026 |title='Pinoy Big Brother Collab 3.0' to launch on October 24 |url=https://www.gmanetwork.com/news/showbiz/chikaminute/1005439/pinoy-big-brother-collab-3-0-to-launch-on-october-24/story/?amp |access-date=24 Oktubre 2026 |website=[[GMA News Online]] |publisher=[[GMA Network]] |language=en}}</ref> Hindi tulad ng dalawang naunang ''Collab edition'' ([[Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition|''Collab 1'']] at [[Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition 2.0|''Collab 2.0'']]), itatampok ng kabanatang ito ang halo ng mga karaniwan at kilalang mga ''housemate''. Gagamitin din ng kabanatang ito ng bagong bahay ng ''Big Brother'', kasunod ng paggiba sa orihinal na bahay sa Eugenio Lopez Drive sa Lungsod Quezon matapos ang pagtatapos ng ''Collab 2.0''.<ref>{{cite news |last=Felipe |first=MJ |date=24 Marso 2026 |title='Pinoy Big Brother' moving to new house |language=en |work=[[ABS-CBN News]] |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/movies-series/2026/3/24/-pinoy-big-brother-moving-to-new-house-1913 |access-date=24 Oktubre 2026}}</ref> Papangunahan nina [[Bianca Gonzalez]], [[Robi Domingo]], [[Melai Cantiveros]], [[Alexa Ilacad]], [[Enchong Dee]], [[Gabbi Garcia]], at [[Michael Saeger]] ang kabanata.<ref name=":2">{{Cite web |last=Evangelista |first=Jessica Ann |date=6 Oktubre 2026 |title=Michael Sager joins ‘PBB’ hosting lineup for new season |url=https://entertainment.inquirer.net/685965/michael-sager-joins-pbb-hosting-lineup-for-new-season |archive-url=https://web.archive.org/web/20261006102120/https://entertainment.inquirer.net/685965/michael-sager-joins-pbb-hosting-lineup-for-new-season |archive-date=6 Oktubre 2026 |access-date=26 Oktubre 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> == Pagbuo == Noong 10 Agosto 2026, nag-post ang ''Pinoy Big Brother'' sa hatirang pangmadla na nagpapakita ng isang kamay na gumagawa ng "OK" na kumpas, kung saan nasa loob ng bilog na binuo ng mga daliri ang ''logo'' ng palabas na hugis-mata. Sa mga araw bago ang anunsyo, naglabas ang palabas ng iba pang mga ''post'' na nagtatampok sa mga dating ''housemate'' na gumagawa rin ng parehong senyas. Noong 14 Agosto, opisyal na kinumpirma ang bagong kabanata sa isang pambungad na pagtatanghal ng mga dating housemate sa palabas sa tanghalian na ''[[It's Showtime]]''.<ref>{{Cite web |last=Deveza |first=Reyma |date=14 Agosto 2026 |title=PBB is returning with 'Pinoy Big Brother Collab 3.0' |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/movies-series/2026/8/14/pbb-is-returning-with-pinoy-big-brother-collab-3-0-1258 |archive-url=https://web.archive.org/web/20261025031417/https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/movies-series/2026/8/14/pbb-is-returning-with-pinoy-big-brother-collab-3-0-1258 |archive-date=25 Oktubre 2026 |access-date=25 Oktubre 2026 |website=ABS-CBN Entertainment |publisher=[[ABS-CBN News]] |language=en}}</ref> Nagbukas ang mga awdisyon noong gabing iyon, kasunod ng isang anunsyo sa ''[[24 Oras]]'', at nanatiling bukas hanggang 31 Agosto para sa mga aplikanteng may edad 18 hanggang 35.<ref>{{Cite web |last= |date=17 Agosto 2026 |title=GMA Network, ABS-CBN Studios open auditions for ‘Pinoy Big Brother Collab 3.0’ |url=https://businessmirror.com.ph/2026/08/17/gma-network-abs-cbn-studios-open-auditions-for-pinoy-big-brother-collab-3-0/ |access-date=25 Oktubre 2026 |website=BusinessMirror |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Songco |first=Pauline |date=16 Agosto 2026 |title=‘Pinoy Big Brother Collab 3.0’ opens auditions |url=https://tribune.net.ph/2026/08/16/pinoy-big-brother-collab-30-opens-auditions |archive-url=https://web.archive.org/web/20260910153107/https://tribune.net.ph/2026/08/16/pinoy-big-brother-collab-30-opens-auditions |archive-date=10 Setyembre 2026 |access-date=25 Oktubre 2026 |website=Daily Tribune |language=en-PH}}</ref> Noong 3 Oktubre, inihayag ng palabas sa pamamagitan ng hatirang pangmadla ang pagbabalik nina Gonzalez, Garcia, Domingo, Cantiveros, Dee, at Ilacad bilang mga mangunguna, habang nagpapahiwatig din ng pagdating ng isang bagong mangunguna na may mga inisyal na "M.S." Makalipas ang dalawang araw, noong 5 Oktubre, ibinunyag na ang dating ''housemate'' mula sa Collab 1 na si [[Michael Sager]] ang pinakabagong mangunguna ng palabas.<ref name=":2" /><ref>{{Cite web |last=Severo |first=Jan Milo |date=6 Oktubre 2026 |title=Michael Sager joins ‘Pinoy Big Brother’ hosting team |url=https://www.philstar.com/entertainment/2026/10/06/2561292/michael-sager-joins-pinoy-big-brother-hosting-team |access-date=26 Oktubre 2026 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> Noong 20 Oktubre, ang Gina Lopez Building (punong tanggapan ng ABS-CBN Foundation at ang mga pangunahing programa nitong Bantay Bata at Sagip Kapamilya) ay ginamit bilang harapan ng bagong bahay ni ''Big Brother''.<ref>{{Cite web |last=Yap |first=Jade Veronique |date=20 Oktubre 2026 |title='Pinoy Big Brother' unveils new house ahead of third collab edition |url=https://www.gmanetwork.com/news/showbiz/chikaminute/1006557/pinoy-big-brother-unveils-new-house-ahead-of-third-collab-edition/story/?amp |access-date=29 Oktubre 2026 |website=[[GMA Network]] |language=en}}</ref> Sa isang yugto ng palabas ng balita sa telebisyon na ''[[TV Patrol]]'', hindi sinasadyang naibunyag ng tagapagbalitang si [[Karen Davila]] na ang bagong lokasyon ng "pangunahing bahagi ng bahay" ay sa ikaanim na palapag ng ELJ Communications Center. === Oras na nakalaan === Ipinapalabas ang kabanata sa [[GMA Network]] tuwing 9:35 n.g. mula Lunes hanggang Biyernes, 6:15 n.g. tuwing Sabado, at 4:55 n.g. tuwing Linggo—ang pinakamaagang oras na nakalaan sa araw ng Linggo sa kasaysayan ng ''Pinoy Big Brother'' nitong mga nakaraang panahon, dahil walang angkop na timeslot na bakante sa Sunday primetime programming ng GMA.<ref>{{Cite web |last=Cerezo |first=Anna |date=24 Oktubre 2026 |title=PBB Collab 3.0 reveals new Housemates |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/celebrities/2026/10/24/pbb-collab-3-0-reveals-new-housemates-2206 |access-date=29 Oktubre 2026 |website=ABS-CBN Entertainment |publisher=ABS-CBN News |language=en}}</ref><ref name=":12">{{Cite web |date=25 Oktubre 2026 |title=GMA Network and ABS-CBN Studios Launch 'Pinoy Big Brother Collab 3.0' |url=https://www.gmanetwork.com/entertainment/showbiznews/new-house-new-housemates-gma-network-and-abs-cbn-studios-launch-pinoy-big-brother-collab-30/140279/ |access-date=29 Oktubre 2026 |website=GMA Entertainment |publisher=GMA Network |language=en}}</ref> Ang mga yugto ay sabay ding ipinapalabas at naka-stream sa pamamagitan ng Kapuso Stream, ABS-CBN Entertainment YouTube channel, at [[iWant]]; samantala, ang Kapamilya Online Live ay naghahatid ng ''delayed telecast'' tuwing 10:15 n.g. mula Lunes hanggang Biyernes, 8:30 n.g. tuwing Sabado, at 9:45 n.g. tuwing Linggo. Para sa kabanatang ito, walang palabas na nagsisilbing karagdagan o "''companion show''" na ipinapalabas sa telebisyon. Gayunpaman, mananatili ang karagdagang palabas sa ''online'' na pinamagatang "''The OnlineVerse''"—na pinangungunahan nina Ilacad at Sager—na mapapanood tuwing Sabado sa Kapuso Stream at sa ''YouTube channel'' ng ABS-CBN Entertainment. Ang mga pagsasahimpapawid nito ay nakatakdang tumapat sa mga patalastas ng yugto sa ''primetime''.<ref>{{Cite web |last=Ramos |first=Neil |date=27 Oktubre 2026 |title=Michael Sager returns to 'Pinoy Big Brother' as host |url=https://mb.com.ph/2026/10/27/michael-sager-returns-to-pinoy-big-brother-as-host |access-date=29 Oktubre 2026 |website=[[Manila Bulletin]] |language=en}}</ref> === ''Livestream'' === Ang mga “''all-access''” ''livestream'' para sa kabanatang ito ay mapapanood sa iWant sa pamamagitan ng tatlong feed: ang pangunahing ''livestream'' na sumasaklaw sa iba pang bahagi ng bahay; ang hapag-kainan; at ang panlabas na lungga. Ang mga ''livestream'' para sa hapag-kainan at panlabas na lungga ay eksklusibong mapapanood ng mga tagasuskribi ng ''iWant Premium''. Mapapanood ang ''livestream'' mula 8:00 n.u. hanggang 12:00 h.g.<ref name=":12" /> == Mga ''housemate'' == Labing-anim na ''housemate'' ang pumasok sa loob ng bahay noong Araw 1 (24 Oktubre 2026).<ref>{{Cite web |last=Yap |first=Jade Veronique |date=24 Oktubre 2026 |title='Pinoy Big Brother: Collab Edition 3.0': Meet the 16 new housemates |url=https://www.gmanetwork.com/news/showbiz/chikaminute/1007041/pinoy-big-brother-collab-edition-3-0-meet-the-16-new-housemates/story/ |access-date=24 Oktubre 2026 |website=[[GMA News Online]] |publisher=[[GMA Network]] |language=en}}</ref> Kalaunan, hinati sila sa dalawang grupo na walang direktang kaugnayan sa mga ahensyang kinabibilangan ng mga regular na ''housemate'': walong "Kapuso" ''housemate'' at walong "Kapamilya" ''housemate''.<ref>{{Cite news |author=Evangelista |first=Jessica Ann |date=25 Oktubre 2026 |title=Winwyn Marquez, Mikee Quintos among new housemates of ‘PBB Collab 3.0’ |language=en |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://entertainment.inquirer.net/687811/winwyn-marquez-mikee-quintos-among-new-housemates-of-pbb-collab-3-0 |access-date=25 Oktubre 2026}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Posadas |first=Andrea |date=24 Oktubre 2026 |title=New Home, New Stars: Meet the 16 Housemates of “Pinoy Big Brother Collab 3.0” |url=https://www.wheninmanila.com/pbb-collab-new-season/ |access-date=25 Oktubre 2026 |website=[[When in Manila]] |language=en}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="margin:1em auto; font-size:100%; line-height:20px; text-align:center" |+ class="nowrap" |Listahan ng mga ''housemate'' sa ''Pinoy Big Brother: Collab Edition'' ''3.0'' !Kalahok !Edad !Bayan !Himpilan !Uri !Trabaho !Araw ng pagpasok !Araw ng paglabas !Estado !Sang. |- !{{Sortname|Anthony|Constantino}} |24 | align="left" |[[California]], Estados Unidos | style="background:#004680" | {{fontcolor|white|Kapuso}} |''Celebrities'' | align="left" |Aktor |Araw 1 | |''Ligtas'' | rowspan="16" |<ref name=":1" /> |- !{{Sortname|Bela|Arcal|nolink=1}} |35 | align="left" |[[Kabite]] | style="background:#004680" | {{fontcolor|white|Kapuso}} |''Regulars'' | align="left" |Manggagawa sa pabrika |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !Calix Esguerra |18 | align="left" |[[Pampanga]] | style="background:#BD0E1A" | {{fontcolor|white|Kapamilya}} |''Regulars'' | align="left" |''Pageant king'' |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !{{Sortname|Cianne|Dominguez}} |25 | align="left" |[[Rizal]] | style="background:#BD0E1A" | {{fontcolor|white|Kapamilya}} |''Celebrities'' | align="left" |Personalidad sa telebisyon |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !Ethan Banares |20 | align="left" |[[Bacolod]] | style="background:#004680" | {{fontcolor|white|Kapuso}} |''Regulars'' | align="left" |Atleta |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !{{sortname|Gehlee|Dangca|link=Gehlee}} |19 | align="left" |[[Las Piñas]] | style="background:#BD0E1A" | {{fontcolor|white|Kapamilya}} |''Celebrities'' | align="left" |Tagapagtanghal |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !Jeo Ong |18 | align="left" |[[Palawan]] | style="background:#BD0E1A" | {{fontcolor|white|Kapamilya}} |''Celebrities'' | align="left" |Tagapagtanghal |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !Lans Nagal |24 | align="left" |[[Kabite]] | style="background:#004680" | {{fontcolor|white|Kapuso}} |''Regulars'' | align="left" |Estudyante at ''content creator'' |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !{{sortname|Mikee|Quintos}} |28 | align="left" |[[Maynila]] | style="background:#004680" | {{fontcolor|white|Kapuso}} |''Celebrities'' | align="left" |Aktres |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !Nathan Garcia |19 | align="left" |[[Cebu]] | style="background:#BD0E1A" | {{fontcolor|white|Kapamilya}} |''Regulars'' | align="left" |Modelo |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !Nicole Fortuna |21 | align="left" |[[Bohol]] | style="background:#004680" | {{fontcolor|white|Kapuso}} |''Regulars'' | align="left" |Modelo |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !{{Sortname|Primo|Alterado|nolink=1}} |20 | align="left" |[[Taguig]] | style="background:#BD0E1A" | {{fontcolor|white|Kapamilya}} |''Regulars'' | align="left" |''Content creator'' |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !Raheel Bahyria |24 | align="left" |[[Las Piñas]] | style="background:#004680" | {{fontcolor|white|Kapuso}} |''Celebrities'' | align="left" |Aktor at boksingero |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !{{sortname|Robbie|Jaworski}} |26 | align="left" |[[Pasig]] | style="background:#BD0E1A" | {{fontcolor|white|Kapamilya}} |''Celebrities'' | align="left" |Aktor |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !Shea Valerio |19 | align="left" |[[Rizal]] | style="background:#BD0E1A" | {{fontcolor|white|Kapamilya}} |''Regulars'' | align="left" |''Beauty queen'' |Araw 1 | |''Ligtas'' |- ![[Winwyn Marquez]] |34 | align="left" |[[Parañaque]] | style="background:#004680" | {{fontcolor|white|Kapuso}} |''Celebrities'' | align="left" |Aktres at ''beauty queen'' |Araw 1 | |''Ligtas'' |} == Mga yugto == === Linggo 1 === {{Episode table|background=#FFF8DC|overall=3|title=''Pinoy Big Brother: Collab 3.0''|airdate=|aux1=|aux1T=Kasaysayan ng mga kaganapan|aux2=|aux2T=Oras na nakalaan|aux3=|aux3T=Sanggunian|episodes={{Episode list | EpisodeNumber = 1 | Title = #PBBCollab3point0 | Aux1 = Araw 1 | Aux2 = Sabado ; 6:00 n.g. <small>(PHT)</small> | Aux3 = <ref>{{Cite web |date=25 Oktubre 2026 |title=Get to Know the 'Pinoy Big Brother: Collab 3.0' Housemates |url=https://metro.style/people/2026/10/24/meet-the-pinoy-big-brother-celeb-collab-3-0-housemates-2335 |archive-url=https://web.archive.org/web/20261025030848/https://metro.style/people/2026/10/24/meet-the-pinoy-big-brother-celeb-collab-3-0-housemates-2335 |archive-date=25 Oktubre 2026 |access-date=25 Oktubre 2026 |website=Metro Style |language=en}}</ref> | OriginalAirDate = {{Start date|2026|10|24}} | ShortSummary = Ipinapakilala sa pagsisimula ng pinakabagong kabanata ang bagong bahay ng Pinoy Big Brother at ang pinakabagong grupo ng mga ''housemate'', na binubuo ng pinagsamang mga ''regular'' at ''celebrity'' na housemate. Inihayag din sa yugto ang ''Collab ni Kuya'' na ''twist'', kung saan mayroong dalawang ''housemate'', isang Kapamilya at isang Kapuso, na magiging "ka-collab" o kasabwat ni ''Big Brother'', na tutukuyin pa lamang sa hinaharap. }} {{Episode list | EpisodeNumber = 2 | Title = "#PBBCollab3FirstNight" | Aux1 = Araw 1 | Aux2 = Linggo; 4:40 n.h. <small>(PHT)</small> | OriginalAirDate = {{Start date|2026|10|25}} | Aux3 = <ref>{{Cite web |last=Dela Cruz |first=Liezel |date=25 Oktubre 2026 |title=Day 2: Robbie, may secret mission bilang Ka-Collab ni Kuya! {{!}} PBB Collab 3.0 |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/studios/tv/2026/10/25/day-2-robbie-may-secret-mission-bilang-ka-collab-ni-kuya-pbb-collab-3-0-1909 |access-date=26 Oktubre 2026 |website=ABS-CBN Entertainment |publisher=[[ABS-CBN News]] |language=en}}</ref> | ShortSummary = Itinampok sa yugto ang mga mahahalagang bahagi at mga sandali noong unang gabi ng mga ''housemate'' sa loob ng bahay. Isiniwalat din na si Robbie ay isa sa dalawang kasabwat o "ka-collab" ni Big Brother, na siyang magsisimula ng Big Collab Charity Mission sa kabanatang ito. * '''Ibinigay na gawain''': Pagdating naman sa kanilang unang gawain at unang pagkain sa loob ng bahay, magtutulungan ang mga ''housemate'' na ilipat ang malalaking barya na sumisimbolo sa pagkaing nagmula sa tahanan ng mga housemate gamit lamang ang kanilang mga paa. Kailangan nilang ilagay at ipatong-patong ang mga ito sa plataporma sa loob lamang ng tatlumpung minuto.<ref>{{Cite web |last=Dela Cruz |first=Liezel |date=25 Oktubre 2026 |title=Day 2: Housemates, tagumpay sa unang task! {{!}} PBB Collab 3.0 |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/studios/tv/2026/10/25/day-2-housemates-tagumpay-sa-unang-task-pbb-collab-3-0-1905 |archive-url=https://web.archive.org/web/20261026154627/https://www.abs-cbn.com/entertainment/studios/tv/2026/10/25/day-2-housemates-tagumpay-sa-unang-task-pbb-collab-3-0-1905 |archive-date=26 Oktubre 2026 |access-date=26 Oktubre 2026 |website=ABS-CBN Entertainment |publisher=[[ABS-CBN News]] |language=en}}</ref> }} {{Episode list | EpisodeNumber = 3 | Title = #PBBCollab3UnangUmaga | Aux1 = Araw 1-2 | Aux2 = Lunes; 9:35 n.g. <small>(PHT)</small> | OriginalAirDate = {{Start date|2026|10|26}} | Aux3 = | ShortSummary = Itinampok sa yugto ang mga unang pag-uusap ni ''Big Brother'' sa kaniyang mga bagong ''housemate'', pati na rin ang kanilang unang umaga sa loob ng bahay. Isiniwalat din sa yugto na si Mikee ang Kapuso "ka-collab" ni ''Big Brother'', kasama si Robbie.<ref>{{Cite web |last=Dela Cruz |first=Liezel |date=27 Oktubre 2026 |title=Day 3: Alamin kung sino ang ikalawang Ka-Collab ni Kuya! {{!}} PBB Collab 3.0 |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/studios/tv/2026/10/27/day-3-alamin-kung-sino-ang-ikalawang-ka-collab-ni-kuya-pbb-collab-3-0-0024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20261028030247/https://www.abs-cbn.com/entertainment/studios/tv/2026/10/27/day-3-alamin-kung-sino-ang-ikalawang-ka-collab-ni-kuya-pbb-collab-3-0-0024 |archive-date=28 Oktubre 2026 |access-date=28 Oktubre 2026 |website=ABS-CBN Entertainmet |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Dela Cruz |first=Liezel |date=27 Oktubre 2026 |title=Day 3: Kuya at Bela, napag-usapan ang pinaka poging housemate {{!}} PBB Collab 3.0 |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/studios/tv/2026/10/27/day-3-kuya-at-bela-napag-usapan-ang-pinaka-poging-housemate-pbb-collab-3-0-0022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20261028063201/https://www.abs-cbn.com/entertainment/studios/tv/2026/10/27/day-3-kuya-at-bela-napag-usapan-ang-pinaka-poging-housemate-pbb-collab-3-0-0022 |archive-date=28 Oktubre 2026 |access-date=28 Oktubre 2026 |website=ABS-CBN Entertainment |language=en}}</ref> * '''Ibinigay na gawain''': Para sa gawaing pagbabahaging ito, magkukuwento ang mga ''housemate'' tungkol sa mga bagay na nasa kani-kanilang ''gift box'', na nagmula sa kani-kanilang tahanan. }} {{Episode list | EpisodeNumber = 4 | Title = #PBB3ItemsFromHome | Aux1 = | Aux2 = Martes; 9:35 n.g. <small>(PHT)</small> | OriginalAirDate = {{Start date|2026|10|27}} | Aux3 = | ShortSummary = Ipinagpapatuloy sa yugtong ito ang gawaing pagbabahagi mula sa nakaraang yugtong. Kalaunan, napagtanto ni Mikee na si Robbie ang kaniyang “ka-collab” kasama si ''Big Brother''. }} {{Episode list | EpisodeNumber = 5 | Title = #PBBCollab | Aux1 = | Aux2 = Miyerkules; n.g. <small>(PHT)</small> | OriginalAirDate = {{Start date|2026|10|28}} | Aux3 = | ShortSummary = Ipinapakita sa yugto ang panimula sa unang lingguhang gawain ng mga ''housemate'' para sa kabanatang ito. Tampok din dito ang unang lihim na gawain nina Mikee at Robbie bilang mga katuwang ni ''Big Brother''. Kinailangan nilang hanapin ang sulat na naglalaman ng gawain sa may bahagi ng bughaw na sopa nang hindi nahuhuli ng kanilang mga kapwa ''housemate''. * '''Ibinigay na lingguhang gawain''': Para sa kanilang unang lingguhang gawain na tinatawag na ''The Big Foundation'', kailangang bumuo ang mga ''housemate'' ng tore na may taas na apat na talampakan gamit ang mga bloke na gawa sa kahoy. Ilalagay ito sa isang makitid na espasyo, at gagawin nila ito nang pangkatu-pares, isa-isa lamang. Pagkatapos mabuo ang tore, kailangan nilang ilagay ang maliit na bersyon ng Pinoy Big Brother (PBB) House sa tuktok nito. * '''Ibinigay na lihim na gawain''': Bilang bahagi ng kanilang unang lingguhang gawain, sina Mikee at Robbie ay lihim na inatasang bumuo ng isang maliit na bersyon ng PBB House sa loob ng apatnapu't-walong oras, nang hindi napapansin ng mga ''housemate''. Kung magtatagumpay, makatatanggap sila ng ₱10,000 para sa ''Big Collab Charity Mission''. }} {{Episode list | EpisodeNumber = 6 | Title = #PBBCollab3HBDShea | Aux1 = | Aux2 = Huwebes; 9:35 n.g. <small>(PHT)</small> | OriginalAirDate = {{Start date|2026|10|29}} | Aux3 = | ShortSummary = Itinatampok sa yugto ang pagdiriwang ng kaarawan ni Shea, kabilang ang pagpasok ng mga lalaking Kapamilya houseguest—sa pangunguna ni Piolo Pascual—upang batiin ang may kaarawan. * '''Pagpasok ng mga houseguest''': Pumasok sa bahay sina [[Piolo Pascual]], [[Iñigo Pascual]], [[Darren Espanto]], at mga dating ''hosuemate'' na sina [[Kyle Echarri]] (''[[Pinoy Big Brother: Kumunity Season 10|Kumunity Season 10]]''), [[Emilio Daez]] (''[[Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition|Collab 1]]''), at [[River Joseph]] (''Collab 1'') upang batiin si Shea sa kaniyang kaarawan. }} {{Episode list | EpisodeNumber = 7 | Title = #PBBCollab3TrickorTreat | Aux1 = | Aux2 = Biyernes; 9:35 n.g. <small>(PHT)</small> | OriginalAirDate = {{Start date|2026|10|30}} | Aux3 = | ShortSummary = }} {{Episode list | EpisodeNumber = 8 | Title = #PBBCollab | Aux1 = | Aux2 = Sabado; 6:15 n.g. <small>(PHT)</small> | OriginalAirDate = {{Start date|2026|10|31}} | Aux3 = | ShortSummary = }}}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{Pinoy Big Brother}} qgrzxjjiso8tz6vrybyywuf60ejdj70 2238059 2238041 2026-10-30T18:06:12Z ~2026-56851-59 167944 /* Mga housemate */ /* Edad */ 2238059 wikitext text/x-wiki {{Infobox television season|alt=|caption=Title card|bg_colour=#FFF8DC|season_number=12|module1={{Infobox reality competition season | host = {{Plainlist| * [[Bianca Gonzalez]] * [[Gabbi Garcia]] * [[Robi Domingo]] * [[Melai Cantiveros]] * [[Enchong Dee]] * [[Alexa Ilacad]] * [[Michael Sager]]}} | num_days = 3 | num_housemates = 16 | companion_show = {{Plainlist| * ''The OnlineVerse''}}}}|num_episodes=7|network=[[GMA Network]]|first_aired={{Start date|2026|10|24}}|last_aired=present|prev_season=''[[Pinoy Big Brother: Gen 11|Gen 11]]''}} Ang '''''Pinoy Big Brother: Collab Edition 3.0''''' ay ang ikalabindalawang kabanata ng ''reality game show'' na ''[[Pinoy Big Brother]]'', at ang ikatlo sa mga edisyong bunga ng kolaborasyon sa pagitan ng ABS-CBN Studios—ang may hawak ng prangkisa—at ng [[GMA Network]], kung saan ipalalabas ang programa. Nagsimula ang kabanatang ito noong 24 Oktubre 2026, sa GMA Network.<ref name="PBB premiere">{{Cite web |last= |first= |date=10 Oktubre 2026 |title='Pinoy Big Brother Collab 3.0' to launch on October 24 |url=https://www.gmanetwork.com/news/showbiz/chikaminute/1005439/pinoy-big-brother-collab-3-0-to-launch-on-october-24/story/?amp |access-date=24 Oktubre 2026 |website=[[GMA News Online]] |publisher=[[GMA Network]] |language=en}}</ref> Hindi tulad ng dalawang naunang ''Collab edition'' ([[Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition|''Collab 1'']] at [[Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition 2.0|''Collab 2.0'']]), itatampok ng kabanatang ito ang halo ng mga karaniwan at kilalang mga ''housemate''. Gagamitin din ng kabanatang ito ng bagong bahay ng ''Big Brother'', kasunod ng paggiba sa orihinal na bahay sa Eugenio Lopez Drive sa Lungsod Quezon matapos ang pagtatapos ng ''Collab 2.0''.<ref>{{cite news |last=Felipe |first=MJ |date=24 Marso 2026 |title='Pinoy Big Brother' moving to new house |language=en |work=[[ABS-CBN News]] |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/movies-series/2026/3/24/-pinoy-big-brother-moving-to-new-house-1913 |access-date=24 Oktubre 2026}}</ref> Papangunahan nina [[Bianca Gonzalez]], [[Robi Domingo]], [[Melai Cantiveros]], [[Alexa Ilacad]], [[Enchong Dee]], [[Gabbi Garcia]], at [[Michael Saeger]] ang kabanata.<ref name=":2">{{Cite web |last=Evangelista |first=Jessica Ann |date=6 Oktubre 2026 |title=Michael Sager joins ‘PBB’ hosting lineup for new season |url=https://entertainment.inquirer.net/685965/michael-sager-joins-pbb-hosting-lineup-for-new-season |archive-url=https://web.archive.org/web/20261006102120/https://entertainment.inquirer.net/685965/michael-sager-joins-pbb-hosting-lineup-for-new-season |archive-date=6 Oktubre 2026 |access-date=26 Oktubre 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> == Pagbuo == Noong 10 Agosto 2026, nag-post ang ''Pinoy Big Brother'' sa hatirang pangmadla na nagpapakita ng isang kamay na gumagawa ng "OK" na kumpas, kung saan nasa loob ng bilog na binuo ng mga daliri ang ''logo'' ng palabas na hugis-mata. Sa mga araw bago ang anunsyo, naglabas ang palabas ng iba pang mga ''post'' na nagtatampok sa mga dating ''housemate'' na gumagawa rin ng parehong senyas. Noong 14 Agosto, opisyal na kinumpirma ang bagong kabanata sa isang pambungad na pagtatanghal ng mga dating housemate sa palabas sa tanghalian na ''[[It's Showtime]]''.<ref>{{Cite web |last=Deveza |first=Reyma |date=14 Agosto 2026 |title=PBB is returning with 'Pinoy Big Brother Collab 3.0' |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/movies-series/2026/8/14/pbb-is-returning-with-pinoy-big-brother-collab-3-0-1258 |archive-url=https://web.archive.org/web/20261025031417/https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/movies-series/2026/8/14/pbb-is-returning-with-pinoy-big-brother-collab-3-0-1258 |archive-date=25 Oktubre 2026 |access-date=25 Oktubre 2026 |website=ABS-CBN Entertainment |publisher=[[ABS-CBN News]] |language=en}}</ref> Nagbukas ang mga awdisyon noong gabing iyon, kasunod ng isang anunsyo sa ''[[24 Oras]]'', at nanatiling bukas hanggang 31 Agosto para sa mga aplikanteng may edad 18 hanggang 35.<ref>{{Cite web |last= |date=17 Agosto 2026 |title=GMA Network, ABS-CBN Studios open auditions for ‘Pinoy Big Brother Collab 3.0’ |url=https://businessmirror.com.ph/2026/08/17/gma-network-abs-cbn-studios-open-auditions-for-pinoy-big-brother-collab-3-0/ |access-date=25 Oktubre 2026 |website=BusinessMirror |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Songco |first=Pauline |date=16 Agosto 2026 |title=‘Pinoy Big Brother Collab 3.0’ opens auditions |url=https://tribune.net.ph/2026/08/16/pinoy-big-brother-collab-30-opens-auditions |archive-url=https://web.archive.org/web/20260910153107/https://tribune.net.ph/2026/08/16/pinoy-big-brother-collab-30-opens-auditions |archive-date=10 Setyembre 2026 |access-date=25 Oktubre 2026 |website=Daily Tribune |language=en-PH}}</ref> Noong 3 Oktubre, inihayag ng palabas sa pamamagitan ng hatirang pangmadla ang pagbabalik nina Gonzalez, Garcia, Domingo, Cantiveros, Dee, at Ilacad bilang mga mangunguna, habang nagpapahiwatig din ng pagdating ng isang bagong mangunguna na may mga inisyal na "M.S." Makalipas ang dalawang araw, noong 5 Oktubre, ibinunyag na ang dating ''housemate'' mula sa Collab 1 na si [[Michael Sager]] ang pinakabagong mangunguna ng palabas.<ref name=":2" /><ref>{{Cite web |last=Severo |first=Jan Milo |date=6 Oktubre 2026 |title=Michael Sager joins ‘Pinoy Big Brother’ hosting team |url=https://www.philstar.com/entertainment/2026/10/06/2561292/michael-sager-joins-pinoy-big-brother-hosting-team |access-date=26 Oktubre 2026 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> Noong 20 Oktubre, ang Gina Lopez Building (punong tanggapan ng ABS-CBN Foundation at ang mga pangunahing programa nitong Bantay Bata at Sagip Kapamilya) ay ginamit bilang harapan ng bagong bahay ni ''Big Brother''.<ref>{{Cite web |last=Yap |first=Jade Veronique |date=20 Oktubre 2026 |title='Pinoy Big Brother' unveils new house ahead of third collab edition |url=https://www.gmanetwork.com/news/showbiz/chikaminute/1006557/pinoy-big-brother-unveils-new-house-ahead-of-third-collab-edition/story/?amp |access-date=29 Oktubre 2026 |website=[[GMA Network]] |language=en}}</ref> Sa isang yugto ng palabas ng balita sa telebisyon na ''[[TV Patrol]]'', hindi sinasadyang naibunyag ng tagapagbalitang si [[Karen Davila]] na ang bagong lokasyon ng "pangunahing bahagi ng bahay" ay sa ikaanim na palapag ng ELJ Communications Center. === Oras na nakalaan === Ipinapalabas ang kabanata sa [[GMA Network]] tuwing 9:35 n.g. mula Lunes hanggang Biyernes, 6:15 n.g. tuwing Sabado, at 4:55 n.g. tuwing Linggo—ang pinakamaagang oras na nakalaan sa araw ng Linggo sa kasaysayan ng ''Pinoy Big Brother'' nitong mga nakaraang panahon, dahil walang angkop na timeslot na bakante sa Sunday primetime programming ng GMA.<ref>{{Cite web |last=Cerezo |first=Anna |date=24 Oktubre 2026 |title=PBB Collab 3.0 reveals new Housemates |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/celebrities/2026/10/24/pbb-collab-3-0-reveals-new-housemates-2206 |access-date=29 Oktubre 2026 |website=ABS-CBN Entertainment |publisher=ABS-CBN News |language=en}}</ref><ref name=":12">{{Cite web |date=25 Oktubre 2026 |title=GMA Network and ABS-CBN Studios Launch 'Pinoy Big Brother Collab 3.0' |url=https://www.gmanetwork.com/entertainment/showbiznews/new-house-new-housemates-gma-network-and-abs-cbn-studios-launch-pinoy-big-brother-collab-30/140279/ |access-date=29 Oktubre 2026 |website=GMA Entertainment |publisher=GMA Network |language=en}}</ref> Ang mga yugto ay sabay ding ipinapalabas at naka-stream sa pamamagitan ng Kapuso Stream, ABS-CBN Entertainment YouTube channel, at [[iWant]]; samantala, ang Kapamilya Online Live ay naghahatid ng ''delayed telecast'' tuwing 10:15 n.g. mula Lunes hanggang Biyernes, 8:30 n.g. tuwing Sabado, at 9:45 n.g. tuwing Linggo. Para sa kabanatang ito, walang palabas na nagsisilbing karagdagan o "''companion show''" na ipinapalabas sa telebisyon. Gayunpaman, mananatili ang karagdagang palabas sa ''online'' na pinamagatang "''The OnlineVerse''"—na pinangungunahan nina Ilacad at Sager—na mapapanood tuwing Sabado sa Kapuso Stream at sa ''YouTube channel'' ng ABS-CBN Entertainment. Ang mga pagsasahimpapawid nito ay nakatakdang tumapat sa mga patalastas ng yugto sa ''primetime''.<ref>{{Cite web |last=Ramos |first=Neil |date=27 Oktubre 2026 |title=Michael Sager returns to 'Pinoy Big Brother' as host |url=https://mb.com.ph/2026/10/27/michael-sager-returns-to-pinoy-big-brother-as-host |access-date=29 Oktubre 2026 |website=[[Manila Bulletin]] |language=en}}</ref> === ''Livestream'' === Ang mga “''all-access''” ''livestream'' para sa kabanatang ito ay mapapanood sa iWant sa pamamagitan ng tatlong feed: ang pangunahing ''livestream'' na sumasaklaw sa iba pang bahagi ng bahay; ang hapag-kainan; at ang panlabas na lungga. Ang mga ''livestream'' para sa hapag-kainan at panlabas na lungga ay eksklusibong mapapanood ng mga tagasuskribi ng ''iWant Premium''. Mapapanood ang ''livestream'' mula 8:00 n.u. hanggang 12:00 h.g.<ref name=":12" /> == Mga ''housemate'' == Labing-anim na ''housemate'' ang pumasok sa loob ng bahay noong Araw 1 (24 Oktubre 2026).<ref>{{Cite web |last=Yap |first=Jade Veronique |date=24 Oktubre 2026 |title='Pinoy Big Brother: Collab Edition 3.0': Meet the 16 new housemates |url=https://www.gmanetwork.com/news/showbiz/chikaminute/1007041/pinoy-big-brother-collab-edition-3-0-meet-the-16-new-housemates/story/ |access-date=24 Oktubre 2026 |website=[[GMA News Online]] |publisher=[[GMA Network]] |language=en}}</ref> Kalaunan, hinati sila sa dalawang grupo na walang direktang kaugnayan sa mga ahensyang kinabibilangan ng mga regular na ''housemate'': walong "Kapuso" ''housemate'' at walong "Kapamilya" ''housemate''.<ref>{{Cite news |author=Evangelista |first=Jessica Ann |date=25 Oktubre 2026 |title=Winwyn Marquez, Mikee Quintos among new housemates of ‘PBB Collab 3.0’ |language=en |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://entertainment.inquirer.net/687811/winwyn-marquez-mikee-quintos-among-new-housemates-of-pbb-collab-3-0 |access-date=25 Oktubre 2026}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Posadas |first=Andrea |date=24 Oktubre 2026 |title=New Home, New Stars: Meet the 16 Housemates of “Pinoy Big Brother Collab 3.0” |url=https://www.wheninmanila.com/pbb-collab-new-season/ |access-date=25 Oktubre 2026 |website=[[When in Manila]] |language=en}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="margin:1em auto; font-size:100%; line-height:20px; text-align:center" |+ class="nowrap" |Listahan ng mga ''housemate'' sa ''Pinoy Big Brother: Collab Edition'' ''3.0'' !Kalahok !Edad !Bayan !Himpilan !Uri !Trabaho !Araw ng pagpasok !Araw ng paglabas !Estado !Sang. |- !{{Sortname|Anthony|Constantino}} |24 | align="left" |[[California]], Estados Unidos | style="background:#004680" | {{fontcolor|white|Kapuso}} |''Celebrities'' | align="left" |Aktor |Araw 1 | |''Ligtas'' | rowspan="16" |<ref name=":1" /> |- !{{Sortname|Bela|Arcal|nolink=1}} |29 | align="left" |[[Kabite]] | style="background:#004680" | {{fontcolor|white|Kapuso}} |''Regulars'' | align="left" |Manggagawa sa pabrika |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !Calix Esguerra |18 | align="left" |[[Pampanga]] | style="background:#BD0E1A" | {{fontcolor|white|Kapamilya}} |''Regulars'' | align="left" |''Pageant king'' |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !{{Sortname|Cianne|Dominguez}} |25 | align="left" |[[Rizal]] | style="background:#BD0E1A" | {{fontcolor|white|Kapamilya}} |''Celebrities'' | align="left" |Personalidad sa telebisyon |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !Ethan Banares |20 | align="left" |[[Bacolod]] | style="background:#004680" | {{fontcolor|white|Kapuso}} |''Regulars'' | align="left" |Atleta |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !{{sortname|Gehlee|Dangca|link=Gehlee}} |19 | align="left" |[[Las Piñas]] | style="background:#BD0E1A" | {{fontcolor|white|Kapamilya}} |''Celebrities'' | align="left" |Tagapagtanghal |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !Jeo Ong |18 | align="left" |[[Palawan]] | style="background:#BD0E1A" | {{fontcolor|white|Kapamilya}} |''Celebrities'' | align="left" |Tagapagtanghal |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !Lans Nagal |24 | align="left" |[[Kabite]] | style="background:#004680" | {{fontcolor|white|Kapuso}} |''Regulars'' | align="left" |Estudyante at ''content creator'' |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !{{sortname|Mikee|Quintos}} |28 | align="left" |[[Maynila]] | style="background:#004680" | {{fontcolor|white|Kapuso}} |''Celebrities'' | align="left" |Aktres |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !Nathan Garcia |19 | align="left" |[[Cebu]] | style="background:#BD0E1A" | {{fontcolor|white|Kapamilya}} |''Regulars'' | align="left" |Modelo |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !Nicole Fortuna |21 | align="left" |[[Bohol]] | style="background:#004680" | {{fontcolor|white|Kapuso}} |''Regulars'' | align="left" |Modelo |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !{{Sortname|Primo|Alterado|nolink=1}} |20 | align="left" |[[Taguig]] | style="background:#BD0E1A" | {{fontcolor|white|Kapamilya}} |''Regulars'' | align="left" |''Content creator'' |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !Raheel Bahyria |24 | align="left" |[[Las Piñas]] | style="background:#004680" | {{fontcolor|white|Kapuso}} |''Celebrities'' | align="left" |Aktor at boksingero |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !{{sortname|Robbie|Jaworski}} |26 | align="left" |[[Pasig]] | style="background:#BD0E1A" | {{fontcolor|white|Kapamilya}} |''Celebrities'' | align="left" |Aktor |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !Shea Valerio |19 | align="left" |[[Rizal]] | style="background:#BD0E1A" | {{fontcolor|white|Kapamilya}} |''Regulars'' | align="left" |''Beauty queen'' |Araw 1 | |''Ligtas'' |- ![[Winwyn Marquez]] |34 | align="left" |[[Parañaque]] | style="background:#004680" | {{fontcolor|white|Kapuso}} |''Celebrities'' | align="left" |Aktres at ''beauty queen'' |Araw 1 | |''Ligtas'' |} == Mga yugto == === Linggo 1 === {{Episode table|background=#FFF8DC|overall=3|title=''Pinoy Big Brother: Collab 3.0''|airdate=|aux1=|aux1T=Kasaysayan ng mga kaganapan|aux2=|aux2T=Oras na nakalaan|aux3=|aux3T=Sanggunian|episodes={{Episode list | EpisodeNumber = 1 | Title = #PBBCollab3point0 | Aux1 = Araw 1 | Aux2 = Sabado ; 6:00 n.g. <small>(PHT)</small> | Aux3 = <ref>{{Cite web |date=25 Oktubre 2026 |title=Get to Know the 'Pinoy Big Brother: Collab 3.0' Housemates |url=https://metro.style/people/2026/10/24/meet-the-pinoy-big-brother-celeb-collab-3-0-housemates-2335 |archive-url=https://web.archive.org/web/20261025030848/https://metro.style/people/2026/10/24/meet-the-pinoy-big-brother-celeb-collab-3-0-housemates-2335 |archive-date=25 Oktubre 2026 |access-date=25 Oktubre 2026 |website=Metro Style |language=en}}</ref> | OriginalAirDate = {{Start date|2026|10|24}} | ShortSummary = Ipinapakilala sa pagsisimula ng pinakabagong kabanata ang bagong bahay ng Pinoy Big Brother at ang pinakabagong grupo ng mga ''housemate'', na binubuo ng pinagsamang mga ''regular'' at ''celebrity'' na housemate. Inihayag din sa yugto ang ''Collab ni Kuya'' na ''twist'', kung saan mayroong dalawang ''housemate'', isang Kapamilya at isang Kapuso, na magiging "ka-collab" o kasabwat ni ''Big Brother'', na tutukuyin pa lamang sa hinaharap. }} {{Episode list | EpisodeNumber = 2 | Title = "#PBBCollab3FirstNight" | Aux1 = Araw 1 | Aux2 = Linggo; 4:40 n.h. <small>(PHT)</small> | OriginalAirDate = {{Start date|2026|10|25}} | Aux3 = <ref>{{Cite web |last=Dela Cruz |first=Liezel |date=25 Oktubre 2026 |title=Day 2: Robbie, may secret mission bilang Ka-Collab ni Kuya! {{!}} PBB Collab 3.0 |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/studios/tv/2026/10/25/day-2-robbie-may-secret-mission-bilang-ka-collab-ni-kuya-pbb-collab-3-0-1909 |access-date=26 Oktubre 2026 |website=ABS-CBN Entertainment |publisher=[[ABS-CBN News]] |language=en}}</ref> | ShortSummary = Itinampok sa yugto ang mga mahahalagang bahagi at mga sandali noong unang gabi ng mga ''housemate'' sa loob ng bahay. Isiniwalat din na si Robbie ay isa sa dalawang kasabwat o "ka-collab" ni Big Brother, na siyang magsisimula ng Big Collab Charity Mission sa kabanatang ito. * '''Ibinigay na gawain''': Pagdating naman sa kanilang unang gawain at unang pagkain sa loob ng bahay, magtutulungan ang mga ''housemate'' na ilipat ang malalaking barya na sumisimbolo sa pagkaing nagmula sa tahanan ng mga housemate gamit lamang ang kanilang mga paa. Kailangan nilang ilagay at ipatong-patong ang mga ito sa plataporma sa loob lamang ng tatlumpung minuto.<ref>{{Cite web |last=Dela Cruz |first=Liezel |date=25 Oktubre 2026 |title=Day 2: Housemates, tagumpay sa unang task! {{!}} PBB Collab 3.0 |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/studios/tv/2026/10/25/day-2-housemates-tagumpay-sa-unang-task-pbb-collab-3-0-1905 |archive-url=https://web.archive.org/web/20261026154627/https://www.abs-cbn.com/entertainment/studios/tv/2026/10/25/day-2-housemates-tagumpay-sa-unang-task-pbb-collab-3-0-1905 |archive-date=26 Oktubre 2026 |access-date=26 Oktubre 2026 |website=ABS-CBN Entertainment |publisher=[[ABS-CBN News]] |language=en}}</ref> }} {{Episode list | EpisodeNumber = 3 | Title = #PBBCollab3UnangUmaga | Aux1 = Araw 1-2 | Aux2 = Lunes; 9:35 n.g. <small>(PHT)</small> | OriginalAirDate = {{Start date|2026|10|26}} | Aux3 = | ShortSummary = Itinampok sa yugto ang mga unang pag-uusap ni ''Big Brother'' sa kaniyang mga bagong ''housemate'', pati na rin ang kanilang unang umaga sa loob ng bahay. Isiniwalat din sa yugto na si Mikee ang Kapuso "ka-collab" ni ''Big Brother'', kasama si Robbie.<ref>{{Cite web |last=Dela Cruz |first=Liezel |date=27 Oktubre 2026 |title=Day 3: Alamin kung sino ang ikalawang Ka-Collab ni Kuya! {{!}} PBB Collab 3.0 |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/studios/tv/2026/10/27/day-3-alamin-kung-sino-ang-ikalawang-ka-collab-ni-kuya-pbb-collab-3-0-0024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20261028030247/https://www.abs-cbn.com/entertainment/studios/tv/2026/10/27/day-3-alamin-kung-sino-ang-ikalawang-ka-collab-ni-kuya-pbb-collab-3-0-0024 |archive-date=28 Oktubre 2026 |access-date=28 Oktubre 2026 |website=ABS-CBN Entertainmet |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Dela Cruz |first=Liezel |date=27 Oktubre 2026 |title=Day 3: Kuya at Bela, napag-usapan ang pinaka poging housemate {{!}} PBB Collab 3.0 |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/studios/tv/2026/10/27/day-3-kuya-at-bela-napag-usapan-ang-pinaka-poging-housemate-pbb-collab-3-0-0022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20261028063201/https://www.abs-cbn.com/entertainment/studios/tv/2026/10/27/day-3-kuya-at-bela-napag-usapan-ang-pinaka-poging-housemate-pbb-collab-3-0-0022 |archive-date=28 Oktubre 2026 |access-date=28 Oktubre 2026 |website=ABS-CBN Entertainment |language=en}}</ref> * '''Ibinigay na gawain''': Para sa gawaing pagbabahaging ito, magkukuwento ang mga ''housemate'' tungkol sa mga bagay na nasa kani-kanilang ''gift box'', na nagmula sa kani-kanilang tahanan. }} {{Episode list | EpisodeNumber = 4 | Title = #PBB3ItemsFromHome | Aux1 = | Aux2 = Martes; 9:35 n.g. <small>(PHT)</small> | OriginalAirDate = {{Start date|2026|10|27}} | Aux3 = | ShortSummary = Ipinagpapatuloy sa yugtong ito ang gawaing pagbabahagi mula sa nakaraang yugtong. Kalaunan, napagtanto ni Mikee na si Robbie ang kaniyang “ka-collab” kasama si ''Big Brother''. }} {{Episode list | EpisodeNumber = 5 | Title = #PBBCollab | Aux1 = | Aux2 = Miyerkules; n.g. <small>(PHT)</small> | OriginalAirDate = {{Start date|2026|10|28}} | Aux3 = | ShortSummary = Ipinapakita sa yugto ang panimula sa unang lingguhang gawain ng mga ''housemate'' para sa kabanatang ito. Tampok din dito ang unang lihim na gawain nina Mikee at Robbie bilang mga katuwang ni ''Big Brother''. Kinailangan nilang hanapin ang sulat na naglalaman ng gawain sa may bahagi ng bughaw na sopa nang hindi nahuhuli ng kanilang mga kapwa ''housemate''. * '''Ibinigay na lingguhang gawain''': Para sa kanilang unang lingguhang gawain na tinatawag na ''The Big Foundation'', kailangang bumuo ang mga ''housemate'' ng tore na may taas na apat na talampakan gamit ang mga bloke na gawa sa kahoy. Ilalagay ito sa isang makitid na espasyo, at gagawin nila ito nang pangkatu-pares, isa-isa lamang. Pagkatapos mabuo ang tore, kailangan nilang ilagay ang maliit na bersyon ng Pinoy Big Brother (PBB) House sa tuktok nito. * '''Ibinigay na lihim na gawain''': Bilang bahagi ng kanilang unang lingguhang gawain, sina Mikee at Robbie ay lihim na inatasang bumuo ng isang maliit na bersyon ng PBB House sa loob ng apatnapu't-walong oras, nang hindi napapansin ng mga ''housemate''. Kung magtatagumpay, makatatanggap sila ng ₱10,000 para sa ''Big Collab Charity Mission''. }} {{Episode list | EpisodeNumber = 6 | Title = #PBBCollab3HBDShea | Aux1 = | Aux2 = Huwebes; 9:35 n.g. <small>(PHT)</small> | OriginalAirDate = {{Start date|2026|10|29}} | Aux3 = | ShortSummary = Itinatampok sa yugto ang pagdiriwang ng kaarawan ni Shea, kabilang ang pagpasok ng mga lalaking Kapamilya houseguest—sa pangunguna ni Piolo Pascual—upang batiin ang may kaarawan. * '''Pagpasok ng mga houseguest''': Pumasok sa bahay sina [[Piolo Pascual]], [[Iñigo Pascual]], [[Darren Espanto]], at mga dating ''hosuemate'' na sina [[Kyle Echarri]] (''[[Pinoy Big Brother: Kumunity Season 10|Kumunity Season 10]]''), [[Emilio Daez]] (''[[Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition|Collab 1]]''), at [[River Joseph]] (''Collab 1'') upang batiin si Shea sa kaniyang kaarawan. }} {{Episode list | EpisodeNumber = 7 | Title = #PBBCollab3TrickorTreat | Aux1 = | Aux2 = Biyernes; 9:35 n.g. <small>(PHT)</small> | OriginalAirDate = {{Start date|2026|10|30}} | Aux3 = | ShortSummary = }} {{Episode list | EpisodeNumber = 8 | Title = #PBBCollab | Aux1 = | Aux2 = Sabado; 6:15 n.g. <small>(PHT)</small> | OriginalAirDate = {{Start date|2026|10|31}} | Aux3 = | ShortSummary = }}}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{Pinoy Big Brother}} nlr7mj7sbrv9qw8g7x7ga0f5k5rnpp5 2238079 2238059 2026-10-30T23:05:29Z Allyriana000 119761 2238079 wikitext text/x-wiki {{Infobox television season|alt=|caption=Title card|bg_colour=#FFF8DC|season_number=12|module1={{Infobox reality competition season | host = {{Plainlist| * [[Bianca Gonzalez]] * [[Gabbi Garcia]] * [[Robi Domingo]] * [[Melai Cantiveros]] * [[Enchong Dee]] * [[Alexa Ilacad]] * [[Michael Sager]]}} | num_days = 3 | num_housemates = 16 | companion_show = {{Plainlist| * ''The OnlineVerse''}}}}|num_episodes=7|network=[[GMA Network]]|first_aired={{Start date|2026|10|24}}|last_aired=present|prev_season=''[[Pinoy Big Brother: Gen 11|Gen 11]]''}} Ang '''''Pinoy Big Brother: Collab Edition 3.0''''' ay ang ikalabindalawang kabanata ng ''reality game show'' na ''[[Pinoy Big Brother]]'', at ang ikatlo sa mga edisyong bunga ng kolaborasyon sa pagitan ng ABS-CBN Studios—ang may hawak ng prangkisa—at ng [[GMA Network]], kung saan ipalalabas ang programa. Nagsimula ang kabanatang ito noong 24 Oktubre 2026, sa GMA Network.<ref name="PBB premiere">{{Cite web |last= |first= |date=10 Oktubre 2026 |title='Pinoy Big Brother Collab 3.0' to launch on October 24 |url=https://www.gmanetwork.com/news/showbiz/chikaminute/1005439/pinoy-big-brother-collab-3-0-to-launch-on-october-24/story/?amp |access-date=24 Oktubre 2026 |website=[[GMA News Online]] |publisher=[[GMA Network]] |language=en}}</ref> Hindi tulad ng dalawang naunang ''Collab edition'' ([[Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition|''Collab 1'']] at [[Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition 2.0|''Collab 2.0'']]), itatampok ng kabanatang ito ang halo ng mga karaniwan at kilalang mga ''housemate''. Gagamitin din ng kabanatang ito ng bagong bahay ng ''Big Brother'', kasunod ng paggiba sa orihinal na bahay sa Eugenio Lopez Drive sa Lungsod Quezon matapos ang pagtatapos ng ''Collab 2.0''.<ref>{{cite news |last=Felipe |first=MJ |date=24 Marso 2026 |title='Pinoy Big Brother' moving to new house |language=en |work=[[ABS-CBN News]] |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/movies-series/2026/3/24/-pinoy-big-brother-moving-to-new-house-1913 |access-date=24 Oktubre 2026}}</ref> Papangunahan nina [[Bianca Gonzalez]], [[Robi Domingo]], [[Melai Cantiveros]], [[Alexa Ilacad]], [[Enchong Dee]], [[Gabbi Garcia]], at [[Michael Saeger]] ang kabanata.<ref name=":2">{{Cite web |last=Evangelista |first=Jessica Ann |date=6 Oktubre 2026 |title=Michael Sager joins ‘PBB’ hosting lineup for new season |url=https://entertainment.inquirer.net/685965/michael-sager-joins-pbb-hosting-lineup-for-new-season |archive-url=https://web.archive.org/web/20261006102120/https://entertainment.inquirer.net/685965/michael-sager-joins-pbb-hosting-lineup-for-new-season |archive-date=6 Oktubre 2026 |access-date=26 Oktubre 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> == Pagbuo == Noong 10 Agosto 2026, nag-post ang ''Pinoy Big Brother'' sa hatirang pangmadla na nagpapakita ng isang kamay na gumagawa ng "OK" na kumpas, kung saan nasa loob ng bilog na binuo ng mga daliri ang ''logo'' ng palabas na hugis-mata. Sa mga araw bago ang anunsyo, naglabas ang palabas ng iba pang mga ''post'' na nagtatampok sa mga dating ''housemate'' na gumagawa rin ng parehong senyas. Noong 14 Agosto, opisyal na kinumpirma ang bagong kabanata sa isang pambungad na pagtatanghal ng mga dating housemate sa palabas sa tanghalian na ''[[It's Showtime]]''.<ref>{{Cite web |last=Deveza |first=Reyma |date=14 Agosto 2026 |title=PBB is returning with 'Pinoy Big Brother Collab 3.0' |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/movies-series/2026/8/14/pbb-is-returning-with-pinoy-big-brother-collab-3-0-1258 |archive-url=https://web.archive.org/web/20261025031417/https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/movies-series/2026/8/14/pbb-is-returning-with-pinoy-big-brother-collab-3-0-1258 |archive-date=25 Oktubre 2026 |access-date=25 Oktubre 2026 |website=ABS-CBN Entertainment |publisher=[[ABS-CBN News]] |language=en}}</ref> Nagbukas ang mga awdisyon noong gabing iyon, kasunod ng isang anunsyo sa ''[[24 Oras]]'', at nanatiling bukas hanggang 31 Agosto para sa mga aplikanteng may edad 18 hanggang 35.<ref>{{Cite web |last= |date=17 Agosto 2026 |title=GMA Network, ABS-CBN Studios open auditions for ‘Pinoy Big Brother Collab 3.0’ |url=https://businessmirror.com.ph/2026/08/17/gma-network-abs-cbn-studios-open-auditions-for-pinoy-big-brother-collab-3-0/ |access-date=25 Oktubre 2026 |website=BusinessMirror |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Songco |first=Pauline |date=16 Agosto 2026 |title=‘Pinoy Big Brother Collab 3.0’ opens auditions |url=https://tribune.net.ph/2026/08/16/pinoy-big-brother-collab-30-opens-auditions |archive-url=https://web.archive.org/web/20260910153107/https://tribune.net.ph/2026/08/16/pinoy-big-brother-collab-30-opens-auditions |archive-date=10 Setyembre 2026 |access-date=25 Oktubre 2026 |website=Daily Tribune |language=en-PH}}</ref> Noong 3 Oktubre, inihayag ng palabas sa pamamagitan ng hatirang pangmadla ang pagbabalik nina Gonzalez, Garcia, Domingo, Cantiveros, Dee, at Ilacad bilang mga mangunguna, habang nagpapahiwatig din ng pagdating ng isang bagong mangunguna na may mga inisyal na "M.S." Makalipas ang dalawang araw, noong 5 Oktubre, ibinunyag na ang dating ''housemate'' mula sa Collab 1 na si [[Michael Sager]] ang pinakabagong mangunguna ng palabas.<ref name=":2" /><ref>{{Cite web |last=Severo |first=Jan Milo |date=6 Oktubre 2026 |title=Michael Sager joins ‘Pinoy Big Brother’ hosting team |url=https://www.philstar.com/entertainment/2026/10/06/2561292/michael-sager-joins-pinoy-big-brother-hosting-team |access-date=26 Oktubre 2026 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> Noong 20 Oktubre, ang Gina Lopez Building (punong tanggapan ng ABS-CBN Foundation at ang mga pangunahing programa nitong Bantay Bata at Sagip Kapamilya) ay ginamit bilang harapan ng bagong bahay ni ''Big Brother''.<ref>{{Cite web |last=Yap |first=Jade Veronique |date=20 Oktubre 2026 |title='Pinoy Big Brother' unveils new house ahead of third collab edition |url=https://www.gmanetwork.com/news/showbiz/chikaminute/1006557/pinoy-big-brother-unveils-new-house-ahead-of-third-collab-edition/story/?amp |access-date=29 Oktubre 2026 |website=[[GMA Network]] |language=en}}</ref> Sa isang yugto ng palabas ng balita sa telebisyon na ''[[TV Patrol]]'', hindi sinasadyang naibunyag ng tagapagbalitang si [[Karen Davila]] na ang bagong lokasyon ng "pangunahing bahagi ng bahay" ay sa ikaanim na palapag ng ELJ Communications Center. === Oras na nakalaan === Ipinapalabas ang kabanata sa [[GMA Network]] tuwing 9:35 n.g. mula Lunes hanggang Biyernes, 6:15 n.g. tuwing Sabado, at 4:55 n.g. tuwing Linggo—ang pinakamaagang oras na nakalaan sa araw ng Linggo sa kasaysayan ng ''Pinoy Big Brother'' nitong mga nakaraang panahon, dahil walang angkop na timeslot na bakante sa Sunday primetime programming ng GMA.<ref>{{Cite web |last=Cerezo |first=Anna |date=24 Oktubre 2026 |title=PBB Collab 3.0 reveals new Housemates |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/celebrities/2026/10/24/pbb-collab-3-0-reveals-new-housemates-2206 |access-date=29 Oktubre 2026 |website=ABS-CBN Entertainment |publisher=ABS-CBN News |language=en}}</ref><ref name=":12">{{Cite web |date=25 Oktubre 2026 |title=GMA Network and ABS-CBN Studios Launch 'Pinoy Big Brother Collab 3.0' |url=https://www.gmanetwork.com/entertainment/showbiznews/new-house-new-housemates-gma-network-and-abs-cbn-studios-launch-pinoy-big-brother-collab-30/140279/ |access-date=29 Oktubre 2026 |website=GMA Entertainment |publisher=GMA Network |language=en}}</ref> Ang mga yugto ay sabay ding ipinapalabas at naka-stream sa pamamagitan ng Kapuso Stream, ABS-CBN Entertainment YouTube channel, at [[iWant]]; samantala, ang Kapamilya Online Live ay naghahatid ng ''delayed telecast'' tuwing 10:15 n.g. mula Lunes hanggang Biyernes, 8:30 n.g. tuwing Sabado, at 9:45 n.g. tuwing Linggo. Para sa kabanatang ito, walang palabas na nagsisilbing karagdagan o "''companion show''" na ipinapalabas sa telebisyon. Gayunpaman, mananatili ang karagdagang palabas sa ''online'' na pinamagatang "''The OnlineVerse''"—na pinangungunahan nina Ilacad at Sager—na mapapanood tuwing Sabado sa Kapuso Stream at sa ''YouTube channel'' ng ABS-CBN Entertainment. Ang mga pagsasahimpapawid nito ay nakatakdang tumapat sa mga patalastas ng yugto sa ''primetime''.<ref>{{Cite web |last=Ramos |first=Neil |date=27 Oktubre 2026 |title=Michael Sager returns to 'Pinoy Big Brother' as host |url=https://mb.com.ph/2026/10/27/michael-sager-returns-to-pinoy-big-brother-as-host |access-date=29 Oktubre 2026 |website=[[Manila Bulletin]] |language=en}}</ref> === ''Livestream'' === Ang mga “''all-access''” ''livestream'' para sa kabanatang ito ay mapapanood sa iWant sa pamamagitan ng tatlong feed: ang pangunahing ''livestream'' na sumasaklaw sa iba pang bahagi ng bahay; ang hapag-kainan; at ang panlabas na lungga. Ang mga ''livestream'' para sa hapag-kainan at panlabas na lungga ay eksklusibong mapapanood ng mga tagasuskribi ng ''iWant Premium''. Mapapanood ang ''livestream'' mula 8:00 n.u. hanggang 12:00 h.g.<ref name=":12" /> == Mga ''housemate'' == Labing-anim na ''housemate'' ang pumasok sa loob ng bahay noong Araw 1 (24 Oktubre 2026).<ref>{{Cite web |last=Yap |first=Jade Veronique |date=24 Oktubre 2026 |title='Pinoy Big Brother: Collab Edition 3.0': Meet the 16 new housemates |url=https://www.gmanetwork.com/news/showbiz/chikaminute/1007041/pinoy-big-brother-collab-edition-3-0-meet-the-16-new-housemates/story/ |access-date=24 Oktubre 2026 |website=[[GMA News Online]] |publisher=[[GMA Network]] |language=en}}</ref> Kalaunan, hinati sila sa dalawang grupo na walang direktang kaugnayan sa mga ahensyang kinabibilangan ng mga regular na ''housemate'': walong "Kapuso" ''housemate'' at walong "Kapamilya" ''housemate''.<ref>{{Cite news |author=Evangelista |first=Jessica Ann |date=25 Oktubre 2026 |title=Winwyn Marquez, Mikee Quintos among new housemates of ‘PBB Collab 3.0’ |language=en |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://entertainment.inquirer.net/687811/winwyn-marquez-mikee-quintos-among-new-housemates-of-pbb-collab-3-0 |access-date=25 Oktubre 2026}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Posadas |first=Andrea |date=24 Oktubre 2026 |title=New Home, New Stars: Meet the 16 Housemates of “Pinoy Big Brother Collab 3.0” |url=https://www.wheninmanila.com/pbb-collab-new-season/ |access-date=25 Oktubre 2026 |website=[[When in Manila]] |language=en}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="margin:1em auto; font-size:100%; line-height:20px; text-align:center" |+ class="nowrap" |Listahan ng mga ''housemate'' sa ''Pinoy Big Brother: Collab Edition'' ''3.0'' !Kalahok !Edad !Bayan !Himpilan !Uri !Trabaho !Araw ng pagpasok !Araw ng paglabas !Estado !Sang. |- !{{Sortname|Anthony|Constantino}} |24 | align="left" |[[California]], Estados Unidos | style="background:#004680" | {{fontcolor|white|Kapuso}} |''Celebrities'' | align="left" |Aktor |Araw 1 | |''Ligtas'' | rowspan="16" |<ref name=":1" /> |- !{{Sortname|Bela|Arcal|nolink=1}} |29 | align="left" |[[Kabite]] | style="background:#004680" | {{fontcolor|white|Kapuso}} |''Regulars'' | align="left" |Manggagawa sa pabrika |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !Calix Esguerra |18 | align="left" |[[Pampanga]] | style="background:#BD0E1A" | {{fontcolor|white|Kapamilya}} |''Regulars'' | align="left" |''Pageant king'' |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !{{Sortname|Cianne|Dominguez}} |25 | align="left" |[[Rizal]] | style="background:#BD0E1A" | {{fontcolor|white|Kapamilya}} |''Celebrities'' | align="left" |Personalidad sa telebisyon |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !Ethan Banares |20 | align="left" |[[Bacolod]] | style="background:#004680" | {{fontcolor|white|Kapuso}} |''Regulars'' | align="left" |Atleta |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !{{sortname|Gehlee|Dangca|link=Gehlee}} |19 | align="left" |[[Las Piñas]] | style="background:#BD0E1A" | {{fontcolor|white|Kapamilya}} |''Celebrities'' | align="left" |Tagapagtanghal |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !Jeo Ong |18 | align="left" |[[Palawan]] | style="background:#BD0E1A" | {{fontcolor|white|Kapamilya}} |''Celebrities'' | align="left" |Tagapagtanghal |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !Lans Nagal |24 | align="left" |[[Kabite]] | style="background:#004680" | {{fontcolor|white|Kapuso}} |''Regulars'' | align="left" |Estudyante at ''content creator'' |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !{{sortname|Mikee|Quintos}} |28 | align="left" |[[Maynila]] | style="background:#004680" | {{fontcolor|white|Kapuso}} |''Celebrities'' | align="left" |Aktres |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !Nathan Garcia |19 | align="left" |[[Cebu]] | style="background:#BD0E1A" | {{fontcolor|white|Kapamilya}} |''Regulars'' | align="left" |Modelo |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !Nicole Fortuna |21 | align="left" |[[Bohol]] | style="background:#004680" | {{fontcolor|white|Kapuso}} |''Regulars'' | align="left" |Modelo |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !{{Sortname|Primo|Alterado|nolink=1}} |20 | align="left" |[[Taguig]] | style="background:#BD0E1A" | {{fontcolor|white|Kapamilya}} |''Regulars'' | align="left" |''Content creator'' |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !Raheel Bahyria |24 | align="left" |[[Las Piñas]] | style="background:#004680" | {{fontcolor|white|Kapuso}} |''Celebrities'' | align="left" |Aktor at boksingero |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !{{sortname|Robbie|Jaworski}} |26 | align="left" |[[Pasig]] | style="background:#BD0E1A" | {{fontcolor|white|Kapamilya}} |''Celebrities'' | align="left" |Aktor |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !Shea Valerio |19 | align="left" |[[Rizal]] | style="background:#BD0E1A" | {{fontcolor|white|Kapamilya}} |''Regulars'' | align="left" |''Beauty queen'' |Araw 1 | |''Ligtas'' |- ![[Winwyn Marquez]] |34 | align="left" |[[Parañaque]] | style="background:#004680" | {{fontcolor|white|Kapuso}} |''Celebrities'' | align="left" |Aktres at ''beauty queen'' |Araw 1 | |''Ligtas'' |} == Mga yugto == === Linggo 1 === {{Episode table|background=#FFF8DC|overall=3|title=''Pinoy Big Brother: Collab 3.0''|airdate=|aux1=|aux1T=Kasaysayan ng mga kaganapan|aux2=|aux2T=Oras na nakalaan|aux3=|aux3T=Sanggunian|episodes={{Episode list | EpisodeNumber = 1 | Title = #PBBCollab3point0 | Aux1 = Araw 1 | Aux2 = Sabado ; 6:00 n.g. <small>(PHT)</small> | Aux3 = <ref>{{Cite web |date=25 Oktubre 2026 |title=Get to Know the 'Pinoy Big Brother: Collab 3.0' Housemates |url=https://metro.style/people/2026/10/24/meet-the-pinoy-big-brother-celeb-collab-3-0-housemates-2335 |archive-url=https://web.archive.org/web/20261025030848/https://metro.style/people/2026/10/24/meet-the-pinoy-big-brother-celeb-collab-3-0-housemates-2335 |archive-date=25 Oktubre 2026 |access-date=25 Oktubre 2026 |website=Metro Style |language=en}}</ref> | OriginalAirDate = {{Start date|2026|10|24}} | ShortSummary = Ipinapakilala sa pagsisimula ng pinakabagong kabanata ang bagong bahay ng Pinoy Big Brother at ang pinakabagong grupo ng mga ''housemate'', na binubuo ng pinagsamang mga ''regular'' at ''celebrity'' na housemate. Inihayag din sa yugto ang ''Collab ni Kuya'' na ''twist'', kung saan mayroong dalawang ''housemate'', isang Kapamilya at isang Kapuso, na magiging "ka-collab" o kasabwat ni ''Big Brother'', na tutukuyin pa lamang sa hinaharap. }} {{Episode list | EpisodeNumber = 2 | Title = "#PBBCollab3FirstNight" | Aux1 = Araw 1 | Aux2 = Linggo; 4:40 n.h. <small>(PHT)</small> | OriginalAirDate = {{Start date|2026|10|25}} | Aux3 = <ref>{{Cite web |last=Dela Cruz |first=Liezel |date=25 Oktubre 2026 |title=Day 2: Robbie, may secret mission bilang Ka-Collab ni Kuya! {{!}} PBB Collab 3.0 |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/studios/tv/2026/10/25/day-2-robbie-may-secret-mission-bilang-ka-collab-ni-kuya-pbb-collab-3-0-1909 |access-date=26 Oktubre 2026 |website=ABS-CBN Entertainment |publisher=[[ABS-CBN News]] |language=en}}</ref> | ShortSummary = Itinampok sa yugto ang mga mahahalagang bahagi at mga sandali noong unang gabi ng mga ''housemate'' sa loob ng bahay. Isiniwalat din na si Robbie ay isa sa dalawang kasabwat o "ka-collab" ni Big Brother, na siyang magsisimula ng Big Collab Charity Mission sa kabanatang ito. * '''Ibinigay na gawain''': Pagdating naman sa kanilang unang gawain at unang pagkain sa loob ng bahay, magtutulungan ang mga ''housemate'' na ilipat ang malalaking barya na sumisimbolo sa pagkaing nagmula sa tahanan ng mga housemate gamit lamang ang kanilang mga paa. Kailangan nilang ilagay at ipatong-patong ang mga ito sa plataporma sa loob lamang ng tatlumpung minuto.<ref>{{Cite web |last=Dela Cruz |first=Liezel |date=25 Oktubre 2026 |title=Day 2: Housemates, tagumpay sa unang task! {{!}} PBB Collab 3.0 |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/studios/tv/2026/10/25/day-2-housemates-tagumpay-sa-unang-task-pbb-collab-3-0-1905 |archive-url=https://web.archive.org/web/20261026154627/https://www.abs-cbn.com/entertainment/studios/tv/2026/10/25/day-2-housemates-tagumpay-sa-unang-task-pbb-collab-3-0-1905 |archive-date=26 Oktubre 2026 |access-date=26 Oktubre 2026 |website=ABS-CBN Entertainment |publisher=[[ABS-CBN News]] |language=en}}</ref> }} {{Episode list | EpisodeNumber = 3 | Title = #PBBCollab3UnangUmaga | Aux1 = Araw 1-2 | Aux2 = Lunes; 9:35 n.g. <small>(PHT)</small> | OriginalAirDate = {{Start date|2026|10|26}} | Aux3 = | ShortSummary = Itinampok sa yugto ang mga unang pag-uusap ni ''Big Brother'' sa kaniyang mga bagong ''housemate'', pati na rin ang kanilang unang umaga sa loob ng bahay. Isiniwalat din sa yugto na si Mikee ang Kapuso "ka-collab" ni ''Big Brother'', kasama si Robbie.<ref>{{Cite web |last=Dela Cruz |first=Liezel |date=27 Oktubre 2026 |title=Day 3: Alamin kung sino ang ikalawang Ka-Collab ni Kuya! {{!}} PBB Collab 3.0 |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/studios/tv/2026/10/27/day-3-alamin-kung-sino-ang-ikalawang-ka-collab-ni-kuya-pbb-collab-3-0-0024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20261028030247/https://www.abs-cbn.com/entertainment/studios/tv/2026/10/27/day-3-alamin-kung-sino-ang-ikalawang-ka-collab-ni-kuya-pbb-collab-3-0-0024 |archive-date=28 Oktubre 2026 |access-date=28 Oktubre 2026 |website=ABS-CBN Entertainmet |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Dela Cruz |first=Liezel |date=27 Oktubre 2026 |title=Day 3: Kuya at Bela, napag-usapan ang pinaka poging housemate {{!}} PBB Collab 3.0 |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/studios/tv/2026/10/27/day-3-kuya-at-bela-napag-usapan-ang-pinaka-poging-housemate-pbb-collab-3-0-0022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20261028063201/https://www.abs-cbn.com/entertainment/studios/tv/2026/10/27/day-3-kuya-at-bela-napag-usapan-ang-pinaka-poging-housemate-pbb-collab-3-0-0022 |archive-date=28 Oktubre 2026 |access-date=28 Oktubre 2026 |website=ABS-CBN Entertainment |language=en}}</ref> * '''Ibinigay na gawain''': Para sa gawaing pagbabahaging ito, magkukuwento ang mga ''housemate'' tungkol sa mga bagay na nasa kani-kanilang ''gift box'', na nagmula sa kani-kanilang tahanan. }} {{Episode list | EpisodeNumber = 4 | Title = #PBB3ItemsFromHome | Aux1 = | Aux2 = Martes; 9:35 n.g. <small>(PHT)</small> | OriginalAirDate = {{Start date|2026|10|27}} | Aux3 = | ShortSummary = Ipinagpapatuloy sa yugtong ito ang gawaing pagbabahagi mula sa nakaraang yugtong. Kalaunan, napagtanto ni Mikee na si Robbie ang kaniyang “ka-collab” kasama si ''Big Brother''. }} {{Episode list | EpisodeNumber = 5 | Title = #PBBCollab | Aux1 = | Aux2 = Miyerkules; n.g. <small>(PHT)</small> | OriginalAirDate = {{Start date|2026|10|28}} | Aux3 = | ShortSummary = Ipinapakita sa yugto ang panimula sa unang lingguhang gawain ng mga ''housemate'' para sa kabanatang ito. Tampok din dito ang unang lihim na gawain nina Mikee at Robbie bilang mga katuwang ni ''Big Brother''. Kinailangan nilang hanapin ang sulat na naglalaman ng gawain sa may bahagi ng bughaw na sopa nang hindi nahuhuli ng kanilang mga kapwa ''housemate''. * '''Ibinigay na lingguhang gawain''': Para sa kanilang unang lingguhang gawain na tinatawag na ''The Big Foundation'', kailangang bumuo ang mga ''housemate'' ng tore na may taas na apat na talampakan gamit ang mga bloke na gawa sa kahoy. Ilalagay ito sa isang makitid na espasyo, at gagawin nila ito nang pangkatu-pares, isa-isa lamang. Pagkatapos mabuo ang tore, kailangan nilang ilagay ang maliit na bersyon ng Pinoy Big Brother (PBB) House sa tuktok nito. * '''Ibinigay na lihim na gawain''': Bilang bahagi ng kanilang unang lingguhang gawain, sina Mikee at Robbie ay lihim na inatasang bumuo ng isang maliit na bersyon ng PBB House sa loob ng apatnapu't-walong oras, nang hindi napapansin ng mga ''housemate''. Kung magtatagumpay, makatatanggap sila ng ₱10,000 para sa ''Big Collab Charity Mission''. }} {{Episode list | EpisodeNumber = 6 | Title = #PBBCollab3HBDShea | Aux1 = | Aux2 = Huwebes; 9:35 n.g. <small>(PHT)</small> | OriginalAirDate = {{Start date|2026|10|29}} | Aux3 = | ShortSummary = Itinampok sa yugto ang pagdiriwang ng kaarawan ni Shea, kabilang ang pagpasok ng mga lalaking Kapamilya houseguest—sa pangunguna ni Piolo Pascual—upang batiin ang may kaarawan. * '''Pagpasok ng mga houseguest''': Pumasok sa bahay sina [[Piolo Pascual]], [[Iñigo Pascual]], [[Darren Espanto]], at mga dating ''hosuemate'' na sina [[Kyle Echarri]] (''[[Pinoy Big Brother: Kumunity Season 10|Kumunity Season 10]]''), [[Emilio Daez]] (''[[Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition|Collab 1]]''), at [[River Joseph]] (''Collab 1'') upang batiin si Shea sa kaniyang kaarawan. }} {{Episode list | EpisodeNumber = 7 | Title = #PBBCollab3TrickorTreat | Aux1 = | Aux2 = Biyernes; 9:35 n.g. <small>(PHT)</small> | OriginalAirDate = {{Start date|2026|10|30}} | Aux3 = | ShortSummary = Itinampok sa yugto ang isang nakakatawa at nakakatakot na gawain para sa mga nagdiriwang ng kanilang kaarawan na sina Shea at Lans—ang mag-anyo bilang "aswang" upang takutin ang kanilang mga kasama sa bahay, na gagamitin din nila para sa kanilang Halloween party. *'''Gawaing ibinigay''': Para sa pagkain sa kanilang Halloween party, inatasan sina Shea at Lans na mag-anyo bilang mga "aswang" na magkakadikit. Ang kanilang layunin ay takutin ang kanilang mga kapwa ''housemate'' at pasigawin ang mga ito. Ang gawaing ito ang magtatakda kung gaano karaming pagkain ang matatanggap nila para sa Halloween party. Kung ang "scream meter" ay nasa ibaba ng 6, wala silang matatanggap na pagkain; kung ito ay nasa 7 hanggang 10, makakatanggap sila ng kalahating bahagi ng pagkain; ngunit kung aabot ito sa 11 hanggang 12 sa "scream meter," makukuha nila ang buong rasyon ng pagkain para sa pagdiriwang. Bukod dito, ang gawaing ito ay isinasagawa rin upang makakuha ang iba pang mga kasama sa bahay ng karagdagang mga "block" para sa kanilang lingguhang gawain. }} {{Episode list | EpisodeNumber = 8 | Title = #PBBCollab | Aux1 = | Aux2 = Sabado; 6:15 n.g. <small>(PHT)</small> | OriginalAirDate = {{Start date|2026|10|31}} | Aux3 = | ShortSummary = }}}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{Pinoy Big Brother}} gbtob4q0waud51hxashppnbz5dzkyci 2238083 2238079 2026-10-30T23:14:26Z Allyriana000 119761 2238083 wikitext text/x-wiki {{Infobox television season|alt=|caption=Title card|bg_colour=#FFF8DC|season_number=12|module1={{Infobox reality competition season | host = {{Plainlist| * [[Bianca Gonzalez]] * [[Gabbi Garcia]] * [[Robi Domingo]] * [[Melai Cantiveros]] * [[Enchong Dee]] * [[Alexa Ilacad]] * [[Michael Sager]]}} | num_days = 3 | num_housemates = 16 | companion_show = {{Plainlist| * ''The OnlineVerse''}}}}|num_episodes=7|network=[[GMA Network]]|first_aired={{Start date|2026|10|24}}|last_aired=present|prev_season=''[[Pinoy Big Brother: Gen 11|Gen 11]]''}} Ang '''''Pinoy Big Brother: Collab Edition 3.0''''' ay ang ikalabindalawang kabanata ng ''reality game show'' na ''[[Pinoy Big Brother]]'', at ang ikatlo sa mga edisyong bunga ng kolaborasyon sa pagitan ng ABS-CBN Studios—ang may hawak ng prangkisa—at ng [[GMA Network]], kung saan ipalalabas ang programa. Nagsimula ang kabanatang ito noong 24 Oktubre 2026, sa GMA Network.<ref name="PBB premiere">{{Cite web |last= |first= |date=10 Oktubre 2026 |title='Pinoy Big Brother Collab 3.0' to launch on October 24 |url=https://www.gmanetwork.com/news/showbiz/chikaminute/1005439/pinoy-big-brother-collab-3-0-to-launch-on-october-24/story/?amp |access-date=24 Oktubre 2026 |website=[[GMA News Online]] |publisher=[[GMA Network]] |language=en}}</ref> Hindi tulad ng dalawang naunang ''Collab edition'' ([[Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition|''Collab 1'']] at [[Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition 2.0|''Collab 2.0'']]), itatampok ng kabanatang ito ang halo ng mga karaniwan at kilalang mga ''housemate''. Gagamitin din ng kabanatang ito ng bagong bahay ng ''Big Brother'', kasunod ng paggiba sa orihinal na bahay sa Eugenio Lopez Drive sa Lungsod Quezon matapos ang pagtatapos ng ''Collab 2.0''.<ref>{{cite news |last=Felipe |first=MJ |date=24 Marso 2026 |title='Pinoy Big Brother' moving to new house |language=en |work=[[ABS-CBN News]] |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/movies-series/2026/3/24/-pinoy-big-brother-moving-to-new-house-1913 |access-date=24 Oktubre 2026}}</ref> Papangunahan nina [[Bianca Gonzalez]], [[Robi Domingo]], [[Melai Cantiveros]], [[Alexa Ilacad]], [[Enchong Dee]], [[Gabbi Garcia]], at [[Michael Saeger]] ang kabanata.<ref name=":2">{{Cite web |last=Evangelista |first=Jessica Ann |date=6 Oktubre 2026 |title=Michael Sager joins ‘PBB’ hosting lineup for new season |url=https://entertainment.inquirer.net/685965/michael-sager-joins-pbb-hosting-lineup-for-new-season |archive-url=https://web.archive.org/web/20261006102120/https://entertainment.inquirer.net/685965/michael-sager-joins-pbb-hosting-lineup-for-new-season |archive-date=6 Oktubre 2026 |access-date=26 Oktubre 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> == Pagbuo == Noong 10 Agosto 2026, nag-post ang ''Pinoy Big Brother'' sa hatirang pangmadla na nagpapakita ng isang kamay na gumagawa ng "OK" na kumpas, kung saan nasa loob ng bilog na binuo ng mga daliri ang ''logo'' ng palabas na hugis-mata. Sa mga araw bago ang anunsyo, naglabas ang palabas ng iba pang mga ''post'' na nagtatampok sa mga dating ''housemate'' na gumagawa rin ng parehong senyas. Noong 14 Agosto, opisyal na kinumpirma ang bagong kabanata sa isang pambungad na pagtatanghal ng mga dating housemate sa palabas sa tanghalian na ''[[It's Showtime]]''.<ref>{{Cite web |last=Deveza |first=Reyma |date=14 Agosto 2026 |title=PBB is returning with 'Pinoy Big Brother Collab 3.0' |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/movies-series/2026/8/14/pbb-is-returning-with-pinoy-big-brother-collab-3-0-1258 |archive-url=https://web.archive.org/web/20261025031417/https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/movies-series/2026/8/14/pbb-is-returning-with-pinoy-big-brother-collab-3-0-1258 |archive-date=25 Oktubre 2026 |access-date=25 Oktubre 2026 |website=ABS-CBN Entertainment |publisher=[[ABS-CBN News]] |language=en}}</ref> Nagbukas ang mga awdisyon noong gabing iyon, kasunod ng isang anunsyo sa ''[[24 Oras]]'', at nanatiling bukas hanggang 31 Agosto para sa mga aplikanteng may edad 18 hanggang 35.<ref>{{Cite web |last= |date=17 Agosto 2026 |title=GMA Network, ABS-CBN Studios open auditions for ‘Pinoy Big Brother Collab 3.0’ |url=https://businessmirror.com.ph/2026/08/17/gma-network-abs-cbn-studios-open-auditions-for-pinoy-big-brother-collab-3-0/ |access-date=25 Oktubre 2026 |website=BusinessMirror |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Songco |first=Pauline |date=16 Agosto 2026 |title=‘Pinoy Big Brother Collab 3.0’ opens auditions |url=https://tribune.net.ph/2026/08/16/pinoy-big-brother-collab-30-opens-auditions |archive-url=https://web.archive.org/web/20260910153107/https://tribune.net.ph/2026/08/16/pinoy-big-brother-collab-30-opens-auditions |archive-date=10 Setyembre 2026 |access-date=25 Oktubre 2026 |website=Daily Tribune |language=en-PH}}</ref> Noong 3 Oktubre, inihayag ng palabas sa pamamagitan ng hatirang pangmadla ang pagbabalik nina Gonzalez, Garcia, Domingo, Cantiveros, Dee, at Ilacad bilang mga mangunguna, habang nagpapahiwatig din ng pagdating ng isang bagong mangunguna na may mga inisyal na "M.S." Makalipas ang dalawang araw, noong 5 Oktubre, ibinunyag na ang dating ''housemate'' mula sa Collab 1 na si [[Michael Sager]] ang pinakabagong mangunguna ng palabas.<ref name=":2" /><ref>{{Cite web |last=Severo |first=Jan Milo |date=6 Oktubre 2026 |title=Michael Sager joins ‘Pinoy Big Brother’ hosting team |url=https://www.philstar.com/entertainment/2026/10/06/2561292/michael-sager-joins-pinoy-big-brother-hosting-team |access-date=26 Oktubre 2026 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> Noong 20 Oktubre, ang Gina Lopez Building (punong tanggapan ng ABS-CBN Foundation at ang mga pangunahing programa nitong Bantay Bata at Sagip Kapamilya) ay ginamit bilang harapan ng bagong bahay ni ''Big Brother''.<ref>{{Cite web |last=Yap |first=Jade Veronique |date=20 Oktubre 2026 |title='Pinoy Big Brother' unveils new house ahead of third collab edition |url=https://www.gmanetwork.com/news/showbiz/chikaminute/1006557/pinoy-big-brother-unveils-new-house-ahead-of-third-collab-edition/story/?amp |access-date=29 Oktubre 2026 |website=[[GMA Network]] |language=en}}</ref> Sa isang yugto ng palabas ng balita sa telebisyon na ''[[TV Patrol]]'', hindi sinasadyang naibunyag ng tagapagbalitang si [[Karen Davila]] na ang bagong lokasyon ng "pangunahing bahagi ng bahay" ay sa ikaanim na palapag ng ELJ Communications Center. === Oras na nakalaan === Ipinapalabas ang kabanata sa [[GMA Network]] tuwing 9:35 n.g. mula Lunes hanggang Biyernes, 6:15 n.g. tuwing Sabado, at 4:55 n.g. tuwing Linggo—ang pinakamaagang oras na nakalaan sa araw ng Linggo sa kasaysayan ng ''Pinoy Big Brother'' nitong mga nakaraang panahon, dahil walang angkop na timeslot na bakante sa Sunday primetime programming ng GMA.<ref>{{Cite web |last=Cerezo |first=Anna |date=24 Oktubre 2026 |title=PBB Collab 3.0 reveals new Housemates |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/celebrities/2026/10/24/pbb-collab-3-0-reveals-new-housemates-2206 |access-date=29 Oktubre 2026 |website=ABS-CBN Entertainment |publisher=ABS-CBN News |language=en}}</ref><ref name=":12">{{Cite web |date=25 Oktubre 2026 |title=GMA Network and ABS-CBN Studios Launch 'Pinoy Big Brother Collab 3.0' |url=https://www.gmanetwork.com/entertainment/showbiznews/new-house-new-housemates-gma-network-and-abs-cbn-studios-launch-pinoy-big-brother-collab-30/140279/ |access-date=29 Oktubre 2026 |website=GMA Entertainment |publisher=GMA Network |language=en}}</ref> Ang mga yugto ay sabay ding ipinapalabas at naka-stream sa pamamagitan ng Kapuso Stream, ABS-CBN Entertainment YouTube channel, at [[iWant]]; samantala, ang Kapamilya Online Live ay naghahatid ng ''delayed telecast'' tuwing 10:15 n.g. mula Lunes hanggang Biyernes, 8:30 n.g. tuwing Sabado, at 9:45 n.g. tuwing Linggo. Para sa kabanatang ito, walang palabas na nagsisilbing karagdagan o "''companion show''" na ipinapalabas sa telebisyon. Gayunpaman, mananatili ang karagdagang palabas sa ''online'' na pinamagatang "''The OnlineVerse''"—na pinangungunahan nina Ilacad at Sager—na mapapanood tuwing Sabado sa Kapuso Stream at sa ''YouTube channel'' ng ABS-CBN Entertainment. Ang mga pagsasahimpapawid nito ay nakatakdang tumapat sa mga patalastas ng yugto sa ''primetime''.<ref>{{Cite web |last=Ramos |first=Neil |date=27 Oktubre 2026 |title=Michael Sager returns to 'Pinoy Big Brother' as host |url=https://mb.com.ph/2026/10/27/michael-sager-returns-to-pinoy-big-brother-as-host |access-date=29 Oktubre 2026 |website=[[Manila Bulletin]] |language=en}}</ref> === ''Livestream'' === Ang mga “''all-access''” ''livestream'' para sa kabanatang ito ay mapapanood sa iWant sa pamamagitan ng tatlong feed: ang pangunahing ''livestream'' na sumasaklaw sa iba pang bahagi ng bahay; ang hapag-kainan; at ang panlabas na lungga. Ang mga ''livestream'' para sa hapag-kainan at panlabas na lungga ay eksklusibong mapapanood ng mga tagasuskribi ng ''iWant Premium''. Mapapanood ang ''livestream'' mula 8:00 n.u. hanggang 12:00 h.g.<ref name=":12" /> == Mga ''housemate'' == Labing-anim na ''housemate'' ang pumasok sa loob ng bahay noong Araw 1 (24 Oktubre 2026).<ref>{{Cite web |last=Yap |first=Jade Veronique |date=24 Oktubre 2026 |title='Pinoy Big Brother: Collab Edition 3.0': Meet the 16 new housemates |url=https://www.gmanetwork.com/news/showbiz/chikaminute/1007041/pinoy-big-brother-collab-edition-3-0-meet-the-16-new-housemates/story/ |access-date=24 Oktubre 2026 |website=[[GMA News Online]] |publisher=[[GMA Network]] |language=en}}</ref> Kalaunan, hinati sila sa dalawang grupo na walang direktang kaugnayan sa mga ahensyang kinabibilangan ng mga regular na ''housemate'': walong "Kapuso" ''housemate'' at walong "Kapamilya" ''housemate''.<ref>{{Cite news |author=Evangelista |first=Jessica Ann |date=25 Oktubre 2026 |title=Winwyn Marquez, Mikee Quintos among new housemates of ‘PBB Collab 3.0’ |language=en |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://entertainment.inquirer.net/687811/winwyn-marquez-mikee-quintos-among-new-housemates-of-pbb-collab-3-0 |access-date=25 Oktubre 2026}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Posadas |first=Andrea |date=24 Oktubre 2026 |title=New Home, New Stars: Meet the 16 Housemates of “Pinoy Big Brother Collab 3.0” |url=https://www.wheninmanila.com/pbb-collab-new-season/ |access-date=25 Oktubre 2026 |website=[[When in Manila]] |language=en}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="margin:1em auto; font-size:100%; line-height:20px; text-align:center" |+ class="nowrap" |Listahan ng mga ''housemate'' sa ''Pinoy Big Brother: Collab Edition'' ''3.0'' !Kalahok !Edad !Bayan !Himpilan !Uri !Trabaho !Araw ng pagpasok !Araw ng paglabas !Estado !Sang. |- !{{Sortname|Anthony|Constantino}} |24 | align="left" |[[California]], Estados Unidos | style="background:#004680" | {{fontcolor|white|Kapuso}} |''Celebrities'' | align="left" |Aktor |Araw 1 | |''Ligtas'' | rowspan="16" |<ref name=":1" /> |- !{{Sortname|Bela|Arcal|nolink=1}} |29 | align="left" |[[Kabite]] | style="background:#004680" | {{fontcolor|white|Kapuso}} |''Regulars'' | align="left" |Manggagawa sa pabrika |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !Calix Esguerra |18 | align="left" |[[Pampanga]] | style="background:#BD0E1A" | {{fontcolor|white|Kapamilya}} |''Regulars'' | align="left" |''Pageant king'' |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !{{Sortname|Cianne|Dominguez}} |25 | align="left" |[[Rizal]] | style="background:#BD0E1A" | {{fontcolor|white|Kapamilya}} |''Celebrities'' | align="left" |Personalidad sa telebisyon |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !Ethan Banares |20 | align="left" |[[Bacolod]] | style="background:#004680" | {{fontcolor|white|Kapuso}} |''Regulars'' | align="left" |Atleta |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !{{sortname|Gehlee|Dangca|link=Gehlee}} |19 | align="left" |[[Las Piñas]] | style="background:#BD0E1A" | {{fontcolor|white|Kapamilya}} |''Celebrities'' | align="left" |Tagapagtanghal |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !Jeo Ong |18 | align="left" |[[Palawan]] | style="background:#BD0E1A" | {{fontcolor|white|Kapamilya}} |''Celebrities'' | align="left" |Tagapagtanghal |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !Lans Nagal |24 | align="left" |[[Kabite]] | style="background:#004680" | {{fontcolor|white|Kapuso}} |''Regulars'' | align="left" |Estudyante at ''content creator'' |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !{{sortname|Mikee|Quintos}} |28 | align="left" |[[Maynila]] | style="background:#004680" | {{fontcolor|white|Kapuso}} |''Celebrities'' | align="left" |Aktres |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !Nathan Garcia |19 | align="left" |[[Cebu]] | style="background:#BD0E1A" | {{fontcolor|white|Kapamilya}} |''Regulars'' | align="left" |Modelo |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !Nicole Fortuna |21 | align="left" |[[Bohol]] | style="background:#004680" | {{fontcolor|white|Kapuso}} |''Regulars'' | align="left" |Modelo |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !{{Sortname|Primo|Alterado|nolink=1}} |20 | align="left" |[[Taguig]] | style="background:#BD0E1A" | {{fontcolor|white|Kapamilya}} |''Regulars'' | align="left" |''Content creator'' |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !Raheel Bahyria |24 | align="left" |[[Las Piñas]] | style="background:#004680" | {{fontcolor|white|Kapuso}} |''Celebrities'' | align="left" |Aktor at boksingero |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !{{sortname|Robbie|Jaworski}} |26 | align="left" |[[Pasig]] | style="background:#BD0E1A" | {{fontcolor|white|Kapamilya}} |''Celebrities'' | align="left" |Aktor |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !Shea Valerio |19 | align="left" |[[Rizal]] | style="background:#BD0E1A" | {{fontcolor|white|Kapamilya}} |''Regulars'' | align="left" |''Beauty queen'' |Araw 1 | |''Ligtas'' |- ![[Winwyn Marquez]] |34 | align="left" |[[Parañaque]] | style="background:#004680" | {{fontcolor|white|Kapuso}} |''Celebrities'' | align="left" |Aktres at ''beauty queen'' |Araw 1 | |''Ligtas'' |} == Mga yugto == === Linggo 1 === {{Episode table|background=#FFF8DC|overall=3|title=''Pinoy Big Brother: Collab 3.0''|airdate=|aux1=|aux1T=Kasaysayan ng mga kaganapan|aux2=|aux2T=Oras na nakalaan|aux3=|aux3T=Sanggunian|episodes={{Episode list | EpisodeNumber = 1 | Title = #PBBCollab3point0 | Aux1 = Araw 1 | Aux2 = Sabado ; 6:00 n.g. <small>(PHT)</small> | Aux3 = <ref>{{Cite web |date=25 Oktubre 2026 |title=Get to Know the 'Pinoy Big Brother: Collab 3.0' Housemates |url=https://metro.style/people/2026/10/24/meet-the-pinoy-big-brother-celeb-collab-3-0-housemates-2335 |archive-url=https://web.archive.org/web/20261025030848/https://metro.style/people/2026/10/24/meet-the-pinoy-big-brother-celeb-collab-3-0-housemates-2335 |archive-date=25 Oktubre 2026 |access-date=25 Oktubre 2026 |website=Metro Style |language=en}}</ref> | OriginalAirDate = {{Start date|2026|10|24}} | ShortSummary = Ipinapakilala sa pagsisimula ng pinakabagong kabanata ang bagong bahay ng Pinoy Big Brother at ang pinakabagong grupo ng mga ''housemate'', na binubuo ng pinagsamang mga ''regular'' at ''celebrity'' na housemate. Inihayag din sa yugto ang ''Collab ni Kuya'' na ''twist'', kung saan mayroong dalawang ''housemate'', isang Kapamilya at isang Kapuso, na magiging "ka-collab" o kasabwat ni ''Big Brother'', na tutukuyin pa lamang sa hinaharap. }} {{Episode list | EpisodeNumber = 2 | Title = "#PBBCollab3FirstNight" | Aux1 = Araw 1 | Aux2 = Linggo; 4:40 n.h. <small>(PHT)</small> | OriginalAirDate = {{Start date|2026|10|25}} | Aux3 = <ref>{{Cite web |last=Dela Cruz |first=Liezel |date=25 Oktubre 2026 |title=Day 2: Robbie, may secret mission bilang Ka-Collab ni Kuya! {{!}} PBB Collab 3.0 |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/studios/tv/2026/10/25/day-2-robbie-may-secret-mission-bilang-ka-collab-ni-kuya-pbb-collab-3-0-1909 |access-date=26 Oktubre 2026 |website=ABS-CBN Entertainment |publisher=[[ABS-CBN News]] |language=en}}</ref> | ShortSummary = Itinampok sa yugto ang mga mahahalagang bahagi at mga sandali noong unang gabi ng mga ''housemate'' sa loob ng bahay. Isiniwalat din na si Robbie ay isa sa dalawang kasabwat o "ka-collab" ni Big Brother, na siyang magsisimula ng Big Collab Charity Mission sa kabanatang ito. * '''Ibinigay na gawain''': Pagdating naman sa kanilang unang gawain at unang pagkain sa loob ng bahay, magtutulungan ang mga ''housemate'' na ilipat ang malalaking barya na sumisimbolo sa pagkaing nagmula sa tahanan ng mga housemate gamit lamang ang kanilang mga paa. Kailangan nilang ilagay at ipatong-patong ang mga ito sa plataporma sa loob lamang ng tatlumpung minuto.<ref>{{Cite web |last=Dela Cruz |first=Liezel |date=25 Oktubre 2026 |title=Day 2: Housemates, tagumpay sa unang task! {{!}} PBB Collab 3.0 |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/studios/tv/2026/10/25/day-2-housemates-tagumpay-sa-unang-task-pbb-collab-3-0-1905 |archive-url=https://web.archive.org/web/20261026154627/https://www.abs-cbn.com/entertainment/studios/tv/2026/10/25/day-2-housemates-tagumpay-sa-unang-task-pbb-collab-3-0-1905 |archive-date=26 Oktubre 2026 |access-date=26 Oktubre 2026 |website=ABS-CBN Entertainment |publisher=[[ABS-CBN News]] |language=en}}</ref> }} {{Episode list | EpisodeNumber = 3 | Title = #PBBCollab3UnangUmaga | Aux1 = Araw 1-2 | Aux2 = Lunes; 9:35 n.g. <small>(PHT)</small> | OriginalAirDate = {{Start date|2026|10|26}} | Aux3 = | ShortSummary = Itinampok sa yugto ang mga unang pag-uusap ni ''Big Brother'' sa kaniyang mga bagong ''housemate'', pati na rin ang kanilang unang umaga sa loob ng bahay. Isiniwalat din sa yugto na si Mikee ang Kapuso "ka-collab" ni ''Big Brother'', kasama si Robbie.<ref>{{Cite web |last=Dela Cruz |first=Liezel |date=27 Oktubre 2026 |title=Day 3: Alamin kung sino ang ikalawang Ka-Collab ni Kuya! {{!}} PBB Collab 3.0 |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/studios/tv/2026/10/27/day-3-alamin-kung-sino-ang-ikalawang-ka-collab-ni-kuya-pbb-collab-3-0-0024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20261028030247/https://www.abs-cbn.com/entertainment/studios/tv/2026/10/27/day-3-alamin-kung-sino-ang-ikalawang-ka-collab-ni-kuya-pbb-collab-3-0-0024 |archive-date=28 Oktubre 2026 |access-date=28 Oktubre 2026 |website=ABS-CBN Entertainmet |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Dela Cruz |first=Liezel |date=27 Oktubre 2026 |title=Day 3: Kuya at Bela, napag-usapan ang pinaka poging housemate {{!}} PBB Collab 3.0 |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/studios/tv/2026/10/27/day-3-kuya-at-bela-napag-usapan-ang-pinaka-poging-housemate-pbb-collab-3-0-0022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20261028063201/https://www.abs-cbn.com/entertainment/studios/tv/2026/10/27/day-3-kuya-at-bela-napag-usapan-ang-pinaka-poging-housemate-pbb-collab-3-0-0022 |archive-date=28 Oktubre 2026 |access-date=28 Oktubre 2026 |website=ABS-CBN Entertainment |language=en}}</ref> * '''Ibinigay na gawain''': Para sa gawaing pagbabahaging ito, magkukuwento ang mga ''housemate'' tungkol sa mga bagay na nasa kani-kanilang ''gift box'', na nagmula sa kani-kanilang tahanan. }} {{Episode list | EpisodeNumber = 4 | Title = #PBB3ItemsFromHome | Aux1 = | Aux2 = Martes; 9:35 n.g. <small>(PHT)</small> | OriginalAirDate = {{Start date|2026|10|27}} | Aux3 = | ShortSummary = Ipinagpapatuloy sa yugtong ito ang gawaing pagbabahagi mula sa nakaraang yugtong. Kalaunan, napagtanto ni Mikee na si Robbie ang kaniyang “ka-collab” kasama si ''Big Brother''. }} {{Episode list | EpisodeNumber = 5 | Title = #PBBCollab | Aux1 = | Aux2 = Miyerkules; n.g. <small>(PHT)</small> | OriginalAirDate = {{Start date|2026|10|28}} | Aux3 = | ShortSummary = Ipinapakita sa yugto ang panimula sa unang lingguhang gawain ng mga ''housemate'' para sa kabanatang ito. Tampok din dito ang unang lihim na gawain nina Mikee at Robbie bilang mga katuwang ni ''Big Brother''. Kinailangan nilang hanapin ang sulat na naglalaman ng gawain sa may bahagi ng bughaw na sopa nang hindi nahuhuli ng kanilang mga kapwa ''housemate''. * '''Ibinigay na lingguhang gawain''': Para sa kanilang unang lingguhang gawain na tinatawag na ''The Big Foundation'', kailangang bumuo ang mga ''housemate'' ng tore na may taas na apat na talampakan gamit ang mga bloke na gawa sa kahoy. Ilalagay ito sa isang makitid na espasyo, at gagawin nila ito nang pangkatu-pares, isa-isa lamang. Pagkatapos mabuo ang tore, kailangan nilang ilagay ang maliit na bersyon ng Pinoy Big Brother (PBB) House sa tuktok nito. * '''Ibinigay na lihim na gawain''': Bilang bahagi ng kanilang unang lingguhang gawain, sina Mikee at Robbie ay lihim na inatasang bumuo ng isang maliit na bersyon ng PBB House sa loob ng apatnapu't-walong oras, nang hindi napapansin ng mga ''housemate''. Kung magtatagumpay, makatatanggap sila ng ₱10,000 para sa ''Big Collab Charity Mission''. }} {{Episode list | EpisodeNumber = 6 | Title = #PBBCollab3HBDShea | Aux1 = | Aux2 = Huwebes; 9:35 n.g. <small>(PHT)</small> | OriginalAirDate = {{Start date|2026|10|29}} | Aux3 = | ShortSummary = Itinampok sa yugto ang pagdiriwang ng kaarawan ni Shea, kabilang ang pagpasok ng mga lalaking Kapamilya houseguest—sa pangunguna ni Piolo Pascual—upang batiin ang may kaarawan. * '''Pagpasok ng mga houseguest''': Pumasok sa bahay sina [[Piolo Pascual]], [[Iñigo Pascual]], [[Darren Espanto]], at mga dating ''hosuemate'' na sina [[Kyle Echarri]] (''[[Pinoy Big Brother: Kumunity Season 10|Kumunity Season 10]]''), [[Emilio Daez]] (''[[Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition|Collab 1]]''), at [[River Joseph]] (''Collab 1'') upang batiin si Shea sa kaniyang kaarawan.<ref>{{Cite web |date=29 Oktubre 2026 |title=PBB: Piolo Pascual, Darren Espanto, more stars visit Bahay ni Kuya |url=https://www.gmanetwork.com/news/showbiz/chikaminute/1007660/pbb-piolo-pascual-darren-espanto-more-stars-visit-bahay-ni-kuya/story/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20261030230925/https://www.gmanetwork.com/news/showbiz/chikaminute/1007660/pbb-piolo-pascual-darren-espanto-more-stars-visit-bahay-ni-kuya/story/ |archive-date=30 Oktubre 2026 |access-date=31 Oktubre 2026 |website=[[GMA News Online]] |publisher=[[GMA Network]] |language=en}}</ref> }} {{Episode list | EpisodeNumber = 7 | Title = #PBBCollab3TrickorTreat | Aux1 = | Aux2 = Biyernes; 9:35 n.g. <small>(PHT)</small> | OriginalAirDate = {{Start date|2026|10|30}} | Aux3 = | ShortSummary = Itinampok sa yugto ang isang nakakatawa at nakakatakot na gawain para sa mga nagdiriwang ng kanilang kaarawan na sina Shea at Lans—ang mag-anyo bilang "aswang" upang takutin ang kanilang mga kasama sa bahay, na gagamitin din nila para sa kanilang Halloween party. *'''Gawaing ibinigay''': Para sa pagkain sa kanilang Halloween party, inatasan sina Shea at Lans na mag-anyo bilang mga "aswang" na magkakadikit. Ang kanilang layunin ay takutin ang kanilang mga kapwa ''housemate'' at pasigawin ang mga ito. Ang gawaing ito ang magtatakda kung gaano karaming pagkain ang matatanggap nila para sa Halloween party. Kung ang "scream meter" ay nasa ibaba ng 6, wala silang matatanggap na pagkain; kung ito ay nasa 7 hanggang 10, makakatanggap sila ng kalahating bahagi ng pagkain; ngunit kung aabot ito sa 11 hanggang 12 sa "scream meter," makukuha nila ang buong rasyon ng pagkain para sa pagdiriwang. Bukod dito, ang gawaing ito ay isinasagawa rin upang makakuha ang iba pang mga kasama sa bahay ng karagdagang mga "block" para sa kanilang lingguhang gawain. }} {{Episode list | EpisodeNumber = 8 | Title = #PBBCollab | Aux1 = | Aux2 = Sabado; 6:15 n.g. <small>(PHT)</small> | OriginalAirDate = {{Start date|2026|10|31}} | Aux3 = | ShortSummary = }}}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{Pinoy Big Brother}} thot42fgdrv9qpyqshtgkawz05wu019 2238234 2238083 2026-10-31T11:25:32Z Allyriana000 119761 Dinagdag ang buo ng Yugto 8 2238234 wikitext text/x-wiki {{Infobox television season|alt=|caption=Title card|bg_colour=#FFF8DC|season_number=12|module1={{Infobox reality competition season | host = {{Plainlist| * [[Bianca Gonzalez]] * [[Gabbi Garcia]] * [[Robi Domingo]] * [[Melai Cantiveros]] * [[Enchong Dee]] * [[Alexa Ilacad]] * [[Michael Sager]]}} | num_days = 3 | num_housemates = 16 | companion_show = {{Plainlist| * ''The OnlineVerse''}}}}|num_episodes=8|network=[[GMA Network]]|first_aired={{Start date|2026|10|24}}|last_aired=present|prev_season=''[[Pinoy Big Brother: Gen 11|Gen 11]]''}} Ang '''''Pinoy Big Brother: Collab Edition 3.0''''' ay ang ikalabindalawang kabanata ng ''reality game show'' na ''[[Pinoy Big Brother]]'', at ang ikatlo sa mga edisyong bunga ng kolaborasyon sa pagitan ng ABS-CBN Studios—ang may hawak ng prangkisa—at ng [[GMA Network]], kung saan ipalalabas ang programa. Nagsimula ang kabanatang ito noong 24 Oktubre 2026, sa GMA Network.<ref name="PBB premiere">{{Cite web |last= |first= |date=10 Oktubre 2026 |title='Pinoy Big Brother Collab 3.0' to launch on October 24 |url=https://www.gmanetwork.com/news/showbiz/chikaminute/1005439/pinoy-big-brother-collab-3-0-to-launch-on-october-24/story/?amp |access-date=24 Oktubre 2026 |website=[[GMA News Online]] |publisher=[[GMA Network]] |language=en}}</ref> Hindi tulad ng dalawang naunang ''Collab edition'' ([[Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition|''Collab 1'']] at [[Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition 2.0|''Collab 2.0'']]), itatampok ng kabanatang ito ang halo ng mga karaniwan at kilalang mga ''housemate''. Gagamitin din ng kabanatang ito ng bagong bahay ng ''Big Brother'', kasunod ng paggiba sa orihinal na bahay sa Eugenio Lopez Drive sa Lungsod Quezon matapos ang pagtatapos ng ''Collab 2.0''.<ref>{{cite news |last=Felipe |first=MJ |date=24 Marso 2026 |title='Pinoy Big Brother' moving to new house |language=en |work=[[ABS-CBN News]] |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/movies-series/2026/3/24/-pinoy-big-brother-moving-to-new-house-1913 |access-date=24 Oktubre 2026}}</ref> Papangunahan nina [[Bianca Gonzalez]], [[Robi Domingo]], [[Melai Cantiveros]], [[Alexa Ilacad]], [[Enchong Dee]], [[Gabbi Garcia]], at [[Michael Saeger]] ang kabanata.<ref name=":2">{{Cite web |last=Evangelista |first=Jessica Ann |date=6 Oktubre 2026 |title=Michael Sager joins ‘PBB’ hosting lineup for new season |url=https://entertainment.inquirer.net/685965/michael-sager-joins-pbb-hosting-lineup-for-new-season |archive-url=https://web.archive.org/web/20261006102120/https://entertainment.inquirer.net/685965/michael-sager-joins-pbb-hosting-lineup-for-new-season |archive-date=6 Oktubre 2026 |access-date=26 Oktubre 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> == Pagbuo == Noong 10 Agosto 2026, nag-post ang ''Pinoy Big Brother'' sa hatirang pangmadla na nagpapakita ng isang kamay na gumagawa ng "OK" na kumpas, kung saan nasa loob ng bilog na binuo ng mga daliri ang ''logo'' ng palabas na hugis-mata. Sa mga araw bago ang anunsyo, naglabas ang palabas ng iba pang mga ''post'' na nagtatampok sa mga dating ''housemate'' na gumagawa rin ng parehong senyas. Noong 14 Agosto, opisyal na kinumpirma ang bagong kabanata sa isang pambungad na pagtatanghal ng mga dating housemate sa palabas sa tanghalian na ''[[It's Showtime]]''.<ref>{{Cite web |last=Deveza |first=Reyma |date=14 Agosto 2026 |title=PBB is returning with 'Pinoy Big Brother Collab 3.0' |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/movies-series/2026/8/14/pbb-is-returning-with-pinoy-big-brother-collab-3-0-1258 |archive-url=https://web.archive.org/web/20261025031417/https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/movies-series/2026/8/14/pbb-is-returning-with-pinoy-big-brother-collab-3-0-1258 |archive-date=25 Oktubre 2026 |access-date=25 Oktubre 2026 |website=ABS-CBN Entertainment |publisher=[[ABS-CBN News]] |language=en}}</ref> Nagbukas ang mga awdisyon noong gabing iyon, kasunod ng isang anunsyo sa ''[[24 Oras]]'', at nanatiling bukas hanggang 31 Agosto para sa mga aplikanteng may edad 18 hanggang 35.<ref>{{Cite web |last= |date=17 Agosto 2026 |title=GMA Network, ABS-CBN Studios open auditions for ‘Pinoy Big Brother Collab 3.0’ |url=https://businessmirror.com.ph/2026/08/17/gma-network-abs-cbn-studios-open-auditions-for-pinoy-big-brother-collab-3-0/ |access-date=25 Oktubre 2026 |website=BusinessMirror |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Songco |first=Pauline |date=16 Agosto 2026 |title=‘Pinoy Big Brother Collab 3.0’ opens auditions |url=https://tribune.net.ph/2026/08/16/pinoy-big-brother-collab-30-opens-auditions |archive-url=https://web.archive.org/web/20260910153107/https://tribune.net.ph/2026/08/16/pinoy-big-brother-collab-30-opens-auditions |archive-date=10 Setyembre 2026 |access-date=25 Oktubre 2026 |website=Daily Tribune |language=en-PH}}</ref> Noong 3 Oktubre, inihayag ng palabas sa pamamagitan ng hatirang pangmadla ang pagbabalik nina Gonzalez, Garcia, Domingo, Cantiveros, Dee, at Ilacad bilang mga mangunguna, habang nagpapahiwatig din ng pagdating ng isang bagong mangunguna na may mga inisyal na "M.S." Makalipas ang dalawang araw, noong 5 Oktubre, ibinunyag na ang dating ''housemate'' mula sa Collab 1 na si [[Michael Sager]] ang pinakabagong mangunguna ng palabas.<ref name=":2" /><ref>{{Cite web |last=Severo |first=Jan Milo |date=6 Oktubre 2026 |title=Michael Sager joins ‘Pinoy Big Brother’ hosting team |url=https://www.philstar.com/entertainment/2026/10/06/2561292/michael-sager-joins-pinoy-big-brother-hosting-team |access-date=26 Oktubre 2026 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> Noong 20 Oktubre, ang Gina Lopez Building (punong tanggapan ng ABS-CBN Foundation at ang mga pangunahing programa nitong Bantay Bata at Sagip Kapamilya) ay ginamit bilang harapan ng bagong bahay ni ''Big Brother''.<ref>{{Cite web |last=Yap |first=Jade Veronique |date=20 Oktubre 2026 |title='Pinoy Big Brother' unveils new house ahead of third collab edition |url=https://www.gmanetwork.com/news/showbiz/chikaminute/1006557/pinoy-big-brother-unveils-new-house-ahead-of-third-collab-edition/story/?amp |access-date=29 Oktubre 2026 |website=[[GMA Network]] |language=en}}</ref> Sa isang yugto ng palabas ng balita sa telebisyon na ''[[TV Patrol]]'', hindi sinasadyang naibunyag ng tagapagbalitang si [[Karen Davila]] na ang bagong lokasyon ng "pangunahing bahagi ng bahay" ay sa ikaanim na palapag ng ELJ Communications Center. === Oras na nakalaan === Ipinapalabas ang kabanata sa [[GMA Network]] tuwing 9:35 n.g. mula Lunes hanggang Biyernes, 6:15 n.g. tuwing Sabado, at 4:55 n.g. tuwing Linggo—ang pinakamaagang oras na nakalaan sa araw ng Linggo sa kasaysayan ng ''Pinoy Big Brother'' nitong mga nakaraang panahon, dahil walang angkop na timeslot na bakante sa Sunday primetime programming ng GMA.<ref>{{Cite web |last=Cerezo |first=Anna |date=24 Oktubre 2026 |title=PBB Collab 3.0 reveals new Housemates |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/celebrities/2026/10/24/pbb-collab-3-0-reveals-new-housemates-2206 |access-date=29 Oktubre 2026 |website=ABS-CBN Entertainment |publisher=ABS-CBN News |language=en}}</ref><ref name=":12">{{Cite web |date=25 Oktubre 2026 |title=GMA Network and ABS-CBN Studios Launch 'Pinoy Big Brother Collab 3.0' |url=https://www.gmanetwork.com/entertainment/showbiznews/new-house-new-housemates-gma-network-and-abs-cbn-studios-launch-pinoy-big-brother-collab-30/140279/ |access-date=29 Oktubre 2026 |website=GMA Entertainment |publisher=GMA Network |language=en}}</ref> Ang mga yugto ay sabay ding ipinapalabas at naka-stream sa pamamagitan ng Kapuso Stream, ABS-CBN Entertainment YouTube channel, at [[iWant]]; samantala, ang Kapamilya Online Live ay naghahatid ng ''delayed telecast'' tuwing 10:15 n.g. mula Lunes hanggang Biyernes, 8:30 n.g. tuwing Sabado, at 9:45 n.g. tuwing Linggo. Para sa kabanatang ito, walang palabas na nagsisilbing karagdagan o "''companion show''" na ipinapalabas sa telebisyon. Gayunpaman, mananatili ang karagdagang palabas sa ''online'' na pinamagatang "''The OnlineVerse''"—na pinangungunahan nina Ilacad at Sager—na mapapanood tuwing Sabado sa Kapuso Stream at sa ''YouTube channel'' ng ABS-CBN Entertainment. Ang mga pagsasahimpapawid nito ay nakatakdang tumapat sa mga patalastas ng yugto sa ''primetime''.<ref>{{Cite web |last=Ramos |first=Neil |date=27 Oktubre 2026 |title=Michael Sager returns to 'Pinoy Big Brother' as host |url=https://mb.com.ph/2026/10/27/michael-sager-returns-to-pinoy-big-brother-as-host |access-date=29 Oktubre 2026 |website=[[Manila Bulletin]] |language=en}}</ref> === ''Livestream'' === Ang mga “''all-access''” ''livestream'' para sa kabanatang ito ay mapapanood sa iWant sa pamamagitan ng tatlong feed: ang pangunahing ''livestream'' na sumasaklaw sa iba pang bahagi ng bahay; ang hapag-kainan; at ang panlabas na lungga. Ang mga ''livestream'' para sa hapag-kainan at panlabas na lungga ay eksklusibong mapapanood ng mga tagasuskribi ng ''iWant Premium''. Mapapanood ang ''livestream'' mula 8:00 n.u. hanggang 12:00 h.g.<ref name=":12" /> == Mga ''housemate'' == Labing-anim na ''housemate'' ang pumasok sa loob ng bahay noong Araw 1 (24 Oktubre 2026).<ref>{{Cite web |last=Yap |first=Jade Veronique |date=24 Oktubre 2026 |title='Pinoy Big Brother: Collab Edition 3.0': Meet the 16 new housemates |url=https://www.gmanetwork.com/news/showbiz/chikaminute/1007041/pinoy-big-brother-collab-edition-3-0-meet-the-16-new-housemates/story/ |access-date=24 Oktubre 2026 |website=[[GMA News Online]] |publisher=[[GMA Network]] |language=en}}</ref> Kalaunan, hinati sila sa dalawang grupo na walang direktang kaugnayan sa mga ahensyang kinabibilangan ng mga regular na ''housemate'': walong "Kapuso" ''housemate'' at walong "Kapamilya" ''housemate''.<ref>{{Cite news |author=Evangelista |first=Jessica Ann |date=25 Oktubre 2026 |title=Winwyn Marquez, Mikee Quintos among new housemates of ‘PBB Collab 3.0’ |language=en |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://entertainment.inquirer.net/687811/winwyn-marquez-mikee-quintos-among-new-housemates-of-pbb-collab-3-0 |access-date=25 Oktubre 2026}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Posadas |first=Andrea |date=24 Oktubre 2026 |title=New Home, New Stars: Meet the 16 Housemates of “Pinoy Big Brother Collab 3.0” |url=https://www.wheninmanila.com/pbb-collab-new-season/ |access-date=25 Oktubre 2026 |website=[[When in Manila]] |language=en}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="margin:1em auto; font-size:100%; line-height:20px; text-align:center" |+ class="nowrap" |Listahan ng mga ''housemate'' sa ''Pinoy Big Brother: Collab Edition'' ''3.0'' !Kalahok !Edad !Bayan !Himpilan !Uri !Trabaho !Araw ng pagpasok !Araw ng paglabas !Estado !Sang. |- !{{Sortname|Anthony|Constantino}} |24 | align="left" |[[California]], Estados Unidos | style="background:#004680" | {{fontcolor|white|Kapuso}} |''Celebrities'' | align="left" |Aktor |Araw 1 | |''Ligtas'' | rowspan="16" |<ref name=":1" /> |- !{{Sortname|Bela|Arcal|nolink=1}} |29 | align="left" |[[Kabite]] | style="background:#004680" | {{fontcolor|white|Kapuso}} |''Regulars'' | align="left" |Manggagawa sa pabrika |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !Calix Esguerra |18 | align="left" |[[Pampanga]] | style="background:#BD0E1A" | {{fontcolor|white|Kapamilya}} |''Regulars'' | align="left" |''Pageant king'' |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !{{Sortname|Cianne|Dominguez}} |25 | align="left" |[[Rizal]] | style="background:#BD0E1A" | {{fontcolor|white|Kapamilya}} |''Celebrities'' | align="left" |Personalidad sa telebisyon |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !Ethan Banares |20 | align="left" |[[Bacolod]] | style="background:#004680" | {{fontcolor|white|Kapuso}} |''Regulars'' | align="left" |Atleta |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !{{sortname|Gehlee|Dangca|link=Gehlee}} |19 | align="left" |[[Las Piñas]] | style="background:#BD0E1A" | {{fontcolor|white|Kapamilya}} |''Celebrities'' | align="left" |Tagapagtanghal |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !Jeo Ong |18 | align="left" |[[Palawan]] | style="background:#BD0E1A" | {{fontcolor|white|Kapamilya}} |''Celebrities'' | align="left" |Tagapagtanghal |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !Lans Nagal |24 | align="left" |[[Kabite]] | style="background:#004680" | {{fontcolor|white|Kapuso}} |''Regulars'' | align="left" |Estudyante at ''content creator'' |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !{{sortname|Mikee|Quintos}} |28 | align="left" |[[Maynila]] | style="background:#004680" | {{fontcolor|white|Kapuso}} |''Celebrities'' | align="left" |Aktres |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !Nathan Garcia |19 | align="left" |[[Cebu]] | style="background:#BD0E1A" | {{fontcolor|white|Kapamilya}} |''Regulars'' | align="left" |Modelo |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !Nicole Fortuna |21 | align="left" |[[Bohol]] | style="background:#004680" | {{fontcolor|white|Kapuso}} |''Regulars'' | align="left" |Modelo |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !{{Sortname|Primo|Alterado|nolink=1}} |20 | align="left" |[[Taguig]] | style="background:#BD0E1A" | {{fontcolor|white|Kapamilya}} |''Regulars'' | align="left" |''Content creator'' |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !Raheel Bahyria |24 | align="left" |[[Las Piñas]] | style="background:#004680" | {{fontcolor|white|Kapuso}} |''Celebrities'' | align="left" |Aktor at boksingero |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !{{sortname|Robbie|Jaworski}} |26 | align="left" |[[Pasig]] | style="background:#BD0E1A" | {{fontcolor|white|Kapamilya}} |''Celebrities'' | align="left" |Aktor |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !Shea Valerio |19 | align="left" |[[Rizal]] | style="background:#BD0E1A" | {{fontcolor|white|Kapamilya}} |''Regulars'' | align="left" |''Beauty queen'' |Araw 1 | |''Ligtas'' |- ![[Winwyn Marquez]] |34 | align="left" |[[Parañaque]] | style="background:#004680" | {{fontcolor|white|Kapuso}} |''Celebrities'' | align="left" |Aktres at ''beauty queen'' |Araw 1 | |''Ligtas'' |} == Mga yugto == === Linggo 1 === {{Episode table|background=#FFF8DC|overall=3|title=''Pinoy Big Brother: Collab 3.0''|airdate=|aux1=|aux1T=Kasaysayan ng mga kaganapan|aux2=|aux2T=Oras na nakalaan|aux3=|aux3T=Sanggunian|episodes={{Episode list | EpisodeNumber = 1 | Title = #PBBCollab3point0 | Aux1 = Araw 1 | Aux2 = Sabado ; 6:00 n.g. <small>(PHT)</small> | Aux3 = <ref>{{Cite web |date=25 Oktubre 2026 |title=Get to Know the 'Pinoy Big Brother: Collab 3.0' Housemates |url=https://metro.style/people/2026/10/24/meet-the-pinoy-big-brother-celeb-collab-3-0-housemates-2335 |archive-url=https://web.archive.org/web/20261025030848/https://metro.style/people/2026/10/24/meet-the-pinoy-big-brother-celeb-collab-3-0-housemates-2335 |archive-date=25 Oktubre 2026 |access-date=25 Oktubre 2026 |website=Metro Style |language=en}}</ref> | OriginalAirDate = {{Start date|2026|10|24}} | ShortSummary = Ipinapakilala sa pagsisimula ng pinakabagong kabanata ang bagong bahay ng Pinoy Big Brother at ang pinakabagong grupo ng mga ''housemate'', na binubuo ng pinagsamang mga ''regular'' at ''celebrity'' na housemate. Inihayag din sa yugto ang ''Collab ni Kuya'' na ''twist'', kung saan mayroong dalawang ''housemate'', isang Kapamilya at isang Kapuso, na magiging "ka-collab" o kasabwat ni ''Big Brother'', na tutukuyin pa lamang sa hinaharap. }} {{Episode list | EpisodeNumber = 2 | Title = "#PBBCollab3FirstNight" | Aux1 = Araw 1 | Aux2 = Linggo; 4:40 n.h. <small>(PHT)</small> | OriginalAirDate = {{Start date|2026|10|25}} | Aux3 = <ref>{{Cite web |last=Dela Cruz |first=Liezel |date=25 Oktubre 2026 |title=Day 2: Robbie, may secret mission bilang Ka-Collab ni Kuya! {{!}} PBB Collab 3.0 |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/studios/tv/2026/10/25/day-2-robbie-may-secret-mission-bilang-ka-collab-ni-kuya-pbb-collab-3-0-1909 |access-date=26 Oktubre 2026 |website=ABS-CBN Entertainment |publisher=[[ABS-CBN News]] |language=en}}</ref> | ShortSummary = Itinampok sa yugto ang mga mahahalagang bahagi at mga sandali noong unang gabi ng mga ''housemate'' sa loob ng bahay. Isiniwalat din na si Robbie ay isa sa dalawang kasabwat o "ka-collab" ni Big Brother, na siyang magsisimula ng Big Collab Charity Mission sa kabanatang ito. * '''Ibinigay na gawain''': Pagdating naman sa kanilang unang gawain at unang pagkain sa loob ng bahay, magtutulungan ang mga ''housemate'' na ilipat ang malalaking barya na sumisimbolo sa pagkaing nagmula sa tahanan ng mga housemate gamit lamang ang kanilang mga paa. Kailangan nilang ilagay at ipatong-patong ang mga ito sa plataporma sa loob lamang ng tatlumpung minuto.<ref>{{Cite web |last=Dela Cruz |first=Liezel |date=25 Oktubre 2026 |title=Day 2: Housemates, tagumpay sa unang task! {{!}} PBB Collab 3.0 |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/studios/tv/2026/10/25/day-2-housemates-tagumpay-sa-unang-task-pbb-collab-3-0-1905 |archive-url=https://web.archive.org/web/20261026154627/https://www.abs-cbn.com/entertainment/studios/tv/2026/10/25/day-2-housemates-tagumpay-sa-unang-task-pbb-collab-3-0-1905 |archive-date=26 Oktubre 2026 |access-date=26 Oktubre 2026 |website=ABS-CBN Entertainment |publisher=[[ABS-CBN News]] |language=en}}</ref> }} {{Episode list | EpisodeNumber = 3 | Title = #PBBCollab3UnangUmaga | Aux1 = Araw 1-2 | Aux2 = Lunes; 9:35 n.g. <small>(PHT)</small> | OriginalAirDate = {{Start date|2026|10|26}} | Aux3 = | ShortSummary = Itinampok sa yugto ang mga unang pag-uusap ni ''Big Brother'' sa kaniyang mga bagong ''housemate'', pati na rin ang kanilang unang umaga sa loob ng bahay. Isiniwalat din sa yugto na si Mikee ang Kapuso "ka-collab" ni ''Big Brother'', kasama si Robbie.<ref>{{Cite web |last=Dela Cruz |first=Liezel |date=27 Oktubre 2026 |title=Day 3: Alamin kung sino ang ikalawang Ka-Collab ni Kuya! {{!}} PBB Collab 3.0 |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/studios/tv/2026/10/27/day-3-alamin-kung-sino-ang-ikalawang-ka-collab-ni-kuya-pbb-collab-3-0-0024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20261028030247/https://www.abs-cbn.com/entertainment/studios/tv/2026/10/27/day-3-alamin-kung-sino-ang-ikalawang-ka-collab-ni-kuya-pbb-collab-3-0-0024 |archive-date=28 Oktubre 2026 |access-date=28 Oktubre 2026 |website=ABS-CBN Entertainmet |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Dela Cruz |first=Liezel |date=27 Oktubre 2026 |title=Day 3: Kuya at Bela, napag-usapan ang pinaka poging housemate {{!}} PBB Collab 3.0 |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/studios/tv/2026/10/27/day-3-kuya-at-bela-napag-usapan-ang-pinaka-poging-housemate-pbb-collab-3-0-0022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20261028063201/https://www.abs-cbn.com/entertainment/studios/tv/2026/10/27/day-3-kuya-at-bela-napag-usapan-ang-pinaka-poging-housemate-pbb-collab-3-0-0022 |archive-date=28 Oktubre 2026 |access-date=28 Oktubre 2026 |website=ABS-CBN Entertainment |language=en}}</ref> * '''Ibinigay na gawain''': Para sa gawaing pagbabahaging ito, magkukuwento ang mga ''housemate'' tungkol sa mga bagay na nasa kani-kanilang ''gift box'', na nagmula sa kani-kanilang tahanan. }} {{Episode list | EpisodeNumber = 4 | Title = #PBB3ItemsFromHome | Aux1 = | Aux2 = Martes; 9:35 n.g. <small>(PHT)</small> | OriginalAirDate = {{Start date|2026|10|27}} | Aux3 = | ShortSummary = Ipinagpapatuloy sa yugtong ito ang gawaing pagbabahagi mula sa nakaraang yugtong. Kalaunan, napagtanto ni Mikee na si Robbie ang kaniyang “ka-collab” kasama si ''Big Brother''. }} {{Episode list | EpisodeNumber = 5 | Title = #PBBCollab | Aux1 = | Aux2 = Miyerkules; n.g. <small>(PHT)</small> | OriginalAirDate = {{Start date|2026|10|28}} | Aux3 = | ShortSummary = Ipinapakita sa yugto ang panimula sa unang lingguhang gawain ng mga ''housemate'' para sa kabanatang ito. Tampok din dito ang unang lihim na gawain nina Mikee at Robbie bilang mga katuwang ni ''Big Brother''. Kinailangan nilang hanapin ang sulat na naglalaman ng gawain sa may bahagi ng bughaw na sopa nang hindi nahuhuli ng kanilang mga kapwa ''housemate''. * '''Ibinigay na lingguhang gawain''': Para sa kanilang unang lingguhang gawain na tinatawag na ''The Big Foundation'', kailangang bumuo ang mga ''housemate'' ng tore na may taas na apat na talampakan gamit ang mga bloke na gawa sa kahoy. Ilalagay ito sa isang makitid na espasyo, at gagawin nila ito nang pangkatu-pares, isa-isa lamang. Pagkatapos mabuo ang tore, kailangan nilang ilagay ang maliit na bersyon ng Pinoy Big Brother (PBB) House sa tuktok nito. * '''Ibinigay na lihim na gawain''': Bilang bahagi ng kanilang unang lingguhang gawain, sina Mikee at Robbie ay lihim na inatasang bumuo ng isang maliit na bersyon ng PBB House sa loob ng apatnapu't-walong oras, nang hindi napapansin ng mga ''housemate''. Kung magtatagumpay, makatatanggap sila ng ₱10,000 para sa ''Big Collab Charity Mission''. }} {{Episode list | EpisodeNumber = 6 | Title = #PBBCollab3HBDShea | Aux1 = | Aux2 = Huwebes; 9:35 n.g. <small>(PHT)</small> | OriginalAirDate = {{Start date|2026|10|29}} | Aux3 = | ShortSummary = Itinampok sa yugto ang pagdiriwang ng kaarawan ni Shea, kabilang ang pagpasok ng mga lalaking Kapamilya houseguest—sa pangunguna ni Piolo Pascual—upang batiin ang may kaarawan. * '''Pagpasok ng mga houseguest''': Pumasok sa bahay sina [[Piolo Pascual]], [[Iñigo Pascual]], [[Darren Espanto]], at mga dating ''hosuemate'' na sina [[Kyle Echarri]] (''[[Pinoy Big Brother: Kumunity Season 10|Kumunity Season 10]]''), [[Emilio Daez]] (''[[Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition|Collab 1]]''), at [[River Joseph]] (''Collab 1'') upang batiin si Shea sa kaniyang kaarawan.<ref>{{Cite web |date=29 Oktubre 2026 |title=PBB: Piolo Pascual, Darren Espanto, more stars visit Bahay ni Kuya |url=https://www.gmanetwork.com/news/showbiz/chikaminute/1007660/pbb-piolo-pascual-darren-espanto-more-stars-visit-bahay-ni-kuya/story/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20261030230925/https://www.gmanetwork.com/news/showbiz/chikaminute/1007660/pbb-piolo-pascual-darren-espanto-more-stars-visit-bahay-ni-kuya/story/ |archive-date=30 Oktubre 2026 |access-date=31 Oktubre 2026 |website=[[GMA News Online]] |publisher=[[GMA Network]] |language=en}}</ref> }} {{Episode list | EpisodeNumber = 7 | Title = #PBBCollab3TrickorTreat | Aux1 = | Aux2 = Biyernes; 9:35 n.g. <small>(PHT)</small> | OriginalAirDate = {{Start date|2026|10|30}} | Aux3 = | ShortSummary = Itinampok sa yugto ang isang nakakatawa at nakakatakot na gawain para sa mga nagdiriwang ng kanilang kaarawan na sina Shea at Lans—ang mag-anyo bilang "aswang" upang takutin ang kanilang mga kasama sa bahay, na gagamitin din nila para sa kanilang Halloween party. *'''Gawaing ibinigay''': Para sa pagkain sa kanilang Halloween party, inatasan sina Shea at Lans na mag-anyo bilang mga "aswang" na magkakadikit. Ang kanilang layunin ay takutin ang kanilang mga kapwa ''housemate'' at pasigawin ang mga ito. Ang gawaing ito ang magtatakda kung gaano karaming pagkain ang matatanggap nila para sa Halloween party. Kung ang "scream meter" ay nasa ibaba ng 6, wala silang matatanggap na pagkain; kung ito ay nasa 7 hanggang 10, makakatanggap sila ng kalahating bahagi ng pagkain; ngunit kung aabot ito sa 11 hanggang 12 sa "scream meter," makukuha nila ang buong rasyon ng pagkain para sa pagdiriwang. Bukod dito, ang gawaing ito ay isinasagawa rin upang makakuha ang iba pang mga kasama sa bahay ng karagdagang mga "block" para sa kanilang lingguhang gawain. }} {{Episode list | EpisodeNumber = 8 | Title = #PBB3HalloweenBDay | Aux1 = | Aux2 = Sabado; 6:15 n.g. <small>(PHT)</small> | OriginalAirDate = {{Start date|2026|10|31}} | Aux3 = | ShortSummary = Itinampok sa yugtong ito ang pinagsamang Halloween party at pagdiriwang ng kaarawan nina Lans at Shea. Ipinakita rin sa yugtong ito ang progreso ng lihim na gawain ng dalawang "ka-collab" ni Big Brother na sina Mikee at Robbie. * '''Pag-usad ng lihim na gawain''': Matagumpay na nakagawa ang dalawang "ka-collab" ni Big Brother ng isang maliit na bersyon ng bahay ni ''Big Brother'' sa loob ng apatnapu't-walong oras, na nagbigay-daan upang makuha nila ang ₱10,000 para sa ''Big Collab Charity Mission''. }}}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{Pinoy Big Brother}} 59hsjc8x23radj77gsjsmr043b04aq2 1 340742 2238116 2237181 2026-10-31T02:27:54Z ~2026-57827-41 168210 Tinatanggal ang lahat ng nilalaman mula sa pahina 2238116 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 0 340759 2238211 2237353 2026-10-31T08:48:01Z Rinconada227 157375 2238211 wikitext text/x-wiki {{Infobox person <!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --> | name = Fay Lea Patria Lauraya | image = | image_size = 140px | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = April 13, 1958 | birth_place = [[Daraga, Albay|Daraga]], [[Albay]] | death_date = | death_place = | resting_place = | occupation = Propesor | citizenship = [[Filipinos|Filipino]] | education = University of Santo Tomas-Legazpi<br />Bicol University | period = | genre = | subject = | movement = | notableworks = | spouse = | partner = | children = | relatives = | influences = | influenced = | awards = | signature = | signature_alt = | website = | portaldisp = }} Si '''Fay Lea Patria M. Lauraya''' ay isang [[Mga Pilipino|Pilipinong]] propesor, pang-akademikong tagapamahala, at pinuno ng mas mataas na edukasyon. Siya ang ikaapat na pangulo ng [[Unibersidad ng Nueva Caceres]], isang pribadong unibersidad sa Lungsod Naga, Camarines Sur, na kanyang ginagampanan simula noong 2018. [[Kategorya:Mga Pilipino]] rm7y5en51uql88xu72lx295tx0as7ge 2 340767 2238223 2237395 2026-10-31T10:10:53Z Kittydoujful 168037 Tinatanggal ang lahat ng nilalaman mula sa pahina 2238223 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 0 340771 2238082 2237829 2026-10-30T23:13:03Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238082 wikitext text/x-wiki {{Infobox beauty pageant|image=|date=12 Disyembre 2026|presenters=|venue=Pilipinas|broadcaster=|entrants=|debuts=|withdrawals=|returns={{Hlist|Arhelya|Belhika|Bosniya at Herzegovina|Costa Rica|Ehipto|Eslobakya|Espanya|Guwatemala|Hilagang Masedonya|Honduras|Kapuluang Cook|Kasakistan|Kirgistan|Kroasya|Mawrisyo|Montenegro|Puerto Rico|Sierra Leone|Tonga}}|placements=|winner=|next=|theme=Love in Action|before=[[Miss Earth 2025|2025]]}}Ang '''Miss Earth 2026''' ang magiging ika-26 na [[Miss Earth]] pageant, na gaganapin sa Pilipinas sa 12 Disyembre 2026. Kokoronahan ni [[Natálie Puškinová]] ng Republikang Tseko ang kaniyang kahalili sa pagtatapos ng kaganapan. == Kaligiran == === Pagpili ng mga kandidata === ==== Mga pagpalit ==== Pinalitan ni Marian Rodríguez si Ziari Ruiz ng Nikaragwa dahil sa suliraning pang-organisasyon.<ref>{{cite web |last=Velasquez |first=Maura |date=8 Abril 2026 |title=Lista para el escenario internacional: Ziari Ruiz es la nueva Miss Earth Nicaragua 2026 |trans-title=Ready for the international stage: Ziari Ruiz is the new Miss Earth Nicaragua 2026 |url=https://www.tn8.ni/entretenimiento/lista-para-el-escenario-internacional-ziari-ruiz-es-la-nueva-miss-earth-nicaragua-2026/ |access-date=27 Oktubre 2026 |website=TN8 |language=es}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 Hunyo 2026 |title=Ziari Ruiz renuncia a Miss Earth Nicaragua 2026 |trans-title=Ziari Ruiz resigns from Miss Earth Nicaragua 2026 |url=https://www.vivanicaragua.com.ni/2026/06/05/espectaculos/ziari-ruiz-miss-earth/ |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Viva Nicaragua Canal 13 |language=es}}</ref> Pinalitan ni Karina Joya si Nazarena Torrejón bilang kinatawan ng Arhentina dahil sa suliraning pangkalusugan.<ref>{{Cite web |last= |date=20 Abril 2026 |title=La comodorense Maia Padilla brilló en un certamen internacional de belleza |trans-title=Maia Padilla from Comodoro Rivadavia shone in an international beauty pageant |url=https://www.adnsur.com.ar/sociedad/la-comodorense-maia-padilla-brillo-en-un-certamen-internacional-de-belleza_a69e6989335fd4a108ad7be19 |access-date=27 Oktubre 2026 |website=ADN Sur |language=es}}</ref> Pinalitan ni Alicia Bouclin si Jennifer Malits bilang kinatawan ng Taylandiya dahil lampas na siya sa ''age limit''.<ref>{{cite web |date=13 October 2026 |title=Alicia Buoclin will Represent Thailand at Miss Earth 2026 |url=https://www.facebook.com/missearth.th/posts/a-new-journey-begins-a-nation-stands-behind-her-introducing-alicia-elizabeth-bou/1563296652500235/ |publisher=Miss Earth Thailand}}</ref><ref>{{Cite web |last=Suwannatada |first=Sutannaraj |date=1 Setyembre 2026 |title='เจนนี่-เจนนิเฟอร์' สวยสมมง! คว้า Miss Earth Thailand 2026 เวทีชูพลังนางงามรักษ์โลก |trans-title='Jenny-Jennifer' is stunning and deserving of the crown! She wins Miss Earth Thailand 2026, a pageant showcasing the power of beauty queens to protect the environment. |url=https://www.dailynews.co.th/news/6155379/ |access-date=26 Oktubre 2026 |website=Daily News (Thailand) |language=th}}</ref> Pinalitan ni Markéta Králová si Hana Dědková bilang kinatawan ng Republikang Tseko dahil may planong lumahok si Dědková sa susunod na edisyon ng [[MGI All Stars]].<ref>{{Cite web |date=23 Mayo 2026 |title=Novou Miss Czech Republic 2026 se stala Lucie Pisková |trans-title=Lucie Pisková became the new Miss Czech Republic 2026 |url=https://tv.nova.cz/porad/miss-czech-republic/clanek/648492-vyhlaseni-miss-czech-republic-2026-sledujte-zive-vitezka |archive-url=https://web.archive.org/web/20260523234420/https://tv.nova.cz/porad/miss-czech-republic/clanek/648492-vyhlaseni-miss-czech-republic-2026-sledujte-zive-vitezka |archive-date=23 Mayo 2026 |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Nova.cz |language=cs}}</ref> Pinalitan ni Kayra Wouters, Miss Exclusive Air, si Miss Exclusive 2026 Axana Carmoy bilang kinatawan ng Belhika sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref>{{Cite web |date=12 Mayo 2026 |title=Miss Exclusive Axana uit Asse zet zich in voor bijenpopulatie: “Liefde voor natuur van thuis meegekregen” |trans-title=Miss Exclusive Axana from Asse dedicates herself to the bee population: “Love for nature inherited from home” |url=https://www.ringtv.be/groen/miss-exclusive-axana-uit-asse-zet-zich-voor-bijenpopulatie-liefde-voor-natuur-van-thuis |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Ring TV |language=nl}}</ref> Pinalitan din nina Shanna Meril Kalle ng Estonya, Ariet Sanjarova ng Kirgistan, Barbara Costa ng Portugal, at Na-yeong Kim ng Timog Korea sina Veronika Sinkevitš, Adina Bekturova, Maria Gabriela Pereira, at Soo-in Park, ayon sa pagkakabanggit, sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref name=":1">{{Cite web |last=Tust |first=Katrin |date=15 Hunyo 2026 |title=MISSIS ESTONIA 35 |trans-title=MISS ESTONIA 35 |url=https://buduaar.tv3.ee/ilu-ja-mood/missis-estonia-35-2/ |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Buduaar |publisher=TV3 |language=Estonian}} {{Dead link|date=Oktubre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |date=30 Hulyo 2026 |title=Кто они — победительницы «Мисс Кыргызстан - 2026»? Фото |trans-title=Who are the winners of Miss Kyrgyzstan 2026? Photo |url=https://culture.akipress.org/news:2510385 |access-date=26 Oktubre 2026 |website=AKIpress News Agency |language=ru}}</ref><ref>{{Cite news |last=Koch |first=Mary Julia |date=8 Enero 2026 |title=Venezuela’s Lost Export: Beauty Queens |language=en-US |work=Wall Street Journal |url=https://www.wsj.com/opinion/free-expression/venezuelas-lost-export-beauty-queens-6eaf19bb |access-date=27 Oktubre 2026 |issn=0099-9660}}</ref><ref>{{Cite web |date=26 Agosto 2026 |title=박수인, 2026 미스 어스 코리아 최고 타이틀 수상…세계 미스 어스 도전 : 네이트 연예 |trans-title=Park Soo-in Wins Top Title at Miss Earth Korea 2026… Competing for Miss Earth World |url=https://news.nate.com/view/20260826n18285 |access-date=26 Oktubre 2026 |website=Nate |language=ko}}</ref> ==== Mga pagbalik at pag-urong ==== Babalik sa edisyong ito ang mga bansang Kapuluang Cook, na huling sumali noong [[Miss Earth 2017|2017]]; Ehipto na huling sumali noong [[Miss Earth 2018|2018]]; Tonga na huling sumali noong [[Miss Earth 2019|2019]]; Guwatemala na huling sumali noong [[Miss Earth 2021|2021]]; Eslobakya, Hilagang Masedonya at Kirgistan na huling sumali noong [[Miss Earth 2022|2022]]; Bosniya at Herzegovina, Espanya, Kasakistan, Kroasya at Sierra Leone na huling sumali noong [[Miss Earth 2023|2023]]; at Arhelya, Belhika, Costa Rica, Hayti, Honduras, Mawrisyo, Montenegro at Puerto Rico na huling sumali noong [[Miss Earth 2024|2024]]. Bumitiw si Adrianna Carrandi ng Kuba dahil sa hindi inaasahang mga pangyayari sa kaniyang pamilya.<ref>{{Cite web |date=25 Abril 2026 |title=NBNC Miss Cuba 2026 Final Crowning Gala |url=https://www.nuestrabellezanacionalcuba.com/post/nbnc-miss-cuba-2026-final-crowning-gala |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Nuestra Belleza Nacional Cuba}}</ref> Bumitiw si Verónica Graciela Ocampos ng Paragway sa hindi isiniwalat na dahilan at lumahok na lamang sa [[Miss International 2026]].<ref>{{cite news |date=9 Agosto 2026 |title=¿Perdió la corona de Miss Tierra Paraguay por ser hakita? |language=es |trans-title=Did she lose the Miss Earth Paraguay crown because she was Hakita? |website=Popular |url=https://www.popular.com.py/2026/08/09/perdio-la-corona-de-miss-tierra-paraguay-por-ser-hakita/ |url-status=live |access-date=27 Oktubre 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260810090332/https://www.popular.com.py/2026/08/09/perdio-la-corona-de-miss-tierra-paraguay-por-ser-hakita/ |archive-date=10 Agosto 2026}}</ref> == Mga kandidata == Kinumpirma na ang mga sumusunod na kandidata: {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" |+ !Bansa/Teritoryo !Kandidata !Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon}} !Bayan |- |{{Flagdeco|ALB}} [[Albanya]] |{{Sortname|Enxhi|Sterkaj|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=7 Hunyo 2026 |title=Shpallet më e bukura e Shqipërisë/ Ja vajza që 'rrëmbeu' kurorën e "Miss Shqipëria 2026" |language=sq |trans-title=Albania's most beautiful woman announced/ Here is the girl who 'snatched' the crown of "Miss Albania 2026" |work=Gazeta Sot |url=https://sot.com.al/gossip/shpallet-me-e-bukura-e-shqiperise-ja-vajza-qe-rrembeu-kuroren-e-miss-shqiperia-2026/ |url-status=live |access-date=27 Oktubre 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260607123116/https://sot.com.al/gossip/shpallet-me-e-bukura-e-shqiperise-ja-vajza-qe-rrembeu-kuroren-e-miss-shqiperia-2026/ |archive-date=7 Hunyo 2026}}</ref> |22 |[[Tirana]] |- |{{Flagdeco|ARG}} [[Arhentina]] |{{Sortname|Karina|Joya|nolink=1}} |20 |[[Lungsod ng Buenos Aires|Buenos Aires]] |- |{{Flagdeco|ARM}} [[Armenya]] |{{Sortname|Larisa|Hambaryan|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=3 Abril 2026 |title=Լարիսա Համբարյանը` Miss Earth Armenia 2026 տիտղոսակիր |trans-title=Larisa Hambaryan: Miss Earth Armenia 2026 title holder |url=https://yerevanpost.am/hy/2026/04/03/article/5866 |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Yerevan Post |language=hy|archive-url=https://web.archive.org/web/20260826050823/https://yerevanpost.am/hy/2026/04/03/article/5866|archive-date=26 Agosto 2026}}</ref> |23 |Akhaltsikhe |- |{{flagdeco|AUS}} [[Australia|Australya]] |{{Sortname|Helena|Ristevski|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=31 Agosto 2026 |title=MUPH alumna to represent Australia at Miss International 2026 |url=https://entertainment.inquirer.net/682234/muph-alumna-to-represent-australia-at-miss-international-2026 |access-date=27 Oktubre 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20261014180838/https://entertainment.inquirer.net/682234/muph-alumna-to-represent-australia-at-miss-international-2026|archive-date=14 Oktubre 2026}}</ref> |20 |[[Sidney]] |- |{{flagdeco|BAN}} [[Bangladesh|Bangglades]] |{{Sortname|Aritry|Abdullah|nolink=1}} |22 |[[Dhaka]] |- | {{flagdeco|BEL}} [[Belhika]] |{{Sortname|Kayra|Wouters|nolink=1}} |25 |Genk |- | {{flagdeco|BLZ}} [[Belise|Belis]] |{{Sortname|Vashti|Thompson|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=10 Agosto 2026 |title=Miss Earth Belize Shares Passion for Environmental Activism |url=https://www.greaterbelize.com/miss-earth-belize-shares-passion-for-environmental-activism/ |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Greater Belize Media |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20260815031207/https://www.greaterbelize.com/miss-earth-belize-shares-passion-for-environmental-activism/|archive-date=15 Agosto 2026}}</ref> |25 |Lungsod ng Belis |- |{{flagdeco|VEN}} [[Venezuela|Beneswela]] |{{Sortname|Tina|Batson|nolink=1}} |27 |Barcelona |- |{{flagdeco|VNM}} [[Vietnam|Biyetnam]] |{{Sortname|Thu Uyên|Phạm|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Phương |first=Hoài |date=7 Hulyo 2026 |title=Phạm Hoàng Thu Uyên lên tiếng trước hoài nghi khi thi Hoa hậu Trái đất 2026 |trans-title=Pham Hoang Thu Uyen speaks out against skepticism when competing in Miss Earth 2026 |url=https://tuoitre.vn/pham-hoang-thu-uyen-len-tieng-truoc-hoai-nghi-khi-thi-hoa-hau-trai-dat-2026-100260704170041005.htm |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Tuổi Trẻ |language=vi}}</ref> |28 |[[Haiphong]] |- | {{flagdeco|BIH}} [[Bosniya at Herzegovina]] |{{Sortname|Tijana|Štrbac|nolink=1}}<ref name="missbalkana">{{Cite web |date=30 Marso 2026 |title=IZBOR ZA MISS BALKANA 2026 ZA IZBOR MISS SVETA |trans-title=MISS BALKAN 2026 SELECTION FOR MISS [EARTH] SELECTION |url=https://zipa.novamedia.agency/galerija/izbor-za-miss-balkana-2026-za-izbor-miss-sveta/69c99df985114e1bc7b1a235 |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Nova Media |language=bs}}</ref> |18 |Banja Luka |- |{{flagdeco|BRA}} [[Brasil]] |{{Sortname|Karine Stella|Cardoso|nolink=1}} |28 |[[Rio de Janeiro]] |- |{{flagdeco|CRI}} [[Costa Rica]] |{{Sortname|Loany|Vásquez|nolink=1}} |23 |[[San José, Costa Rica|San José]] |- |{{flagdeco|SLV}} [[El Salvador]] |{{Sortname|Marisol|Echeverría|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Serrano |first=Oscar |date=1 Hunyo 2026 |title=Coronan a la nueva Miss Earth El Salvador 2026 |trans-title=The new Miss Earth El Salvador 2026 is crowned |url=https://xpot.sv/coronan-a-la-nueva-miss-earth-el-salvador-2026/ |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Xpot |language=es}}</ref> |26 |[[San Salvador]] |- |{{flagdeco|SVK}} [[Slovakia|Eslobakya]] |{{Sortname|Martina|Bugáňová|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Kleinová |first=Dana |date=7 Hulyo 2026 |title=Slovensko spoznalo nové kráľovné krásy. Titul si odniesli 4 Slovenky, budú nás reprezentovať vo svete |trans-title=Slovakia has crowned its new beauty queens. Four Slovak women took home titles and will represent the country on the global stage |url=https://www.interez.sk/slovensko-spoznalo-nove-kralovne-krasy-titul-si-odniesli-4-slovenky-budu-nas-reprezentovat-vo-svete/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260711124621/https://www.interez.sk/slovensko-spoznalo-nove-kralovne-krasy-titul-si-odniesli-4-slovenky-budu-nas-reprezentovat-vo-svete/ |archive-date=11 Hulyo 2026 |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Interez.sk |language=sk}}</ref> |21 |[[Bratislava]] |- |{{flagdeco|ESP}} [[Espanya]] |{{Sortname|Arantxa|Guzmán|nolink=1}} |24 |[[Madrid]] |- |{{flagdeco|USA}} [[Estados Unidos]] |{{Sortname|Gia|Espinoza|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Montejano |first=Fernando |date=8 Enero 2026 |title=El Pasoans At 'Miss Earth USA' Make History For The Sun City |url=https://kisselpaso.com/el-paso-miss-earth-usa/ |access-date=27 Oktubre 2026 |website=93.1 KISS FM |language=en}}</ref> |21 |[[El Paso]] |- |{{flagdeco|EST}} [[Estonya]] |{{Sortname|Shanna Meril|Kalle|nolink=q}}<ref name=":1" /> |18 |[[Tallin]] |- |{{flagdeco|WAL}} [[Gales]] |{{Sortname|Sarann|John|nolink=1}} |22 |Rhondda Cynon Taf |- |{{flagdeco|GTM}} [[Guatemala|Guwatemala]] |{{Sortname|Vilma|Rodríguez|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Franco |first=Delia |date=14 Hunyo 2026 |title=Miss Guatemala Contest 2026: quiénes son las ocho ganadoras que representarán al país en certámenes internacionales |trans-title=Miss Guatemala Contest 2026: Who are the eight winners who will represent the country in international pageants |url=https://www.publinews.gt/espectaculos/2026/06/15/miss-guatemala-contest-2026-asi-quedaron-las-representantes-de-guatemala-en-certamenes-internacionales/ |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Prensa Libre |language=es}}</ref> |25 |Totonicapán |- |{{flagdeco|JAM}} [[Jamaica|Hamayka]] |{{Sortname|Brianna|Foster|nolink=1}}<ref name=":0">{{Cite news |last=Jackson |first=Kevin |date=27 Enero 2026 |title=Nevaeh Allen is Miss Jamaica World 2026 |language=en |work=Jamaica Observer |url=https://www.jamaicaobserver.com/2026/01/27/nevaeh-allen-miss-world-2026/ |access-date=27 Oktubre 2026}}</ref> |23 |Trelawny |- |{{flagdeco|JPN}} [[Hapon]] |{{Sortname|Yumeha|Sakurai|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=7 Agosto 2026 |title=2026ミス・アース・ジャパン日本代表にトリリンガルの秘書・櫻井夢羽が決定 |trans-title=Trilingual secretary Yumeha Sakurai has been selected as Miss Earth Japan 2026. |url=https://news.yahoo.co.jp/articles/a376b1af4ee0a79b3ca042d425a410a70972bb42 |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Yahoo! Japan |language=ja}}</ref> |24 |[[Prepektura ng Mie|Mie]] |- |{{flagdeco|HAI}} [[Haiti|Hayti]] |{{Sortname|Magdaline |Cherestal|nolink=1}} |24 |[[Puerto Principe]] |- |{{flagdeco|MNP}} [[Hilagang Kapuluang Mariana]] |{{Sortname|Marielle|Jeon|nolink=1}} | |Saipan |- |{{flagdeco|HON}} [[Honduras]] |{{Sortname|Olga|Castillo|nolink=1}} |25 |[[Tegucigalpa]] |- |{{flagdeco|IND}} [[Indiya]] |{{Sortname|Aarya|Aawadhoot|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |date=20 Setyembre 2026 |title=Aarya Aawadhoot Crowned Miss Earth India 2026 in Jaipur |url=https://www.glamstaan.com/pageants/aarya-aawadhoot-crowned-miss-earth-india-2026-in-jaipur |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Glamstaan |language=en}}</ref> |21 |[[Nagpur]] |- |{{flagdeco|IDN}} [[Indonesya]] |{{Sortname|Puan Cita|Pinayongan|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Prima |first=Berkat |date=6 Setyembre 2026 |title=7 Potret Miss Earth Indonesia 2026 Puan Pinayongan |trans-title=7 Portraits of Miss Earth Indonesia 2026 Puan Pinayongan, from West Sumatra! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-miss-earth-indonesia-2026-puan-pinayongan-asal-sumbar-c1c2-01-l8vsm-n4248c |access-date=26 Oktubre 2026 |website=IDN Times |language=id|archive-url=https://web.archive.org/web/20260909080217/https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-miss-earth-indonesia-2026-puan-pinayongan-asal-sumbar-c1c2-01-l8vsm-n4248c|archive-date=9 Setyembre 2026}}</ref> |20 |Padang |- |{{flagdeco|ENG}} [[Inglatera]] |{{Sortname|Georgina|Lawrence|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=16 Setyembre 2026 |title=Hampshire woman with Type 1 diabetes crowned Miss Earth England 2026 |url=https://www.hampshirechronicle.co.uk/news/26548772.hampshire-woman-wins-miss-earth-england-2026-title/ |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Hampshire Chronicle |language=en|last=Taylor|first=Camilla|archive-url=https://web.archive.org/web/20260926213350/https://www.hampshirechronicle.co.uk/news/26548772.hampshire-woman-wins-miss-earth-england-2026-title/|archive-date=26 Setyembre 2026}}</ref> |26 |Hampshire |- |{{flagdeco|ISL}} [[Iceland|Islandiya]] |{{Sortname|Lilja|Pétursdóttir|nolink=1}} |22 |[[Reikiavik]] |- | {{flagdeco|CAN}} [[Canada|Kanada]] |{{Sortname|Sophia|Koster|nolink=1}} |18 |[[Calgary]] |- | {{flagdeco|CAY}} [[Kapuluang Kayman|Kapuluang Cayman]] |{{Sortname|Cassiedy|Davis Quintero|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=19 Mayo 2026 |title=New Miss Earth Cayman Islands crowned |url=https://www.caymaniantimes.ky/news/new-miss-earth-cayman-islands-crowned |access-date=27 Oktubre 2026 |website=The Caymanian Times |language=en}}</ref> |26 |George Town |- | {{flagdeco|COK}} [[Kapuluang Cook]] |{{Sortname|Matangaro|Tarabay|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Melina Etches |date=3 Nobyembre 2025 |title=Spectacular finale for Miss Cook Islands 2025: High-value prizes for the top three winners |url=https://www.cookislandsnews.com/internal/national/local/culture/entertainment-national/spectacular-finale-for-miss-cook-islands-2025-high-value-prizes-for-the-top-three-winners/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260205071546/https://www.cookislandsnews.com/internal/national/local/culture/entertainment-national/spectacular-finale-for-miss-cook-islands-2025-high-value-prizes-for-the-top-three-winners/ |archive-date=5 Pebrero 2026 |access-date=22 Agosto 2026 |website=Cook Islands News |language=en}}</ref> |19 |Rarotonga |- |{{flagdeco|KAZ}} [[Kasakistan]] |{{Sortname|Adellina|Balgymbaeva|nolink=1}} |22 |Pavlodar |- |{{flagdeco|KGZ}} [[Kirgistan]] |{{Sortname|Ariet|Sanjarova|nolink=1}} |23 |[[Osh]] |- | {{flagdeco|COL}} [[Colombia|Kolombya]] |{{Sortname|Isabella|Bermúdez|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=12 Hulyo 2026 |title=Isabella Bermúdez Nieto es la nueva Miss Earth Colombia 2026 |language=es |trans-title=Isabella Bermúdez Nieto is the new Miss Earth Colombia 2026 |work=El Quindiano |url=https://elquindiano.com/noticia/270247/isabella-bermudez-nieto-es-la-nueva-miss-earth-colombia-2026/ |url-status=live |access-date=27 Oktubre 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260713055417/https://elquindiano.com/noticia/270247/isabella-bermudez-nieto-es-la-nueva-miss-earth-colombia-2026/ |archive-date=13 Hulyo 2026}}</ref> |25 |[[Pereira, Colombia|Pereira]] |- | {{flagdeco|HRV}} [[Kroasya]] |{{Sortname|Paola|Hrdas|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=2 Abril 2026 |title=Nova Miss Earth Croatia je studentica medicine iz Zagreba: Pogledajte kako izgleda |trans-title=The new Miss Earth Croatia is a medical student from Zagreb: See what she looks like |url=https://net.hr/hot/zvijezde/nova-miss-earth-croatia-je-studentica-medicine-iz-zagreba-pogledajte-kako-izgleda-727d579f-2ec0-11f1-936f-9600040c8f8e |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Net.hr |language=hr}}</ref> |21 |[[Zagreb]] |- |{{flagdeco|LBN}} [[Libano]] |{{Sortname|Norma|Yamin|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Sanchez |first=Miguel |date=18 Hunyo 2026 |title=Norma Yamin participará en Miss Earth y representará al Líbano |trans-title=Norma Yamin will participate in Miss Earth and represent Lebanon |url=https://acn.com.ve/norma-yamin-participara-miss-earth/ |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Agencia Carabobeña de Noticias |language=es}}</ref> |27 |[[Beirut]] |- |{{flagdeco|Madagascar}} [[Madagascar|Madagaskar]] |{{sortname|Laura|Nomeny|nolink=1}} |20 |Mahajanga |- |{{flagdeco|MAC}} [[Macau|Makaw]] |Jolie Feilei<ref>{{Cite web |date=29 Hulyo 2026 |title=星光聚羊城，美耀环宇时｜2026 MISS COSMO环宇小姐中国总决赛圆满落幕 |trans-title=Stars Gather in Guangzhou, Beauty Shines Globally: 2026 MISS COSMO China Final Concludes Successfully |url=https://www.sohu.com/a/1056253893_121309384 |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Sohu |language=zh}}</ref> |21 |[[Macau|Makaw]] |- |{{flagdeco|MYS}} [[Malaysia]] |{{Sortname|Elyse|Tan|nolink=1}}<ref>{{Cite web |title=IJN Supports World Drowning Prevention Day 2026 with CPR Education |url=https://www.ijn.com.my/ijn-media/world-drowning-prevention-day-2026-cpr/ |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Institut Jantung Negara |language=en-US}}</ref> |18 |[[Kuala Lumpur]] |- |{{flagdeco|MUS}} [[Mauritius|Mawrisyo]] |{{Sortname|Karina|Nandee|nolink=1}} |26 |Quatre Bornes |- |{{flagdeco|MEX}} [[Mehiko]] |{{Sortname|Alexia|Briviesca|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Medina |first=Tommy |date=1 Setyembre 2026 |title=Veracruz conquista su cuarta corona nacional en Miss Earth México |url=https://imagendeveracruz.mx/sociales/veracruz-conquista-su-cuarta-corona-nacional-en-miss-earth-mexico-20260902-0005.html |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Imagen de Veracruz |language=es}}</ref> |23 |[[Mérida, Yucatán|Mérida]] |- |{{flagdeco|MDA}} [[Moldabya]] |{{Sortname|Margarita|Rudkovskaya|nolink=1}}<ref name="missbalkana" /> |19 |[[Chișinău|Chişinău]] |- |{{flagdeco|MNG}} [[Mongolya]] |{{Sortname|Zulsar|Otgonbayar|nolink=1}} |20 |[[Ulan Bator]] |- |{{flagdeco|MNE}} [[Montenegro]] |{{Sortname|Ksenija|Popović|nolink=1}}<ref name="missbalkana" /> |22 |[[Podgorica]] |- |{{flagdeco|MMR}} [[Myanmar]] |{{Sortname|Thoon|Hayman Oo|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=13 Hulyo 2026 |title=Miss Myanmar Earth 2026 ရဲ့ Grand Final ပွဲ |url=https://www.myanmarcelebrity.com/2026/07/miss-myanmar-earth-2026-grand-final.html |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Myanmar Celebrity News |language=en}}</ref> |22 |[[Yangon]] |- | {{flagdeco|NPL}} [[Nepal]] | data-sort-value="Oli, Binita" |Binita Oli<ref>{{Cite web |date=27 Setyembre 2026 |title=प्रयासनाले पहिरिइन् मिस युनिभर्स नेपालको ताज, मिस अर्थ नेपाल बनिन् बिनिता |trans-title=Prayasana crowned Miss Universe Nepal, Binita becomes Miss Earth Nepal |url=https://ekantipur.com/entertainment/2026/09/27/prayasana-crowned-miss-universe-nepal-binita-becomes-miss-earth-nepal-53-55.html |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Ekantipur |language=ne}}</ref> |27 |Jhapa |- | {{flagdeco|NGA}} [[Nigeria|Niherya]] |{{Sortname|Mercy|Suoyo|nolink=1}} |21 |Yenagoa |- | {{flagdeco|NIC}} [[Nicaragua|Nikaragwa]] |{{Sortname|Marian |Rodríguez|nolink=1}} |21 |Rivas |- | {{flagdeco|NOR}} [[Noruwega]] |{{Sortname|Emilie|Sand|nolink=1}} |22 |Ålesund |- | {{flagdeco|NZL}} [[Nuweba Selandiya]] |{{Sortname|Yajna|Singh|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=10 Hunyo 2026 |title=Yajna Singh: Beauty with a Purpose! |url=https://indiannews.nz/2026/06/10/yajna-singh-beauty-with-a-purpose/ |access-date=27 Oktubre 2026 |website=The Indian News |language=en}}</ref> |25 |[[Auckland]] |- | {{flagdeco|NED}} [[Holland|Olanda]] | data-sort-value="Sande, Lotte van de" |{{Sortname|Lotte|van de Sande|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date= |title=Miss Netherlands Earth |url=https://missnederland.nl/miss-earth-netherlands/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260708022703/https://missnederland.nl/miss-earth-netherlands/ |archive-date=8 Hulyo 2026 |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Miss Nederland}}</ref> |23 |[[Utrecht]] |- | {{flagdeco|PHL}} [[Miss Philippines Earth|Pilipinas]] |{{Sortname|Rina Andrea|Delos Santos|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=27 Hunyo 2026 |title=Rina Andrea Delos Santos of Cagayan is Miss Philippines Earth 2026 |url=https://entertainment.inquirer.net/675379/rina-andrea-delos-santos-of-cagayan-is-miss-philippines-earth-2026 |access-date=27 Oktubre 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> |27 |[[Ballesteros, Cagayan|Ballesteros]] |- | {{flagdeco|FIN}} [[Pinlandiya]] |{{Sortname|Annika|Viertola|nolink=1}} |21 |[[Helsinki]] |- | {{flagdeco|POL}} [[Polonya]] |{{Sortname|Izabela|Cieśla|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |first= |date=31 Agosto 2026 |title=Miss Earth Poland 2026 pays courtesy call on Consul General — Chicago |url=https://asianjournal.com/usa/chicago/miss-earth-poland-2026-pays-courtesy-call-on-consul-general/ |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Asian Journal News |language=en-US}}</ref> |20 |[[Chicago]] |- | {{flagdeco|POR}} [[Portugal]] |{{Sortname|Bárbara|Costa|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Antunes |first=Pedro |date=1 Mayo 2026 |title=Caldense Bárbara Costa é Miss Earth Portugal 2026 |trans-title=Bárbara Costa from Caldas is Miss Earth Portugal 2026 |url=https://jornaldascaldas.pt/2026/05/01/caldense-barbara-costa-e-miss-earth-portugal-2026/ |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Jornal das Caldas |language=pt}}</ref> |25 |Caldas da Rainha |- | {{flagdeco|FRA}} [[Pransiya]] |{{Sortname|Pauline|Mouchard|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Leroux |first=Stéphanie |date=18 Agosto 2026 |title=Putri Andriani Juficha : la reine de beauté Indonésienne est morte le jour de son 26e anniversaire |trans-title=Putri Andriani Juficha: the Indonesian beauty queen died on her 26th birthday |url=https://www.voici.fr/celebrites/putri-andriani-juficha-la-reine-de-beaute-indonesienne-est-morte-le-jour-de-son-26e-anniversaire-827798 |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Voici |language=fr|archive-url=https://web.archive.org/web/20260926083944/https://www.voici.fr/celebrites/putri-andriani-juficha-la-reine-de-beaute-indonesienne-est-morte-le-jour-de-son-26e-anniversaire-827798|archive-date=26 Setyembre 2026}}</ref> |26 |Guichainville |- | {{flagdeco|PUR}} [[Puerto Rico]] |{{Sortname|Cristina|Ríos|nolink=1}} |24 |San Sebastián |- | {{flagdeco|DOM}} [[Republikang Dominikano]] |{{Sortname|Nicole|Rijo|nolink=1}} |20 |[[Santo Domingo, Republikang Dominikano|Santo Domingo]] |- | {{flagdeco|CZE}} [[Republikang Tseko]] |{{Sortname|Markéta |Králová|nolink=1}} |21 |Liberec |- | [[Talaksan:Proposed_flag_of_Réunion_(VAR).svg|border|23x23px]] [[Réunion]] |{{Sortname|Madeleine|Bordesoulle de Boulay|nolink=1}} |20 |La Montagne |- | {{flagdeco|SRB}} [[Serbiya]] |{{Sortname|Lana|Mandić|nolink=1}} |21 |Novi Sad |- | {{flagdeco|ZIM}} [[Zimbabwe|Simbabwe]] |{{Sortname|Angela|Guta|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=18 Agosto 2026 |title=Angela Guta Crowned Miss Earth Zimbabwe 2026, Set To Represent The Nation In The Philippines |url=https://youthvillage.co.zw/sport-entertainment/celebrity-news/angela-guta-crowned-miss-earth-zimbabwe-2026-set-to-represent-the-nation-in-the-philippines/ |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Youth Village |language=en}}</ref> |25 |[[Harare]] |- | {{flagdeco|SGP}} [[Singapura]] |{{Sortname|Kaarthika|Kumanan|nolink=1}} |24 |[[Singapura]] |- | {{flagdeco|LKA}} [[Sri Lanka]] |{{Sortname|Nethmi|Kaveesha|nolink=1}} | |[[Colombo]] |- |{{Flagicon|SWE}} [[Suwesya]] |{{Sortname|Isabelle|Åhs|nolink=1}} |21 |Malmö |- | {{flagdeco|TZA}} [[Tanzania|Tansaniya]] |{{Sortname|Celine|Edson|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=13 Agosto 2026 |title=Tanzania crowns new queens at Miss Grand Tanzania 2026 |url=https://www.thecitizen.co.tz/tanzania/news/entertainment/tanzania-crowns-new-queens-at-miss-grand-tanzania-2026-5556204 |access-date=27 Oktubre 2026 |website=The Citizen |language=en}}</ref> |22 |[[Dar es Salaam]] |- | {{flagdeco|THA}} [[Taylandiya]] |{{Sortname|Alicia|Bouclin|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |date=1 Setyembre 2026 |title=เปิดรายชื่อนางงามผู้ชนะบนเวทีต่าง ๆ ในประเทศไทย ประจำปี 2026 |trans-title=Here is the list of beauty pageant winners in Thailand for 2026 |url=https://board.postjung.com/1714919 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260901134755/https://board.postjung.com/1714919 |archive-date=1 Setyembre 2026 |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Postjung |language=th}}</ref> |23 |[[Chiang Mai]] |- | {{flagdeco|ZAF}} [[Timog Aprika]] |{{Sortname|Hlombe|Khanya|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Peterson |first=Desnay |date=19 Oktubre 2026 |title=A new chapter for Miss Earth South Africa |url=https://www.citizen.co.za/southern-courier/news-headlines/local-news/2026/10/19/a-new-chapter-for-miss-earth-south-africa/ |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Southern Courier |language=en-GB}}</ref> |25 |[[Johannesburgo]] |- | {{flagdeco|KOR}} [[Timog Korea]] |{{Sortname|Na-yeong|Kim|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Seong |first=Jong-hyun |date=26 Agosto 2026 |title=[포토] 김나영, ‘미스 워터 수상’(미스어스코리아) |trans-title=[Photo] Kim Na-young, 'Miss Water Award Winner' (Miss Earth Korea) |url=https://www.newsfreezone.co.kr/news/articleView.html?idxno=705886 |access-date=27 Oktubre 2026 |website=News Free Zone |language=ko}}</ref> |23 |[[Seoul]] |- | {{flagdeco|TON}} [[Tonga]] |{{Sortname|Malia Soana|Kavai|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Vaipulu |first=Amanda |date=22 Hulyo 2026 |title=Tonga's Tri-Pageant Dazzles the Pacific |url=https://tongachronicle.to/tongas-tri-pageant-dazzles-the-pacific/ |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Tonga Chronicle |language=en-NZ}}</ref> |25 |Leimatuʻa |- | {{flagdeco|CHL}} [[Chile|Tsile]] |{{Sortname|María Paz|Berríos|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=6 Setyembre 2026 |title=Quién es María Paz Berríos, la nueva Miss Earth Chile que representará al país en Filipinas |language=es |trans-title=Who is Maria Paz Berriod, the new Miss Earth Chile that will represent the country in Philippines |work=24 Horas |url=https://www.24horas.cl/amp/tendencias/redes-sociales/maria-paz-berrios-miss-earth-chile-filipinas |access-date=27 Oktubre 2026}}</ref> |23 |Colina |- | {{flagdeco|TUR}} [[Turkiya]] |{{Sortname|Didem|Güngör|nolink=1}} |27 |[[Dortmund]] |- | {{flagdeco|UKR}} [[Ukranya]] |{{Sortname|Sofia|Orel|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=9 Oktubre 2026 |title=19-year-old Sofia Orel will represent Ukraine at the Miss Earth 2026 pageant |url=https://ua.news/en/krasa/19-richna-sofiia-orel-predstavit-ukrayinu-na-konkursi-mis-zemlia-2026 |access-date=27 Oktubre 2026 |website=UA News |language=en}}</ref> |19 |Uman |} == Mga tala == {{Notelist}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na kawing == * {{Official website|http://www.missearth.tv}} {{Miss Earth}} [[Kategorya:Patimpalak ng kagandahan sa Pilipinas]] [[Kategorya:2026 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] [[Kategorya:Miss Earth]] c4hp5a2haxpzpzx5q0xz5yga2zqr7se 2238104 2238082 2026-10-31T02:10:53Z Allyriana000 119761 2238104 wikitext text/x-wiki {{Infobox beauty pageant|image=|date=12 Disyembre 2026|presenters=|venue=Pilipinas|broadcaster=|entrants=|debuts=|withdrawals=|returns={{Hlist|Arhelya|Belhika|Bosniya at Herzegovina|Costa Rica|Ehipto|Eslobakya|Espanya|Guwatemala|Hilagang Masedonya|Honduras|Kapuluang Cook|Kasakistan|Kirgistan|Kroasya|Mawrisyo|Montenegro|Puerto Rico|Sierra Leone|Tonga}}|placements=|winner=|next=|theme=Love in Action|before=[[Miss Earth 2025|2025]]}}Ang '''Miss Earth 2026''' ang magiging ika-26 na [[Miss Earth]] pageant, na gaganapin sa Pilipinas sa 12 Disyembre 2026. Kokoronahan ni [[Natálie Puškinová]] ng Republikang Tseko ang kaniyang kahalili sa pagtatapos ng kaganapan. == Kaligiran == === Pagpili ng mga kandidata === ==== Mga pagpalit ==== Pinalitan ni Marian Rodríguez si Ziari Ruiz ng Nikaragwa dahil sa suliraning pang-organisasyon.<ref>{{cite web |last=Velasquez |first=Maura |date=8 Abril 2026 |title=Lista para el escenario internacional: Ziari Ruiz es la nueva Miss Earth Nicaragua 2026 |trans-title=Ready for the international stage: Ziari Ruiz is the new Miss Earth Nicaragua 2026 |url=https://www.tn8.ni/entretenimiento/lista-para-el-escenario-internacional-ziari-ruiz-es-la-nueva-miss-earth-nicaragua-2026/ |access-date=27 Oktubre 2026 |website=TN8 |language=es}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 Hunyo 2026 |title=Ziari Ruiz renuncia a Miss Earth Nicaragua 2026 |trans-title=Ziari Ruiz resigns from Miss Earth Nicaragua 2026 |url=https://www.vivanicaragua.com.ni/2026/06/05/espectaculos/ziari-ruiz-miss-earth/ |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Viva Nicaragua Canal 13 |language=es}}</ref> Pinalitan ni Karina Joya si Nazarena Torrejón bilang kinatawan ng Arhentina dahil sa suliraning pangkalusugan.<ref>{{Cite web |last= |date=20 Abril 2026 |title=La comodorense Maia Padilla brilló en un certamen internacional de belleza |trans-title=Maia Padilla from Comodoro Rivadavia shone in an international beauty pageant |url=https://www.adnsur.com.ar/sociedad/la-comodorense-maia-padilla-brillo-en-un-certamen-internacional-de-belleza_a69e6989335fd4a108ad7be19 |access-date=27 Oktubre 2026 |website=ADN Sur |language=es}}</ref> Pinalitan ni Alicia Bouclin si Jennifer Malits bilang kinatawan ng Taylandiya dahil lampas na siya sa ''age limit''.<ref>{{cite web |date=13 October 2026 |title=Alicia Buoclin will Represent Thailand at Miss Earth 2026 |url=https://www.facebook.com/missearth.th/posts/a-new-journey-begins-a-nation-stands-behind-her-introducing-alicia-elizabeth-bou/1563296652500235/ |publisher=Miss Earth Thailand}}</ref><ref>{{Cite web |last=Suwannatada |first=Sutannaraj |date=1 Setyembre 2026 |title='เจนนี่-เจนนิเฟอร์' สวยสมมง! คว้า Miss Earth Thailand 2026 เวทีชูพลังนางงามรักษ์โลก |trans-title='Jenny-Jennifer' is stunning and deserving of the crown! She wins Miss Earth Thailand 2026, a pageant showcasing the power of beauty queens to protect the environment. |url=https://www.dailynews.co.th/news/6155379/ |access-date=26 Oktubre 2026 |website=Daily News (Thailand) |language=th}}</ref> Pinalitan ni Markéta Králová si Hana Dědková bilang kinatawan ng Republikang Tseko dahil may planong lumahok si Dědková sa susunod na edisyon ng [[MGI All Stars]].<ref>{{Cite web |date=23 Mayo 2026 |title=Novou Miss Czech Republic 2026 se stala Lucie Pisková |trans-title=Lucie Pisková became the new Miss Czech Republic 2026 |url=https://tv.nova.cz/porad/miss-czech-republic/clanek/648492-vyhlaseni-miss-czech-republic-2026-sledujte-zive-vitezka |archive-url=https://web.archive.org/web/20260523234420/https://tv.nova.cz/porad/miss-czech-republic/clanek/648492-vyhlaseni-miss-czech-republic-2026-sledujte-zive-vitezka |archive-date=23 Mayo 2026 |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Nova.cz |language=cs}}</ref><ref>{{Cite web |last= |first= |date=30 Oktubre 2026 |title=Škatulata, hejbejte se! Kdo nakonec poletí na Miss Earth? |trans-title=Boxes, get moving! Who will finally fly to Miss Earth? |url=https://www.ahaonline.cz/clanek/zhave-drby/238846/skatulata-hejbejte-se-se-kdo-nakonec-poleti-na-miss-earth.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20261031015349/https://www.ahaonline.cz/clanek/zhave-drby/238846/skatulata-hejbejte-se-se-kdo-nakonec-poleti-na-miss-earth.html |archive-date=31 Oktubre 2026 |access-date=31 Oktubre 2026 |website=Aha Online |language=cs}}</ref> Pinalitan ni Kayra Wouters, Miss Exclusive Air, si Miss Exclusive 2026 Axana Carmoy bilang kinatawan ng Belhika sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref>{{Cite web |date=12 Mayo 2026 |title=Miss Exclusive Axana uit Asse zet zich in voor bijenpopulatie: “Liefde voor natuur van thuis meegekregen” |trans-title=Miss Exclusive Axana from Asse dedicates herself to the bee population: “Love for nature inherited from home” |url=https://www.ringtv.be/groen/miss-exclusive-axana-uit-asse-zet-zich-voor-bijenpopulatie-liefde-voor-natuur-van-thuis |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Ring TV |language=nl}}</ref> Pinalitan din nina Shanna Meril Kalle ng Estonya, Ariet Sanjarova ng Kirgistan, Barbara Costa ng Portugal, at Na-yeong Kim ng Timog Korea sina Veronika Sinkevitš, Adina Bekturova, Maria Gabriela Pereira, at Soo-in Park, ayon sa pagkakabanggit, sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref>{{Cite web |date=30 Hulyo 2026 |title=Кто они — победительницы «Мисс Кыргызстан - 2026»? Фото |trans-title=Who are the winners of Miss Kyrgyzstan 2026? Photo |url=https://culture.akipress.org/news:2510385 |access-date=26 Oktubre 2026 |website=AKIpress News Agency |language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20261031014126/https://culture.akipress.org/news:2510385|archive-date=31 Oktubre 2026}}</ref><ref>{{Cite news |last=Koch |first=Mary Julia |date=8 Enero 2026 |title=Venezuela’s Lost Export: Beauty Queens |language=en-US |work=Wall Street Journal |url=https://www.wsj.com/opinion/free-expression/venezuelas-lost-export-beauty-queens-6eaf19bb |access-date=27 Oktubre 2026 |issn=0099-9660|archive-url=https://web.archive.org/web/20260819174543/https://www.wsj.com/opinion/free-expression/venezuelas-lost-export-beauty-queens-6eaf19bb|archive-date=19 Agosto 2026}}</ref><ref>{{Cite web |date=26 Agosto 2026 |title=박수인, 2026 미스 어스 코리아 최고 타이틀 수상…세계 미스 어스 도전 : 네이트 연예 |trans-title=Park Soo-in Wins Top Title at Miss Earth Korea 2026… Competing for Miss Earth World |url=https://news.nate.com/view/20260826n18285 |access-date=26 Oktubre 2026 |website=Nate |language=ko|archive-url=https://web.archive.org/web/20261011084819/https://news.nate.com/view/20260826n18285|archive-date=11 Oktubre 2026}}</ref> ==== Mga pagbalik at pag-urong ==== Babalik sa edisyong ito ang mga bansang Kapuluang Cook, na huling sumali noong [[Miss Earth 2017|2017]]; Ehipto na huling sumali noong [[Miss Earth 2018|2018]]; Tonga na huling sumali noong [[Miss Earth 2019|2019]]; Guwatemala na huling sumali noong [[Miss Earth 2021|2021]]; Eslobakya, Hilagang Masedonya at Kirgistan na huling sumali noong [[Miss Earth 2022|2022]]; Bosniya at Herzegovina, Espanya, Kasakistan, Kroasya at Sierra Leone na huling sumali noong [[Miss Earth 2023|2023]]; at Arhelya, Belhika, Costa Rica, Hayti, Honduras, Mawrisyo, Montenegro at Puerto Rico na huling sumali noong [[Miss Earth 2024|2024]]. Bumitiw si Adrianna Carrandi ng Kuba dahil sa hindi inaasahang mga pangyayari sa kaniyang pamilya.<ref>{{Cite web |date=25 Abril 2026 |title=NBNC Miss Cuba 2026 Final Crowning Gala |url=https://www.nuestrabellezanacionalcuba.com/post/nbnc-miss-cuba-2026-final-crowning-gala |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Nuestra Belleza Nacional Cuba}}</ref> Bumitiw si Verónica Graciela Ocampos ng Paragway sa hindi isiniwalat na dahilan at lumahok na lamang sa [[Miss International 2026]].<ref>{{cite news |date=9 Agosto 2026 |title=¿Perdió la corona de Miss Tierra Paraguay por ser hakita? |language=es |trans-title=Did she lose the Miss Earth Paraguay crown because she was Hakita? |website=Popular |url=https://www.popular.com.py/2026/08/09/perdio-la-corona-de-miss-tierra-paraguay-por-ser-hakita/ |url-status=live |access-date=27 Oktubre 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260810090332/https://www.popular.com.py/2026/08/09/perdio-la-corona-de-miss-tierra-paraguay-por-ser-hakita/ |archive-date=10 Agosto 2026}}</ref> == Mga kandidata == Kinumpirma na ang mga sumusunod na kandidata: {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" |+ !Bansa/Teritoryo !Kandidata !Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon}} !Bayan |- |{{Flagdeco|ALB}} [[Albanya]] |{{Sortname|Enxhi|Sterkaj|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=7 Hunyo 2026 |title=Shpallet më e bukura e Shqipërisë/ Ja vajza që 'rrëmbeu' kurorën e "Miss Shqipëria 2026" |language=sq |trans-title=Albania's most beautiful woman announced/ Here is the girl who 'snatched' the crown of "Miss Albania 2026" |work=Gazeta Sot |url=https://sot.com.al/gossip/shpallet-me-e-bukura-e-shqiperise-ja-vajza-qe-rrembeu-kuroren-e-miss-shqiperia-2026/ |url-status=live |access-date=27 Oktubre 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260607123116/https://sot.com.al/gossip/shpallet-me-e-bukura-e-shqiperise-ja-vajza-qe-rrembeu-kuroren-e-miss-shqiperia-2026/ |archive-date=7 Hunyo 2026}}</ref> |22 |[[Tirana]] |- |{{Flagdeco|ARG}} [[Arhentina]] |{{Sortname|Karina|Joya|nolink=1}} |20 |[[Lungsod ng Buenos Aires|Buenos Aires]] |- |{{Flagdeco|ARM}} [[Armenya]] |{{Sortname|Larisa|Hambaryan|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=3 Abril 2026 |title=Լարիսա Համբարյանը` Miss Earth Armenia 2026 տիտղոսակիր |trans-title=Larisa Hambaryan: Miss Earth Armenia 2026 title holder |url=https://yerevanpost.am/hy/2026/04/03/article/5866 |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Yerevan Post |language=hy|archive-url=https://web.archive.org/web/20260826050823/https://yerevanpost.am/hy/2026/04/03/article/5866|archive-date=26 Agosto 2026}}</ref> |23 |Akhaltsikhe |- |{{flagdeco|AUS}} [[Australia|Australya]] |{{Sortname|Helena|Ristevski|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Adina |first=Armin P. |date=31 Agosto 2026 |title=MUPH alumna to represent Australia at Miss International 2026 |url=https://entertainment.inquirer.net/682234/muph-alumna-to-represent-australia-at-miss-international-2026 |access-date=27 Oktubre 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20261014180838/https://entertainment.inquirer.net/682234/muph-alumna-to-represent-australia-at-miss-international-2026|archive-date=14 Oktubre 2026}}</ref> |20 |[[Sidney]] |- |{{flagdeco|BAN}} [[Bangladesh|Bangglades]] |{{Sortname|Aritry|Abdullah|nolink=1}} |22 |[[Dhaka]] |- | {{flagdeco|BEL}} [[Belhika]] |{{Sortname|Kayra|Wouters|nolink=1}} |25 |Genk |- | {{flagdeco|BLZ}} [[Belise|Belis]] |{{Sortname|Vashti|Thompson|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=10 Agosto 2026 |title=Miss Earth Belize Shares Passion for Environmental Activism |url=https://www.greaterbelize.com/miss-earth-belize-shares-passion-for-environmental-activism/ |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Greater Belize Media |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20260815031207/https://www.greaterbelize.com/miss-earth-belize-shares-passion-for-environmental-activism/|archive-date=15 Agosto 2026}}</ref> |25 |Lungsod ng Belis |- |{{flagdeco|VEN}} [[Venezuela|Beneswela]] |{{Sortname|Tina|Batson|nolink=1}} |27 |Barcelona |- |{{flagdeco|VNM}} [[Vietnam|Biyetnam]] |{{Sortname|Thu Uyên|Phạm|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Phương |first=Hoài |date=7 Hulyo 2026 |title=Phạm Hoàng Thu Uyên lên tiếng trước hoài nghi khi thi Hoa hậu Trái đất 2026 |trans-title=Pham Hoang Thu Uyen speaks out against skepticism when competing in Miss Earth 2026 |url=https://tuoitre.vn/pham-hoang-thu-uyen-len-tieng-truoc-hoai-nghi-khi-thi-hoa-hau-trai-dat-2026-100260704170041005.htm |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Tuổi Trẻ |language=vi}}</ref> |28 |[[Haiphong]] |- | {{flagdeco|BIH}} [[Bosniya at Herzegovina]] |{{Sortname|Tijana|Štrbac|nolink=1}}<ref name="missbalkana">{{Cite web |date=30 Marso 2026 |title=IZBOR ZA MISS BALKANA 2026 ZA IZBOR MISS SVETA |trans-title=MISS BALKAN 2026 SELECTION FOR MISS [EARTH] SELECTION |url=https://zipa.novamedia.agency/galerija/izbor-za-miss-balkana-2026-za-izbor-miss-sveta/69c99df985114e1bc7b1a235 |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Nova Media |language=bs}}</ref> |18 |Banja Luka |- |{{flagdeco|BRA}} [[Brasil]] |{{Sortname|Karine Stella|Cardoso|nolink=1}} |28 |[[Rio de Janeiro]] |- |{{flagdeco|CRI}} [[Costa Rica]] |{{Sortname|Loany|Vásquez|nolink=1}} |23 |[[San José, Costa Rica|San José]] |- |{{flagdeco|SLV}} [[El Salvador]] |{{Sortname|Marisol|Echeverría|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Serrano |first=Oscar |date=1 Hunyo 2026 |title=Coronan a la nueva Miss Earth El Salvador 2026 |trans-title=The new Miss Earth El Salvador 2026 is crowned |url=https://xpot.sv/coronan-a-la-nueva-miss-earth-el-salvador-2026/ |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Xpot |language=es}}</ref> |26 |[[San Salvador]] |- |{{flagdeco|SVK}} [[Slovakia|Eslobakya]] |{{Sortname|Martina|Bugáňová|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Kleinová |first=Dana |date=7 Hulyo 2026 |title=Slovensko spoznalo nové kráľovné krásy. Titul si odniesli 4 Slovenky, budú nás reprezentovať vo svete |trans-title=Slovakia has crowned its new beauty queens. Four Slovak women took home titles and will represent the country on the global stage |url=https://www.interez.sk/slovensko-spoznalo-nove-kralovne-krasy-titul-si-odniesli-4-slovenky-budu-nas-reprezentovat-vo-svete/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260711124621/https://www.interez.sk/slovensko-spoznalo-nove-kralovne-krasy-titul-si-odniesli-4-slovenky-budu-nas-reprezentovat-vo-svete/ |archive-date=11 Hulyo 2026 |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Interez.sk |language=sk}}</ref> |21 |[[Bratislava]] |- |{{flagdeco|ESP}} [[Espanya]] |{{Sortname|Arantxa|Guzmán|nolink=1}} |24 |[[Madrid]] |- |{{flagdeco|USA}} [[Estados Unidos]] |{{Sortname|Gia|Espinoza|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Montejano |first=Fernando |date=8 Enero 2026 |title=El Pasoans At 'Miss Earth USA' Make History For The Sun City |url=https://kisselpaso.com/el-paso-miss-earth-usa/ |access-date=27 Oktubre 2026 |website=93.1 KISS FM |language=en}}</ref> |21 |[[El Paso]] |- |{{flagdeco|EST}} [[Estonya]] |{{Sortname|Shanna Meril|Kalle|nolink=q}}<ref name=":1">{{Cite web |last=Tust |first=Katrin |date=15 Hunyo 2026 |title=MISSIS ESTONIA 35 |trans-title=MISS ESTONIA 35 |url=https://buduaar.tv3.ee/ilu-ja-mood/missis-estonia-35-2/ |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Buduaar |publisher=TV3 |language=Estonian}} {{Dead link|date=Oktubre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |18 |[[Tallin]] |- |{{flagdeco|WAL}} [[Gales]] |{{Sortname|Sarann|John|nolink=1}} |22 |Rhondda Cynon Taf |- |{{flagdeco|GTM}} [[Guatemala|Guwatemala]] |{{Sortname|Vilma|Rodríguez|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Franco |first=Delia |date=14 Hunyo 2026 |title=Miss Guatemala Contest 2026: quiénes son las ocho ganadoras que representarán al país en certámenes internacionales |trans-title=Miss Guatemala Contest 2026: Who are the eight winners who will represent the country in international pageants |url=https://www.publinews.gt/espectaculos/2026/06/15/miss-guatemala-contest-2026-asi-quedaron-las-representantes-de-guatemala-en-certamenes-internacionales/ |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Prensa Libre |language=es}}</ref> |25 |Totonicapán |- |{{flagdeco|JAM}} [[Jamaica|Hamayka]] |{{Sortname|Brianna|Foster|nolink=1}}<ref name=":0">{{Cite news |last=Jackson |first=Kevin |date=27 Enero 2026 |title=Nevaeh Allen is Miss Jamaica World 2026 |language=en |work=Jamaica Observer |url=https://www.jamaicaobserver.com/2026/01/27/nevaeh-allen-miss-world-2026/ |access-date=27 Oktubre 2026}}</ref> |23 |Trelawny |- |{{flagdeco|JPN}} [[Hapon]] |{{Sortname|Yumeha|Sakurai|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=7 Agosto 2026 |title=2026ミス・アース・ジャパン日本代表にトリリンガルの秘書・櫻井夢羽が決定 |trans-title=Trilingual secretary Yumeha Sakurai has been selected as Miss Earth Japan 2026. |url=https://news.yahoo.co.jp/articles/a376b1af4ee0a79b3ca042d425a410a70972bb42 |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Yahoo! Japan |language=ja}}</ref> |24 |[[Prepektura ng Mie|Mie]] |- |{{flagdeco|HAI}} [[Haiti|Hayti]] |{{Sortname|Magdaline |Cherestal|nolink=1}} |24 |[[Puerto Principe]] |- |{{flagdeco|MNP}} [[Hilagang Kapuluang Mariana]] |{{Sortname|Marielle|Jeon|nolink=1}} | |Saipan |- |{{flagdeco|HON}} [[Honduras]] |{{Sortname|Olga|Castillo|nolink=1}} |25 |[[Tegucigalpa]] |- |{{flagdeco|IND}} [[Indiya]] |{{Sortname|Aarya|Aawadhoot|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |date=20 Setyembre 2026 |title=Aarya Aawadhoot Crowned Miss Earth India 2026 in Jaipur |url=https://www.glamstaan.com/pageants/aarya-aawadhoot-crowned-miss-earth-india-2026-in-jaipur |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Glamstaan |language=en}}</ref> |21 |[[Nagpur]] |- |{{flagdeco|IDN}} [[Indonesya]] |{{Sortname|Puan Cita|Pinayongan|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Prima |first=Berkat |date=6 Setyembre 2026 |title=7 Potret Miss Earth Indonesia 2026 Puan Pinayongan |trans-title=7 Portraits of Miss Earth Indonesia 2026 Puan Pinayongan, from West Sumatra! |url=https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-miss-earth-indonesia-2026-puan-pinayongan-asal-sumbar-c1c2-01-l8vsm-n4248c |access-date=26 Oktubre 2026 |website=IDN Times |language=id|archive-url=https://web.archive.org/web/20260909080217/https://www.idntimes.com/men/ladies/potret-miss-earth-indonesia-2026-puan-pinayongan-asal-sumbar-c1c2-01-l8vsm-n4248c|archive-date=9 Setyembre 2026}}</ref> |20 |Padang |- |{{flagdeco|ENG}} [[Inglatera]] |{{Sortname|Georgina|Lawrence|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=16 Setyembre 2026 |title=Hampshire woman with Type 1 diabetes crowned Miss Earth England 2026 |url=https://www.hampshirechronicle.co.uk/news/26548772.hampshire-woman-wins-miss-earth-england-2026-title/ |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Hampshire Chronicle |language=en|last=Taylor|first=Camilla|archive-url=https://web.archive.org/web/20260926213350/https://www.hampshirechronicle.co.uk/news/26548772.hampshire-woman-wins-miss-earth-england-2026-title/|archive-date=26 Setyembre 2026}}</ref> |26 |Hampshire |- |{{flagdeco|ISL}} [[Iceland|Islandiya]] |{{Sortname|Lilja|Pétursdóttir|nolink=1}} |22 |[[Reikiavik]] |- | {{flagdeco|CAN}} [[Canada|Kanada]] |{{Sortname|Sophia|Koster|nolink=1}} |18 |[[Calgary]] |- | {{flagdeco|CAY}} [[Kapuluang Kayman|Kapuluang Cayman]] |{{Sortname|Cassiedy|Davis Quintero|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=19 Mayo 2026 |title=New Miss Earth Cayman Islands crowned |url=https://www.caymaniantimes.ky/news/new-miss-earth-cayman-islands-crowned |access-date=27 Oktubre 2026 |website=The Caymanian Times |language=en}}</ref> |26 |George Town |- | {{flagdeco|COK}} [[Kapuluang Cook]] |{{Sortname|Matangaro|Tarabay|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Melina Etches |date=3 Nobyembre 2025 |title=Spectacular finale for Miss Cook Islands 2025: High-value prizes for the top three winners |url=https://www.cookislandsnews.com/internal/national/local/culture/entertainment-national/spectacular-finale-for-miss-cook-islands-2025-high-value-prizes-for-the-top-three-winners/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260205071546/https://www.cookislandsnews.com/internal/national/local/culture/entertainment-national/spectacular-finale-for-miss-cook-islands-2025-high-value-prizes-for-the-top-three-winners/ |archive-date=5 Pebrero 2026 |access-date=22 Agosto 2026 |website=Cook Islands News |language=en}}</ref> |19 |Rarotonga |- |{{flagdeco|KAZ}} [[Kasakistan]] |{{Sortname|Adellina|Balgymbaeva|nolink=1}} |22 |Pavlodar |- |{{flagdeco|KGZ}} [[Kirgistan]] |{{Sortname|Ariet|Sanjarova|nolink=1}} |23 |[[Osh]] |- | {{flagdeco|COL}} [[Colombia|Kolombya]] |{{Sortname|Isabella|Bermúdez|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=12 Hulyo 2026 |title=Isabella Bermúdez Nieto es la nueva Miss Earth Colombia 2026 |language=es |trans-title=Isabella Bermúdez Nieto is the new Miss Earth Colombia 2026 |work=El Quindiano |url=https://elquindiano.com/noticia/270247/isabella-bermudez-nieto-es-la-nueva-miss-earth-colombia-2026/ |url-status=live |access-date=27 Oktubre 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260713055417/https://elquindiano.com/noticia/270247/isabella-bermudez-nieto-es-la-nueva-miss-earth-colombia-2026/ |archive-date=13 Hulyo 2026}}</ref> |25 |[[Pereira, Colombia|Pereira]] |- | {{flagdeco|HRV}} [[Kroasya]] |{{Sortname|Paola|Hrdas|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=2 Abril 2026 |title=Nova Miss Earth Croatia je studentica medicine iz Zagreba: Pogledajte kako izgleda |trans-title=The new Miss Earth Croatia is a medical student from Zagreb: See what she looks like |url=https://net.hr/hot/zvijezde/nova-miss-earth-croatia-je-studentica-medicine-iz-zagreba-pogledajte-kako-izgleda-727d579f-2ec0-11f1-936f-9600040c8f8e |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Net.hr |language=hr}}</ref> |21 |[[Zagreb]] |- |{{flagdeco|LBN}} [[Libano]] |{{Sortname|Norma|Yamin|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Sanchez |first=Miguel |date=18 Hunyo 2026 |title=Norma Yamin participará en Miss Earth y representará al Líbano |trans-title=Norma Yamin will participate in Miss Earth and represent Lebanon |url=https://acn.com.ve/norma-yamin-participara-miss-earth/ |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Agencia Carabobeña de Noticias |language=es}}</ref> |27 |[[Beirut]] |- |{{flagdeco|Madagascar}} [[Madagascar|Madagaskar]] |{{sortname|Laura|Nomeny|nolink=1}} |20 |Mahajanga |- |{{flagdeco|MAC}} [[Macau|Makaw]] |Jolie Feilei<ref>{{Cite web |date=29 Hulyo 2026 |title=星光聚羊城，美耀环宇时｜2026 MISS COSMO环宇小姐中国总决赛圆满落幕 |trans-title=Stars Gather in Guangzhou, Beauty Shines Globally: 2026 MISS COSMO China Final Concludes Successfully |url=https://www.sohu.com/a/1056253893_121309384 |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Sohu |language=zh}}</ref> |21 |[[Macau|Makaw]] |- |{{flagdeco|MYS}} [[Malaysia]] |{{Sortname|Elyse|Tan|nolink=1}}<ref>{{Cite web |title=IJN Supports World Drowning Prevention Day 2026 with CPR Education |url=https://www.ijn.com.my/ijn-media/world-drowning-prevention-day-2026-cpr/ |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Institut Jantung Negara |language=en-US}}</ref> |18 |[[Kuala Lumpur]] |- |{{flagdeco|MUS}} [[Mauritius|Mawrisyo]] |{{Sortname|Karina|Nandee|nolink=1}} |26 |Quatre Bornes |- |{{flagdeco|MEX}} [[Mehiko]] |{{Sortname|Alexia|Briviesca|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Medina |first=Tommy |date=1 Setyembre 2026 |title=Veracruz conquista su cuarta corona nacional en Miss Earth México |url=https://imagendeveracruz.mx/sociales/veracruz-conquista-su-cuarta-corona-nacional-en-miss-earth-mexico-20260902-0005.html |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Imagen de Veracruz |language=es}}</ref> |23 |[[Mérida, Yucatán|Mérida]] |- |{{flagdeco|MDA}} [[Moldabya]] |{{Sortname|Margarita|Rudkovskaya|nolink=1}}<ref name="missbalkana" /> |19 |[[Chișinău|Chişinău]] |- |{{flagdeco|MNG}} [[Mongolya]] |{{Sortname|Zulsar|Otgonbayar|nolink=1}} |20 |[[Ulan Bator]] |- |{{flagdeco|MNE}} [[Montenegro]] |{{Sortname|Ksenija|Popović|nolink=1}}<ref name="missbalkana" /> |22 |[[Podgorica]] |- |{{flagdeco|MMR}} [[Myanmar]] |{{Sortname|Thoon|Hayman Oo|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=13 Hulyo 2026 |title=Miss Myanmar Earth 2026 ရဲ့ Grand Final ပွဲ |url=https://www.myanmarcelebrity.com/2026/07/miss-myanmar-earth-2026-grand-final.html |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Myanmar Celebrity News |language=en}}</ref> |22 |[[Yangon]] |- | {{flagdeco|NPL}} [[Nepal]] | data-sort-value="Oli, Binita" |Binita Oli<ref>{{Cite web |date=27 Setyembre 2026 |title=प्रयासनाले पहिरिइन् मिस युनिभर्स नेपालको ताज, मिस अर्थ नेपाल बनिन् बिनिता |trans-title=Prayasana crowned Miss Universe Nepal, Binita becomes Miss Earth Nepal |url=https://ekantipur.com/entertainment/2026/09/27/prayasana-crowned-miss-universe-nepal-binita-becomes-miss-earth-nepal-53-55.html |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Ekantipur |language=ne}}</ref> |27 |Jhapa |- | {{flagdeco|NGA}} [[Nigeria|Niherya]] |{{Sortname|Mercy|Suoyo|nolink=1}} |21 |Yenagoa |- | {{flagdeco|NIC}} [[Nicaragua|Nikaragwa]] |{{Sortname|Marian |Rodríguez|nolink=1}} |21 |Rivas |- | {{flagdeco|NOR}} [[Noruwega]] |{{Sortname|Emilie Akslen|Sand|nolink=1}} |22 |Ålesund |- | {{flagdeco|NZL}} [[Nuweba Selandiya]] |{{Sortname|Yajna|Singh|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=10 Hunyo 2026 |title=Yajna Singh: Beauty with a Purpose! |url=https://indiannews.nz/2026/06/10/yajna-singh-beauty-with-a-purpose/ |access-date=27 Oktubre 2026 |website=The Indian News |language=en}}</ref> |25 |[[Auckland]] |- | {{flagdeco|NED}} [[Holland|Olanda]] | data-sort-value="Sande, Lotte van de" |{{Sortname|Lotte|van de Sande|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date= |title=Miss Netherlands Earth |url=https://missnederland.nl/miss-earth-netherlands/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260708022703/https://missnederland.nl/miss-earth-netherlands/ |archive-date=8 Hulyo 2026 |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Miss Nederland}}</ref> |23 |[[Utrecht]] |- | {{flagdeco|PHL}} [[Miss Philippines Earth|Pilipinas]] |{{Sortname|Rina Andrea|Delos Santos|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=27 Hunyo 2026 |title=Rina Andrea Delos Santos of Cagayan is Miss Philippines Earth 2026 |url=https://entertainment.inquirer.net/675379/rina-andrea-delos-santos-of-cagayan-is-miss-philippines-earth-2026 |access-date=27 Oktubre 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> |27 |[[Ballesteros, Cagayan|Ballesteros]] |- | {{flagdeco|FIN}} [[Pinlandiya]] |{{Sortname|Annika|Viertola|nolink=1}} |21 |[[Helsinki]] |- | {{flagdeco|POL}} [[Polonya]] |{{Sortname|Izabela|Cieśla|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |first= |date=31 Agosto 2026 |title=Miss Earth Poland 2026 pays courtesy call on Consul General — Chicago |url=https://asianjournal.com/usa/chicago/miss-earth-poland-2026-pays-courtesy-call-on-consul-general/ |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Asian Journal News |language=en-US}}</ref> |20 |[[Chicago]] |- | {{flagdeco|POR}} [[Portugal]] |{{Sortname|Bárbara|Costa|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Antunes |first=Pedro |date=1 Mayo 2026 |title=Caldense Bárbara Costa é Miss Earth Portugal 2026 |trans-title=Bárbara Costa from Caldas is Miss Earth Portugal 2026 |url=https://jornaldascaldas.pt/2026/05/01/caldense-barbara-costa-e-miss-earth-portugal-2026/ |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Jornal das Caldas |language=pt}}</ref> |25 |Caldas da Rainha |- | {{flagdeco|FRA}} [[Pransiya]] |{{Sortname|Pauline|Mouchard|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Leroux |first=Stéphanie |date=18 Agosto 2026 |title=Putri Andriani Juficha : la reine de beauté Indonésienne est morte le jour de son 26e anniversaire |trans-title=Putri Andriani Juficha: the Indonesian beauty queen died on her 26th birthday |url=https://www.voici.fr/celebrites/putri-andriani-juficha-la-reine-de-beaute-indonesienne-est-morte-le-jour-de-son-26e-anniversaire-827798 |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Voici |language=fr|archive-url=https://web.archive.org/web/20260926083944/https://www.voici.fr/celebrites/putri-andriani-juficha-la-reine-de-beaute-indonesienne-est-morte-le-jour-de-son-26e-anniversaire-827798|archive-date=26 Setyembre 2026}}</ref> |26 |Guichainville |- | {{flagdeco|PUR}} [[Puerto Rico]] |{{Sortname|Cristina|Ríos|nolink=1}} |24 |San Sebastián |- | {{flagdeco|DOM}} [[Republikang Dominikano]] |{{Sortname|Nicole|Rijo|nolink=1}} |20 |[[Santo Domingo, Republikang Dominikano|Santo Domingo]] |- | {{flagdeco|CZE}} [[Republikang Tseko]] |{{Sortname|Markéta |Králová|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |first= |date=30 Oktubre 2026 |title=Zranění spustilo řetězec změn. Na Miss Earth letos míří už třetí Češka |trans-title=Complicated Czech participation in Miss Earth: The first beauty was injured, the second refused... All the best for the third time! |url=https://www.blesk.cz/clanek/celebrity-ceske-celebrity/851553/zapeklita-ceska-ucast-na-miss-earth-prvni-kraska-se-zranila-druha-odmitla-do-tretice-vseho-krasneho.html |access-date=31 Oktubre 2026 |website=Blesk.cz |language=cs}}</ref> |21 |Liberec |- | [[Talaksan:Proposed_flag_of_Réunion_(VAR).svg|border|23x23px]] [[Réunion]] |{{Sortname|Madeleine|Bordesoulle de Boulay|nolink=1}} |20 |La Montagne |- | {{flagdeco|SRB}} [[Serbiya]] |{{Sortname|Lana|Mandić|nolink=1}} |21 |Novi Sad |- | {{flagdeco|ZIM}} [[Zimbabwe|Simbabwe]] |{{Sortname|Angela|Guta|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=18 Agosto 2026 |title=Angela Guta Crowned Miss Earth Zimbabwe 2026, Set To Represent The Nation In The Philippines |url=https://youthvillage.co.zw/sport-entertainment/celebrity-news/angela-guta-crowned-miss-earth-zimbabwe-2026-set-to-represent-the-nation-in-the-philippines/ |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Youth Village |language=en}}</ref> |25 |[[Harare]] |- | {{flagdeco|SGP}} [[Singapura]] |{{Sortname|Kaarthika|Kumanan|nolink=1}} |24 |[[Singapura]] |- | {{flagdeco|LKA}} [[Sri Lanka]] |{{Sortname|Nethmi|Kaveesha|nolink=1}} | |[[Colombo]] |- |{{Flagicon|SWE}} [[Suwesya]] |{{Sortname|Isabelle|Åhs|nolink=1}} |21 |Malmö |- | {{flagdeco|TZA}} [[Tanzania|Tansaniya]] |{{Sortname|Celine|Edson|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=13 Agosto 2026 |title=Tanzania crowns new queens at Miss Grand Tanzania 2026 |url=https://www.thecitizen.co.tz/tanzania/news/entertainment/tanzania-crowns-new-queens-at-miss-grand-tanzania-2026-5556204 |access-date=27 Oktubre 2026 |website=The Citizen |language=en}}</ref> |22 |[[Dar es Salaam]] |- | {{flagdeco|THA}} [[Taylandiya]] |{{Sortname|Alicia|Bouclin|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |date=1 Setyembre 2026 |title=เปิดรายชื่อนางงามผู้ชนะบนเวทีต่าง ๆ ในประเทศไทย ประจำปี 2026 |trans-title=Here is the list of beauty pageant winners in Thailand for 2026 |url=https://board.postjung.com/1714919 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260901134755/https://board.postjung.com/1714919 |archive-date=1 Setyembre 2026 |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Postjung |language=th}}</ref> |23 |[[Chiang Mai]] |- | {{flagdeco|ZAF}} [[Timog Aprika]] |{{Sortname|Hlombe|Khanya|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Peterson |first=Desnay |date=19 Oktubre 2026 |title=A new chapter for Miss Earth South Africa |url=https://www.citizen.co.za/southern-courier/news-headlines/local-news/2026/10/19/a-new-chapter-for-miss-earth-south-africa/ |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Southern Courier |language=en-GB}}</ref> |25 |[[Johannesburgo]] |- | {{flagdeco|KOR}} [[Timog Korea]] |{{Sortname|Na-yeong|Kim|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Seong |first=Jong-hyun |date=26 Agosto 2026 |title=[포토] 김나영, ‘미스 워터 수상’(미스어스코리아) |trans-title=[Photo] Kim Na-young, 'Miss Water Award Winner' (Miss Earth Korea) |url=https://www.newsfreezone.co.kr/news/articleView.html?idxno=705886 |access-date=27 Oktubre 2026 |website=News Free Zone |language=ko}}</ref> |23 |[[Seoul]] |- | {{flagdeco|TON}} [[Tonga]] |{{Sortname|Malia Soana|Kavai|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Vaipulu |first=Amanda |date=22 Hulyo 2026 |title=Tonga's Tri-Pageant Dazzles the Pacific |url=https://tongachronicle.to/tongas-tri-pageant-dazzles-the-pacific/ |access-date=27 Oktubre 2026 |website=Tonga Chronicle |language=en-NZ}}</ref> |25 |Leimatuʻa |- | {{flagdeco|CHL}} [[Chile|Tsile]] |{{Sortname|María Paz|Berríos|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=6 Setyembre 2026 |title=Quién es María Paz Berríos, la nueva Miss Earth Chile que representará al país en Filipinas |language=es |trans-title=Who is Maria Paz Berriod, the new Miss Earth Chile that will represent the country in Philippines |work=24 Horas |url=https://www.24horas.cl/amp/tendencias/redes-sociales/maria-paz-berrios-miss-earth-chile-filipinas |access-date=27 Oktubre 2026}}</ref> |23 |Colina |- | {{flagdeco|TUR}} [[Turkiya]] |{{Sortname|Didem|Güngör|nolink=1}} |27 |[[Dortmund]] |- | {{flagdeco|UKR}} [[Ukranya]] |{{Sortname|Sofia|Orel|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=9 Oktubre 2026 |title=19-year-old Sofia Orel will represent Ukraine at the Miss Earth 2026 pageant |url=https://ua.news/en/krasa/19-richna-sofiia-orel-predstavit-ukrayinu-na-konkursi-mis-zemlia-2026 |access-date=27 Oktubre 2026 |website=UA News |language=en}}</ref> |19 |Uman |} == Mga tala == {{Notelist}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na kawing == * {{Official website|http://www.missearth.tv}} {{Miss Earth}} [[Kategorya:Patimpalak ng kagandahan sa Pilipinas]] [[Kategorya:2026 sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] [[Kategorya:Miss Earth]] c55cdllgqv1h906inbd5qes24i84dxp 0 340782 2238213 2237758 2026-10-31T08:50:12Z Rinconada227 157375 2238213 wikitext text/x-wiki {{Short description|Isang bathala sa Mitolohiyang Ehipsiyo}} {{Stub}} {{Infobox person|name=Medjed|image=File:Medjed (Deity).png|native_name=𓅓𓂝𓆓𓂧𓐦}} Sa [[Mitolohiyang Ehipsiyo]], si Medhed ay isang minor na bathala na binanggit sa ''[[Book Of The Dead]]''. Siya ay ipinakita sa magkaibang balumbon, tuland ng Greenfield Papyrus.<ref>{{Cite web |title=papyrus {{!}} British Museum |url=https://www.britishmuseum.org/collection/object/Y_EA10554-76 |access-date=2026-10-27 |website=www.britishmuseum.org |language=en}}</ref> == Tungkulin == Si Medjed ay isang bathala na nakatira sa Tahanan ni Osiris (House of Osiris). Siya ay tagaprotekta kay [[Osiris]] na may kahima-himalang abilidad na bumaril ng [[laser]] palabas ng kanyang mata, maging hindi kayang makita, at huminga ng apoy.<ref>{{Cite web |date=2026-08-02 |title=Medjed: The Mysterious Ancient Egyptian God Known as “The Smiter” - Ancient Egyptian Gods |url=https://ancientsociety.com/gods/medjed/ |access-date=2026-10-27 |language=en-US}}</ref> Siya rin ay ang tagapagpatay ng mga kalaban ni Osiris. == Etymolohiya == Ang ibig-sabihin ng pangalang "𓅓𓂝𓆓𓂧𓐦 "(Medjed) ay "The Smiter", o sa Tagalog, "Ang Tagabanat." == Paglago == Sa kulturang popular, ginawang isang sikat na pigura si Medjed.<ref>{{Cite journal |last=Salvador |first=Rodrigo B. |date=2017-01-01 |title=Medjed: from Ancient Egypt to Japanese Pop Culture |url=https://www.academia.edu/34232213/Medjed_from_Ancient_Egypt_to_Japanese_Pop_Culture |journal=Journal of Geek Studies}}</ref> Sa ''Book Of The Dead'' eksibit sa Tokyo, nailagay ang isang piktura ni Medjed sa isang eksibit. Nagustuhan ng mga Hapon ito dahil sa simplistikong itsura, at ginawang popular sa Hapon. Siya ay isinama sa mga midya ng hapon, mula sa dating simulator, hanggang sa isang [[anime]]. <ref>{{Cite web |date=2017-08-16 |title=Medjed: from Ancient Egypt to Japanese Pop Culture |url=https://jgeekstudies.org/2017/08/15/medjed-from-ancient-egypt-to-japanese-pop-culture/ |access-date=2026-10-27 |website=Journal of Geek Studies |language=en}}</ref> == Kulturang Popular == * Sa Block Tales, si Medjed ay isang karakter na tumutulong sa manlalaro sa pagsagot ng mga palaisipan. * Sa Persona 5, mayroong groupo ng mga hackers na sumasailalim sa pangalang "Medjed", na binase sa bathala. == Sipi == {{Reflist}} lquj534ygq41lor4nbgajrp163w27gz 0 340801 2238214 2237873 2026-10-31T08:51:50Z Rinconada227 157375 2238214 wikitext text/x-wiki {{Philippine name|Obsum|Duran|Apostol}}<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>{{Infobox person|name=Eugenia Apostol|image=Eugenia Duran Apostol.png|caption=|birth_name=Eugenia Duran y Obsum|birth_date={{Birth date|1925|9|29|mf=yes}}|birth_place=[[Sorsogon City|Sorsogon, Sorsogon]], Philippine Islands|death_date={{Death date and age|2026|9|13|1925|9|29|mf=yes}}|death_place=Manila, Philippines|education=[[University of Santo Tomas]]|spouse=Jose Z. Apostol|children=1<ref name="Seven"/>|awards=[[Ramon Magsaysay Award]]}}'''Si Eugenia''' "'''Eggie'''" '''Obsum Duran-Apostol''' (ipinanganak bilang '''Eugenia Obsum Duran''', Setyembre 29, 1925 – Setyembre 13, 2026) ay isang Pilipinong tagapaglathala na gumanap ng importanteng papel sa mapayapang pagpapaalis sa dalawang pangulo ng Pilipinas: [[Ferdinand Marcos|sina Ferdinand Marcos]] noong 1986 at [[Joseph Estrada]] noong 2001. Ginawaran siya ng 2006 [[Gawad Ramon Magsaysay|Ramon Magsaysay Award]] para sa Pamamahayag, Panitikan at Malikhaing Sining sa Komunikasyon. <ref name="apostol">{{Cite web |title=The 2006 Ramon Magsaysay Award for Journalism, Literature and Creative Communication Arts |url=http://www.rmaf.org.ph/Awardees/Citation/CitationApostolEug.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130417090653/http://www.rmaf.org.ph/Awardees/Citation/CitationApostolEug.htm |archive-date=April 17, 2013 |access-date=November 28, 2007}}</ref> Itinatag niya at ng kanyang asawang si Jose Apostol ang magasin na ''Mr. & Ms.'', kung saan siya ay nagsilbing punong patnugot noong 1977; mula 1983 hanggang 1985, malawakang tinalakay ng espesyal na edisyon ng magasin ang [[Corazon Agrava|imbestigasyon]] sa pagpatay kay Ninoy Aquino . Noong Disyembre 1985, itinatag niya ang pahayagang ''[[Philippine Daily Inquirer]]'' kasama ang iba pang mga mamamahayag matapos ianunsyo ni Pangulong Marcos ang isang [[Pangkalahatang halalan sa Pilipinas, 1986|mabilisang halalan sa pagkapangulo]], na may motibong bigyan ang oposisyong anti-Marcos ng pamamahayag sa labas ng impluwensya ng rehimeng Marcos. [[Kategorya:Namatay noong 2026]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1925]] [[Kategorya:Articles with hCards]] <references /> == Buhay == Si Apostol ay isinilang noong Setyembre 29, 1925, ang pangalawang anak at pangalawang anak na babae sa walong anak nina Fernando Ballesteros Duran, isang doktor at miyembro ng Pambansang Asamblea, at Vicenta Obsum. [1] Noong 1936, nang muling mahalal ang kanyang ama sa Pambansang Asamblea, lumipat ang pamilya sa Maynila, kung saan nag-aral si Apostol sa Holy Ghost College (ngayon ay College of the Holy Spirit ), kung saan niya natapos ang elementarya bilang valedictorian noong 1938. Nang sakupin ng mga Hapones ang Maynila noong 1944, bumalik ang pamilya sa Sorsogon. Habang sinusuyod ang mga guho ng kanilang tahanan pagkatapos ng labanan para sa kalayaan, ang 18-taong-gulang na si Apostol ay nasugatan ng shrapnel nang sumabog ang isang hindi nagamit na bazooka shell. Nagtapos si Apostol bilang magna cum laude sa Unibersidad ng Santo Tomas (UST) na may Batsilyer sa Sining sa Pilosopiya at Literatura noong 1949. Ang nobelistang si F. Sionil Jose ay kabilang sa mga kaklase ni Apostol sa UST, at naalala niya ito bilang "isang napakahusay na manunulat, napakabait, at napakasipag". [1] Sumulat siya ng kolum para sa Commonweal, isang pambansang lingguhang Katoliko, at isang kopya ng patalastas para sa Philippine Manufacturing Company (ngayon ay Procter & Gamble Philippines ). Nakilala niya si Jose "Peping" Z. Apostol, isang inhinyero at kontratista, nang ipakilala siya ng kanyang mga kaklase sa Banal na Espiritu noong Bisperas ng Bagong Taon 1948, at kalaunan ay ikinasal ang dalawa sa Simbahan ni San Vicente de Paul sa Maynila noong Pebrero 18, 1950. [2] [1] ts21n56k6ztekh84580lk8lkzjf0ygf 0 340805 2238060 2237932 2026-10-30T18:18:37Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238060 wikitext text/x-wiki Ang '''Labanan sa Tulay Milvio''' ay nangyari noong ng Oktubre 28, 312 sa pagitan ng mga [[Romanong Emperador|Emperador ng Roma]] na sina [[Dakilang Constantino|Constantino I]] at [[Maxentius|Majencio]]. Kinuha nito ang pangalan mula sa [[Ponte Milvio]], isang mahalagang ruta sa ibabaw ng [[Ilog Tiber|Tiber]]. Nanalo si Constantino sa labanan at sinimulan ang landas na nagtulak sa kanya upang wakasan ang [[Tetrarkiya]] at maging nag-iisang pinuno ng [[Imperyong Romano]]. Nalunod si Majencio sa Tiber noong labanan; ang kanyang katawan ay kinuha kalaunan mula sa ilog at pinugutan ng ulo, at ang kaniyang ulo ay ipinarada sa mga lansangan ng Roma kinabukasan pagkatapos ng labanan bago ipinadala sa Africa.<ref>{{Cite web |last=Kristensen |first=Troels Myrup |title=Maxentius' Head and the Rituals of Civil War |url=https://www.academia.edu/17089176 |access-date=2017-10-28 |page=326}}</ref> Ayon sa mga Kristiyanong mananalaysay na sina [[Eusebio ng Caesarea]] at [[Lactancio]], ang labanan ang nagmarka ng simula ng [[Dakilang Constantino at Kristiyanismo|kombersiyon ni Constantino sa Kristiyanismo]]. Isinalaysay ni Eusebio ng Caesarea na si Constantino at ang kaniyang mga sundalo ay nakatanggap ng isang pangitain na ipinadala ng Kristiyanong Diyos. Ito ay binigyang-kahulugan bilang isang pangako ng tagumpay kung ang tanda ng [[Chi Rho]], ang unang dalawang letra ng pangalan ni Kristo sa Griyego, ay ipininta sa mga kalasag ng mga sundalo. Ang [[Arko ni Constantino]], na itinayo bilang pagdiriwang ng tagumpay, ay tiyak na nag-uugnay sa tagumpay ni Constantine sa pamamagitan ng banal na pakikialam; gayunpaman, ang monumento ay hindi nagpapakita ng anumang hayagang simbolismong Kristiyano. == Kalagayan == Ang mga pinagbabatayang sanhi ng labanan ay ang mga tunggalian na likas sa [[Tetrarkiya]] ni [[Diocleciano]]. Matapos bumaba sa pwesto si Diocletian noong Mayo 1, 305, halos agad-agad na nagsimulang magpumiglas ang kaniyang mga kahalili para sa kontrol ng Imperyong Romano. Bagaman si Constantino ay anak ng Kanlurang Emperador [[Constantius Chlorus|Constancio]], ang ideolohiyang Tetrarkiko ay hindi kinakailangang magbigay ng namamanang paghalili. Nang mamatay si Constancio noong Hulyo 25, 306, ipinroklama ng mga hukbo ng kaniyang ama si Constantino bilang [[Augustus (titulo)|Augustus]] sa [[Eboracum]] ([[York]]). Sa Roma, ang paborito ay si Majencio, ang anak ng kasamahan ni Constancio sa imperyo na si [[Maximiano]], na umagaw sa titulong emperador noong Oktubre 28, 306. Ngunit bagaman kinilala ni [[Galerius|Galerio]], pinuno ng mga lalawigan sa Silangan at ang nakatatandang emperador sa Imperyo, si Majencio ay itinuring bilang isang mang-aagaw ng kapangyarihan. Gayumpaman, kinilala ni Galerio si Constantino bilang may hawak lamang ng mas mababang ranggo sa imperyo ng Cesar. Inutusan ni Galerio ang kaniyang kapuwa-Augustus, si [[Flavius Valerius Severus|Severo]], na pabagsakin si Majencio noong unang bahagi ng 307. Gayunpaman, nang dumating si Severo sa Italya, ang kanyang hukbo ay lumihis patungo kay Majencio. Si Severo ay dinakip, ikinulong, at pinatay. Si Galerio mismo ay nagmartsa patungo sa Roma noong taglagas, ngunit nabigong sakupin ang lungsod.<ref>Timothy D. Barnes, ''Constantine and Eusebius'' (Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press, 1981), 30–31.</ref> Iniwasan ni Constantino ang alitan kay Majencio at sa mga emperador sa Silangan sa halos buong panahong ito.<ref>Barnes, 30; Odahl, 86–87.</ref> == Halaga == {{Further|Mga Obispo ng Roma sa Ilalim ni Constantino I}}Isinulat ni Paul K. Davis na, "Ang tagumpay ni Constantino ay nagbigay sa kaniya ng ganap na kontrol sa Kanlurang Imperyong Romano na nagbukas ng daan para ang Kristiyanismo ay maging nangingibabaw na relihiyon para sa Imperyong Romano at sa huli para sa Europa."<ref>Paul K. Davis, ''100 Decisive Battles from Ancient Times to the Present: The World’s Major Battles and How They Shaped History'' (Oxford: Oxford University Press, 1999), 78.</ref> Nang sumunod na taon, 313, inilabas nina Constantine at Licinius ang [[Kautusan sa Milan]], na nagtalaga sa Kristiyanismo bilang isang opisyal na kinikilala at kinukunsinti na relihiyon sa Imperyong Romano. == Mga tala == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [https://www.academia.edu/80315867/Milvian_Bridge_AD_312_Constantines_Battle_for_Empire_and_Faith_proof_ Tulay ng Milvian 312 AD: Ang Labanan ni Constantine para sa Imperyo at Pananampalataya] {{Dead link|date=Oktubre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://web.archive.org/web/20060807084425/http://www.ccel.org/fathers2/ANF-07/anf07-15.htm#P4125_1656611 Salaysay ni Lactantius] * [http://www.ccel.org/ccel/schaff/npnf201.iii.xv.ix.html Eusebius, ''Kasaysayang Eklesiastiko''] * [http://www.ccel.org/ccel/schaff/npnf201.iv.vi.i.xxviii.html Eusebius, ''Buhay ni Constantine''] <templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|41|56|08|N|12|28|01|E|region:IT-RO_type:event_source:dewiki}}{{Authority control}} 00drzwns90mc41yjlhv0o0jgx672yf3 0 340828 2238028 2026-10-30T12:18:24Z CarlessParking 157192 Created by translating the opening section from the page "[[:pam:Special:Redirect/revision/313612|Indûng Kapampángan]]" 2238028 wikitext text/x-wiki Ang '''inang bayan ng Kapampangan''', <ref name="gaverza2020">{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.aswangproject.com/lawu-sun-moon-eater-kapampangans/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20211220214134/https://www.aswangproject.com/lawu-sun-moon-eater-kapampangans/ |archive-date=2021-12-20 |access-date=2020-12-10}}</ref> o simpleng '''Kapampangan''' ( [[Wikang Kastila|Kastila]] : ''Las Pampanga'' ), ay ang makasaysayang tinubuang-bayan ng [[mga Kapampangan]], na naiiba sa modernong [[Mga lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]] ng [[Pampanga]] (Espanyol: ''La Pampanga'' ). An <nowiki>'''</nowiki>Indûng Kapampángan<nowiki>'''</nowiki>,<nowiki><ref name=gaverza2020>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.aswangproject.com/lawu-sun-moon-eater-kapampangans/ |accessdate=2020-12-10 |archivedate=2021-12-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211220214134/https://www.aswangproject.com/lawu-sun-moon-eater-kapampangans/ }}</ref></nowiki> o mas simpleng <nowiki>'''</nowiki>Kapampángan<nowiki>'''</nowiki> (<nowiki>[[Tataramon na Espanyol|Espanyol]]</nowiki>: <nowiki>''</nowiki>Las Pampangas<nowiki>''</nowiki>), iyo an makasaysayan na dagang tinubuan kan <nowiki>[[Mga Pampango|lahing Kapampangan]]</nowiki>, na laen sa modernong <nowiki>[[Probinsya kan Filipinas|probinsya]]</nowiki> kan <nowiki>[[Pampanga]]</nowiki> (Espanyol: <nowiki>''</nowiki>La Pampanga<nowiki>''</nowiki>).<nowiki><ref name=CKS_HAU>[[Center for Kapampangan Studies]]. (n.d.). Kasalesáyan. ''Indûng Kapampángan''. Retrieved from https://www.oocities.org/balen_net/.</ref></nowiki><nowiki><ref name=camaya2019>Camaya, E. (2019-04-24). Ing indûng Kapampángan king kasalesáyan. ''Sínúpan Singsing''. Retrieved from https://www.sinupan.org/2019/04/24/ing-indung-kapampangan-king-kasalesayan/ {{Wayback|url=https://www.sinupan.org/2019/04/24/ing-indung-kapampangan-king-kasalesayan/ |date=20210113190446 }}.</ref></nowiki> 97gwgedi4oxedxzjb4h8gce7o70b5do 2238029 2238028 2026-10-30T12:21:21Z CarlessParking 157192 /* */ 2238029 wikitext text/x-wiki Ang '''Indûng Kapampángan''', <ref name="gaverza2020">{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.aswangproject.com/lawu-sun-moon-eater-kapampangans/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20211220214134/https://www.aswangproject.com/lawu-sun-moon-eater-kapampangans/ |archive-date=2021-12-20 |access-date=2020-12-10}}</ref> o simpleng '''Kapampangan''' ( [[Wikang Kastila|Kastila]] : ''Las Pampanga'' ), ay ang makasaysayang tinubuang-bayan ng [[mga Kapampangan]], na naiiba sa modernong [[Mga lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]] ng [[Pampanga]] (Espanyol: ''La Pampanga'' ).<ref name=CKS_HAU>[[Center for Kapampangan Studies]]. (n.d.). Kasalesáyan. ''Indûng Kapampángan''. Retrieved from https://www.oocities.org/balen_net/.</ref><ref name=camaya2019>Camaya, E. (2019-04-24). Ing indûng Kapampángan king kasalesáyan. ''Sínúpan Singsing''. Retrieved from https://www.sinupan.org/2019/04/24/ing-indung-kapampangan-king-kasalesayan/ {{Wayback|url=https://www.sinupan.org/2019/04/24/ing-indung-kapampangan-king-kasalesayan/ |date=20210113190446 }}.</ref> {{stub}} oo9q7wb29t8i0wcdo1j7doi8b72tiae 2238030 2238029 2026-10-30T12:22:04Z CarlessParking 157192 /* */ 2238030 wikitext text/x-wiki Ang '''Indûng Kapampángan''', <ref name="gaverza2020">{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.aswangproject.com/lawu-sun-moon-eater-kapampangans/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20211220214134/https://www.aswangproject.com/lawu-sun-moon-eater-kapampangans/ |archive-date=2021-12-20 |access-date=2020-12-10}}</ref> o simpleng '''Kapampangan''' ( [[Wikang Kastila|Kastila]] : ''Las Pampanga'' ), ay ang makasaysayang tinubuang-bayan ng [[mga Kapampangan]], na naiiba sa modernong [[Mga lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]] ng [[Pampanga]] (Espanyol: ''La Pampanga'' ).<ref name=CKS_HAU>[[Center for Kapampangan Studies]]. (n.d.). Kasalesáyan. ''Indûng Kapampángan''. Retrieved from https://www.oocities.org/balen_net/.</ref><ref name=camaya2019>Camaya, E. (2019-04-24). Ing indûng Kapampángan king kasalesáyan. ''Sínúpan Singsing''. Retrieved from https://www.sinupan.org/2019/04/24/ing-indung-kapampangan-king-kasalesayan/ {{Wayback|url=https://www.sinupan.org/2019/04/24/ing-indung-kapampangan-king-kasalesayan/ |date=20210113190446 }}.</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{stub}} jb0vfcrmuvot4cr2en4km7jhnq4ytp0 0 340829 2238031 2026-10-30T12:23:43Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1381557762|Reality]]" 2238031 wikitext text/x-wiki [[Kategorya:Realidad]] hmcmnju2b4vxj58l10nq3e1s61od57a 2238032 2238031 2026-10-30T12:23:56Z Ryomaandres 8044 2238032 wikitext text/x-wiki [[Kategorya:Realidad]] Ang '''realidad''' o '''katotohanan''' ay ang kabuuan ng [[pag-iral]] o kung ano ang pagkakatulad ng lahat ng umiiral na entidad. Madalas itong inihahambing sa [[Penomeno|anyo]], na sumasalungat sa kung ano ang tila, bagaman pinagtatalunan ang katumpakan at pundamentalidad ng pagkakaibang ito. Iba't ibang pamantayan para sa pagkilala sa pagkakaiba ng tunay at di-tunay na mga entidad ang iminungkahi, kabilang ang mga kapangyarihang [[Causality|sanhi]], kalayaan sa pag-iisip, at pagiging hindi [[Ilusyon|ilusoryo]]. Ang konsepto ng ''realidad'' ay sumasapaw sa mga nosyon tulad ng pagiging, pag-iral, [[mundo]], [[Potensiyalidad at aktuwalidad|aktuwalidad]], at [[katotohanan]]. kznp3k61wbslauoh35y72bxndl58xud 2238033 2238032 2026-10-30T12:29:08Z Ryomaandres 8044 2238033 wikitext text/x-wiki [[Kategorya:Realidad]] Ang '''realidad''' o '''katotohanan''' ay ang kabuuan ng [[pag-iral]] o kung ano ang pagkakatulad ng lahat ng umiiral na entidad. Madalas itong inihahambing sa [[Penomeno|anyo]], na sumasalungat sa kung ano ang tila, bagaman pinagtatalunan ang katumpakan at pundamentalidad ng pagkakaibang ito. Iba't ibang pamantayan para sa pagkilala sa pagkakaiba ng tunay at di-tunay na mga entidad ang iminungkahi, kabilang ang mga kapangyarihang [[Causality|sanhi]], kalayaan sa pag-iisip, at pagiging hindi [[Ilusyon|ilusoryo]]. Ang konsepto ng ''realidad'' ay sumasapaw sa mga nosyon tulad ng pagiging, pag-iral, [[mundo]], [[Potensiyalidad at aktuwalidad|aktuwalidad]], at [[katotohanan]]. Pinagtutunggalian ng mga pilosopo [[Categories of being|kung anong mga uri ng bagay]] ang bahagi ng realidad at kung paano ang mga ito nakaayos. Kabilang sa mga iminungkahing bumubuo ang mga [[partikular]] at [[Unibersal (metapisika)|unibersal]], [[Abstrakto at kongkreto|mga konkreto at abstraktong bagay]], mga[[katunayan]], mga [[Pangyayari (pilosopiya)|pangyayari]], at mga [[Mga elementaryang partikulo|elementaryang partikulo]] . Ang mga talakayan tungkol sa estruktura ng realidad ay tumatalakay sa [[Mereolohiya|ugnayan sa pagitan ng mga bahagi at kabuuan]], ang pagkakaiba sa pagitan ng mga pundamental at di-pundamental na entidad, ang ideya na ang realidad ay bumubuo ng isang hirarkiya ng mga antas, at ang mga papel ng pagkakaisa at multiplikasyon sa mga debateng [[Monismo|monista]]- [[Pluralismo (pilosopiya)|pluralista]]. Ang iba pang mga paksa ay ang [[espasyo]] at [[oras]] bilang mga balangkas na nag-oorganisa ng mga [[Ugnayan (pilosopiya)|ugnayan]] sa pagitan ng mga entidad, at mga [[Batas ng agham|batas ng kalikasan]] na naglalarawan ng mga regularidad o pangkalahatang mga padron kung paano nakikipag-ugnayan ang mga entidad at nagaganap ang mga pagbabago. rcu2wtw441t5rtznrstnxk4uxm0b4yy 2238036 2238033 2026-10-30T12:30:58Z Ryomaandres 8044 2238036 wikitext text/x-wiki [[Kategorya:Realidad]] Ang '''realidad''' o '''katotohanan''' ay ang kabuuan ng [[pag-iral]] o kung ano ang pagkakatulad ng lahat ng umiiral na entidad. Madalas itong inihahambing sa [[Penomeno|anyo]], na sumasalungat sa kung ano ang tila, bagaman pinagtatalunan ang katumpakan at pundamentalidad ng pagkakaibang ito. Iba't ibang pamantayan para sa pagkilala sa pagkakaiba ng tunay at di-tunay na mga entidad ang iminungkahi, kabilang ang mga kapangyarihang [[Causality|sanhi]], kalayaan sa pag-iisip, at pagiging hindi [[Ilusyon|ilusoryo]]. Ang konsepto ng ''realidad'' ay sumasapaw sa mga nosyon tulad ng pagiging, pag-iral, [[mundo]], [[Potensiyalidad at aktuwalidad|aktuwalidad]], at [[katotohanan]]. Pinagtutunggalian ng mga pilosopo [[Categories of being|kung anong mga uri ng bagay]] ang bahagi ng realidad at kung paano ang mga ito nakaayos. Kabilang sa mga iminungkahing bumubuo ang mga [[partikular]] at [[Unibersal (metapisika)|unibersal]], [[Abstrakto at kongkreto|mga konkreto at abstraktong bagay]], mga[[katunayan]], mga [[Pangyayari (pilosopiya)|pangyayari]], at mga [[Mga elementaryang partikulo|elementaryang partikulo]] . Ang mga talakayan tungkol sa estruktura ng realidad ay tumatalakay sa [[Mereolohiya|ugnayan sa pagitan ng mga bahagi at kabuuan]], ang pagkakaiba sa pagitan ng mga pundamental at di-pundamental na entidad, ang ideya na ang realidad ay bumubuo ng isang hirarkiya ng mga antas, at ang mga papel ng pagkakaisa at multiplikasyon sa mga debateng [[Monismo|monista]]- [[Pluralismo (pilosopiya)|pluralista]]. Ang iba pang mga paksa ay ang [[espasyo]] at [[oras]] bilang mga balangkas na nag-oorganisa ng mga [[Ugnayan (pilosopiya)|ugnayan]] sa pagitan ng mga entidad, at mga [[Batas ng agham|batas ng kalikasan]] na naglalarawan ng mga regularidad o pangkalahatang mga padron kung paano nakikipag-ugnayan ang mga entidad at nagaganap ang mga pagbabago. == Mga nasasakupan == Tinatalakay sa akademikong diskurso ang iba't ibang [[Mga kategorya ng pag-iral|kategorya ng pag-iral]] o mga bumubuo sa realidad. May mga hindi pagkakasundo tungkol sa kung alin ang umiiral sa pinakapundamental na antas at kung ang realidad ay sa huli ay binubuo ng isa o ilang uri.<ref><templatestyles src="Plainlist/styles.css"></templatestyles>{{Multiref|{{harvnb|Campbell|2006|loc=§ The Categories of Being}}|{{harvnb|Bunge|2006|pp=[https://books.google.com/books?id=6GraKxazuOQC&pg=PA27 27–28, 74]}}|{{harvnb|Thomasson|2022|loc=Lead Section}}}}</ref> == Mga sanggunian == 6aachtrkyudcpp4c5ew20710z2h94q0 0 340830 2238034 2026-10-30T12:29:13Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1382700966|Sergei Eisenstein]]" 2238034 wikitext text/x-wiki Si '''Sergei Mikhailovich Eisenstein''' {{Efn|{{IPAc-en|ˈ|aɪ|z|ən|s|t|aɪ|n}};<ref>{{Cite Dictionary.com|Eisenstein}}</ref> {{lang-rus|Сергей Михайлович Эйзенштейн|Sergey Mikhaylovich Eyzenshteyn|sʲɪrˈɡʲej mʲɪˈxajləvʲɪtɕ ɪjzʲɪnˈʂtɛjn}}; {{lcfirst:{{family name explanation|Mikhailovich|Eisenstein|lang=Eastern Slavic}}}}}} (Enero 22 / Enero 10, 1898 {{Spaced en dash}} Pebrero 11, 1948) ay isang [[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikulang]] Sobyetiko, [[tagasulat ng script]], [[Pamamagtnugot sa pelikula|namamatnugot ng pelikula]] at [[Teoryang pampelikula|teorista ng pelikula]] na ipinanganak sa [[Latvia]]. Itinuturing na isa sa mga pinakadakilang tagagawa ng pelikula sa lahat ng panahon, siya ay isang tagapanguna sa teorya at praktika ng [[Montage (paggawa ng pelikula)|montage]].<ref>{{Cite book |last=Rollberg |first=Peter |title=Historical Dictionary of Russian and Soviet Cinema |publisher=[[Rowman & Littlefield]] |year=2009 |isbn=978-0-8108-6072-8 |location=US |pages=204–210}}</ref> Kilala siya lalo na sa kaniyang mga [[pelikulang tahimik]] na ''[[Strike (pelikula noong 1925)|Strike]]'' (1925), ''[[Bronenosets Potemkin|Battleship Potemkin]]'' (1925) at ''[[October: Ten Days That Shook the World|October]]'' (1928), pati na rin sa mga [[Pelikulang pangkasaysayan|makasaysayang]] epikong ''[[Alexander Nevsky (pelikula)|Alexander Nevsky]]'' (1938) at ''[[Ivan the Terrible (pelikula noong 1945)|Ivan the Terrible]]'' (1945/1958). Sa botohan nito kada dekada, pinangalanan ng magasin na ''[[Sight and Sound]]'' ang kaniyang ''Battleship Potemkin'' bilang ika-54 na pinakamahusay na pelikula sa buong panahon.<ref>{{Cite web |title=The Greatest Films of All Time |url=https://www.bfi.org.uk/sight-and-sound/greatest-films-all-time |access-date=20 October 2025 |website=BFI |language=en}}</ref> [[Kategorya:Namatay noong 1948]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1898]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng teksto sa wikang Ruso]] [[Kategorya:Articles with hCards]] 5y6vlxiij0x0wksb5u0rjotwgqhcqz9 2238035 2238034 2026-10-30T12:29:30Z Ryomaandres 8044 2238035 wikitext text/x-wiki Si '''Sergei Mikhailovich Eisenstein'''{{Efn|{{IPAc-en|ˈ|aɪ|z|ən|s|t|aɪ|n}};<ref>{{Cite Dictionary.com|Eisenstein}}</ref> {{lang-rus|Сергей Михайлович Эйзенштейн|Sergey Mikhaylovich Eyzenshteyn|sʲɪrˈɡʲej mʲɪˈxajləvʲɪtɕ ɪjzʲɪnˈʂtɛjn}}; {{lcfirst:{{family name explanation|Mikhailovich|Eisenstein|lang=Eastern Slavic}}}}}} (Enero 22 / Enero 10, 1898 {{Spaced en dash}} Pebrero 11, 1948) ay isang [[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikulang]] Sobyetiko, [[tagasulat ng script]], [[Pamamagtnugot sa pelikula|namamatnugot ng pelikula]] at [[Teoryang pampelikula|teorista ng pelikula]] na ipinanganak sa [[Latvia]]. Itinuturing na isa sa mga pinakadakilang tagagawa ng pelikula sa lahat ng panahon, siya ay isang tagapanguna sa teorya at praktika ng [[Montage (paggawa ng pelikula)|montage]].<ref>{{Cite book |last=Rollberg |first=Peter |title=Historical Dictionary of Russian and Soviet Cinema |publisher=[[Rowman & Littlefield]] |year=2009 |isbn=978-0-8108-6072-8 |location=US |pages=204–210}}</ref> Kilala siya lalo na sa kaniyang mga [[pelikulang tahimik]] na ''[[Strike (pelikula noong 1925)|Strike]]'' (1925), ''[[Bronenosets Potemkin|Battleship Potemkin]]'' (1925) at ''[[October: Ten Days That Shook the World|October]]'' (1928), pati na rin sa mga [[Pelikulang pangkasaysayan|makasaysayang]] epikong ''[[Alexander Nevsky (pelikula)|Alexander Nevsky]]'' (1938) at ''[[Ivan the Terrible (pelikula noong 1945)|Ivan the Terrible]]'' (1945/1958). Sa botohan nito kada dekada, pinangalanan ng magasin na ''[[Sight and Sound]]'' ang kaniyang ''Battleship Potemkin'' bilang ika-54 na pinakamahusay na pelikula sa buong panahon.<ref>{{Cite web |title=The Greatest Films of All Time |url=https://www.bfi.org.uk/sight-and-sound/greatest-films-all-time |access-date=20 October 2025 |website=BFI |language=en}}</ref> [[Kategorya:Namatay noong 1948]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1898]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng teksto sa wikang Ruso]] [[Kategorya:Articles with hCards]] == Mga sanggunian == p0zvkern0kvalvr49tvkfiysmxg0jly 2238037 2238035 2026-10-30T12:33:04Z Ryomaandres 8044 2238037 wikitext text/x-wiki Si '''Sergei Mikhailovich Eisenstein'''{{Efn|{{IPAc-en|ˈ|aɪ|z|ən|s|t|aɪ|n}};<ref>{{Cite Dictionary.com|Eisenstein}}</ref> {{lang-rus|Сергей Михайлович Эйзенштейн|Sergey Mikhaylovich Eyzenshteyn|sʲɪrˈɡʲej mʲɪˈxajləvʲɪtɕ ɪjzʲɪnˈʂtɛjn}}; {{lcfirst:{{family name explanation|Mikhailovich|Eisenstein|lang=Eastern Slavic}}}}}} (Enero 22 / Enero 10, 1898 {{Spaced en dash}} Pebrero 11, 1948) ay isang [[Direktor sa pelikula|direktor ng pelikulang]] Sobyetiko, [[tagasulat ng script]], [[Pamamagtnugot sa pelikula|namamatnugot ng pelikula]] at [[Teoryang pampelikula|teorista ng pelikula]] na ipinanganak sa [[Latvia]]. Itinuturing na isa sa mga pinakadakilang tagagawa ng pelikula sa lahat ng panahon, siya ay isang tagapanguna sa teorya at praktika ng [[Montage (paggawa ng pelikula)|montage]].<ref>{{Cite book |last=Rollberg |first=Peter |title=Historical Dictionary of Russian and Soviet Cinema |publisher=[[Rowman & Littlefield]] |year=2009 |isbn=978-0-8108-6072-8 |location=US |pages=204–210}}</ref> Kilala siya lalo na sa kaniyang mga [[pelikulang tahimik]] na ''[[Strike (pelikula noong 1925)|Strike]]'' (1925), ''[[Bronenosets Potemkin|Battleship Potemkin]]'' (1925) at ''[[October: Ten Days That Shook the World|October]]'' (1928), pati na rin sa mga [[Pelikulang pangkasaysayan|makasaysayang]] epikong ''[[Alexander Nevsky (pelikula)|Alexander Nevsky]]'' (1938) at ''[[Ivan the Terrible (pelikula noong 1945)|Ivan the Terrible]]'' (1945/1958). Sa botohan nito kada dekada, pinangalanan ng magasin na ''[[Sight and Sound]]'' ang kaniyang ''Battleship Potemkin'' bilang ika-54 na pinakamahusay na pelikula sa buong panahon.<ref>{{Cite web |title=The Greatest Films of All Time |url=https://www.bfi.org.uk/sight-and-sound/greatest-films-all-time |access-date=20 October 2025 |website=BFI |language=en}}</ref> == Maagang buhay == [[File:Mikhail-einsenstein-0713-01.jpg|right|thumb|Ang batang si Eisenstein kasama ang kaniyang mga magulang na sina Mikhail at Julia Eisenstein]] Si Sergei Eisenstein ay ipinanganak noong Enero 22 / Enero 10 sa [[Riga]], sa [[Gobyernasyon ng Livonia]], [[Imperyong Ruso]] (kasalukuyang Latvia),<ref>{{Cite encyclopedia |title=Sergey Eisenstein – Soviet film director |encyclopedia=[[Encyclopaedia Britannica]] |url=https://www.britannica.com/biography/Sergey-Eisenstein |access-date=18 March 2020 |last=Mitry |first=Jean |date=7 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190529223017/https://www.britannica.com/biography/Sergey-Eisenstein |archive-date=29 May 2019}}</ref><ref>{{Cite web |date=22 July 2017 |title=Sergei Eisenstein – Russian film director and film theorist. Biography and interesting facts |url=https://www.moscovery.com/sergei-eisenstein/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210724135312/https://www.moscovery.com/sergei-eisenstein/ |archive-date=24 July 2021 |access-date=9 November 2018}}</ref> sa isang pamilyang nasa gitnang uri. Madalas lumipat ang kaniyang pamilya noong mga unang taon niya, gaya ng patuloy na ginagawa ni Eisenstein sa buong buhay niya. Ang kaniyang ama, ang arkitekto na si [[Mikhail Eisenstein|Mikhail Osipovich Eisenstein]], ay ipinanganak sa [[Bila Tserkva|Belaya Tserkov]] sa [[Gobernasyon ng Kiev]], sa isang pamilyang [[Mga Hudyo|Hudyo]].<ref>{{Cite web |title=Зашифрованное зодчество Риги |url=http://www.alefmagazine.com/pub4754.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20190430042426/http://www.alefmagazine.com/pub4754.html |archive-date=30 April 2019 |website=АЛЕФ}}</ref><ref>[http://forum.myriga.info/index.php?act=Attach&type=post&id=55596 Роман Соколов, Анна Сухорукова «Новые данные о предках Сергея Михайловича Эйзенштейна»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170321171000/http://forum.myriga.info/index.php?act=Attach&type=post&id=55596|date=21 March 2017}}: «Киноведческие записки» 102/103, 2013; стр. 314—323.</ref><ref>{{Cite web |title=Russland-Aktuell - Michail Eisenstein |url=https://www.aktuell.ru/russland/kultur/michail_eisenstein_zum_90_todestag_des_architekten_772.html |access-date=11 June 2025 |website=www.aktuell.ru}}</ref> [[Kategorya:Namatay noong 1948]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1898]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng teksto sa wikang Ruso]] [[Kategorya:Articles with hCards]] == Mga sanggunian == 5sryqsx6ejbr14tjtagdn3tkl6zhmaz 0 340831 2238046 2026-10-30T14:23:26Z Filipinayzd 3409 Bagong pahina: Si '''Isabella Victoria Sola Flanigan''' (ipinanganak noong Pebrero 22, 2005) ay isang propesyonal na manlalaro ng putbol na naglalaro para sa Australian futsal club na Cockburn Wolves. Ipinanganak sa Estados Unidos, siya ay kumakatawan sa Pilipinas sa pandaigdigang antas. Kinakatawan din niya ang bansa sa futsal, at isa sa mga kapitan ng pambansang koponan. Si Flanigan ay ipinanganak sa Fairmont, West Virginia, Estados Unidos. Pilipina ang kanyang ina. Nag-aral siya sa Mont... 2238046 wikitext text/x-wiki Si '''Isabella Victoria Sola Flanigan''' (ipinanganak noong Pebrero 22, 2005) ay isang propesyonal na manlalaro ng putbol na naglalaro para sa Australian futsal club na Cockburn Wolves. Ipinanganak sa Estados Unidos, siya ay kumakatawan sa Pilipinas sa pandaigdigang antas. Kinakatawan din niya ang bansa sa futsal, at isa sa mga kapitan ng pambansang koponan. Si Flanigan ay ipinanganak sa Fairmont, West Virginia, Estados Unidos. Pilipina ang kanyang ina. Nag-aral siya sa Montverde Academy kung saan siya naglaro para sa koponan ng football (soccer) ng paaralan para sa mga babae.<ref>{{Cite news |last=Ryzewski |first=Steve |date=8 December 2018 |title=Montverde edges National No. 1 St. Johns in girls soccer |work=Orlando Sentinel |url=https://www.orlandosentinel.com/sports/highschool/os-sp-hs-montverde-sjcd-girls-soccer-1208-story.html |access-date=2 February 2022}}</ref> <ref>{{Cite news |last=Naredo |first=Camille |date=21 January 2021 |title=Football: Stajcic 'really happy' with new additions to PH squad |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/01/21/22/stajcic-really-happy-with-new-additions-to-ph-squad |access-date=2 February 2022}}</ref> Kasama si Flanigan sa 27-manlalaro na line-up ng Philippines U-18 para sa 2022 AFF U-18 Women's Championship sa Palembang, Indonesia. <ref>{{Cite web |date=23 July 2022 |title=Philippines Under-18 Women's Team To Compete In AFF U18 Women's Championship |url=https://pff.org.ph/2022/07/23/philippines-under-18-womens-team-set-to-compete-in-aff-u18-womens-championship/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20241002071508/https://pff.org.ph/2022/07/23/philippines-under-18-womens-team-set-to-compete-in-aff-u18-womens-championship/ |archive-date=October 2, 2024 |access-date=23 July 2022 |website=Philippine Football Federation}}</ref> <ref>{{Cite news |last=Morales |first=Luisa |date=23 July 2022 |title=After women's AFF win, Filipinas U18 test mettle in Indonesia |publisher=PhilStar Global |url=https://www.philstar.com/sports/2022/07/23/2197478/after-womens-aff-win-filipinas-u18-test-mettle-indonesia |access-date=23 July 2022}}</ref> <ref>{{Cite news |last=del Carmen |first=Lorenzo |date=23 July 2022 |title=Fresh off AFF triumph, Flanigan, Maniti join Filipinas U18 in Indonesia |publisher=Tiebreaker Times |url=https://tiebreakertimes.com.ph/tbt/fresh-off-aff-triumph-flanigan-maniti-join-filipinas-u18-in-indonesia/246025 |access-date=23 July 2022}}</ref> Nag-debut siya para sa Philippines U18 sa isang 4-0 na pagkatalo laban sa Australia U18 .<ref>{{Cite web |title=Match summary – AUS U18 (W) vs PHI U18 (W) |url=https://www.aseanfootball.org/v3/wp-content/uploads/match_result/u18_woman/2022/M5.pdf |access-date=28 July 2022 |website=ASEAN Football Federation}}</ref> Naitala niya ang kanyang unang goal para sa Pilipinas U18 sa isang 2-1 na pagkatalo laban sa Malaysia U18.<ref>{{Cite web |title=Match summary – MAS U18 (W) vs PHI U18 (W) |url=https://www.aseanfootball.org/v3/wp-content/uploads/match_result/u18_woman/2022/M14.pdf |access-date=2 August 2022 |website=ASEAN Football Federation}}</ref> Kinatawan ni Flanigan ang Pilipinas sa 2022 AFC Women's Asian Cup at sa 2023 FIFA Women's World Cup .<ref>{{Cite news |last=Morales |first=Luisa |date=12 January 2021 |title=Philippines bares roster for AFC Women's Asian Cup |work=The Philippine Star |url=https://www.philstar.com/sports/2022/01/12/2153415/philippines-bares-roster-afc-womens-asian-cup |access-date=2 February 2022}}</ref> <ref>{{Cite news |date=25 July 2023 |title=New Zealand 0-1 Philippines: World Cup debutants score 'special' victory to leave players in tears |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.com/sport/football/66290027 |access-date=1 December 2025 |quote=...but the Philippines also had a goal ruled out for offside when teenager Isabella Flanigan slotted into the corner in the second half}}</ref> Tinawag si Flanigan upang maging bahagi ng pambansang koponan ng futsal ng Pilipinas na lumahok sa 2025 AFC Women's Futsal Asian Cup qualifiers .<ref>{{Cite news |last=Javier |first=Nikole |date=9 January 2025 |title=Katrina Guillou, Bella Flanigan eye another World Cup stint following PH futsal team call-up |language=en |work=GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/football/932350/katrina-guillou-bella-flanigan-eye-another-world-cup-stint-following-ph-futsal-team-call-up/story/ |access-date=12 January 2025}}</ref> Nakaiskor siya ng isang goal sa kanyang debut sa futsal para sa panalo ng Pilipinas laban sa Kuwait, 4-1, sa unang laro.<ref name="bracefutsal">{{Cite news |last=Terrado |first=Reuben |date=11 January 2025 |title=Guillou brace powers PH in Futsal Asian Cup qualifier opener |language=en |work=Sports Interactive Network Philippines |url=https://www.spin.ph/football/philippines-beats-kuwait-in-opener-of-women-s-futsal-asian-cup-qualifiers-a795-20250111 |access-date=12 January 2025}}</ref>] Naglaro si Flanigan sa kauna-unahang 2025 FIFA Futsal Women's World Cup sa Pilipinas.<ref name="futsal-cup">{{Cite news |last=del Carmen |first=Lorenzo |date=1 December 2025 |title=After World Cup campaign, Bella Flanigan keeps ready for SEAG |work=Tiebreaker Times |url=https://tiebreakertimes.com.ph/tbt/after-world-cup-campaign-bella-flanigan-keeps-ready-for-seag/358498 |access-date=1 December 2025}}</ref> 0wedg2dquwgxuskl7mq4hlwoc3vduxc 2238047 2238046 2026-10-30T14:26:00Z Filipinayzd 3409 2238047 wikitext text/x-wiki Si '''Isabella Victoria Sola Flanigan''' (ipinanganak noong Pebrero 22, 2005) ay isang propesyonal na manlalaro ng putbol na naglalaro para sa Australian futsal club na Cockburn Wolves. Ipinanganak sa Estados Unidos, siya ay kumakatawan sa Pilipinas sa pandaigdigang antas. Kinakatawan din niya ang bansa sa futsal, at isa sa mga kapitan ng pambansang koponan. Si Flanigan ay ipinanganak sa Fairmont, West Virginia, [[Estados Unidos]]. Pilipina ang kanyang ina. Nag-aral siya sa Montverde Academy kung saan siya naglaro para sa koponan ng football (soccer) ng paaralan para sa mga babae.<ref>{{Cite news |last=Ryzewski |first=Steve |date=8 December 2018 |title=Montverde edges National No. 1 St. Johns in girls soccer |work=Orlando Sentinel |url=https://www.orlandosentinel.com/sports/highschool/os-sp-hs-montverde-sjcd-girls-soccer-1208-story.html |access-date=2 February 2022}}</ref> <ref>{{Cite news |last=Naredo |first=Camille |date=21 January 2021 |title=Football: Stajcic 'really happy' with new additions to PH squad |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/01/21/22/stajcic-really-happy-with-new-additions-to-ph-squad |access-date=2 February 2022}}</ref> Kasama si Flanigan sa 27-manlalaro na line-up ng Philippines U-18 para sa 2022 AFF U-18 Women's Championship sa Palembang, Indonesia. <ref>{{Cite web |date=23 July 2022 |title=Philippines Under-18 Women's Team To Compete In AFF U18 Women's Championship |url=https://pff.org.ph/2022/07/23/philippines-under-18-womens-team-set-to-compete-in-aff-u18-womens-championship/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20241002071508/https://pff.org.ph/2022/07/23/philippines-under-18-womens-team-set-to-compete-in-aff-u18-womens-championship/ |archive-date=October 2, 2024 |access-date=23 July 2022 |website=Philippine Football Federation}}</ref> <ref>{{Cite news |last=Morales |first=Luisa |date=23 July 2022 |title=After women's AFF win, Filipinas U18 test mettle in Indonesia |publisher=PhilStar Global |url=https://www.philstar.com/sports/2022/07/23/2197478/after-womens-aff-win-filipinas-u18-test-mettle-indonesia |access-date=23 July 2022}}</ref> <ref>{{Cite news |last=del Carmen |first=Lorenzo |date=23 July 2022 |title=Fresh off AFF triumph, Flanigan, Maniti join Filipinas U18 in Indonesia |publisher=Tiebreaker Times |url=https://tiebreakertimes.com.ph/tbt/fresh-off-aff-triumph-flanigan-maniti-join-filipinas-u18-in-indonesia/246025 |access-date=23 July 2022}}</ref> Nag-debut siya para sa Philippines U18 sa isang 4-0 na pagkatalo laban sa Australia U18 .<ref>{{Cite web |title=Match summary – AUS U18 (W) vs PHI U18 (W) |url=https://www.aseanfootball.org/v3/wp-content/uploads/match_result/u18_woman/2022/M5.pdf |access-date=28 July 2022 |website=ASEAN Football Federation}}</ref> Naitala niya ang kanyang unang goal para sa Pilipinas U18 sa isang 2-1 na pagkatalo laban sa Malaysia U18.<ref>{{Cite web |title=Match summary – MAS U18 (W) vs PHI U18 (W) |url=https://www.aseanfootball.org/v3/wp-content/uploads/match_result/u18_woman/2022/M14.pdf |access-date=2 August 2022 |website=ASEAN Football Federation}}</ref> Kinatawan ni Flanigan ang Pilipinas sa 2022 AFC Women's Asian Cup at sa 2023 FIFA Women's World Cup .<ref>{{Cite news |last=Morales |first=Luisa |date=12 January 2021 |title=Philippines bares roster for AFC Women's Asian Cup |work=The Philippine Star |url=https://www.philstar.com/sports/2022/01/12/2153415/philippines-bares-roster-afc-womens-asian-cup |access-date=2 February 2022}}</ref> <ref>{{Cite news |date=25 July 2023 |title=New Zealand 0-1 Philippines: World Cup debutants score 'special' victory to leave players in tears |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.com/sport/football/66290027 |access-date=1 December 2025 |quote=...but the Philippines also had a goal ruled out for offside when teenager Isabella Flanigan slotted into the corner in the second half}}</ref> Tinawag si Flanigan upang maging bahagi ng pambansang koponan ng futsal ng Pilipinas na lumahok sa 2025 AFC Women's Futsal Asian Cup qualifiers .<ref>{{Cite news |last=Javier |first=Nikole |date=9 January 2025 |title=Katrina Guillou, Bella Flanigan eye another World Cup stint following PH futsal team call-up |language=en |work=GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/football/932350/katrina-guillou-bella-flanigan-eye-another-world-cup-stint-following-ph-futsal-team-call-up/story/ |access-date=12 January 2025}}</ref> Nakaiskor siya ng isang goal sa kanyang debut sa futsal para sa panalo ng Pilipinas laban sa Kuwait, 4-1, sa unang laro.<ref name="bracefutsal">{{Cite news |last=Terrado |first=Reuben |date=11 January 2025 |title=Guillou brace powers PH in Futsal Asian Cup qualifier opener |language=en |work=Sports Interactive Network Philippines |url=https://www.spin.ph/football/philippines-beats-kuwait-in-opener-of-women-s-futsal-asian-cup-qualifiers-a795-20250111 |access-date=12 January 2025}}</ref>] Naglaro si Flanigan sa kauna-unahang 2025 FIFA Futsal Women's World Cup sa Pilipinas.<ref name="futsal-cup">{{Cite news |last=del Carmen |first=Lorenzo |date=1 December 2025 |title=After World Cup campaign, Bella Flanigan keeps ready for SEAG |work=Tiebreaker Times |url=https://tiebreakertimes.com.ph/tbt/after-world-cup-campaign-bella-flanigan-keeps-ready-for-seag/358498 |access-date=1 December 2025}}</ref> ==Sanggunian== {{reflist}} q6l683uhjksg9603coizitk1wcnr88v 2238048 2238047 2026-10-30T14:27:44Z Filipinayzd 3409 added [[Category:Ipinanganak noong 2005]] using [[WP:HC|HotCat]] 2238048 wikitext text/x-wiki Si '''Isabella Victoria Sola Flanigan''' (ipinanganak noong Pebrero 22, 2005) ay isang propesyonal na manlalaro ng putbol na naglalaro para sa Australian futsal club na Cockburn Wolves. Ipinanganak sa Estados Unidos, siya ay kumakatawan sa Pilipinas sa pandaigdigang antas. Kinakatawan din niya ang bansa sa futsal, at isa sa mga kapitan ng pambansang koponan. Si Flanigan ay ipinanganak sa Fairmont, West Virginia, [[Estados Unidos]]. Pilipina ang kanyang ina. Nag-aral siya sa Montverde Academy kung saan siya naglaro para sa koponan ng football (soccer) ng paaralan para sa mga babae.<ref>{{Cite news |last=Ryzewski |first=Steve |date=8 December 2018 |title=Montverde edges National No. 1 St. Johns in girls soccer |work=Orlando Sentinel |url=https://www.orlandosentinel.com/sports/highschool/os-sp-hs-montverde-sjcd-girls-soccer-1208-story.html |access-date=2 February 2022}}</ref> <ref>{{Cite news |last=Naredo |first=Camille |date=21 January 2021 |title=Football: Stajcic 'really happy' with new additions to PH squad |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/01/21/22/stajcic-really-happy-with-new-additions-to-ph-squad |access-date=2 February 2022}}</ref> Kasama si Flanigan sa 27-manlalaro na line-up ng Philippines U-18 para sa 2022 AFF U-18 Women's Championship sa Palembang, Indonesia. <ref>{{Cite web |date=23 July 2022 |title=Philippines Under-18 Women's Team To Compete In AFF U18 Women's Championship |url=https://pff.org.ph/2022/07/23/philippines-under-18-womens-team-set-to-compete-in-aff-u18-womens-championship/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20241002071508/https://pff.org.ph/2022/07/23/philippines-under-18-womens-team-set-to-compete-in-aff-u18-womens-championship/ |archive-date=October 2, 2024 |access-date=23 July 2022 |website=Philippine Football Federation}}</ref> <ref>{{Cite news |last=Morales |first=Luisa |date=23 July 2022 |title=After women's AFF win, Filipinas U18 test mettle in Indonesia |publisher=PhilStar Global |url=https://www.philstar.com/sports/2022/07/23/2197478/after-womens-aff-win-filipinas-u18-test-mettle-indonesia |access-date=23 July 2022}}</ref> <ref>{{Cite news |last=del Carmen |first=Lorenzo |date=23 July 2022 |title=Fresh off AFF triumph, Flanigan, Maniti join Filipinas U18 in Indonesia |publisher=Tiebreaker Times |url=https://tiebreakertimes.com.ph/tbt/fresh-off-aff-triumph-flanigan-maniti-join-filipinas-u18-in-indonesia/246025 |access-date=23 July 2022}}</ref> Nag-debut siya para sa Philippines U18 sa isang 4-0 na pagkatalo laban sa Australia U18 .<ref>{{Cite web |title=Match summary – AUS U18 (W) vs PHI U18 (W) |url=https://www.aseanfootball.org/v3/wp-content/uploads/match_result/u18_woman/2022/M5.pdf |access-date=28 July 2022 |website=ASEAN Football Federation}}</ref> Naitala niya ang kanyang unang goal para sa Pilipinas U18 sa isang 2-1 na pagkatalo laban sa Malaysia U18.<ref>{{Cite web |title=Match summary – MAS U18 (W) vs PHI U18 (W) |url=https://www.aseanfootball.org/v3/wp-content/uploads/match_result/u18_woman/2022/M14.pdf |access-date=2 August 2022 |website=ASEAN Football Federation}}</ref> Kinatawan ni Flanigan ang Pilipinas sa 2022 AFC Women's Asian Cup at sa 2023 FIFA Women's World Cup .<ref>{{Cite news |last=Morales |first=Luisa |date=12 January 2021 |title=Philippines bares roster for AFC Women's Asian Cup |work=The Philippine Star |url=https://www.philstar.com/sports/2022/01/12/2153415/philippines-bares-roster-afc-womens-asian-cup |access-date=2 February 2022}}</ref> <ref>{{Cite news |date=25 July 2023 |title=New Zealand 0-1 Philippines: World Cup debutants score 'special' victory to leave players in tears |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.com/sport/football/66290027 |access-date=1 December 2025 |quote=...but the Philippines also had a goal ruled out for offside when teenager Isabella Flanigan slotted into the corner in the second half}}</ref> Tinawag si Flanigan upang maging bahagi ng pambansang koponan ng futsal ng Pilipinas na lumahok sa 2025 AFC Women's Futsal Asian Cup qualifiers .<ref>{{Cite news |last=Javier |first=Nikole |date=9 January 2025 |title=Katrina Guillou, Bella Flanigan eye another World Cup stint following PH futsal team call-up |language=en |work=GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/football/932350/katrina-guillou-bella-flanigan-eye-another-world-cup-stint-following-ph-futsal-team-call-up/story/ |access-date=12 January 2025}}</ref> Nakaiskor siya ng isang goal sa kanyang debut sa futsal para sa panalo ng Pilipinas laban sa Kuwait, 4-1, sa unang laro.<ref name="bracefutsal">{{Cite news |last=Terrado |first=Reuben |date=11 January 2025 |title=Guillou brace powers PH in Futsal Asian Cup qualifier opener |language=en |work=Sports Interactive Network Philippines |url=https://www.spin.ph/football/philippines-beats-kuwait-in-opener-of-women-s-futsal-asian-cup-qualifiers-a795-20250111 |access-date=12 January 2025}}</ref>] Naglaro si Flanigan sa kauna-unahang 2025 FIFA Futsal Women's World Cup sa Pilipinas.<ref name="futsal-cup">{{Cite news |last=del Carmen |first=Lorenzo |date=1 December 2025 |title=After World Cup campaign, Bella Flanigan keeps ready for SEAG |work=Tiebreaker Times |url=https://tiebreakertimes.com.ph/tbt/after-world-cup-campaign-bella-flanigan-keeps-ready-for-seag/358498 |access-date=1 December 2025}}</ref> ==Sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Ipinanganak noong 2005]] agxlyqbg6o2n97uyq4lhl6wrg0swkqw 2238049 2238048 2026-10-30T14:28:20Z Filipinayzd 3409 added [[Category:Manlalaro mula Pilipinas]] using [[WP:HC|HotCat]] 2238049 wikitext text/x-wiki Si '''Isabella Victoria Sola Flanigan''' (ipinanganak noong Pebrero 22, 2005) ay isang propesyonal na manlalaro ng putbol na naglalaro para sa Australian futsal club na Cockburn Wolves. Ipinanganak sa Estados Unidos, siya ay kumakatawan sa Pilipinas sa pandaigdigang antas. Kinakatawan din niya ang bansa sa futsal, at isa sa mga kapitan ng pambansang koponan. Si Flanigan ay ipinanganak sa Fairmont, West Virginia, [[Estados Unidos]]. Pilipina ang kanyang ina. Nag-aral siya sa Montverde Academy kung saan siya naglaro para sa koponan ng football (soccer) ng paaralan para sa mga babae.<ref>{{Cite news |last=Ryzewski |first=Steve |date=8 December 2018 |title=Montverde edges National No. 1 St. Johns in girls soccer |work=Orlando Sentinel |url=https://www.orlandosentinel.com/sports/highschool/os-sp-hs-montverde-sjcd-girls-soccer-1208-story.html |access-date=2 February 2022}}</ref> <ref>{{Cite news |last=Naredo |first=Camille |date=21 January 2021 |title=Football: Stajcic 'really happy' with new additions to PH squad |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/01/21/22/stajcic-really-happy-with-new-additions-to-ph-squad |access-date=2 February 2022}}</ref> Kasama si Flanigan sa 27-manlalaro na line-up ng Philippines U-18 para sa 2022 AFF U-18 Women's Championship sa Palembang, Indonesia. <ref>{{Cite web |date=23 July 2022 |title=Philippines Under-18 Women's Team To Compete In AFF U18 Women's Championship |url=https://pff.org.ph/2022/07/23/philippines-under-18-womens-team-set-to-compete-in-aff-u18-womens-championship/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20241002071508/https://pff.org.ph/2022/07/23/philippines-under-18-womens-team-set-to-compete-in-aff-u18-womens-championship/ |archive-date=October 2, 2024 |access-date=23 July 2022 |website=Philippine Football Federation}}</ref> <ref>{{Cite news |last=Morales |first=Luisa |date=23 July 2022 |title=After women's AFF win, Filipinas U18 test mettle in Indonesia |publisher=PhilStar Global |url=https://www.philstar.com/sports/2022/07/23/2197478/after-womens-aff-win-filipinas-u18-test-mettle-indonesia |access-date=23 July 2022}}</ref> <ref>{{Cite news |last=del Carmen |first=Lorenzo |date=23 July 2022 |title=Fresh off AFF triumph, Flanigan, Maniti join Filipinas U18 in Indonesia |publisher=Tiebreaker Times |url=https://tiebreakertimes.com.ph/tbt/fresh-off-aff-triumph-flanigan-maniti-join-filipinas-u18-in-indonesia/246025 |access-date=23 July 2022}}</ref> Nag-debut siya para sa Philippines U18 sa isang 4-0 na pagkatalo laban sa Australia U18 .<ref>{{Cite web |title=Match summary – AUS U18 (W) vs PHI U18 (W) |url=https://www.aseanfootball.org/v3/wp-content/uploads/match_result/u18_woman/2022/M5.pdf |access-date=28 July 2022 |website=ASEAN Football Federation}}</ref> Naitala niya ang kanyang unang goal para sa Pilipinas U18 sa isang 2-1 na pagkatalo laban sa Malaysia U18.<ref>{{Cite web |title=Match summary – MAS U18 (W) vs PHI U18 (W) |url=https://www.aseanfootball.org/v3/wp-content/uploads/match_result/u18_woman/2022/M14.pdf |access-date=2 August 2022 |website=ASEAN Football Federation}}</ref> Kinatawan ni Flanigan ang Pilipinas sa 2022 AFC Women's Asian Cup at sa 2023 FIFA Women's World Cup .<ref>{{Cite news |last=Morales |first=Luisa |date=12 January 2021 |title=Philippines bares roster for AFC Women's Asian Cup |work=The Philippine Star |url=https://www.philstar.com/sports/2022/01/12/2153415/philippines-bares-roster-afc-womens-asian-cup |access-date=2 February 2022}}</ref> <ref>{{Cite news |date=25 July 2023 |title=New Zealand 0-1 Philippines: World Cup debutants score 'special' victory to leave players in tears |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.com/sport/football/66290027 |access-date=1 December 2025 |quote=...but the Philippines also had a goal ruled out for offside when teenager Isabella Flanigan slotted into the corner in the second half}}</ref> Tinawag si Flanigan upang maging bahagi ng pambansang koponan ng futsal ng Pilipinas na lumahok sa 2025 AFC Women's Futsal Asian Cup qualifiers .<ref>{{Cite news |last=Javier |first=Nikole |date=9 January 2025 |title=Katrina Guillou, Bella Flanigan eye another World Cup stint following PH futsal team call-up |language=en |work=GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/football/932350/katrina-guillou-bella-flanigan-eye-another-world-cup-stint-following-ph-futsal-team-call-up/story/ |access-date=12 January 2025}}</ref> Nakaiskor siya ng isang goal sa kanyang debut sa futsal para sa panalo ng Pilipinas laban sa Kuwait, 4-1, sa unang laro.<ref name="bracefutsal">{{Cite news |last=Terrado |first=Reuben |date=11 January 2025 |title=Guillou brace powers PH in Futsal Asian Cup qualifier opener |language=en |work=Sports Interactive Network Philippines |url=https://www.spin.ph/football/philippines-beats-kuwait-in-opener-of-women-s-futsal-asian-cup-qualifiers-a795-20250111 |access-date=12 January 2025}}</ref>] Naglaro si Flanigan sa kauna-unahang 2025 FIFA Futsal Women's World Cup sa Pilipinas.<ref name="futsal-cup">{{Cite news |last=del Carmen |first=Lorenzo |date=1 December 2025 |title=After World Cup campaign, Bella Flanigan keeps ready for SEAG |work=Tiebreaker Times |url=https://tiebreakertimes.com.ph/tbt/after-world-cup-campaign-bella-flanigan-keeps-ready-for-seag/358498 |access-date=1 December 2025}}</ref> ==Sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Ipinanganak noong 2005]] [[Kategorya:Manlalaro mula Pilipinas]] 5yq4tj8mnx90megc4omchux4m70hime 2238050 2238049 2026-10-30T14:28:34Z Filipinayzd 3409 removed [[Category:Manlalaro mula Pilipinas]]; added [[Category:Manlalaro ng putsal mula Pilipinas]] using [[WP:HC|HotCat]] 2238050 wikitext text/x-wiki Si '''Isabella Victoria Sola Flanigan''' (ipinanganak noong Pebrero 22, 2005) ay isang propesyonal na manlalaro ng putbol na naglalaro para sa Australian futsal club na Cockburn Wolves. Ipinanganak sa Estados Unidos, siya ay kumakatawan sa Pilipinas sa pandaigdigang antas. Kinakatawan din niya ang bansa sa futsal, at isa sa mga kapitan ng pambansang koponan. Si Flanigan ay ipinanganak sa Fairmont, West Virginia, [[Estados Unidos]]. Pilipina ang kanyang ina. Nag-aral siya sa Montverde Academy kung saan siya naglaro para sa koponan ng football (soccer) ng paaralan para sa mga babae.<ref>{{Cite news |last=Ryzewski |first=Steve |date=8 December 2018 |title=Montverde edges National No. 1 St. Johns in girls soccer |work=Orlando Sentinel |url=https://www.orlandosentinel.com/sports/highschool/os-sp-hs-montverde-sjcd-girls-soccer-1208-story.html |access-date=2 February 2022}}</ref> <ref>{{Cite news |last=Naredo |first=Camille |date=21 January 2021 |title=Football: Stajcic 'really happy' with new additions to PH squad |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/01/21/22/stajcic-really-happy-with-new-additions-to-ph-squad |access-date=2 February 2022}}</ref> Kasama si Flanigan sa 27-manlalaro na line-up ng Philippines U-18 para sa 2022 AFF U-18 Women's Championship sa Palembang, Indonesia. <ref>{{Cite web |date=23 July 2022 |title=Philippines Under-18 Women's Team To Compete In AFF U18 Women's Championship |url=https://pff.org.ph/2022/07/23/philippines-under-18-womens-team-set-to-compete-in-aff-u18-womens-championship/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20241002071508/https://pff.org.ph/2022/07/23/philippines-under-18-womens-team-set-to-compete-in-aff-u18-womens-championship/ |archive-date=October 2, 2024 |access-date=23 July 2022 |website=Philippine Football Federation}}</ref> <ref>{{Cite news |last=Morales |first=Luisa |date=23 July 2022 |title=After women's AFF win, Filipinas U18 test mettle in Indonesia |publisher=PhilStar Global |url=https://www.philstar.com/sports/2022/07/23/2197478/after-womens-aff-win-filipinas-u18-test-mettle-indonesia |access-date=23 July 2022}}</ref> <ref>{{Cite news |last=del Carmen |first=Lorenzo |date=23 July 2022 |title=Fresh off AFF triumph, Flanigan, Maniti join Filipinas U18 in Indonesia |publisher=Tiebreaker Times |url=https://tiebreakertimes.com.ph/tbt/fresh-off-aff-triumph-flanigan-maniti-join-filipinas-u18-in-indonesia/246025 |access-date=23 July 2022}}</ref> Nag-debut siya para sa Philippines U18 sa isang 4-0 na pagkatalo laban sa Australia U18 .<ref>{{Cite web |title=Match summary – AUS U18 (W) vs PHI U18 (W) |url=https://www.aseanfootball.org/v3/wp-content/uploads/match_result/u18_woman/2022/M5.pdf |access-date=28 July 2022 |website=ASEAN Football Federation}}</ref> Naitala niya ang kanyang unang goal para sa Pilipinas U18 sa isang 2-1 na pagkatalo laban sa Malaysia U18.<ref>{{Cite web |title=Match summary – MAS U18 (W) vs PHI U18 (W) |url=https://www.aseanfootball.org/v3/wp-content/uploads/match_result/u18_woman/2022/M14.pdf |access-date=2 August 2022 |website=ASEAN Football Federation}}</ref> Kinatawan ni Flanigan ang Pilipinas sa 2022 AFC Women's Asian Cup at sa 2023 FIFA Women's World Cup .<ref>{{Cite news |last=Morales |first=Luisa |date=12 January 2021 |title=Philippines bares roster for AFC Women's Asian Cup |work=The Philippine Star |url=https://www.philstar.com/sports/2022/01/12/2153415/philippines-bares-roster-afc-womens-asian-cup |access-date=2 February 2022}}</ref> <ref>{{Cite news |date=25 July 2023 |title=New Zealand 0-1 Philippines: World Cup debutants score 'special' victory to leave players in tears |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.com/sport/football/66290027 |access-date=1 December 2025 |quote=...but the Philippines also had a goal ruled out for offside when teenager Isabella Flanigan slotted into the corner in the second half}}</ref> Tinawag si Flanigan upang maging bahagi ng pambansang koponan ng futsal ng Pilipinas na lumahok sa 2025 AFC Women's Futsal Asian Cup qualifiers .<ref>{{Cite news |last=Javier |first=Nikole |date=9 January 2025 |title=Katrina Guillou, Bella Flanigan eye another World Cup stint following PH futsal team call-up |language=en |work=GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/football/932350/katrina-guillou-bella-flanigan-eye-another-world-cup-stint-following-ph-futsal-team-call-up/story/ |access-date=12 January 2025}}</ref> Nakaiskor siya ng isang goal sa kanyang debut sa futsal para sa panalo ng Pilipinas laban sa Kuwait, 4-1, sa unang laro.<ref name="bracefutsal">{{Cite news |last=Terrado |first=Reuben |date=11 January 2025 |title=Guillou brace powers PH in Futsal Asian Cup qualifier opener |language=en |work=Sports Interactive Network Philippines |url=https://www.spin.ph/football/philippines-beats-kuwait-in-opener-of-women-s-futsal-asian-cup-qualifiers-a795-20250111 |access-date=12 January 2025}}</ref>] Naglaro si Flanigan sa kauna-unahang 2025 FIFA Futsal Women's World Cup sa Pilipinas.<ref name="futsal-cup">{{Cite news |last=del Carmen |first=Lorenzo |date=1 December 2025 |title=After World Cup campaign, Bella Flanigan keeps ready for SEAG |work=Tiebreaker Times |url=https://tiebreakertimes.com.ph/tbt/after-world-cup-campaign-bella-flanigan-keeps-ready-for-seag/358498 |access-date=1 December 2025}}</ref> ==Sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Ipinanganak noong 2005]] [[Kategorya:Manlalaro ng putsal mula Pilipinas]] ooe4dehhu4lwpsry7cx3cqq8cyh9oin 2 340832 2238063 2026-10-30T18:54:40Z Tertio3 168125 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1382864378|Gauri Deshpande]]" 2238063 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|honorific_prefix='''[[Doctor of philosophy|Dr.]]'''|name=Gauri Deshpande|image=|caption=|birth_date={{birth date|df=yes|1942|2|11}}|birth_place=[[Pune]], [[Bombay Presidency]], [[British India]]|death_date={{death date and age |df=yes|2003|3|1|1942|11|2}}|death_place=[[Pune]], [[Maharashtra]], [[India]]|education=M.A., PhD|occupation=Writer, Poet|website=}} '''Gauri Deshpande''' (11 Pebrero 1942 – 1 Marso 2003) Isa syang nobelista, manunulat ng maikling kwento, at makata mula sa [[Maharashtra]], [[Indiya|India]] . Gamit niya ang [[wikang Marathi]] at [[Wikang Ingles|Ingles]] sa kanyang pagsusulat. == Talambuhay == Ipinanganak si Deshpande sa Pune kina Irawati at Dinkar Dhondo Karve, bilang bunso sa tatlong magkakapatid.[citation needed] Apo rin siya ng repormistang panlipunan na si Maharshi Dhondo Keshav Karve. Ang kanyang anak na si Urmila Deshpande, ay isa ring manunulat. Nailathala niya ang mga nobelang ''Kashmir Blues'', <ref name="dnaindia1">{{Cite news |date=2010-07-25 |title='I could write only after mother died' {{!}} Latest News & Updates at Daily News & Analysis |language=en-US |work=dna |url=http://www.dnaindia.com/lifestyle/interview-i-could-write-only-after-mother-died-1414150 |access-date=2018-02-27}}</ref> ''A Pack of Lies'', <ref name="outlook1">{{Cite news |title=A Bruising Pursuit Of Love |work=outlookindia.com |url=https://www.outlookindia.com/books/a-bruising-pursuit-of-love-news-262541 |access-date=2018-03-01}}</ref> at ''Equal to Angels'' ; ang koleksyon ng maikling kwento, ''Slither: Carnal Prose'', at ang inedit ''na Madhouse: True stories of the Inmates of Hostel 4'' .  === Edukasyon === Natapos ni Deshpande ang kanyang sekundaryong edukasyon sa Ahilyadevi School sa Pune.  Pagkatapos ay nag-tapos siya sa pagaaral sa Fergusson College at naka tanggap ng MA sa [[Panitikang Ingles]] . Kalaunan ay natanggap niya ang kanyang PhD sa Ingles mula sa [[Pamantasang Savitribai Phule Pune|Pune University]] . <ref name="dnaindia1" /> === Propesyonal na buhay === Si Deshpande ay nagturo sa Departamento ng Ingles sa Fergusson College <ref>{{Cite web |title=Fergusson College, Pune |url=http://fergusson.edu/departments/department/id/10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180227213927/http://fergusson.edu/departments/department/id/10 |archive-date=27 February 2018 |access-date=2018-02-28 |website=fergusson.edu}}</ref> at kalaunan ay naging propesor sa departamento ng Ingles sa noong [[Pamantasang Savitribai Phule Pune|Unibersidad ng Pune]] . === Kamatayan === Pumanaw si Deshpande sa Pune noong Marso 1, 2003, dahil sa mga komplikasyon sa kalusugan na may kaugnayan sa labis na pag-inom ng alak. Naiwan niya ang dalawang anak na babae mula sa kanyang unang asawa, isang anak na babae mula sa kanyang ikalawang asawa, tatlong apo na lalaki, at isang apo na babae. == Mga Gawain == Deshpande ay sumulat ng kaniyang mga gawa sa wikang Marathi at Ingles. Kabilang sa kaniyang mga akda ang piksyon, di-piksyon, maikling kwento, artikulo, at mga salin. === Mga gawang Marathi === * ''Paus Ala Motha'' (1973) <ref name="pune_mirror_1" /> * ''Ekek Pan Galawaya'' (1985) (fiction) <ref>{{Cite book |last=Deshpande |first=Gauri |title=Ekeka pāna gaḷāvayā |date=1985 |publisher=Mauja |location=Mumbaī |oclc=36439235}}</ref>{{ISBN|978-8174868510}} ** isinalin sa Gujarati bilang ''Ekek aa khare pandadun'' noong 1989 ni Jayantilal Mehta <ref name="Ekek aa khare pandadun" /> * ''Teruo Te Ani Kahi Door Paryant'' (1985) (fiction) <ref>{{Cite book |last=Deshpande |first=Gauri |title=Teruo ani kahee duraparyant. |date=1985 |publisher=Mauj Prakashan |location=Bombay |language=Marathi |oclc=62964003}}</ref>{{ISBN|978-8174868664}} * ''Ahe He Ase Ahe'' (1986) <ref>{{Cite book |last=Deshpande |first=Gauri |url=https://catalog.hathitrust.org/api/volumes/oclc/17185690.html |title=Āhe he asã āhe |date=1986 |publisher=Mauja Prakāśana Gr̥ha |location=Mumbaī}}</ref> ASIN B07H57L8RR * ''Niragathi Ani Chandrike Ga Sarike Ga'' (1987) (fiction) <ref>{{Cite book |last=Deshpande |first=Gauri |title=Niragāṭhī āṇi Candrike ga, sārike ga |date=2008 |publisher=Mauja Prakāśana Gr̥ha |location=Mumbaī |oclc=729686769}}</ref> ASIN B07NVXCTS6 * ''Dustar Ha Ghat Ani Thang'' (1989)(Marathi fiction) <ref>{{Cite book |last=Deshpande |first=Gauri |title="Dustara hā ghāṭa": āṇi, "Thāṅga" |date=1989 |publisher=Mauja Prakāśana Gr̥ha |location=Mumbaī |oclc=35114857}}</ref>{{ISBN|978-8174867681}} * ''Mukkam'' (1992) (kathang-isip) <ref>{{Cite book |last=Deshpande |first=Gauri |url=https://books.google.com/books?id=WdE1AAAAMAAJ |title=Mukkāma |date=1992 |publisher=Mauja Prakāśana Gr̥ha |location=Mumbaī |language=Marathi}}</ref>{{ISBN|978-8174867445}} * ''Vinchurniche Dhade'' (1996)(fiction) <ref>{{Cite book |last=Deshpande |first=Gauri |title=Viñcurṇīce dhaḍe |date=1996 |publisher=Mauja Prakāśana Gr̥ha |location=Mumbaī |oclc=39323058}}</ref> ASIN B00P97H35O * ''Goph'' (1999) (kathang-isip) <ref>{{Cite book |last=Deshpande |first=Gauri |title=Gopha |date=1999 |publisher=Mauja Prakāśana Gr̥ha |isbn=8174861106 |location=Mumbaī |oclc=42717293}}</ref>{{ISBN|978-8174867605}} * ''Utkhanan'' (2002) (fiction) <ref>{{Cite book |last=Deshpande |first=Gauri |title=Utkhanana |date=2002 |publisher=Mauja Prakāśana Gr̥ha |isbn=8174862838 |location=Mumbaī |oclc=51587072}}</ref>{{ISBN|9788184989540}} * ''Isinalin din niya ang sampung-tomo na edisyong Ingles ni Sir Richard Burton ng " [[Ang Isang Libo't Isang Gabi|Arabian Nights]] " mula Ingles patungong Marathi.'' ''Ang mga tomo ay inilathala noong 1976-77.'' [[Category:Articles with unsourced statements from February 2018]] <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2018)">kailangan ng sitasyon</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> === mga akdang Ingles === * "Sa Pagitan ng mga Kapanganakan" (1968) <ref>{{Cite book |last=Deshpande |first=Gauri |url=http://catalog.hathitrust.org/api/volumes/oclc/84341.html |title=Between births. |date=1968 |publisher=Writers Workshop |location=Calcutta |language=English}}</ref> * ''Nawalang pag-ibig'' (1970) <ref>{{Cite book |last=Deshpande |first=Gauri |url=https://books.google.com/books?id=r2inoU3Q_kMC |title=Lost love. |date=1970 |publisher=Writers Workshop |isbn=9780892536856 |location=Calcutta |language=English}}</ref> * ''Ang Pagpatay'' (Artikulo) <ref>{{Cite journal |last=Deshpande |first=Gauri |date=1972 |title=THE MURDER |journal=Mahfil Mahfil |language=English |volume=8 |issue=4 |pages=71–72 |issn=0025-0503 |oclc=6015561406}}</ref> * ''Higit Pa sa Katayan'' (1972) (mga tula) <ref>{{Cite book |last=Deshpande |first=Gauri |url=https://books.google.com/books?id=v41XAAAAMAAJ |title=Beyond the slaughter house poems. |date=1972 |publisher=Pritish Nandy on behalf of Dialogue Publications |location=Calcutta |language=English}}</ref> * ''Ang posisyon ng mga kababaihan sa India'' (1973) (Pamphlet) <ref>{{Cite book |last=Deshpande |first=Gauri |title=The position of women in India |date=1973 |location=Bombay |language=English |oclc=914600048}}</ref> * ''Isang antolohiya ng tulang Indo-Ingles'' (1974) <ref>{{Cite book |last=Deshpande |first=Gauri |title=An anthology of Indo-English poetry |date=1974 |publisher=Hind Pocket Books |location=Delhi |language=English |oclc=637939817}}</ref> * ''Maganda ang maliit'' (Artikulo) <ref>{{Cite journal |last=Deshpande |first=Gauri |date=1980 |title=SMALL IS BEAUTIFUL |journal=Indilite Indian Literature |language=English |volume=23 |issue=1–2 |pages=183–185 |issn=0019-5804 |oclc=6015286381}}</ref> * ''Ganyan talaga'' (1982) (Artikulo na inilathala sa ''Journal of South Asian literature'' ) <ref>{{Cite journal |last=Deshpande |first=Gauri |last2=Engblom |first2=Philip |last3=Bhagwat |first3=Vidyut |last4=Junghare |first4=Indira |date=1982 |title=THAT'S THE WAY IT IS |journal=Jsasianlit Journal of South Asian Literature |language=English |volume=17 |issue=1 |pages=75–78 |issn=0091-5637 |oclc=6015562736}}</ref>{{ISBN|9780226256092}} * ''Mga Koleksyon ng Dula ni Satish Alekar'' (1989) kapwa-patnugot. Sa loob ng libro, ang kuwentong ''The Dread Departure'' ay ang salin sa Ingles ng dulang ''Mahanirvan'' sa Marathi noong 1974 ni Satish Alekar <ref>{{Cite news |date=2014-12-12 |title=Getting it Rite |language=en |work=mid-day |url=https://www.mid-day.com/articles/getting-it-rite/15837174 |access-date=2018-02-27}}</ref> <ref>{{Cite book |url=https://global.oup.com/academic/product/collected-plays-of-satish-alekar-9780198069881 |title=Collected Plays of Satish Alekar: The Dread Departure, Deluge, The Terrorist, Dynasts, Begum Barve, Mickey and the Memsahib |date=2011-03-01 |publisher=Oxford University Press |isbn=9780198069881 |location=Oxford, New York}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Āḷekara |first=Satīśa |title=The dread departure = Mahanirvan |last2=Deshpande |first2=Gauri |date=1989 |publisher=Seagull Books |isbn=817046059X |location=Calcutta |language=English |oclc=20894727}}</ref> * ''Sige, Ate!'' (1995) (Artikulo na isinulat kasama si Vidyut Aklujkar at inilathala sa ''Journal of South Asian literature'' ) <ref>{{Cite journal |last=Deshpande |first=Gauri |last2=Aklujkar |first2=Vidyut |date=1995 |title=RIGHT ON, SISTER! |journal=Jsasianlit Journal of South Asian Literature |language=English |volume=30 |issue=1–2 |pages=17–22 |issn=0091-5637 |oclc=6015360226}}</ref> * ''--at Pine for What Is Not'' (1995) (salin ng ''Ahe Manohar Tari...'' ni Sunita Deshpande ){{Fact|date=February 2018}}{{ISBN|9780863115790}} * ''Ang Tagapagwalis na Walang Kakayahan'' (1997) (koleksyon ng maikling kwento) <ref>{{Cite book |last=Deshpande |first=Gauri |title=The lackadaisical sweeper: short stories |date=1997 |publisher=Manas |isbn=8186852042 |location=Chennai |language=English |oclc=632483395}}</ref>{{ISBN|9788186852040}} * ''Diary ng isang dekada ng paghihirap'' (pagsasalin ng ''Aswastha dashakachi diary'' ni Avinash Dharmadhikari ){{Fact|date=February 2018}}{{ISBN|9780863116285}} * ''Ang babae ng mga Uri'' (isang maikling tula) <ref>{{Cite news |last=Roy |first=Devapriya |title=On Mother's Day, a warm, moving book that happens to be about mothers and daughters |language=en-US |work=Scroll.in |url=https://scroll.in/article/807763/on-mothers-day-a-warm-moving-book-that-happens-to-be-about-mothers-and-daughters |access-date=2018-02-27}}</ref>{{ISBN|9780062320896}} == Impluwensya == * Noong 1989, ang kanyang aklat ''na Ekek Pan Galawaya'' ay isinalin sa Gujarati bilang ''Ekek aa khare pandadun'' ni Jayantilal Mehta <ref name="Ekek aa khare pandadun">{{Cite book |last=Deshpande |first=Gauri |title=Ekek aa khare pandadun |last2=Mehta |first2=Jayantilal Manilal |date=1989 |publisher=Navbharat |location=Bombay |language=Gujarati |oclc=59049836}}</ref> * Noong 2010, ang kanyang aklat ''na Niragathi Ani Chandrike Ga Sarike Ga'' ay isinalin sa Ingles bilang ''Deliverance: a Novella'' ni Shashi Deshpande <ref>{{Cite book |last=Deshpande |first=Gauri |title=Deliverance: a novella |last2=Deshpande |first2=Shashi |last3=Deshpande |first3=Shashi |last4=Deshpande |first4=Shashi |date=2010 |publisher=Women Unlimited |isbn=978-8188965632 |location=New Delhi |language=English |oclc=740756032}}</ref> <ref>{{Cite news |last=Kulkarni |first=Reshma |date=2011-03-05 |title=All in the family |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/books/All-in-the-family/article14935586.ece |access-date=2018-02-28 |issn=0971-751X}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2011-03-05 |title=Relentlessly honest |url=https://www.deccanherald.com/content/143352/relentlessly-honest.html |access-date=2021-03-04 |website=Deccan Herald |language=en}}</ref> * Noong 2018, ang kanyang aklat ''na Paus Ala Motha'' ay inangkop sa pelikulang Marathi ''na Aamhi Doghi'' . <ref name="pune_mirror_1">{{Cite news |title=FILM: AAMHI DOGHI - Pune Mirror - |work=Pune Mirror |url=http://punemirror.indiatimes.com/entertainment/marathi-reviews/film-aamhi-doghi/articleshow/63035444.cms |url-status=dead |access-date=2018-02-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180227214012/http://punemirror.indiatimes.com/entertainment/marathi-reviews/film-aamhi-doghi/articleshow/63035444.cms |archive-date=27 February 2018}}</ref> == Mga Sanggunian == {{Reflist}} <nowiki> [[Kategorya:Ipinanganak noong 1942]] [[Kategorya:Namatay noong 2003]] [[Kategorya:Articles with hCards]]</nowiki> rlhvf3gafhhch2me2oi1nfda3170kqi 0 340833 2238080 2026-10-30T23:06:20Z Rinconada227 157375 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1351163618|Electrasy]]" 2238080 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist|name=Electrasy|image=|caption=Electrasy live at Glastonbury Festival, 1999|background=group_or_band|origin=[[Dorset]], Inglatera|genre=[[Alternative rock]], [[Britpop]]|years_active=1994–2002, 2021—kasalukuyan|label=[[MCA Records|MCA]], [[Arista Records|Arista]], Pink Hedgehog, CD Baby|current_members=Steve Atkins<br />Jim Hayden<br />Ali McKinnell<br />Alex Meadows<br />Nigel Nisbet<br />Chris Page|past_members=Paul Pridmore}}{{Infobox musical artist|name=Electrasy|image=|caption=Electrasy live at Glastonbury Festival, 1999|background=group_or_band|origin=[[Dorset]], Inglatera|genre=[[Alternative rock]], [[Britpop]]|years_active=1994–2002, 2021—kasalukuyan|label=[[MCA Records|MCA]], [[Arista Records|Arista]], Pink Hedgehog, CD Baby|current_members=Steve Atkins<br />Jim Hayden<br />Ali McKinnell<br />Alex Meadows<br />Nigel Nisbet<br />Chris Page|past_members=Paul Pridmore}} Ang '''Electrasy''' ay isang Ingles [[Musikang rock|na rock]] band. Nabuo ang itong banda noong 1994 sa Dorset, Inglatera, isang bahagi ng UK. Ang banda ay binubuo ng [[Pag-awit|bokalistang]] si Alisdair (Ali) McKinnell, mga gitaristang sina Nigel Nisbet at Steve Atkins, bahista na si Alex Meadows (na sumali sa grupo bago nila i-rekord ''ang In Here We Fall''), tambulero na si Paul Pridmore at keyboardist na si Jim Hayden (na umalis sa banda noong Mayo 2001 at muling sumali noong 2022). Ang banda ay maaktibidad hanggang 2002, bagama't ilang kasapi ng banda na nakabase pa rin sa Nag pagkatapos ng panahong ito ay patuloy na nagtatanghal paminsan-minsan. Kasunod nito, naglabas si Nigel Nisbet ng apat na solo album, ang ''Call All the Dreamers'' noong 2007, ''Musicians Are Different'' noong 2015, ''Mainstream Panic'' noong 2016 at ''Falling from the Stars'' noong 2018. Naglabas din si Alex Meadows ng mga kamakailang solo material sa ilalim ng pangalang The Inexperienced, at isa ring palagian na manganganta kasama ang iba't ibang mga artista (Tom Jones, Il Divo). Naglabas ang Electrasy ng isang bagong album noong Hulyo 1, 2021, na pinamagatang ''Givin' It Back'', kasama ang maraming pagpapanibago at isang rekording ng kanilang 1998 kanta na "Best Friend's Girl". Ang ikaapat na album, ''ang To the Other Side'', ay naitala noong 2022 at inilabas noong tag-init ng 2023. Ang paglabas ng album ay sinabayan ng dalawang konsiyerto sa UK, sa Cheltenham at sa 100 Club sa London. Noong Hulyo 2024, mabuo ng banda ang isang mas malawak na sampung petsang paglilibot sa buong katimugang Reyno Unido. Ayon sa ''[[Mga Pandaigdigang Tala ng Guinness|The Guinness Book of Records]]'', nanalo ang Electrasy ng gantimpala dahil sa 4,400 kustard na pastel na inihain sa loob ng tatlong minuto na tampok ang mga miyembro ng opisyal na Laurel and Hardy fan club, na bahagi rin ng bidyo ng kanilang awit na "Best Friend's Girl". <ref>{{Cite web |date=October 6, 2007 |title=GUINNESS WORLD RECORDS 2008 |url=https://www.amoeba.com/blog/2007/10/jamoeblog/guinness-world-records-2008.html}}</ref> * [http://www.electrasy.co.uk Opisyal na website] * [{{AllMusic|class=artist|id=p443030|pure_url=yes}} Lahat ng musikang entry para sa Electrasy] * https://web.archive.org/web/20020119131218/http://www.electrasy.org/ * [https://www.amazon.com/Electrasy-Calling-Dreamers-extraordinary-Britpop/dp/1739352904 Tinatawagan ang Lahat ng mga Mapangarapin] [[Kategorya:Articles with hCards]] [[Kategorya:Britpop]] 46m8e1hb57xtwoept4jxwkdbhgl4u43 2238088 2238080 2026-10-30T23:49:59Z Rinconada227 157375 2238088 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist|name=Electrasy|image=|caption=Electrasy live at Glastonbury Festival, 1999|background=group_or_band|origin=[[Dorset]], Inglatera|genre=[[Alternative rock]], [[Britpop]]|years_active=1994–2002, 2021—kasalukuyan|label=[[MCA Records|MCA]], [[Arista Records|Arista]], Pink Hedgehog, CD Baby|current_members=Steve Atkins<br />Jim Hayden<br />Ali McKinnell<br />Alex Meadows<br />Nigel Nisbet<br />Chris Page|past_members=Paul Pridmore}} Ang '''Electrasy''' ay isang Ingles [[Musikang rock|na rock]] band. Nabuo ang itong banda noong 1994 sa Dorset, Inglatera, isang bahagi ng UK. Ang banda ay binubuo ng [[Pag-awit|bokalistang]] si Alisdair (Ali) McKinnell, mga gitaristang sina Nigel Nisbet at Steve Atkins, bahista na si Alex Meadows (na sumali sa grupo bago nila i-rekord ''ang In Here We Fall''), tambulero na si Paul Pridmore at keyboardist na si Jim Hayden (na umalis sa banda noong Mayo 2001 at muling sumali noong 2022). Ang banda ay maaktibidad hanggang 2002, bagama't ilang kasapi ng banda na nakabase pa rin sa Nag pagkatapos ng panahong ito ay patuloy na nagtatanghal paminsan-minsan. Kasunod nito, naglabas si Nigel Nisbet ng apat na solo album, ang ''Call All the Dreamers'' noong 2007, ''Musicians Are Different'' noong 2015, ''Mainstream Panic'' noong 2016 at ''Falling from the Stars'' noong 2018. Naglabas din si Alex Meadows ng mga kamakailang solo material sa ilalim ng pangalang The Inexperienced, at isa ring palagian na manganganta kasama ang iba't ibang mga artista (Tom Jones, Il Divo). Naglabas ang Electrasy ng isang bagong album noong Hulyo 1, 2021, na pinamagatang ''Givin' It Back'', kasama ang maraming pagpapanibago at isang rekording ng kanilang 1998 kanta na "Best Friend's Girl". Ang ikaapat na album, ''ang To the Other Side'', ay naitala noong 2022 at inilabas noong tag-init ng 2023. Ang paglabas ng album ay sinabayan ng dalawang konsiyerto sa UK, sa Cheltenham at sa 100 Club sa London. Noong Hulyo 2024, mabuo ng banda ang isang mas malawak na sampung petsang paglilibot sa buong katimugang Reyno Unido. Ayon sa ''[[Mga Pandaigdigang Tala ng Guinness|The Guinness Book of Records]]'', nanalo ang Electrasy ng gantimpala dahil sa 4,400 kustard na pastel na inihain sa loob ng tatlong minuto na tampok ang mga miyembro ng opisyal na Laurel and Hardy fan club, na bahagi rin ng bidyo ng kanilang awit na "Best Friend's Girl". <ref>{{Cite web |date=October 6, 2007 |title=GUINNESS WORLD RECORDS 2008 |url=https://www.amoeba.com/blog/2007/10/jamoeblog/guinness-world-records-2008.html}}</ref> * [http://www.electrasy.co.uk Opisyal na website] * [{{AllMusic|class=artist|id=p443030|pure_url=yes}} Lahat ng musikang entry para sa Electrasy] * https://web.archive.org/web/20020119131218/http://www.electrasy.org/ * [https://www.amazon.com/Electrasy-Calling-Dreamers-extraordinary-Britpop/dp/1739352904 Tinatawagan ang Lahat ng mga Mapangarapin] [[Kategorya:Articles with hCards]] [[Kategorya:Britpop]] 87dn9ox2jfhvmaxcio43mst05i2s9n6 2238176 2238088 2026-10-31T06:08:10Z Rinconada227 157375 2238176 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist|name=Electrasy|image=|caption=Electrasy live at Glastonbury Festival, 1999|background=group_or_band|origin=[[Dorset]], Inglatera|genre=[[Alternative rock]], [[Britpop]]|years_active=1994–2002, 2021—kasalukuyan|label=[[MCA Records|MCA]], [[Arista Records|Arista]], Pink Hedgehog, CD Baby|current_members=Steve Atkins<br />Jim Hayden<br />Ali McKinnell<br />Alex Meadows<br />Nigel Nisbet<br />Chris Page|past_members=Paul Pridmore}} Ang '''Electrasy''' ay isang Ingles [[Musikang rock|na rock]] band. Nabuo ang itong banda noong 1994 sa Dorset, Inglatera, isang bahagi ng UK. Ang banda ay binubuo ng [[Pag-awit|bokalistang]] si Alisdair (Ali) McKinnell, mga gitaristang sina Nigel Nisbet at Steve Atkins, bahista na si Alex Meadows (na sumali sa grupo bago nila i-rekord ''ang In Here We Fall''), tambulero na si Paul Pridmore at keyboardist na si Jim Hayden (na umalis sa banda noong Mayo 2001 at muling sumali noong 2022). Ang banda ay maaktibidad hanggang 2002, bagama't ilang kasapi ng banda na nakabase pa rin sa Nag pagkatapos ng panahong ito ay patuloy na nagtatanghal paminsan-minsan. Kasunod nito, naglabas si Nigel Nisbet ng apat na solo album, ang ''Call All the Dreamers'' noong 2007, ''Musicians Are Different'' noong 2015, ''Mainstream Panic'' noong 2016 at ''Falling from the Stars'' noong 2018. Naglabas din si Alex Meadows ng mga kamakailang solo material sa ilalim ng pangalang The Inexperienced, at isa ring palagian na manganganta kasama ang iba't ibang mga artista (Tom Jones, Il Divo). Naglabas ang Electrasy ng isang bagong album noong Hulyo 1, 2021, na pinamagatang ''Givin' It Back'', kasama ang maraming pagpapanibago at isang rekording ng kanilang 1998 kanta na "Best Friend's Girl". Ang ikaapat na album, ''ang To the Other Side'', ay naitala noong 2022 at inilabas noong tag-init ng 2023. Ang paglabas ng album ay sinabayan ng dalawang konsiyerto sa UK, sa Cheltenham at sa 100 Club sa London. Noong Hulyo 2024, mabuo ng banda ang isang mas malawak na sampung petsang paglilibot sa buong katimugang Reyno Unido. Ayon sa ''[[Mga Pandaigdigang Tala ng Guinness|The Guinness Book of Records]]'', nanalo ang Electrasy ng gantimpala dahil sa 4,400 kustard na pastel na inihain sa loob ng tatlong minuto na tampok ang mga miyembro ng opisyal na Laurel and Hardy fan club, na bahagi rin ng bidyo ng kanilang awit na "Best Friend's Girl". <ref>{{Cite web |date=October 6, 2007 |title=GUINNESS WORLD RECORDS 2008 |url=https://www.amoeba.com/blog/2007/10/jamoeblog/guinness-world-records-2008.html}}</ref> * [http://www.electrasy.co.uk Opisyal na website] * [{{AllMusic|class=artist|id=p443030|pure_url=yes}} Lahat ng musikang entry para sa Electrasy] * https://web.archive.org/web/20020119131218/http://www.electrasy.org/ * [https://www.amazon.com/Electrasy-Calling-Dreamers-extraordinary-Britpop/dp/1739352904 Tinatawagan ang Lahat ng mga Mapangarapin] ==Mga sanggunian== [[Kategorya:Articles with hCards]] [[Kategorya:Britpop]] errphha6edjnog6hzkr3bn54npz0hd6 2238177 2238176 2026-10-31T06:24:38Z Rinconada227 157375 2238177 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist|name=Electrasy|image=|caption=Electrasy live at Glastonbury Festival, 1999|background=group_or_band|origin=[[Dorset]], Inglatera|genre=[[Alternative rock]], [[Britpop]]|years_active=1994–2002, 2021—kasalukuyan|label=[[MCA Records|MCA]], [[Arista Records|Arista]], Pink Hedgehog, CD Baby|current_members=Steve Atkins<br />Jim Hayden<br />Ali McKinnell<br />Alex Meadows<br />Nigel Nisbet<br />Chris Page|past_members=Paul Pridmore}} Ang '''Electrasy''' ay isang Ingles [[Musikang rock|na rock]] band. Nabuo ang itong banda noong 1994 sa Dorset, Inglatera, isang bahagi ng UK. Ang banda ay binubuo ng [[Pag-awit|bokalistang]] si Alisdair (Ali) McKinnell, mga gitaristang sina Nigel Nisbet at Steve Atkins, bahista na si Alex Meadows (na sumali sa grupo bago nila i-rekord ''ang In Here We Fall''), tambulero na si Paul Pridmore at keyboardist na si Jim Hayden (na umalis sa banda noong Mayo 2001 at muling sumali noong 2022). Ang banda ay maaktibidad hanggang 2002, bagama't ilang kasapi ng banda na nakabase pa rin sa Nag pagkatapos ng panahong ito ay patuloy na nagtatanghal paminsan-minsan. Kasunod nito, naglabas si Nigel Nisbet ng apat na solo album, ang ''Call All the Dreamers'' noong 2007, ''Musicians Are Different'' noong 2015, ''Mainstream Panic'' noong 2016 at ''Falling from the Stars'' noong 2018. Naglabas din si Alex Meadows ng mga kamakailang solo material sa ilalim ng pangalang The Inexperienced, at isa ring palagian na manganganta kasama ang iba't ibang mga artista (Tom Jones, Il Divo). Naglabas ang Electrasy ng isang bagong album noong Hulyo 1, 2021, na pinamagatang ''Givin' It Back'', kasama ang maraming pagpapanibago at isang rekording ng kanilang 1998 kanta na "Best Friend's Girl". Ang ikaapat na album, ''ang To the Other Side'', ay naitala noong 2022 at inilabas noong tag-init ng 2023. Ang paglabas ng album ay sinabayan ng dalawang konsiyerto sa UK, sa Cheltenham at sa 100 Club sa London. Noong Hulyo 2024, mabuo ng banda ang isang mas malawak na sampung petsang paglilibot sa buong katimugang Reyno Unido. Ayon sa ''[[Mga Pandaigdigang Tala ng Guinness|The Guinness Book of Records]]'', nanalo ang Electrasy ng gantimpala dahil sa 4,400 kustard na pastel na inihain sa loob ng tatlong minuto na tampok ang mga miyembro ng opisyal na Laurel and Hardy fan club, na bahagi rin ng bidyo ng kanilang awit na "Best Friend's Girl". <ref>{{Cite web |date=October 6, 2007 |title=GUINNESS WORLD RECORDS 2008 |url=https://www.amoeba.com/blog/2007/10/jamoeblog/guinness-world-records-2008.html}}</ref> ==Diskograpiya== ===Mga album=== {| class="wikitable" |- style="background:#b0c4de; text-align:center;" !Taon !Album ![[UK Albums Chart|UK]] posisyon sa tsart |- |1998 |''Beautiful Insane'' *Released: 17 Setyembre 1998 *Format: CD |style="text-align:center;"|41 |- |2000 |''[[In Here We Fall]]'' *Released: 26 Setyembre 2000 *Format: CD |style="text-align:center;"|— |- |2008 |''Wired for Dreaming'' *Released: 2007 (narekord noong 2001) *Format: CD |style="text-align:center;"|— |- |2021 |''Givin' It Back'' *Iba't ibang hindi pa nailalabas na mga demo at rekording sa estudyo *Released: 2021 *Format: Didyital |style="text-align:center;"|— |- |2023 |''To the Other Side'' * Released: 15 Hulyo 2023 * Format: Didyital |style="text-align:center;"|— |} ===Mga single=== {| class="wikitable" |- style="background:#b0c4de; text-align:center;" ! Taon ! Impormasyon ! [[UK Singles Chart|UK]] posisyon sa tsart ! Album |- |rowspan="3"| 1998 | "Lost in Space" *Released: 1 Hunyo 1998 *Format: CD, cassette, 7" |style="text-align:center;"| 60 |rowspan="3" style="text-align:center;" | ''Beautiful Insane'' |- | "Morning Afterglow" *Released: 24 Agusto 1998 *Format: 2 x CD, cassette |style="text-align:center;"| 19 |- |"Best Friend's Girl" *Inilabas: 16 Nobyembre 1998 *Pormato: 2 x CD |style="text-align:center;"| 41 |- |rowspan="1"| 2008 |"Roll It Up" * Inilabas: 7 Hulyo 2008 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— |rowspan="1" style="text-align:center;" | ''Wired for Dreaming'' |- | rowspan="4" |2023 |"Chemical Angel (Radio Session)" * Inilabas: 11 Abril 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— | |- |"A Million Pictures" * Inilabas: 1 Mayo 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— | rowspan="3" |''To the Other Side'' |- |"Easing My Soul" * Inilabas: 1 Hunyo 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— |- |"I Tried" (tampok si Julia Violinista) * Inilabas: 1 Hulyo 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— |} ==Mga kawing panlabas== * [http://www.electrasy.co.uk Opisyal na pook-sapot] * [{{AllMusic|class=artist|id=p443030|pure_url=yes}} Lahat ng musikang entry para sa Electrasy] * https://web.archive.org/web/20020119131218/http://www.electrasy.org/ * [https://www.amazon.com/Electrasy-Calling-Dreamers-extraordinary-Britpop/dp/1739352904 Tinatawagan ang Lahat ng mga Mapangarapin] ==Mga sanggunian== [[Kategorya:Articles with hCards]] [[Kategorya:Britpop]] 5gb8oi1uurjszqcl3gkkh7ih33edw9v 2238179 2238177 2026-10-31T06:27:37Z Rinconada227 157375 /* Diskograpiya */ 2238179 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist|name=Electrasy|image=|caption=Electrasy live at Glastonbury Festival, 1999|background=group_or_band|origin=[[Dorset]], Inglatera|genre=[[Alternative rock]], [[Britpop]]|years_active=1994–2002, 2021—kasalukuyan|label=[[MCA Records|MCA]], [[Arista Records|Arista]], Pink Hedgehog, CD Baby|current_members=Steve Atkins<br />Jim Hayden<br />Ali McKinnell<br />Alex Meadows<br />Nigel Nisbet<br />Chris Page|past_members=Paul Pridmore}} Ang '''Electrasy''' ay isang Ingles [[Musikang rock|na rock]] band. Nabuo ang itong banda noong 1994 sa Dorset, Inglatera, isang bahagi ng UK. Ang banda ay binubuo ng [[Pag-awit|bokalistang]] si Alisdair (Ali) McKinnell, mga gitaristang sina Nigel Nisbet at Steve Atkins, bahista na si Alex Meadows (na sumali sa grupo bago nila i-rekord ''ang In Here We Fall''), tambulero na si Paul Pridmore at keyboardist na si Jim Hayden (na umalis sa banda noong Mayo 2001 at muling sumali noong 2022). Ang banda ay maaktibidad hanggang 2002, bagama't ilang kasapi ng banda na nakabase pa rin sa Nag pagkatapos ng panahong ito ay patuloy na nagtatanghal paminsan-minsan. Kasunod nito, naglabas si Nigel Nisbet ng apat na solo album, ang ''Call All the Dreamers'' noong 2007, ''Musicians Are Different'' noong 2015, ''Mainstream Panic'' noong 2016 at ''Falling from the Stars'' noong 2018. Naglabas din si Alex Meadows ng mga kamakailang solo material sa ilalim ng pangalang The Inexperienced, at isa ring palagian na manganganta kasama ang iba't ibang mga artista (Tom Jones, Il Divo). Naglabas ang Electrasy ng isang bagong album noong Hulyo 1, 2021, na pinamagatang ''Givin' It Back'', kasama ang maraming pagpapanibago at isang rekording ng kanilang 1998 kanta na "Best Friend's Girl". Ang ikaapat na album, ''ang To the Other Side'', ay naitala noong 2022 at inilabas noong tag-init ng 2023. Ang paglabas ng album ay sinabayan ng dalawang konsiyerto sa UK, sa Cheltenham at sa 100 Club sa London. Noong Hulyo 2024, mabuo ng banda ang isang mas malawak na sampung petsang paglilibot sa buong katimugang Reyno Unido. Ayon sa ''[[Mga Pandaigdigang Tala ng Guinness|The Guinness Book of Records]]'', nanalo ang Electrasy ng gantimpala dahil sa 4,400 kustard na pastel na inihain sa loob ng tatlong minuto na tampok ang mga miyembro ng opisyal na Laurel and Hardy fan club, na bahagi rin ng bidyo ng kanilang awit na "Best Friend's Girl". <ref>{{Cite web |date=October 6, 2007 |title=GUINNESS WORLD RECORDS 2008 |url=https://www.amoeba.com/blog/2007/10/jamoeblog/guinness-world-records-2008.html}}</ref> ==Diskograpiya== ===Mga album=== {| class="wikitable" |- style="background:#b0c4de; text-align:center;" !Taon !Album ![[UK Albums Chart|UK]] posisyon sa tsart |- |1998 |''Beautiful Insane'' *Inilabas: 17 Setyembre 1998 *Pormato: CD |style="text-align:center;"|41 |- |2000 |''[[In Here We Fall]]'' *Inilabas: 26 Setyembre 2000 *Pormato: CD |style="text-align:center;"|— |- |2008 |''Wired for Dreaming'' *Inilabas: 2007 (narekord noong 2001) *Pormato: CD |style="text-align:center;"|— |- |2021 |''Givin' It Back'' *Iba't ibang hindi pa nailalabas na mga demo at rekording sa estudyo *Inilabas: 2021 *Pormato: Didyital |style="text-align:center;"|— |- |2023 |''To the Other Side'' * Inilabas: 15 Hulyo 2023 * Pormato: Didyital |style="text-align:center;"|— |} ===Mga single=== {| class="wikitable" |- style="background:#b0c4de; text-align:center;" ! Taon ! Impormasyon ! [[UK Singles Chart|UK]] posisyon sa tsart ! Album |- |rowspan="3"| 1998 | "Lost in Space" *Inilabas: 1 Hunyo 1998 *Pormato: CD, cassette, 7" |style="text-align:center;"| 60 |rowspan="3" style="text-align:center;" | ''Beautiful Insane'' |- | "Morning Afterglow" *Inilabas: 24 Agusto 1998 *Pormato: 2 x CD, cassette |style="text-align:center;"| 19 |- |"Best Friend's Girl" *Inilabas: 16 Nobyembre 1998 *Pormato: 2 x CD |style="text-align:center;"| 41 |- |rowspan="1"| 2008 |"Roll It Up" * Inilabas: 7 Hulyo 2008 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— |rowspan="1" style="text-align:center;" | ''Wired for Dreaming'' |- | rowspan="4" |2023 |"Chemical Angel (Radio Session)" * Inilabas: 11 Abril 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— | |- |"A Million Pictures" * Inilabas: 1 Mayo 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— | rowspan="3" |''To the Other Side'' |- |"Easing My Soul" * Inilabas: 1 Hunyo 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— |- |"I Tried" (tampok si Julia Violinista) * Inilabas: 1 Hulyo 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— |} ==Mga kawing panlabas== * [http://www.electrasy.co.uk Opisyal na pook-sapot] * [{{AllMusic|class=artist|id=p443030|pure_url=yes}} Lahat ng musikang entry para sa Electrasy] * https://web.archive.org/web/20020119131218/http://www.electrasy.org/ * [https://www.amazon.com/Electrasy-Calling-Dreamers-extraordinary-Britpop/dp/1739352904 Tinatawagan ang Lahat ng mga Mapangarapin] ==Mga sanggunian== [[Kategorya:Articles with hCards]] [[Kategorya:Britpop]] lyt1181w1ctz4jt9pqd6n55tvxf12x9 2238182 2238179 2026-10-31T06:37:48Z Rinconada227 157375 2238182 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist|name=Electrasy|image=|caption=Electrasy live at Glastonbury Festival, 1999|background=group_or_band|origin=[[Dorset]], Inglatera|genre=[[Alternative rock]], [[Britpop]]|years_active=1994–2002, 2021—kasalukuyan|label=[[MCA Records|MCA]], [[Arista Records|Arista]], Pink Hedgehog, CD Baby|current_members=Steve Atkins<br />Jim Hayden<br />Ali McKinnell<br />Alex Meadows<br />Nigel Nisbet<br />Chris Page|past_members=Paul Pridmore}} Ang '''Electrasy''' ay isang Ingles [[Musikang rock|na rock]] band. Nabuo ang itong banda noong 1994 sa Dorset, Inglatera, isang bahagi ng UK. Ang banda ay binubuo ng [[Pag-awit|bokalistang]] si Alisdair (Ali) McKinnell, mga gitaristang sina Nigel Nisbet at Steve Atkins, bahista na si Alex Meadows (na sumali sa grupo bago nila i-rekord ''ang In Here We Fall''), tambulero na si Paul Pridmore at keyboardist na si Jim Hayden (na umalis sa banda noong Mayo 2001 at muling sumali noong 2022). Ang banda ay maaktibidad hanggang 2002, bagama't ilang kasapi ng banda na nakabase pa rin sa Nag pagkatapos ng panahong ito ay patuloy na nagtatanghal paminsan-minsan. Kasunod nito, naglabas si Nigel Nisbet ng apat na solo album, ang ''Call All the Dreamers'' noong 2007, ''Musicians Are Different'' noong 2015, ''Mainstream Panic'' noong 2016 at ''Falling from the Stars'' noong 2018. Naglabas din si Alex Meadows ng mga kamakailang solo material sa ilalim ng pangalang The Inexperienced, at isa ring palagian na manganganta kasama ang iba't ibang mga artista (Tom Jones, Il Divo). Naglabas ang Electrasy ng isang bagong album noong Hulyo 1, 2021, na pinamagatang ''Givin' It Back'', kasama ang maraming pagpapanibago at isang rekording ng kanilang 1998 kanta na "Best Friend's Girl". Ang ikaapat na album, ''ang To the Other Side'', ay naitala noong 2022 at inilabas noong tag-init ng 2023. Ang paglabas ng album ay sinabayan ng dalawang konsiyerto sa UK, sa Cheltenham at sa 100 Club sa London. Noong Hulyo 2024, mabuo ng banda ang isang mas malawak na sampung petsang paglilibot sa buong katimugang Reyno Unido. Ayon sa ''[[Mga Pandaigdigang Tala ng Guinness|The Guinness Book of Records]]'', nanalo ang Electrasy ng gantimpala dahil sa 4,400 kustard na pastel na inihain sa loob ng tatlong minuto na tampok ang mga miyembro ng opisyal na Laurel and Hardy fan club, na bahagi rin ng bidyo ng kanilang awit na "Best Friend's Girl". <ref>{{Cite web |date=October 6, 2007 |title=GUINNESS WORLD RECORDS 2008 |url=https://www.amoeba.com/blog/2007/10/jamoeblog/guinness-world-records-2008.html}}</ref> Ang kanilang kanta, "Cosmic Castaway", ay itinampok sa soundtrack ng 2000 animated na pelikulang [[Titan A.E.]], at ay napakinggan nang mahigit 3 milyong beses. Yung ikalimang studio album, ''Out There,'' == Diskograpiya == ===Mga album=== {| class="wikitable" |- style="background:#b0c4de; text-align:center;" !Taon !Album ![[UK Albums Chart|UK]] posisyon sa tsart |- |1998 |''Beautiful Insane'' *Inilabas: 17 Setyembre 1998 *Pormato: CD |style="text-align:center;"|41 |- |2000 |''[[In Here We Fall]]'' *Inilabas: 26 Setyembre 2000 *Pormato: CD |style="text-align:center;"|— |- |2008 |''Wired for Dreaming'' *Inilabas: 2007 (narekord noong 2001) *Pormato: CD |style="text-align:center;"|— |- |2021 |''Givin' It Back'' *Iba't ibang hindi pa nailalabas na mga demo at rekording sa estudyo *Inilabas: 2021 *Pormato: Didyital |style="text-align:center;"|— |- |2023 |''To the Other Side'' * Inilabas: 15 Hulyo 2023 * Pormato: Didyital |style="text-align:center;"|— |} ===Mga single=== {| class="wikitable" |- style="background:#b0c4de; text-align:center;" ! Taon ! Impormasyon ! [[UK Singles Chart|UK]] posisyon sa tsart ! Album |- |rowspan="3"| 1998 | "Lost in Space" *Inilabas: 1 Hunyo 1998 *Pormato: CD, cassette, 7" |style="text-align:center;"| 60 |rowspan="3" style="text-align:center;" | ''Beautiful Insane'' |- | "Morning Afterglow" *Inilabas: 24 Agusto 1998 *Pormato: 2 x CD, cassette |style="text-align:center;"| 19 |- |"Best Friend's Girl" *Inilabas: 16 Nobyembre 1998 *Pormato: 2 x CD |style="text-align:center;"| 41 |- |rowspan="1"| 2008 |"Roll It Up" * Inilabas: 7 Hulyo 2008 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— |rowspan="1" style="text-align:center;" | ''Wired for Dreaming'' |- | rowspan="4" |2023 |"Chemical Angel (Radio Session)" * Inilabas: 11 Abril 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— | |- |"A Million Pictures" * Inilabas: 1 Mayo 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— | rowspan="3" |''To the Other Side'' |- |"Easing My Soul" * Inilabas: 1 Hunyo 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— |- |"I Tried" (tampok si Julia Violinista) * Inilabas: 1 Hulyo 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— |} ==Mga kawing panlabas== * [http://www.electrasy.co.uk Opisyal na pook-sapot] * [{{AllMusic|class=artist|id=p443030|pure_url=yes}} Lahat ng musikang entry para sa Electrasy] * https://web.archive.org/web/20020119131218/http://www.electrasy.org/ * [https://www.amazon.com/Electrasy-Calling-Dreamers-extraordinary-Britpop/dp/1739352904 Tinatawagan ang Lahat ng mga Mapangarapin] ==Mga sanggunian== [[Kategorya:Articles with hCards]] [[Kategorya:Britpop]] sn7vupil78kex6qt2sjnb4y6iff8gdx 2238183 2238182 2026-10-31T06:39:56Z Rinconada227 157375 2238183 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist|name=Electrasy|image=|caption=Electrasy live at Glastonbury Festival, 1999|background=group_or_band|origin=[[Dorset]], Inglatera|genre=[[Alternative rock]], [[Britpop]]|years_active=1994–2002, 2021—kasalukuyan|label=[[MCA Records|MCA]], [[Arista Records|Arista]], Pink Hedgehog, CD Baby|current_members=Steve Atkins<br />Jim Hayden<br />Ali McKinnell<br />Alex Meadows<br />Nigel Nisbet<br />Chris Page|past_members=Paul Pridmore}} Ang '''Electrasy''' ay isang Ingles [[Musikang rock|na rock]] band. Nabuo ang itong banda noong 1994 sa Dorset, Inglatera, isang bahagi ng UK. Ang banda ay binubuo ng [[Pag-awit|bokalistang]] si Alisdair (Ali) McKinnell, mga gitaristang sina Nigel Nisbet at Steve Atkins, bahista na si Alex Meadows (na sumali sa grupo bago nila i-rekord ''ang In Here We Fall''), tambulero na si Paul Pridmore at keyboardist na si Jim Hayden (na umalis sa banda noong Mayo 2001 at muling sumali noong 2022). Ang banda ay maaktibidad hanggang 2002, bagama't ilang kasapi ng banda na nakabase pa rin sa Nag pagkatapos ng panahong ito ay patuloy na nagtatanghal paminsan-minsan. Kasunod nito, naglabas si Nigel Nisbet ng apat na solo album, ang ''Call All the Dreamers'' noong 2007, ''Musicians Are Different'' noong 2015, ''Mainstream Panic'' noong 2016 at ''Falling from the Stars'' noong 2018. Naglabas din si Alex Meadows ng mga kamakailang solo material sa ilalim ng pangalang The Inexperienced, at isa ring palagian na manganganta kasama ang iba't ibang mga artista (Tom Jones, Il Divo). Naglabas ang Electrasy ng isang bagong album noong Hulyo 1, 2021, na pinamagatang ''Givin' It Back'', kasama ang maraming pagpapanibago at isang rekording ng kanilang 1998 kanta na "Best Friend's Girl". Ang ikaapat na album, ''ang To the Other Side'', ay naitala noong 2022 at inilabas noong tag-init ng 2023. Ang paglabas ng album ay sinabayan ng dalawang konsiyerto sa UK, sa Cheltenham at sa 100 Club sa London. Noong Hulyo 2024, mabuo ng banda ang isang mas malawak na sampung petsang paglilibot sa buong katimugang Reyno Unido. Ayon sa ''[[Mga Pandaigdigang Tala ng Guinness|The Guinness Book of Records]]'', nanalo ang Electrasy ng gantimpala dahil sa 4,400 kustard na pastel na inihain sa loob ng tatlong minuto na tampok ang mga miyembro ng opisyal na Laurel and Hardy fan club, na bahagi rin ng bidyo ng kanilang awit na "Best Friend's Girl". <ref>{{Cite web |date=October 6, 2007 |title=GUINNESS WORLD RECORDS 2008 |url=https://www.amoeba.com/blog/2007/10/jamoeblog/guinness-world-records-2008.html}}</ref> Ang kanilang kanta, "Cosmic Castaway", ay itinampok sa soundtrack ng 2000 animated na pelikulang [[Titan A.E.]], at ay napakinggan nang mahigit 3 milyong beses. Isang ikalimang studio album na pinamagatang ''Out There'' ang inilabas noong Hunyo 16, 2025 na nagtatampok ng muling pagre-record ng soundtrack song ng pelikulang [[Titan A.E.]] na "Cosmic Castaway". == Diskograpiya == ===Mga album=== {| class="wikitable" |- style="background:#b0c4de; text-align:center;" !Taon !Album ![[UK Albums Chart|UK]] posisyon sa tsart |- |1998 |''Beautiful Insane'' *Inilabas: 17 Setyembre 1998 *Pormato: CD |style="text-align:center;"|41 |- |2000 |''[[In Here We Fall]]'' *Inilabas: 26 Setyembre 2000 *Pormato: CD |style="text-align:center;"|— |- |2008 |''Wired for Dreaming'' *Inilabas: 2007 (narekord noong 2001) *Pormato: CD |style="text-align:center;"|— |- |2021 |''Givin' It Back'' *Iba't ibang hindi pa nailalabas na mga demo at rekording sa estudyo *Inilabas: 2021 *Pormato: Didyital |style="text-align:center;"|— |- |2023 |''To the Other Side'' * Inilabas: 15 Hulyo 2023 * Pormato: Didyital |style="text-align:center;"|— |} ===Mga single=== {| class="wikitable" |- style="background:#b0c4de; text-align:center;" ! Taon ! Impormasyon ! [[UK Singles Chart|UK]] posisyon sa tsart ! Album |- |rowspan="3"| 1998 | "Lost in Space" *Inilabas: 1 Hunyo 1998 *Pormato: CD, cassette, 7" |style="text-align:center;"| 60 |rowspan="3" style="text-align:center;" | ''Beautiful Insane'' |- | "Morning Afterglow" *Inilabas: 24 Agusto 1998 *Pormato: 2 x CD, cassette |style="text-align:center;"| 19 |- |"Best Friend's Girl" *Inilabas: 16 Nobyembre 1998 *Pormato: 2 x CD |style="text-align:center;"| 41 |- |rowspan="1"| 2008 |"Roll It Up" * Inilabas: 7 Hulyo 2008 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— |rowspan="1" style="text-align:center;" | ''Wired for Dreaming'' |- | rowspan="4" |2023 |"Chemical Angel (Radio Session)" * Inilabas: 11 Abril 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— | |- |"A Million Pictures" * Inilabas: 1 Mayo 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— | rowspan="3" |''To the Other Side'' |- |"Easing My Soul" * Inilabas: 1 Hunyo 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— |- |"I Tried" (tampok si Julia Violinista) * Inilabas: 1 Hulyo 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— |} ==Mga kawing panlabas== * [http://www.electrasy.co.uk Opisyal na pook-sapot] * [{{AllMusic|class=artist|id=p443030|pure_url=yes}} Lahat ng musikang entry para sa Electrasy] * https://web.archive.org/web/20020119131218/http://www.electrasy.org/ * [https://www.amazon.com/Electrasy-Calling-Dreamers-extraordinary-Britpop/dp/1739352904 Tinatawagan ang Lahat ng mga Mapangarapin] ==Mga sanggunian== [[Kategorya:Articles with hCards]] [[Kategorya:Britpop]] kuktd97uszb0gkimji7hpahhtb7gm0p 2238187 2238183 2026-10-31T07:23:42Z Rinconada227 157375 2238187 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist|name=Electrasy|image=|caption=Electrasy live at Glastonbury Festival, 1999|background=group_or_band|origin=[[Dorset]], Inglatera|genre=[[Alternative rock]], [[Britpop]]|years_active=1994–2002, 2021—kasalukuyan|label=[[MCA Records|MCA]], [[Arista Records|Arista]], Pink Hedgehog, CD Baby|current_members=Steve Atkins<br />Jim Hayden<br />Ali McKinnell<br />Alex Meadows<br />Nigel Nisbet<br />Chris Page|past_members=Paul Pridmore}} Ang '''Electrasy''' ay isang Ingles [[Musikang rock|na rock]] band. Nabuo ang itong banda noong 1994 sa Dorset, Inglatera, isang bahagi ng UK. Ang banda ay binubuo ng [[Pag-awit|bokalistang]] si Alisdair (Ali) McKinnell, mga gitaristang sina Nigel Nisbet at Steve Atkins, bahista na si Alex Meadows (na sumali sa grupo bago nila i-rekord ''ang In Here We Fall''), tambulero na si Paul Pridmore at keyboardist na si Jim Hayden (na umalis sa banda noong Mayo 2001 at muling sumali noong 2022). Ang banda ay naging aktibo hanggang 2002, bagama't ilang kasapi ng banda na nakabase pa rin sa Reyno Unido. Nag-pagkatapos ng panahong ito ay patuloy na nagtatanghal paminsan-minsan. Kasunod nito, naglabas si Nigel Nisbet ng apat na solo album, ang ''Call All the Dreamers'' noong 2007, ''Musicians Are Different'' noong 2015, ''Mainstream Panic'' noong 2016 at ''Falling from the Stars'' noong 2018. Naglabas din si Alex Meadows ng mga kamakailang solo material sa ilalim ng pangalang The Inexperienced, at isa ring palagian na manganganta kasama ang iba't ibang mga artista (Tom Jones, Il Divo). Naglabas ang Electrasy ng isang bagong album noong Hulyo 1, 2021, na pinamagatang ''Givin' It Back'', kasama ang maraming pagpapanibago at isang rekording ng kanilang 1998 kanta na "Best Friend's Girl". Ang ikaapat na album, ''ang To the Other Side'', ay naitala noong 2022 at inilabas noong tag-init ng 2023. Ang paglabas ng album ay sinabayan ng dalawang konsiyerto sa UK, sa Cheltenham at sa 100 Club sa London. Noong Hulyo 2024, mabuo ng banda ang isang mas malawak na sampung petsang paglilibot sa buong katimugang Reyno Unido. Ayon sa ''[[Mga Pandaigdigang Tala ng Guinness|The Guinness Book of Records]]'', nanalo ang Electrasy ng gantimpala dahil sa 4,400 kustard na pie na inihain sa loob ng tatlong minuto na tampok ang mga miyembro ng opisyal na Laurel and Hardy fan club, na bahagi rin ng bidyo ng kanilang awit na "Best Friend's Girl". <ref>{{Cite web |date=October 6, 2007 |title=GUINNESS WORLD RECORDS 2008 |url=https://www.amoeba.com/blog/2007/10/jamoeblog/guinness-world-records-2008.html}}</ref> Ang kanilang kanta, "Cosmic Castaway", ay itinampok sa soundtrack ng 2000 animated na pelikulang [[Titan A.E.]], at ay napakinggan nang mahigit 3 milyong beses. Isang ikalimang studio album na pinamagatang ''Out There'' ang inilabas noong Hunyo 16, 2025 na nagtatampok ng muling pagre-record ng soundtrack song ng pelikulang [[Titan A.E.]] na "Cosmic Castaway". == Diskograpiya == ===Mga album=== {| class="wikitable" |- style="background:#b0c4de; text-align:center;" !Taon !Album ![[UK Albums Chart|UK]] posisyon sa tsart |- |1998 |''Beautiful Insane'' *Inilabas: 17 Setyembre 1998 *Pormato: CD |style="text-align:center;"|41 |- |2000 |''[[In Here We Fall]]'' *Inilabas: 26 Setyembre 2000 *Pormato: CD |style="text-align:center;"|— |- |2008 |''Wired for Dreaming'' *Inilabas: 2007 (narekord noong 2001) *Pormato: CD |style="text-align:center;"|— |- |2021 |''Givin' It Back'' *Iba't ibang hindi pa nailalabas na mga demo at rekording sa estudyo *Inilabas: 2021 *Pormato: Didyital |style="text-align:center;"|— |- |2023 |''To the Other Side'' * Inilabas: 15 Hulyo 2023 * Pormato: Didyital |style="text-align:center;"|— |} ===Mga single=== {| class="wikitable" |- style="background:#b0c4de; text-align:center;" ! Taon ! Impormasyon ! [[UK Singles Chart|UK]] posisyon sa tsart ! Album |- |rowspan="3"| 1998 | "Lost in Space" *Inilabas: 1 Hunyo 1998 *Pormato: CD, cassette, 7" |style="text-align:center;"| 60 |rowspan="3" style="text-align:center;" | ''Beautiful Insane'' |- | "Morning Afterglow" *Inilabas: 24 Agusto 1998 *Pormato: 2 x CD, cassette |style="text-align:center;"| 19 |- |"Best Friend's Girl" *Inilabas: 16 Nobyembre 1998 *Pormato: 2 x CD |style="text-align:center;"| 41 |- |rowspan="1"| 2008 |"Roll It Up" * Inilabas: 7 Hulyo 2008 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— |rowspan="1" style="text-align:center;" | ''Wired for Dreaming'' |- | rowspan="4" |2023 |"Chemical Angel (Radio Session)" * Inilabas: 11 Abril 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— | |- |"A Million Pictures" * Inilabas: 1 Mayo 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— | rowspan="3" |''To the Other Side'' |- |"Easing My Soul" * Inilabas: 1 Hunyo 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— |- |"I Tried" (tampok si Julia Violinista) * Inilabas: 1 Hulyo 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— |} ==Mga kawing panlabas== * [http://www.electrasy.co.uk Opisyal na pook-sapot] * [{{AllMusic|class=artist|id=p443030|pure_url=yes}} Lahat ng musikang entry para sa Electrasy] * https://web.archive.org/web/20020119131218/http://www.electrasy.org/ * [https://www.amazon.com/Electrasy-Calling-Dreamers-extraordinary-Britpop/dp/1739352904 Tinatawagan ang Lahat ng mga Mapangarapin] ==Mga sanggunian== [[Kategorya:Articles with hCards]] [[Kategorya:Britpop]] 94a7oqpbtyna85dyjbg1yf6uw9cl6ke 2238192 2238187 2026-10-31T07:46:48Z Rinconada227 157375 2238192 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist|name=Electrasy|image=|caption=Electrasy live at Glastonbury Festival, 1999|background=group_or_band|origin=[[Dorset]], Inglatera|genre=[[Alternative rock]], [[Britpop]]|years_active=1994–2002, 2021—kasalukuyan|label=[[MCA Records|MCA]], [[Arista Records|Arista]], Pink Hedgehog, CD Baby|current_members=Steve Atkins<br />Jim Hayden<br />Ali McKinnell<br />Alex Meadows<br />Nigel Nisbet<br />Chris Page|past_members=Paul Pridmore}} Ang '''Electrasy''' ay isang Ingles [[Musikang rock|na rock]] band. Nabuo ang itong banda noong 1994 sa Dorset, Inglatera, isang bahagi ng UK. Ang banda ay binubuo ng [[Pag-awit|bokalistang]] si Alisdair (Ali) McKinnell, mga gitaristang sina Nigel Nisbet at Steve Atkins, bahista na si Alex Meadows (na sumali sa grupo bago nila i-rekord ''ang In Here We Fall''), tambulero na si Paul Pridmore at keyboardist na si Jim Hayden (na umalis sa banda noong Mayo 2001 at muling sumali noong 2022). Ang banda ay naging aktibo hanggang 2002, bagama't ilang kasapi ng banda na nakabase pa rin sa Reyno Unido. Nag-pagkatapos ng panahong ito ay patuloy na nagtatanghal paminsan-minsan. Kasunod nito, naglabas si Nigel Nisbet ng apat na solo album, ang ''Call All the Dreamers'' noong 2007, ''Musicians Are Different'' noong 2015, ''Mainstream Panic'' noong 2016 at ''Falling from the Stars'' noong 2018. Naglabas din si Alex Meadows ng mga kamakailang solo material sa ilalim ng pangalang The Inexperienced, at isa ring palagian na manganganta kasama ang iba't ibang mga artista (Tom Jones, Il Divo). Naglabas ang Electrasy ng isang bagong album noong Hulyo 1, 2021, na pinamagatang ''Givin' It Back'', kasama ang maraming pagpapanibago at isang rekording ng kanilang 1998 kanta na "Best Friend's Girl". Ang ikaapat na album, ''ang To the Other Side'', ay naitala noong 2022 at inilabas noong tag-init ng 2023. Ang paglabas ng album ay sinabayan ng dalawang konsiyerto sa UK, sa Cheltenham at sa 100 Club sa London. Noong Hulyo 2024, mabuo ng banda ang isang mas malawak na sampung petsang paglilibot sa buong katimugang Reyno Unido. Ayon sa ''[[Mga Pandaigdigang Tala ng Guinness|The Guinness Book of Records]]'', nanalo ang Electrasy ng gantimpala dahil sa 4,400 kustard na pie na inihain sa loob ng tatlong minuto na tampok ang mga miyembro ng opisyal na Laurel and Hardy fan club, na bahagi rin ng bidyo ng kanilang awit na "Best Friend's Girl". <ref>{{Cite web |date=October 6, 2007 |title=GUINNESS WORLD RECORDS 2008 |url=https://www.amoeba.com/blog/2007/10/jamoeblog/guinness-world-records-2008.html}}</ref> Ang kanilang kanta, "Cosmic Castaway", ay itinampok sa soundtrack ng 2000 animated na pelikulang [[Titan A.E.]], at ay napakinggan nang mahigit 3 milyong beses. Isang ikalimang studio album na pinamagatang ''Out There'' ang inilabas noong Hunyo 16, 2025 na nagtatampok ng muling pagre-record ng soundtrack song ng pelikulang [[Titan A.E.]] na "Cosmic Castaway".<ref>[https://electrasy.bandcamp.com/album/out-there 2]</ref> ==Diskograpiya== ===Mga album=== {| class="wikitable" |- style="background:#b0c4de; text-align:center;" !Taon !Album ![[UK Albums Chart|UK]] posisyon sa tsart |- |1998 |''Beautiful Insane'' *Inilabas: 17 Setyembre 1998 *Pormato: CD |style="text-align:center;"|41 |- |2000 |''[[In Here We Fall]]'' *Inilabas: 26 Setyembre 2000 *Pormato: CD |style="text-align:center;"|— |- |2008 |''Wired for Dreaming'' *Inilabas: 2007 (narekord noong 2001) *Pormato: CD |style="text-align:center;"|— |- |2021 |''Givin' It Back'' *Iba't ibang hindi pa nailalabas na mga demo at rekording sa estudyo *Inilabas: 2021 *Pormato: Didyital |style="text-align:center;"|— |- |2023 |''To the Other Side'' * Inilabas: 15 Hulyo 2023 * Pormato: Didyital |style="text-align:center;"|— |} ===Mga single=== {| class="wikitable" |- style="background:#b0c4de; text-align:center;" ! Taon ! Impormasyon ! [[UK Singles Chart|UK]] posisyon sa tsart ! Album |- |rowspan="3"| 1998 | "Lost in Space" *Inilabas: 1 Hunyo 1998 *Pormato: CD, cassette, 7" |style="text-align:center;"| 60 |rowspan="3" style="text-align:center;" | ''Beautiful Insane'' |- | "Morning Afterglow" *Inilabas: 24 Agusto 1998 *Pormato: 2 x CD, cassette |style="text-align:center;"| 19 |- |"Best Friend's Girl" *Inilabas: 16 Nobyembre 1998 *Pormato: 2 x CD |style="text-align:center;"| 41 |- |rowspan="1"| 2008 |"Roll It Up" * Inilabas: 7 Hulyo 2008 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— |rowspan="1" style="text-align:center;" | ''Wired for Dreaming'' |- | rowspan="4" |2023 |"Chemical Angel (Radio Session)" * Inilabas: 11 Abril 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— | |- |"A Million Pictures" * Inilabas: 1 Mayo 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— | rowspan="3" |''To the Other Side'' |- |"Easing My Soul" * Inilabas: 1 Hunyo 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— |- |"I Tried" (tampok si Julia Violinista) * Inilabas: 1 Hulyo 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— |} ==Mga kawing panlabas== * [http://www.electrasy.co.uk Opisyal na pook-sapot] * [{{AllMusic|class=artist|id=p443030|pure_url=yes}} Lahat ng musikang entry para sa Electrasy] * https://web.archive.org/web/20020119131218/http://www.electrasy.org/ * [https://www.amazon.com/Electrasy-Calling-Dreamers-extraordinary-Britpop/dp/1739352904 Tinatawagan ang Lahat ng mga Mapangarapin] ==Mga sanggunian== [[Kategorya:Articles with hCards]] [[Kategorya:Britpop]] m4dnsdoj9x5o4zwxtj8us5hc9pc4emr 2238195 2238192 2026-10-31T08:10:42Z Rinconada227 157375 2238195 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist|name=Electrasy|image=|caption=Electrasy live at Glastonbury Festival, 1999|background=group_or_band|origin=[[Dorset]], Inglatera|genre=[[Alternative rock]], [[Britpop]]|years_active=1994–2002, 2021—kasalukuyan|label=[[MCA Records|MCA]], [[Arista Records|Arista]], Pink Hedgehog, CD Baby|current_members=Steve Atkins<br />Jim Hayden<br />Ali McKinnell<br />Alex Meadows<br />Nigel Nisbet<br />Chris Page|past_members=Paul Pridmore}} Ang '''Electrasy''' ay isang Ingles [[Musikang rock|na rock]] band. Nabuo ang itong banda noong 1994 sa Dorset, Inglatera, isang bahagi ng UK. Ang banda ay binubuo ng [[Pag-awit|bokalistang]] si Alisdair (Ali) McKinnell, mga gitaristang sina Nigel Nisbet at Steve Atkins, bahista na si Alex Meadows (na sumali sa grupo bago nila i-rekord ''ang In Here We Fall''), tambulero na si Paul Pridmore at keyboardist na si Jim Hayden (na umalis sa banda noong Mayo 2001 at muling sumali noong 2022). Ang banda ay naging aktibo hanggang 2002, bagama't ilang kasapi ng banda na nakabase pa rin sa Reyno Unido. Nag-pagkatapos ng panahong ito ay patuloy na nagtatanghal paminsan-minsan. Kasunod nito, naglabas si Nigel Nisbet ng apat na solo album, ang ''Call All the Dreamers'' noong 2007, ''Musicians Are Different'' noong 2015, ''Mainstream Panic'' noong 2016 at ''Falling from the Stars'' noong 2018. Naglabas din si Alex Meadows ng mga kamakailang solo material sa ilalim ng pangalang The Inexperienced, at isa ring palagian na manganganta kasama ang iba't ibang mga artista (Tom Jones, Il Divo). Naglabas ang Electrasy ng isang bagong album noong Hulyo 1, 2021, na pinamagatang ''Givin' It Back'', kasama ang maraming pagpapanibago at isang rekording ng kanilang 1998 kanta na "Best Friend's Girl". Ang ikaapat na album, ''ang To the Other Side'', ay naitala noong 2022 at inilabas noong tag-init ng 2023. Ang paglabas ng album ay sinabayan ng dalawang konsiyerto sa UK, sa Cheltenham at sa 100 Club sa London. Noong Hulyo 2024, mabuo ng banda ang isang mas malawak na sampung petsang paglilibot sa buong katimugang Reyno Unido. Ang kanilang kanta, "Cosmic Castaway", ay itinampok sa soundtrack ng 2000 animated na pelikulang [[Titan A.E.]], at ay napakinggan nang mahigit 3 milyong beses. Isang ikalimang studio album na pinamagatang ''Out There'' ang inilabas noong Hunyo 16, 2025 na nagtatampok ng muling pagre-record ng soundtrack song ng pelikulang [[Titan A.E.]] na "Cosmic Castaway".<ref>[https://electrasy.bandcamp.com/album/out-there 2]</ref> ==Karera== Ang Electrasy, (orihinal na pinangalanang Crush at pagkatapos ay Vivid mula 1994 hanggang 1996), ay nakamit ng tagumpay sa [[UK Singles Chart]] sa pamamagitan ng "Morning Afterglow" (umabot sa ika-19 at kaulanan ay ika-40 sa mga talatakdaan ng US Rock noong 2000.)<ref name="British Hit Singles & Albums">{{cite book | first= David | last= Roberts | year= 2006 | title= British Hit Singles & Albums | edition= 19th | publisher= Guinness World Records Limited | location= London | isbn= 1-904994-10-5 | page= 180}}</ref>, at naglabas ng dalawang pangunahing studio album, ''[[Beautiful Insane]]'' sa Reyno Unido noong 1998 at ''[[In Here We Fall]]'' sa [[Estados Unidos]] noong 2000. Ang "Morning Afterglow" ay inilabas sa parehong album, at isang bagong bersiyon ng ''Angel'' ay nairekord para sa ''In Here We Fall''. Sa kanilang karera, ang Electrasy ay tumugtog sa mahigit 180 palabas noong 1998, kabilang ang dalawang live na pagtatanghal sa Channel4 na ''[[TFI Friday]]'' at lumabas sa Other Stage sa [[Glastonbury Festival]] noong 1999.<ref>{{cite web|url=http://www.electrasy.org/glasto99.html|title=Glastonbury 99 report|archive-url=https://web.archive.org/web/20010303001419/http://www.electrasy.org/glasto99.html|archive-date=3 Marso 2001|access-date=10 Oktubre 2026|url-status=live}}</ref> ==Diskograpiya== ===Mga album=== {| class="wikitable" |- style="background:#b0c4de; text-align:center;" !Taon !Album ![[UK Albums Chart|UK]] posisyon sa tsart |- |1998 |''Beautiful Insane'' *Inilabas: 17 Setyembre 1998 *Pormato: CD |style="text-align:center;"|41 |- |2000 |''[[In Here We Fall]]'' *Inilabas: 26 Setyembre 2000 *Pormato: CD |style="text-align:center;"|— |- |2008 |''Wired for Dreaming'' *Inilabas: 2007 (narekord noong 2001) *Pormato: CD |style="text-align:center;"|— |- |2021 |''Givin' It Back'' *Iba't ibang hindi pa nailalabas na mga demo at rekording sa estudyo *Inilabas: 2021 *Pormato: Didyital |style="text-align:center;"|— |- |2023 |''To the Other Side'' * Inilabas: 15 Hulyo 2023 * Pormato: Didyital |style="text-align:center;"|— |} ===Mga single=== {| class="wikitable" |- style="background:#b0c4de; text-align:center;" ! Taon ! Impormasyon ! [[UK Singles Chart|UK]] posisyon sa tsart ! Album |- |rowspan="3"| 1998 | "Lost in Space" *Inilabas: 1 Hunyo 1998 *Pormato: CD, cassette, 7" |style="text-align:center;"| 60 |rowspan="3" style="text-align:center;" | ''Beautiful Insane'' |- | "Morning Afterglow" *Inilabas: 24 Agusto 1998 *Pormato: 2 x CD, cassette |style="text-align:center;"| 19 |- |"Best Friend's Girl" *Inilabas: 16 Nobyembre 1998 *Pormato: 2 x CD |style="text-align:center;"| 41 |- |rowspan="1"| 2008 |"Roll It Up" * Inilabas: 7 Hulyo 2008 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— |rowspan="1" style="text-align:center;" | ''Wired for Dreaming'' |- | rowspan="4" |2023 |"Chemical Angel (Radio Session)" * Inilabas: 11 Abril 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— | |- |"A Million Pictures" * Inilabas: 1 Mayo 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— | rowspan="3" |''To the Other Side'' |- |"Easing My Soul" * Inilabas: 1 Hunyo 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— |- |"I Tried" (tampok si Julia Violinista) * Inilabas: 1 Hulyo 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— |} ==Mga kawing panlabas== * [http://www.electrasy.co.uk Opisyal na pook-sapot] * [{{AllMusic|class=artist|id=p443030|pure_url=yes}} Lahat ng musikang entry para sa Electrasy] * https://web.archive.org/web/20020119131218/http://www.electrasy.org/ * [https://www.amazon.com/Electrasy-Calling-Dreamers-extraordinary-Britpop/dp/1739352904 Tinatawagan ang Lahat ng mga Mapangarapin] ==Mga sanggunian== [[Kategorya:Articles with hCards]] [[Kategorya:Britpop]] 617p4rd0dwzu9vtfil4ric6eb8d476n 2238197 2238195 2026-10-31T08:12:04Z Rinconada227 157375 /* Karera */ 2238197 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist|name=Electrasy|image=|caption=Electrasy live at Glastonbury Festival, 1999|background=group_or_band|origin=[[Dorset]], Inglatera|genre=[[Alternative rock]], [[Britpop]]|years_active=1994–2002, 2021—kasalukuyan|label=[[MCA Records|MCA]], [[Arista Records|Arista]], Pink Hedgehog, CD Baby|current_members=Steve Atkins<br />Jim Hayden<br />Ali McKinnell<br />Alex Meadows<br />Nigel Nisbet<br />Chris Page|past_members=Paul Pridmore}} Ang '''Electrasy''' ay isang Ingles [[Musikang rock|na rock]] band. Nabuo ang itong banda noong 1994 sa Dorset, Inglatera, isang bahagi ng UK. Ang banda ay binubuo ng [[Pag-awit|bokalistang]] si Alisdair (Ali) McKinnell, mga gitaristang sina Nigel Nisbet at Steve Atkins, bahista na si Alex Meadows (na sumali sa grupo bago nila i-rekord ''ang In Here We Fall''), tambulero na si Paul Pridmore at keyboardist na si Jim Hayden (na umalis sa banda noong Mayo 2001 at muling sumali noong 2022). Ang banda ay naging aktibo hanggang 2002, bagama't ilang kasapi ng banda na nakabase pa rin sa Reyno Unido. Nag-pagkatapos ng panahong ito ay patuloy na nagtatanghal paminsan-minsan. Kasunod nito, naglabas si Nigel Nisbet ng apat na solo album, ang ''Call All the Dreamers'' noong 2007, ''Musicians Are Different'' noong 2015, ''Mainstream Panic'' noong 2016 at ''Falling from the Stars'' noong 2018. Naglabas din si Alex Meadows ng mga kamakailang solo material sa ilalim ng pangalang The Inexperienced, at isa ring palagian na manganganta kasama ang iba't ibang mga artista (Tom Jones, Il Divo). Naglabas ang Electrasy ng isang bagong album noong Hulyo 1, 2021, na pinamagatang ''Givin' It Back'', kasama ang maraming pagpapanibago at isang rekording ng kanilang 1998 kanta na "Best Friend's Girl". Ang ikaapat na album, ''ang To the Other Side'', ay naitala noong 2022 at inilabas noong tag-init ng 2023. Ang paglabas ng album ay sinabayan ng dalawang konsiyerto sa UK, sa Cheltenham at sa 100 Club sa London. Noong Hulyo 2024, mabuo ng banda ang isang mas malawak na sampung petsang paglilibot sa buong katimugang Reyno Unido. Ang kanilang kanta, "Cosmic Castaway", ay itinampok sa soundtrack ng 2000 animated na pelikulang [[Titan A.E.]], at ay napakinggan nang mahigit 3 milyong beses. Isang ikalimang studio album na pinamagatang ''Out There'' ang inilabas noong Hunyo 16, 2025 na nagtatampok ng muling pagre-record ng soundtrack song ng pelikulang [[Titan A.E.]] na "Cosmic Castaway".<ref>[https://electrasy.bandcamp.com/album/out-there 2]</ref> ==Karera== Ang Electrasy, (orihinal na pinangalanang Crush at pagkatapos ay Vivid mula 1994 hanggang 1996), ay nakamit ng tagumpay sa [[UK Singles Chart]] sa pamamagitan ng "Morning Afterglow" (umabot sa ika-19 at kaulanan ay ika-40 sa mga talatakdaan ng US Rock noong 2000.)<ref name="British Hit Singles & Albums">{{cite book | first= David | last= Roberts | year= 2006 | title= British Hit Singles & Albums | edition= 19th | publisher= Guinness World Records Limited | location= London | isbn= 1-904994-10-5 | page= 180}}</ref>, at naglabas ng dalawang pangunahing studio album, ''[[Beautiful Insane]]'' sa Reyno Unido noong 1998 at ''[[In Here We Fall]]'' sa [[Estados Unidos]] noong 2000. Ang "Morning Afterglow" ay inilabas sa parehong album, at isang bagong bersiyon ng ''Angel'' ay nairekord para sa ''In Here We Fall''. Sa kanilang karera, ang Electrasy ay tumugtog sa mahigit 180 palabas noong 1998, kabilang ang dalawang live na pagtatanghal sa Channel4 na ''[[TFI Friday]]'' at lumabas sa Other Stage sa [[Glastonbury Festival]] noong 1999.<ref>{{cite web|url=http://www.electrasy.org/glasto99.html|title=Glastonbury 99 report|archive-url=https://web.archive.org/web/20010303001419/http://www.electrasy.org/glasto99.html|archive-date=3 Marso 2001|access-date=10 Oktubre 2026|url-status=live}}</ref> ==Diskograpiya== ===Mga album=== {| class="wikitable" |- style="background:#b0c4de; text-align:center;" !Taon !Album ![[UK Albums Chart|UK]] posisyon sa tsart |- |1998 |''Beautiful Insane'' *Inilabas: 17 Setyembre 1998 *Pormato: CD |style="text-align:center;"|41 |- |2000 |''[[In Here We Fall]]'' *Inilabas: 26 Setyembre 2000 *Pormato: CD |style="text-align:center;"|— |- |2008 |''Wired for Dreaming'' *Inilabas: 2007 (narekord noong 2001) *Pormato: CD |style="text-align:center;"|— |- |2021 |''Givin' It Back'' *Iba't ibang hindi pa nailalabas na mga demo at rekording sa estudyo *Inilabas: 2021 *Pormato: Didyital |style="text-align:center;"|— |- |2023 |''To the Other Side'' * Inilabas: 15 Hulyo 2023 * Pormato: Didyital |style="text-align:center;"|— |} ===Mga single=== {| class="wikitable" |- style="background:#b0c4de; text-align:center;" ! Taon ! Impormasyon ! [[UK Singles Chart|UK]] posisyon sa tsart ! Album |- |rowspan="3"| 1998 | "Lost in Space" *Inilabas: 1 Hunyo 1998 *Pormato: CD, cassette, 7" |style="text-align:center;"| 60 |rowspan="3" style="text-align:center;" | ''Beautiful Insane'' |- | "Morning Afterglow" *Inilabas: 24 Agusto 1998 *Pormato: 2 x CD, cassette |style="text-align:center;"| 19 |- |"Best Friend's Girl" *Inilabas: 16 Nobyembre 1998 *Pormato: 2 x CD |style="text-align:center;"| 41 |- |rowspan="1"| 2008 |"Roll It Up" * Inilabas: 7 Hulyo 2008 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— |rowspan="1" style="text-align:center;" | ''Wired for Dreaming'' |- | rowspan="4" |2023 |"Chemical Angel (Radio Session)" * Inilabas: 11 Abril 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— | |- |"A Million Pictures" * Inilabas: 1 Mayo 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— | rowspan="3" |''To the Other Side'' |- |"Easing My Soul" * Inilabas: 1 Hunyo 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— |- |"I Tried" (tampok si Julia Violinista) * Inilabas: 1 Hulyo 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— |} ==Mga kawing panlabas== * [http://www.electrasy.co.uk Opisyal na pook-sapot] * [{{AllMusic|class=artist|id=p443030|pure_url=yes}} Lahat ng musikang entry para sa Electrasy] * https://web.archive.org/web/20020119131218/http://www.electrasy.org/ * [https://www.amazon.com/Electrasy-Calling-Dreamers-extraordinary-Britpop/dp/1739352904 Tinatawagan ang Lahat ng mga Mapangarapin] ==Mga sanggunian== [[Kategorya:Articles with hCards]] [[Kategorya:Britpop]] 84h3jdphvvp69idlwnc45vx02zziv28 2238201 2238197 2026-10-31T08:25:51Z Rinconada227 157375 /* Karera */ 2238201 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist|name=Electrasy|image=|caption=Electrasy live at Glastonbury Festival, 1999|background=group_or_band|origin=[[Dorset]], Inglatera|genre=[[Alternative rock]], [[Britpop]]|years_active=1994–2002, 2021—kasalukuyan|label=[[MCA Records|MCA]], [[Arista Records|Arista]], Pink Hedgehog, CD Baby|current_members=Steve Atkins<br />Jim Hayden<br />Ali McKinnell<br />Alex Meadows<br />Nigel Nisbet<br />Chris Page|past_members=Paul Pridmore}} Ang '''Electrasy''' ay isang Ingles [[Musikang rock|na rock]] band. Nabuo ang itong banda noong 1994 sa Dorset, Inglatera, isang bahagi ng UK. Ang banda ay binubuo ng [[Pag-awit|bokalistang]] si Alisdair (Ali) McKinnell, mga gitaristang sina Nigel Nisbet at Steve Atkins, bahista na si Alex Meadows (na sumali sa grupo bago nila i-rekord ''ang In Here We Fall''), tambulero na si Paul Pridmore at keyboardist na si Jim Hayden (na umalis sa banda noong Mayo 2001 at muling sumali noong 2022). Ang banda ay naging aktibo hanggang 2002, bagama't ilang kasapi ng banda na nakabase pa rin sa Reyno Unido. Nag-pagkatapos ng panahong ito ay patuloy na nagtatanghal paminsan-minsan. Kasunod nito, naglabas si Nigel Nisbet ng apat na solo album, ang ''Call All the Dreamers'' noong 2007, ''Musicians Are Different'' noong 2015, ''Mainstream Panic'' noong 2016 at ''Falling from the Stars'' noong 2018. Naglabas din si Alex Meadows ng mga kamakailang solo material sa ilalim ng pangalang The Inexperienced, at isa ring palagian na manganganta kasama ang iba't ibang mga artista (Tom Jones, Il Divo). Naglabas ang Electrasy ng isang bagong album noong Hulyo 1, 2021, na pinamagatang ''Givin' It Back'', kasama ang maraming pagpapanibago at isang rekording ng kanilang 1998 kanta na "Best Friend's Girl". Ang ikaapat na album, ''ang To the Other Side'', ay naitala noong 2022 at inilabas noong tag-init ng 2023. Ang paglabas ng album ay sinabayan ng dalawang konsiyerto sa UK, sa Cheltenham at sa 100 Club sa London. Noong Hulyo 2024, mabuo ng banda ang isang mas malawak na sampung petsang paglilibot sa buong katimugang Reyno Unido. Ang kanilang kanta, "Cosmic Castaway", ay itinampok sa soundtrack ng 2000 animated na pelikulang [[Titan A.E.]], at ay napakinggan nang mahigit 3 milyong beses. Isang ikalimang studio album na pinamagatang ''Out There'' ang inilabas noong Hunyo 16, 2025 na nagtatampok ng muling pagre-record ng soundtrack song ng pelikulang [[Titan A.E.]] na "Cosmic Castaway".<ref>[https://electrasy.bandcamp.com/album/out-there 2]</ref> ==Karera== Ang Electrasy, (orihinal na pinangalanang Crush at pagkatapos ay Vivid mula 1994 hanggang 1996), ay nakamit ng tagumpay sa [[UK Singles Chart]] sa pamamagitan ng "Morning Afterglow" (umabot sa ika-19 at kaulanan ay ika-40 sa mga talatakdaan ng US Rock noong 2000.)<ref name="British Hit Singles & Albums">{{cite book | first= David | last= Roberts | year= 2006 | title= British Hit Singles & Albums | edition= 19th | publisher= Guinness World Records Limited | location= London | isbn= 1-904994-10-5 | page= 180}}</ref>, at naglabas ng dalawang pangunahing studio album, ''[[Beautiful Insane]]'' sa Reyno Unido noong 1998 at ''[[In Here We Fall]]'' sa [[Estados Unidos]] noong 2000. Ang "Morning Afterglow" ay inilabas sa parehong album, at isang bagong bersiyon ng ''Angel'' ay nairekord para sa ''In Here We Fall''. Sa kanilang karera, ang Electrasy ay tumugtog sa mahigit 180 palabas noong 1998, kabilang ang dalawang live na pagtatanghal sa Channel4 na ''[[TFI Friday]]'' at lumabas sa Other Stage sa [[Glastonbury Festival]] noong 1999.<ref>{{cite web|url=http://www.electrasy.org/glasto99.html|title=Glastonbury 99 report|archive-url=https://web.archive.org/web/20010303001419/http://www.electrasy.org/glasto99.html|archive-date=3 Marso 2001|access-date=10 Oktubre 2026|url-status=live}}</ref> Ayon sa ''[[Mga Pandaigdigang Tala ng Guinness]]'', nanalo ang Electrasy ng gantimpala dahil sa 4,400 kustard na pie na inihain sa loob ng tatlong minuto na tampok ang mga miyembro ng opisyal na Laurel and Hardy fan club, na bahagi rin ng bidyo ng kanilang awit na "Best Friend's Girl". <ref>{{Cite web |date=October 6, 2007 |title=GUINNESS WORLD RECORDS 2008 |url=https://www.amoeba.com/blog/2007/10/jamoeblog/guinness-world-records-2008.html}}</ref> ==Diskograpiya== ===Mga album=== {| class="wikitable" |- style="background:#b0c4de; text-align:center;" !Taon !Album ![[UK Albums Chart|UK]] posisyon sa tsart |- |1998 |''Beautiful Insane'' *Inilabas: 17 Setyembre 1998 *Pormato: CD |style="text-align:center;"|41 |- |2000 |''[[In Here We Fall]]'' *Inilabas: 26 Setyembre 2000 *Pormato: CD |style="text-align:center;"|— |- |2008 |''Wired for Dreaming'' *Inilabas: 2007 (narekord noong 2001) *Pormato: CD |style="text-align:center;"|— |- |2021 |''Givin' It Back'' *Iba't ibang hindi pa nailalabas na mga demo at rekording sa estudyo *Inilabas: 2021 *Pormato: Didyital |style="text-align:center;"|— |- |2023 |''To the Other Side'' * Inilabas: 15 Hulyo 2023 * Pormato: Didyital |style="text-align:center;"|— |} ===Mga single=== {| class="wikitable" |- style="background:#b0c4de; text-align:center;" ! Taon ! Impormasyon ! [[UK Singles Chart|UK]] posisyon sa tsart ! Album |- |rowspan="3"| 1998 | "Lost in Space" *Inilabas: 1 Hunyo 1998 *Pormato: CD, cassette, 7" |style="text-align:center;"| 60 |rowspan="3" style="text-align:center;" | ''Beautiful Insane'' |- | "Morning Afterglow" *Inilabas: 24 Agusto 1998 *Pormato: 2 x CD, cassette |style="text-align:center;"| 19 |- |"Best Friend's Girl" *Inilabas: 16 Nobyembre 1998 *Pormato: 2 x CD |style="text-align:center;"| 41 |- |rowspan="1"| 2008 |"Roll It Up" * Inilabas: 7 Hulyo 2008 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— |rowspan="1" style="text-align:center;" | ''Wired for Dreaming'' |- | rowspan="4" |2023 |"Chemical Angel (Radio Session)" * Inilabas: 11 Abril 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— | |- |"A Million Pictures" * Inilabas: 1 Mayo 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— | rowspan="3" |''To the Other Side'' |- |"Easing My Soul" * Inilabas: 1 Hunyo 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— |- |"I Tried" (tampok si Julia Violinista) * Inilabas: 1 Hulyo 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— |} ==Mga kawing panlabas== * [http://www.electrasy.co.uk Opisyal na pook-sapot] * [{{AllMusic|class=artist|id=p443030|pure_url=yes}} Lahat ng musikang entry para sa Electrasy] * https://web.archive.org/web/20020119131218/http://www.electrasy.org/ * [https://www.amazon.com/Electrasy-Calling-Dreamers-extraordinary-Britpop/dp/1739352904 Tinatawagan ang Lahat ng mga Mapangarapin] ==Mga sanggunian== [[Kategorya:Articles with hCards]] [[Kategorya:Britpop]] 4b3mtdgud9vs1j0imig2qao9mk0wmyi 2238204 2238201 2026-10-31T08:29:36Z Rinconada227 157375 2238204 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist|name=Electrasy|image=|caption=Electrasy live at Glastonbury Festival, 1999|background=group_or_band|origin=[[Dorset]], Inglatera|genre=[[Alternative rock]], [[Britpop]]|years_active=1994–2002, 2021–kasalukuyan|label=[[MCA Records|MCA]], [[Arista Records|Arista]], Pink Hedgehog, CD Baby|current_members=Steve Atkins<br />Jim Hayden<br />Ali McKinnell<br />Alex Meadows<br />Nigel Nisbet<br />Chris Page|past_members=Paul Pridmore}} Ang '''Electrasy''' ay isang Ingles [[Musikang rock|na rock]] band. Nabuo ang itong banda noong 1994 sa Dorset, Inglatera, isang bahagi ng UK. Ang banda ay binubuo ng [[Pag-awit|bokalistang]] si Alisdair (Ali) McKinnell, mga gitaristang sina Nigel Nisbet at Steve Atkins, bahista na si Alex Meadows (na sumali sa grupo bago nila i-rekord ''ang In Here We Fall''), tambulero na si Paul Pridmore at keyboardist na si Jim Hayden (na umalis sa banda noong Mayo 2001 at muling sumali noong 2022). Ang banda ay naging aktibo hanggang 2002, bagama't ilang kasapi ng banda na nakabase pa rin sa Reyno Unido. Nag-pagkatapos ng panahong ito ay patuloy na nagtatanghal paminsan-minsan. Kasunod nito, naglabas si Nigel Nisbet ng apat na solo album, ang ''Call All the Dreamers'' noong 2007, ''Musicians Are Different'' noong 2015, ''Mainstream Panic'' noong 2016 at ''Falling from the Stars'' noong 2018. Naglabas din si Alex Meadows ng mga kamakailang solo material sa ilalim ng pangalang The Inexperienced, at isa ring palagian na manganganta kasama ang iba't ibang mga artista (Tom Jones, Il Divo). Naglabas ang Electrasy ng isang bagong album noong Hulyo 1, 2021, na pinamagatang ''Givin' It Back'', kasama ang maraming pagpapanibago at isang rekording ng kanilang 1998 kanta na "Best Friend's Girl". Ang ikaapat na album, ''ang To the Other Side'', ay naitala noong 2022 at inilabas noong [[tag-init]] ng 2023. Ang paglabas ng album ay sinabayan ng dalawang konsiyerto sa UK, sa Cheltenham at sa 100 Club sa London. Noong Hulyo 2024, mabuo ng banda ang isang mas malawak na sampung petsang paglilibot sa buong katimugang Reyno Unido. Ang kanilang kanta, "Cosmic Castaway", ay itinampok sa soundtrack ng 2000 animated na pelikulang [[Titan A.E.]], at ay napakinggan nang mahigit 3 milyong beses. Isang ikalimang studio album na pinamagatang ''Out There'' ang inilabas noong Hunyo 16, 2025 na nagtatampok ng muling pagre-record ng soundtrack song ng pelikulang [[Titan A.E.]] na "Cosmic Castaway".<ref>[https://electrasy.bandcamp.com/album/out-there 2]</ref> ==Karera== Ang Electrasy, (orihinal na pinangalanang Crush at pagkatapos ay Vivid mula 1994 hanggang 1996), ay nakamit ng tagumpay sa [[UK Singles Chart]] sa pamamagitan ng "Morning Afterglow" (umabot sa ika-19 at kaulanan ay ika-40 sa mga talatakdaan ng US Rock noong 2000.)<ref name="British Hit Singles & Albums">{{cite book | first= David | last= Roberts | year= 2006 | title= British Hit Singles & Albums | edition= 19th | publisher= Guinness World Records Limited | location= London | isbn= 1-904994-10-5 | page= 180}}</ref>, at naglabas ng dalawang pangunahing studio album, ''[[Beautiful Insane]]'' sa Reyno Unido noong 1998 at ''[[In Here We Fall]]'' sa [[Estados Unidos]] noong 2000. Ang "Morning Afterglow" ay inilabas sa parehong album, at isang bagong bersiyon ng ''Angel'' ay nairekord para sa ''In Here We Fall''. Sa kanilang karera, ang Electrasy ay tumugtog sa mahigit 180 palabas noong 1998, kabilang ang dalawang live na pagtatanghal sa Channel4 na ''[[TFI Friday]]'' at lumabas sa Other Stage sa [[Glastonbury Festival]] noong 1999.<ref>{{cite web|url=http://www.electrasy.org/glasto99.html|title=Glastonbury 99 report|archive-url=https://web.archive.org/web/20010303001419/http://www.electrasy.org/glasto99.html|archive-date=3 Marso 2001|access-date=10 Oktubre 2026|url-status=live}}</ref> Ayon sa ''[[Mga Pandaigdigang Tala ng Guinness]]'', nanalo ang Electrasy ng gantimpala dahil sa 4,400 kustard na pie na inihain sa loob ng tatlong minuto na tampok ang mga miyembro ng opisyal na Laurel and Hardy fan club, na bahagi rin ng bidyo ng kanilang awit na "Best Friend's Girl". <ref>{{Cite web |date=October 6, 2007 |title=GUINNESS WORLD RECORDS 2008 |url=https://www.amoeba.com/blog/2007/10/jamoeblog/guinness-world-records-2008.html}}</ref> ==Diskograpiya== ===Mga album=== {| class="wikitable" |- style="background:#b0c4de; text-align:center;" !Taon !Album ![[UK Albums Chart|UK]] posisyon sa tsart |- |1998 |''Beautiful Insane'' *Inilabas: 17 Setyembre 1998 *Pormato: CD |style="text-align:center;"|41 |- |2000 |''[[In Here We Fall]]'' *Inilabas: 26 Setyembre 2000 *Pormato: CD |style="text-align:center;"|— |- |2008 |''Wired for Dreaming'' *Inilabas: 2007 (narekord noong 2001) *Pormato: CD |style="text-align:center;"|— |- |2021 |''Givin' It Back'' *Iba't ibang hindi pa nailalabas na mga demo at rekording sa estudyo *Inilabas: 2021 *Pormato: Didyital |style="text-align:center;"|— |- |2023 |''To the Other Side'' * Inilabas: 15 Hulyo 2023 * Pormato: Didyital |style="text-align:center;"|— |} ===Mga single=== {| class="wikitable" |- style="background:#b0c4de; text-align:center;" ! Taon ! Impormasyon ! [[UK Singles Chart|UK]] posisyon sa tsart ! Album |- |rowspan="3"| 1998 | "Lost in Space" *Inilabas: 1 Hunyo 1998 *Pormato: CD, cassette, 7" |style="text-align:center;"| 60 |rowspan="3" style="text-align:center;" | ''Beautiful Insane'' |- | "Morning Afterglow" *Inilabas: 24 Agusto 1998 *Pormato: 2 x CD, cassette |style="text-align:center;"| 19 |- |"Best Friend's Girl" *Inilabas: 16 Nobyembre 1998 *Pormato: 2 x CD |style="text-align:center;"| 41 |- |rowspan="1"| 2008 |"Roll It Up" * Inilabas: 7 Hulyo 2008 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— |rowspan="1" style="text-align:center;" | ''Wired for Dreaming'' |- | rowspan="4" |2023 |"Chemical Angel (Radio Session)" * Inilabas: 11 Abril 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— | |- |"A Million Pictures" * Inilabas: 1 Mayo 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— | rowspan="3" |''To the Other Side'' |- |"Easing My Soul" * Inilabas: 1 Hunyo 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— |- |"I Tried" (tampok si Julia Violinista) * Inilabas: 1 Hulyo 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— |} ==Mga kawing panlabas== * [http://www.electrasy.co.uk Opisyal na pook-sapot] * [{{AllMusic|class=artist|id=p443030|pure_url=yes}} Lahat ng musikang entry para sa Electrasy] * https://web.archive.org/web/20020119131218/http://www.electrasy.org/ * [https://www.amazon.com/Electrasy-Calling-Dreamers-extraordinary-Britpop/dp/1739352904 Tinatawagan ang Lahat ng mga Mapangarapin] ==Mga sanggunian== [[Kategorya:Articles with hCards]] [[Kategorya:Britpop]] dfdh7l84hq6vzlnraxzwkrek13l2edx 2238207 2238204 2026-10-31T08:39:14Z Rinconada227 157375 2238207 wikitext text/x-wiki {{Short description|Ingles na rock band}} {{Infobox musical artist|name=Electrasy|image=|caption=Electrasy live at Glastonbury Festival, 1999|background=group_or_band|origin=[[Dorset]], Inglatera|genre=[[Alternative rock]], [[Britpop]]|years_active=1994–2002, 2021–kasalukuyan|label=[[MCA Records|MCA]], [[Arista Records|Arista]], Pink Hedgehog, CD Baby|current_members=Steve Atkins<br />Jim Hayden<br />Ali McKinnell<br />Alex Meadows<br />Nigel Nisbet<br />Chris Page|past_members=Paul Pridmore}} Ang '''Electrasy''' ay isang Ingles [[Musikang rock|na rock]] band. Nabuo ang itong banda noong 1994 sa Dorset, Inglatera, isang bahagi ng UK. Ang banda ay binubuo ng [[Pag-awit|bokalistang]] si Alisdair (Ali) McKinnell, mga gitaristang sina Nigel Nisbet at Steve Atkins, bahista na si Alex Meadows (na sumali sa grupo bago nila i-rekord ''ang In Here We Fall''), tambulero na si Paul Pridmore at keyboardist na si Jim Hayden (na umalis sa banda noong Mayo 2001 at muling sumali noong 2022). Ang banda ay naging aktibo hanggang 2002, bagama't ilang kasapi ng banda na nakabase pa rin sa Reyno Unido. Nag-pagkatapos ng panahong ito ay patuloy na nagtatanghal paminsan-minsan. Kasunod nito, naglabas si Nigel Nisbet ng apat na solo album, ang ''Call All the Dreamers'' noong 2007, ''Musicians Are Different'' noong 2015, ''Mainstream Panic'' noong 2016 at ''Falling from the Stars'' noong 2018. Naglabas din si Alex Meadows ng mga kamakailang solo material sa ilalim ng pangalang The Inexperienced, at isa ring palagian na manganganta kasama ang iba't ibang mga artista (Tom Jones, Il Divo). Naglabas ang Electrasy ng isang bagong album noong Hulyo 1, 2021, na pinamagatang ''Givin' It Back'', kasama ang maraming pagpapanibago at isang rekording ng kanilang 1998 kanta na "Best Friend's Girl". Ang ikaapat na album, ''ang To the Other Side'', ay naitala noong 2022 at inilabas noong [[tag-init]] ng 2023. Ang paglabas ng album ay sinabayan ng dalawang konsiyerto sa UK, sa Cheltenham at sa 100 Club sa London. Noong Hulyo 2024, mabuo ng banda ang isang mas malawak na sampung petsang paglilibot sa buong katimugang Reyno Unido. Ang kanilang kanta, "Cosmic Castaway", ay itinampok sa soundtrack ng 2000 animated na pelikulang [[Titan A.E.]], at ay napakinggan nang mahigit 3 milyong beses. Isang ikalimang studio album na pinamagatang ''Out There'' ang inilabas noong Hunyo 16, 2025 na nagtatampok ng muling pagre-record ng soundtrack song ng pelikulang [[Titan A.E.]] na "Cosmic Castaway".<ref>[https://electrasy.bandcamp.com/album/out-there 2]</ref> ==Karera== Ang Electrasy, (orihinal na pinangalanang Crush at pagkatapos ay Vivid mula 1994 hanggang 1996), ay nakamit ng tagumpay sa [[UK Singles Chart]] sa pamamagitan ng "Morning Afterglow" (umabot sa ika-19 at kaulanan ay ika-40 sa mga talatakdaan ng US Rock noong 2000.)<ref name="British Hit Singles & Albums">{{cite book | first= David | last= Roberts | year= 2006 | title= British Hit Singles & Albums | edition= 19th | publisher= Guinness World Records Limited | location= London | isbn= 1-904994-10-5 | page= 180}}</ref>, at naglabas ng dalawang pangunahing studio album, ''[[Beautiful Insane]]'' sa Reyno Unido noong 1998 at ''[[In Here We Fall]]'' sa [[Estados Unidos]] noong 2000. Ang "Morning Afterglow" ay inilabas sa parehong album, at isang bagong bersiyon ng ''Angel'' ay nairekord para sa ''In Here We Fall''. Sa kanilang karera, ang Electrasy ay tumugtog sa mahigit 180 palabas noong 1998, kabilang ang dalawang live na pagtatanghal sa Channel4 na ''[[TFI Friday]]'' at lumabas sa Other Stage sa [[Glastonbury Festival]] noong 1999.<ref>{{cite web|url=http://www.electrasy.org/glasto99.html|title=Glastonbury 99 report|archive-url=https://web.archive.org/web/20010303001419/http://www.electrasy.org/glasto99.html|archive-date=3 Marso 2001|access-date=10 Oktubre 2026|url-status=live}}</ref> Ayon sa ''[[Mga Pandaigdigang Tala ng Guinness]]'', nanalo ang Electrasy ng gantimpala dahil sa 4,400 kustard na pie na inihain sa loob ng tatlong minuto na tampok ang mga miyembro ng opisyal na Laurel and Hardy fan club, na bahagi rin ng bidyo ng kanilang awit na "Best Friend's Girl". <ref>{{Cite web |date=October 6, 2007 |title=GUINNESS WORLD RECORDS 2008 |url=https://www.amoeba.com/blog/2007/10/jamoeblog/guinness-world-records-2008.html}}</ref> ==Diskograpiya== ===Mga album=== {| class="wikitable" |- style="background:#b0c4de; text-align:center;" !Taon !Album ![[UK Albums Chart|UK]] posisyon sa tsart |- |1998 |''Beautiful Insane'' *Inilabas: 17 Setyembre 1998 *Pormato: CD |style="text-align:center;"|41 |- |2000 |''[[In Here We Fall]]'' *Inilabas: 26 Setyembre 2000 *Pormato: CD |style="text-align:center;"|— |- |2008 |''Wired for Dreaming'' *Inilabas: 2007 (narekord noong 2001) *Pormato: CD |style="text-align:center;"|— |- |2021 |''Givin' It Back'' *Iba't ibang hindi pa nailalabas na mga demo at rekording sa estudyo *Inilabas: 2021 *Pormato: Didyital |style="text-align:center;"|— |- |2023 |''To the Other Side'' * Inilabas: 15 Hulyo 2023 * Pormato: Didyital |style="text-align:center;"|— |} ===Mga single=== {| class="wikitable" |- style="background:#b0c4de; text-align:center;" ! Taon ! Impormasyon ! [[UK Singles Chart|UK]] posisyon sa tsart ! Album |- |rowspan="3"| 1998 | "Lost in Space" *Inilabas: 1 Hunyo 1998 *Pormato: CD, cassette, 7" |style="text-align:center;"| 60 |rowspan="3" style="text-align:center;" | ''Beautiful Insane'' |- | "Morning Afterglow" *Inilabas: 24 Agusto 1998 *Pormato: 2 x CD, cassette |style="text-align:center;"| 19 |- |"Best Friend's Girl" *Inilabas: 16 Nobyembre 1998 *Pormato: 2 x CD |style="text-align:center;"| 41 |- |rowspan="1"| 2008 |"Roll It Up" * Inilabas: 7 Hulyo 2008 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— |rowspan="1" style="text-align:center;" | ''Wired for Dreaming'' |- | rowspan="4" |2023 |"Chemical Angel (Radio Session)" * Inilabas: 11 Abril 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— | |- |"A Million Pictures" * Inilabas: 1 Mayo 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— | rowspan="3" |''To the Other Side'' |- |"Easing My Soul" * Inilabas: 1 Hunyo 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— |- |"I Tried" (tampok si Julia Violinista) * Inilabas: 1 Hulyo 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— |} ==Mga kawing panlabas== * [http://www.electrasy.co.uk Opisyal na pook-sapot] * [{{AllMusic|class=artist|id=p443030|pure_url=yes}} Lahat ng musikang entry para sa Electrasy] * https://web.archive.org/web/20020119131218/http://www.electrasy.org/ * [https://www.amazon.com/Electrasy-Calling-Dreamers-extraordinary-Britpop/dp/1739352904 Tinatawagan ang Lahat ng mga Mapangarapin] ==Mga sanggunian== [[Kategorya:Articles with hCards]] [[Kategorya:Britpop]] koi2umi1g41zqsmtb4fmc5k5c3tzaor 2238208 2238207 2026-10-31T08:40:15Z Rinconada227 157375 2238208 wikitext text/x-wiki {{Short description|Ingles na rock band }} {{Infobox musical artist|name=Electrasy|image=|caption=Electrasy live at Glastonbury Festival, 1999|background=group_or_band|origin=[[Dorset]], Inglatera|genre=[[Alternative rock]], [[Britpop]]|years_active=1994–2002, 2021–kasalukuyan|label=[[MCA Records|MCA]], [[Arista Records|Arista]], Pink Hedgehog, CD Baby|current_members=Steve Atkins<br />Jim Hayden<br />Ali McKinnell<br />Alex Meadows<br />Nigel Nisbet<br />Chris Page|past_members=Paul Pridmore}} Ang '''Electrasy''' ay isang Ingles [[Musikang rock|na rock]] band. Nabuo ang itong banda noong 1994 sa Dorset, Inglatera, isang bahagi ng UK. Ang banda ay binubuo ng [[Pag-awit|bokalistang]] si Alisdair (Ali) McKinnell, mga gitaristang sina Nigel Nisbet at Steve Atkins, bahista na si Alex Meadows (na sumali sa grupo bago nila i-rekord ''ang In Here We Fall''), tambulero na si Paul Pridmore at keyboardist na si Jim Hayden (na umalis sa banda noong Mayo 2001 at muling sumali noong 2022). Ang banda ay naging aktibo hanggang 2002, bagama't ilang kasapi ng banda na nakabase pa rin sa Reyno Unido. Nag-pagkatapos ng panahong ito ay patuloy na nagtatanghal paminsan-minsan. Kasunod nito, naglabas si Nigel Nisbet ng apat na solo album, ang ''Call All the Dreamers'' noong 2007, ''Musicians Are Different'' noong 2015, ''Mainstream Panic'' noong 2016 at ''Falling from the Stars'' noong 2018. Naglabas din si Alex Meadows ng mga kamakailang solo material sa ilalim ng pangalang The Inexperienced, at isa ring palagian na manganganta kasama ang iba't ibang mga artista (Tom Jones, Il Divo). Naglabas ang Electrasy ng isang bagong album noong Hulyo 1, 2021, na pinamagatang ''Givin' It Back'', kasama ang maraming pagpapanibago at isang rekording ng kanilang 1998 kanta na "Best Friend's Girl". Ang ikaapat na album, ''ang To the Other Side'', ay naitala noong 2022 at inilabas noong [[tag-init]] ng 2023. Ang paglabas ng album ay sinabayan ng dalawang konsiyerto sa UK, sa Cheltenham at sa 100 Club sa London. Noong Hulyo 2024, mabuo ng banda ang isang mas malawak na sampung petsang paglilibot sa buong katimugang Reyno Unido. Ang kanilang kanta, "Cosmic Castaway", ay itinampok sa soundtrack ng 2000 animated na pelikulang [[Titan A.E.]], at ay napakinggan nang mahigit 3 milyong beses. Isang ikalimang studio album na pinamagatang ''Out There'' ang inilabas noong Hunyo 16, 2025 na nagtatampok ng muling pagre-record ng soundtrack song ng pelikulang [[Titan A.E.]] na "Cosmic Castaway".<ref>[https://electrasy.bandcamp.com/album/out-there 2]</ref> ==Karera== Ang Electrasy, (orihinal na pinangalanang Crush at pagkatapos ay Vivid mula 1994 hanggang 1996), ay nakamit ng tagumpay sa [[UK Singles Chart]] sa pamamagitan ng "Morning Afterglow" (umabot sa ika-19 at kaulanan ay ika-40 sa mga talatakdaan ng US Rock noong 2000.)<ref name="British Hit Singles & Albums">{{cite book | first= David | last= Roberts | year= 2006 | title= British Hit Singles & Albums | edition= 19th | publisher= Guinness World Records Limited | location= London | isbn= 1-904994-10-5 | page= 180}}</ref>, at naglabas ng dalawang pangunahing studio album, ''[[Beautiful Insane]]'' sa Reyno Unido noong 1998 at ''[[In Here We Fall]]'' sa [[Estados Unidos]] noong 2000. Ang "Morning Afterglow" ay inilabas sa parehong album, at isang bagong bersiyon ng ''Angel'' ay nairekord para sa ''In Here We Fall''. Sa kanilang karera, ang Electrasy ay tumugtog sa mahigit 180 palabas noong 1998, kabilang ang dalawang live na pagtatanghal sa Channel4 na ''[[TFI Friday]]'' at lumabas sa Other Stage sa [[Glastonbury Festival]] noong 1999.<ref>{{cite web|url=http://www.electrasy.org/glasto99.html|title=Glastonbury 99 report|archive-url=https://web.archive.org/web/20010303001419/http://www.electrasy.org/glasto99.html|archive-date=3 Marso 2001|access-date=10 Oktubre 2026|url-status=live}}</ref> Ayon sa ''[[Mga Pandaigdigang Tala ng Guinness]]'', nanalo ang Electrasy ng gantimpala dahil sa 4,400 kustard na pie na inihain sa loob ng tatlong minuto na tampok ang mga miyembro ng opisyal na Laurel and Hardy fan club, na bahagi rin ng bidyo ng kanilang awit na "Best Friend's Girl". <ref>{{Cite web |date=October 6, 2007 |title=GUINNESS WORLD RECORDS 2008 |url=https://www.amoeba.com/blog/2007/10/jamoeblog/guinness-world-records-2008.html}}</ref> ==Diskograpiya== ===Mga album=== {| class="wikitable" |- style="background:#b0c4de; text-align:center;" !Taon !Album ![[UK Albums Chart|UK]] posisyon sa tsart |- |1998 |''Beautiful Insane'' *Inilabas: 17 Setyembre 1998 *Pormato: CD |style="text-align:center;"|41 |- |2000 |''[[In Here We Fall]]'' *Inilabas: 26 Setyembre 2000 *Pormato: CD |style="text-align:center;"|— |- |2008 |''Wired for Dreaming'' *Inilabas: 2007 (narekord noong 2001) *Pormato: CD |style="text-align:center;"|— |- |2021 |''Givin' It Back'' *Iba't ibang hindi pa nailalabas na mga demo at rekording sa estudyo *Inilabas: 2021 *Pormato: Didyital |style="text-align:center;"|— |- |2023 |''To the Other Side'' * Inilabas: 15 Hulyo 2023 * Pormato: Didyital |style="text-align:center;"|— |} ===Mga single=== {| class="wikitable" |- style="background:#b0c4de; text-align:center;" ! Taon ! Impormasyon ! [[UK Singles Chart|UK]] posisyon sa tsart ! Album |- |rowspan="3"| 1998 | "Lost in Space" *Inilabas: 1 Hunyo 1998 *Pormato: CD, cassette, 7" |style="text-align:center;"| 60 |rowspan="3" style="text-align:center;" | ''Beautiful Insane'' |- | "Morning Afterglow" *Inilabas: 24 Agusto 1998 *Pormato: 2 x CD, cassette |style="text-align:center;"| 19 |- |"Best Friend's Girl" *Inilabas: 16 Nobyembre 1998 *Pormato: 2 x CD |style="text-align:center;"| 41 |- |rowspan="1"| 2008 |"Roll It Up" * Inilabas: 7 Hulyo 2008 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— |rowspan="1" style="text-align:center;" | ''Wired for Dreaming'' |- | rowspan="4" |2023 |"Chemical Angel (Radio Session)" * Inilabas: 11 Abril 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— | |- |"A Million Pictures" * Inilabas: 1 Mayo 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— | rowspan="3" |''To the Other Side'' |- |"Easing My Soul" * Inilabas: 1 Hunyo 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— |- |"I Tried" (tampok si Julia Violinista) * Inilabas: 1 Hulyo 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— |} ==Mga kawing panlabas== * [http://www.electrasy.co.uk Opisyal na pook-sapot] * [{{AllMusic|class=artist|id=p443030|pure_url=yes}} Lahat ng musikang entry para sa Electrasy] * https://web.archive.org/web/20020119131218/http://www.electrasy.org/ * [https://www.amazon.com/Electrasy-Calling-Dreamers-extraordinary-Britpop/dp/1739352904 Tinatawagan ang Lahat ng mga Mapangarapin] ==Mga sanggunian== [[Kategorya:Articles with hCards]] [[Kategorya:Britpop]] cqblk16bn8r71a8zbkdainz2t5p02hr 2238209 2238208 2026-10-31T08:40:47Z Rinconada227 157375 2238209 wikitext text/x-wiki {{Short description|Ingles na rock band }} {{Infobox musical artist|name=Electrasy|image=|caption=Electrasy live at Glastonbury Festival, 1999|background=group_or_band|origin=[[Dorset]], Inglatera|genre=[[Alternative rock]], [[Britpop]]|years_active=1994–2002, 2021–kasalukuyan|label=[[MCA Records|MCA]], [[Arista Records|Arista]], Pink Hedgehog, CD Baby|current_members=Steve Atkins<br />Jim Hayden<br />Ali McKinnell<br />Alex Meadows<br />Nigel Nisbet<br />Chris Page|past_members=Paul Pridmore}} Ang '''Electrasy''' ay isang Ingles [[Musikang rock|na rock]] band. Nabuo ang itong banda noong 1994 sa Dorset, Inglatera, isang bahagi ng UK. Ang banda ay binubuo ng [[Pag-awit|bokalistang]] si Alisdair (Ali) McKinnell, mga gitaristang sina Nigel Nisbet at Steve Atkins, bahista na si Alex Meadows (na sumali sa grupo bago nila i-rekord ''ang In Here We Fall''), tambulero na si Paul Pridmore at keyboardist na si Jim Hayden (na umalis sa banda noong Mayo 2001 at muling sumali noong 2022). Ang banda ay naging aktibo hanggang 2002, bagama't ilang kasapi ng banda na nakabase pa rin sa Reyno Unido. Nag-pagkatapos ng panahong ito ay patuloy na nagtatanghal paminsan-minsan. Kasunod nito, naglabas si Nigel Nisbet ng apat na solo album, ang ''Call All the Dreamers'' noong 2007, ''Musicians Are Different'' noong 2015, ''Mainstream Panic'' noong 2016 at ''Falling from the Stars'' noong 2018. Naglabas din si Alex Meadows ng mga kamakailang solo material sa ilalim ng pangalang The Inexperienced, at isa ring palagian na manganganta kasama ang iba't ibang mga artista (Tom Jones, Il Divo). Naglabas ang Electrasy ng isang bagong album noong Hulyo 1, 2021, na pinamagatang ''Givin' It Back'', kasama ang maraming pagpapanibago at isang rekording ng kanilang 1998 kanta na "Best Friend's Girl". Ang ikaapat na album, ''ang To the Other Side'', ay naitala noong 2022 at inilabas noong [[tag-init]] ng 2023. Ang paglabas ng album ay sinabayan ng dalawang konsiyerto sa UK, sa Cheltenham at sa 100 Club sa London. Noong Hulyo 2024, mabuo ng banda ang isang mas malawak na sampung petsang paglilibot sa buong katimugang Reyno Unido. Ang kanilang kanta, "Cosmic Castaway", ay itinampok sa soundtrack ng 2000 animated na pelikulang [[Titan A.E.]], at ay napakinggan nang mahigit 3 milyong beses. Isang ikalimang studio album na pinamagatang ''Out There'' ang inilabas noong Hunyo 16, 2025 na nagtatampok ng muling pagre-record ng soundtrack song ng pelikulang [[Titan A.E.]] na "Cosmic Castaway".<ref>[https://electrasy.bandcamp.com/album/out-there 2]</ref> ==Karera== Ang Electrasy, (orihinal na pinangalanang Crush at pagkatapos ay Vivid mula 1994 hanggang 1996), ay nakamit ng tagumpay sa [[UK Singles Chart]] sa pamamagitan ng "Morning Afterglow" (umabot sa ika-19 at kaulanan ay ika-40 sa mga talatakdaan ng US Rock noong 2000.)<ref name="British Hit Singles & Albums">{{cite book | first= David | last= Roberts | year= 2006 | title= British Hit Singles & Albums | edition= 19th | publisher= Guinness World Records Limited | location= London | isbn= 1-904994-10-5 | page= 180}}</ref>, at naglabas ng dalawang pangunahing studio album, ''[[Beautiful Insane]]'' sa Reyno Unido noong 1998 at ''[[In Here We Fall]]'' sa [[Estados Unidos]] noong 2000. Ang "Morning Afterglow" ay inilabas sa parehong album, at isang bagong bersiyon ng ''Angel'' ay nairekord para sa ''In Here We Fall''. Sa kanilang karera, ang Electrasy ay tumugtog sa mahigit 180 palabas noong 1998, kabilang ang dalawang live na pagtatanghal sa Channel4 na ''[[TFI Friday]]'' at lumabas sa Other Stage sa [[Glastonbury Festival]] noong 1999.<ref>{{cite web|url=http://www.electrasy.org/glasto99.html|title=Glastonbury 99 report|archive-url=https://web.archive.org/web/20010303001419/http://www.electrasy.org/glasto99.html|archive-date=3 Marso 2001|access-date=10 Oktubre 2026|url-status=live}}</ref> Ayon sa ''[[Mga Pandaigdigang Tala ng Guinness]]'', nanalo ang Electrasy ng gantimpala dahil sa 4,400 kustard na pie na inihain sa loob ng tatlong minuto na tampok ang mga miyembro ng opisyal na Laurel and Hardy fan club, na bahagi rin ng bidyo ng kanilang awit na "Best Friend's Girl". <ref>{{Cite web |date=October 6, 2007 |title=GUINNESS WORLD RECORDS 2008 |url=https://www.amoeba.com/blog/2007/10/jamoeblog/guinness-world-records-2008.html}}</ref> ==Diskograpiya== ===Mga album=== {| class="wikitable" |- style="background:#b0c4de; text-align:center;" !Taon !Album ![[UK Albums Chart|UK]] posisyon sa tsart |- |1998 |''Beautiful Insane'' *Inilabas: 17 Setyembre 1998 *Pormato: CD |style="text-align:center;"|41 |- |2000 |''[[In Here We Fall]]'' *Inilabas: 26 Setyembre 2000 *Pormato: CD |style="text-align:center;"|— |- |2008 |''Wired for Dreaming'' *Inilabas: 2007 (narekord noong 2001) *Pormato: CD |style="text-align:center;"|— |- |2021 |''Givin' It Back'' *Iba't ibang hindi pa nailalabas na mga demo at rekording sa estudyo *Inilabas: 2021 *Pormato: Didyital |style="text-align:center;"|— |- |2023 |''To the Other Side'' * Inilabas: 15 Hulyo 2023 * Pormato: Didyital |style="text-align:center;"|— |} ===Mga single=== {| class="wikitable" |- style="background:#b0c4de; text-align:center;" ! Taon ! Impormasyon ! [[UK Singles Chart|UK]] posisyon sa tsart ! Album |- |rowspan="3"| 1998 | "Lost in Space" *Inilabas: 1 Hunyo 1998 *Pormato: CD, cassette, 7" |style="text-align:center;"| 60 |rowspan="3" style="text-align:center;" | ''Beautiful Insane'' |- | "Morning Afterglow" *Inilabas: 24 Agusto 1998 *Pormato: 2 x CD, cassette |style="text-align:center;"| 19 |- |"Best Friend's Girl" *Inilabas: 16 Nobyembre 1998 *Pormato: 2 x CD |style="text-align:center;"| 41 |- |rowspan="1"| 2008 |"Roll It Up" * Inilabas: 7 Hulyo 2008 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— |rowspan="1" style="text-align:center;" | ''Wired for Dreaming'' |- | rowspan="4" |2023 |"Chemical Angel (Radio Session)" * Inilabas: 11 Abril 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— | |- |"A Million Pictures" * Inilabas: 1 Mayo 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— | rowspan="3" |''To the Other Side'' |- |"Easing My Soul" * Inilabas: 1 Hunyo 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— |- |"I Tried" (tampok si Julia Violinista) * Inilabas: 1 Hulyo 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— |} ==Mga kawing panlabas== * [http://www.electrasy.co.uk Opisyal na pook-sapot] * [{{AllMusic|class=artist|id=p443030|pure_url=yes}} Lahat ng musikang entry para sa Electrasy] * https://web.archive.org/web/20020119131218/http://www.electrasy.org/ * [https://www.amazon.com/Electrasy-Calling-Dreamers-extraordinary-Britpop/dp/1739352904 Tinatawagan ang Lahat ng mga Mapangarapin] ==Mga sanggunian== [[Kategorya:Articles with hCards]] [[Kategorya:Britpop]] b7mucefv7y1sxxnxvngvf9biggablzr 2238236 2238209 2026-10-31T11:34:12Z Rinconada227 157375 /* Karera */ 2238236 wikitext text/x-wiki {{Short description|Ingles na rock band }} {{Infobox musical artist|name=Electrasy|image=|caption=Electrasy live at Glastonbury Festival, 1999|background=group_or_band|origin=[[Dorset]], Inglatera|genre=[[Alternative rock]], [[Britpop]]|years_active=1994–2002, 2021–kasalukuyan|label=[[MCA Records|MCA]], [[Arista Records|Arista]], Pink Hedgehog, CD Baby|current_members=Steve Atkins<br />Jim Hayden<br />Ali McKinnell<br />Alex Meadows<br />Nigel Nisbet<br />Chris Page|past_members=Paul Pridmore}} Ang '''Electrasy''' ay isang Ingles [[Musikang rock|na rock]] band. Nabuo ang itong banda noong 1994 sa Dorset, Inglatera, isang bahagi ng UK. Ang banda ay binubuo ng [[Pag-awit|bokalistang]] si Alisdair (Ali) McKinnell, mga gitaristang sina Nigel Nisbet at Steve Atkins, bahista na si Alex Meadows (na sumali sa grupo bago nila i-rekord ''ang In Here We Fall''), tambulero na si Paul Pridmore at keyboardist na si Jim Hayden (na umalis sa banda noong Mayo 2001 at muling sumali noong 2022). Ang banda ay naging aktibo hanggang 2002, bagama't ilang kasapi ng banda na nakabase pa rin sa Reyno Unido. Nag-pagkatapos ng panahong ito ay patuloy na nagtatanghal paminsan-minsan. Kasunod nito, naglabas si Nigel Nisbet ng apat na solo album, ang ''Call All the Dreamers'' noong 2007, ''Musicians Are Different'' noong 2015, ''Mainstream Panic'' noong 2016 at ''Falling from the Stars'' noong 2018. Naglabas din si Alex Meadows ng mga kamakailang solo material sa ilalim ng pangalang The Inexperienced, at isa ring palagian na manganganta kasama ang iba't ibang mga artista (Tom Jones, Il Divo). Naglabas ang Electrasy ng isang bagong album noong Hulyo 1, 2021, na pinamagatang ''Givin' It Back'', kasama ang maraming pagpapanibago at isang rekording ng kanilang 1998 kanta na "Best Friend's Girl". Ang ikaapat na album, ''ang To the Other Side'', ay naitala noong 2022 at inilabas noong [[tag-init]] ng 2023. Ang paglabas ng album ay sinabayan ng dalawang konsiyerto sa UK, sa Cheltenham at sa 100 Club sa London. Noong Hulyo 2024, mabuo ng banda ang isang mas malawak na sampung petsang paglilibot sa buong katimugang Reyno Unido. Ang kanilang kanta, "Cosmic Castaway", ay itinampok sa soundtrack ng 2000 animated na pelikulang [[Titan A.E.]], at ay napakinggan nang mahigit 3 milyong beses. Isang ikalimang studio album na pinamagatang ''Out There'' ang inilabas noong Hunyo 16, 2025 na nagtatampok ng muling pagre-record ng soundtrack song ng pelikulang [[Titan A.E.]] na "Cosmic Castaway".<ref>[https://electrasy.bandcamp.com/album/out-there 2]</ref> ==Karera== Ang Electrasy, (orihinal na pinangalanang ''Crush and then Vivid'' mula 1994 hanggang 1996), ay nakamit ng tagumpay sa [[UK Singles Chart]] sa pamamagitan ng "Morning Afterglow" (umabot sa ika-19 at kaulanan ay ika-40 sa mga talatakdaan ng US Rock noong 2000.)<ref name="British Hit Singles & Albums">{{cite book | first= David | last= Roberts | year= 2006 | title= British Hit Singles & Albums | edition= 19th | publisher= Guinness World Records Limited | location= London | isbn= 1-904994-10-5 | page= 180}}</ref>, at naglabas ng dalawang pangunahing studio album, ''[[Beautiful Insane]]'' sa Reyno Unido noong 1998 at ''[[In Here We Fall]]'' sa [[Estados Unidos]] noong 2000. Ang "Morning Afterglow" ay inilabas sa parehong album, at isang bagong bersiyon ng ''Angel'' ay nairekord para sa ''In Here We Fall''. Sa kanilang karera, ang Electrasy ay tumugtog sa mahigit 180 palabas noong 1998, kabilang ang dalawang live na pagtatanghal sa Channel4 na ''[[TFI Friday]]'' at lumabas sa Other Stage sa [[Glastonbury Festival]] noong 1999.<ref>{{cite web|url=http://www.electrasy.org/glasto99.html|title=Glastonbury 99 report|archive-url=https://web.archive.org/web/20010303001419/http://www.electrasy.org/glasto99.html|archive-date=3 Marso 2001|access-date=10 Oktubre 2026|url-status=live}}</ref> Ayon sa ''[[Mga Pandaigdigang Tala ng Guinness]]'', nanalo ang Electrasy ng gantimpala dahil sa 4,400 kustard na pie na inihain sa loob ng tatlong minuto na tampok ang mga miyembro ng opisyal na Laurel and Hardy fan club, na bahagi rin ng bidyo ng kanilang awit na "Best Friend's Girl". <ref>{{Cite web |date=October 6, 2007 |title=GUINNESS WORLD RECORDS 2008 |url=https://www.amoeba.com/blog/2007/10/jamoeblog/guinness-world-records-2008.html}}</ref> ==Diskograpiya== ===Mga album=== {| class="wikitable" |- style="background:#b0c4de; text-align:center;" !Taon !Album ![[UK Albums Chart|UK]] posisyon sa tsart |- |1998 |''Beautiful Insane'' *Inilabas: 17 Setyembre 1998 *Pormato: CD |style="text-align:center;"|41 |- |2000 |''[[In Here We Fall]]'' *Inilabas: 26 Setyembre 2000 *Pormato: CD |style="text-align:center;"|— |- |2008 |''Wired for Dreaming'' *Inilabas: 2007 (narekord noong 2001) *Pormato: CD |style="text-align:center;"|— |- |2021 |''Givin' It Back'' *Iba't ibang hindi pa nailalabas na mga demo at rekording sa estudyo *Inilabas: 2021 *Pormato: Didyital |style="text-align:center;"|— |- |2023 |''To the Other Side'' * Inilabas: 15 Hulyo 2023 * Pormato: Didyital |style="text-align:center;"|— |} ===Mga single=== {| class="wikitable" |- style="background:#b0c4de; text-align:center;" ! Taon ! Impormasyon ! [[UK Singles Chart|UK]] posisyon sa tsart ! Album |- |rowspan="3"| 1998 | "Lost in Space" *Inilabas: 1 Hunyo 1998 *Pormato: CD, cassette, 7" |style="text-align:center;"| 60 |rowspan="3" style="text-align:center;" | ''Beautiful Insane'' |- | "Morning Afterglow" *Inilabas: 24 Agusto 1998 *Pormato: 2 x CD, cassette |style="text-align:center;"| 19 |- |"Best Friend's Girl" *Inilabas: 16 Nobyembre 1998 *Pormato: 2 x CD |style="text-align:center;"| 41 |- |rowspan="1"| 2008 |"Roll It Up" * Inilabas: 7 Hulyo 2008 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— |rowspan="1" style="text-align:center;" | ''Wired for Dreaming'' |- | rowspan="4" |2023 |"Chemical Angel (Radio Session)" * Inilabas: 11 Abril 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— | |- |"A Million Pictures" * Inilabas: 1 Mayo 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— | rowspan="3" |''To the Other Side'' |- |"Easing My Soul" * Inilabas: 1 Hunyo 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— |- |"I Tried" (tampok si Julia Violinista) * Inilabas: 1 Hulyo 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— |} ==Mga kawing panlabas== * [http://www.electrasy.co.uk Opisyal na pook-sapot] * [{{AllMusic|class=artist|id=p443030|pure_url=yes}} Lahat ng musikang entry para sa Electrasy] * https://web.archive.org/web/20020119131218/http://www.electrasy.org/ * [https://www.amazon.com/Electrasy-Calling-Dreamers-extraordinary-Britpop/dp/1739352904 Tinatawagan ang Lahat ng mga Mapangarapin] ==Mga sanggunian== [[Kategorya:Articles with hCards]] [[Kategorya:Britpop]] dmp2g7kmx26kk7bw3ze6pavb2ws5fas 0 340834 2238096 2026-10-31T01:57:18Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1381624075|Parma Calcio 1913]]" 2238096 wikitext text/x-wiki [[File:Ennio_Tardini.JPG|thumb| Tanaw sa Tribuna Est at Curva Sud mula sa hilagang-kanlurang kuwadrante.]] Ang '''Parma Calcio 1913''' ({{IPA|it|ˈparma}}) ay isang Italyanong propesyonal na club ng [[futbol]] na nakabase sa [[Parma]], [[Emilia-Romaña]], na nakikipagkumpitensiya sa [[Serie A]], ang nangungunang saray ng [[Sistema ng ligang futbol ng Italya|sistema ng liga ng futbol sa Italya]]. == Mga tala == {{Reflist|group=nb}} <references group="lower-alpha" /> == Mga sanggunian == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == Bibliograpiya == * {{Cite book |last=Bellè |first=Gianfranco |title=90 anni del Parma calcio 1913–2003 |last2=Gandolfi |first2=Giorgio |publisher=Azzali Editore |year=2003 |location=Parma |language=it |trans-title=90 Years of Parma Football 1913–2003}} * {{Cite book |last=Dunford |first=Martin |url=https://books.google.com/books?id=M9nLj409H0kC |title=The Rough Guide to Italy |date=1 March 2011 |publisher=Rough Guides |isbn=978-1-84836-717-3 |edition=10th |access-date=23 February 2012}} * {{Cite book |last=Giulianotti |first=Richard |url=https://books.google.com/books?id=dO1vJEAv1KQC |title=Football: a sociology of the global game |date=16 August 1999 |publisher=Polity Press |isbn=978-0-333-94612-1 |access-date=23 February 2012}} * {{Cite book |title=Calciatori del Parma (I Crociati nelle figurine Panini) |publisher=[[Panini Group]] |year=2007 |editor-last=Melegari |editor-first=Fabrizio |location=Modena |language=it |trans-title=Parma Players (The Crusaders in Panini Trading Cards)}} * {{Cite book |last=Morrow |first=Stephen |url=https://books.google.com/books?id=ae3CVjGoRiYC |title=The people's game?: football, finance, and society |date=30 September 2003 |publisher=Palgrave Macmillan |isbn=978-0-333-94612-1 |access-date=23 February 2012}} * {{Cite book |last=Sappino |first=Marco |url=https://books.google.com/books?id=J5OpwwKggrsC |title=Dizionario del calcio italiano |publisher=Baldini & Castoldi |year=2000 |isbn=978-88-8089-862-7 |volume=2 |language=it |trans-title=Dictionary of Italian football |access-date=23 February 2012}}  == Mga panlabas na link == * {{Official website}} {{In lang|it|en}} * [https://en.legaseriea.it/team/parma Parma Calcio 1913] at [[Serie A]] * [https://www.uefa.com/nationalassociations/teams/54262 Parma Calcio 1913] at UEFA * {{Commonscatinline}}  {{Parma Calcio 1913}}{{Navboxes|list1={{Parma Calcio 1913 squad}} {{Parma Calcio 1913 managers}} {{Parma Calcio 1913 seasons}} {{Parma Calcio 1913 matches}} {{Serie A}} {{Serie B teamlist}} {{UEFA Cup Winners' Cup winners}} {{UEFA Europa League winners}} {{UEFA Super Cup winners}} {{Coppa Italia winners}} {{Supercoppa Italiana winners}} {{Original Serie B clubs}}}} [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] lbdkmjwe5hb78zjz06j3u7x04h4rv7y 2238097 2238096 2026-10-31T01:57:43Z Ryomaandres 8044 2238097 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club|clubname=Parma|current=2026–27 Parma Calcio 1913 season|image=Logo Parma Calcio 1913 (adozione 2016).svg|upright=0.65|fullname=Parma Calcio 1913 [[Società a responsabilità limitata|S.r.l.]]|nickname=''I Crociati'' (The Crusaders)<br />''I Gialloblu'' (The Yellow and Blues)<br />''I Ducali'' (The [[Duchy of Parma and Piacenza|Duchy Men]])<br />''Gli Emiliani'' (The [[Emilia (region)|Emilians]])|founded={{start date and age|df=yes|27 July 1913}} as, ''Verdi Foot Ball Club''<br />{{start date and age|df=yes|1970}} as, ''Parma Associazione Calcio''<br />{{start date and age|df=yes|25 June 2004}} as, ''Parma Football Club''<br />{{start date and age|df=yes|27 July 2015}} as, ''Parma Calcio 1913''|stadium=[[Stadio Ennio Tardini]]|capacity=27,906|owner=Krause Group CSR|chrtitle=President|chairman=[[Kyle Krause]]|mgrtitle=Head coach|manager=[[Alberto Gilardino]]|league={{Italian football updater|Parma}}|season={{Italian football updater|Parma2}}|position={{Italian football updater|Parma3}}|website={{URL|parmacalcio1913.com}}|pattern_la1=_parma2627h|pattern_b1=_parma2627h|pattern_ra1=_parma2627h|pattern_sh1=_gha26h2|pattern_so1=|leftarm1=FFFFFF|body1=FFFFFF|rightarm1=FFFFFF|shorts1=000000|socks1=000000|pattern_la2=_parma2627a|pattern_b2=_parma2627a|pattern_ra2=_parma2627a|pattern_sh2=_parma2627a|pattern_so2=|leftarm2=ffcf00|body2=ffcf00|rightarm2=ffcf00|shorts2=ffcf00|socks2=ffcf00|pattern_la3=_parma2627t|pattern_b3=_parma2627t|pattern_ra3=_parma2627t|pattern_sh3=_parma2627t|pattern_so3=|leftarm3=000000|body3=000000|rightarm3=000000|shorts3=000000|socks3=000000}}[[File:Ennio_Tardini.JPG|thumb| Tanaw sa Tribuna Est at Curva Sud mula sa hilagang-kanlurang kuwadrante.]] Ang '''Parma Calcio 1913''' ({{IPA|it|ˈparma}}) ay isang Italyanong propesyonal na club ng [[futbol]] na nakabase sa [[Parma]], [[Emilia-Romaña]], na nakikipagkumpitensiya sa [[Serie A]], ang nangungunang saray ng [[Sistema ng ligang futbol ng Italya|sistema ng liga ng futbol sa Italya]]. == Mga tala == {{Reflist|group=nb}} <references group="lower-alpha" /> == Mga sanggunian == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == Bibliograpiya == * {{Cite book |last=Bellè |first=Gianfranco |title=90 anni del Parma calcio 1913–2003 |last2=Gandolfi |first2=Giorgio |publisher=Azzali Editore |year=2003 |location=Parma |language=it |trans-title=90 Years of Parma Football 1913–2003}} * {{Cite book |last=Dunford |first=Martin |url=https://books.google.com/books?id=M9nLj409H0kC |title=The Rough Guide to Italy |date=1 March 2011 |publisher=Rough Guides |isbn=978-1-84836-717-3 |edition=10th |access-date=23 February 2012}} * {{Cite book |last=Giulianotti |first=Richard |url=https://books.google.com/books?id=dO1vJEAv1KQC |title=Football: a sociology of the global game |date=16 August 1999 |publisher=Polity Press |isbn=978-0-333-94612-1 |access-date=23 February 2012}} * {{Cite book |title=Calciatori del Parma (I Crociati nelle figurine Panini) |publisher=[[Panini Group]] |year=2007 |editor-last=Melegari |editor-first=Fabrizio |location=Modena |language=it |trans-title=Parma Players (The Crusaders in Panini Trading Cards)}} * {{Cite book |last=Morrow |first=Stephen |url=https://books.google.com/books?id=ae3CVjGoRiYC |title=The people's game?: football, finance, and society |date=30 September 2003 |publisher=Palgrave Macmillan |isbn=978-0-333-94612-1 |access-date=23 February 2012}} * {{Cite book |last=Sappino |first=Marco |url=https://books.google.com/books?id=J5OpwwKggrsC |title=Dizionario del calcio italiano |publisher=Baldini & Castoldi |year=2000 |isbn=978-88-8089-862-7 |volume=2 |language=it |trans-title=Dictionary of Italian football |access-date=23 February 2012}}  == Mga panlabas na link == * {{Official website}} {{In lang|it|en}} * [https://en.legaseriea.it/team/parma Parma Calcio 1913] at [[Serie A]] * [https://www.uefa.com/nationalassociations/teams/54262 Parma Calcio 1913] at UEFA * {{Commonscatinline}}  {{Parma Calcio 1913}}{{Navboxes|list1={{Parma Calcio 1913 squad}} {{Parma Calcio 1913 managers}} {{Parma Calcio 1913 seasons}} {{Parma Calcio 1913 matches}} {{Serie A}} {{Serie B teamlist}} {{UEFA Cup Winners' Cup winners}} {{UEFA Europa League winners}} {{UEFA Super Cup winners}} {{Coppa Italia winners}} {{Supercoppa Italiana winners}} {{Original Serie B clubs}}}} [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 9hf6kupzojir1vtyc9ggragjvk88ouh 2238098 2238097 2026-10-31T01:58:22Z Ryomaandres 8044 2238098 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club|clubname=Parma|current=2026–27 Parma Calcio 1913 season|image=Logo Parma Calcio 1913 (adozione 2016).svg|upright=0.65|fullname=Parma Calcio 1913 [[Società a responsabilità limitata|S.r.l.]]|nickname=''I Crociati'' (The Crusaders)<br />''I Gialloblu'' (The Yellow and Blues)<br />''I Ducali'' (The [[Duchy of Parma and Piacenza|Duchy Men]])<br />''Gli Emiliani'' (The [[Emilia (region)|Emilians]])|founded={{start date and age|df=yes|27 July 1913}} as, ''Verdi Foot Ball Club''<br />{{start date and age|df=yes|1970}} as, ''Parma Associazione Calcio''<br />{{start date and age|df=yes|25 June 2004}} as, ''Parma Football Club''<br />{{start date and age|df=yes|27 July 2015}} as, ''Parma Calcio 1913''|stadium=[[Stadio Ennio Tardini]]|capacity=27,906|owner=Krause Group CSR|chrtitle=President|chairman=[[Kyle Krause]]|mgrtitle=Head coach|manager=[[Alberto Gilardino]]|league={{Italian football updater|Parma}}|season={{Italian football updater|Parma2}}|position={{Italian football updater|Parma3}}|website={{URL|parmacalcio1913.com}}|pattern_la1=_parma2627h|pattern_b1=_parma2627h|pattern_ra1=_parma2627h|pattern_sh1=_gha26h2|pattern_so1=|leftarm1=FFFFFF|body1=FFFFFF|rightarm1=FFFFFF|shorts1=000000|socks1=000000|pattern_la2=_parma2627a|pattern_b2=_parma2627a|pattern_ra2=_parma2627a|pattern_sh2=_parma2627a|pattern_so2=|leftarm2=ffcf00|body2=ffcf00|rightarm2=ffcf00|shorts2=ffcf00|socks2=ffcf00|pattern_la3=_parma2627t|pattern_b3=_parma2627t|pattern_ra3=_parma2627t|pattern_sh3=_parma2627t|pattern_so3=|leftarm3=000000|body3=000000|rightarm3=000000|shorts3=000000|socks3=000000}}[[File:Ennio_Tardini.JPG|thumb| Tanaw sa Tribuna Est at Curva Sud mula sa hilagang-kanlurang kuwadrante.]] Ang '''Parma Calcio 1913''' ({{IPA|it|ˈparma}}) ay isang Italyanong propesyonal na club ng [[futbol]] na nakabase sa [[Parma]], [[Emilia-Romaña]], na nakikipagkumpitensiya sa [[Serie A]], ang nangungunang saray ng [[Sistema ng ligang futbol ng Italya|sistema ng liga ng futbol sa Italya]]. Ang ''Parma Football Club'' ay orihinal na itinatag noong Disyembre 1913, habang ang kasalukuyang [[Società per azioni|samahan]] ay nagsimula pa noong 2015. Ang koponan ay naglalaro ng mga laban sa kanilang mga tahanan sa [[Stadio Ennio Tardini]] na may 27,906 na upuan, na kadalasang tinutukoy bilang ''Il Tardini'', simula pa noong 1923. == Mga tala == {{Reflist|group=nb}} <references group="lower-alpha" /> == Mga sanggunian == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == Bibliograpiya == * {{Cite book |last=Bellè |first=Gianfranco |title=90 anni del Parma calcio 1913–2003 |last2=Gandolfi |first2=Giorgio |publisher=Azzali Editore |year=2003 |location=Parma |language=it |trans-title=90 Years of Parma Football 1913–2003}} * {{Cite book |last=Dunford |first=Martin |url=https://books.google.com/books?id=M9nLj409H0kC |title=The Rough Guide to Italy |date=1 March 2011 |publisher=Rough Guides |isbn=978-1-84836-717-3 |edition=10th |access-date=23 February 2012}} * {{Cite book |last=Giulianotti |first=Richard |url=https://books.google.com/books?id=dO1vJEAv1KQC |title=Football: a sociology of the global game |date=16 August 1999 |publisher=Polity Press |isbn=978-0-333-94612-1 |access-date=23 February 2012}} * {{Cite book |title=Calciatori del Parma (I Crociati nelle figurine Panini) |publisher=[[Panini Group]] |year=2007 |editor-last=Melegari |editor-first=Fabrizio |location=Modena |language=it |trans-title=Parma Players (The Crusaders in Panini Trading Cards)}} * {{Cite book |last=Morrow |first=Stephen |url=https://books.google.com/books?id=ae3CVjGoRiYC |title=The people's game?: football, finance, and society |date=30 September 2003 |publisher=Palgrave Macmillan |isbn=978-0-333-94612-1 |access-date=23 February 2012}} * {{Cite book |last=Sappino |first=Marco |url=https://books.google.com/books?id=J5OpwwKggrsC |title=Dizionario del calcio italiano |publisher=Baldini & Castoldi |year=2000 |isbn=978-88-8089-862-7 |volume=2 |language=it |trans-title=Dictionary of Italian football |access-date=23 February 2012}}  == Mga panlabas na link == * {{Official website}} {{In lang|it|en}} * [https://en.legaseriea.it/team/parma Parma Calcio 1913] at [[Serie A]] * [https://www.uefa.com/nationalassociations/teams/54262 Parma Calcio 1913] at UEFA * {{Commonscatinline}}  {{Parma Calcio 1913}}{{Navboxes|list1={{Parma Calcio 1913 squad}} {{Parma Calcio 1913 managers}} {{Parma Calcio 1913 seasons}} {{Parma Calcio 1913 matches}} {{Serie A}} {{Serie B teamlist}} {{UEFA Cup Winners' Cup winners}} {{UEFA Europa League winners}} {{UEFA Super Cup winners}} {{Coppa Italia winners}} {{Supercoppa Italiana winners}} {{Original Serie B clubs}}}} [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 4p8n1zmaog0d8wyp9ahuhv1heim0fae 2238099 2238098 2026-10-31T01:59:18Z Ryomaandres 8044 2238099 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club|clubname=Parma|current=2026–27 Parma Calcio 1913 season|image=Logo Parma Calcio 1913 (adozione 2016).svg|upright=0.65|fullname=Parma Calcio 1913 [[Società a responsabilità limitata|S.r.l.]]|nickname=''I Crociati'' (The Crusaders)<br />''I Gialloblu'' (The Yellow and Blues)<br />''I Ducali'' (The [[Duchy of Parma and Piacenza|Duchy Men]])<br />''Gli Emiliani'' (The [[Emilia (region)|Emilians]])|founded={{start date and age|df=yes|27 July 1913}} as, ''Verdi Foot Ball Club''<br />{{start date and age|df=yes|1970}} as, ''Parma Associazione Calcio''<br />{{start date and age|df=yes|25 June 2004}} as, ''Parma Football Club''<br />{{start date and age|df=yes|27 July 2015}} as, ''Parma Calcio 1913''|stadium=[[Stadio Ennio Tardini]]|capacity=27,906|owner=Krause Group CSR|chrtitle=President|chairman=[[Kyle Krause]]|mgrtitle=Head coach|manager=[[Alberto Gilardino]]|league={{Italian football updater|Parma}}|season={{Italian football updater|Parma2}}|position={{Italian football updater|Parma3}}|website={{URL|parmacalcio1913.com}}|pattern_la1=_parma2627h|pattern_b1=_parma2627h|pattern_ra1=_parma2627h|pattern_sh1=_gha26h2|pattern_so1=|leftarm1=FFFFFF|body1=FFFFFF|rightarm1=FFFFFF|shorts1=000000|socks1=000000|pattern_la2=_parma2627a|pattern_b2=_parma2627a|pattern_ra2=_parma2627a|pattern_sh2=_parma2627a|pattern_so2=|leftarm2=ffcf00|body2=ffcf00|rightarm2=ffcf00|shorts2=ffcf00|socks2=ffcf00|pattern_la3=_parma2627t|pattern_b3=_parma2627t|pattern_ra3=_parma2627t|pattern_sh3=_parma2627t|pattern_so3=|leftarm3=000000|body3=000000|rightarm3=000000|shorts3=000000|socks3=000000}}[[File:Ennio_Tardini.JPG|thumb| Tanaw sa Tribuna Est at Curva Sud mula sa hilagang-kanlurang kuwadrante.]] Ang '''Parma Calcio 1913''' ({{IPA|it|ˈparma}}) ay isang Italyanong propesyonal na club ng [[futbol]] na nakabase sa [[Parma]], [[Emilia-Romaña]], na nakikipagkumpitensiya sa [[Serie A]], ang nangungunang saray ng [[Sistema ng ligang futbol ng Italya|sistema ng liga ng futbol sa Italya]]. Ang ''Parma Football Club'' ay orihinal na itinatag noong Disyembre 1913, habang ang kasalukuyang [[Società per azioni|samahan]] ay nagsimula pa noong 2015. Ang koponan ay naglalaro ng mga laban sa kanilang mga tahanan sa [[Stadio Ennio Tardini]] na may 27,906 na upuan, na kadalasang tinutukoy bilang ''Il Tardini'', simula pa noong 1923. Sa ilalim ng pagpinansiya ni [[Calisto Tanzi]], ang club ay nanalo ng walong tropeo sa pagitan ng 1992 at 2002, isang panahon kung saan nakamit nito ang pinakamahusay na pagtatapos sa liga bilang ikalawang puwesto noong [[1996–97 Serie A|kapanahunan ng 1996-97]] . Ang club ay nanalo ng tatlong [[Coppa Italia]], isang [[Supercoppa Italiana]], dalawang [[UEFA Europa League|UEFA Cup]], isang [[UEFA Super Cup|European Super Cup]] at isang [[UEFA Cup Winners' Cup]].<ref>{{Cite web |last=Mynk |first=K.C. |date=17 April 2009 |title=How the Mighty Have Fallen: The Decline of 10 Untouchable Football Clubs |url=https://bleacherreport.com/articles/157851-how-the-mighty-have-fallen-the-fall-of-ten-untouchable-football-clubs#page/4 |access-date=1 August 2010 |website=BleacherReport.com |publisher=Bleacher Report}}</ref><ref>Dunford (2011), p. 793</ref> == Mga tala == {{Reflist|group=nb}} <references group="lower-alpha" /> == Mga sanggunian == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == Bibliograpiya == * {{Cite book |last=Bellè |first=Gianfranco |title=90 anni del Parma calcio 1913–2003 |last2=Gandolfi |first2=Giorgio |publisher=Azzali Editore |year=2003 |location=Parma |language=it |trans-title=90 Years of Parma Football 1913–2003}} * {{Cite book |last=Dunford |first=Martin |url=https://books.google.com/books?id=M9nLj409H0kC |title=The Rough Guide to Italy |date=1 March 2011 |publisher=Rough Guides |isbn=978-1-84836-717-3 |edition=10th |access-date=23 February 2012}} * {{Cite book |last=Giulianotti |first=Richard |url=https://books.google.com/books?id=dO1vJEAv1KQC |title=Football: a sociology of the global game |date=16 August 1999 |publisher=Polity Press |isbn=978-0-333-94612-1 |access-date=23 February 2012}} * {{Cite book |title=Calciatori del Parma (I Crociati nelle figurine Panini) |publisher=[[Panini Group]] |year=2007 |editor-last=Melegari |editor-first=Fabrizio |location=Modena |language=it |trans-title=Parma Players (The Crusaders in Panini Trading Cards)}} * {{Cite book |last=Morrow |first=Stephen |url=https://books.google.com/books?id=ae3CVjGoRiYC |title=The people's game?: football, finance, and society |date=30 September 2003 |publisher=Palgrave Macmillan |isbn=978-0-333-94612-1 |access-date=23 February 2012}} * {{Cite book |last=Sappino |first=Marco |url=https://books.google.com/books?id=J5OpwwKggrsC |title=Dizionario del calcio italiano |publisher=Baldini & Castoldi |year=2000 |isbn=978-88-8089-862-7 |volume=2 |language=it |trans-title=Dictionary of Italian football |access-date=23 February 2012}}  == Mga panlabas na link == * {{Official website}} {{In lang|it|en}} * [https://en.legaseriea.it/team/parma Parma Calcio 1913] at [[Serie A]] * [https://www.uefa.com/nationalassociations/teams/54262 Parma Calcio 1913] at UEFA * {{Commonscatinline}}  {{Parma Calcio 1913}}{{Navboxes|list1={{Parma Calcio 1913 squad}} {{Parma Calcio 1913 managers}} {{Parma Calcio 1913 seasons}} {{Parma Calcio 1913 matches}} {{Serie A}} {{Serie B teamlist}} {{UEFA Cup Winners' Cup winners}} {{UEFA Europa League winners}} {{UEFA Super Cup winners}} {{Coppa Italia winners}} {{Supercoppa Italiana winners}} {{Original Serie B clubs}}}} [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 22xidawbq39vg9naf4qt8v7tcsm5f3d 2238101 2238099 2026-10-31T02:01:47Z Ryomaandres 8044 2238101 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club|clubname=Parma|current=2026–27 Parma Calcio 1913 season|image=Logo Parma Calcio 1913 (adozione 2016).svg|upright=0.65|fullname=Parma Calcio 1913 [[Società a responsabilità limitata|S.r.l.]]|nickname=''I Crociati'' (The Crusaders)<br />''I Gialloblu'' (The Yellow and Blues)<br />''I Ducali'' (The [[Duchy of Parma and Piacenza|Duchy Men]])<br />''Gli Emiliani'' (The [[Emilia (region)|Emilians]])|founded={{start date and age|df=yes|27 July 1913}} as, ''Verdi Foot Ball Club''<br />{{start date and age|df=yes|1970}} as, ''Parma Associazione Calcio''<br />{{start date and age|df=yes|25 June 2004}} as, ''Parma Football Club''<br />{{start date and age|df=yes|27 July 2015}} as, ''Parma Calcio 1913''|stadium=[[Stadio Ennio Tardini]]|capacity=27,906|owner=Krause Group CSR|chrtitle=President|chairman=[[Kyle Krause]]|mgrtitle=Head coach|manager=[[Alberto Gilardino]]|league={{Italian football updater|Parma}}|season={{Italian football updater|Parma2}}|position={{Italian football updater|Parma3}}|website={{URL|parmacalcio1913.com}}|pattern_la1=_parma2627h|pattern_b1=_parma2627h|pattern_ra1=_parma2627h|pattern_sh1=_gha26h2|pattern_so1=|leftarm1=FFFFFF|body1=FFFFFF|rightarm1=FFFFFF|shorts1=000000|socks1=000000|pattern_la2=_parma2627a|pattern_b2=_parma2627a|pattern_ra2=_parma2627a|pattern_sh2=_parma2627a|pattern_so2=|leftarm2=ffcf00|body2=ffcf00|rightarm2=ffcf00|shorts2=ffcf00|socks2=ffcf00|pattern_la3=_parma2627t|pattern_b3=_parma2627t|pattern_ra3=_parma2627t|pattern_sh3=_parma2627t|pattern_so3=|leftarm3=000000|body3=000000|rightarm3=000000|shorts3=000000|socks3=000000}}[[File:Ennio_Tardini.JPG|thumb| Tanaw sa Tribuna Est at Curva Sud mula sa hilagang-kanlurang kuwadrante.]] [[File:Parma_through_the_ages_2025.jpg|thumb|Ang pagganap ng Parma sa estruktura ng liga ng futbol ng Italya simula noong unang kapanahunan ng isang pinag-isang Serie A (1929/30)]] Ang '''Parma Calcio 1913''' ({{IPA|it|ˈparma}}) ay isang Italyanong propesyonal na club ng [[futbol]] na nakabase sa [[Parma]], [[Emilia-Romaña]], na nakikipagkumpitensiya sa [[Serie A]], ang nangungunang saray ng [[Sistema ng ligang futbol ng Italya|sistema ng liga ng futbol sa Italya]]. Ang ''Parma Football Club'' ay orihinal na itinatag noong Disyembre 1913, habang ang kasalukuyang [[Società per azioni|samahan]] ay nagsimula pa noong 2015. Ang koponan ay naglalaro ng mga laban sa kanilang mga tahanan sa [[Stadio Ennio Tardini]] na may 27,906 na upuan, na kadalasang tinutukoy bilang ''Il Tardini'', simula pa noong 1923. Sa ilalim ng pagpinansiya ni [[Calisto Tanzi]], ang club ay nanalo ng walong tropeo sa pagitan ng 1992 at 2002, isang panahon kung saan nakamit nito ang pinakamahusay na pagtatapos sa liga bilang ikalawang puwesto noong [[1996–97 Serie A|kapanahunan ng 1996-97]] . Ang club ay nanalo ng tatlong [[Coppa Italia]], isang [[Supercoppa Italiana]], dalawang [[UEFA Europa League|UEFA Cup]], isang [[UEFA Super Cup|European Super Cup]] at isang [[UEFA Cup Winners' Cup]].<ref>{{Cite web |last=Mynk |first=K.C. |date=17 April 2009 |title=How the Mighty Have Fallen: The Decline of 10 Untouchable Football Clubs |url=https://bleacherreport.com/articles/157851-how-the-mighty-have-fallen-the-fall-of-ten-untouchable-football-clubs#page/4 |access-date=1 August 2010 |website=BleacherReport.com |publisher=Bleacher Report}}</ref><ref>Dunford (2011), p. 793</ref> == Mga tala == {{Reflist|group=nb}} <references group="lower-alpha" /> == Mga sanggunian == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == Bibliograpiya == * {{Cite book |last=Bellè |first=Gianfranco |title=90 anni del Parma calcio 1913–2003 |last2=Gandolfi |first2=Giorgio |publisher=Azzali Editore |year=2003 |location=Parma |language=it |trans-title=90 Years of Parma Football 1913–2003}} * {{Cite book |last=Dunford |first=Martin |url=https://books.google.com/books?id=M9nLj409H0kC |title=The Rough Guide to Italy |date=1 March 2011 |publisher=Rough Guides |isbn=978-1-84836-717-3 |edition=10th |access-date=23 February 2012}} * {{Cite book |last=Giulianotti |first=Richard |url=https://books.google.com/books?id=dO1vJEAv1KQC |title=Football: a sociology of the global game |date=16 August 1999 |publisher=Polity Press |isbn=978-0-333-94612-1 |access-date=23 February 2012}} * {{Cite book |title=Calciatori del Parma (I Crociati nelle figurine Panini) |publisher=[[Panini Group]] |year=2007 |editor-last=Melegari |editor-first=Fabrizio |location=Modena |language=it |trans-title=Parma Players (The Crusaders in Panini Trading Cards)}} * {{Cite book |last=Morrow |first=Stephen |url=https://books.google.com/books?id=ae3CVjGoRiYC |title=The people's game?: football, finance, and society |date=30 September 2003 |publisher=Palgrave Macmillan |isbn=978-0-333-94612-1 |access-date=23 February 2012}} * {{Cite book |last=Sappino |first=Marco |url=https://books.google.com/books?id=J5OpwwKggrsC |title=Dizionario del calcio italiano |publisher=Baldini & Castoldi |year=2000 |isbn=978-88-8089-862-7 |volume=2 |language=it |trans-title=Dictionary of Italian football |access-date=23 February 2012}}  == Mga panlabas na link == * {{Official website}} {{In lang|it|en}} * [https://en.legaseriea.it/team/parma Parma Calcio 1913] at [[Serie A]] * [https://www.uefa.com/nationalassociations/teams/54262 Parma Calcio 1913] at UEFA * {{Commonscatinline}}  {{Parma Calcio 1913}}{{Navboxes|list1={{Parma Calcio 1913 squad}} {{Parma Calcio 1913 managers}} {{Parma Calcio 1913 seasons}} {{Parma Calcio 1913 matches}} {{Serie A}} {{Serie B teamlist}} {{UEFA Cup Winners' Cup winners}} {{UEFA Europa League winners}} {{UEFA Super Cup winners}} {{Coppa Italia winners}} {{Supercoppa Italiana winners}} {{Original Serie B clubs}}}} [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] r38nddqu04cz7ucnfi1nv5c57nt7xip 2238102 2238101 2026-10-31T02:02:03Z Ryomaandres 8044 2238102 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club|clubname=Parma|current=2026–27 Parma Calcio 1913 season|image=Logo Parma Calcio 1913 (adozione 2016).svg|upright=0.65|fullname=Parma Calcio 1913 [[Società a responsabilità limitata|S.r.l.]]|nickname=''I Crociati'' (The Crusaders)<br />''I Gialloblu'' (The Yellow and Blues)<br />''I Ducali'' (The [[Duchy of Parma and Piacenza|Duchy Men]])<br />''Gli Emiliani'' (The [[Emilia (region)|Emilians]])|founded={{start date and age|df=yes|27 July 1913}} as, ''Verdi Foot Ball Club''<br />{{start date and age|df=yes|1970}} as, ''Parma Associazione Calcio''<br />{{start date and age|df=yes|25 June 2004}} as, ''Parma Football Club''<br />{{start date and age|df=yes|27 July 2015}} as, ''Parma Calcio 1913''|stadium=[[Stadio Ennio Tardini]]|capacity=27,906|owner=Krause Group CSR|chrtitle=President|chairman=[[Kyle Krause]]|mgrtitle=Head coach|manager=[[Alberto Gilardino]]|league={{Italian football updater|Parma}}|season={{Italian football updater|Parma2}}|position={{Italian football updater|Parma3}}|website={{URL|parmacalcio1913.com}}|pattern_la1=_parma2627h|pattern_b1=_parma2627h|pattern_ra1=_parma2627h|pattern_sh1=_gha26h2|pattern_so1=|leftarm1=FFFFFF|body1=FFFFFF|rightarm1=FFFFFF|shorts1=000000|socks1=000000|pattern_la2=_parma2627a|pattern_b2=_parma2627a|pattern_ra2=_parma2627a|pattern_sh2=_parma2627a|pattern_so2=|leftarm2=ffcf00|body2=ffcf00|rightarm2=ffcf00|shorts2=ffcf00|socks2=ffcf00|pattern_la3=_parma2627t|pattern_b3=_parma2627t|pattern_ra3=_parma2627t|pattern_sh3=_parma2627t|pattern_so3=|leftarm3=000000|body3=000000|rightarm3=000000|shorts3=000000|socks3=000000}}[[File:Ennio_Tardini.JPG|thumb| Tanaw sa Tribuna Est at Curva Sud mula sa hilagang-kanlurang kuwadrante.]] [[File:Parma_through_the_ages_2025.jpg|thumb|Ang pagganap ng Parma sa estruktura ng liga ng futbol ng Italya simula noong unang kapanahunan ng isang pinag-isang Serie A (1929/30)]] Ang '''Parma Calcio 1913''' ({{IPA|it|ˈparma}}) ay isang Italyanong propesyonal na club ng [[futbol]] na nakabase sa [[Parma]], [[Emilia-Romaña]], na nakikipagkumpitensiya sa [[Serie A]], ang nangungunang saray ng [[Sistema ng ligang futbol ng Italya|sistema ng liga ng futbol sa Italya]]. Ang ''Parma Football Club'' ay orihinal na itinatag noong Disyembre 1913, habang ang kasalukuyang [[Società per azioni|samahan]] ay nagsimula pa noong 2015. Ang koponan ay naglalaro ng mga laban sa kanilang mga tahanan sa [[Stadio Ennio Tardini]] na may 27,906 na upuan, na kadalasang tinutukoy bilang ''Il Tardini'', simula pa noong 1923. Sa ilalim ng pagpinansiya ni [[Calisto Tanzi]], ang club ay nanalo ng walong tropeo sa pagitan ng 1992 at 2002, isang panahon kung saan nakamit nito ang pinakamahusay na pagtatapos sa liga bilang ikalawang puwesto noong [[1996–97 Serie A|kapanahunan ng 1996-97]] . Ang club ay nanalo ng tatlong [[Coppa Italia]], isang [[Supercoppa Italiana]], dalawang [[UEFA Europa League|UEFA Cup]], isang [[UEFA Super Cup|European Super Cup]] at isang [[UEFA Cup Winners' Cup]].<ref>{{Cite web |last=Mynk |first=K.C. |date=17 April 2009 |title=How the Mighty Have Fallen: The Decline of 10 Untouchable Football Clubs |url=https://bleacherreport.com/articles/157851-how-the-mighty-have-fallen-the-fall-of-ten-untouchable-football-clubs#page/4 |access-date=1 August 2010 |website=BleacherReport.com |publisher=Bleacher Report}}</ref><ref>Dunford (2011), p. 793</ref> Ang mga problemang pinansiyal ay dulot ng eskandalo ng [[Parmalat]] noong huling bahagi ng 2003 na naging sanhi ng pagbagsak ng [[holding company]] at nagresulta sa pagpapatakbo ng club sa ilalim ng [[Administrasyon (batas)|kontroladong administrasyon]] hanggang Enero 2007. Ang club ay idineklarang bangkarota noong 2015 at muling itinatag sa [[Serie D]], ngunit nakakuha ng rekord na tatlong magkakasunod na promosyon upang makabalik sa nangungunang dibisyon noong 2018. == Mga tala == {{Reflist|group=nb}} <references group="lower-alpha" /> == Mga sanggunian == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == Bibliograpiya == * {{Cite book |last=Bellè |first=Gianfranco |title=90 anni del Parma calcio 1913–2003 |last2=Gandolfi |first2=Giorgio |publisher=Azzali Editore |year=2003 |location=Parma |language=it |trans-title=90 Years of Parma Football 1913–2003}} * {{Cite book |last=Dunford |first=Martin |url=https://books.google.com/books?id=M9nLj409H0kC |title=The Rough Guide to Italy |date=1 March 2011 |publisher=Rough Guides |isbn=978-1-84836-717-3 |edition=10th |access-date=23 February 2012}} * {{Cite book |last=Giulianotti |first=Richard |url=https://books.google.com/books?id=dO1vJEAv1KQC |title=Football: a sociology of the global game |date=16 August 1999 |publisher=Polity Press |isbn=978-0-333-94612-1 |access-date=23 February 2012}} * {{Cite book |title=Calciatori del Parma (I Crociati nelle figurine Panini) |publisher=[[Panini Group]] |year=2007 |editor-last=Melegari |editor-first=Fabrizio |location=Modena |language=it |trans-title=Parma Players (The Crusaders in Panini Trading Cards)}} * {{Cite book |last=Morrow |first=Stephen |url=https://books.google.com/books?id=ae3CVjGoRiYC |title=The people's game?: football, finance, and society |date=30 September 2003 |publisher=Palgrave Macmillan |isbn=978-0-333-94612-1 |access-date=23 February 2012}} * {{Cite book |last=Sappino |first=Marco |url=https://books.google.com/books?id=J5OpwwKggrsC |title=Dizionario del calcio italiano |publisher=Baldini & Castoldi |year=2000 |isbn=978-88-8089-862-7 |volume=2 |language=it |trans-title=Dictionary of Italian football |access-date=23 February 2012}}  == Mga panlabas na link == * {{Official website}} {{In lang|it|en}} * [https://en.legaseriea.it/team/parma Parma Calcio 1913] at [[Serie A]] * [https://www.uefa.com/nationalassociations/teams/54262 Parma Calcio 1913] at UEFA * {{Commonscatinline}}  {{Parma Calcio 1913}}{{Navboxes|list1={{Parma Calcio 1913 squad}} {{Parma Calcio 1913 managers}} {{Parma Calcio 1913 seasons}} {{Parma Calcio 1913 matches}} {{Serie A}} {{Serie B teamlist}} {{UEFA Cup Winners' Cup winners}} {{UEFA Europa League winners}} {{UEFA Super Cup winners}} {{Coppa Italia winners}} {{Supercoppa Italiana winners}} {{Original Serie B clubs}}}} [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] b1krgroblsz1rk8j5ty5xbv8q05rwot 0 340835 2238130 2026-10-31T02:38:07Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1380962924|US Sassuolo Calcio]]" 2238130 wikitext text/x-wiki [[File:Das_Mapei_Stadium_von_Reggio_nell`Emilia_(2026).jpg|thumb| Isang tanawin mula sa grandstand ng Estadyo Mapei habang naglalaro ang Sassuolo Calcio at [[Parma Calcio 1913|Parma Calcio]] sa Serie A noong Enero 2026.]] Ang '''Unione Sportiva Sassuolo Calcio''', karaniwang kilala bilang '''Sassuolo''' ({{IPA|it|sasˈswɔːlo}}), ay isang propesyonal na club ng [[futbol]] na nakabase sa [[Sassuolo]], [[Emilia-Romaña]], Italya. [[Itim]] at [[lunti]] ang mga kulay ng koponan, kaya naman tinawag silang ''Neroverdi'' ("itim at berde"). Ang Sassuolo ay nakikipagkumpitensiya sa [[Serie A]], ang pinakamataas na dibisyon sa [[Sistema ng ligang futbol ng Italya|sistema ng liga ng futbol ng Italya]]. == Mga tala == {{Notelist}} == Mga sanggunian == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website}} {{In lang|it}} * [https://en.legaseriea.it/team/sassuolo US Sassuolo Calcio] at [[Serie A]] * [https://www.uefa.com/nationalassociations/teams/2600632 US Sassuolo Calcio] at UEFA * {{Commonscatinline}}  {{US Sassuolo Calcio}}{{US Sassuolo Calcio squad}}{{US Sassuolo Calcio managers}}{{US Sassuolo Calcio seasons}}{{Serie A}} [[Kategorya:Mga pinagmulan sa wikang Italyano ng CS1 (it)]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] nbxdb73t75yg1a2fpbx4mqwg3lh85au 2238132 2238130 2026-10-31T02:38:22Z Ryomaandres 8044 2238132 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club|clubname=Sassuolo|current=2026–27 US Sassuolo Calcio season|image=US Sassuolo Calcio logo.svg|upright=0.75|fullname=Unione Sportiva Sassuolo<br />Calcio [[Società a responsabilità limitata|S.r.l.]]|nickname=''I Neroverdi'' (The Black and Greens)|founded={{Start date and age|1920|df=yes}}, as ''Sassuolo FC'' <br> {{Start date and age|1974}}, as ''US Sassuolo''|stadium=[[Mapei Stadium – Città del Tricolore]]|capacity=21,584<ref>{{cite web|url=http://gazzettadireggio.gelocal.it/sport/2013/09/11/news/mapei-stadium-c-e-l-ok-la-capienza-sale-a-24mila-1.7721066?refresh_ce|title=Mapei Stadium, c'è l'ok. La capienza sale a 24mila &nbsp;– Sport&nbsp;– Gazzetta di Reggio|date=11 September 2013|access-date=29 August 2015|archive-date=22 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220122145404/https://gazzettadireggio.gelocal.it/sport/2013/09/11/news/mapei-stadium-c-e-l-ok-la-capienza-sale-a-24mila-1.7721066?refresh_ce|url-status=dead}}</ref>|owner=[[Mapei|Mapei S.p.A.]]|chairman=Carlo Rossi<ref>{{cite web|url=https://www.sassuolocalcio.it/club/organigramma/|title=ORGANIGRAMMA|accessdate=19 May 2024 |language=it |publisher=US Sassuolo Calcio}}</ref>|chrtitle=President|mgrtitle=Head coach|manager=[[Alberto Aquilani]]|league={{Italian football updater|Sassuolo}}|season={{Italian football updater|Sassuolo2}}|position={{Italian football updater|Sassuolo3}}|website={{Official URL}}|pattern_la1=_sassuolo2627h|pattern_b1=_sassuolo2627h|pattern_ra1=_sassuolo2627h|pattern_sh1=_sassuolo2627h|pattern_so1=|leftarm1=00a746|body1=00a746|rightarm1=00a746|shorts1=000000|socks1=000000|pattern_la2=_sassuolo2627a|pattern_b2=_sassuolo2627a|pattern_ra2=_sassuolo2627a|pattern_sh2=_sassuolo2627a|pattern_so2=|leftarm2=|body2=|rightarm2=|shorts2=|socks2=|pattern_la3=_sassuolo2627t|pattern_b3=_sassuolo2627t|pattern_ra3=_sassuolo2627t|pattern_sh3=_sassuolo2627t|pattern_so3=_sassuolo2627tl|leftarm3=0044ff|body3=0044ff|rightarm3=0044ff|shorts3=0044ff|socks3=0044ff}}[[File:Das_Mapei_Stadium_von_Reggio_nell`Emilia_(2026).jpg|thumb| Isang tanawin mula sa grandstand ng Estadyo Mapei habang naglalaro ang Sassuolo Calcio at [[Parma Calcio 1913|Parma Calcio]] sa Serie A noong Enero 2026.]] Ang '''Unione Sportiva Sassuolo Calcio''', karaniwang kilala bilang '''Sassuolo''' ({{IPA|it|sasˈswɔːlo}}), ay isang propesyonal na club ng [[futbol]] na nakabase sa [[Sassuolo]], [[Emilia-Romaña]], Italya. [[Itim]] at [[lunti]] ang mga kulay ng koponan, kaya naman tinawag silang ''Neroverdi'' ("itim at berde"). Ang Sassuolo ay nakikipagkumpitensiya sa [[Serie A]], ang pinakamataas na dibisyon sa [[Sistema ng ligang futbol ng Italya|sistema ng liga ng futbol ng Italya]]. == Mga tala == {{Notelist}} == Mga sanggunian == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website}} {{In lang|it}} * [https://en.legaseriea.it/team/sassuolo US Sassuolo Calcio] at [[Serie A]] * [https://www.uefa.com/nationalassociations/teams/2600632 US Sassuolo Calcio] at UEFA * {{Commonscatinline}}  {{US Sassuolo Calcio}}{{US Sassuolo Calcio squad}}{{US Sassuolo Calcio managers}}{{US Sassuolo Calcio seasons}}{{Serie A}} [[Kategorya:Mga pinagmulan sa wikang Italyano ng CS1 (it)]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] fexa2c50mtia5vd8x12pto2ikmfjcpw 2238133 2238132 2026-10-31T02:39:07Z Ryomaandres 8044 2238133 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club|clubname=Sassuolo|current=2026–27 US Sassuolo Calcio season|image=US Sassuolo Calcio logo.svg|upright=0.75|fullname=Unione Sportiva Sassuolo<br />Calcio [[Società a responsabilità limitata|S.r.l.]]|nickname=''I Neroverdi'' (The Black and Greens)|founded={{Start date and age|1920|df=yes}}, as ''Sassuolo FC'' <br> {{Start date and age|1974}}, as ''US Sassuolo''|stadium=[[Mapei Stadium – Città del Tricolore]]|capacity=21,584<ref>{{cite web|url=http://gazzettadireggio.gelocal.it/sport/2013/09/11/news/mapei-stadium-c-e-l-ok-la-capienza-sale-a-24mila-1.7721066?refresh_ce|title=Mapei Stadium, c'è l'ok. La capienza sale a 24mila &nbsp;– Sport&nbsp;– Gazzetta di Reggio|date=11 September 2013|access-date=29 August 2015|archive-date=22 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220122145404/https://gazzettadireggio.gelocal.it/sport/2013/09/11/news/mapei-stadium-c-e-l-ok-la-capienza-sale-a-24mila-1.7721066?refresh_ce|url-status=dead}}</ref>|owner=[[Mapei|Mapei S.p.A.]]|chairman=Carlo Rossi<ref>{{cite web|url=https://www.sassuolocalcio.it/club/organigramma/|title=ORGANIGRAMMA|accessdate=19 May 2024 |language=it |publisher=US Sassuolo Calcio}}</ref>|chrtitle=President|mgrtitle=Head coach|manager=[[Alberto Aquilani]]|league={{Italian football updater|Sassuolo}}|season={{Italian football updater|Sassuolo2}}|position={{Italian football updater|Sassuolo3}}|website={{Official URL}}|pattern_la1=_sassuolo2627h|pattern_b1=_sassuolo2627h|pattern_ra1=_sassuolo2627h|pattern_sh1=_sassuolo2627h|pattern_so1=|leftarm1=00a746|body1=00a746|rightarm1=00a746|shorts1=000000|socks1=000000|pattern_la2=_sassuolo2627a|pattern_b2=_sassuolo2627a|pattern_ra2=_sassuolo2627a|pattern_sh2=_sassuolo2627a|pattern_so2=|leftarm2=|body2=|rightarm2=|shorts2=|socks2=|pattern_la3=_sassuolo2627t|pattern_b3=_sassuolo2627t|pattern_ra3=_sassuolo2627t|pattern_sh3=_sassuolo2627t|pattern_so3=_sassuolo2627tl|leftarm3=0044ff|body3=0044ff|rightarm3=0044ff|shorts3=0044ff|socks3=0044ff}}[[File:Das_Mapei_Stadium_von_Reggio_nell`Emilia_(2026).jpg|thumb| Isang tanawin mula sa grandstand ng Estadyo Mapei habang naglalaro ang Sassuolo Calcio at [[Parma Calcio 1913|Parma Calcio]] sa Serie A noong Enero 2026.]] Ang '''Unione Sportiva Sassuolo Calcio''', karaniwang kilala bilang '''Sassuolo''' ({{IPA|it|sasˈswɔːlo}}), ay isang propesyonal na club ng [[futbol]] na nakabase sa [[Sassuolo]], [[Emilia-Romaña]], Italya. [[Itim]] at [[lunti]] ang mga kulay ng koponan, kaya naman tinawag silang ''Neroverdi'' ("itim at berde"). Ang Sassuolo ay nakikipagkumpitensiya sa [[Serie A]], ang pinakamataas na dibisyon sa [[Sistema ng ligang futbol ng Italya|sistema ng liga ng futbol ng Italya]]. Ang club ay nag-debut sa Serie A noong [[2013–14 Serie A|kapanahunang 2013-14]], at naging isa sa ilang mga koponan na nakipagkumpitensiya sa nangungunang dibisyon nang hindi kumakatawan sa isang kabesera ng [[Mga lalawigan ng Italya|probinsiya]].{{Efn|[[Empoli FC|Empoli]], [[AC Legnano|Legnano]], [[Aurora Pro Patria 1919|Pro Patria]] ([[Busto Arsizio]]), [[AC Carpi|Carpi]], and [[Casale FBC|Casale]].<ref>{{cite web |date=17 November 2009 |title=Mimmo Carratelli racconta la finale scudetto col Savoia del 1924 |url=https://www.pianetagenoa1893.net/la-storia-del-genoa/mimmo-carratelli-racconta-la-finale-scudetto-col-savoia-del-1924/}}</ref><ref>{{cite news |date=10 May 2013 |title=Non solo Sassuolo, quando la "provincia" arriva in Serie A |url=http://sport.sky.it/sport/calcio_italiano/2013/04/26/sassuolo_e_le_provinciali_alla_riscossa.html |access-date=6 December 2014 |work=[[Sky Italia]] |archive-date=13 December 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141213010737/http://sport.sky.it/sport/calcio_italiano/2013/04/26/sassuolo_e_le_provinciali_alla_riscossa.html |url-status=dead }}</ref>}} Nanatili ang Sassuolo sa Serie A hanggang sa [[2023–24 Serie A|kapanahunang 2023–24]], nang sila ay ibinaba sa [[Serie B]]. Bumalik sila sa pinakamataas na dibisyon pagkatapos ng isang kapanahunan. == Mga tala == {{Notelist}} == Mga sanggunian == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website}} {{In lang|it}} * [https://en.legaseriea.it/team/sassuolo US Sassuolo Calcio] at [[Serie A]] * [https://www.uefa.com/nationalassociations/teams/2600632 US Sassuolo Calcio] at UEFA * {{Commonscatinline}}  {{US Sassuolo Calcio}}{{US Sassuolo Calcio squad}}{{US Sassuolo Calcio managers}}{{US Sassuolo Calcio seasons}}{{Serie A}} [[Kategorya:Mga pinagmulan sa wikang Italyano ng CS1 (it)]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] lfxf045ck2hqms76p0o26ur2haee42j 2238136 2238133 2026-10-31T02:41:12Z Ryomaandres 8044 /* Mga tala */ 2238136 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club|clubname=Sassuolo|current=2026–27 US Sassuolo Calcio season|image=US Sassuolo Calcio logo.svg|upright=0.75|fullname=Unione Sportiva Sassuolo<br />Calcio [[Società a responsabilità limitata|S.r.l.]]|nickname=''I Neroverdi'' (The Black and Greens)|founded={{Start date and age|1920|df=yes}}, as ''Sassuolo FC'' <br> {{Start date and age|1974}}, as ''US Sassuolo''|stadium=[[Mapei Stadium – Città del Tricolore]]|capacity=21,584<ref>{{cite web|url=http://gazzettadireggio.gelocal.it/sport/2013/09/11/news/mapei-stadium-c-e-l-ok-la-capienza-sale-a-24mila-1.7721066?refresh_ce|title=Mapei Stadium, c'è l'ok. La capienza sale a 24mila &nbsp;– Sport&nbsp;– Gazzetta di Reggio|date=11 September 2013|access-date=29 August 2015|archive-date=22 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220122145404/https://gazzettadireggio.gelocal.it/sport/2013/09/11/news/mapei-stadium-c-e-l-ok-la-capienza-sale-a-24mila-1.7721066?refresh_ce|url-status=dead}}</ref>|owner=[[Mapei|Mapei S.p.A.]]|chairman=Carlo Rossi<ref>{{cite web|url=https://www.sassuolocalcio.it/club/organigramma/|title=ORGANIGRAMMA|accessdate=19 May 2024 |language=it |publisher=US Sassuolo Calcio}}</ref>|chrtitle=President|mgrtitle=Head coach|manager=[[Alberto Aquilani]]|league={{Italian football updater|Sassuolo}}|season={{Italian football updater|Sassuolo2}}|position={{Italian football updater|Sassuolo3}}|website={{Official URL}}|pattern_la1=_sassuolo2627h|pattern_b1=_sassuolo2627h|pattern_ra1=_sassuolo2627h|pattern_sh1=_sassuolo2627h|pattern_so1=|leftarm1=00a746|body1=00a746|rightarm1=00a746|shorts1=000000|socks1=000000|pattern_la2=_sassuolo2627a|pattern_b2=_sassuolo2627a|pattern_ra2=_sassuolo2627a|pattern_sh2=_sassuolo2627a|pattern_so2=|leftarm2=|body2=|rightarm2=|shorts2=|socks2=|pattern_la3=_sassuolo2627t|pattern_b3=_sassuolo2627t|pattern_ra3=_sassuolo2627t|pattern_sh3=_sassuolo2627t|pattern_so3=_sassuolo2627tl|leftarm3=0044ff|body3=0044ff|rightarm3=0044ff|shorts3=0044ff|socks3=0044ff}}[[File:Das_Mapei_Stadium_von_Reggio_nell`Emilia_(2026).jpg|thumb| Isang tanawin mula sa grandstand ng Estadyo Mapei habang naglalaro ang Sassuolo Calcio at [[Parma Calcio 1913|Parma Calcio]] sa Serie A noong Enero 2026.]] Ang '''Unione Sportiva Sassuolo Calcio''', karaniwang kilala bilang '''Sassuolo''' ({{IPA|it|sasˈswɔːlo}}), ay isang propesyonal na club ng [[futbol]] na nakabase sa [[Sassuolo]], [[Emilia-Romaña]], Italya. [[Itim]] at [[lunti]] ang mga kulay ng koponan, kaya naman tinawag silang ''Neroverdi'' ("itim at berde"). Ang Sassuolo ay nakikipagkumpitensiya sa [[Serie A]], ang pinakamataas na dibisyon sa [[Sistema ng ligang futbol ng Italya|sistema ng liga ng futbol ng Italya]]. Ang club ay nag-debut sa Serie A noong [[2013–14 Serie A|kapanahunang 2013-14]], at naging isa sa ilang mga koponan na nakipagkumpitensiya sa nangungunang dibisyon nang hindi kumakatawan sa isang kabesera ng [[Mga lalawigan ng Italya|probinsiya]].{{Efn|[[Empoli FC|Empoli]], [[AC Legnano|Legnano]], [[Aurora Pro Patria 1919|Pro Patria]] ([[Busto Arsizio]]), [[AC Carpi|Carpi]], at [[Casale FBC|Casale]].<ref>{{cite web |date=17 November 2009 |title=Mimmo Carratelli racconta la finale scudetto col Savoia del 1924 |url=https://www.pianetagenoa1893.net/la-storia-del-genoa/mimmo-carratelli-racconta-la-finale-scudetto-col-savoia-del-1924/}}</ref><ref>{{cite news |date=10 May 2013 |title=Non solo Sassuolo, quando la "provincia" arriva in Serie A |url=http://sport.sky.it/sport/calcio_italiano/2013/04/26/sassuolo_e_le_provinciali_alla_riscossa.html |access-date=6 December 2014 |work=[[Sky Italia]] |archive-date=13 December 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141213010737/http://sport.sky.it/sport/calcio_italiano/2013/04/26/sassuolo_e_le_provinciali_alla_riscossa.html |url-status=dead }}</ref>}} Nanatili ang Sassuolo sa Serie A hanggang sa [[2023–24 Serie A|kapanahunang 2023–24]], nang sila ay ibinaba sa [[Serie B]]. Bumalik sila sa pinakamataas na dibisyon pagkatapos ng isang kapanahunan. == Kasaysayan == Ang club ay itinatag noong 1920<ref name="foundation">Giovanardi, Rossi, ''Sassuolo nel pallone. ''</ref> at naglaro sa dibisyong amateur sa Emilia sa halos buong kasaysayan nito hanggang sa unang promosyon nito sa Serie D noong 1968.<ref>An ephemeral participation in the also ephemeral Serie D2 took place in 1957-58.</ref> Sa panahong ito, ang club ay sumanib sa iba pang mga lokal na koponan ng futbol upang kalaunan ay mabuo ang US Sassuolo Calcio noong 1974. Noong 1984, naiangat ang club sa [[Lega Pro Seconda Divisione|Serie C2]], ang pinakamababang antas ng propesyonal na futbol sa Italya. Gayumpaman, sila ay naibaba noong 1990 at kalaunan ay ginugol ang halos buong dekada 1990 sa Serie D. Noong 1998, ang pangalawang puwesto ang nagsiguro ng promosyon pabalik sa Serie C2. == Mga tala == {{Notelist}} == Mga sanggunian == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website}} {{In lang|it}} * [https://en.legaseriea.it/team/sassuolo US Sassuolo Calcio] at [[Serie A]] * [https://www.uefa.com/nationalassociations/teams/2600632 US Sassuolo Calcio] at UEFA * {{Commonscatinline}}  {{US Sassuolo Calcio}}{{US Sassuolo Calcio squad}}{{US Sassuolo Calcio managers}}{{US Sassuolo Calcio seasons}}{{Serie A}} [[Kategorya:Mga pinagmulan sa wikang Italyano ng CS1 (it)]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] bm8mdd8cpbudacfntrz5x67mj2vcwfy 0 340836 2238149 2026-10-31T03:30:52Z Jojit fb 38 Inilipat ni Jojit fb ang pahinang [[Pagdating sa Leyte]] sa [[Ambansang Liwasang Pang-alaala sa Pagdaong sa Leyte ni MacArthur]] 2238149 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Ambansang Liwasang Pang-alaala sa Pagdaong sa Leyte ni MacArthur]] n06o5lp8ifz7trb51z0j3vp5p10qrgn 2238151 2238149 2026-10-31T03:32:10Z Jojit fb 38 Changed redirect target from [[Ambansang Liwasang Pang-alaala sa Pagdaong sa Leyte ni MacArthur]] to [[Pambansang Liwasang Pang-alaala sa Pagdaong sa Leyte ni MacArthur]] 2238151 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Pambansang Liwasang Pang-alaala sa Pagdaong sa Leyte ni MacArthur]] mkfehxf5gla5nxq41n5bw8b33l658zs 0 340837 2238181 2026-10-31T06:37:43Z Samarblvd22 167267 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1380334441|Rommel Sandoval]]" 2238181 wikitext text/x-wiki {{Infobox military person}} [[Kategorya:Namatay noong 2017]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1979]] [[Kategorya:Articles with hCards]] eje30ev0nj01bcr4dbll1kta91p0d23 0 340838 2238188 2026-10-31T07:38:23Z Samarblvd22 167267 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1382967112|Timeline of the Moro conflict]]" 2238188 wikitext text/x-wiki Ito ay isang kronolohiya ng tunggalian sa mga Moro, isang mababang antas ng tunggalian sa katimugang [[Pilipinas]], na kinasasangkutan ng mga grupong jihadist tulad ng [[Abu Sayyaf|Abu Sayyaf Group]], [[Pangkat ng Maute|Maute Group]], [[Jemaah Islamiyah]], at mga kaakibat [[Islamikong Estado|ng Islamic State]], mga pangunahing grupong separatista tulad ng [[Moro Islamic Liberation Front]] (MILF), [[Moro National Liberation Front]] (MNLF) at Bangsamoro Islamic Freedom Fighters (BIFF), at ang [[Pamahalaan ng Pilipinas]] mula noong 1971. Malaking bahagi ng labanan ay nakatuon sa isla ng [[Mindanao]] at sa arkipelago ng Sulu, na may mga insidente at pag-atake na naganap sa kabisera ng Pilipinas [[Maynila|na Maynila]] at mga karatig-bansa tulad ng [[Malaysia]] . Sa 2019, natapos na rin ang labanan sa pagitan ng mga grupong separatista at ang gobyerno, Samantala nagpapatuloy ang Islamic State Insurgency . == 1960s == === 1968 === * Mayo – Ang Muslim (kalaunan ay Mindanao) Independence Movement (MIM), isang organisasyong humihiwalay, ay inilunsad ng magiging tagapangulo nito, ang bagong retiradong gobernador ng Cotabato na si Datu Udtog Matalam, upang mangampanya para sa isang malayang Republikang Islamiko na binubuo ng [[Mindanao]], [[Palawan]] at Sulu Archipelago . <ref name="tm1998">{{Cite book |last=McKenna |first=Thomas |url=https://publishing.cdlib.org/ucpressebooks/view?docId=ft0199n64c;brand=ucpress |title=Muslim Rulers and Rebels: Everyday Politics and Armed Separatism in the Southern Philippines |date=1998 |publisher=[[University of California Press]] |isbn= |location=[[Berkeley, California]] |page= |access-date=15 August 2025 |via=UC Press E-Books Collection, 1982–2004}}</ref> <ref name="0772a">{{Cite news |last=Richardson |first=Michael |date=19 July 1972 |title=Religious war rips an island asunder |page=9 |work=[[The Age]] |publisher= |location=[[Melbourne]] |url=https://books.google.com/books?id=jqhjAAAAIBAJ&dq=philippine+massacre&pg=PA5&article_id=4711,3768740 |access-date=15 August 2025 |via=[[Google Books]]}}</ref> === 1969 === * [[Moro National Liberation Front|Ang Moro National Liberation Front]] (MNLF), ang pangunahing grupong Muslim sa bansa, ay itinatag ni [[Nur Misuari]] . Ang mga unang miyembro nito ay ang mga nirekrut ng mga tradisyunal na pinuno para sa pagsasanay militar sa [[Malaysia]] . Nagpasya si Misuari na ipaglaban ang isang malayang bayan ng Bangsamoro bilang resulta ng masaker sa Jabidah noong 1968 kung saan pinatay ang 28 o kaya 200 na Moro recruits sa isla ng [[corregidor]], ngunit ang kanilang orihinal na layunin ay kalaunan ay nabawasan sa pagtanggap ng awtonomiya sa loob ng bansa, dahil sa presyur mula sa Organization of Islamic Conference . Ang armadong grupo nito ay ang Bangsa Moro Army, Sa pagsapit ng taong 2000, mayroon na itong mga pangunahing base, mula sa [[Tangway ng Zamboanga]] hanggang sa mga bahagi ng [[Rehiyong Awtonomo ng Muslim Mindanao|Awtonomong Rehiyon sa Muslim Mindanao]] at ng [[Soccsksargen]] . <ref name="pdiR0400">{{Cite news |date=30 April 2000 |title=Who's Who in Muslim Mindanao |page=8 |work=[[Philippine Daily Inquirer]] |publisher= |location=[[Makati]] |url=https://books.google.com/books?id=WFM1AAAAIBAJ&dq=january+1972+cotabato+attack&pg=PA8&article_id=2144,13659025 |access-date=14 August 2025 |via=[[Google Books]]}}</ref> * Itinatag ni Salamat Hashim ang organisasyong ''Nurul Islam'' upang isulong ang pagpapanibagong [[Islam|Islamiko]] sa Cotabato . Parehong nakahanay sa MIM si Salamat at ang kanyang organisasyon pagsapit ng 1970. <ref name="tm1998" /> == 1970s == === 1971 === * Hunyo 19 – Isinugod ang mga pinaghihinalaang miyembro ng isang ekstremistang grupong Kristiyano ''na Ilaga'' ang isang moske sa [[Carmen, Cotabato]], kung saan naghihintay ang mga Muslim para sa isang nakatakdang kumperensya sa pagitan ng mga naglalabanang komunidad, at pinagbabaril sila . Hindi bababa sa 65 Muslim, kabilang ang 13 bata at 29 na babae, ang napatay ng mga Kristiyano <ref name="0772a" /> * '''26 Oktubre''' - 22 na miyembro ng Philippine Constabulary ay inatake sa [[Lanao del Norte]], sa bayan ng Magsaysay, na nagresulta sa kamatayan ng 17 na sundalo <ref name="DomingoMuslimSecessionistMovementPhilippines67">{{Cite book |last=Domingo |first=Ruben G. |url=https://hdl.handle.net/10945/31433 |title=The Muslim Secessionist Movement in the Philippines: Issues and Prospects |page=39 |quote=On 26 October, trouble erupted in Lanao del Norte with the ambush of a 22-man Philippine Constabulary patrol in the town of Magsaysay. Only five government troopers survived the ambush. The following day, newspapers reported that 66 Muslims were killed in battle in Magsaysay.}}</ref> * '''Oktubre 27''' - 66 na Muslim na civilian ang napatay sa isang labanan sa bayan ng Magsaysay <ref name="DomingoMuslimSecessionistMovementPhilippines67" /> === 1971 === ** 5jlprn76iax5esggprh5lzjm9l9tm68 2238189 2238188 2026-10-31T07:39:47Z Samarblvd22 167267 /* 1971 */ 2238189 wikitext text/x-wiki Ito ay isang kronolohiya ng tunggalian sa mga Moro, isang mababang antas ng tunggalian sa katimugang [[Pilipinas]], na kinasasangkutan ng mga grupong jihadist tulad ng [[Abu Sayyaf|Abu Sayyaf Group]], [[Pangkat ng Maute|Maute Group]], [[Jemaah Islamiyah]], at mga kaakibat [[Islamikong Estado|ng Islamic State]], mga pangunahing grupong separatista tulad ng [[Moro Islamic Liberation Front]] (MILF), [[Moro National Liberation Front]] (MNLF) at Bangsamoro Islamic Freedom Fighters (BIFF), at ang [[Pamahalaan ng Pilipinas]] mula noong 1971. Malaking bahagi ng labanan ay nakatuon sa isla ng [[Mindanao]] at sa arkipelago ng Sulu, na may mga insidente at pag-atake na naganap sa kabisera ng Pilipinas [[Maynila|na Maynila]] at mga karatig-bansa tulad ng [[Malaysia]] . Sa 2019, natapos na rin ang labanan sa pagitan ng mga grupong separatista at ang gobyerno, Samantala nagpapatuloy ang Islamic State Insurgency . == 1960s == === 1968 === * Mayo – Ang Muslim (kalaunan ay Mindanao) Independence Movement (MIM), isang organisasyong humihiwalay, ay inilunsad ng magiging tagapangulo nito, ang bagong retiradong gobernador ng Cotabato na si Datu Udtog Matalam, upang mangampanya para sa isang malayang Republikang Islamiko na binubuo ng [[Mindanao]], [[Palawan]] at Sulu Archipelago . <ref name="tm1998">{{Cite book |last=McKenna |first=Thomas |url=https://publishing.cdlib.org/ucpressebooks/view?docId=ft0199n64c;brand=ucpress |title=Muslim Rulers and Rebels: Everyday Politics and Armed Separatism in the Southern Philippines |date=1998 |publisher=[[University of California Press]] |isbn= |location=[[Berkeley, California]] |page= |access-date=15 August 2025 |via=UC Press E-Books Collection, 1982–2004}}</ref> <ref name="0772a">{{Cite news |last=Richardson |first=Michael |date=19 July 1972 |title=Religious war rips an island asunder |page=9 |work=[[The Age]] |publisher= |location=[[Melbourne]] |url=https://books.google.com/books?id=jqhjAAAAIBAJ&dq=philippine+massacre&pg=PA5&article_id=4711,3768740 |access-date=15 August 2025 |via=[[Google Books]]}}</ref> === 1969 === * [[Moro National Liberation Front|Ang Moro National Liberation Front]] (MNLF), ang pangunahing grupong Muslim sa bansa, ay itinatag ni [[Nur Misuari]] . Ang mga unang miyembro nito ay ang mga nirekrut ng mga tradisyunal na pinuno para sa pagsasanay militar sa [[Malaysia]] . Nagpasya si Misuari na ipaglaban ang isang malayang bayan ng Bangsamoro bilang resulta ng masaker sa Jabidah noong 1968 kung saan pinatay ang 28 o kaya 200 na Moro recruits sa isla ng [[corregidor]], ngunit ang kanilang orihinal na layunin ay kalaunan ay nabawasan sa pagtanggap ng awtonomiya sa loob ng bansa, dahil sa presyur mula sa Organization of Islamic Conference . Ang armadong grupo nito ay ang Bangsa Moro Army, Sa pagsapit ng taong 2000, mayroon na itong mga pangunahing base, mula sa [[Tangway ng Zamboanga]] hanggang sa mga bahagi ng [[Rehiyong Awtonomo ng Muslim Mindanao|Awtonomong Rehiyon sa Muslim Mindanao]] at ng [[Soccsksargen]] . <ref name="pdiR0400">{{Cite news |date=30 April 2000 |title=Who's Who in Muslim Mindanao |page=8 |work=[[Philippine Daily Inquirer]] |publisher= |location=[[Makati]] |url=https://books.google.com/books?id=WFM1AAAAIBAJ&dq=january+1972+cotabato+attack&pg=PA8&article_id=2144,13659025 |access-date=14 August 2025 |via=[[Google Books]]}}</ref> * Itinatag ni Salamat Hashim ang organisasyong ''Nurul Islam'' upang isulong ang pagpapanibagong [[Islam|Islamiko]] sa Cotabato . Parehong nakahanay sa MIM si Salamat at ang kanyang organisasyon pagsapit ng 1970. <ref name="tm1998" /> == 1970s == === 1971 === * Hunyo 19 – Isinugod ang mga pinaghihinalaang miyembro ng isang ekstremistang grupong Kristiyano ''na Ilaga'' ang isang moske sa [[Carmen, Cotabato]], kung saan naghihintay ang mga Muslim para sa isang nakatakdang kumperensya sa pagitan ng mga naglalabanang komunidad, at pinagbabaril sila . Hindi bababa sa 65 Muslim, kabilang ang 13 bata at 29 na babae, ang napatay ng mga Kristiyano <ref name="0772a" /> * '''26 Oktubre''' - 22 na miyembro ng Philippine Constabulary ay inatake sa [[Lanao del Norte]], sa bayan ng Magsaysay, na nagresulta sa kamatayan ng 17 na sundalo <ref name="DomingoMuslimSecessionistMovementPhilippines67">{{Cite book |last=Domingo |first=Ruben G. |url=https://hdl.handle.net/10945/31433 |title=The Muslim Secessionist Movement in the Philippines: Issues and Prospects |page=39 |quote=On 26 October, trouble erupted in Lanao del Norte with the ambush of a 22-man Philippine Constabulary patrol in the town of Magsaysay. Only five government troopers survived the ambush. The following day, newspapers reported that 66 Muslims were killed in battle in Magsaysay.}}</ref> * '''Oktubre 27''' - 66 na Muslim na civilian ang napatay sa isang labanan sa bayan ng Magsaysay <ref name="DomingoMuslimSecessionistMovementPhilippines67" /> 4b3u3c3yjnwqizoeemeevsfm6fp80dm 2238191 2238189 2026-10-31T07:44:27Z Samarblvd22 167267 2238191 wikitext text/x-wiki Ito ay isang kronolohiya ng tunggalian sa mga Moro, isang mababang antas ng tunggalian sa katimugang [[Pilipinas]], na kinasasangkutan ng mga grupong jihadist tulad ng [[Abu Sayyaf|Abu Sayyaf Group]], [[Pangkat ng Maute|Maute Group]], [[Jemaah Islamiyah]], at mga kaakibat [[Islamikong Estado|ng Islamic State]], mga pangunahing grupong separatista tulad ng [[Moro Islamic Liberation Front]] (MILF), [[Moro National Liberation Front]] (MNLF) at Bangsamoro Islamic Freedom Fighters (BIFF), at ang [[Pamahalaan ng Pilipinas]] mula noong 1971. Malaking bahagi ng labanan ay nakatuon sa isla ng [[Mindanao]] at sa arkipelago ng Sulu, na may mga insidente at pag-atake na naganap sa kabisera ng Pilipinas [[Maynila|na Maynila]] at mga karatig-bansa tulad ng [[Malaysia]] . Sa 2019, natapos na rin ang labanan sa pagitan ng mga grupong separatista at ang gobyerno, Samantala nagpapatuloy ang Islamic State Insurgency . == 1960s == === 1968 === * Mayo – Ang Muslim (kalaunan ay Mindanao) Independence Movement (MIM), isang organisasyong humihiwalay, ay inilunsad ng magiging tagapangulo nito, ang bagong retiradong gobernador ng Cotabato na si Datu Udtog Matalam, upang mangampanya para sa isang malayang Republikang Islamiko na binubuo ng [[Mindanao]], [[Palawan]] at Sulu Archipelago . <ref name="tm1998">{{Cite book |last=McKenna |first=Thomas |url=https://publishing.cdlib.org/ucpressebooks/view?docId=ft0199n64c;brand=ucpress |title=Muslim Rulers and Rebels: Everyday Politics and Armed Separatism in the Southern Philippines |date=1998 |publisher=[[University of California Press]] |isbn= |location=[[Berkeley, California]] |page= |access-date=15 August 2025 |via=UC Press E-Books Collection, 1982–2004}}</ref> <ref name="0772a">{{Cite news |last=Richardson |first=Michael |date=19 July 1972 |title=Religious war rips an island asunder |page=9 |work=[[The Age]] |publisher= |location=[[Melbourne]] |url=https://books.google.com/books?id=jqhjAAAAIBAJ&dq=philippine+massacre&pg=PA5&article_id=4711,3768740 |access-date=15 August 2025 |via=[[Google Books]]}}</ref> === 1969 === * [[Moro National Liberation Front|Ang Moro National Liberation Front]] (MNLF), ang pangunahing grupong Muslim sa bansa, ay itinatag ni [[Nur Misuari]] . Ang mga unang miyembro nito ay ang mga nirekrut ng mga tradisyunal na pinuno para sa pagsasanay militar sa [[Malaysia]] . Nagpasya si Misuari na ipaglaban ang isang malayang bayan ng Bangsamoro bilang resulta ng masaker sa Jabidah noong 1968 kung saan pinatay ang 28 o kaya 200 na Moro recruits sa isla ng [[corregidor]], ngunit ang kanilang orihinal na layunin ay kalaunan ay nabawasan sa pagtanggap ng awtonomiya sa loob ng bansa, dahil sa presyur mula sa Organization of Islamic Conference . Ang armadong grupo nito ay ang Bangsa Moro Army, Sa pagsapit ng taong 2000, mayroon na itong mga pangunahing base, mula sa [[Tangway ng Zamboanga]] hanggang sa mga bahagi ng [[Rehiyong Awtonomo ng Muslim Mindanao|Awtonomong Rehiyon sa Muslim Mindanao]] at ng [[Soccsksargen]] . <ref name="pdiR0400">{{Cite news |date=30 April 2000 |title=Who's Who in Muslim Mindanao |page=8 |work=[[Philippine Daily Inquirer]] |publisher= |location=[[Makati]] |url=https://books.google.com/books?id=WFM1AAAAIBAJ&dq=january+1972+cotabato+attack&pg=PA8&article_id=2144,13659025 |access-date=14 August 2025 |via=[[Google Books]]}}</ref> * Itinatag ni Salamat Hashim ang organisasyong ''Nurul Islam'' upang isulong ang pagpapanibagong [[Islam|Islamiko]] sa Cotabato . Parehong nakahanay sa MIM si Salamat at ang kanyang organisasyon pagsapit ng 1970. <ref name="tm1998" /> == 1970s == === 1971 === * Hunyo 19 – Isinugod ang mga pinaghihinalaang miyembro ng isang ekstremistang grupong Kristiyano ''na Ilaga'' ang isang moske sa [[Carmen, Cotabato]], kung saan naghihintay ang mga Muslim para sa isang nakatakdang kumperensya sa pagitan ng mga naglalabanang komunidad, at pinagbabaril sila . Hindi bababa sa 65 Muslim, kabilang ang 13 bata at 29 na babae, ang napatay ng mga Kristiyano <ref name="0772a" /> * '''26 Oktubre''' - 22 na miyembro ng Philippine Constabulary ay inatake sa [[Lanao del Norte]], sa bayan ng Magsaysay, na nagresulta sa kamatayan ng 17 na sundalo <ref name="DomingoMuslimSecessionistMovementPhilippines67">{{Cite book |last=Domingo |first=Ruben G. |url=https://hdl.handle.net/10945/31433 |title=The Muslim Secessionist Movement in the Philippines: Issues and Prospects |page=39 |quote=On 26 October, trouble erupted in Lanao del Norte with the ambush of a 22-man Philippine Constabulary patrol in the town of Magsaysay. Only five government troopers survived the ambush. The following day, newspapers reported that 66 Muslims were killed in battle in Magsaysay.}}</ref> * '''Oktubre 27''' - 66 na Muslim na civilian ang napatay sa isang labanan sa bayan ng Magsaysay <ref name="DomingoMuslimSecessionistMovementPhilippines67" /> === 1972 === * 28 Hunyo – unang bahagi ng Hulyo – Sinalakay ng mga pangkat ng mga Muslim na ''Barracuda'', na iniulat na naglalakbay sakay ng mga [[Motorboat|de-motor na bangka]] mula sa [[Kapuluan ng Sulu]] patungong timog-kanlurang [[Mindanao]], ang mga baybaying nayon sa [[Zamboanga del Sur]];<ref name="0772a" /> partikular na ang humigit-kumulang 100 katao sa dalawang nayon sa [[Mabuhay, Zamboanga del Sur|Mabuhay]] at isa sa Dimataling.<ref name="upi0772" /> Iniulat na nasa 58–67 Kristiyano ang minasaker;<ref name="0772a" /><ref name="upi0772" /> samantalang isa pang sandaang katao ang nasugatan.<ref name="upi0772" /> Ang mga pag-atake ay maliwanag na paghihiganti sa pagpatay ng mga ''Ilaga'' sa mga Muslim sa lalawigan.<ref name="upi0772">{{cite news |date=6 July 1972 |title=Massacre of 58 said vengeance |url=https://books.google.com/books?id=m0Q_AAAAIBAJ&dq=philippine+massacre&pg=PA64&article_id=2029,4266712 |agency=[[United Press International]] |newspaper=[[The Windsor Star]] |location=[[Windsor, Ontario]] |publisher= |page=2 |access-date=15 August 2025 |via=[[Google Books]]}}</ref> ** Unang bahagi ng Hulyo – Pumasok ang mga sumalakay sa [[Dimataling]], pinagtataga hanggang mamatay ang Kristiyanong alkalde, at pinatay ang dalawang pulis at anim na sundalo.<ref name="0772a" /> <!--* '''October 21''' – The MNLF [...] as a splinter group from the [[Muslim Independence Movement]].<ref name="Stanford3">{{cite web |author=Daniel Cassman |date=August 14, 2015 |title=Moro National Liberation Front |url=https://web.stanford.edu/group/mappingmilitants/cgi-bin/groups/view/379 |publisher=Mapping Militant Organizations – Stanford university}}</ref>--> * 21 Setyembre – Ipinatupad ni Pangulong [[Ferdinand Marcos]] ang [[Martial law under Ferdinand Marcos|batas militar]];<ref name="0175smh" /> kabilang sa mga pangunahing dahilan nito ang pagkakaroon ng armadong tunggalian sa pagitan ng mga Muslim at Kristiyano, gayundin ang isang kilusang Muslim na naglalayong humiwalay sa bansa sa katimugang bahagi nito. Gayunman, sa katunayan, sa mga nagdaang buwan bago nito, walang naitalang malulubhang insidente ng karahasang panrelihiyon o mga aktibidad ng MIM; nagresulta ang pagpapatupad nito sa isang armadong paghihimagsik ng mga Muslim laban sa estado at humantong sa mga labanan sa Muslim Mindanao.<ref name="tm1998" /> * Kalagitnaan ng Oktubre: ** Ipinahayag ni Marcos na handa siyang magtalaga ng lahat ng tropa sa katimugang bahagi ng bansa upang "lipulin" ang mga tulisan kung hindi isusuko ang lahat ng baril bago ang takdang araw na 25 Oktubre.<ref name="tm1998" /> ** Sinalakay ang [[Marawi]], [[Lanao del Sur]], ng mahigit 400 armadong Maranao, na natalo ng mga puwersa ng hukbo matapos ang tatlong araw.<ref name="tm1998" /> * Huling bahagi ng Oktubre – Nagsimula ang labanan sa pagitan ng mga rebeldeng Muslim at mga sundalo ng pamahalaan sa Cotabato.<ref name="tm1998" /> * Nobyembre – Nagpadala si Marcos ng libu-libong sundalo sa Mindanao. Sa pagtatapos ng buwan, nagaganap na ang matitinding sagupaan sa pagitan ng mga puwersa ng pamahalaan at mga rebeldeng separatista sa iba't ibang bahagi ng katimugang Pilipinas.<ref name="tm1998" /> * 26 Nobyembre – Nagresulta sa pagkatalo ng Philippine Marine Corps ang Labanan sa Sibalu Hill, kung saan 43 Marines ang nasawi.<ref>{{Cite web |last=Website |first=© 2025 Official Philippine Marine Corps |title=History — Philippine Marine Corps |url=https://www.marinecorps.mil.ph/history#1973 |access-date=2025-12-28 |website=www.marinecorps.mil.ph |language=en}}</ref> * 27 Nobyembre – Naganap ang isang sagupaan sa isang burol sa [[Pulo ng Jolo]]; natalo ang mga puwersa ng pamahalaan.<ref name="upi1272wv" /> * 24 Disyembre – Binaril at pinabagsak ng mga rebeldeng Muslim ang isang [[C-47]] ng [[Hukbong Panghimpapawid ng Pilipinas]] na may pitong tripulante habang nagaganap ang labanan sa katimugang [[Sulu]].<ref name="ap1272" /> * 26 Disyembre – Iniulat ng militar na mula noong Setyembre, hindi bababa sa 46 na sundalo at 92 rebeldeng Muslim ang napatay, at may kalahating milyong lumikas sa mga lugar ng Mindanao dahil sa nagpapatuloy na labanan.<ref name="ap1272">{{cite news |date=26 December 1972 |title=Stepped up warfare plagues Philippines |url=https://books.google.com/books?id=RexYAAAAIBAJ&dq=philippine+execution&pg=PA5&article_id=6948,4408386 |agency=[[Associated Press]] |newspaper=[[The Telegraph-Herald]] |location=[[Dubuque, Iowa|Dubuque]] and [[East Dubuque, Illinois|East Dubuque]] |publisher= |page=9 |access-date=2 September 2025 |via=[[Google Books]]}}</ref> * Huling bahagi ng Disyembre – Nilusob ng isang pangkat ng mga sundalo ang isang kampo ng pagsasanay ng mga rebelde sa silangang Mindanao, kung saan 40 rebelde ang napatay.<ref name="upi1272wv" /> * 28 Disyembre – Sinalakay ng mga tropa ng pamahalaan ang kuta ng mga gerilya sa Pulo ng Jolo; iniulat ang tagumpay ng militar. Iniulat ng mga opisyal na hindi bababa sa 14 na sundalo ang napatay at mahigit 20 ang nasugatan.<ref name="upi1272wv">{{cite news |date=30 December 1972 |title=Philippine Forces Score Major Win |url=https://books.google.com/books?id=DZpDAAAAIBAJ&dq=philippine+encounter&pg=PA1&article_id=3726,6597367 |agency=[[United Press International]] |newspaper=[[Williamson Daily News]] |location=[[Williamson, West Virginia]] |publisher= |page=1 |access-date=2 September 2025 |via=[[Google Books]]}}</ref> * 30 Disyembre: ** Napatay ng isang patrolya ng pamahalaan ang 25 rebelde sa [[Basilan City|Lungsod ng Basilan, Zamboanga del Sur]].<ref name="upi0173ok" /> ** Nasakop ng mga puwersang militar ang Sibalo Hill sa Pulo ng Jolo, na ginagamit ng mga rebeldeng Muslim bilang kampo ng pagsasanay at himpilan ng pamumuno, matapos ang isang malawakang pag-atake.<ref name="upi0173ok" /> * Dahil ipinagbawal ang mga grupong pampolitika, naging sanhi ang batas militar ng pagbuwag sa mga organisasyong hayagang kumikilos tulad ng MIM at ''Nurul Islam''. Pagkatapos nito, pinakilos ang MNLF na kumikilos sa ilalim ng lupa, at naging bahagi ito ng lumalawak na paghihimagsik bago matapos ang taon.<ref name="tm1998" /> 3ujymlo15uljuramyw2eip7x49srcxy 2238193 2238191 2026-10-31T07:50:31Z Samarblvd22 167267 /* 1972 */ 2238193 wikitext text/x-wiki Ito ay isang kronolohiya ng tunggalian sa mga Moro, isang mababang antas ng tunggalian sa katimugang [[Pilipinas]], na kinasasangkutan ng mga grupong jihadist tulad ng [[Abu Sayyaf|Abu Sayyaf Group]], [[Pangkat ng Maute|Maute Group]], [[Jemaah Islamiyah]], at mga kaakibat [[Islamikong Estado|ng Islamic State]], mga pangunahing grupong separatista tulad ng [[Moro Islamic Liberation Front]] (MILF), [[Moro National Liberation Front]] (MNLF) at Bangsamoro Islamic Freedom Fighters (BIFF), at ang [[Pamahalaan ng Pilipinas]] mula noong 1971. Malaking bahagi ng labanan ay nakatuon sa isla ng [[Mindanao]] at sa arkipelago ng Sulu, na may mga insidente at pag-atake na naganap sa kabisera ng Pilipinas [[Maynila|na Maynila]] at mga karatig-bansa tulad ng [[Malaysia]] . Sa 2019, natapos na rin ang labanan sa pagitan ng mga grupong separatista at ang gobyerno, Samantala nagpapatuloy ang Islamic State Insurgency . == 1960s == === 1968 === * Mayo – Ang Muslim (kalaunan ay Mindanao) Independence Movement (MIM), isang organisasyong humihiwalay, ay inilunsad ng magiging tagapangulo nito, ang bagong retiradong gobernador ng Cotabato na si Datu Udtog Matalam, upang mangampanya para sa isang malayang Republikang Islamiko na binubuo ng [[Mindanao]], [[Palawan]] at Sulu Archipelago . <ref name="tm1998">{{Cite book |last=McKenna |first=Thomas |url=https://publishing.cdlib.org/ucpressebooks/view?docId=ft0199n64c;brand=ucpress |title=Muslim Rulers and Rebels: Everyday Politics and Armed Separatism in the Southern Philippines |date=1998 |publisher=[[University of California Press]] |isbn= |location=[[Berkeley, California]] |page= |access-date=15 August 2025 |via=UC Press E-Books Collection, 1982–2004}}</ref> <ref name="0772a">{{Cite news |last=Richardson |first=Michael |date=19 July 1972 |title=Religious war rips an island asunder |page=9 |work=[[The Age]] |publisher= |location=[[Melbourne]] |url=https://books.google.com/books?id=jqhjAAAAIBAJ&dq=philippine+massacre&pg=PA5&article_id=4711,3768740 |access-date=15 August 2025 |via=[[Google Books]]}}</ref> === 1969 === * [[Moro National Liberation Front|Ang Moro National Liberation Front]] (MNLF), ang pangunahing grupong Muslim sa bansa, ay itinatag ni [[Nur Misuari]] . Ang mga unang miyembro nito ay ang mga nirekrut ng mga tradisyunal na pinuno para sa pagsasanay militar sa [[Malaysia]] . Nagpasya si Misuari na ipaglaban ang isang malayang bayan ng Bangsamoro bilang resulta ng masaker sa Jabidah noong 1968 kung saan pinatay ang 28 o kaya 200 na Moro recruits sa isla ng [[corregidor]], ngunit ang kanilang orihinal na layunin ay kalaunan ay nabawasan sa pagtanggap ng awtonomiya sa loob ng bansa, dahil sa presyur mula sa Organization of Islamic Conference . Ang armadong grupo nito ay ang Bangsa Moro Army, Sa pagsapit ng taong 2000, mayroon na itong mga pangunahing base, mula sa [[Tangway ng Zamboanga]] hanggang sa mga bahagi ng [[Rehiyong Awtonomo ng Muslim Mindanao|Awtonomong Rehiyon sa Muslim Mindanao]] at ng [[Soccsksargen]] . <ref name="pdiR0400">{{Cite news |date=30 April 2000 |title=Who's Who in Muslim Mindanao |page=8 |work=[[Philippine Daily Inquirer]] |publisher= |location=[[Makati]] |url=https://books.google.com/books?id=WFM1AAAAIBAJ&dq=january+1972+cotabato+attack&pg=PA8&article_id=2144,13659025 |access-date=14 August 2025 |via=[[Google Books]]}}</ref> * Itinatag ni Salamat Hashim ang organisasyong ''Nurul Islam'' upang isulong ang pagpapanibagong [[Islam|Islamiko]] sa Cotabato . Parehong nakahanay sa MIM si Salamat at ang kanyang organisasyon pagsapit ng 1970. <ref name="tm1998" /> == 1970s == === 1971 === * Hunyo 19 – Isinugod ang mga pinaghihinalaang miyembro ng isang ekstremistang grupong Kristiyano ''na Ilaga'' ang isang moske sa [[Carmen, Cotabato]], kung saan naghihintay ang mga Muslim para sa isang nakatakdang kumperensya sa pagitan ng mga naglalabanang komunidad, at pinagbabaril sila . Hindi bababa sa 65 Muslim, kabilang ang 13 bata at 29 na babae, ang napatay ng mga Kristiyano <ref name="0772a" /> * '''26 Oktubre''' - 22 na miyembro ng Philippine Constabulary ay inatake sa [[Lanao del Norte]], sa bayan ng Magsaysay, na nagresulta sa kamatayan ng 17 na sundalo <ref name="DomingoMuslimSecessionistMovementPhilippines67">{{Cite book |last=Domingo |first=Ruben G. |url=https://hdl.handle.net/10945/31433 |title=The Muslim Secessionist Movement in the Philippines: Issues and Prospects |page=39 |quote=On 26 October, trouble erupted in Lanao del Norte with the ambush of a 22-man Philippine Constabulary patrol in the town of Magsaysay. Only five government troopers survived the ambush. The following day, newspapers reported that 66 Muslims were killed in battle in Magsaysay.}}</ref> * '''Oktubre 27''' - 66 na Muslim na civilian ang napatay sa isang labanan sa bayan ng Magsaysay <ref name="DomingoMuslimSecessionistMovementPhilippines67" /> === 1972 === * 28 Hunyo – unang bahagi ng Hulyo – Sinalakay ng mga pangkat ng mga Muslim na ''Barracuda'', na iniulat na naglalakbay sakay ng mga [[Motorboat|de-motor na bangka]] mula sa [[Kapuluan ng Sulu]] patungong timog-kanlurang [[Mindanao]], ang mga baybaying nayon sa [[Zamboanga del Sur]];<ref name="0772a" /> partikular na ang humigit-kumulang 100 katao sa dalawang nayon sa [[Mabuhay, Zamboanga del Sur|Mabuhay]] at isa sa Dimataling.<ref name="upi0772" /> Iniulat na nasa 58–67 Kristiyano ang minasaker;<ref name="0772a" /><ref name="upi0772" /> samantalang isa pang sandaang katao ang nasugatan.<ref name="upi0772" /> Ang mga pag-atake ay maliwanag na paghihiganti sa pagpatay ng mga ''Ilaga'' sa mga Muslim sa lalawigan.<ref name="upi0772">{{cite news |date=6 July 1972 |title=Massacre of 58 said vengeance |url=https://books.google.com/books?id=m0Q_AAAAIBAJ&dq=philippine+massacre&pg=PA64&article_id=2029,4266712 |agency=[[United Press International]] |newspaper=[[The Windsor Star]] |location=[[Windsor, Ontario]] |publisher= |page=2 |access-date=15 August 2025 |via=[[Google Books]]}}</ref> ** Unang bahagi ng Hulyo – Pumasok ang mga sumalakay sa [[Dimataling]], pinagtataga hanggang mamatay ang Kristiyanong alkalde, at pinatay ang dalawang pulis at anim na sundalo.<ref name="0772a" /> <!--* '''October 21''' – The MNLF [...] as a splinter group from the [[Muslim Independence Movement]].<ref name="Stanford3">{{cite web |author=Daniel Cassman |date=August 14, 2015 |title=Moro National Liberation Front |url=https://web.stanford.edu/group/mappingmilitants/cgi-bin/groups/view/379 |publisher=Mapping Militant Organizations – Stanford university}}</ref>--> * 21 Setyembre – Ipinatupad ni Pangulong [[Ferdinand Marcos]] ang [[Martial law under Ferdinand Marcos|batas militar]];<ref name="0175smh" /> kabilang sa mga pangunahing dahilan nito ang pagkakaroon ng armadong tunggalian sa pagitan ng mga Muslim at Kristiyano, gayundin ang isang kilusang Muslim na naglalayong humiwalay sa bansa sa katimugang bahagi nito. Gayunman, sa katunayan, sa mga nagdaang buwan bago nito, walang naitalang malulubhang insidente ng karahasang panrelihiyon o mga aktibidad ng MIM; nagresulta ang pagpapatupad nito sa isang armadong paghihimagsik ng mga Muslim laban sa estado at humantong sa mga labanan sa Muslim Mindanao.<ref name="tm1998" /> * Kalagitnaan ng Oktubre: ** Ipinahayag ni Marcos na handa siyang magtalaga ng lahat ng tropa sa katimugang bahagi ng bansa upang "lipulin" ang mga tulisan kung hindi isusuko ang lahat ng baril bago ang takdang araw na 25 Oktubre.<ref name="tm1998" /> ** Sinalakay ang [[Marawi]], [[Lanao del Sur]], ng mahigit 400 armadong Maranao, na natalo ng mga puwersa ng hukbo matapos ang tatlong araw.<ref name="tm1998" /> * Huling bahagi ng Oktubre – Nagsimula ang labanan sa pagitan ng mga rebeldeng Muslim at mga sundalo ng pamahalaan sa Cotabato.<ref name="tm1998" /> * Nobyembre – Nagpadala si Marcos ng libu-libong sundalo sa Mindanao. Sa pagtatapos ng buwan, nagaganap na ang matitinding sagupaan sa pagitan ng mga puwersa ng pamahalaan at mga rebeldeng separatista sa iba't ibang bahagi ng katimugang Pilipinas.<ref name="tm1998" /> * 26 Nobyembre – Nagresulta sa pagkatalo ng Philippine Marine Corps ang Labanan sa Sibalu Hill, kung saan 43 Marines ang nasawi.<ref>{{Cite web |last=Website |first=© 2025 Official Philippine Marine Corps |title=History — Philippine Marine Corps |url=https://www.marinecorps.mil.ph/history#1973 |access-date=2025-12-28 |website=www.marinecorps.mil.ph |language=en}}</ref> * 27 Nobyembre – Naganap ang isang sagupaan sa isang burol sa [[Pulo ng Jolo]]; natalo ang mga puwersa ng pamahalaan.<ref name="upi1272wv" /> * 24 Disyembre – Binaril at pinabagsak ng mga rebeldeng Muslim ang isang [[C-47]] ng [[Hukbong Panghimpapawid ng Pilipinas]] na may pitong tripulante habang nagaganap ang labanan sa katimugang [[Sulu]].<ref name="ap1272" /> * 26 Disyembre – Iniulat ng militar na mula noong Setyembre, hindi bababa sa 46 na sundalo at 92 rebeldeng Muslim ang napatay, at may kalahating milyong lumikas sa mga lugar ng Mindanao dahil sa nagpapatuloy na labanan.<ref name="ap1272">{{cite news |date=26 December 1972 |title=Stepped up warfare plagues Philippines |url=https://books.google.com/books?id=RexYAAAAIBAJ&dq=philippine+execution&pg=PA5&article_id=6948,4408386 |agency=[[Associated Press]] |newspaper=[[The Telegraph-Herald]] |location=[[Dubuque, Iowa|Dubuque]] and [[East Dubuque, Illinois|East Dubuque]] |publisher= |page=9 |access-date=2 September 2025 |via=[[Google Books]]}}</ref> * Huling bahagi ng Disyembre – Nilusob ng isang pangkat ng mga sundalo ang isang kampo ng pagsasanay ng mga rebelde sa silangang Mindanao, kung saan 40 rebelde ang napatay.<ref name="upi1272wv" /> * 28 Disyembre – Sinalakay ng mga tropa ng pamahalaan ang kuta ng mga gerilya sa Pulo ng Jolo; iniulat ang tagumpay ng militar. Iniulat ng mga opisyal na hindi bababa sa 14 na sundalo ang napatay at mahigit 20 ang nasugatan.<ref name="upi1272wv">{{cite news |date=30 December 1972 |title=Philippine Forces Score Major Win |url=https://books.google.com/books?id=DZpDAAAAIBAJ&dq=philippine+encounter&pg=PA1&article_id=3726,6597367 |agency=[[United Press International]] |newspaper=[[Williamson Daily News]] |location=[[Williamson, West Virginia]] |publisher= |page=1 |access-date=2 September 2025 |via=[[Google Books]]}}</ref> * 30 Disyembre: ** Napatay ng isang patrolya ng pamahalaan ang 25 rebelde sa [[Basilan City|Lungsod ng Basilan, Zamboanga del Sur]].<ref name="upi0173ok" /> ** Nasakop ng mga puwersang militar ang Sibalo Hill sa Pulo ng Jolo, na ginagamit ng mga rebeldeng Muslim bilang kampo ng pagsasanay at himpilan ng pamumuno, matapos ang isang malawakang pag-atake.<ref name="upi0173ok" /> * Dahil ipinagbawal ang mga grupong pampolitika, naging sanhi ang batas militar ng pagbuwag sa mga organisasyong hayagang kumikilos tulad ng MIM at ''Nurul Islam''. Pagkatapos nito, pinakilos ang MNLF na kumikilos sa ilalim ng lupa, at naging bahagi ito ng lumalawak na paghihimagsik bago matapos ang taon.<ref name="tm1998" /> * 2 January: ** Si Pangulong Marcos ay nagtawag ng peace conference kasama ang dalawang daang Muslim na pinuno na gumawa ng mapayapang alyansa sa pagitan ng national government at ang minoryang Filipinong Muslim sa Mindanao at Sulu. Nagpaplano rin siya ng pagpupulong sa susunod na araw kasama ang isang daan at pitong pung pinuno upang ipaliwanag ang kanyang kautusang nagpapahintulot sa kalakalang barter sa pagitan ng katimugang bahagi ng bansa at ng Borneo<ref name="upi0173ok" /> ** The military announces that in the past two weeks, fighting has resulted in the deaths of 38 Muslim dissidents and 10 government troops in 12 encounters.<ref name="upi0173ok">{{cite news |date=2 January 1973 |title=Manila Attempts Peace Alliance |url=https://books.google.com/books?id=gD9DAAAAIBAJ&dq=philippine+encounter&pg=PA1&article_id=4483,6614 |agency=[[United Press International]] |newspaper=[[Frederick Daily Leader]] |location=[[Frederick, Oklahoma]] |publisher= |pages=1, 4 |access-date=1 September 2025 |via=[[Google Books]]}}</ref> ljtht5z4eglatdwlaxvzebhmnvfncl2 0 340839 2238200 2026-10-31T08:22:01Z Ivan P. Clarin 84769 Ikinakarga sa [[Europeong Kanadyano]] 2238200 wikitext text/x-wiki #REDIRECT[[Europeong Kanadyano]] b3n5m5v595gq6bn3dbhmzb4vlwnscgo 0 340840 2238231 2026-10-31T11:07:52Z Allyriana000 119761 Bagong pahina: {{Talaan ng mga planetang menor/intro|mula=97001}}{{TOC001|prefix=97}} == 97001–97100 == {{Anchor|001}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2|top-link=no}} |-bgcolor=#e9e9e9 | 97001 || {{mp|1999 TW|238}} || — || Oktubre 4, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || [[FIN tbl#513|MRX]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|97001}} |-id=002 bgcolor=#e9e9e9 | 97002 || {{mp|1999 TX|240}} || — || Oktubre 4, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} ||... 2238231 wikitext text/x-wiki {{Talaan ng mga planetang menor/intro|mula=97001}}{{TOC001|prefix=97}} == 97001–97100 == {{Anchor|001}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2|top-link=no}} |-bgcolor=#e9e9e9 | 97001 || {{mp|1999 TW|238}} || — || Oktubre 4, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || [[FIN tbl#513|MRX]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|97001}} |-id=002 bgcolor=#e9e9e9 | 97002 || {{mp|1999 TX|240}} || — || Oktubre 4, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|97002}} |-id=003 bgcolor=#e9e9e9 | 97003 || {{mp|1999 TZ|240}} || — || Oktubre 4, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|97003}} |-id=004 bgcolor=#e9e9e9 | 97004 || {{mp|1999 TS|241}} || — || Oktubre 4, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | 5.7 km || {{M+J|97004}} |-id=005 bgcolor=#d6d6d6 | 97005 || {{mp|1999 TT|243}} || — || Oktubre 6, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|97005}} |-id=006 bgcolor=#e9e9e9 | 97006 || {{mp|1999 TS|246}} || — || Oktubre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|97006}} |-id=007 bgcolor=#e9e9e9 | 97007 || {{mp|1999 TU|250}} || — || Oktubre 9, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|97007}} |-id=008 bgcolor=#e9e9e9 | 97008 || {{mp|1999 TX|251}} || — || Oktubre 8, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|97008}} |-id=009 bgcolor=#e9e9e9 | 97009 || {{mp|1999 TN|253}} || — || Oktubre 10, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|97009}} |-id=010 bgcolor=#e9e9e9 | 97010 || {{mp|1999 TK|256}} || — || Oktubre 9, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Padua family|PAD]] || align=right | 3.8 km || {{M+J|97010}} |-id=011 bgcolor=#e9e9e9 | 97011 || {{mp|1999 TS|256}} || — || Oktubre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|97011}} |-id=012 bgcolor=#e9e9e9 | 97012 || {{mp|1999 TC|260}} || — || Oktubre 13, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|97012}} |-id=013 bgcolor=#d6d6d6 | 97013 || {{mp|1999 TJ|260}} || — || Oktubre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Themis family|THM]] || align=right | 3.3 km || {{M+J|97013}} |-id=014 bgcolor=#e9e9e9 | 97014 || {{mp|1999 TV|260}} || — || Oktubre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|97014}} |-id=015 bgcolor=#e9e9e9 | 97015 || {{mp|1999 TR|262}} || — || Oktubre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.0 km || {{M+J|97015}} |-id=016 bgcolor=#e9e9e9 | 97016 || {{mp|1999 TS|262}} || — || Oktubre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | 6.2 km || {{M+J|97016}} |-id=017 bgcolor=#e9e9e9 | 97017 || {{mp|1999 TJ|263}} || — || Oktubre 15, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|97017}} |-id=018 bgcolor=#fefefe | 97018 || {{mp|1999 TB|271}} || — || Oktubre 3, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|97018}} |-id=019 bgcolor=#e9e9e9 | 97019 || {{mp|1999 TW|274}} || — || Oktubre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|97019}} |-id=020 bgcolor=#d6d6d6 | 97020 || {{mp|1999 TX|278}} || — || Oktubre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.0 km || {{M+J|97020}} |-id=021 bgcolor=#e9e9e9 | 97021 || {{mp|1999 TJ|279}} || — || Oktubre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Slow rotator (asteroid)#97021|slow]] || align=right | 3.1 km || {{M+J|97021}} |-id=022 bgcolor=#d6d6d6 | 97022 || {{mp|1999 TT|279}} || — || Oktubre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Themis family|THM]] || align=right | 6.0 km || {{M+J|97022}} |-id=023 bgcolor=#e9e9e9 | 97023 || {{mp|1999 TZ|280}} || — || Oktubre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|97023}} |-id=024 bgcolor=#e9e9e9 | 97024 || {{mp|1999 TS|283}} || — || Oktubre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.7 km || {{M+J|97024}} |-id=025 bgcolor=#e9e9e9 | 97025 || {{mp|1999 TK|284}} || — || Oktubre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 2.8 km || {{M+J|97025}} |-id=026 bgcolor=#e9e9e9 | 97026 || {{mp|1999 TF|287}} || — || Oktubre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.3 km || {{M+J|97026}} |-id=027 bgcolor=#e9e9e9 | 97027 || {{mp|1999 TJ|289}} || — || Oktubre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|97027}} |-id=028 bgcolor=#e9e9e9 | 97028 || {{mp|1999 TA|292}} || — || Oktubre 11, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|97028}} |-id=029 bgcolor=#e9e9e9 | 97029 || {{mp|1999 TT|323}} || — || Oktubre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.1 km'' || {{M+J|97029}} |-id=030 bgcolor=#e9e9e9 | 97030 || {{mp|1999 UA|2}} || — || Oktubre 18, 1999 || [[Sunflower Observatory|Olathe]] || Olathe || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|97030}} |-id=031 bgcolor=#e9e9e9 | 97031 || {{mp|1999 UW|2}} || — || Oktubre 19, 1999 || [[Fountain Hills Observatory|Fountain Hills]] || [[Charles W. Juels|C. W. Juels]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 3.7 km || {{M+J|97031}} |-id=032 bgcolor=#e9e9e9 | 97032 || {{mp|1999 UL|3}} || — || Oktubre 20, 1999 || [[Nihondaira Observatory Oohira Station|Oohira]] || [[Takeshi Urata|T. Urata]] || {{·}} || align=right | ''5.3 km'' || {{M+J|97032}} |-id=033 bgcolor=#e9e9e9 | 97033 || {{mp|1999 UW|3}} || — || Oktubre 31, 1999 || [[Prescott Observatory|Prescott]] || [[Paul G. Comba|P. G. Comba]] || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|97033}} |-id=034 bgcolor=#fa8072 | 97034 || {{mp|1999 UK|7}} || — || Oktubre 30, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Minor-planet moon#97034|moon]] || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|97034}} |-id=035 bgcolor=#e9e9e9 | 97035 || {{mp|1999 UB|8}} || — || Oktubre 29, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | 5.1 km || {{M+J|97035}} |-id=036 bgcolor=#e9e9e9 | 97036 || {{mp|1999 UR|8}} || — || Oktubre 29, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | 6.9 km || {{M+J|97036}} |-id=037 bgcolor=#e9e9e9 | 97037 || {{mp|1999 US|8}} || — || Oktubre 29, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|97037}} |-id=038 bgcolor=#e9e9e9 | 97038 || {{mp|1999 UX|14}} || — || Oktubre 29, 1999 || Catalina || CSS || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 3.1 km || {{M+J|97038}} |-id=039 bgcolor=#e9e9e9 | 97039 || {{mp|1999 UB|15}} || — || Oktubre 29, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|97039}} |-id=040 bgcolor=#e9e9e9 | 97040 || {{mp|1999 UJ|15}} || — || Oktubre 29, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | 3.7 km || {{M+J|97040}} |-id=041 bgcolor=#e9e9e9 | 97041 || {{mp|1999 UT|15}} || — || Oktubre 29, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | 3.5 km || {{M+J|97041}} |-id=042 bgcolor=#d6d6d6 | 97042 || {{mp|1999 UM|19}} || — || Oktubre 30, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|97042}} |-id=043 bgcolor=#e9e9e9 | 97043 || {{mp|1999 UE|24}} || — || Oktubre 28, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | 3.7 km || {{M+J|97043}} |-id=044 bgcolor=#e9e9e9 | 97044 || {{mp|1999 UL|26}} || — || Oktubre 30, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|97044}} |-id=045 bgcolor=#e9e9e9 | 97045 || {{mp|1999 UY|29}} || — || Oktubre 31, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|97045}} |-id=046 bgcolor=#e9e9e9 | 97046 || {{mp|1999 UF|30}} || — || Oktubre 31, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|97046}} |-id=047 bgcolor=#e9e9e9 | 97047 || {{mp|1999 UN|35}} || — || Oktubre 31, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|97047}} |-id=048 bgcolor=#e9e9e9 | 97048 || {{mp|1999 US|42}} || — || Oktubre 28, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|97048}} |-id=049 bgcolor=#e9e9e9 | 97049 || {{mp|1999 UK|44}} || — || Oktubre 29, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''4.1 km'' || {{M+J|97049}} |-id=050 bgcolor=#e9e9e9 | 97050 || {{mp|1999 UD|45}} || — || Oktubre 31, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | 5.7 km || {{M+J|97050}} |-id=051 bgcolor=#e9e9e9 | 97051 || {{mp|1999 UO|49}} || — || Oktubre 30, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|97051}} |-id=052 bgcolor=#e9e9e9 | 97052 || {{mp|1999 UV|49}} || — || Oktubre 30, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|97052}} |-id=053 bgcolor=#e9e9e9 | 97053 || {{mp|1999 UY|49}} || — || Oktubre 30, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|97053}} |-id=054 bgcolor=#e9e9e9 | 97054 || {{mp|1999 UO|50}} || — || Oktubre 30, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|97054}} |-id=055 bgcolor=#e9e9e9 | 97055 || {{mp|1999 UE|52}} || — || Oktubre 31, 1999 || Catalina || CSS || [[Adeona family|ADE]] || align=right | 4.2 km || {{M+J|97055}} |-id=056 bgcolor=#e9e9e9 | 97056 || {{mp|1999 UL|52}} || — || Oktubre 31, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|97056}} |-id=057 bgcolor=#e9e9e9 | 97057 || {{mp|1999 UY|52}} || — || Oktubre 31, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|97057}} |-id=058 bgcolor=#e9e9e9 | 97058 || {{mp|1999 UA|59}} || — || Oktubre 30, 1999 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 6.9 km || {{M+J|97058}} |-id=059 bgcolor=#d6d6d6 | 97059 || {{mp|1999 VU|3}} || — || Nobyembre 1, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|97059}} |-id=060 bgcolor=#e9e9e9 | 97060 || {{mp|1999 VF|4}} || — || Nobyembre 1, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | 4.3 km || {{M+J|97060}} |-id=061 bgcolor=#e9e9e9 | 97061 || {{mp|1999 VE|5}} || — || Nobyembre 5, 1999 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 3.2 km || {{M+J|97061}} |-id=062 bgcolor=#d6d6d6 | 97062 || {{mp|1999 VZ|5}} || — || Nobyembre 5, 1999 || [[Oizumi Observatory|Oizumi]] || [[Takao Kobayashi|T. Kobayashi]] || [[Eos family|EOS]] || align=right | ''6.8 km'' || {{M+J|97062}} |-id=063 bgcolor=#fefefe | 97063 || {{mp|1999 VK|14}} || — || Nobyembre 2, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Hungaria asteroids|''H'']] || align=right | 1.3 km || {{M+J|97063}} |-id=064 bgcolor=#e9e9e9 | 97064 || {{mp|1999 VF|16}} || — || Nobyembre 2, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|97064}} |-id=065 bgcolor=#d6d6d6 | 97065 || {{mp|1999 VV|20}} || — || Nobyembre 9, 1999 || [[Nachi-Katsuura Observatory|Nachi-Katsuura]] || [[Yoshisada Shimizu|Y. Shimizu]], [[Takeshi Urata|T. Urata]] || [[FIN tbl#608|BRA]] || align=right | 3.2 km || {{M+J|97065}} |-id=066 bgcolor=#e9e9e9 | 97066 || {{mp|1999 VC|21}} || — || Nobyembre 13, 1999 || [[Osservatorio Astronomico di Farra d'Isonzo|Farra d'Isonzo]] || Farra d'Isonzo || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|97066}} |-id=067 bgcolor=#e9e9e9 | 97067 || {{mp|1999 VL|21}} || — || Nobyembre 12, 1999 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || {{·}} || align=right | 4.5 km || {{M+J|97067}} |-id=068 bgcolor=#e9e9e9 | 97068 || {{mp|1999 VT|21}} || — || Nobyembre 12, 1999 || Višnjan Observatory || K. Korlević || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|97068}} |-id=069 bgcolor=#e9e9e9 | 97069 Stek || {{mp|1999 VB|23}} || {{MoMP|97069|Stek}} || Nobyembre 12, 1999 || [[Osservatorio Astronomico di Gnosca|Gnosca]] || [[Stefano Sposetti|S. Sposetti]] || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|97069}} |-id=070 bgcolor=#d6d6d6 | 97070 || {{mp|1999 VK|26}} || — || Nobyembre 3, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''8.2 km'' || {{M+J|97070}} |-id=071 bgcolor=#e9e9e9 | 97071 || {{mp|1999 VO|27}} || — || Nobyembre 3, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | 5.4 km || {{M+J|97071}} |-id=072 bgcolor=#fefefe | 97072 || {{mp|1999 VU|27}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|97072}} |-id=073 bgcolor=#e9e9e9 | 97073 || {{mp|1999 VW|28}} || — || Nobyembre 3, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 4.6 km || {{M+J|97073}} |-id=074 bgcolor=#d6d6d6 | 97074 || {{mp|1999 VR|30}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.2 km'' || {{M+J|97074}} |-id=075 bgcolor=#d6d6d6 | 97075 || {{mp|1999 VF|32}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.8 km'' || {{M+J|97075}} |-id=076 bgcolor=#e9e9e9 | 97076 || {{mp|1999 VT|32}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#514|AGN]] || align=right | 2.7 km || {{M+J|97076}} |-id=077 bgcolor=#d6d6d6 | 97077 || {{mp|1999 VG|33}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''6.3 km'' || {{M+J|97077}} |-id=078 bgcolor=#e9e9e9 | 97078 || {{mp|1999 VS|33}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|97078}} |-id=079 bgcolor=#e9e9e9 | 97079 || {{mp|1999 VO|36}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 5.2 km || {{M+J|97079}} |-id=080 bgcolor=#e9e9e9 | 97080 || {{mp|1999 VZ|36}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.8 km || {{M+J|97080}} |-id=081 bgcolor=#e9e9e9 | 97081 || {{mp|1999 VW|38}} || — || Nobyembre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|97081}} |-id=082 bgcolor=#e9e9e9 | 97082 || {{mp|1999 VW|39}} || — || Nobyembre 11, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Adeona family|ADE]] || align=right | 5.9 km || {{M+J|97082}} |-id=083 bgcolor=#e9e9e9 | 97083 || {{mp|1999 VS|44}} || — || Nobyembre 4, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|97083}} |-id=084 bgcolor=#e9e9e9 | 97084 || {{mp|1999 VJ|45}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | 3.9 km || {{M+J|97084}} |-id=085 bgcolor=#e9e9e9 | 97085 || {{mp|1999 VM|47}} || — || Nobyembre 3, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[FIN tbl#803|HNS]] || align=right | 2.8 km || {{M+J|97085}} |-id=086 bgcolor=#fefefe | 97086 || {{mp|1999 VH|49}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|97086}} |-id=087 bgcolor=#d6d6d6 | 97087 || {{mp|1999 VQ|50}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#611|NAE]] || align=right | 6.7 km || {{M+J|97087}} |-id=088 bgcolor=#e9e9e9 | 97088 || {{mp|1999 VC|54}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|97088}} |-id=089 bgcolor=#d6d6d6 | 97089 || {{mp|1999 VY|56}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|97089}} |-id=090 bgcolor=#e9e9e9 | 97090 || {{mp|1999 VM|57}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|97090}} |-id=091 bgcolor=#e9e9e9 | 97091 || {{mp|1999 VF|59}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|97091}} |-id=092 bgcolor=#e9e9e9 | 97092 || {{mp|1999 VP|59}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|97092}} |-id=093 bgcolor=#e9e9e9 | 97093 || {{mp|1999 VQ|59}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.5 km || {{M+J|97093}} |-id=094 bgcolor=#d6d6d6 | 97094 || {{mp|1999 VZ|59}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.4 km'' || {{M+J|97094}} |-id=095 bgcolor=#d6d6d6 | 97095 || {{mp|1999 VA|61}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#611|NAE]] || align=right | 5.9 km || {{M+J|97095}} |-id=096 bgcolor=#d6d6d6 | 97096 || {{mp|1999 VC|61}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Koronis family|KOR]] || align=right | 3.5 km || {{M+J|97096}} |-id=097 bgcolor=#e9e9e9 | 97097 || {{mp|1999 VD|65}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|97097}} |-id=098 bgcolor=#e9e9e9 | 97098 || {{mp|1999 VF|66}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|97098}} |-id=099 bgcolor=#e9e9e9 | 97099 || {{mp|1999 VN|67}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|97099}} |-id=100 bgcolor=#e9e9e9 | 97100 || {{mp|1999 VP|67}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|97100}} |} == 97101–97200 == {{Anchor|101}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}} |-bgcolor=#e9e9e9 | 97101 || {{mp|1999 VU|67}} || — || Nobyembre 4, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Adeona family|ADE]] || align=right | 8.8 km || {{M+J|97101}} |-id=102 bgcolor=#d6d6d6 | 97102 || {{mp|1999 VY|69}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|97102}} |-id=103 bgcolor=#e9e9e9 | 97103 || {{mp|1999 VB|70}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|97103}} |-id=104 bgcolor=#d6d6d6 | 97104 || {{mp|1999 VM|71}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|97104}} |-id=105 bgcolor=#e9e9e9 | 97105 || {{mp|1999 VP|71}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.3 km || {{M+J|97105}} |-id=106 bgcolor=#d6d6d6 | 97106 || {{mp|1999 VU|71}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|97106}} |-id=107 bgcolor=#e9e9e9 | 97107 || {{mp|1999 VC|74}} || — || Nobyembre 4, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[FIN tbl#519|HOF]] || align=right | 4.6 km || {{M+J|97107}} |-id=108 bgcolor=#e9e9e9 | 97108 || {{mp|1999 VM|78}} || — || Nobyembre 4, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[FIN tbl#504|NEM]] || align=right | 2.9 km || {{M+J|97108}} |-id=109 bgcolor=#e9e9e9 | 97109 || {{mp|1999 VD|79}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.3 km || {{M+J|97109}} |-id=110 bgcolor=#e9e9e9 | 97110 || {{mp|1999 VB|82}} || — || Nobyembre 5, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|97110}} |-id=111 bgcolor=#e9e9e9 | 97111 || {{mp|1999 VJ|83}} || — || Nobyembre 1, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|97111}} |-id=112 bgcolor=#e9e9e9 | 97112 || {{mp|1999 VW|83}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|97112}} |-id=113 bgcolor=#e9e9e9 | 97113 || {{mp|1999 VM|86}} || — || Nobyembre 5, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|97113}} |-id=114 bgcolor=#e9e9e9 | 97114 || {{mp|1999 VK|87}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.2 km || {{M+J|97114}} |-id=115 bgcolor=#e9e9e9 | 97115 || {{mp|1999 VG|90}} || — || Nobyembre 5, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|97115}} |-id=116 bgcolor=#e9e9e9 | 97116 || {{mp|1999 VJ|90}} || — || Nobyembre 5, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.7 km || {{M+J|97116}} |-id=117 bgcolor=#e9e9e9 | 97117 || {{mp|1999 VJ|94}} || — || Nobyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Fast rotator (asteroid)#97117|fast]] || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|97117}} |-id=118 bgcolor=#e9e9e9 | 97118 || {{mp|1999 VS|94}} || — || Nobyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#514|AGN]] || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|97118}} |-id=119 bgcolor=#e9e9e9 | 97119 || {{mp|1999 VT|94}} || — || Nobyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|97119}} |-id=120 bgcolor=#e9e9e9 | 97120 || {{mp|1999 VX|94}} || — || Nobyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|97120}} |-id=121 bgcolor=#e9e9e9 | 97121 || {{mp|1999 VK|97}} || — || Nobyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|97121}} |-id=122 bgcolor=#d6d6d6 | 97122 || {{mp|1999 VM|98}} || — || Nobyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Koronis family|KOR]]{{·}}{{Interloper|605}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|97122}} |-id=123 bgcolor=#e9e9e9 | 97123 || {{mp|1999 VT|98}} || — || Nobyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|97123}} |-id=124 bgcolor=#d6d6d6 | 97124 || {{mp|1999 VD|101}} || — || Nobyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|97124}} |-id=125 bgcolor=#e9e9e9 | 97125 || {{mp|1999 VG|102}} || — || Nobyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 2.3 km || {{M+J|97125}} |-id=126 bgcolor=#d6d6d6 | 97126 || {{mp|1999 VR|105}} || — || Nobyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|97126}} |-id=127 bgcolor=#d6d6d6 | 97127 || {{mp|1999 VW|107}} || — || Nobyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.9 km'' || {{M+J|97127}} |-id=128 bgcolor=#e9e9e9 | 97128 || {{mp|1999 VH|108}} || — || Nobyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.0 km || {{M+J|97128}} |-id=129 bgcolor=#e9e9e9 | 97129 || {{mp|1999 VB|110}} || — || Nobyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.1 km || {{M+J|97129}} |-id=130 bgcolor=#d6d6d6 | 97130 || {{mp|1999 VN|110}} || — || Nobyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.1 km'' || {{M+J|97130}} |-id=131 bgcolor=#d6d6d6 | 97131 || {{mp|1999 VV|111}} || — || Nobyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.9 km'' || {{M+J|97131}} |-id=132 bgcolor=#e9e9e9 | 97132 || {{mp|1999 VQ|114}} || — || Nobyembre 9, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | 4.9 km || {{M+J|97132}} |-id=133 bgcolor=#e9e9e9 | 97133 || {{mp|1999 VF|115}} || — || Nobyembre 9, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|97133}} |-id=134 bgcolor=#e9e9e9 | 97134 || {{mp|1999 VG|115}} || — || Nobyembre 9, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | 3.2 km || {{M+J|97134}} |-id=135 bgcolor=#e9e9e9 | 97135 || {{mp|1999 VJ|115}} || — || Nobyembre 9, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | 2.5 km || {{M+J|97135}} |-id=136 bgcolor=#d6d6d6 | 97136 || {{mp|1999 VW|115}} || — || Nobyembre 4, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|97136}} |-id=137 bgcolor=#d6d6d6 | 97137 || {{mp|1999 VW|121}} || — || Nobyembre 4, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || KOR || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|97137}} |-id=138 bgcolor=#d6d6d6 | 97138 || {{mp|1999 VX|123}} || — || Nobyembre 5, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''5.9 km'' || {{M+J|97138}} |-id=139 bgcolor=#e9e9e9 | 97139 || {{mp|1999 VA|130}} || — || Nobyembre 11, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|97139}} |-id=140 bgcolor=#fefefe | 97140 || {{mp|1999 VX|132}} || — || Nobyembre 10, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|97140}} |-id=141 bgcolor=#e9e9e9 | 97141 || {{mp|1999 VT|133}} || — || Nobyembre 10, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|97141}} |-id=142 bgcolor=#d6d6d6 | 97142 || {{mp|1999 VJ|141}} || — || Nobyembre 10, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|97142}} |-id=143 bgcolor=#e9e9e9 | 97143 || {{mp|1999 VW|142}} || — || Nobyembre 13, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|97143}} |-id=144 bgcolor=#e9e9e9 | 97144 || {{mp|1999 VM|143}} || — || Nobyembre 14, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 4.2 km || {{M+J|97144}} |-id=145 bgcolor=#e9e9e9 | 97145 || {{mp|1999 VX|144}} || — || Nobyembre 13, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || [[Maria family|MAR]] || align=right | 5.8 km || {{M+J|97145}} |-id=146 bgcolor=#e9e9e9 | 97146 || {{mp|1999 VR|147}} || — || Nobyembre 14, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|97146}} |-id=147 bgcolor=#d6d6d6 | 97147 || {{mp|1999 VY|148}} || — || Nobyembre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|97147}} |-id=148 bgcolor=#e9e9e9 | 97148 || {{mp|1999 VY|151}} || — || Nobyembre 9, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|97148}} |-id=149 bgcolor=#e9e9e9 | 97149 || {{mp|1999 VM|155}} || — || Nobyembre 15, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || [[Gefion family|GEF]] || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|97149}} |-id=150 bgcolor=#d6d6d6 | 97150 || {{mp|1999 VW|156}} || — || Nobyembre 12, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''10 km'' || {{M+J|97150}} |-id=151 bgcolor=#e9e9e9 | 97151 || {{mp|1999 VA|159}} || — || Nobyembre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|97151}} |-id=152 bgcolor=#e9e9e9 | 97152 || {{mp|1999 VU|160}} || — || Nobyembre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.7 km || {{M+J|97152}} |-id=153 bgcolor=#e9e9e9 | 97153 || {{mp|1999 VR|161}} || — || Nobyembre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.5 km || {{M+J|97153}} |-id=154 bgcolor=#e9e9e9 | 97154 || {{mp|1999 VA|162}} || — || Nobyembre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.7 km || {{M+J|97154}} |-id=155 bgcolor=#e9e9e9 | 97155 || {{mp|1999 VE|163}} || — || Nobyembre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.5 km || {{M+J|97155}} |-id=156 bgcolor=#d6d6d6 | 97156 || {{mp|1999 VT|163}} || — || Nobyembre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|97156}} |-id=157 bgcolor=#e9e9e9 | 97157 || {{mp|1999 VP|165}} || — || Nobyembre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Fast rotator (asteroid)#97157|fast]] || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|97157}} |-id=158 bgcolor=#e9e9e9 | 97158 || {{mp|1999 VV|166}} || — || Nobyembre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.5 km || {{M+J|97158}} |-id=159 bgcolor=#d6d6d6 | 97159 || {{mp|1999 VP|172}} || — || Nobyembre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.8 km || {{M+J|97159}} |-id=160 bgcolor=#e9e9e9 | 97160 || {{mp|1999 VE|182}} || — || Nobyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.2 km || {{M+J|97160}} |-id=161 bgcolor=#d6d6d6 | 97161 || {{mp|1999 VV|182}} || — || Nobyembre 9, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Themis family|THM]] || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|97161}} |-id=162 bgcolor=#e9e9e9 | 97162 || {{mp|1999 VW|184}} || — || Nobyembre 15, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.2 km || {{M+J|97162}} |-id=163 bgcolor=#d6d6d6 | 97163 || {{mp|1999 VO|186}} || — || Nobyembre 15, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''6.7 km'' || {{M+J|97163}} |-id=164 bgcolor=#d6d6d6 | 97164 || {{mp|1999 VX|186}} || — || Nobyembre 15, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.5 km || {{M+J|97164}} |-id=165 bgcolor=#e9e9e9 | 97165 || {{mp|1999 VG|187}} || — || Nobyembre 15, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|97165}} |-id=166 bgcolor=#fefefe | 97166 || {{mp|1999 VO|187}} || — || Nobyembre 15, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | 3.3 km || {{M+J|97166}} |-id=167 bgcolor=#e9e9e9 | 97167 || {{mp|1999 VG|188}} || — || Nobyembre 15, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.6 km || {{M+J|97167}} |-id=168 bgcolor=#d6d6d6 | 97168 || {{mp|1999 VO|188}} || — || Nobyembre 15, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 5.9 km || {{M+J|97168}} |-id=169 bgcolor=#e9e9e9 | 97169 || {{mp|1999 VZ|192}} || — || Nobyembre 1, 1999 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 5.3 km || {{M+J|97169}} |-id=170 bgcolor=#e9e9e9 | 97170 || {{mp|1999 VP|194}} || — || Nobyembre 1, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|97170}} |-id=171 bgcolor=#e9e9e9 | 97171 || {{mp|1999 VE|195}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|97171}} |-id=172 bgcolor=#e9e9e9 | 97172 || {{mp|1999 VM|195}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|97172}} |-id=173 bgcolor=#d6d6d6 | 97173 || {{mp|1999 VJ|197}} || — || Nobyembre 3, 1999 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Slow rotator (asteroid)#97173|slow]] || align=right | 6.9 km || {{M+J|97173}} |-id=174 bgcolor=#e9e9e9 | 97174 || {{mp|1999 VL|199}} || — || Nobyembre 2, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || [[Adeona family|ADE]] || align=right | 8.2 km || {{M+J|97174}} |-id=175 bgcolor=#e9e9e9 | 97175 || {{mp|1999 VT|203}} || — || Nobyembre 9, 1999 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|97175}} |-id=176 bgcolor=#d6d6d6 | 97176 || {{mp|1999 VV|210}} || — || Nobyembre 13, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || [[Eos family|EOS]] || align=right | ''4.2 km'' || {{M+J|97176}} |-id=177 bgcolor=#e9e9e9 | 97177 || {{mp|1999 VG|215}} || — || Nobyembre 3, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|97177}} |-id=178 bgcolor=#e9e9e9 | 97178 || {{mp|1999 VO|216}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.3 km'' || {{M+J|97178}} |-id=179 bgcolor=#d6d6d6 | 97179 || {{mp|1999 VF|223}} || — || Nobyembre 5, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.3 km'' || {{M+J|97179}} |-id=180 bgcolor=#e9e9e9 | 97180 || {{mp|1999 VH|224}} || — || Nobyembre 5, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|97180}} |-id=181 bgcolor=#e9e9e9 | 97181 || {{mp|1999 VV|228}} || — || Nobyembre 3, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.1 km || {{M+J|97181}} |-id=182 bgcolor=#e9e9e9 | 97182 || 1999 WC || — || Nobyembre 16, 1999 || [[Sabino Canyon Observatory|Sabino Canyon]] || McGaha, J. || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 4.4 km || {{M+J|97182}} |-id=183 bgcolor=#e9e9e9 | 97183 || {{mp|1999 WR|1}} || — || Nobyembre 25, 1999 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || [[FIN tbl#803|HNS]] || align=right | 2.9 km || {{M+J|97183}} |-id=184 bgcolor=#d6d6d6 | 97184 || {{mp|1999 WG|3}} || — || Nobyembre 19, 1999 || [[Kvistabergs Observatorium|Kvistaberg]] || [[Uppsala–DLR Asteroid Survey|Uppsala-DLR Asteroid Survey]] || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|97184}} |-id=185 bgcolor=#d6d6d6 | 97185 || {{mp|1999 WR|4}} || — || Nobyembre 28, 1999 || [[Oizumi Observatory|Oizumi]] || [[Takao Kobayashi|T. Kobayashi]] || {{·}} || align=right | 4.8 km || {{M+J|97185}} |-id=186 bgcolor=#d6d6d6 | 97186 Tore || {{mp|1999 WP|8}} || {{MoMP|97186|Tore}} || Nobyembre 28, 1999 || [[Osservatorio Astronomico di Gnosca|Gnosca]] || [[Stefano Sposetti|S. Sposetti]] || {{·}} || align=right | ''5.3 km'' || {{M+J|97186}} |-id=187 bgcolor=#e9e9e9 | 97187 || {{mp|1999 WL|10}} || — || Nobyembre 28, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 3.3 km || {{M+J|97187}} |-id=188 bgcolor=#e9e9e9 | 97188 || {{mp|1999 WG|12}} || — || Nobyembre 28, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 4.6 km || {{M+J|97188}} |-id=189 bgcolor=#d6d6d6 | 97189 || {{mp|1999 WV|12}} || — || Nobyembre 30, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|97189}} |-id=190 bgcolor=#e9e9e9 | 97190 || {{mp|1999 WY|14}} || — || Nobyembre 29, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|97190}} |-id=191 bgcolor=#e9e9e9 | 97191 || {{mp|1999 WD|16}} || — || Nobyembre 29, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|97191}} |-id=192 bgcolor=#e9e9e9 | 97192 || {{mp|1999 WT|16}} || — || Nobyembre 30, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || [[Gefion family|GEF]] || align=right | 3.2 km || {{M+J|97192}} |-id=193 bgcolor=#e9e9e9 | 97193 || {{mp|1999 WV|16}} || — || Nobyembre 30, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|97193}} |-id=194 bgcolor=#e9e9e9 | 97194 || {{mp|1999 WR|20}} || — || Nobyembre 30, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|97194}} |-id=195 bgcolor=#e9e9e9 | 97195 || {{mp|1999 WC|26}} || — || Nobyembre 30, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 3.8 km || {{M+J|97195}} |-id=196 bgcolor=#e9e9e9 | 97196 || {{mp|1999 XR|1}} || — || Disyembre 3, 1999 || [[Prescott Observatory|Prescott]] || [[Paul G. Comba|P. G. Comba]] || {{·}} || align=right | 3.5 km || {{M+J|97196}} |-id=197 bgcolor=#d6d6d6 | 97197 || {{mp|1999 XB|3}} || — || Disyembre 4, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|97197}} |-id=198 bgcolor=#e9e9e9 | 97198 || {{mp|1999 XJ|3}} || — || Disyembre 4, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | 3.9 km || {{M+J|97198}} |-id=199 bgcolor=#e9e9e9 | 97199 || {{mp|1999 XD|7}} || — || Disyembre 4, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|97199}} |-id=200 bgcolor=#e9e9e9 | 97200 || {{mp|1999 XK|8}} || — || Disyembre 3, 1999 || [[Oizumi Observatory|Oizumi]] || [[Takao Kobayashi|T. Kobayashi]] || {{·}} || align=right | ''4.4 km'' || {{M+J|97200}} |} == 97201–97300 == {{Anchor|201}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}} |-bgcolor=#e9e9e9 | 97201 || {{mp|1999 XQ|8}} || — || Disyembre 5, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''4.9 km'' || {{M+J|97201}} |-id=202 bgcolor=#e9e9e9 | 97202 || {{mp|1999 XJ|11}} || — || Disyembre 5, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|97202}} |-id=203 bgcolor=#fefefe | 97203 || {{mp|1999 XC|15}} || — || Disyembre 6, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Hungaria asteroids|''H'']] || align=right | 1.8 km || {{M+J|97203}} |-id=204 bgcolor=#e9e9e9 | 97204 || {{mp|1999 XC|20}} || — || Disyembre 5, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|97204}} |-id=205 bgcolor=#e9e9e9 | 97205 || {{mp|1999 XA|22}} || — || Disyembre 5, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Slow rotator (asteroid)#97205|slow]] || align=right | ''5.8 km'' || {{M+J|97205}} |-id=206 bgcolor=#e9e9e9 | 97206 || {{mp|1999 XE|27}} || — || Disyembre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|97206}} |-id=207 bgcolor=#e9e9e9 | 97207 || {{mp|1999 XV|30}} || — || Disyembre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || {{LoMP|12739|(12739)}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|97207}} |-id=208 bgcolor=#fefefe | 97208 || {{mp|1999 XK|33}} || — || Disyembre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Hungaria family|H]] || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|97208}} |-id=209 bgcolor=#e9e9e9 | 97209 || {{mp|1999 XM|36}} || — || Disyembre 7, 1999 || [[Fountain Hills Observatory|Fountain Hills]] || [[Charles W. Juels|C. W. Juels]] || [[Maria family|MAR]] || align=right | 4.5 km || {{M+J|97209}} |-id=210 bgcolor=#e9e9e9 | 97210 || {{mp|1999 XX|36}} || — || Disyembre 7, 1999 || Fountain Hills || C. W. Juels || {{·}} || align=right | ''4.3 km'' || {{M+J|97210}} |-id=211 bgcolor=#e9e9e9 | 97211 || {{mp|1999 XY|36}} || — || Disyembre 7, 1999 || Fountain Hills || C. W. Juels || [[Maria family|MAR]] || align=right | 4.2 km || {{M+J|97211}} |-id=212 bgcolor=#d6d6d6 | 97212 || {{mp|1999 XT|38}} || — || Disyembre 7, 1999 || [[Campo Catino Astronomical Observatory|Campo Catino]] || Catino, Campo || {{·}} || align=right | 3.7 km || {{M+J|97212}} |-id=213 bgcolor=#d6d6d6 | 97213 || {{mp|1999 XN|40}} || — || Disyembre 7, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|97213}} |-id=214 bgcolor=#e9e9e9 | 97214 || {{mp|1999 XW|41}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|97214}} |-id=215 bgcolor=#e9e9e9 | 97215 || {{mp|1999 XS|45}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|97215}} |-id=216 bgcolor=#e9e9e9 | 97216 || {{mp|1999 XW|47}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|97216}} |-id=217 bgcolor=#d6d6d6 | 97217 || {{mp|1999 XO|48}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|97217}} |-id=218 bgcolor=#e9e9e9 | 97218 || {{mp|1999 XS|48}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{LoMP|21344|(21344)}} || align=right | 3.3 km || {{M+J|97218}} |-id=219 bgcolor=#e9e9e9 | 97219 || {{mp|1999 XS|49}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|97219}} |-id=220 bgcolor=#d6d6d6 | 97220 || {{mp|1999 XW|49}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.3 km || {{M+J|97220}} |-id=221 bgcolor=#e9e9e9 | 97221 || {{mp|1999 XH|50}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | 3.8 km || {{M+J|97221}} |-id=222 bgcolor=#d6d6d6 | 97222 || {{mp|1999 XK|50}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''6.4 km'' || {{M+J|97222}} |-id=223 bgcolor=#d6d6d6 | 97223 || {{mp|1999 XK|51}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.4 km'' || {{M+J|97223}} |-id=224 bgcolor=#e9e9e9 | 97224 || {{mp|1999 XG|52}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|97224}} |-id=225 bgcolor=#e9e9e9 | 97225 || {{mp|1999 XY|53}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.5 km || {{M+J|97225}} |-id=226 bgcolor=#d6d6d6 | 97226 || {{mp|1999 XC|54}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''7.4 km'' || {{M+J|97226}} |-id=227 bgcolor=#d6d6d6 | 97227 || {{mp|1999 XG|54}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 5.9 km || {{M+J|97227}} |-id=228 bgcolor=#d6d6d6 | 97228 || {{mp|1999 XW|56}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''6.5 km'' || {{M+J|97228}} |-id=229 bgcolor=#d6d6d6 | 97229 || {{mp|1999 XS|57}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''6.9 km'' || {{M+J|97229}} |-id=230 bgcolor=#e9e9e9 | 97230 || {{mp|1999 XE|59}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|97230}} |-id=231 bgcolor=#e9e9e9 | 97231 || {{mp|1999 XG|60}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|97231}} |-id=232 bgcolor=#e9e9e9 | 97232 || {{mp|1999 XO|60}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|97232}} |-id=233 bgcolor=#e9e9e9 | 97233 || {{mp|1999 XJ|61}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.3 km || {{M+J|97233}} |-id=234 bgcolor=#e9e9e9 | 97234 || {{mp|1999 XF|62}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.3 km || {{M+J|97234}} |-id=235 bgcolor=#e9e9e9 | 97235 || {{mp|1999 XO|69}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|97235}} |-id=236 bgcolor=#d6d6d6 | 97236 || {{mp|1999 XW|75}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#901|EUP]] || align=right | ''8.6 km'' || {{M+J|97236}} |-id=237 bgcolor=#d6d6d6 | 97237 || {{mp|1999 XT|77}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Hygiea family|HYG]] || align=right | ''7.0 km'' || {{M+J|97237}} |-id=238 bgcolor=#e9e9e9 | 97238 || {{mp|1999 XY|79}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|97238}} |-id=239 bgcolor=#d6d6d6 | 97239 || {{mp|1999 XP|81}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.3 km || {{M+J|97239}} |-id=240 bgcolor=#d6d6d6 | 97240 || {{mp|1999 XP|84}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 8.4 km || {{M+J|97240}} |-id=241 bgcolor=#e9e9e9 | 97241 || {{mp|1999 XR|84}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|97241}} |-id=242 bgcolor=#e9e9e9 | 97242 || {{mp|1999 XE|88}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|97242}} |-id=243 bgcolor=#d6d6d6 | 97243 || {{mp|1999 XG|90}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 3.9 km || {{M+J|97243}} |-id=244 bgcolor=#d6d6d6 | 97244 || {{mp|1999 XL|90}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.1 km || {{M+J|97244}} |-id=245 bgcolor=#d6d6d6 | 97245 || {{mp|1999 XW|92}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.7 km || {{M+J|97245}} |-id=246 bgcolor=#d6d6d6 | 97246 || {{mp|1999 XX|93}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.5 km || {{M+J|97246}} |-id=247 bgcolor=#d6d6d6 | 97247 || {{mp|1999 XC|101}} || — || Disyembre 7, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.1 km'' || {{M+J|97247}} |-id=248 bgcolor=#e9e9e9 | 97248 || {{mp|1999 XO|106}} || — || Disyembre 4, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|97248}} |-id=249 bgcolor=#e9e9e9 | 97249 || {{mp|1999 XT|106}} || — || Disyembre 4, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | 3.6 km || {{M+J|97249}} |-id=250 bgcolor=#e9e9e9 | 97250 || {{mp|1999 XW|107}} || — || Disyembre 4, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''4.2 km'' || {{M+J|97250}} |-id=251 bgcolor=#e9e9e9 | 97251 || {{mp|1999 XX|107}} || — || Disyembre 4, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | 5.0 km || {{M+J|97251}} |-id=252 bgcolor=#e9e9e9 | 97252 || {{mp|1999 XY|107}} || — || Disyembre 4, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|97252}} |-id=253 bgcolor=#e9e9e9 | 97253 || {{mp|1999 XT|108}} || — || Disyembre 4, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|97253}} |-id=254 bgcolor=#e9e9e9 | 97254 || {{mp|1999 XK|112}} || — || Disyembre 10, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 4.1 km || {{M+J|97254}} |-id=255 bgcolor=#e9e9e9 | 97255 || {{mp|1999 XS|114}} || — || Disyembre 11, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 4.7 km || {{M+J|97255}} |-id=256 bgcolor=#e9e9e9 | 97256 || {{mp|1999 XC|115}} || — || Disyembre 11, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.5 km || {{M+J|97256}} |-id=257 bgcolor=#fefefe | 97257 || {{mp|1999 XE|115}} || — || Disyembre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Hungaria asteroids|''H'']] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|97257}} |-id=258 bgcolor=#e9e9e9 | 97258 || {{mp|1999 XD|116}} || — || Disyembre 5, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | ''4.1 km'' || {{M+J|97258}} |-id=259 bgcolor=#e9e9e9 | 97259 || {{mp|1999 XF|119}} || — || Disyembre 5, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|97259}} |-id=260 bgcolor=#e9e9e9 | 97260 || {{mp|1999 XG|119}} || — || Disyembre 5, 1999 || Catalina || CSS || [[FIN tbl#512|DOR]] || align=right | 6.5 km || {{M+J|97260}} |-id=261 bgcolor=#e9e9e9 | 97261 || {{mp|1999 XT|119}} || — || Disyembre 5, 1999 || Catalina || CSS || [[FIN tbl#513|MRX]] || align=right | 2.6 km || {{M+J|97261}} |-id=262 bgcolor=#e9e9e9 | 97262 || {{mp|1999 XT|121}} || — || Disyembre 6, 1999 || Catalina || CSS || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 3.2 km || {{M+J|97262}} |-id=263 bgcolor=#e9e9e9 | 97263 || {{mp|1999 XC|122}} || — || Disyembre 7, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|97263}} |-id=264 bgcolor=#e9e9e9 | 97264 || {{mp|1999 XB|125}} || — || Disyembre 7, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''4.4 km'' || {{M+J|97264}} |-id=265 bgcolor=#d6d6d6 | 97265 || {{mp|1999 XM|125}} || — || Disyembre 7, 1999 || Catalina || CSS || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.7 km || {{M+J|97265}} |-id=266 bgcolor=#e9e9e9 | 97266 || {{mp|1999 XS|126}} || — || Disyembre 7, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | 2.5 km || {{M+J|97266}} |-id=267 bgcolor=#e9e9e9 | 97267 || {{mp|1999 XC|127}} || — || Disyembre 7, 1999 || Catalina || CSS || {{·}} || align=right | ''4.6 km'' || {{M+J|97267}} |-id=268 bgcolor=#e9e9e9 | 97268 Serafinozani || {{mp|1999 XD|127}} || {{MoMP|97268|Serafinozani}} || Disyembre 7, 1999 || Catalina || CSS || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|97268}} |-id=269 bgcolor=#e9e9e9 | 97269 || {{mp|1999 XB|130}} || — || Disyembre 12, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|97269}} |-id=270 bgcolor=#d6d6d6 | 97270 || {{mp|1999 XK|137}} || — || Disyembre 15, 1999 || [[Prescott Observatory|Prescott]] || [[Paul G. Comba|P. G. Comba]] || {{·}} || align=right | ''6.3 km'' || {{M+J|97270}} |-id=271 bgcolor=#e9e9e9 | 97271 || {{mp|1999 XJ|139}} || — || Disyembre 2, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|97271}} |-id=272 bgcolor=#d6d6d6 | 97272 || {{mp|1999 XH|140}} || — || Disyembre 2, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|97272}} |-id=273 bgcolor=#d6d6d6 | 97273 || {{mp|1999 XZ|140}} || — || Disyembre 2, 1999 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 4.7 km || {{M+J|97273}} |-id=274 bgcolor=#e9e9e9 | 97274 || {{mp|1999 XG|142}} || — || Disyembre 12, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 9.6 km || {{M+J|97274}} |-id=275 bgcolor=#e9e9e9 | 97275 || {{mp|1999 XT|142}} || — || Disyembre 13, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 14 km || {{M+J|97275}} |-id=276 bgcolor=#fefefe | 97276 || {{mp|1999 XC|143}} || — || Disyembre 14, 1999 || [[Fountain Hills Observatory|Fountain Hills]] || [[Charles W. Juels|C. W. Juels]] || {{·}} || align=right | ''5.8 km'' || {{M+J|97276}} |-id=277 bgcolor=#e9e9e9 | 97277 || {{mp|1999 XJ|144}} || — || Disyembre 15, 1999 || Fountain Hills || C. W. Juels || {{·}} || align=right | 5.8 km || {{M+J|97277}} |-id=278 bgcolor=#e9e9e9 | 97278 || {{mp|1999 XM|144}} || — || Disyembre 15, 1999 || Fountain Hills || C. W. Juels || {{·}} || align=right | 9.9 km || {{M+J|97278}} |-id=279 bgcolor=#d6d6d6 | 97279 || {{mp|1999 XT|144}} || — || Disyembre 6, 1999 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || {{·}} || align=right | ''8.0 km'' || {{M+J|97279}} |-id=280 bgcolor=#e9e9e9 | 97280 || {{mp|1999 XZ|150}} || — || Disyembre 9, 1999 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 6.7 km || {{M+J|97280}} |-id=281 bgcolor=#e9e9e9 | 97281 || {{mp|1999 XD|151}} || — || Disyembre 9, 1999 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|97281}} |-id=282 bgcolor=#e9e9e9 | 97282 || {{mp|1999 XQ|152}} || — || Disyembre 7, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 4.3 km || {{M+J|97282}} |-id=283 bgcolor=#d6d6d6 | 97283 || {{mp|1999 XH|155}} || — || Disyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.9 km || {{M+J|97283}} |-id=284 bgcolor=#d6d6d6 | 97284 || {{mp|1999 XC|159}} || — || Disyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.0 km || {{M+J|97284}} |-id=285 bgcolor=#d6d6d6 | 97285 || {{mp|1999 XE|161}} || — || Disyembre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.8 km || {{M+J|97285}} |-id=286 bgcolor=#e9e9e9 | 97286 || {{mp|1999 XF|162}} || — || Disyembre 13, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|97286}} |-id=287 bgcolor=#d6d6d6 | 97287 || {{mp|1999 XP|163}} || — || Disyembre 8, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''5.3 km'' || {{M+J|97287}} |-id=288 bgcolor=#d6d6d6 | 97288 || {{mp|1999 XM|164}} || — || Disyembre 8, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[FIN tbl#612|TIR]] || align=right | 6.0 km || {{M+J|97288}} |-id=289 bgcolor=#fefefe | 97289 || {{mp|1999 XR|165}} || — || Disyembre 8, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Hungaria family|H]] || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|97289}} |-id=290 bgcolor=#e9e9e9 | 97290 || {{mp|1999 XK|167}} || — || Disyembre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.2 km || {{M+J|97290}} |-id=291 bgcolor=#d6d6d6 | 97291 || {{mp|1999 XL|169}} || — || Disyembre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''6.7 km'' || {{M+J|97291}} |-id=292 bgcolor=#d6d6d6 | 97292 || {{mp|1999 XQ|172}} || — || Disyembre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.8 km || {{M+J|97292}} |-id=293 bgcolor=#d6d6d6 | 97293 || {{mp|1999 XG|175}} || — || Disyembre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#904|LUT]] || align=right | ''10 km'' || {{M+J|97293}} |-id=294 bgcolor=#d6d6d6 | 97294 || {{mp|1999 XW|177}} || — || Disyembre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''6.3 km'' || {{M+J|97294}} |-id=295 bgcolor=#e9e9e9 | 97295 || {{mp|1999 XP|178}} || — || Disyembre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Gefion family|GEF]] || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|97295}} |-id=296 bgcolor=#d6d6d6 | 97296 || {{mp|1999 XS|179}} || — || Disyembre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''6.6 km'' || {{M+J|97296}} |-id=297 bgcolor=#d6d6d6 | 97297 || {{mp|1999 XU|180}} || — || Disyembre 10, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''9.7 km'' || {{M+J|97297}} |-id=298 bgcolor=#e9e9e9 | 97298 || {{mp|1999 XA|181}} || — || Disyembre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Gefion family|GEF]] || align=right | 2.6 km || {{M+J|97298}} |-id=299 bgcolor=#e9e9e9 | 97299 || {{mp|1999 XB|181}} || — || Disyembre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#512|DOR]] || align=right | 7.0 km || {{M+J|97299}} |-id=300 bgcolor=#e9e9e9 | 97300 || {{mp|1999 XM|183}} || — || Disyembre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.2 km || {{M+J|97300}} |} == 97301–97400 == {{Anchor|301}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}} |-bgcolor=#e9e9e9 | 97301 || {{mp|1999 XN|186}} || — || Disyembre 12, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[FIN tbl#513|MRX]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|97301}} |-id=302 bgcolor=#e9e9e9 | 97302 || {{mp|1999 XS|189}} || — || Disyembre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Padua family|PAD]] || align=right | 3.5 km || {{M+J|97302}} |-id=303 bgcolor=#e9e9e9 | 97303 || {{mp|1999 XL|190}} || — || Disyembre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.6 km'' || {{M+J|97303}} |-id=304 bgcolor=#d6d6d6 | 97304 || {{mp|1999 XQ|190}} || — || Disyembre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | ''4.1 km'' || {{M+J|97304}} |-id=305 bgcolor=#d6d6d6 | 97305 || {{mp|1999 XU|191}} || — || Disyembre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.9 km'' || {{M+J|97305}} |-id=306 bgcolor=#e9e9e9 | 97306 || {{mp|1999 XH|192}} || — || Disyembre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.7 km || {{M+J|97306}} |-id=307 bgcolor=#d6d6d6 | 97307 || {{mp|1999 XL|192}} || — || Disyembre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#631|URS]] || align=right | ''9.3 km'' || {{M+J|97307}} |-id=308 bgcolor=#d6d6d6 | 97308 || {{mp|1999 XT|192}} || — || Disyembre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.7 km'' || {{M+J|97308}} |-id=309 bgcolor=#e9e9e9 | 97309 || {{mp|1999 XG|196}} || — || Disyembre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.4 km || {{M+J|97309}} |-id=310 bgcolor=#d6d6d6 | 97310 || {{mp|1999 XU|197}} || — || Disyembre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''6.5 km'' || {{M+J|97310}} |-id=311 bgcolor=#e9e9e9 | 97311 || {{mp|1999 XB|198}} || — || Disyembre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.7 km'' || {{M+J|97311}} |-id=312 bgcolor=#e9e9e9 | 97312 || {{mp|1999 XQ|201}} || — || Disyembre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.4 km || {{M+J|97312}} |-id=313 bgcolor=#d6d6d6 | 97313 || {{mp|1999 XM|206}} || — || Disyembre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''10 km'' || {{M+J|97313}} |-id=314 bgcolor=#d6d6d6 | 97314 || {{mp|1999 XV|206}} || — || Disyembre 12, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Slow rotator (asteroid)#97314|slow]] || align=right | 2.9 km || {{M+J|97314}} |-id=315 bgcolor=#e9e9e9 | 97315 || {{mp|1999 XA|211}} || — || Disyembre 13, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|97315}} |-id=316 bgcolor=#d6d6d6 | 97316 || {{mp|1999 XC|212}} || — || Disyembre 13, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.9 km || {{M+J|97316}} |-id=317 bgcolor=#d6d6d6 | 97317 || {{mp|1999 XS|213}} || — || Disyembre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''6.6 km'' || {{M+J|97317}} |-id=318 bgcolor=#e9e9e9 | 97318 || {{mp|1999 XW|214}} || — || Disyembre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|97318}} |-id=319 bgcolor=#d6d6d6 | 97319 || {{mp|1999 XH|215}} || — || Disyembre 14, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''10 km'' || {{M+J|97319}} |-id=320 bgcolor=#d6d6d6 | 97320 || {{mp|1999 XM|219}} || — || Disyembre 15, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|97320}} |-id=321 bgcolor=#e9e9e9 | 97321 || {{mp|1999 XO|220}} || — || Disyembre 14, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 3.7 km || {{M+J|97321}} |-id=322 bgcolor=#d6d6d6 | 97322 || {{mp|1999 XQ|231}} || — || Disyembre 8, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | 4.8 km || {{M+J|97322}} |-id=323 bgcolor=#d6d6d6 | 97323 || {{mp|1999 XU|232}} || — || Disyembre 14, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Themis family|THM]] || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|97323}} |-id=324 bgcolor=#d6d6d6 | 97324 || {{mp|1999 XE|235}} || — || Disyembre 4, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.2 km || {{M+J|97324}} |-id=325 bgcolor=#e9e9e9 | 97325 || {{mp|1999 XM|241}} || — || Disyembre 13, 1999 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|97325}} |-id=326 bgcolor=#e9e9e9 | 97326 || {{mp|1999 XN|241}} || — || Disyembre 13, 1999 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 3.3 km || {{M+J|97326}} |-id=327 bgcolor=#e9e9e9 | 97327 || {{mp|1999 XZ|241}} || — || Disyembre 13, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|97327}} |-id=328 bgcolor=#d6d6d6 | 97328 || {{mp|1999 XJ|242}} || — || Disyembre 12, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''5.7 km'' || {{M+J|97328}} |-id=329 bgcolor=#d6d6d6 | 97329 || {{mp|1999 XO|243}} || — || Disyembre 3, 1999 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''10 km'' || {{M+J|97329}} |-id=330 bgcolor=#d6d6d6 | 97330 || {{mp|1999 XE|245}} || — || Disyembre 5, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 8.2 km || {{M+J|97330}} |-id=331 bgcolor=#d6d6d6 | 97331 || {{mp|1999 XV|245}} || — || Disyembre 5, 1999 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 3.9 km || {{M+J|97331}} |-id=332 bgcolor=#d6d6d6 | 97332 || {{mp|1999 XN|249}} || — || Disyembre 6, 1999 || Socorro || LINEAR || EOS || align=right | 4.3 km || {{M+J|97332}} |-id=333 bgcolor=#d6d6d6 | 97333 || {{mp|1999 XW|256}} || — || Disyembre 7, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || [[FIN tbl#901|EUP]]{{·}}{{Interloper|901}} || align=right | 12 km || {{M+J|97333}} |-id=334 bgcolor=#d6d6d6 | 97334 || {{mp|1999 XY|256}} || — || Disyembre 7, 1999 || Catalina || CSS || [[Eos family|EOS]] || align=right | 5.0 km || {{M+J|97334}} |-id=335 bgcolor=#fefefe | 97335 || 1999 YF || — || Disyembre 16, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Hungaria asteroids|''H'']] || align=right | ''1.0 km'' || {{M+J|97335}} |-id=336 bgcolor=#fefefe | 97336 Thomasafleming || {{mp|1999 YB|1}} || {{MoMP|97336|Thomasafleming}} || Disyembre 16, 1999 || [[Grasslands Observatory|Grasslands]] || McGaha, J. || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|97336}} |-id=337 bgcolor=#e9e9e9 | 97337 || {{mp|1999 YA|3}} || — || Disyembre 17, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 6.8 km || {{M+J|97337}} |-id=338 bgcolor=#d6d6d6 | 97338 || {{mp|1999 YM|12}} || — || Disyembre 27, 1999 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''6.3 km'' || {{M+J|97338}} |-id=339 bgcolor=#d6d6d6 | 97339 || {{mp|1999 YN|14}} || — || Disyembre 30, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''5.8 km'' || {{M+J|97339}} |-id=340 bgcolor=#e9e9e9 | 97340 || {{mp|1999 YS|27}} || — || Disyembre 30, 1999 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.5 km || {{M+J|97340}} |-id=341 bgcolor=#d6d6d6 | 97341 || {{mp|2000 AU|1}} || — || Enero 2, 2000 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || {{·}} || align=right | 4.3 km || {{M+J|97341}} |-id=342 bgcolor=#fefefe | 97342 || {{mp|2000 AH|4}} || — || Enero 3, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Hungaria family|H]] || align=right | 1.4 km || {{M+J|97342}} |-id=343 bgcolor=#e9e9e9 | 97343 || {{mp|2000 AW|6}} || — || Enero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.5 km || {{M+J|97343}} |-id=344 bgcolor=#d6d6d6 | 97344 || {{mp|2000 AZ|7}} || — || Enero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 9.0 km || {{M+J|97344}} |-id=345 bgcolor=#d6d6d6 | 97345 || {{mp|2000 AO|8}} || — || Enero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Hygiea family|HYG]] || align=right | ''6.7 km'' || {{M+J|97345}} |-id=346 bgcolor=#e9e9e9 | 97346 || {{mp|2000 AF|10}} || — || Enero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Adeona family|ADE]] || align=right | 10 km || {{M+J|97346}} |-id=347 bgcolor=#d6d6d6 | 97347 || {{mp|2000 AX|11}} || — || Enero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.3 km || {{M+J|97347}} |-id=348 bgcolor=#e9e9e9 | 97348 || {{mp|2000 AB|12}} || — || Enero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | 2.5 km || {{M+J|97348}} |-id=349 bgcolor=#d6d6d6 | 97349 || {{mp|2000 AM|14}} || — || Enero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Themis family|THM]] || align=right | ''5.3 km'' || {{M+J|97349}} |-id=350 bgcolor=#d6d6d6 | 97350 || {{mp|2000 AT|14}} || — || Enero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.0 km || {{M+J|97350}} |-id=351 bgcolor=#d6d6d6 | 97351 || {{mp|2000 AX|18}} || — || Enero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.5 km'' || {{M+J|97351}} |-id=352 bgcolor=#d6d6d6 | 97352 || {{mp|2000 AL|21}} || — || Enero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 8.8 km || {{M+J|97352}} |-id=353 bgcolor=#d6d6d6 | 97353 || {{mp|2000 AE|23}} || — || Enero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#611|NAE]] || align=right | 7.4 km || {{M+J|97353}} |-id=354 bgcolor=#d6d6d6 | 97354 || {{mp|2000 AZ|24}} || — || Enero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.9 km || {{M+J|97354}} |-id=355 bgcolor=#d6d6d6 | 97355 || {{mp|2000 AX|25}} || — || Enero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.7 km || {{M+J|97355}} |-id=356 bgcolor=#d6d6d6 | 97356 || {{mp|2000 AY|27}} || — || Enero 5, 2000 || [[Osservatorio Astronomico Sormano|Sormano]] || [[Augusto Testa|A. Testa]], [[Paolo Chiavenna|P. Chiavenna]] || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|97356}} |-id=357 bgcolor=#d6d6d6 | 97357 || {{mp|2000 AA|29}} || — || Enero 3, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Eos family|EOS]] || align=right | 5.4 km || {{M+J|97357}} |-id=358 bgcolor=#d6d6d6 | 97358 || {{mp|2000 AA|30}} || — || Enero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || EOS || align=right | 4.5 km || {{M+J|97358}} |-id=359 bgcolor=#d6d6d6 | 97359 || {{mp|2000 AC|32}} || — || Enero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''8.0 km'' || {{M+J|97359}} |-id=360 bgcolor=#d6d6d6 | 97360 || {{mp|2000 AG|32}} || — || Enero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Hygiea family|HYG]] || align=right | ''7.3 km'' || {{M+J|97360}} |-id=361 bgcolor=#d6d6d6 | 97361 || {{mp|2000 AV|32}} || — || Enero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|97361}} |-id=362 bgcolor=#d6d6d6 | 97362 || {{mp|2000 AR|34}} || — || Enero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''7.7 km'' || {{M+J|97362}} |-id=363 bgcolor=#d6d6d6 | 97363 || {{mp|2000 AS|36}} || — || Enero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.8 km || {{M+J|97363}} |-id=364 bgcolor=#e9e9e9 | 97364 || {{mp|2000 AZ|42}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.1 km || {{M+J|97364}} |-id=365 bgcolor=#e9e9e9 | 97365 || {{mp|2000 AB|43}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Marsili|(40134)]] || align=right | 3.8 km || {{M+J|97365}} |-id=366 bgcolor=#e9e9e9 | 97366 || {{mp|2000 AZ|47}} || — || Enero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#509|CLO]] || align=right | 4.9 km || {{M+J|97366}} |-id=367 bgcolor=#e9e9e9 | 97367 || {{mp|2000 AS|51}} || — || Enero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|97367}} |-id=368 bgcolor=#e9e9e9 | 97368 || {{mp|2000 AG|52}} || — || Enero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.7 km'' || {{M+J|97368}} |-id=369 bgcolor=#d6d6d6 | 97369 || {{mp|2000 AF|55}} || — || Enero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Themis family|THM]] || align=right | ''5.8 km'' || {{M+J|97369}} |-id=370 bgcolor=#d6d6d6 | 97370 || {{mp|2000 AF|58}} || — || Enero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 8.0 km || {{M+J|97370}} |-id=371 bgcolor=#fefefe | 97371 || {{mp|2000 AO|58}} || — || Enero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.9 km || {{M+J|97371}} |-id=372 bgcolor=#d6d6d6 | 97372 || {{mp|2000 AB|62}} || — || Enero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.1 km || {{M+J|97372}} |-id=373 bgcolor=#d6d6d6 | 97373 || {{mp|2000 AE|63}} || — || Enero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|97373}} |-id=374 bgcolor=#d6d6d6 | 97374 || {{mp|2000 AS|65}} || — || Enero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.7 km || {{M+J|97374}} |-id=375 bgcolor=#d6d6d6 | 97375 || {{mp|2000 AX|66}} || — || Enero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.7 km || {{M+J|97375}} |-id=376 bgcolor=#d6d6d6 | 97376 || {{mp|2000 AF|67}} || — || Enero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Themis family|THM]] || align=right | ''5.2 km'' || {{M+J|97376}} |-id=377 bgcolor=#d6d6d6 | 97377 || {{mp|2000 AL|67}} || — || Enero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.1 km || {{M+J|97377}} |-id=378 bgcolor=#d6d6d6 | 97378 || {{mp|2000 AN|67}} || — || Enero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || EOS || align=right | 5.2 km || {{M+J|97378}} |-id=379 bgcolor=#e9e9e9 | 97379 || {{mp|2000 AJ|69}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.8 km || {{M+J|97379}} |-id=380 bgcolor=#d6d6d6 | 97380 || {{mp|2000 AR|69}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#612|TIR]] || align=right | ''8.4 km'' || {{M+J|97380}} |-id=381 bgcolor=#d6d6d6 | 97381 || {{mp|2000 AO|72}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|97381}} |-id=382 bgcolor=#e9e9e9 | 97382 || {{mp|2000 AS|72}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.9 km || {{M+J|97382}} |-id=383 bgcolor=#d6d6d6 | 97383 || {{mp|2000 AJ|76}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.6 km'' || {{M+J|97383}} |-id=384 bgcolor=#d6d6d6 | 97384 || {{mp|2000 AF|82}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Fast rotator (asteroid)#97384|fast]] || align=right | ''5.7 km'' || {{M+J|97384}} |-id=385 bgcolor=#d6d6d6 | 97385 || {{mp|2000 AE|85}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''6.4 km'' || {{M+J|97385}} |-id=386 bgcolor=#e9e9e9 | 97386 || {{mp|2000 AQ|86}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.7 km || {{M+J|97386}} |-id=387 bgcolor=#d6d6d6 | 97387 || {{mp|2000 AY|88}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.8 km || {{M+J|97387}} |-id=388 bgcolor=#e9e9e9 | 97388 || {{mp|2000 AU|90}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Gefion family|GEF]] || align=right | 2.8 km || {{M+J|97388}} |-id=389 bgcolor=#d6d6d6 | 97389 || {{mp|2000 AZ|96}} || — || Enero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.9 km || {{M+J|97389}} |-id=390 bgcolor=#e9e9e9 | 97390 || {{mp|2000 AD|99}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|97390}} |-id=391 bgcolor=#e9e9e9 | 97391 || {{mp|2000 AZ|100}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|97391}} |-id=392 bgcolor=#e9e9e9 | 97392 || {{mp|2000 AE|101}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.7 km || {{M+J|97392}} |-id=393 bgcolor=#e9e9e9 | 97393 || {{mp|2000 AK|101}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.5 km || {{M+J|97393}} |-id=394 bgcolor=#e9e9e9 | 97394 || {{mp|2000 AR|102}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.5 km || {{M+J|97394}} |-id=395 bgcolor=#e9e9e9 | 97395 || {{mp|2000 AT|102}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.8 km || {{M+J|97395}} |-id=396 bgcolor=#d6d6d6 | 97396 || {{mp|2000 AK|103}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.0 km || {{M+J|97396}} |-id=397 bgcolor=#d6d6d6 | 97397 || {{mp|2000 AG|106}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''7.0 km'' || {{M+J|97397}} |-id=398 bgcolor=#d6d6d6 | 97398 || {{mp|2000 AR|108}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.0 km || {{M+J|97398}} |-id=399 bgcolor=#d6d6d6 | 97399 || {{mp|2000 AR|115}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 11 km || {{M+J|97399}} |-id=400 bgcolor=#e9e9e9 | 97400 || {{mp|2000 AG|124}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#512|DOR]] || align=right | 6.4 km || {{M+J|97400}} |} == 97401–97500 == {{Anchor|401}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}} |-bgcolor=#d6d6d6 | 97401 || {{mp|2000 AK|124}} || — || Enero 5, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 11 km || {{M+J|97401}} |-id=402 bgcolor=#d6d6d6 | 97402 || {{mp|2000 AQ|128}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.9 km'' || {{M+J|97402}} |-id=403 bgcolor=#d6d6d6 | 97403 || {{mp|2000 AQ|131}} || — || Enero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|97403}} |-id=404 bgcolor=#d6d6d6 | 97404 || {{mp|2000 AY|131}} || — || Enero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''7.6 km'' || {{M+J|97404}} |-id=405 bgcolor=#d6d6d6 | 97405 || {{mp|2000 AW|135}} || — || Enero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|97405}} |-id=406 bgcolor=#d6d6d6 | 97406 || {{mp|2000 AY|135}} || — || Enero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{LoMP|11097|(11097)}} || align=right | ''6.9 km'' || {{M+J|97406}} |-id=407 bgcolor=#e9e9e9 | 97407 || {{mp|2000 AU|138}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|97407}} |-id=408 bgcolor=#e9e9e9 | 97408 || {{mp|2000 AV|138}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.6 km || {{M+J|97408}} |-id=409 bgcolor=#e9e9e9 | 97409 || {{mp|2000 AT|139}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 3.2 km || {{M+J|97409}} |-id=410 bgcolor=#e9e9e9 | 97410 || {{mp|2000 AW|148}} || — || Enero 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|97410}} |-id=411 bgcolor=#e9e9e9 | 97411 || {{mp|2000 AT|151}} || — || Enero 8, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 4.4 km || {{M+J|97411}} |-id=412 bgcolor=#e9e9e9 | 97412 || {{mp|2000 AO|153}} || — || Enero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#803|HNS]] || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|97412}} |-id=413 bgcolor=#d6d6d6 | 97413 || {{mp|2000 AZ|153}} || — || Enero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | ''4.9 km'' || {{M+J|97413}} |-id=414 bgcolor=#e9e9e9 | 97414 || {{mp|2000 AF|154}} || — || Enero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.8 km'' || {{M+J|97414}} |-id=415 bgcolor=#fefefe | 97415 || {{mp|2000 AZ|155}} || — || Enero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Hungaria family|H]] || align=right | ''1.1 km'' || {{M+J|97415}} |-id=416 bgcolor=#d6d6d6 | 97416 || {{mp|2000 AE|161}} || — || Enero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 8.8 km || {{M+J|97416}} |-id=417 bgcolor=#e9e9e9 | 97417 || {{mp|2000 AT|161}} || — || Enero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#509|CLO]] || align=right | 6.0 km || {{M+J|97417}} |-id=418 bgcolor=#d6d6d6 | 97418 || {{mp|2000 AK|162}} || — || Enero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.5 km || {{M+J|97418}} |-id=419 bgcolor=#e9e9e9 | 97419 || {{mp|2000 AU|168}} || — || Enero 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|97419}} |-id=420 bgcolor=#d6d6d6 | 97420 || {{mp|2000 AN|169}} || — || Enero 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.7 km || {{M+J|97420}} |-id=421 bgcolor=#e9e9e9 | 97421 || {{mp|2000 AK|176}} || — || Enero 7, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#512|DOR]] || align=right | 4.8 km || {{M+J|97421}} |-id=422 bgcolor=#e9e9e9 | 97422 || {{mp|2000 AO|185}} || — || Enero 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.6 km'' || {{M+J|97422}} |-id=423 bgcolor=#e9e9e9 | 97423 || {{mp|2000 AE|187}} || — || Enero 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.5 km'' || {{M+J|97423}} |-id=424 bgcolor=#e9e9e9 | 97424 || {{mp|2000 AB|191}} || — || Enero 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.7 km'' || {{M+J|97424}} |-id=425 bgcolor=#e9e9e9 | 97425 || {{mp|2000 AP|192}} || — || Enero 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.7 km'' || {{M+J|97425}} |-id=426 bgcolor=#d6d6d6 | 97426 || {{mp|2000 AH|194}} || — || Enero 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''7.2 km'' || {{M+J|97426}} |-id=427 bgcolor=#e9e9e9 | 97427 || {{mp|2000 AK|199}} || — || Enero 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|97427}} |-id=428 bgcolor=#e9e9e9 | 97428 || {{mp|2000 AT|199}} || — || Enero 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.0 km'' || {{M+J|97428}} |-id=429 bgcolor=#fefefe | 97429 || {{mp|2000 AT|201}} || — || Enero 9, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Hungaria family|H]] || align=right data-sort-value="0.97" | ''970 m'' || {{M+J|97429}} |-id=430 bgcolor=#d6d6d6 | 97430 || {{mp|2000 AZ|202}} || — || Enero 10, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''6.3 km'' || {{M+J|97430}} |-id=431 bgcolor=#d6d6d6 | 97431 || {{mp|2000 AR|204}} || — || Enero 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.7 km || {{M+J|97431}} |-id=432 bgcolor=#d6d6d6 | 97432 || {{mp|2000 AG|227}} || — || Enero 10, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 8.0 km || {{M+J|97432}} |-id=433 bgcolor=#e9e9e9 | 97433 || {{mp|2000 AP|230}} || — || Enero 3, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|97433}} |-id=434 bgcolor=#d6d6d6 | 97434 || {{mp|2000 AU|234}} || — || Enero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Hygiea family|HYG]] || align=right | ''6.7 km'' || {{M+J|97434}} |-id=435 bgcolor=#d6d6d6 | 97435 || {{mp|2000 AX|235}} || — || Enero 5, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.4 km || {{M+J|97435}} |-id=436 bgcolor=#e9e9e9 | 97436 || {{mp|2000 AB|238}} || — || Enero 6, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 3.8 km || {{M+J|97436}} |-id=437 bgcolor=#d6d6d6 | 97437 || {{mp|2000 AR|238}} || — || Enero 6, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Asteroid family#Traversa|(5651)]] || align=right | ''6.5 km'' || {{M+J|97437}} |-id=438 bgcolor=#e9e9e9 | 97438 || {{mp|2000 AH|244}} || — || Enero 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.2 km || {{M+J|97438}} |-id=439 bgcolor=#e9e9e9 | 97439 || {{mp|2000 AF|248}} || — || Enero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | 4.3 km || {{M+J|97439}} |-id=440 bgcolor=#d6d6d6 | 97440 || {{mp|2000 AW|249}} || — || Enero 4, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 3.6 km || {{M+J|97440}} |-id=441 bgcolor=#d6d6d6 | 97441 || {{mp|2000 BH|2}} || — || Enero 28, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 6.2 km || {{M+J|97441}} |-id=442 bgcolor=#e9e9e9 | 97442 || {{mp|2000 BF|7}} || — || Enero 29, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|97442}} |-id=443 bgcolor=#d6d6d6 | 97443 || {{mp|2000 BD|18}} || — || Enero 30, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Hygiea family|HYG]] || align=right | 6.0 km || {{M+J|97443}} |-id=444 bgcolor=#fefefe | 97444 || {{mp|2000 BW|20}} || — || Enero 28, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|97444}} |-id=445 bgcolor=#d6d6d6 | 97445 || {{mp|2000 BK|21}} || — || Enero 29, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || [[Eos family|EOS]] || align=right | 3.4 km || {{M+J|97445}} |-id=446 bgcolor=#e9e9e9 | 97446 || {{mp|2000 BB|27}} || — || Enero 30, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 3.2 km || {{M+J|97446}} |-id=447 bgcolor=#d6d6d6 | 97447 || {{mp|2000 BM|30}} || — || Enero 27, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''9.0 km'' || {{M+J|97447}} |-id=448 bgcolor=#d6d6d6 | 97448 Bertorosco || {{mp|2000 BW|33}} || {{MoMP|97448|Bertorosco}} || Enero 30, 2000 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.0 km || {{M+J|97448}} |-id=449 bgcolor=#d6d6d6 | 97449 || {{mp|2000 BE|39}} || — || Enero 27, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|97449}} |-id=450 bgcolor=#d6d6d6 | 97450 || {{mp|2000 BE|49}} || — || Enero 27, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 3.6 km || {{M+J|97450}} |-id=451 bgcolor=#d6d6d6 | 97451 || 2000 CA || — || Pebrero 1, 2000 || [[Oizumi Observatory|Oizumi]] || [[Takao Kobayashi|T. Kobayashi]] || [[Asteroid family#Takehiro|(8737)]] || align=right | 7.8 km || {{M+J|97451}} |-id=452 bgcolor=#fefefe | 97452 || {{mp|2000 CB|8}} || — || Pebrero 2, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Hungaria asteroids|''H'']] || align=right | ''1.0 km'' || {{M+J|97452}} |-id=453 bgcolor=#d6d6d6 | 97453 || {{mp|2000 CG|9}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''7.2 km'' || {{M+J|97453}} |-id=454 bgcolor=#e9e9e9 | 97454 || {{mp|2000 CP|9}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.5 km || {{M+J|97454}} |-id=455 bgcolor=#d6d6d6 | 97455 || {{mp|2000 CL|13}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''7.3 km'' || {{M+J|97455}} |-id=456 bgcolor=#d6d6d6 | 97456 || {{mp|2000 CU|13}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''6.6 km'' || {{M+J|97456}} |-id=457 bgcolor=#d6d6d6 | 97457 || {{mp|2000 CV|15}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''6.2 km'' || {{M+J|97457}} |-id=458 bgcolor=#d6d6d6 | 97458 || {{mp|2000 CC|18}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|97458}} |-id=459 bgcolor=#d6d6d6 | 97459 || {{mp|2000 CP|19}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.0 km || {{M+J|97459}} |-id=460 bgcolor=#d6d6d6 | 97460 || {{mp|2000 CQ|19}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.4 km || {{M+J|97460}} |-id=461 bgcolor=#d6d6d6 | 97461 || {{mp|2000 CZ|19}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 5.1 km || {{M+J|97461}} |-id=462 bgcolor=#d6d6d6 | 97462 || {{mp|2000 CN|22}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.3 km || {{M+J|97462}} |-id=463 bgcolor=#d6d6d6 | 97463 || {{mp|2000 CU|25}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.6 km || {{M+J|97463}} |-id=464 bgcolor=#d6d6d6 | 97464 || {{mp|2000 CH|26}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Hygiea family|HYG]] || align=right | 5.6 km || {{M+J|97464}} |-id=465 bgcolor=#d6d6d6 | 97465 || {{mp|2000 CX|30}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|97465}} |-id=466 bgcolor=#d6d6d6 | 97466 || {{mp|2000 CV|31}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | ''4.5 km'' || {{M+J|97466}} |-id=467 bgcolor=#d6d6d6 | 97467 || {{mp|2000 CH|33}} || — || Pebrero 5, 2000 || [[Sunflower Observatory|Olathe]] || Robinson, L. || {{·}} || align=right | ''6.0 km'' || {{M+J|97467}} |-id=468 bgcolor=#d6d6d6 | 97468 || {{mp|2000 CF|37}} || — || Pebrero 2, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 5.3 km || {{M+J|97468}} |-id=469 bgcolor=#d6d6d6 | 97469 || {{mp|2000 CT|38}} || — || Pebrero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.2 km || {{M+J|97469}} |-id=470 bgcolor=#fefefe | 97470 || {{mp|2000 CY|39}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Hungaria asteroids|''H'']] || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|97470}} |-id=471 bgcolor=#d6d6d6 | 97471 Amybrenton || {{mp|2000 CS|40}} || {{MoMP|97471|Amybrenton}} || Pebrero 1, 2000 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | ''5.3 km'' || {{M+J|97471}} |-id=472 bgcolor=#d6d6d6 | 97472 Hobby || {{mp|2000 CB|41}} || {{MoMP|97472|Hobby}} || Pebrero 6, 2000 || [[George Observatory|Needville]] || Needville || [[FIN tbl#613|LIX]] || align=right | 5.3 km || {{M+J|97472}} |-id=473 bgcolor=#d6d6d6 | 97473 || {{mp|2000 CF|46}} || — || Pebrero 2, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 4.2 km || {{M+J|97473}} |-id=474 bgcolor=#d6d6d6 | 97474 || {{mp|2000 CX|47}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.2 km || {{M+J|97474}} |-id=475 bgcolor=#d6d6d6 | 97475 || {{mp|2000 CP|50}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.0 km || {{M+J|97475}} |-id=476 bgcolor=#d6d6d6 | 97476 || {{mp|2000 CS|51}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.4 km || {{M+J|97476}} |-id=477 bgcolor=#d6d6d6 | 97477 || {{mp|2000 CG|52}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.8 km || {{M+J|97477}} |-id=478 bgcolor=#d6d6d6 | 97478 || {{mp|2000 CP|53}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 6.2 km || {{M+J|97478}} |-id=479 bgcolor=#d6d6d6 | 97479 || {{mp|2000 CU|56}} || — || Pebrero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.7 km || {{M+J|97479}} |-id=480 bgcolor=#fefefe | 97480 || {{mp|2000 CV|58}} || — || Pebrero 6, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Hungaria asteroids|''H'']] || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|97480}} |-id=481 bgcolor=#d6d6d6 | 97481 || {{mp|2000 CF|61}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 6.1 km || {{M+J|97481}} |-id=482 bgcolor=#d6d6d6 | 97482 || {{mp|2000 CC|64}} || — || Pebrero 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.1 km || {{M+J|97482}} |-id=483 bgcolor=#d6d6d6 | 97483 || {{mp|2000 CU|64}} || — || Pebrero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.4 km || {{M+J|97483}} |-id=484 bgcolor=#d6d6d6 | 97484 || {{mp|2000 CC|65}} || — || Pebrero 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.3 km'' || {{M+J|97484}} |-id=485 bgcolor=#e9e9e9 | 97485 || {{mp|2000 CO|66}} || — || Pebrero 6, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|97485}} |-id=486 bgcolor=#d6d6d6 | 97486 || {{mp|2000 CS|70}} || — || Pebrero 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.9 km || {{M+J|97486}} |-id=487 bgcolor=#d6d6d6 | 97487 || {{mp|2000 CS|71}} || — || Pebrero 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.9 km || {{M+J|97487}} |-id=488 bgcolor=#d6d6d6 | 97488 || {{mp|2000 CG|76}} || — || Pebrero 5, 2000 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || {{·}} || align=right | 7.9 km || {{M+J|97488}} |-id=489 bgcolor=#d6d6d6 | 97489 || {{mp|2000 CQ|76}} || — || Pebrero 10, 2000 || Višnjan Observatory || K. Korlević || [[Asteroid family#Ashkova|(3460)]] || align=right | ''6.9 km'' || {{M+J|97489}} |-id=490 bgcolor=#d6d6d6 | 97490 || {{mp|2000 CU|78}} || — || Pebrero 8, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''4.2 km'' || {{M+J|97490}} |-id=491 bgcolor=#fefefe | 97491 || {{mp|2000 CX|79}} || — || Pebrero 8, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|97491}} |-id=492 bgcolor=#fefefe | 97492 || {{mp|2000 CG|81}} || — || Pebrero 4, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|97492}} |-id=493 bgcolor=#d6d6d6 | 97493 || {{mp|2000 CU|81}} || — || Pebrero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Themis family|THM]] || align=right | ''4.4 km'' || {{M+J|97493}} |-id=494 bgcolor=#d6d6d6 | 97494 || {{mp|2000 CW|81}} || — || Pebrero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''8.1 km'' || {{M+J|97494}} |-id=495 bgcolor=#d6d6d6 | 97495 || {{mp|2000 CL|85}} || — || Pebrero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.0 km || {{M+J|97495}} |-id=496 bgcolor=#d6d6d6 | 97496 || {{mp|2000 CU|86}} || — || Pebrero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 9.2 km || {{M+J|97496}} |-id=497 bgcolor=#fefefe | 97497 || {{mp|2000 CQ|88}} || — || Pebrero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.6 km || {{M+J|97497}} |-id=498 bgcolor=#d6d6d6 | 97498 || {{mp|2000 CX|89}} || — || Pebrero 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.9 km || {{M+J|97498}} |-id=499 bgcolor=#d6d6d6 | 97499 || {{mp|2000 CH|90}} || — || Pebrero 6, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.9 km || {{M+J|97499}} |-id=500 bgcolor=#d6d6d6 | 97500 || {{mp|2000 CY|91}} || — || Pebrero 6, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.4 km || {{M+J|97500}} |} == 97501–97600 == {{Anchor|501}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}} |-bgcolor=#d6d6d6 | 97501 || {{mp|2000 CE|92}} || — || Pebrero 6, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''7.7 km'' || {{M+J|97501}} |-id=502 bgcolor=#d6d6d6 | 97502 || {{mp|2000 CL|93}} || — || Pebrero 6, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|97502}} |-id=503 bgcolor=#d6d6d6 | 97503 || {{mp|2000 CH|94}} || — || Pebrero 8, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | ''5.5 km'' || {{M+J|97503}} |-id=504 bgcolor=#d6d6d6 | 97504 || {{mp|2000 CO|97}} || — || Pebrero 13, 2000 || [[Oaxaca Observatory|Oaxaca]] || Roe, J. M. || [[Jupiter Tisserand invariant|T_j <small>(2.99)</small>]] || align=right | 7.1 km || {{M+J|97504}} |-id=505 bgcolor=#d6d6d6 | 97505 || {{mp|2000 CY|99}} || — || Pebrero 10, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|97505}} |-id=506 bgcolor=#d6d6d6 | 97506 || {{mp|2000 CJ|100}} || — || Pebrero 10, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 3.6 km || {{M+J|97506}} |-id=507 bgcolor=#e9e9e9 | 97507 || {{mp|2000 CV|103}} || — || Pebrero 8, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 7.1 km || {{M+J|97507}} |-id=508 bgcolor=#d6d6d6 | 97508 Bolden || {{mp|2000 CU|110}} || {{MoMP|97508|Bolden}} || Pebrero 6, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Marc Buie|M. W. Buie]] || {{·}} || align=right | 5.7 km || {{M+J|97508}} |-id=509 bgcolor=#d6d6d6 | 97509 Pierrehaenecour || {{mp|2000 CC|112}} || {{MoMP|97509|Pierrehaenecour}} || Pebrero 7, 2000 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | 4.5 km || {{M+J|97509}} |-id=510 bgcolor=#d6d6d6 | 97510 || {{mp|2000 CN|112}} || — || Pebrero 7, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|97510}} |-id=511 bgcolor=#d6d6d6 | 97511 || {{mp|2000 CH|118}} || — || Pebrero 3, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 4.5 km || {{M+J|97511}} |-id=512 bgcolor=#d6d6d6 | 97512 Jemison || {{mp|2000 CV|118}} || {{MoMP|97512|Jemison}} || Pebrero 5, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Marc Buie|M. W. Buie]] || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|97512}} |-id=513 bgcolor=#d6d6d6 | 97513 || {{mp|2000 CD|137}} || — || Pebrero 4, 2000 || Kitt Peak || [[Spacewatch]] || KOR || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|97513}} |-id=514 bgcolor=#fa8072 | 97514 || {{mp|2000 DL|1}} || — || Pebrero 25, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Slow rotator (asteroid)#97514|slow]] || align=right | 9.0 km || {{M+J|97514}} |-id=515 bgcolor=#fefefe | 97515 || {{mp|2000 DW|3}} || — || Pebrero 26, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Hungaria asteroids|''H'']] || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|97515}} |-id=516 bgcolor=#d6d6d6 | 97516 || {{mp|2000 DX|3}} || — || Pebrero 27, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Clematis family|(1101)]] || align=right | 11 km || {{M+J|97516}} |-id=517 bgcolor=#fefefe | 97517 || {{mp|2000 DV|5}} || — || Pebrero 26, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Hungaria family|H]] || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|97517}} |-id=518 bgcolor=#d6d6d6 | 97518 || {{mp|2000 DR|6}} || — || Pebrero 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.9 km'' || {{M+J|97518}} |-id=519 bgcolor=#d6d6d6 | 97519 || {{mp|2000 DM|16}} || — || Pebrero 29, 2000 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || {{·}} || align=right | 6.1 km || {{M+J|97519}} |-id=520 bgcolor=#d6d6d6 | 97520 || {{mp|2000 DA|18}} || — || Pebrero 25, 2000 || [[Siding Spring Observatory|Siding Spring]] || [[Robert H. McNaught|R. H. McNaught]] || {{·}} || align=right | 5.3 km || {{M+J|97520}} |-id=521 bgcolor=#e9e9e9 | 97521 || {{mp|2000 DF|18}} || — || Pebrero 28, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|97521}} |-id=522 bgcolor=#d6d6d6 | 97522 || {{mp|2000 DV|19}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.6 km || {{M+J|97522}} |-id=523 bgcolor=#d6d6d6 | 97523 || {{mp|2000 DW|22}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.9 km || {{M+J|97523}} |-id=524 bgcolor=#d6d6d6 | 97524 || {{mp|2000 DX|22}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|97524}} |-id=525 bgcolor=#d6d6d6 | 97525 || {{mp|2000 DP|24}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.1 km || {{M+J|97525}} |-id=526 bgcolor=#d6d6d6 | 97526 || {{mp|2000 DA|25}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''6.8 km'' || {{M+J|97526}} |-id=527 bgcolor=#d6d6d6 | 97527 || {{mp|2000 DL|25}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.8 km || {{M+J|97527}} |-id=528 bgcolor=#d6d6d6 | 97528 || {{mp|2000 DW|25}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.9 km || {{M+J|97528}} |-id=529 bgcolor=#d6d6d6 | 97529 || {{mp|2000 DL|26}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || EOS || align=right | 4.7 km || {{M+J|97529}} |-id=530 bgcolor=#d6d6d6 | 97530 || {{mp|2000 DB|28}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Themis family|THM]] || align=right | 5.6 km || {{M+J|97530}} |-id=531 bgcolor=#d6d6d6 | 97531 || {{mp|2000 DD|28}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.4 km'' || {{M+J|97531}} |-id=532 bgcolor=#d6d6d6 | 97532 || {{mp|2000 DS|28}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.1 km'' || {{M+J|97532}} |-id=533 bgcolor=#d6d6d6 | 97533 || {{mp|2000 DW|29}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|97533}} |-id=534 bgcolor=#d6d6d6 | 97534 || {{mp|2000 DX|32}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|97534}} |-id=535 bgcolor=#d6d6d6 | 97535 || {{mp|2000 DY|32}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.4 km || {{M+J|97535}} |-id=536 bgcolor=#d6d6d6 | 97536 || {{mp|2000 DK|34}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.1 km || {{M+J|97536}} |-id=537 bgcolor=#d6d6d6 | 97537 || {{mp|2000 DC|35}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.9 km'' || {{M+J|97537}} |-id=538 bgcolor=#d6d6d6 | 97538 || {{mp|2000 DM|35}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.8 km || {{M+J|97538}} |-id=539 bgcolor=#d6d6d6 | 97539 || {{mp|2000 DF|39}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''6.2 km'' || {{M+J|97539}} |-id=540 bgcolor=#d6d6d6 | 97540 || {{mp|2000 DN|41}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.6 km || {{M+J|97540}} |-id=541 bgcolor=#d6d6d6 | 97541 || {{mp|2000 DV|42}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#901|EUP]] || align=right | 9.2 km || {{M+J|97541}} |-id=542 bgcolor=#d6d6d6 | 97542 || {{mp|2000 DD|43}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|97542}} |-id=543 bgcolor=#d6d6d6 | 97543 || {{mp|2000 DE|47}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|97543}} |-id=544 bgcolor=#d6d6d6 | 97544 || {{mp|2000 DG|47}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.2 km'' || {{M+J|97544}} |-id=545 bgcolor=#d6d6d6 | 97545 || {{mp|2000 DL|48}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.3 km || {{M+J|97545}} |-id=546 bgcolor=#d6d6d6 | 97546 || {{mp|2000 DE|52}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Themis family|THM]] || align=right | 7.1 km || {{M+J|97546}} |-id=547 bgcolor=#d6d6d6 | 97547 || {{mp|2000 DL|55}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.4 km || {{M+J|97547}} |-id=548 bgcolor=#d6d6d6 | 97548 || {{mp|2000 DW|55}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.3 km || {{M+J|97548}} |-id=549 bgcolor=#d6d6d6 | 97549 || {{mp|2000 DM|58}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|97549}} |-id=550 bgcolor=#d6d6d6 | 97550 || {{mp|2000 DT|59}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|97550}} |-id=551 bgcolor=#d6d6d6 | 97551 || {{mp|2000 DO|60}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Hygiea family|HYG]] || align=right | 4.9 km || {{M+J|97551}} |-id=552 bgcolor=#d6d6d6 | 97552 || {{mp|2000 DQ|63}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 8.3 km || {{M+J|97552}} |-id=553 bgcolor=#d6d6d6 | 97553 || {{mp|2000 DC|64}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.9 km || {{M+J|97553}} |-id=554 bgcolor=#d6d6d6 | 97554 || {{mp|2000 DB|65}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.3 km || {{M+J|97554}} |-id=555 bgcolor=#d6d6d6 | 97555 || {{mp|2000 DT|68}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.1 km || {{M+J|97555}} |-id=556 bgcolor=#d6d6d6 | 97556 || {{mp|2000 DK|69}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.1 km || {{M+J|97556}} |-id=557 bgcolor=#d6d6d6 | 97557 || {{mp|2000 DZ|71}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Hygiea family|HYG]] || align=right | 7.8 km || {{M+J|97557}} |-id=558 bgcolor=#d6d6d6 | 97558 || {{mp|2000 DB|73}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Themis family|THM]] || align=right | 6.0 km || {{M+J|97558}} |-id=559 bgcolor=#fefefe | 97559 || {{mp|2000 DW|75}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|97559}} |-id=560 bgcolor=#d6d6d6 | 97560 || {{mp|2000 DS|76}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Cybele asteroid|CYB]] || align=right | 7.7 km || {{M+J|97560}} |-id=561 bgcolor=#d6d6d6 | 97561 || {{mp|2000 DQ|77}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Themis family|THM]] || align=right | 6.4 km || {{M+J|97561}} |-id=562 bgcolor=#d6d6d6 | 97562 || {{mp|2000 DM|78}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.4 km || {{M+J|97562}} |-id=563 bgcolor=#e9e9e9 | 97563 || {{mp|2000 DS|82}} || — || Pebrero 28, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#514|AGN]] || align=right | 3.1 km || {{M+J|97563}} |-id=564 bgcolor=#d6d6d6 | 97564 || {{mp|2000 DM|88}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.9 km || {{M+J|97564}} |-id=565 bgcolor=#d6d6d6 | 97565 || {{mp|2000 DN|91}} || — || Pebrero 27, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 6.2 km || {{M+J|97565}} |-id=566 bgcolor=#d6d6d6 | 97566 || {{mp|2000 DG|93}} || — || Pebrero 28, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''6.2 km'' || {{M+J|97566}} |-id=567 bgcolor=#d6d6d6 | 97567 || {{mp|2000 DH|93}} || — || Pebrero 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 8.5 km || {{M+J|97567}} |-id=568 bgcolor=#d6d6d6 | 97568 || {{mp|2000 DZ|94}} || — || Pebrero 28, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Cybele asteroid|CYB]] || align=right | 8.8 km || {{M+J|97568}} |-id=569 bgcolor=#d6d6d6 | 97569 || {{mp|2000 DJ|102}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]]{{·}}{{Interloper|606}} || align=right | 6.6 km || {{M+J|97569}} |-id=570 bgcolor=#d6d6d6 | 97570 || {{mp|2000 DM|103}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.4 km || {{M+J|97570}} |-id=571 bgcolor=#d6d6d6 | 97571 || {{mp|2000 DS|103}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''8.0 km'' || {{M+J|97571}} |-id=572 bgcolor=#d6d6d6 | 97572 || {{mp|2000 DU|103}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.5 km || {{M+J|97572}} |-id=573 bgcolor=#d6d6d6 | 97573 || {{mp|2000 DC|108}} || — || Pebrero 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 11 km || {{M+J|97573}} |-id=574 bgcolor=#d6d6d6 | 97574 || {{mp|2000 DA|109}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|97574}} |-id=575 bgcolor=#d6d6d6 | 97575 || {{mp|2000 DN|109}} || — || Pebrero 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.6 km || {{M+J|97575}} |-id=576 bgcolor=#d6d6d6 | 97576 || {{mp|2000 DK|110}} || — || Pebrero 25, 2000 || [[Observatoire Royal de Belgique|Uccle]] || [[Thierry Pauwels|T. Pauwels]] || [[FIN tbl#612|TIR]] || align=right | ''6.8 km'' || {{M+J|97576}} |-id=577 bgcolor=#d6d6d6 | 97577 || {{mp|2000 DQ|111}} || — || Pebrero 29, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 4.4 km || {{M+J|97577}} |-id=578 bgcolor=#d6d6d6 | 97578 Jessicabarnes || {{mp|2000 DP|116}} || {{MoMP|97578|Jessicabarnes}} || Pebrero 27, 2000 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | ''7.4 km'' || {{M+J|97578}} |-id=579 bgcolor=#d6d6d6 | 97579 || {{mp|2000 EX|7}} || — || Marso 4, 2000 || [[Osservatorio Astronomico di Farra d'Isonzo|Farra d'Isonzo]] || Farra d'Isonzo || {{·}} || align=right | 5.9 km || {{M+J|97579}} |-id=580 bgcolor=#d6d6d6 | 97580 || {{mp|2000 EP|8}} || — || Marso 3, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 6.6 km || {{M+J|97580}} |-id=581 bgcolor=#e9e9e9 | 97581 || {{mp|2000 EL|12}} || — || Marso 4, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#512|DOR]] || align=right | 6.3 km || {{M+J|97581}} |-id=582 bgcolor=#d6d6d6 | 97582 Hijikawa || {{mp|2000 EP|15}} || {{MoMP|97582|Hijikawa}} || Marso 6, 2000 || [[Kuma Kogen Observatory|Kuma Kogen]] || [[Akimasa Nakamura|A. Nakamura]] || [[Themis family|THM]] || align=right | 6.6 km || {{M+J|97582}} |-id=583 bgcolor=#d6d6d6 | 97583 || {{mp|2000 EL|16}} || — || Marso 3, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Eos family|EOS]] || align=right | 5.6 km || {{M+J|97583}} |-id=584 bgcolor=#d6d6d6 | 97584 || {{mp|2000 ET|24}} || — || Marso 8, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[FIN tbl#612|TIR]] || align=right | 3.9 km || {{M+J|97584}} |-id=585 bgcolor=#d6d6d6 | 97585 || {{mp|2000 EW|25}} || — || Marso 8, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || [[Hygiea family|HYG]] || align=right | 8.0 km || {{M+J|97585}} |-id=586 bgcolor=#fefefe | 97586 || {{mp|2000 EQ|26}} || — || Marso 8, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Hungaria asteroids|''H'']] || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|97586}} |-id=587 bgcolor=#d6d6d6 | 97587 || {{mp|2000 EN|29}} || — || Marso 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.7 km || {{M+J|97587}} |-id=588 bgcolor=#d6d6d6 | 97588 || {{mp|2000 EL|33}} || — || Marso 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Hygiea family|HYG]] || align=right | 6.8 km || {{M+J|97588}} |-id=589 bgcolor=#d6d6d6 | 97589 || {{mp|2000 EM|33}} || — || Marso 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.9 km'' || {{M+J|97589}} |-id=590 bgcolor=#fefefe | 97590 || {{mp|2000 EQ|33}} || — || Marso 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|97590}} |-id=591 bgcolor=#d6d6d6 | 97591 || {{mp|2000 EP|34}} || — || Marso 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 11 km || {{M+J|97591}} |-id=592 bgcolor=#d6d6d6 | 97592 || {{mp|2000 ER|34}} || — || Marso 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Slow rotator (asteroid)#97592|slow]] || align=right | 8.4 km || {{M+J|97592}} |-id=593 bgcolor=#fefefe | 97593 || {{mp|2000 EA|36}} || — || Marso 3, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | 2.8 km || {{M+J|97593}} |-id=594 bgcolor=#d6d6d6 | 97594 || {{mp|2000 ET|37}} || — || Marso 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 10 km || {{M+J|97594}} |-id=595 bgcolor=#d6d6d6 | 97595 || {{mp|2000 EX|37}} || — || Marso 8, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Hygiea family|HYG]] || align=right | 7.3 km || {{M+J|97595}} |-id=596 bgcolor=#d6d6d6 | 97596 || {{mp|2000 EM|43}} || — || Marso 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.0 km || {{M+J|97596}} |-id=597 bgcolor=#d6d6d6 | 97597 || {{mp|2000 EV|50}} || — || Marso 11, 2000 || [[Boca Raton, FL|Boca Raton]] || Segal, B. A. || {{·}} || align=right | 4.5 km || {{M+J|97597}} |-id=598 bgcolor=#d6d6d6 | 97598 || {{mp|2000 EZ|51}} || — || Marso 3, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 5.5 km || {{M+J|97598}} |-id=599 bgcolor=#d6d6d6 | 97599 || {{mp|2000 EH|57}} || — || Marso 8, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 9.5 km || {{M+J|97599}} |-id=600 bgcolor=#d6d6d6 | 97600 || {{mp|2000 EY|65}} || — || Marso 10, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Themis family|THM]] || align=right | 5.5 km || {{M+J|97600}} |} == 97601–97700 == {{Anchor|601}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}} |-bgcolor=#e9e9e9 | 97601 || {{mp|2000 EK|67}} || — || Marso 10, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|97601}} |-id=602 bgcolor=#d6d6d6 | 97602 || {{mp|2000 EM|69}} || — || Marso 10, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.6 km || {{M+J|97602}} |-id=603 bgcolor=#d6d6d6 | 97603 || {{mp|2000 EG|76}} || — || Marso 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 5.6 km || {{M+J|97603}} |-id=604 bgcolor=#d6d6d6 | 97604 || {{mp|2000 EA|77}} || — || Marso 5, 2000 || Socorro || LINEAR || EOS || align=right | 4.6 km || {{M+J|97604}} |-id=605 bgcolor=#d6d6d6 | 97605 || {{mp|2000 EE|77}} || — || Marso 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''6.1 km'' || {{M+J|97605}} |-id=606 bgcolor=#d6d6d6 | 97606 || {{mp|2000 EM|77}} || — || Marso 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.2 km || {{M+J|97606}} |-id=607 bgcolor=#d6d6d6 | 97607 || {{mp|2000 ER|77}} || — || Marso 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.6 km'' || {{M+J|97607}} |-id=608 bgcolor=#d6d6d6 | 97608 || {{mp|2000 EW|82}} || — || Marso 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.9 km || {{M+J|97608}} |-id=609 bgcolor=#e9e9e9 | 97609 || {{mp|2000 EY|85}} || — || Marso 8, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Padua family|PAD]] || align=right | ''4.8 km'' || {{M+J|97609}} |-id=610 bgcolor=#d6d6d6 | 97610 || {{mp|2000 EG|86}} || — || Marso 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.5 km || {{M+J|97610}} |-id=611 bgcolor=#d6d6d6 | 97611 || {{mp|2000 EW|86}} || — || Marso 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.9 km || {{M+J|97611}} |-id=612 bgcolor=#d6d6d6 | 97612 || {{mp|2000 EH|87}} || — || Marso 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.2 km || {{M+J|97612}} |-id=613 bgcolor=#d6d6d6 | 97613 || {{mp|2000 EK|87}} || — || Marso 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.6 km || {{M+J|97613}} |-id=614 bgcolor=#d6d6d6 | 97614 || {{mp|2000 EF|88}} || — || Marso 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.7 km || {{M+J|97614}} |-id=615 bgcolor=#d6d6d6 | 97615 || {{mp|2000 EH|99}} || — || Marso 12, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 5.9 km || {{M+J|97615}} |-id=616 bgcolor=#d6d6d6 | 97616 || {{mp|2000 EU|101}} || — || Marso 14, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''4.1 km'' || {{M+J|97616}} |-id=617 bgcolor=#d6d6d6 | 97617 || {{mp|2000 EW|104}} || — || Marso 11, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 9.3 km || {{M+J|97617}} |-id=618 bgcolor=#d6d6d6 | 97618 || {{mp|2000 EH|105}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 4.8 km || {{M+J|97618}} |-id=619 bgcolor=#d6d6d6 | 97619 || {{mp|2000 EZ|107}} || — || Marso 8, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 3.9 km || {{M+J|97619}} |-id=620 bgcolor=#d6d6d6 | 97620 || {{mp|2000 EA|108}} || — || Marso 8, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.0 km || {{M+J|97620}} |-id=621 bgcolor=#d6d6d6 | 97621 || {{mp|2000 EE|111}} || — || Marso 8, 2000 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 6.3 km || {{M+J|97621}} |-id=622 bgcolor=#d6d6d6 | 97622 || {{mp|2000 EZ|117}} || — || Marso 11, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 6.7 km || {{M+J|97622}} |-id=623 bgcolor=#d6d6d6 | 97623 || {{mp|2000 EL|118}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 8.4 km || {{M+J|97623}} |-id=624 bgcolor=#d6d6d6 | 97624 || {{mp|2000 ES|120}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''7.1 km'' || {{M+J|97624}} |-id=625 bgcolor=#e9e9e9 | 97625 || {{mp|2000 EC|121}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|97625}} |-id=626 bgcolor=#d6d6d6 | 97626 || {{mp|2000 ED|124}} || — || Marso 11, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Themis family|THM]] || align=right | 6.5 km || {{M+J|97626}} |-id=627 bgcolor=#d6d6d6 | 97627 || {{mp|2000 EB|128}} || — || Marso 11, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 8.4 km || {{M+J|97627}} |-id=628 bgcolor=#fefefe | 97628 || {{mp|2000 EW|133}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|97628}} |-id=629 bgcolor=#d6d6d6 | 97629 || {{mp|2000 EW|135}} || — || Marso 11, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Asteroid family#Hanskya|(1118)]] || align=right | 8.0 km || {{M+J|97629}} |-id=630 bgcolor=#d6d6d6 | 97630 || {{mp|2000 EC|137}} || — || Marso 12, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 5.5 km || {{M+J|97630}} |-id=631 bgcolor=#d6d6d6 | 97631 Kentrobinson || {{mp|2000 ED|144}} || {{MoMP|97631|Kentrobinson}} || Marso 3, 2000 || [[Anderson Mesa]] || Wasserman, L. H. || [[Fast rotator (asteroid)#97631|fast]] || align=right | 7.1 km || {{M+J|97631}} |-id=632 bgcolor=#d6d6d6 | 97632 Mathewwells || {{mp|2000 EL|145}} || {{MoMP|97632|Mathewwells}} || Marso 3, 2000 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | 6.6 km || {{M+J|97632}} |-id=633 bgcolor=#fefefe | 97633 || {{mp|2000 EY|151}} || — || Marso 6, 2000 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || [[Vesta family|V]] || align=right | 1.7 km || {{M+J|97633}} |-id=634 bgcolor=#d6d6d6 | 97634 || {{mp|2000 EQ|154}} || — || Marso 6, 2000 || Haleakala || NEAT || {{·}} || align=right | 5.8 km || {{M+J|97634}} |-id=635 bgcolor=#d6d6d6 | 97635 || {{mp|2000 EB|155}} || — || Marso 9, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[FIN tbl#612|TIR]] || align=right | ''5.9 km'' || {{M+J|97635}} |-id=636 bgcolor=#d6d6d6 | 97636 || {{mp|2000 EC|155}} || — || Marso 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.2 km || {{M+J|97636}} |-id=637 bgcolor=#d6d6d6 | 97637 Blennert || {{mp|2000 EQ|156}} || {{MoMP|97637|Blennert}} || Marso 10, 2000 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | 8.3 km || {{M+J|97637}} |-id=638 bgcolor=#d6d6d6 | 97638 || {{mp|2000 EO|161}} || — || Marso 3, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[FIN tbl#635|ANF]] || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|97638}} |-id=639 bgcolor=#d6d6d6 | 97639 || {{mp|2000 EN|163}} || — || Marso 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.5 km || {{M+J|97639}} |-id=640 bgcolor=#d6d6d6 | 97640 || {{mp|2000 EN|165}} || — || Marso 3, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Hygiea family|HYG]] || align=right | 6.2 km || {{M+J|97640}} |-id=641 bgcolor=#d6d6d6 | 97641 || {{mp|2000 EU|169}} || — || Marso 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.7 km || {{M+J|97641}} |-id=642 bgcolor=#d6d6d6 | 97642 || {{mp|2000 EF|170}} || — || Marso 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.4 km || {{M+J|97642}} |-id=643 bgcolor=#d6d6d6 | 97643 || {{mp|2000 EG|170}} || — || Marso 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 3.7 km || {{M+J|97643}} |-id=644 bgcolor=#d6d6d6 | 97644 || {{mp|2000 ET|171}} || — || Marso 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#609|VER]] || align=right | 8.1 km || {{M+J|97644}} |-id=645 bgcolor=#d6d6d6 | 97645 || {{mp|2000 EK|183}} || — || Marso 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.2 km || {{M+J|97645}} |-id=646 bgcolor=#d6d6d6 | 97646 Karifigueroa || {{mp|2000 EK|198}} || {{MoMP|97646|Karifigueroa}} || Marso 1, 2000 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | 8.5 km || {{M+J|97646}} |-id=647 bgcolor=#d6d6d6 | 97647 || {{mp|2000 EG|201}} || — || Marso 5, 2000 || [[Xinglong Station (NAOC)|Xinglong]] || [[Beijing Schmidt CCD Asteroid Program|SCAP]] || {{·}} || align=right | 4.3 km || {{M+J|97647}} |-id=648 bgcolor=#fefefe | 97648 || 2000 FU || — || Marso 26, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Hungaria asteroids|''H'']] || align=right | ''1.1 km'' || {{M+J|97648}} |-id=649 bgcolor=#fefefe | 97649 || {{mp|2000 FK|1}} || — || Marso 26, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Hungaria family|H]] || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|97649}} |-id=650 bgcolor=#d6d6d6 | 97650 || {{mp|2000 FN|2}} || — || Marso 25, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Hygiea family|HYG]] || align=right | 5.2 km || {{M+J|97650}} |-id=651 bgcolor=#d6d6d6 | 97651 || {{mp|2000 FQ|3}} || — || Marso 28, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 4.3 km || {{M+J|97651}} |-id=652 bgcolor=#d6d6d6 | 97652 || {{mp|2000 FV|7}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.6 km || {{M+J|97652}} |-id=653 bgcolor=#d6d6d6 | 97653 || {{mp|2000 FH|13}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Cybele asteroid|CYB]] || align=right | ''9.2 km'' || {{M+J|97653}} |-id=654 bgcolor=#d6d6d6 | 97654 || {{mp|2000 FR|17}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#609|VER]] || align=right | ''7.0 km'' || {{M+J|97654}} |-id=655 bgcolor=#d6d6d6 | 97655 || {{mp|2000 FZ|17}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.9 km || {{M+J|97655}} |-id=656 bgcolor=#d6d6d6 | 97656 || {{mp|2000 FS|19}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.3 km || {{M+J|97656}} |-id=657 bgcolor=#d6d6d6 | 97657 || {{mp|2000 FN|20}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.1 km || {{M+J|97657}} |-id=658 bgcolor=#d6d6d6 | 97658 || {{mp|2000 FC|22}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.2 km || {{M+J|97658}} |-id=659 bgcolor=#d6d6d6 | 97659 || {{mp|2000 FF|22}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.3 km || {{M+J|97659}} |-id=660 bgcolor=#d6d6d6 | 97660 || {{mp|2000 FC|24}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 8.9 km || {{M+J|97660}} |-id=661 bgcolor=#e9e9e9 | 97661 || {{mp|2000 FN|24}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|97661}} |-id=662 bgcolor=#d6d6d6 | 97662 || {{mp|2000 FD|26}} || — || Marso 27, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Hygiea family|HYG]] || align=right | 6.5 km || {{M+J|97662}} |-id=663 bgcolor=#fefefe | 97663 || {{mp|2000 FU|29}} || — || Marso 27, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|97663}} |-id=664 bgcolor=#fefefe | 97664 || {{mp|2000 FK|31}} || — || Marso 28, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|97664}} |-id=665 bgcolor=#d6d6d6 | 97665 || {{mp|2000 FL|32}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.8 km || {{M+J|97665}} |-id=666 bgcolor=#d6d6d6 | 97666 || {{mp|2000 FJ|33}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.0 km || {{M+J|97666}} |-id=667 bgcolor=#d6d6d6 | 97667 || {{mp|2000 FZ|37}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.8 km || {{M+J|97667}} |-id=668 bgcolor=#d6d6d6 | 97668 || {{mp|2000 FG|39}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Themis family|THM]] || align=right | 7.7 km || {{M+J|97668}} |-id=669 bgcolor=#d6d6d6 | 97669 || {{mp|2000 FL|40}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.3 km || {{M+J|97669}} |-id=670 bgcolor=#fefefe | 97670 || {{mp|2000 FN|42}} || — || Marso 30, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Hungaria asteroids|''H'']] || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|97670}} |-id=671 bgcolor=#e9e9e9 | 97671 || {{mp|2000 FT|46}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|97671}} |-id=672 bgcolor=#d6d6d6 | 97672 || {{mp|2000 FW|46}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#613|LIX]] || align=right | 7.2 km || {{M+J|97672}} |-id=673 bgcolor=#d6d6d6 | 97673 || {{mp|2000 FW|47}} || — || Marso 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | ''6.0 km'' || {{M+J|97673}} |-id=674 bgcolor=#fefefe | 97674 || {{mp|2000 FJ|50}} || — || Marso 31, 2000 || [[Kvistabergs Observatorium|Kvistaberg]] || [[Uppsala–DLR Asteroid Survey|Uppsala-DLR Asteroid Survey]] || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|97674}} |-id=675 bgcolor=#d6d6d6 | 97675 || {{mp|2000 FG|55}} || — || Marso 29, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Hygiea family|HYG]] || align=right | 5.5 km || {{M+J|97675}} |-id=676 bgcolor=#d6d6d6 | 97676 || {{mp|2000 FW|56}} || — || Marso 29, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 8.7 km || {{M+J|97676}} |-id=677 bgcolor=#d6d6d6 | 97677 Rachelfreed || {{mp|2000 FE|57}} || {{MoMP|97677|Rachelfreed}} || Marso 30, 2000 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | 5.6 km || {{M+J|97677}} |-id=678 bgcolor=#d6d6d6 | 97678 || {{mp|2000 GS|1}} || — || Abril 4, 2000 || [[Prescott Observatory|Prescott]] || [[Paul G. Comba|P. G. Comba]] || [[Hygiea family|HYG]] || align=right | 6.4 km || {{M+J|97678}} |-id=679 bgcolor=#fa8072 | 97679 || {{mp|2000 GG|2}} || — || Abril 3, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|97679}} |-id=680 bgcolor=#fefefe | 97680 || {{mp|2000 GM|7}} || — || Abril 4, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#406|ERI]] || align=right | 4.5 km || {{M+J|97680}} |-id=681 bgcolor=#d6d6d6 | 97681 || {{mp|2000 GA|9}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.0 km || {{M+J|97681}} |-id=682 bgcolor=#d6d6d6 | 97682 || {{mp|2000 GC|10}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.0 km || {{M+J|97682}} |-id=683 bgcolor=#fefefe | 97683 || {{mp|2000 GV|12}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|97683}} |-id=684 bgcolor=#d6d6d6 | 97684 || {{mp|2000 GZ|16}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Themis family|THM]] || align=right | 6.9 km || {{M+J|97684}} |-id=685 bgcolor=#d6d6d6 | 97685 || {{mp|2000 GD|17}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|97685}} |-id=686 bgcolor=#d6d6d6 | 97686 || {{mp|2000 GK|20}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.9 km || {{M+J|97686}} |-id=687 bgcolor=#d6d6d6 | 97687 || {{mp|2000 GN|20}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Themis family|THM]] || align=right | 5.5 km || {{M+J|97687}} |-id=688 bgcolor=#d6d6d6 | 97688 || {{mp|2000 GX|22}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 8.6 km || {{M+J|97688}} |-id=689 bgcolor=#d6d6d6 | 97689 || {{mp|2000 GE|26}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.5 km || {{M+J|97689}} |-id=690 bgcolor=#d6d6d6 | 97690 || {{mp|2000 GO|28}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#609|VER]] || align=right | 7.8 km || {{M+J|97690}} |-id=691 bgcolor=#d6d6d6 | 97691 || {{mp|2000 GL|31}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Hygiea family|HYG]] || align=right | 6.7 km || {{M+J|97691}} |-id=692 bgcolor=#d6d6d6 | 97692 || {{mp|2000 GO|36}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.0 km || {{M+J|97692}} |-id=693 bgcolor=#d6d6d6 | 97693 || {{mp|2000 GX|45}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.0 km || {{M+J|97693}} |-id=694 bgcolor=#d6d6d6 | 97694 || {{mp|2000 GD|46}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Hygiea family|HYG]] || align=right | 6.1 km || {{M+J|97694}} |-id=695 bgcolor=#d6d6d6 | 97695 || {{mp|2000 GK|49}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.7 km || {{M+J|97695}} |-id=696 bgcolor=#d6d6d6 | 97696 || {{mp|2000 GR|50}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.9 km || {{M+J|97696}} |-id=697 bgcolor=#d6d6d6 | 97697 || {{mp|2000 GF|52}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.5 km || {{M+J|97697}} |-id=698 bgcolor=#d6d6d6 | 97698 || {{mp|2000 GX|52}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Hygiea family|HYG]] || align=right | 5.3 km || {{M+J|97698}} |-id=699 bgcolor=#fefefe | 97699 || {{mp|2000 GP|57}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|97699}} |-id=700 bgcolor=#d6d6d6 | 97700 || {{mp|2000 GU|62}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Hilda asteroid|3:2]]{{·}}[[Schubart family|SHU]] || align=right | ''10 km'' || {{M+J|97700}} |} == 97701–97800 == {{Anchor|701}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}} |-bgcolor=#fefefe | 97701 || {{mp|2000 GR|66}} || — || Abril 5, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|97701}} |-id=702 bgcolor=#d6d6d6 | 97702 || {{mp|2000 GG|67}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.6 km || {{M+J|97702}} |-id=703 bgcolor=#fefefe | 97703 || {{mp|2000 GS|69}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|97703}} |-id=704 bgcolor=#d6d6d6 | 97704 || {{mp|2000 GB|76}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.3 km || {{M+J|97704}} |-id=705 bgcolor=#d6d6d6 | 97705 || {{mp|2000 GM|77}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.8 km || {{M+J|97705}} |-id=706 bgcolor=#d6d6d6 | 97706 || {{mp|2000 GQ|81}} || — || Abril 6, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Themis family|THM]] || align=right | 4.5 km || {{M+J|97706}} |-id=707 bgcolor=#d6d6d6 | 97707 || {{mp|2000 GP|83}} || — || Abril 3, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#609|VER]] || align=right | 4.8 km || {{M+J|97707}} |-id=708 bgcolor=#e9e9e9 | 97708 || {{mp|2000 GZ|84}} || — || Abril 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.2 km'' || {{M+J|97708}} |-id=709 bgcolor=#e9e9e9 | 97709 || {{mp|2000 GE|85}} || — || Abril 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.2 km'' || {{M+J|97709}} |-id=710 bgcolor=#e9e9e9 | 97710 || {{mp|2000 GU|85}} || — || Abril 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|97710}} |-id=711 bgcolor=#d6d6d6 | 97711 || {{mp|2000 GD|86}} || — || Abril 4, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#607|EMA]] || align=right | 8.2 km || {{M+J|97711}} |-id=712 bgcolor=#d6d6d6 | 97712 || {{mp|2000 GD|87}} || — || Abril 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 8.5 km || {{M+J|97712}} |-id=713 bgcolor=#d6d6d6 | 97713 || {{mp|2000 GS|88}} || — || Abril 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 9.5 km || {{M+J|97713}} |-id=714 bgcolor=#d6d6d6 | 97714 || {{mp|2000 GU|90}} || — || Abril 4, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Hygiea family|HYG]] || align=right | 9.1 km || {{M+J|97714}} |-id=715 bgcolor=#d6d6d6 | 97715 || {{mp|2000 GN|92}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Themis family|THM]] || align=right | 5.5 km || {{M+J|97715}} |-id=716 bgcolor=#d6d6d6 | 97716 || {{mp|2000 GC|100}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.2 km || {{M+J|97716}} |-id=717 bgcolor=#d6d6d6 | 97717 || {{mp|2000 GX|102}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Hygiea family|HYG]]{{·}}{{Interloper|601}} || align=right | 6.6 km || {{M+J|97717}} |-id=718 bgcolor=#e9e9e9 | 97718 || {{mp|2000 GU|107}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|97718}} |-id=719 bgcolor=#d6d6d6 | 97719 || {{mp|2000 GW|113}} || — || Abril 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 9.7 km || {{M+J|97719}} |-id=720 bgcolor=#d6d6d6 | 97720 || {{mp|2000 GF|115}} || — || Abril 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.5 km || {{M+J|97720}} |-id=721 bgcolor=#d6d6d6 | 97721 || {{mp|2000 GU|115}} || — || Abril 8, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Themis family|THM]] || align=right | 7.2 km || {{M+J|97721}} |-id=722 bgcolor=#d6d6d6 | 97722 || {{mp|2000 GE|128}} || — || Abril 3, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 3.9 km || {{M+J|97722}} |-id=723 bgcolor=#d6d6d6 | 97723 || {{mp|2000 GD|137}} || — || Abril 12, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 7.4 km || {{M+J|97723}} |-id=724 bgcolor=#d6d6d6 | 97724 || {{mp|2000 GN|138}} || — || Abril 4, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Cybele asteroid|CYB]] || align=right | 11 km || {{M+J|97724}} |-id=725 bgcolor=#ffc2e0 | 97725 || {{mp|2000 GB|147}} || — || Abril 2, 2000 || [[Mauna Kea Observatory|Mauna Kea]] || [[David J. Tholen|D. J. Tholen]], Whiteley, R. J. || [[Amor asteroid|AMO]] || align=right data-sort-value="0.63" | ''630 m'' || {{M+J|97725}} |-id=726 bgcolor=#d6d6d6 | 97726 || {{mp|2000 GE|161}} || — || Abril 7, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 6.3 km || {{M+J|97726}} |-id=727 bgcolor=#d6d6d6 | 97727 || {{mp|2000 GG|163}} || — || Abril 9, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 5.3 km || {{M+J|97727}} |-id=728 bgcolor=#d6d6d6 | 97728 || {{mp|2000 GV|165}} || — || Abril 5, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|97728}} |-id=729 bgcolor=#d6d6d6 | 97729 || {{mp|2000 GF|166}} || — || Abril 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.0 km || {{M+J|97729}} |-id=730 bgcolor=#d6d6d6 | 97730 || {{mp|2000 GA|169}} || — || Abril 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 8.4 km || {{M+J|97730}} |-id=731 bgcolor=#d6d6d6 | 97731 || {{mp|2000 GO|169}} || — || Abril 2, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 5.7 km || {{M+J|97731}} |-id=732 bgcolor=#d6d6d6 | 97732 || {{mp|2000 GL|171}} || — || Abril 5, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 6.1 km || {{M+J|97732}} |-id=733 bgcolor=#d6d6d6 | 97733 || {{mp|2000 GA|174}} || — || Abril 5, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 6.8 km || {{M+J|97733}} |-id=734 bgcolor=#fefefe | 97734 || {{mp|2000 HB|5}} || — || Abril 27, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Hungaria asteroids|''H'']] || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|97734}} |-id=735 bgcolor=#fefefe | 97735 || {{mp|2000 HD|12}} || — || Abril 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|97735}} |-id=736 bgcolor=#fefefe | 97736 || {{mp|2000 HT|21}} || — || Abril 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|97736}} |-id=737 bgcolor=#fefefe | 97737 || {{mp|2000 HX|27}} || — || Abril 28, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Hungaria asteroids|''H'']] || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|97737}} |-id=738 bgcolor=#d6d6d6 | 97738 || {{mp|2000 HK|28}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#901|EUP]] || align=right | 6.9 km || {{M+J|97738}} |-id=739 bgcolor=#fefefe | 97739 || {{mp|2000 HP|28}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Hungaria asteroids|''H'']] || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|97739}} |-id=740 bgcolor=#d6d6d6 | 97740 || {{mp|2000 HM|30}} || — || Abril 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|97740}} |-id=741 bgcolor=#fefefe | 97741 || {{mp|2000 HP|33}} || — || Abril 30, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Hungaria asteroids|''H'']] || align=right | 1.2 km || {{M+J|97741}} |-id=742 bgcolor=#d6d6d6 | 97742 || {{mp|2000 HF|34}} || — || Abril 25, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 6.5 km || {{M+J|97742}} |-id=743 bgcolor=#e9e9e9 | 97743 || {{mp|2000 HQ|42}} || — || Abril 29, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''5.8 km'' || {{M+J|97743}} |-id=744 bgcolor=#d6d6d6 | 97744 || {{mp|2000 HL|43}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.0 km || {{M+J|97744}} |-id=745 bgcolor=#fefefe | 97745 || {{mp|2000 HO|43}} || — || Abril 29, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''1.0 km'' || {{M+J|97745}} |-id=746 bgcolor=#fefefe | 97746 || {{mp|2000 HQ|52}} || — || Abril 29, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|97746}} |-id=747 bgcolor=#d6d6d6 | 97747 || {{mp|2000 HC|74}} || — || Abril 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 9.9 km || {{M+J|97747}} |-id=748 bgcolor=#d6d6d6 | 97748 || {{mp|2000 HF|79}} || — || Abril 28, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[FIN tbl#904|LUT]] || align=right | 9.5 km || {{M+J|97748}} |-id=749 bgcolor=#d6d6d6 | 97749 || {{mp|2000 HS|83}} || — || Abril 30, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 3.2 km || {{M+J|97749}} |-id=750 bgcolor=#d6d6d6 | 97750 || {{mp|2000 HX|83}} || — || Abril 30, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 9.4 km || {{M+J|97750}} |-id=751 bgcolor=#d6d6d6 | 97751 || {{mp|2000 HF|84}} || — || Abril 30, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[FIN tbl#612|TIR]] || align=right | 3.9 km || {{M+J|97751}} |-id=752 bgcolor=#fefefe | 97752 || {{mp|2000 HH|86}} || — || Abril 30, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|97752}} |-id=753 bgcolor=#d6d6d6 | 97753 || {{mp|2000 HY|94}} || — || Abril 29, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 7.9 km || {{M+J|97753}} |-id=754 bgcolor=#e9e9e9 | 97754 || {{mp|2000 HJ|96}} || — || Abril 28, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|97754}} |-id=755 bgcolor=#e9e9e9 | 97755 || {{mp|2000 HN|99}} || — || Abril 26, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[FIN tbl#537|WAT]] || align=right | ''4.4 km'' || {{M+J|97755}} |-id=756 bgcolor=#fefefe | 97756 || 2000 JY || — || Mayo 1, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Hungaria asteroids|''H'']] || align=right | 1.7 km || {{M+J|97756}} |-id=757 bgcolor=#fefefe | 97757 || {{mp|2000 JC|3}} || — || Mayo 2, 2000 || Socorro || LINEAR || ''H'' || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|97757}} |-id=758 bgcolor=#d6d6d6 | 97758 || {{mp|2000 JY|5}} || — || Mayo 2, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#612|TIR]]{{·}}{{Interloper|612}} || align=right | 7.4 km || {{M+J|97758}} |-id=759 bgcolor=#fefefe | 97759 || {{mp|2000 JJ|10}} || — || Mayo 6, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Hungaria family|H]] || align=right | 1.2 km || {{M+J|97759}} |-id=760 bgcolor=#d6d6d6 | 97760 || {{mp|2000 JT|12}} || — || Mayo 6, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''6.0 km'' || {{M+J|97760}} |-id=761 bgcolor=#d6d6d6 | 97761 || {{mp|2000 JE|15}} || — || Mayo 6, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.5 km || {{M+J|97761}} |-id=762 bgcolor=#d6d6d6 | 97762 || {{mp|2000 JP|20}} || — || Mayo 6, 2000 || Socorro || LINEAR || {{LoMP|58892|(58892)}} || align=right | 9.4 km || {{M+J|97762}} |-id=763 bgcolor=#d6d6d6 | 97763 || {{mp|2000 JO|21}} || — || Mayo 6, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.8 km || {{M+J|97763}} |-id=764 bgcolor=#e9e9e9 | 97764 || {{mp|2000 JO|22}} || — || Mayo 6, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|97764}} |-id=765 bgcolor=#e9e9e9 | 97765 || {{mp|2000 JN|27}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#537|WAT]] || align=right | ''5.2 km'' || {{M+J|97765}} |-id=766 bgcolor=#d6d6d6 | 97766 || {{mp|2000 JB|30}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.8 km || {{M+J|97766}} |-id=767 bgcolor=#d6d6d6 | 97767 || {{mp|2000 JB|46}} || — || Mayo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.6 km || {{M+J|97767}} |-id=768 bgcolor=#d6d6d6 | 97768 || {{mp|2000 JP|69}} || — || Mayo 2, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#612|TIR]] || align=right | ''9.1 km'' || {{M+J|97768}} |-id=769 bgcolor=#d6d6d6 | 97769 || {{mp|2000 JS|70}} || — || Mayo 1, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Eos family|EOS]] || align=right | 5.5 km || {{M+J|97769}} |-id=770 bgcolor=#e9e9e9 | 97770 || {{mp|2000 JJ|72}} || — || Mayo 1, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[FIN tbl#512|DOR]] || align=right | 6.8 km || {{M+J|97770}} |-id=771 bgcolor=#e9e9e9 | 97771 || {{mp|2000 JX|72}} || — || Mayo 2, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || DOR || align=right | 5.8 km || {{M+J|97771}} |-id=772 bgcolor=#d6d6d6 | 97772 || {{mp|2000 JZ|79}} || — || Mayo 6, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 9.1 km || {{M+J|97772}} |-id=773 bgcolor=#d6d6d6 | 97773 || {{mp|2000 JY|80}} || — || Mayo 1, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 5.2 km || {{M+J|97773}} |-id=774 bgcolor=#fefefe | 97774 || {{mp|2000 KK|1}} || — || Mayo 26, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Hungaria asteroids|''H'']] || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|97774}} |-id=775 bgcolor=#d6d6d6 | 97775 || {{mp|2000 KN|2}} || — || Mayo 26, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#901|EUP]] || align=right | 7.6 km || {{M+J|97775}} |-id=776 bgcolor=#e9e9e9 | 97776 || {{mp|2000 KY|10}} || — || Mayo 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.3 km'' || {{M+J|97776}} |-id=777 bgcolor=#d6d6d6 | 97777 || {{mp|2000 KG|16}} || — || Mayo 28, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Themis family|THM]] || align=right | ''5.3 km'' || {{M+J|97777}} |-id=778 bgcolor=#fefefe | 97778 || {{mp|2000 KG|41}} || — || Mayo 31, 2000 || [[Prescott Observatory|Prescott]] || [[Paul G. Comba|P. G. Comba]] || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|97778}} |-id=779 bgcolor=#fefefe | 97779 || {{mp|2000 KA|67}} || — || Mayo 30, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Hungaria family|H]] || align=right | 1.6 km || {{M+J|97779}} |-id=780 bgcolor=#d6d6d6 | 97780 || {{mp|2000 KW|67}} || — || Mayo 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.7 km || {{M+J|97780}} |-id=781 bgcolor=#fefefe | 97781 || {{mp|2000 KE|73}} || — || Mayo 28, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|97781}} |-id=782 bgcolor=#fefefe | 97782 || {{mp|2000 KJ|73}} || — || Mayo 28, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|97782}} |-id=783 bgcolor=#e9e9e9 | 97783 || {{mp|2000 KL|76}} || — || Mayo 27, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|97783}} |-id=784 bgcolor=#fefefe | 97784 || {{mp|2000 KK|81}} || — || Mayo 26, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Hungaria family|H]] || align=right | 1.3 km || {{M+J|97784}} |-id=785 bgcolor=#fefefe | 97785 || {{mp|2000 NZ|1}} || — || Hulyo 5, 2000 || [[Reedy Creek Observatory|Reedy Creek]] || [[John Broughton|J. Broughton]] || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|97785}} |-id=786 bgcolor=#fefefe | 97786 Oauam || {{mp|2000 NU|2}} || {{MoMP|97786|Oauam}} || Hulyo 5, 2000 || [[Observatoř Ondřejov|Ondřejov]] || [[Petr Pravec|P. Pravec]], [[Peter Kušnirák|P. Kušnirák]] || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|97786}} |-id=787 bgcolor=#fefefe | 97787 || {{mp|2000 NH|5}} || — || Hulyo 7, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 3.8 km || {{M+J|97787}} |-id=788 bgcolor=#fefefe | 97788 || {{mp|2000 NP|5}} || — || Hulyo 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|97788}} |-id=789 bgcolor=#fefefe | 97789 || {{mp|2000 NY|8}} || — || Hulyo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Baptistina family|BAP]] || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|97789}} |-id=790 bgcolor=#fefefe | 97790 || {{mp|2000 NB|9}} || — || Hulyo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|97790}} |-id=791 bgcolor=#fefefe | 97791 || {{mp|2000 ND|9}} || — || Hulyo 7, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.1 km || {{M+J|97791}} |-id=792 bgcolor=#fefefe | 97792 || {{mp|2000 NG|10}} || — || Hulyo 10, 2000 || [[Farpoint Observatory|Farpoint]] || [[Gary Hug|G. Hug]] || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|97792}} |-id=793 bgcolor=#fefefe | 97793 || {{mp|2000 NJ|13}} || — || Hulyo 5, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 1.6 km || {{M+J|97793}} |-id=794 bgcolor=#fefefe | 97794 || {{mp|2000 NG|14}} || — || Hulyo 5, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 1.6 km || {{M+J|97794}} |-id=795 bgcolor=#fefefe | 97795 || {{mp|2000 NA|15}} || — || Hulyo 5, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|97795}} |-id=796 bgcolor=#fefefe | 97796 || {{mp|2000 NT|15}} || — || Hulyo 5, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|97796}} |-id=797 bgcolor=#fefefe | 97797 || {{mp|2000 NG|17}} || — || Hulyo 5, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|97797}} |-id=798 bgcolor=#fefefe | 97798 || {{mp|2000 NL|21}} || — || Hulyo 7, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|97798}} |-id=799 bgcolor=#fefefe | 97799 || {{mp|2000 NE|23}} || — || Hulyo 5, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 1.7 km || {{M+J|97799}} |-id=800 bgcolor=#fefefe | 97800 || {{mp|2000 NO|23}} || — || Hulyo 5, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|97800}} |} == 97801–97900 == {{Anchor|801}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}} |-bgcolor=#fefefe | 97801 || {{mp|2000 NV|27}} || — || Hulyo 4, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 1.9 km || {{M+J|97801}} |-id=802 bgcolor=#fefefe | 97802 || {{mp|2000 NJ|28}} || — || Hulyo 3, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 1.4 km || {{M+J|97802}} |-id=803 bgcolor=#fefefe | 97803 || {{mp|2000 OQ|6}} || — || Hulyo 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|97803}} |-id=804 bgcolor=#fefefe | 97804 || {{mp|2000 OA|9}} || — || Hulyo 31, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|97804}} |-id=805 bgcolor=#fefefe | 97805 || {{mp|2000 OJ|15}} || — || Hulyo 23, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|97805}} |-id=806 bgcolor=#fefefe | 97806 || {{mp|2000 OH|18}} || — || Hulyo 23, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Levin|(2076)]] || align=right | 2.5 km || {{M+J|97806}} |-id=807 bgcolor=#fefefe | 97807 || {{mp|2000 OR|18}} || — || Hulyo 23, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.3 km || {{M+J|97807}} |-id=808 bgcolor=#fefefe | 97808 || {{mp|2000 OZ|18}} || — || Hulyo 23, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|97808}} |-id=809 bgcolor=#fefefe | 97809 || {{mp|2000 OH|30}} || — || Hulyo 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.5 km || {{M+J|97809}} |-id=810 bgcolor=#fefefe | 97810 || {{mp|2000 OM|30}} || — || Hulyo 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|97810}} |-id=811 bgcolor=#fefefe | 97811 || {{mp|2000 OH|33}} || — || Hulyo 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.5 km || {{M+J|97811}} |-id=812 bgcolor=#fefefe | 97812 || {{mp|2000 OH|46}} || — || Hulyo 31, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|97812}} |-id=813 bgcolor=#fefefe | 97813 || {{mp|2000 OP|46}} || — || Hulyo 31, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|97813}} |-id=814 bgcolor=#fefefe | 97814 || {{mp|2000 OY|46}} || — || Hulyo 31, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|97814}} |-id=815 bgcolor=#fefefe | 97815 || {{mp|2000 OA|48}} || — || Hulyo 31, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 3.6 km || {{M+J|97815}} |-id=816 bgcolor=#fefefe | 97816 || {{mp|2000 OW|48}} || — || Hulyo 31, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.0 km || {{M+J|97816}} |-id=817 bgcolor=#fefefe | 97817 || {{mp|2000 OY|48}} || — || Hulyo 31, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|97817}} |-id=818 bgcolor=#fefefe | 97818 || {{mp|2000 OO|49}} || — || Hulyo 31, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|97818}} |-id=819 bgcolor=#fefefe | 97819 || {{mp|2000 OR|49}} || — || Hulyo 31, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.9 km || {{M+J|97819}} |-id=820 bgcolor=#fefefe | 97820 || {{mp|2000 OZ|49}} || — || Hulyo 31, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.7 km || {{M+J|97820}} |-id=821 bgcolor=#fefefe | 97821 || {{mp|2000 OV|50}} || — || Hulyo 31, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|97821}} |-id=822 bgcolor=#fefefe | 97822 || {{mp|2000 OG|53}} || — || Hulyo 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|97822}} |-id=823 bgcolor=#fefefe | 97823 || {{mp|2000 OQ|56}} || — || Hulyo 29, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|97823}} |-id=824 bgcolor=#fefefe | 97824 || {{mp|2000 OU|57}} || — || Hulyo 29, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|97824}} |-id=825 bgcolor=#fefefe | 97825 || {{mp|2000 OK|58}} || — || Hulyo 29, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|97825}} |-id=826 bgcolor=#fefefe | 97826 || {{mp|2000 OB|59}} || — || Hulyo 29, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|97826}} |-id=827 bgcolor=#fefefe | 97827 || {{mp|2000 OB|61}} || — || Hulyo 30, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|97827}} |-id=828 bgcolor=#fefefe | 97828 || {{mp|2000 OJ|61}} || — || Hulyo 31, 2000 || Socorro || LINEAR || V || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|97828}} |-id=829 bgcolor=#fefefe | 97829 || {{mp|2000 PL|1}} || — || Agosto 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.7 km || {{M+J|97829}} |-id=830 bgcolor=#fefefe | 97830 || {{mp|2000 PA|4}} || — || Agosto 3, 2000 || [[Bisei Spaceguard Center|Bisei SG Center]] || [[Bisei Asteroid Tracking Telescope for Rapid Survey|BATTeRS]] || {{·}} || align=right | 1.5 km || {{M+J|97830}} |-id=831 bgcolor=#fefefe | 97831 || {{mp|2000 PN|5}} || — || Agosto 5, 2000 || [[Prescott Observatory|Prescott]] || [[Paul G. Comba|P. G. Comba]] || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|97831}} |-id=832 bgcolor=#fefefe | 97832 || {{mp|2000 PQ|5}} || — || Agosto 5, 2000 || Prescott || P. G. Comba || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|97832}} |-id=833 bgcolor=#fefefe | 97833 || {{mp|2000 PF|6}} || — || Agosto 5, 2000 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|97833}} |-id=834 bgcolor=#fa8072 | 97834 || {{mp|2000 PN|6}} || — || Agosto 2, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 2.2 km || {{M+J|97834}} |-id=835 bgcolor=#fefefe | 97835 || {{mp|2000 PF|7}} || — || Agosto 5, 2000 || [[Bisei Spaceguard Center|Bisei SG Center]] || [[Bisei Asteroid Tracking Telescope for Rapid Survey|BATTeRS]] || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|97835}} |-id=836 bgcolor=#fefefe | 97836 || {{mp|2000 PW|8}} || — || Agosto 9, 2000 || [[Reedy Creek Observatory|Reedy Creek]] || [[John Broughton|J. Broughton]] || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|97836}} |-id=837 bgcolor=#fefefe | 97837 || {{mp|2000 PX|13}} || — || Agosto 1, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 1.9 km || {{M+J|97837}} |-id=838 bgcolor=#fefefe | 97838 || {{mp|2000 PC|18}} || — || Agosto 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.0 km || {{M+J|97838}} |-id=839 bgcolor=#fefefe | 97839 || {{mp|2000 PQ|19}} || — || Agosto 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|97839}} |-id=840 bgcolor=#fefefe | 97840 || {{mp|2000 PS|19}} || — || Agosto 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|97840}} |-id=841 bgcolor=#fefefe | 97841 || {{mp|2000 PZ|20}} || — || Agosto 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|97841}} |-id=842 bgcolor=#fefefe | 97842 || {{mp|2000 PS|22}} || — || Agosto 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.3 km || {{M+J|97842}} |-id=843 bgcolor=#e9e9e9 | 97843 || {{mp|2000 PA|26}} || — || Agosto 4, 2000 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|97843}} |-id=844 bgcolor=#fefefe | 97844 || {{mp|2000 PE|27}} || — || Agosto 9, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|97844}} |-id=845 bgcolor=#e9e9e9 | 97845 || {{mp|2000 PG|28}} || — || Agosto 4, 2000 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''6.0 km'' || {{M+J|97845}} |-id=846 bgcolor=#fefefe | 97846 || {{mp|2000 PP|28}} || — || Agosto 3, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|97846}} |-id=847 bgcolor=#fefefe | 97847 || {{mp|2000 PV|28}} || — || Agosto 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|97847}} |-id=848 bgcolor=#fefefe | 97848 || {{mp|2000 QS|3}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|97848}} |-id=849 bgcolor=#fefefe | 97849 || {{mp|2000 QJ|4}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|97849}} |-id=850 bgcolor=#fefefe | 97850 || {{mp|2000 QT|4}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|97850}} |-id=851 bgcolor=#fefefe | 97851 || {{mp|2000 QP|5}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|97851}} |-id=852 bgcolor=#fefefe | 97852 || {{mp|2000 QH|6}} || — || Agosto 24, 2000 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]], [[Mario Jurić|M. Jurić]] || {{·}} || align=right | 1.7 km || {{M+J|97852}} |-id=853 bgcolor=#fefefe | 97853 || {{mp|2000 QM|8}} || — || Agosto 25, 2000 || Višnjan Observatory || K. Korlević, M. Jurić || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|97853}} |-id=854 bgcolor=#fefefe | 97854 || {{mp|2000 QZ|8}} || — || Agosto 25, 2000 || [[Črni Vrh Observatory|Črni Vrh]] || Mikuž, H. || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|97854}} |-id=855 bgcolor=#fefefe | 97855 || {{mp|2000 QV|14}} || — || Agosto 24, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 4.3 km || {{M+J|97855}} |-id=856 bgcolor=#fefefe | 97856 || {{mp|2000 QB|18}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|97856}} |-id=857 bgcolor=#fefefe | 97857 || {{mp|2000 QJ|20}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.7 km || {{M+J|97857}} |-id=858 bgcolor=#fefefe | 97858 || {{mp|2000 QH|23}} || — || Agosto 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|97858}} |-id=859 bgcolor=#fefefe | 97859 || {{mp|2000 QM|26}} || — || Agosto 27, 2000 || [[George Observatory|Needville]] || Needville || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|97859}} |-id=860 bgcolor=#fefefe | 97860 || {{mp|2000 QR|26}} || — || Agosto 27, 2000 || [[Bisei Spaceguard Center|Bisei SG Center]] || [[Bisei Asteroid Tracking Telescope for Rapid Survey|BATTeRS]] || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|97860}} |-id=861 bgcolor=#fefefe | 97861 || {{mp|2000 QM|27}} || — || Agosto 24, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|97861}} |-id=862 bgcolor=#fefefe | 97862 || {{mp|2000 QT|27}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.3 km || {{M+J|97862}} |-id=863 bgcolor=#fefefe | 97863 || {{mp|2000 QF|28}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|97863}} |-id=864 bgcolor=#fefefe | 97864 || {{mp|2000 QS|28}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|97864}} |-id=865 bgcolor=#fefefe | 97865 || {{mp|2000 QK|29}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.5 km || {{M+J|97865}} |-id=866 bgcolor=#fefefe | 97866 || {{mp|2000 QM|29}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.9 km || {{M+J|97866}} |-id=867 bgcolor=#fefefe | 97867 || {{mp|2000 QJ|30}} || — || Agosto 25, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|97867}} |-id=868 bgcolor=#fefefe | 97868 || {{mp|2000 QK|30}} || — || Agosto 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|97868}} |-id=869 bgcolor=#fefefe | 97869 || {{mp|2000 QS|32}} || — || Agosto 26, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|97869}} |-id=870 bgcolor=#fefefe | 97870 || {{mp|2000 QX|32}} || — || Agosto 26, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|97870}} |-id=871 bgcolor=#fefefe | 97871 || {{mp|2000 QG|33}} || — || Agosto 26, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.7 km || {{M+J|97871}} |-id=872 bgcolor=#fefefe | 97872 || {{mp|2000 QG|35}} || — || Agosto 28, 2000 || [[Reedy Creek Observatory|Reedy Creek]] || [[John Broughton|J. Broughton]] || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|97872}} |-id=873 bgcolor=#fefefe | 97873 || {{mp|2000 QN|36}} || — || Agosto 24, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 1.7 km || {{M+J|97873}} |-id=874 bgcolor=#fefefe | 97874 || {{mp|2000 QB|38}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|97874}} |-id=875 bgcolor=#fefefe | 97875 || {{mp|2000 QL|39}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|97875}} |-id=876 bgcolor=#fefefe | 97876 || {{mp|2000 QG|41}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.7 km || {{M+J|97876}} |-id=877 bgcolor=#fefefe | 97877 || {{mp|2000 QO|41}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.7 km || {{M+J|97877}} |-id=878 bgcolor=#fefefe | 97878 || {{mp|2000 QL|43}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|97878}} |-id=879 bgcolor=#fefefe | 97879 || {{mp|2000 QW|43}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|97879}} |-id=880 bgcolor=#fefefe | 97880 || {{mp|2000 QO|45}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|97880}} |-id=881 bgcolor=#fefefe | 97881 || {{mp|2000 QR|45}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|97881}} |-id=882 bgcolor=#fefefe | 97882 || {{mp|2000 QW|45}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | 3.0 km || {{M+J|97882}} |-id=883 bgcolor=#fefefe | 97883 || {{mp|2000 QT|50}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|97883}} |-id=884 bgcolor=#fefefe | 97884 || {{mp|2000 QA|51}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|97884}} |-id=885 bgcolor=#fefefe | 97885 || {{mp|2000 QY|53}} || — || Agosto 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|97885}} |-id=886 bgcolor=#fa8072 | 97886 || {{mp|2000 QK|54}} || — || Agosto 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.9 km || {{M+J|97886}} |-id=887 bgcolor=#fefefe | 97887 || {{mp|2000 QP|54}} || — || Agosto 31, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|97887}} |-id=888 bgcolor=#fefefe | 97888 || {{mp|2000 QC|56}} || — || Agosto 26, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|97888}} |-id=889 bgcolor=#fefefe | 97889 || {{mp|2000 QO|56}} || — || Agosto 26, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|97889}} |-id=890 bgcolor=#fefefe | 97890 || {{mp|2000 QM|58}} || — || Agosto 26, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|97890}} |-id=891 bgcolor=#fefefe | 97891 || {{mp|2000 QY|60}} || — || Agosto 26, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|97891}} |-id=892 bgcolor=#fefefe | 97892 || {{mp|2000 QH|63}} || — || Agosto 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|97892}} |-id=893 bgcolor=#c2ffff | 97893 || {{mp|2000 QV|65}} || — || Agosto 28, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Trojan camp|L5]] || align=right | 18 km || {{M+J|97893}} |-id=894 bgcolor=#fefefe | 97894 || {{mp|2000 QG|68}} || — || Agosto 28, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|97894}} |-id=895 bgcolor=#fefefe | 97895 || {{mp|2000 QY|71}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.3 km || {{M+J|97895}} |-id=896 bgcolor=#fefefe | 97896 || {{mp|2000 QN|72}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|97896}} |-id=897 bgcolor=#fefefe | 97897 || {{mp|2000 QT|73}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|97897}} |-id=898 bgcolor=#fefefe | 97898 || {{mp|2000 QC|74}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|97898}} |-id=899 bgcolor=#fefefe | 97899 || {{mp|2000 QO|74}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|97899}} |-id=900 bgcolor=#fefefe | 97900 || {{mp|2000 QF|75}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|97900}} |} == 97901–98000 == {{Anchor|901}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}} |-bgcolor=#fefefe | 97901 || {{mp|2000 QT|75}} || — || Agosto 24, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|97901}} |-id=902 bgcolor=#fefefe | 97902 || {{mp|2000 QS|76}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|97902}} |-id=903 bgcolor=#fefefe | 97903 || {{mp|2000 QM|79}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|97903}} |-id=904 bgcolor=#fefefe | 97904 || {{mp|2000 QV|79}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|97904}} |-id=905 bgcolor=#fefefe | 97905 || {{mp|2000 QY|79}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]]{{·}}{{Interloper|405}} || align=right | 3.7 km || {{M+J|97905}} |-id=906 bgcolor=#fefefe | 97906 || {{mp|2000 QA|80}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|97906}} |-id=907 bgcolor=#e9e9e9 | 97907 || {{mp|2000 QF|80}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|97907}} |-id=908 bgcolor=#fefefe | 97908 || {{mp|2000 QA|81}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.7 km || {{M+J|97908}} |-id=909 bgcolor=#fefefe | 97909 || {{mp|2000 QY|81}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|97909}} |-id=910 bgcolor=#fefefe | 97910 || {{mp|2000 QW|82}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|97910}} |-id=911 bgcolor=#fefefe | 97911 || {{mp|2000 QE|85}} || — || Agosto 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|97911}} |-id=912 bgcolor=#fefefe | 97912 || {{mp|2000 QK|88}} || — || Agosto 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|97912}} |-id=913 bgcolor=#fefefe | 97913 || {{mp|2000 QW|88}} || — || Agosto 25, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.1 km'' || {{M+J|97913}} |-id=914 bgcolor=#fefefe | 97914 || {{mp|2000 QK|90}} || — || Agosto 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|97914}} |-id=915 bgcolor=#fefefe | 97915 || {{mp|2000 QX|90}} || — || Agosto 25, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Matterania|(883)]] || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|97915}} |-id=916 bgcolor=#fefefe | 97916 || {{mp|2000 QE|91}} || — || Agosto 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|97916}} |-id=917 bgcolor=#fefefe | 97917 || {{mp|2000 QB|95}} || — || Agosto 26, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|97917}} |-id=918 bgcolor=#fefefe | 97918 || {{mp|2000 QE|95}} || — || Agosto 26, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|97918}} |-id=919 bgcolor=#fefefe | 97919 || {{mp|2000 QB|96}} || — || Agosto 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|97919}} |-id=920 bgcolor=#fefefe | 97920 || {{mp|2000 QD|96}} || — || Agosto 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|97920}} |-id=921 bgcolor=#fefefe | 97921 || {{mp|2000 QE|96}} || — || Agosto 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|97921}} |-id=922 bgcolor=#e9e9e9 | 97922 || {{mp|2000 QF|96}} || — || Agosto 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|97922}} |-id=923 bgcolor=#e9e9e9 | 97923 || {{mp|2000 QY|96}} || — || Agosto 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|97923}} |-id=924 bgcolor=#fefefe | 97924 || {{mp|2000 QJ|97}} || — || Agosto 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|97924}} |-id=925 bgcolor=#fefefe | 97925 || {{mp|2000 QL|98}} || — || Agosto 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|97925}} |-id=926 bgcolor=#fefefe | 97926 || {{mp|2000 QO|99}} || — || Agosto 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|97926}} |-id=927 bgcolor=#fefefe | 97927 || {{mp|2000 QA|100}} || — || Agosto 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|97927}} |-id=928 bgcolor=#fefefe | 97928 || {{mp|2000 QA|101}} || — || Agosto 28, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|97928}} |-id=929 bgcolor=#fefefe | 97929 || {{mp|2000 QB|105}} || — || Agosto 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|97929}} |-id=930 bgcolor=#fefefe | 97930 || {{mp|2000 QR|105}} || — || Agosto 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|97930}} |-id=931 bgcolor=#fefefe | 97931 || {{mp|2000 QL|108}} || — || Agosto 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Levin|(2076)]] || align=right | 3.6 km || {{M+J|97931}} |-id=932 bgcolor=#fefefe | 97932 || {{mp|2000 QT|108}} || — || Agosto 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|97932}} |-id=933 bgcolor=#fefefe | 97933 || {{mp|2000 QW|113}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|97933}} |-id=934 bgcolor=#fefefe | 97934 || {{mp|2000 QD|114}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|97934}} |-id=935 bgcolor=#fefefe | 97935 || {{mp|2000 QJ|115}} || — || Agosto 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|97935}} |-id=936 bgcolor=#fefefe | 97936 || {{mp|2000 QS|115}} || — || Agosto 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|97936}} |-id=937 bgcolor=#fefefe | 97937 || {{mp|2000 QL|116}} || — || Agosto 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.6 km || {{M+J|97937}} |-id=938 bgcolor=#fefefe | 97938 || {{mp|2000 QO|116}} || — || Agosto 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.9 km || {{M+J|97938}} |-id=939 bgcolor=#fefefe | 97939 || {{mp|2000 QP|116}} || — || Agosto 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|97939}} |-id=940 bgcolor=#fefefe | 97940 || {{mp|2000 QW|116}} || — || Agosto 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|97940}} |-id=941 bgcolor=#fefefe | 97941 || {{mp|2000 QW|117}} || — || Agosto 29, 2000 || [[Črni Vrh Observatory|Črni Vrh]] || H. Mikuž, S. Matičič || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|97941}} |-id=942 bgcolor=#fefefe | 97942 || {{mp|2000 QC|118}} || — || Agosto 25, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|97942}} |-id=943 bgcolor=#fefefe | 97943 || {{mp|2000 QQ|118}} || — || Agosto 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|97943}} |-id=944 bgcolor=#e9e9e9 | 97944 || {{mp|2000 QM|119}} || — || Agosto 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|97944}} |-id=945 bgcolor=#fefefe | 97945 || {{mp|2000 QN|120}} || — || Agosto 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|97945}} |-id=946 bgcolor=#fefefe | 97946 || {{mp|2000 QS|122}} || — || Agosto 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|97946}} |-id=947 bgcolor=#fefefe | 97947 || {{mp|2000 QC|123}} || — || Agosto 25, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#406|ERI]] || align=right | 4.5 km || {{M+J|97947}} |-id=948 bgcolor=#fefefe | 97948 || {{mp|2000 QF|124}} || — || Agosto 26, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|97948}} |-id=949 bgcolor=#fefefe | 97949 || {{mp|2000 QN|127}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.3 km || {{M+J|97949}} |-id=950 bgcolor=#fefefe | 97950 || {{mp|2000 QO|127}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|97950}} |-id=951 bgcolor=#fefefe | 97951 || {{mp|2000 QU|127}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|97951}} |-id=952 bgcolor=#fefefe | 97952 || {{mp|2000 QN|128}} || — || Agosto 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.1 km || {{M+J|97952}} |-id=953 bgcolor=#fefefe | 97953 || {{mp|2000 QR|129}} || — || Agosto 30, 2000 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|97953}} |-id=954 bgcolor=#e9e9e9 | 97954 || {{mp|2000 QY|130}} || — || Agosto 24, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 6.2 km || {{M+J|97954}} |-id=955 bgcolor=#fefefe | 97955 || {{mp|2000 QB|133}} || — || Agosto 26, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|97955}} |-id=956 bgcolor=#fefefe | 97956 || {{mp|2000 QA|135}} || — || Agosto 26, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.9 km || {{M+J|97956}} |-id=957 bgcolor=#fefefe | 97957 || {{mp|2000 QB|135}} || — || Agosto 26, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|97957}} |-id=958 bgcolor=#fefefe | 97958 || {{mp|2000 QR|137}} || — || Agosto 31, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|97958}} |-id=959 bgcolor=#fefefe | 97959 || {{mp|2000 QM|140}} || — || Agosto 31, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|97959}} |-id=960 bgcolor=#fefefe | 97960 || {{mp|2000 QQ|140}} || — || Agosto 31, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|97960}} |-id=961 bgcolor=#fefefe | 97961 || {{mp|2000 QY|140}} || — || Agosto 31, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|97961}} |-id=962 bgcolor=#e9e9e9 | 97962 || {{mp|2000 QC|141}} || — || Agosto 31, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#803|HNS]] || align=right | 3.0 km || {{M+J|97962}} |-id=963 bgcolor=#fefefe | 97963 || {{mp|2000 QO|141}} || — || Agosto 31, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|97963}} |-id=964 bgcolor=#fefefe | 97964 || {{mp|2000 QD|143}} || — || Agosto 31, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | 1.3 km || {{M+J|97964}} |-id=965 bgcolor=#fefefe | 97965 || {{mp|2000 QW|143}} || — || Agosto 31, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 2.1 km || {{M+J|97965}} |-id=966 bgcolor=#fefefe | 97966 || {{mp|2000 QN|145}} || — || Agosto 31, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|97966}} |-id=967 bgcolor=#fefefe | 97967 || {{mp|2000 QP|146}} || — || Agosto 31, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|97967}} |-id=968 bgcolor=#fefefe | 97968 || {{mp|2000 QT|149}} || — || Agosto 25, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|97968}} |-id=969 bgcolor=#fefefe | 97969 || {{mp|2000 QE|150}} || — || Agosto 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|97969}} |-id=970 bgcolor=#fefefe | 97970 || {{mp|2000 QO|150}} || — || Agosto 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.5 km || {{M+J|97970}} |-id=971 bgcolor=#fefefe | 97971 || {{mp|2000 QR|150}} || — || Agosto 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.3 km || {{M+J|97971}} |-id=972 bgcolor=#fefefe | 97972 || {{mp|2000 QV|151}} || — || Agosto 26, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|97972}} |-id=973 bgcolor=#c2ffff | 97973 || {{mp|2000 QB|165}} || — || Agosto 31, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Trojan camp|L5]] || align=right | 16 km || {{M+J|97973}} |-id=974 bgcolor=#fefefe | 97974 || {{mp|2000 QD|167}} || — || Agosto 31, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|97974}} |-id=975 bgcolor=#fefefe | 97975 || {{mp|2000 QG|168}} || — || Agosto 31, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|97975}} |-id=976 bgcolor=#fefefe | 97976 || {{mp|2000 QL|168}} || — || Agosto 31, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|97976}} |-id=977 bgcolor=#fefefe | 97977 || {{mp|2000 QO|169}} || — || Agosto 31, 2000 || Socorro || LINEAR || V || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|97977}} |-id=978 bgcolor=#fefefe | 97978 || {{mp|2000 QS|169}} || — || Agosto 31, 2000 || Socorro || LINEAR || V || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|97978}} |-id=979 bgcolor=#fefefe | 97979 || {{mp|2000 QN|170}} || — || Agosto 31, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|97979}} |-id=980 bgcolor=#fefefe | 97980 || {{mp|2000 QQ|170}} || — || Agosto 31, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|97980}} |-id=981 bgcolor=#fefefe | 97981 || {{mp|2000 QH|171}} || — || Agosto 31, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|97981}} |-id=982 bgcolor=#fefefe | 97982 || {{mp|2000 QT|171}} || — || Agosto 31, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|97982}} |-id=983 bgcolor=#fefefe | 97983 || {{mp|2000 QH|172}} || — || Agosto 31, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.1 km || {{M+J|97983}} |-id=984 bgcolor=#fefefe | 97984 || {{mp|2000 QZ|172}} || — || Agosto 31, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.1 km'' || {{M+J|97984}} |-id=985 bgcolor=#fefefe | 97985 || {{mp|2000 QR|173}} || — || Agosto 31, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|97985}} |-id=986 bgcolor=#fefefe | 97986 || {{mp|2000 QH|174}} || — || Agosto 31, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|97986}} |-id=987 bgcolor=#fefefe | 97987 || {{mp|2000 QL|175}} || — || Agosto 31, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|97987}} |-id=988 bgcolor=#fefefe | 97988 || {{mp|2000 QN|178}} || — || Agosto 31, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|97988}} |-id=989 bgcolor=#fefefe | 97989 || {{mp|2000 QD|186}} || — || Agosto 26, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|97989}} |-id=990 bgcolor=#fefefe | 97990 || {{mp|2000 QG|186}} || — || Agosto 26, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|97990}} |-id=991 bgcolor=#fefefe | 97991 || {{mp|2000 QS|186}} || — || Agosto 26, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|97991}} |-id=992 bgcolor=#fefefe | 97992 || {{mp|2000 QL|187}} || — || Agosto 26, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.5 km || {{M+J|97992}} |-id=993 bgcolor=#fefefe | 97993 || {{mp|2000 QO|187}} || — || Agosto 26, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|97993}} |-id=994 bgcolor=#fefefe | 97994 || {{mp|2000 QV|187}} || — || Agosto 26, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|97994}} |-id=995 bgcolor=#fefefe | 97995 || {{mp|2000 QX|187}} || — || Agosto 26, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|97995}} |-id=996 bgcolor=#fefefe | 97996 || {{mp|2000 QG|189}} || — || Agosto 26, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|97996}} |-id=997 bgcolor=#fefefe | 97997 || {{mp|2000 QT|189}} || — || Agosto 26, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|97997}} |-id=998 bgcolor=#fefefe | 97998 || {{mp|2000 QY|189}} || — || Agosto 26, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.9 km || {{M+J|97998}} |-id=999 bgcolor=#fefefe | 97999 || {{mp|2000 QN|190}} || — || Agosto 26, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|97999}} |-id=000 bgcolor=#fefefe | 98000 || {{mp|2000 QZ|197}} || — || Agosto 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|98000}} |} == Mga sanggunian == {{Reflist|35em}} == Mga panlabas na kawing == * [https://www.minorplanetcenter.net/iau/lists/NumberedMPs050001.html Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (95001)–(100000)] (IAU Minor Planet Center) (sa Ingles) {{DEFAULTSORT:Talaan ng mga planetang menor: 95001-100000}} [[Kategorya:Talaan ng mga planetang menor batay sa numero|97000]] jogzcfrmfsswp0wgfgj0cjhhmltto92 0 340841 2238233 2026-10-31T11:21:57Z Allyriana000 119761 Bagong pahina: {{Talaan ng mga planetang menor/intro|mula=98001}}{{TOC001|prefix=98}} == 98001–98100 == {{Anchor|001}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2|top-link=no}} |-bgcolor=#fefefe | 98001 || {{mp|2000 QS|198}} || — || Agosto 29, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|98001}} |-id=002 bgcolor=#d6d6d6 | 98002 || {{mp|2000 QG|199}} || — || Agosto 29, 2000 || Socorro || LINEAR || Hilda as... 2238233 wikitext text/x-wiki {{Talaan ng mga planetang menor/intro|mula=98001}}{{TOC001|prefix=98}} == 98001–98100 == {{Anchor|001}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2|top-link=no}} |-bgcolor=#fefefe | 98001 || {{mp|2000 QS|198}} || — || Agosto 29, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|98001}} |-id=002 bgcolor=#d6d6d6 | 98002 || {{mp|2000 QG|199}} || — || Agosto 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Hilda asteroid|3:2]] || align=right | 12 km || {{M+J|98002}} |-id=003 bgcolor=#fefefe | 98003 || {{mp|2000 QH|199}} || — || Agosto 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|98003}} |-id=004 bgcolor=#fefefe | 98004 || {{mp|2000 QU|202}} || — || Agosto 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.7 km || {{M+J|98004}} |-id=005 bgcolor=#fefefe | 98005 || {{mp|2000 QV|203}} || — || Agosto 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|98005}} |-id=006 bgcolor=#fefefe | 98006 || {{mp|2000 QC|205}} || — || Agosto 31, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|98006}} |-id=007 bgcolor=#fefefe | 98007 || {{mp|2000 QR|207}} || — || Agosto 31, 2000 || Socorro || LINEAR || NYS || align=right | 3.2 km || {{M+J|98007}} |-id=008 bgcolor=#fefefe | 98008 || {{mp|2000 QN|208}} || — || Agosto 31, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|98008}} |-id=009 bgcolor=#fefefe | 98009 || {{mp|2000 QC|209}} || — || Agosto 31, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|98009}} |-id=010 bgcolor=#fefefe | 98010 || {{mp|2000 QW|210}} || — || Agosto 31, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|98010}} |-id=011 bgcolor=#fefefe | 98011 || {{mp|2000 QZ|212}} || — || Agosto 31, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|98011}} |-id=012 bgcolor=#fefefe | 98012 || {{mp|2000 QK|213}} || — || Agosto 31, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|98012}} |-id=013 bgcolor=#fefefe | 98013 || {{mp|2000 QX|214}} || — || Agosto 31, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.2 km || {{M+J|98013}} |-id=014 bgcolor=#fefefe | 98014 || {{mp|2000 QD|215}} || — || Agosto 31, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|98014}} |-id=015 bgcolor=#fefefe | 98015 || {{mp|2000 QS|215}} || — || Agosto 31, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|98015}} |-id=016 bgcolor=#fefefe | 98016 || {{mp|2000 QA|223}} || — || Agosto 21, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|98016}} |-id=017 bgcolor=#fefefe | 98017 || {{mp|2000 QM|224}} || — || Agosto 26, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 4.1 km || {{M+J|98017}} |-id=018 bgcolor=#fefefe | 98018 || {{mp|2000 QT|227}} || — || Agosto 31, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|98018}} |-id=019 bgcolor=#fefefe | 98019 || {{mp|2000 QH|228}} || — || Agosto 31, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|98019}} |-id=020 bgcolor=#fefefe | 98020 || {{mp|2000 QL|229}} || — || Agosto 31, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|98020}} |-id=021 bgcolor=#fefefe | 98021 || {{mp|2000 QX|243}} || — || Agosto 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|98021}} |-id=022 bgcolor=#fefefe | 98022 || {{mp|2000 QC|246}} || — || Agosto 26, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|98022}} |-id=023 bgcolor=#fefefe | 98023 || {{mp|2000 QG|251}} || — || Agosto 21, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|98023}} |-id=024 bgcolor=#fefefe | 98024 || {{mp|2000 RP|1}} || — || Setyembre 1, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 4.3 km || {{M+J|98024}} |-id=025 bgcolor=#fefefe | 98025 || {{mp|2000 RE|2}} || — || Setyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|98025}} |-id=026 bgcolor=#fefefe | 98026 || {{mp|2000 RS|4}} || — || Setyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|98026}} |-id=027 bgcolor=#fefefe | 98027 || {{mp|2000 RC|5}} || — || Setyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Levin|(2076)]] || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|98027}} |-id=028 bgcolor=#fefefe | 98028 || {{mp|2000 RJ|5}} || — || Setyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.9 km || {{M+J|98028}} |-id=029 bgcolor=#fefefe | 98029 || {{mp|2000 RE|7}} || — || Setyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|98029}} |-id=030 bgcolor=#fefefe | 98030 || {{mp|2000 RN|7}} || — || Setyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.0 km || {{M+J|98030}} |-id=031 bgcolor=#fefefe | 98031 || {{mp|2000 RU|7}} || — || Setyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|98031}} |-id=032 bgcolor=#fefefe | 98032 || {{mp|2000 RV|7}} || — || Setyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|98032}} |-id=033 bgcolor=#fefefe | 98033 || {{mp|2000 RG|11}} || — || Setyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|98033}} |-id=034 bgcolor=#e9e9e9 | 98034 || {{mp|2000 RQ|12}} || — || Setyembre 2, 2000 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|98034}} |-id=035 bgcolor=#fefefe | 98035 || {{mp|2000 RO|18}} || — || Setyembre 1, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|98035}} |-id=036 bgcolor=#d6d6d6 | 98036 || {{mp|2000 RG|19}} || — || Setyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | ''4.3 km'' || {{M+J|98036}} |-id=037 bgcolor=#c2ffff | 98037 || {{mp|2000 RE|20}} || — || Setyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Trojan camp|L5]] || align=right | 13 km || {{M+J|98037}} |-id=038 bgcolor=#fefefe | 98038 || {{mp|2000 RZ|20}} || — || Setyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|98038}} |-id=039 bgcolor=#fa8072 | 98039 || {{mp|2000 RC|22}} || — || Setyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|98039}} |-id=040 bgcolor=#fefefe | 98040 || {{mp|2000 RC|23}} || — || Setyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.3 km || {{M+J|98040}} |-id=041 bgcolor=#fefefe | 98041 || {{mp|2000 RE|23}} || — || Setyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|98041}} |-id=042 bgcolor=#fefefe | 98042 || {{mp|2000 RA|24}} || — || Setyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|98042}} |-id=043 bgcolor=#fefefe | 98043 || {{mp|2000 RQ|24}} || — || Setyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|98043}} |-id=044 bgcolor=#fefefe | 98044 || {{mp|2000 RU|25}} || — || Setyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|98044}} |-id=045 bgcolor=#fefefe | 98045 || {{mp|2000 RQ|27}} || — || Setyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|98045}} |-id=046 bgcolor=#fefefe | 98046 || {{mp|2000 RD|29}} || — || Setyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | 2.7 km || {{M+J|98046}} |-id=047 bgcolor=#e9e9e9 | 98047 || {{mp|2000 RC|32}} || — || Setyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|98047}} |-id=048 bgcolor=#fefefe | 98048 || {{mp|2000 RR|32}} || — || Setyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|98048}} |-id=049 bgcolor=#fefefe | 98049 || {{mp|2000 RS|32}} || — || Setyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || V || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|98049}} |-id=050 bgcolor=#fefefe | 98050 || {{mp|2000 RZ|33}} || — || Setyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.5 km || {{M+J|98050}} |-id=051 bgcolor=#fefefe | 98051 || {{mp|2000 RC|34}} || — || Setyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|98051}} |-id=052 bgcolor=#fefefe | 98052 || {{mp|2000 RX|34}} || — || Setyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || V || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|98052}} |-id=053 bgcolor=#fefefe | 98053 || {{mp|2000 RP|35}} || — || Setyembre 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|98053}} |-id=054 bgcolor=#fefefe | 98054 || {{mp|2000 RS|35}} || — || Setyembre 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|98054}} |-id=055 bgcolor=#fefefe | 98055 || {{mp|2000 RR|38}} || — || Setyembre 2, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Slow rotator (asteroid)#98055|slow]] || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|98055}} |-id=056 bgcolor=#fefefe | 98056 || {{mp|2000 RR|41}} || — || Setyembre 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.2 km || {{M+J|98056}} |-id=057 bgcolor=#fefefe | 98057 || {{mp|2000 RH|44}} || — || Setyembre 3, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|98057}} |-id=058 bgcolor=#fefefe | 98058 || {{mp|2000 RH|46}} || — || Setyembre 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|98058}} |-id=059 bgcolor=#fefefe | 98059 || {{mp|2000 RC|47}} || — || Setyembre 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.6 km || {{M+J|98059}} |-id=060 bgcolor=#fefefe | 98060 || {{mp|2000 RF|47}} || — || Setyembre 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|98060}} |-id=061 bgcolor=#fefefe | 98061 || {{mp|2000 RH|47}} || — || Setyembre 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.4 km || {{M+J|98061}} |-id=062 bgcolor=#fefefe | 98062 || {{mp|2000 RW|47}} || — || Setyembre 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.4 km || {{M+J|98062}} |-id=063 bgcolor=#fefefe | 98063 || {{mp|2000 RG|48}} || — || Setyembre 3, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Slow rotator (asteroid)#98063|slow?]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|98063}} |-id=064 bgcolor=#fefefe | 98064 || {{mp|2000 RY|48}} || — || Setyembre 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.3 km || {{M+J|98064}} |-id=065 bgcolor=#fefefe | 98065 || {{mp|2000 RF|51}} || — || Setyembre 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|98065}} |-id=066 bgcolor=#fefefe | 98066 || {{mp|2000 RH|51}} || — || Setyembre 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|98066}} |-id=067 bgcolor=#e9e9e9 | 98067 || {{mp|2000 RQ|52}} || — || Setyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|98067}} |-id=068 bgcolor=#fefefe | 98068 || {{mp|2000 RV|52}} || — || Setyembre 4, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|98068}} |-id=069 bgcolor=#e9e9e9 | 98069 || {{mp|2000 RX|52}} || — || Setyembre 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|98069}} |-id=070 bgcolor=#fefefe | 98070 || {{mp|2000 RQ|53}} || — || Setyembre 5, 2000 || [[Prescott Observatory|Prescott]] || [[Paul G. Comba|P. G. Comba]] || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|98070}} |-id=071 bgcolor=#fefefe | 98071 || {{mp|2000 RW|54}} || — || Setyembre 3, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|98071}} |-id=072 bgcolor=#fefefe | 98072 || {{mp|2000 RC|56}} || — || Setyembre 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|98072}} |-id=073 bgcolor=#fefefe | 98073 || {{mp|2000 RM|56}} || — || Setyembre 6, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|98073}} |-id=074 bgcolor=#fefefe | 98074 || {{mp|2000 RT|56}} || — || Setyembre 7, 2000 || [[Kleť Observatory|Kleť]] || [[Kleť Observatory|Kleť]] || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|98074}} |-id=075 bgcolor=#fefefe | 98075 || {{mp|2000 RT|62}} || — || Setyembre 2, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 2.5 km || {{M+J|98075}} |-id=076 bgcolor=#fefefe | 98076 || {{mp|2000 RY|63}} || — || Setyembre 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|98076}} |-id=077 bgcolor=#fefefe | 98077 || {{mp|2000 RO|64}} || — || Setyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|98077}} |-id=078 bgcolor=#fefefe | 98078 || {{mp|2000 RZ|65}} || — || Setyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|98078}} |-id=079 bgcolor=#fefefe | 98079 || {{mp|2000 RY|66}} || — || Setyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|98079}} |-id=080 bgcolor=#fefefe | 98080 || {{mp|2000 RB|67}} || — || Setyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|98080}} |-id=081 bgcolor=#e9e9e9 | 98081 || {{mp|2000 RF|67}} || — || Setyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Slow rotator (asteroid)#98081|slow]] || align=right | 2.9 km || {{M+J|98081}} |-id=082 bgcolor=#fefefe | 98082 || {{mp|2000 RJ|67}} || — || Setyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|98082}} |-id=083 bgcolor=#fefefe | 98083 || {{mp|2000 RG|68}} || — || Setyembre 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.1 km || {{M+J|98083}} |-id=084 bgcolor=#fefefe | 98084 || {{mp|2000 RC|69}} || — || Setyembre 2, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|98084}} |-id=085 bgcolor=#fefefe | 98085 || {{mp|2000 RR|70}} || — || Setyembre 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|98085}} |-id=086 bgcolor=#fefefe | 98086 || {{mp|2000 RW|70}} || — || Setyembre 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|98086}} |-id=087 bgcolor=#fefefe | 98087 || {{mp|2000 RH|71}} || — || Setyembre 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.5 km || {{M+J|98087}} |-id=088 bgcolor=#fefefe | 98088 || {{mp|2000 RS|71}} || — || Setyembre 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.0 km || {{M+J|98088}} |-id=089 bgcolor=#fefefe | 98089 || {{mp|2000 RO|72}} || — || Setyembre 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.0 km || {{M+J|98089}} |-id=090 bgcolor=#fefefe | 98090 || {{mp|2000 RE|73}} || — || Setyembre 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|98090}} |-id=091 bgcolor=#fefefe | 98091 || {{mp|2000 RK|73}} || — || Setyembre 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|98091}} |-id=092 bgcolor=#e9e9e9 | 98092 || {{mp|2000 RT|73}} || — || Setyembre 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|98092}} |-id=093 bgcolor=#fefefe | 98093 || {{mp|2000 RW|73}} || — || Setyembre 2, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|98093}} |-id=094 bgcolor=#fefefe | 98094 || {{mp|2000 RG|77}} || — || Setyembre 7, 2000 || [[Elmira/Corning, NY|Elmira]] || Cecce, A. J. || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|98094}} |-id=095 bgcolor=#fefefe | 98095 || {{mp|2000 RQ|77}} || — || Setyembre 8, 2000 || [[Observatoř Ondřejov|Ondřejov]] || [[Lenka Kotková|L. Kotková]] || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|98095}} |-id=096 bgcolor=#fefefe | 98096 || {{mp|2000 RR|77}} || — || Setyembre 8, 2000 || Ondřejov || L. Kotková || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|98096}} |-id=097 bgcolor=#fefefe | 98097 || {{mp|2000 RA|78}} || — || Setyembre 2, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|98097}} |-id=098 bgcolor=#fefefe | 98098 || {{mp|2000 RY|82}} || — || Setyembre 1, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|98098}} |-id=099 bgcolor=#fefefe | 98099 || {{mp|2000 RF|83}} || — || Setyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 3.1 km || {{M+J|98099}} |-id=100 bgcolor=#fefefe | 98100 || {{mp|2000 RN|83}} || — || Setyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|98100}} |} == 98101–98200 == {{Anchor|101}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}} |-bgcolor=#fefefe | 98101 || {{mp|2000 RM|84}} || — || Setyembre 2, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|98101}} |-id=102 bgcolor=#e9e9e9 | 98102 || {{mp|2000 RZ|84}} || — || Setyembre 2, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|98102}} |-id=103 bgcolor=#fefefe | 98103 || {{mp|2000 RX|86}} || — || Setyembre 2, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|98103}} |-id=104 bgcolor=#fefefe | 98104 || {{mp|2000 RK|87}} || — || Setyembre 2, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|98104}} |-id=105 bgcolor=#fefefe | 98105 || {{mp|2000 RK|90}} || — || Setyembre 3, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|98105}} |-id=106 bgcolor=#fefefe | 98106 || {{mp|2000 RK|91}} || — || Setyembre 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|98106}} |-id=107 bgcolor=#fefefe | 98107 || {{mp|2000 RM|91}} || — || Setyembre 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|98107}} |-id=108 bgcolor=#fefefe | 98108 || {{mp|2000 RP|91}} || — || Setyembre 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|98108}} |-id=109 bgcolor=#fefefe | 98109 || {{mp|2000 RN|92}} || — || Setyembre 3, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|98109}} |-id=110 bgcolor=#fefefe | 98110 || {{mp|2000 RR|92}} || — || Setyembre 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|98110}} |-id=111 bgcolor=#fefefe | 98111 || {{mp|2000 RX|93}} || — || Setyembre 4, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|98111}} |-id=112 bgcolor=#fefefe | 98112 || {{mp|2000 RG|94}} || — || Setyembre 4, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|98112}} |-id=113 bgcolor=#fefefe | 98113 || {{mp|2000 RN|94}} || — || Setyembre 4, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Vesta family|V]] || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|98113}} |-id=114 bgcolor=#e9e9e9 | 98114 || {{mp|2000 RQ|95}} || — || Setyembre 4, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|98114}} |-id=115 bgcolor=#fefefe | 98115 || {{mp|2000 RF|100}} || — || Setyembre 5, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 1.7 km || {{M+J|98115}} |-id=116 bgcolor=#c2ffff | 98116 || {{mp|2000 RA|103}} || — || Setyembre 5, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Trojan camp|L5]] || align=right | 20 km || {{M+J|98116}} |-id=117 bgcolor=#fa8072 | 98117 || {{mp|2000 SP|2}} || — || Setyembre 20, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|98117}} |-id=118 bgcolor=#fefefe | 98118 || {{mp|2000 SL|3}} || — || Setyembre 20, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.5 km || {{M+J|98118}} |-id=119 bgcolor=#fefefe | 98119 || {{mp|2000 SA|4}} || — || Setyembre 21, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|98119}} |-id=120 bgcolor=#fefefe | 98120 || {{mp|2000 SK|5}} || — || Setyembre 22, 2000 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]], [[Mario Jurić|M. Jurić]] || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|98120}} |-id=121 bgcolor=#fefefe | 98121 || {{mp|2000 SB|6}} || — || Setyembre 20, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|98121}} |-id=122 bgcolor=#fefefe | 98122 || {{mp|2000 SW|11}} || — || Setyembre 20, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.1 km || {{M+J|98122}} |-id=123 bgcolor=#fefefe | 98123 || {{mp|2000 SG|15}} || — || Setyembre 23, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.9 km || {{M+J|98123}} |-id=124 bgcolor=#fefefe | 98124 || {{mp|2000 SB|20}} || — || Setyembre 23, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|98124}} |-id=125 bgcolor=#fefefe | 98125 || {{mp|2000 SB|21}} || — || Setyembre 24, 2000 || [[Bisei Spaceguard Center|Bisei SG Center]] || [[Bisei Asteroid Tracking Telescope for Rapid Survey|BATTeRS]] || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|98125}} |-id=126 bgcolor=#fefefe | 98126 || {{mp|2000 SH|23}} || — || Setyembre 26, 2000 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|98126}} |-id=127 bgcolor=#fefefe | 98127 Vilgusová || {{mp|2000 SP|24}} || {{MoMP|98127|Vilgusová}} || Setyembre 24, 2000 || [[Observatoř Ondřejov|Ondřejov]] || [[Lenka Kotková|L. Kotková]], [[Petr Pravec|P. Pravec]] || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|98127}} |-id=128 bgcolor=#fefefe | 98128 || {{mp|2000 SS|24}} || — || Setyembre 26, 2000 || [[Bisei Spaceguard Center|Bisei SG Center]] || [[Bisei Asteroid Tracking Telescope for Rapid Survey|BATTeRS]] || [[Vesta family|V]] || align=right | 2.1 km || {{M+J|98128}} |-id=129 bgcolor=#fa8072 | 98129 || {{mp|2000 SD|25}} || — || Setyembre 22, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''5.2 km'' || {{M+J|98129}} |-id=130 bgcolor=#fefefe | 98130 || {{mp|2000 SD|28}} || — || Setyembre 23, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|98130}} |-id=131 bgcolor=#fefefe | 98131 || {{mp|2000 SX|30}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|98131}} |-id=132 bgcolor=#fefefe | 98132 || {{mp|2000 SD|37}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|98132}} |-id=133 bgcolor=#fefefe | 98133 || {{mp|2000 SL|38}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.6 km || {{M+J|98133}} |-id=134 bgcolor=#fefefe | 98134 || {{mp|2000 SM|39}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|98134}} |-id=135 bgcolor=#fefefe | 98135 || {{mp|2000 SO|40}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Slow rotator (asteroid)#98135|slow]] || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|98135}} |-id=136 bgcolor=#fefefe | 98136 || {{mp|2000 SP|40}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.6 km || {{M+J|98136}} |-id=137 bgcolor=#fefefe | 98137 || {{mp|2000 SO|41}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|98137}} |-id=138 bgcolor=#fefefe | 98138 || {{mp|2000 SW|42}} || — || Setyembre 25, 2000 || [[Črni Vrh Observatory|Črni Vrh]] || Mikuž, H. || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|98138}} |-id=139 bgcolor=#c2ffff | 98139 || {{mp|2000 SG|53}} || — || Setyembre 24, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Trojan camp|L5]]{{·}}[[Fast rotator (asteroid)#98139|fast]] || align=right | 14 km || {{M+J|98139}} |-id=140 bgcolor=#fefefe | 98140 || {{mp|2000 SK|54}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|98140}} |-id=141 bgcolor=#fefefe | 98141 || {{mp|2000 SV|57}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|98141}} |-id=142 bgcolor=#fefefe | 98142 || {{mp|2000 SX|59}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|98142}} |-id=143 bgcolor=#c2ffff | 98143 || {{mp|2000 SS|60}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Trojan camp|L5]] || align=right | 18 km || {{M+J|98143}} |-id=144 bgcolor=#fefefe | 98144 || {{mp|2000 SR|61}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|98144}} |-id=145 bgcolor=#fefefe | 98145 || {{mp|2000 SK|64}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|98145}} |-id=146 bgcolor=#fefefe | 98146 || {{mp|2000 SM|64}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | 2.1 km || {{M+J|98146}} |-id=147 bgcolor=#fefefe | 98147 || {{mp|2000 SR|64}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|98147}} |-id=148 bgcolor=#fefefe | 98148 || {{mp|2000 ST|64}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|98148}} |-id=149 bgcolor=#fefefe | 98149 || {{mp|2000 SL|65}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.5 km || {{M+J|98149}} |-id=150 bgcolor=#fefefe | 98150 || {{mp|2000 SO|66}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Fast rotator (asteroid)#98150|fast]] || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|98150}} |-id=151 bgcolor=#fefefe | 98151 || {{mp|2000 SU|66}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|98151}} |-id=152 bgcolor=#fefefe | 98152 || {{mp|2000 SW|66}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.6 km || {{M+J|98152}} |-id=153 bgcolor=#c2ffff | 98153 || {{mp|2000 SY|68}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Trojan camp|L5]] || align=right | ''20 km'' || {{M+J|98153}} |-id=154 bgcolor=#fefefe | 98154 || {{mp|2000 SE|69}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|98154}} |-id=155 bgcolor=#fefefe | 98155 || {{mp|2000 SF|70}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|98155}} |-id=156 bgcolor=#fefefe | 98156 || {{mp|2000 SO|71}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.7 km || {{M+J|98156}} |-id=157 bgcolor=#e9e9e9 | 98157 || {{mp|2000 SF|73}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|98157}} |-id=158 bgcolor=#fefefe | 98158 || {{mp|2000 ST|75}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.3 km || {{M+J|98158}} |-id=159 bgcolor=#fefefe | 98159 || {{mp|2000 SN|76}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|98159}} |-id=160 bgcolor=#fefefe | 98160 || {{mp|2000 SP|77}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|98160}} |-id=161 bgcolor=#fefefe | 98161 || {{mp|2000 SG|78}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|98161}} |-id=162 bgcolor=#fefefe | 98162 || {{mp|2000 SP|78}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|98162}} |-id=163 bgcolor=#fefefe | 98163 || {{mp|2000 SX|82}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|98163}} |-id=164 bgcolor=#fefefe | 98164 || {{mp|2000 SR|84}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|98164}} |-id=165 bgcolor=#fefefe | 98165 || {{mp|2000 SP|85}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|98165}} |-id=166 bgcolor=#fefefe | 98166 || {{mp|2000 ST|85}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|98166}} |-id=167 bgcolor=#fefefe | 98167 || {{mp|2000 SF|86}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|98167}} |-id=168 bgcolor=#fefefe | 98168 || {{mp|2000 SV|86}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Baptistina family|BAP]] || align=right | 3.0 km || {{M+J|98168}} |-id=169 bgcolor=#fefefe | 98169 || {{mp|2000 SB|87}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|98169}} |-id=170 bgcolor=#fefefe | 98170 || {{mp|2000 SJ|87}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#406|ERI]] || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|98170}} |-id=171 bgcolor=#fefefe | 98171 || {{mp|2000 SD|88}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.9 km || {{M+J|98171}} |-id=172 bgcolor=#fefefe | 98172 || {{mp|2000 SN|92}} || — || Setyembre 23, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.9 km || {{M+J|98172}} |-id=173 bgcolor=#fefefe | 98173 || {{mp|2000 SO|92}} || — || Setyembre 23, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.1 km || {{M+J|98173}} |-id=174 bgcolor=#fefefe | 98174 || {{mp|2000 SM|93}} || — || Setyembre 23, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|98174}} |-id=175 bgcolor=#fefefe | 98175 || {{mp|2000 SU|94}} || — || Setyembre 23, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|98175}} |-id=176 bgcolor=#fefefe | 98176 || {{mp|2000 SU|95}} || — || Setyembre 23, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|98176}} |-id=177 bgcolor=#fefefe | 98177 || {{mp|2000 SX|97}} || — || Setyembre 23, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|98177}} |-id=178 bgcolor=#fefefe | 98178 || {{mp|2000 SU|99}} || — || Setyembre 23, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#407|CLA]] || align=right | 4.3 km || {{M+J|98178}} |-id=179 bgcolor=#fefefe | 98179 || {{mp|2000 SA|100}} || — || Setyembre 23, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | 3.5 km || {{M+J|98179}} |-id=180 bgcolor=#fefefe | 98180 || {{mp|2000 SJ|102}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || NYS || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|98180}} |-id=181 bgcolor=#fefefe | 98181 || {{mp|2000 SC|103}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | 1.8 km || {{M+J|98181}} |-id=182 bgcolor=#fefefe | 98182 || {{mp|2000 SR|105}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|98182}} |-id=183 bgcolor=#fefefe | 98183 || {{mp|2000 SH|106}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.8 km || {{M+J|98183}} |-id=184 bgcolor=#fefefe | 98184 || {{mp|2000 SY|106}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|98184}} |-id=185 bgcolor=#fefefe | 98185 || {{mp|2000 SN|108}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|98185}} |-id=186 bgcolor=#fefefe | 98186 || {{mp|2000 SE|109}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.1 km || {{M+J|98186}} |-id=187 bgcolor=#fefefe | 98187 || {{mp|2000 SO|109}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|98187}} |-id=188 bgcolor=#fefefe | 98188 || {{mp|2000 SA|110}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|98188}} |-id=189 bgcolor=#fefefe | 98189 || {{mp|2000 SN|110}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || MAS || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|98189}} |-id=190 bgcolor=#fefefe | 98190 || {{mp|2000 SL|112}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|98190}} |-id=191 bgcolor=#fefefe | 98191 || {{mp|2000 SN|113}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|98191}} |-id=192 bgcolor=#fefefe | 98192 || {{mp|2000 SM|114}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|98192}} |-id=193 bgcolor=#fefefe | 98193 || {{mp|2000 SG|115}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|98193}} |-id=194 bgcolor=#fefefe | 98194 || {{mp|2000 SG|116}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|98194}} |-id=195 bgcolor=#fefefe | 98195 || {{mp|2000 SX|116}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|98195}} |-id=196 bgcolor=#fefefe | 98196 || {{mp|2000 SZ|116}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|98196}} |-id=197 bgcolor=#fefefe | 98197 || {{mp|2000 SQ|117}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.1 km || {{M+J|98197}} |-id=198 bgcolor=#fefefe | 98198 || {{mp|2000 SJ|118}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.1 km || {{M+J|98198}} |-id=199 bgcolor=#fefefe | 98199 || {{mp|2000 SQ|119}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.1 km || {{M+J|98199}} |-id=200 bgcolor=#fefefe | 98200 || {{mp|2000 SN|121}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.8 km || {{M+J|98200}} |} == 98201–98300 == {{Anchor|201}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}} |-bgcolor=#fefefe | 98201 || {{mp|2000 SJ|122}} || — || Setyembre 24, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Asteroid family#Levin|(2076)]] || align=right | 2.9 km || {{M+J|98201}} |-id=202 bgcolor=#fefefe | 98202 || {{mp|2000 SF|123}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|98202}} |-id=203 bgcolor=#fefefe | 98203 || {{mp|2000 SM|123}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|98203}} |-id=204 bgcolor=#fefefe | 98204 || {{mp|2000 SY|124}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|98204}} |-id=205 bgcolor=#fefefe | 98205 || {{mp|2000 SG|125}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Slow rotator (asteroid)#98205|slow]] || align=right | 2.5 km || {{M+J|98205}} |-id=206 bgcolor=#fefefe | 98206 || {{mp|2000 SE|126}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.7 km || {{M+J|98206}} |-id=207 bgcolor=#fefefe | 98207 || {{mp|2000 SQ|126}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|98207}} |-id=208 bgcolor=#fefefe | 98208 || {{mp|2000 SZ|126}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | 2.7 km || {{M+J|98208}} |-id=209 bgcolor=#e9e9e9 | 98209 || {{mp|2000 SK|130}} || — || Setyembre 22, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.3 km'' || {{M+J|98209}} |-id=210 bgcolor=#fefefe | 98210 || {{mp|2000 SF|133}} || — || Setyembre 23, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|98210}} |-id=211 bgcolor=#fefefe | 98211 || {{mp|2000 SX|137}} || — || Setyembre 23, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|98211}} |-id=212 bgcolor=#fefefe | 98212 || {{mp|2000 SC|138}} || — || Setyembre 23, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Levin|(2076)]] || align=right | 3.0 km || {{M+J|98212}} |-id=213 bgcolor=#fefefe | 98213 || {{mp|2000 SV|138}} || — || Setyembre 23, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|98213}} |-id=214 bgcolor=#fefefe | 98214 || {{mp|2000 SD|140}} || — || Setyembre 23, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|98214}} |-id=215 bgcolor=#fefefe | 98215 || {{mp|2000 SM|140}} || — || Setyembre 23, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|98215}} |-id=216 bgcolor=#fefefe | 98216 || {{mp|2000 SQ|140}} || — || Setyembre 23, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|98216}} |-id=217 bgcolor=#fefefe | 98217 || {{mp|2000 SV|141}} || — || Setyembre 23, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|98217}} |-id=218 bgcolor=#fefefe | 98218 || {{mp|2000 SG|142}} || — || Setyembre 23, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|98218}} |-id=219 bgcolor=#fefefe | 98219 || {{mp|2000 SK|142}} || — || Setyembre 23, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|98219}} |-id=220 bgcolor=#fefefe | 98220 || {{mp|2000 SC|143}} || — || Setyembre 23, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.6 km || {{M+J|98220}} |-id=221 bgcolor=#e9e9e9 | 98221 || {{mp|2000 SL|143}} || — || Setyembre 23, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.2 km || {{M+J|98221}} |-id=222 bgcolor=#fefefe | 98222 || {{mp|2000 SL|144}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|98222}} |-id=223 bgcolor=#fefefe | 98223 || {{mp|2000 SQ|144}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|98223}} |-id=224 bgcolor=#fefefe | 98224 || {{mp|2000 ST|144}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|98224}} |-id=225 bgcolor=#fefefe | 98225 || {{mp|2000 SU|146}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|98225}} |-id=226 bgcolor=#fefefe | 98226 || {{mp|2000 SW|146}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|98226}} |-id=227 bgcolor=#fefefe | 98227 || {{mp|2000 SO|147}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|98227}} |-id=228 bgcolor=#fefefe | 98228 || {{mp|2000 SV|147}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|98228}} |-id=229 bgcolor=#fefefe | 98229 || {{mp|2000 SE|150}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|98229}} |-id=230 bgcolor=#fefefe | 98230 || {{mp|2000 SS|150}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|98230}} |-id=231 bgcolor=#fefefe | 98231 || {{mp|2000 SG|151}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|98231}} |-id=232 bgcolor=#fefefe | 98232 || {{mp|2000 SJ|151}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|98232}} |-id=233 bgcolor=#e9e9e9 | 98233 || {{mp|2000 SN|151}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|98233}} |-id=234 bgcolor=#fefefe | 98234 || {{mp|2000 SA|152}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.9 km || {{M+J|98234}} |-id=235 bgcolor=#e9e9e9 | 98235 || {{mp|2000 SE|153}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|98235}} |-id=236 bgcolor=#fefefe | 98236 || {{mp|2000 SK|153}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|98236}} |-id=237 bgcolor=#fefefe | 98237 || {{mp|2000 SQ|153}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|98237}} |-id=238 bgcolor=#fefefe | 98238 || {{mp|2000 SS|154}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.5 km || {{M+J|98238}} |-id=239 bgcolor=#fefefe | 98239 || {{mp|2000 SH|156}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|98239}} |-id=240 bgcolor=#fefefe | 98240 || {{mp|2000 SK|158}} || — || Setyembre 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|98240}} |-id=241 bgcolor=#fefefe | 98241 || {{mp|2000 SL|158}} || — || Setyembre 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|98241}} |-id=242 bgcolor=#fefefe | 98242 || {{mp|2000 SS|162}} || — || Setyembre 30, 2000 || [[Elmira/Corning, NY|Elmira]] || Cecce, A. J. || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|98242}} |-id=243 bgcolor=#fefefe | 98243 || {{mp|2000 SE|166}} || — || Setyembre 23, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|98243}} |-id=244 bgcolor=#fefefe | 98244 || {{mp|2000 SH|166}} || — || Setyembre 23, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|98244}} |-id=245 bgcolor=#fefefe | 98245 || {{mp|2000 SO|166}} || — || Setyembre 23, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|98245}} |-id=246 bgcolor=#fefefe | 98246 || {{mp|2000 SY|166}} || — || Setyembre 23, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 4.3 km || {{M+J|98246}} |-id=247 bgcolor=#fefefe | 98247 || {{mp|2000 SJ|167}} || — || Setyembre 23, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.7 km || {{M+J|98247}} |-id=248 bgcolor=#fefefe | 98248 || {{mp|2000 SP|167}} || — || Setyembre 23, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|98248}} |-id=249 bgcolor=#fefefe | 98249 || {{mp|2000 SH|169}} || — || Setyembre 23, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Baptistina family|BAP]] || align=right | 2.2 km || {{M+J|98249}} |-id=250 bgcolor=#fefefe | 98250 || {{mp|2000 SO|169}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|98250}} |-id=251 bgcolor=#fefefe | 98251 || {{mp|2000 SQ|169}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|98251}} |-id=252 bgcolor=#fefefe | 98252 || {{mp|2000 SY|170}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.9 km || {{M+J|98252}} |-id=253 bgcolor=#fefefe | 98253 || {{mp|2000 SH|174}} || — || Setyembre 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.2 km || {{M+J|98253}} |-id=254 bgcolor=#fefefe | 98254 || {{mp|2000 SU|178}} || — || Setyembre 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.3 km || {{M+J|98254}} |-id=255 bgcolor=#fefefe | 98255 || {{mp|2000 SX|180}} || — || Setyembre 19, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|98255}} |-id=256 bgcolor=#d6d6d6 | 98256 || {{mp|2000 SD|181}} || — || Setyembre 19, 2000 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 4.8 km || {{M+J|98256}} |-id=257 bgcolor=#fefefe | 98257 || {{mp|2000 SJ|181}} || — || Setyembre 19, 2000 || Haleakala || NEAT || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|98257}} |-id=258 bgcolor=#fefefe | 98258 || {{mp|2000 SG|182}} || — || Setyembre 20, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|98258}} |-id=259 bgcolor=#fefefe | 98259 || {{mp|2000 SH|182}} || — || Setyembre 20, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|98259}} |-id=260 bgcolor=#fefefe | 98260 || {{mp|2000 SL|182}} || — || Setyembre 20, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|98260}} |-id=261 bgcolor=#fefefe | 98261 || {{mp|2000 SA|185}} || — || Setyembre 20, 2000 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|98261}} |-id=262 bgcolor=#fefefe | 98262 || {{mp|2000 SF|185}} || — || Setyembre 20, 2000 || Haleakala || NEAT || {{·}} || align=right | 4.7 km || {{M+J|98262}} |-id=263 bgcolor=#fefefe | 98263 || {{mp|2000 SR|185}} || — || Setyembre 21, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|98263}} |-id=264 bgcolor=#fefefe | 98264 || {{mp|2000 SO|187}} || — || Setyembre 21, 2000 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|98264}} |-id=265 bgcolor=#fefefe | 98265 || {{mp|2000 SX|187}} || — || Setyembre 21, 2000 || Haleakala || NEAT || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|98265}} |-id=266 bgcolor=#fefefe | 98266 || {{mp|2000 SU|189}} || — || Setyembre 22, 2000 || Haleakala || NEAT || {{·}} || align=right | 1.4 km || {{M+J|98266}} |-id=267 bgcolor=#fefefe | 98267 || {{mp|2000 SN|193}} || — || Setyembre 24, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|98267}} |-id=268 bgcolor=#fefefe | 98268 || {{mp|2000 SR|196}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|98268}} |-id=269 bgcolor=#fefefe | 98269 || {{mp|2000 SL|200}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Levin|(2076)]] || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|98269}} |-id=270 bgcolor=#fefefe | 98270 || {{mp|2000 SW|203}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|98270}} |-id=271 bgcolor=#fefefe | 98271 || {{mp|2000 SY|203}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|98271}} |-id=272 bgcolor=#fefefe | 98272 || {{mp|2000 SN|205}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.3 km || {{M+J|98272}} |-id=273 bgcolor=#fefefe | 98273 || {{mp|2000 SG|207}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|98273}} |-id=274 bgcolor=#fefefe | 98274 || {{mp|2000 SU|207}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|98274}} |-id=275 bgcolor=#fefefe | 98275 || {{mp|2000 SB|211}} || — || Setyembre 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|98275}} |-id=276 bgcolor=#fefefe | 98276 || {{mp|2000 SF|211}} || — || Setyembre 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|98276}} |-id=277 bgcolor=#fefefe | 98277 || {{mp|2000 SM|211}} || — || Setyembre 25, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|98277}} |-id=278 bgcolor=#fefefe | 98278 || {{mp|2000 SE|212}} || — || Setyembre 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|98278}} |-id=279 bgcolor=#fefefe | 98279 || {{mp|2000 SK|212}} || — || Setyembre 25, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|98279}} |-id=280 bgcolor=#e9e9e9 | 98280 || {{mp|2000 SU|213}} || — || Setyembre 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|98280}} |-id=281 bgcolor=#fefefe | 98281 || {{mp|2000 SZ|216}} || — || Setyembre 26, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|98281}} |-id=282 bgcolor=#fefefe | 98282 || {{mp|2000 SY|217}} || — || Setyembre 26, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|98282}} |-id=283 bgcolor=#fefefe | 98283 || {{mp|2000 SB|218}} || — || Setyembre 26, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.7 km || {{M+J|98283}} |-id=284 bgcolor=#fefefe | 98284 || {{mp|2000 SG|218}} || — || Setyembre 26, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|98284}} |-id=285 bgcolor=#fefefe | 98285 || {{mp|2000 SV|220}} || — || Setyembre 26, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|98285}} |-id=286 bgcolor=#fefefe | 98286 || {{mp|2000 SR|221}} || — || Setyembre 26, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.9 km || {{M+J|98286}} |-id=287 bgcolor=#fefefe | 98287 || {{mp|2000 SM|222}} || — || Setyembre 26, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|98287}} |-id=288 bgcolor=#fefefe | 98288 || {{mp|2000 SY|222}} || — || Setyembre 27, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|98288}} |-id=289 bgcolor=#fefefe | 98289 || {{mp|2000 SP|226}} || — || Setyembre 27, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 3.3 km || {{M+J|98289}} |-id=290 bgcolor=#fefefe | 98290 || {{mp|2000 SE|228}} || — || Setyembre 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|98290}} |-id=291 bgcolor=#fefefe | 98291 || {{mp|2000 SS|229}} || — || Setyembre 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|98291}} |-id=292 bgcolor=#fefefe | 98292 || {{mp|2000 SC|230}} || — || Setyembre 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|98292}} |-id=293 bgcolor=#fefefe | 98293 || {{mp|2000 SD|230}} || — || Setyembre 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|98293}} |-id=294 bgcolor=#fefefe | 98294 || {{mp|2000 SO|230}} || — || Setyembre 28, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|98294}} |-id=295 bgcolor=#fefefe | 98295 || {{mp|2000 SE|231}} || — || Setyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|98295}} |-id=296 bgcolor=#fefefe | 98296 || {{mp|2000 SC|233}} || — || Setyembre 28, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|98296}} |-id=297 bgcolor=#fefefe | 98297 || {{mp|2000 SO|233}} || — || Setyembre 21, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|98297}} |-id=298 bgcolor=#fefefe | 98298 || {{mp|2000 SO|234}} || — || Setyembre 22, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|98298}} |-id=299 bgcolor=#fefefe | 98299 || {{mp|2000 SD|235}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|98299}} |-id=300 bgcolor=#fefefe | 98300 || {{mp|2000 SE|235}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|98300}} |} == 98301–98400 == {{Anchor|301}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}} |-bgcolor=#fefefe | 98301 || {{mp|2000 SS|237}} || — || Setyembre 25, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Asteroid family#Levin|(2076)]] || align=right | 3.3 km || {{M+J|98301}} |-id=302 bgcolor=#fa8072 | 98302 || {{mp|2000 SX|237}} || — || Setyembre 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|98302}} |-id=303 bgcolor=#fefefe | 98303 || {{mp|2000 SZ|237}} || — || Setyembre 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|98303}} |-id=304 bgcolor=#fefefe | 98304 || {{mp|2000 SJ|241}} || — || Setyembre 23, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|98304}} |-id=305 bgcolor=#fefefe | 98305 || {{mp|2000 SG|243}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|98305}} |-id=306 bgcolor=#fefefe | 98306 || {{mp|2000 SP|243}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|98306}} |-id=307 bgcolor=#fefefe | 98307 || {{mp|2000 SO|251}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|98307}} |-id=308 bgcolor=#fefefe | 98308 || {{mp|2000 SY|251}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|98308}} |-id=309 bgcolor=#fefefe | 98309 || {{mp|2000 SF|254}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|98309}} |-id=310 bgcolor=#fefefe | 98310 || {{mp|2000 ST|256}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|98310}} |-id=311 bgcolor=#fefefe | 98311 || {{mp|2000 SO|257}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|98311}} |-id=312 bgcolor=#fefefe | 98312 || {{mp|2000 SK|258}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|98312}} |-id=313 bgcolor=#fefefe | 98313 || {{mp|2000 SP|258}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#406|ERI]] || align=right | 3.5 km || {{M+J|98313}} |-id=314 bgcolor=#fefefe | 98314 || {{mp|2000 SA|259}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|98314}} |-id=315 bgcolor=#fefefe | 98315 || {{mp|2000 SG|261}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Levin|(2076)]] || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|98315}} |-id=316 bgcolor=#fefefe | 98316 || {{mp|2000 SQ|261}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|98316}} |-id=317 bgcolor=#fefefe | 98317 || {{mp|2000 SR|262}} || — || Setyembre 25, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Levin|(2076)]] || align=right | 2.6 km || {{M+J|98317}} |-id=318 bgcolor=#fefefe | 98318 || {{mp|2000 SR|263}} || — || Setyembre 26, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|98318}} |-id=319 bgcolor=#fefefe | 98319 || {{mp|2000 SQ|265}} || — || Setyembre 26, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.3 km || {{M+J|98319}} |-id=320 bgcolor=#e9e9e9 | 98320 || {{mp|2000 SA|269}} || — || Setyembre 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.3 km || {{M+J|98320}} |-id=321 bgcolor=#fefefe | 98321 || {{mp|2000 SS|269}} || — || Setyembre 27, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|98321}} |-id=322 bgcolor=#fefefe | 98322 || {{mp|2000 SY|269}} || — || Setyembre 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.3 km || {{M+J|98322}} |-id=323 bgcolor=#fefefe | 98323 || {{mp|2000 SB|270}} || — || Setyembre 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|98323}} |-id=324 bgcolor=#fefefe | 98324 || {{mp|2000 SK|271}} || — || Setyembre 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|98324}} |-id=325 bgcolor=#fefefe | 98325 || {{mp|2000 SR|273}} || — || Setyembre 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|98325}} |-id=326 bgcolor=#fefefe | 98326 || {{mp|2000 SG|274}} || — || Setyembre 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|98326}} |-id=327 bgcolor=#fefefe | 98327 || {{mp|2000 SN|274}} || — || Setyembre 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|98327}} |-id=328 bgcolor=#fefefe | 98328 || {{mp|2000 SU|276}} || — || Setyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|98328}} |-id=329 bgcolor=#fefefe | 98329 || {{mp|2000 SB|278}} || — || Setyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|98329}} |-id=330 bgcolor=#fefefe | 98330 || {{mp|2000 SE|286}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|98330}} |-id=331 bgcolor=#fefefe | 98331 || {{mp|2000 SL|290}} || — || Setyembre 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|98331}} |-id=332 bgcolor=#fefefe | 98332 || {{mp|2000 SF|294}} || — || Setyembre 27, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|98332}} |-id=333 bgcolor=#fa8072 | 98333 || {{mp|2000 SC|295}} || — || Setyembre 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.3 km || {{M+J|98333}} |-id=334 bgcolor=#fefefe | 98334 || {{mp|2000 SK|295}} || — || Setyembre 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|98334}} |-id=335 bgcolor=#fefefe | 98335 || {{mp|2000 SP|295}} || — || Setyembre 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|98335}} |-id=336 bgcolor=#fefefe | 98336 || {{mp|2000 SS|295}} || — || Setyembre 27, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|98336}} |-id=337 bgcolor=#fefefe | 98337 || {{mp|2000 SX|295}} || — || Setyembre 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|98337}} |-id=338 bgcolor=#fefefe | 98338 || {{mp|2000 SB|296}} || — || Setyembre 27, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|98338}} |-id=339 bgcolor=#fefefe | 98339 || {{mp|2000 SG|296}} || — || Setyembre 27, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 2.6 km || {{M+J|98339}} |-id=340 bgcolor=#fefefe | 98340 || {{mp|2000 SU|296}} || — || Setyembre 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|98340}} |-id=341 bgcolor=#fefefe | 98341 || {{mp|2000 SF|298}} || — || Setyembre 28, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | 1.5 km || {{M+J|98341}} |-id=342 bgcolor=#fefefe | 98342 || {{mp|2000 SD|299}} || — || Setyembre 28, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Slow rotator (asteroid)#98342|slow?]] || align=right | 1.5 km || {{M+J|98342}} |-id=343 bgcolor=#fefefe | 98343 || {{mp|2000 SR|301}} || — || Setyembre 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|98343}} |-id=344 bgcolor=#fefefe | 98344 || {{mp|2000 SH|302}} || — || Setyembre 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.7 km || {{M+J|98344}} |-id=345 bgcolor=#fefefe | 98345 || {{mp|2000 SQ|304}} || — || Setyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.6 km || {{M+J|98345}} |-id=346 bgcolor=#fefefe | 98346 || {{mp|2000 SW|304}} || — || Setyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|98346}} |-id=347 bgcolor=#fefefe | 98347 || {{mp|2000 SV|306}} || — || Setyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|98347}} |-id=348 bgcolor=#fefefe | 98348 || {{mp|2000 SM|307}} || — || Setyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|98348}} |-id=349 bgcolor=#fefefe | 98349 || {{mp|2000 ST|309}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.7 km || {{M+J|98349}} |-id=350 bgcolor=#fefefe | 98350 || {{mp|2000 SL|318}} || — || Setyembre 29, 2000 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|98350}} |-id=351 bgcolor=#fefefe | 98351 || {{mp|2000 SG|323}} || — || Setyembre 28, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Nysa family|NYS]] || align=right | 2.9 km || {{M+J|98351}} |-id=352 bgcolor=#fefefe | 98352 || {{mp|2000 SX|327}} || — || Setyembre 30, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|98352}} |-id=353 bgcolor=#fefefe | 98353 || {{mp|2000 SU|328}} || — || Setyembre 27, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|98353}} |-id=354 bgcolor=#fefefe | 98354 || {{mp|2000 SM|330}} || — || Setyembre 27, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|98354}} |-id=355 bgcolor=#fefefe | 98355 || {{mp|2000 SZ|335}} || — || Setyembre 26, 2000 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 2.1 km || {{M+J|98355}} |-id=356 bgcolor=#fefefe | 98356 || {{mp|2000 SG|336}} || — || Setyembre 26, 2000 || Haleakala || NEAT || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|98356}} |-id=357 bgcolor=#fefefe | 98357 || {{mp|2000 SS|336}} || — || Setyembre 26, 2000 || Haleakala || NEAT || {{·}} || align=right | 2.1 km || {{M+J|98357}} |-id=358 bgcolor=#fefefe | 98358 || {{mp|2000 SA|337}} || — || Setyembre 26, 2000 || Haleakala || NEAT || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|98358}} |-id=359 bgcolor=#e9e9e9 | 98359 || {{mp|2000 SN|349}} || — || Setyembre 30, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 3.8 km || {{M+J|98359}} |-id=360 bgcolor=#fefefe | 98360 || {{mp|2000 SV|354}} || — || Setyembre 29, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|98360}} |-id=361 bgcolor=#c2ffff | 98361 || {{mp|2000 SG|361}} || — || Setyembre 23, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Trojan camp|L5]] || align=right | 19 km || {{M+J|98361}} |-id=362 bgcolor=#c2ffff | 98362 || {{mp|2000 SA|363}} || — || Setyembre 21, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || L5 || align=right | 14 km || {{M+J|98362}} |-id=363 bgcolor=#fefefe | 98363 || {{mp|2000 SL|363}} || — || Setyembre 21, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|98363}} |-id=364 bgcolor=#fefefe | 98364 || {{mp|2000 SE|364}} || — || Setyembre 20, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|98364}} |-id=365 bgcolor=#fefefe | 98365 || {{mp|2000 SK|367}} || — || Setyembre 22, 2000 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|98365}} |-id=366 bgcolor=#fefefe | 98366 || {{mp|2000 TJ|11}} || — || Oktubre 1, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|98366}} |-id=367 bgcolor=#fefefe | 98367 || {{mp|2000 TP|16}} || — || Oktubre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|98367}} |-id=368 bgcolor=#fefefe | 98368 || {{mp|2000 TU|17}} || — || Oktubre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|98368}} |-id=369 bgcolor=#fefefe | 98369 || {{mp|2000 TA|18}} || — || Oktubre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|98369}} |-id=370 bgcolor=#fefefe | 98370 || {{mp|2000 TW|18}} || — || Oktubre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|98370}} |-id=371 bgcolor=#fefefe | 98371 || {{mp|2000 TL|19}} || — || Oktubre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]]{{·}}[[Slow rotator (asteroid)#98371|slow]] || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|98371}} |-id=372 bgcolor=#fefefe | 98372 || {{mp|2000 TO|19}} || — || Oktubre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || V || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|98372}} |-id=373 bgcolor=#fefefe | 98373 || {{mp|2000 TC|20}} || — || Oktubre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|98373}} |-id=374 bgcolor=#fefefe | 98374 || {{mp|2000 TD|23}} || — || Oktubre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|98374}} |-id=375 bgcolor=#fefefe | 98375 || {{mp|2000 TU|25}} || — || Oktubre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.7 km || {{M+J|98375}} |-id=376 bgcolor=#fefefe | 98376 || {{mp|2000 TN|26}} || — || Oktubre 2, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#406|ERI]] || align=right | 4.3 km || {{M+J|98376}} |-id=377 bgcolor=#fefefe | 98377 || {{mp|2000 TV|26}} || — || Oktubre 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|98377}} |-id=378 bgcolor=#fefefe | 98378 || {{mp|2000 TY|27}} || — || Oktubre 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|98378}} |-id=379 bgcolor=#fefefe | 98379 || {{mp|2000 TN|33}} || — || Oktubre 4, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 3.4 km || {{M+J|98379}} |-id=380 bgcolor=#fefefe | 98380 || {{mp|2000 TR|35}} || — || Oktubre 6, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|98380}} |-id=381 bgcolor=#fefefe | 98381 || {{mp|2000 TP|37}} || — || Oktubre 1, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|98381}} |-id=382 bgcolor=#fefefe | 98382 || {{mp|2000 TP|38}} || — || Oktubre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|98382}} |-id=383 bgcolor=#fefefe | 98383 || {{mp|2000 TL|39}} || — || Oktubre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|98383}} |-id=384 bgcolor=#fefefe | 98384 || {{mp|2000 TG|42}} || — || Oktubre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|98384}} |-id=385 bgcolor=#fefefe | 98385 || {{mp|2000 TN|52}} || — || Oktubre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.3 km || {{M+J|98385}} |-id=386 bgcolor=#e9e9e9 | 98386 || {{mp|2000 TR|55}} || — || Oktubre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.9 km || {{M+J|98386}} |-id=387 bgcolor=#fefefe | 98387 || {{mp|2000 TU|55}} || — || Oktubre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|98387}} |-id=388 bgcolor=#fefefe | 98388 || {{mp|2000 TM|58}} || — || Oktubre 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.9 km || {{M+J|98388}} |-id=389 bgcolor=#fefefe | 98389 || {{mp|2000 TP|58}} || — || Oktubre 2, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|98389}} |-id=390 bgcolor=#fefefe | 98390 || {{mp|2000 TC|62}} || — || Oktubre 2, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|98390}} |-id=391 bgcolor=#fefefe | 98391 || {{mp|2000 TL|62}} || — || Oktubre 2, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 4.5 km || {{M+J|98391}} |-id=392 bgcolor=#fefefe | 98392 || 2000 UC || — || Oktubre 18, 2000 || [[Bisei Spaceguard Center|Bisei SG Center]] || [[Bisei Asteroid Tracking Telescope for Rapid Survey|BATTeRS]] || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|98392}} |-id=393 bgcolor=#e9e9e9 | 98393 || {{mp|2000 UG|2}} || — || Oktubre 23, 2000 || [[Zvjezdarnica Višnjan|Višnjan Observatory]] || [[Korado Korlević|K. Korlević]] || {{·}} || align=right | 6.2 km || {{M+J|98393}} |-id=394 bgcolor=#fefefe | 98394 || {{mp|2000 UH|2}} || — || Oktubre 23, 2000 || Višnjan Observatory || K. Korlević || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|98394}} |-id=395 bgcolor=#e9e9e9 | 98395 || {{mp|2000 UQ|2}} || — || Oktubre 24, 2000 || [[Desert Beaver Observatory|Desert Beaver]] || [[William Kwong Yu Yeung|W. K. Y. Yeung]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 3.8 km || {{M+J|98395}} |-id=396 bgcolor=#fefefe | 98396 || {{mp|2000 US|2}} || — || Oktubre 24, 2000 || Desert Beaver || W. K. Y. Yeung || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|98396}} |-id=397 bgcolor=#fefefe | 98397 || {{mp|2000 UC|3}} || — || Oktubre 24, 2000 || [[Črni Vrh Observatory|Črni Vrh]] || [[Črni Vrh Observatory|Črni Vrh]] || {{·}} || align=right | 3.9 km || {{M+J|98397}} |-id=398 bgcolor=#fefefe | 98398 || {{mp|2000 UE|4}} || — || Oktubre 24, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|98398}} |-id=399 bgcolor=#fefefe | 98399 || {{mp|2000 UP|4}} || — || Oktubre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]]{{·}}{{Interloper|405}} || align=right | 4.9 km || {{M+J|98399}} |-id=400 bgcolor=#fefefe | 98400 || {{mp|2000 UR|7}} || — || Oktubre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || NYS{{·}}{{Interloper|405}} || align=right | 4.9 km || {{M+J|98400}} |} == 98401–98500 == {{Anchor|401}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}} |-bgcolor=#fefefe | 98401 || {{mp|2000 UX|7}} || — || Oktubre 24, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|98401}} |-id=402 bgcolor=#fefefe | 98402 || {{mp|2000 UE|8}} || — || Oktubre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|98402}} |-id=403 bgcolor=#fefefe | 98403 || {{mp|2000 UG|8}} || — || Oktubre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|98403}} |-id=404 bgcolor=#e9e9e9 | 98404 || {{mp|2000 UT|8}} || — || Oktubre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|98404}} |-id=405 bgcolor=#e9e9e9 | 98405 || {{mp|2000 UN|9}} || — || Oktubre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | 3.2 km || {{M+J|98405}} |-id=406 bgcolor=#fefefe | 98406 || {{mp|2000 UC|10}} || — || Oktubre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|98406}} |-id=407 bgcolor=#fefefe | 98407 || {{mp|2000 UX|10}} || — || Oktubre 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|98407}} |-id=408 bgcolor=#fefefe | 98408 || {{mp|2000 UD|11}} || — || Oktubre 19, 2000 || [[Sunflower Observatory|Olathe]] || Robinson, L. || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|98408}} |-id=409 bgcolor=#fefefe | 98409 || {{mp|2000 UQ|12}} || — || Oktubre 25, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|98409}} |-id=410 bgcolor=#fefefe | 98410 || {{mp|2000 UX|12}} || — || Oktubre 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|98410}} |-id=411 bgcolor=#fefefe | 98411 || {{mp|2000 UT|13}} || — || Oktubre 24, 2000 || [[Desert Beaver Observatory|Desert Beaver]] || [[William Kwong Yu Yeung|W. K. Y. Yeung]] || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|98411}} |-id=412 bgcolor=#fefefe | 98412 || {{mp|2000 UG|15}} || — || Oktubre 25, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|98412}} |-id=413 bgcolor=#fefefe | 98413 || {{mp|2000 UO|16}} || — || Oktubre 29, 2000 || [[Fountain Hills Observatory|Fountain Hills]] || [[Charles W. Juels|C. W. Juels]] || [[Vesta family|V]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|98413}} |-id=414 bgcolor=#fefefe | 98414 || {{mp|2000 UE|18}} || — || Oktubre 24, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|98414}} |-id=415 bgcolor=#fefefe | 98415 || {{mp|2000 UH|18}} || — || Oktubre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.8 km || {{M+J|98415}} |-id=416 bgcolor=#fefefe | 98416 || {{mp|2000 US|20}} || — || Oktubre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|98416}} |-id=417 bgcolor=#fefefe | 98417 || {{mp|2000 UW|21}} || — || Oktubre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|98417}} |-id=418 bgcolor=#fefefe | 98418 || {{mp|2000 US|22}} || — || Oktubre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|98418}} |-id=419 bgcolor=#fefefe | 98419 || {{mp|2000 UV|22}} || — || Oktubre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|98419}} |-id=420 bgcolor=#fefefe | 98420 || {{mp|2000 UN|24}} || — || Oktubre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|98420}} |-id=421 bgcolor=#fefefe | 98421 || {{mp|2000 UD|26}} || — || Oktubre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|98421}} |-id=422 bgcolor=#fefefe | 98422 || {{mp|2000 UO|26}} || — || Oktubre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|98422}} |-id=423 bgcolor=#fefefe | 98423 || {{mp|2000 UU|26}} || — || Oktubre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|98423}} |-id=424 bgcolor=#fefefe | 98424 || {{mp|2000 UO|28}} || — || Oktubre 25, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|98424}} |-id=425 bgcolor=#fefefe | 98425 || {{mp|2000 UM|33}} || — || Oktubre 30, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|98425}} |-id=426 bgcolor=#fefefe | 98426 || {{mp|2000 UE|34}} || — || Oktubre 24, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|98426}} |-id=427 bgcolor=#fefefe | 98427 || {{mp|2000 UA|35}} || — || Oktubre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|98427}} |-id=428 bgcolor=#fefefe | 98428 || {{mp|2000 UE|35}} || — || Oktubre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|98428}} |-id=429 bgcolor=#fefefe | 98429 || {{mp|2000 UL|35}} || — || Oktubre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|98429}} |-id=430 bgcolor=#fefefe | 98430 || {{mp|2000 UN|35}} || — || Oktubre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|98430}} |-id=431 bgcolor=#e9e9e9 | 98431 || {{mp|2000 UA|36}} || — || Oktubre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|98431}} |-id=432 bgcolor=#fefefe | 98432 || {{mp|2000 UR|36}} || — || Oktubre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.2 km || {{M+J|98432}} |-id=433 bgcolor=#fefefe | 98433 || {{mp|2000 UP|37}} || — || Oktubre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|98433}} |-id=434 bgcolor=#fefefe | 98434 || {{mp|2000 UF|39}} || — || Oktubre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.5 km || {{M+J|98434}} |-id=435 bgcolor=#fefefe | 98435 || {{mp|2000 UE|41}} || — || Oktubre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|98435}} |-id=436 bgcolor=#fefefe | 98436 || {{mp|2000 UF|42}} || — || Oktubre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|98436}} |-id=437 bgcolor=#fefefe | 98437 || {{mp|2000 UP|47}} || — || Oktubre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | 3.1 km || {{M+J|98437}} |-id=438 bgcolor=#fefefe | 98438 || {{mp|2000 UH|49}} || — || Oktubre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|98438}} |-id=439 bgcolor=#fefefe | 98439 || {{mp|2000 UD|50}} || — || Oktubre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|98439}} |-id=440 bgcolor=#e9e9e9 | 98440 || {{mp|2000 UN|50}} || — || Oktubre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.7 km'' || {{M+J|98440}} |-id=441 bgcolor=#e9e9e9 | 98441 || {{mp|2000 UW|54}} || — || Oktubre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Slow rotator (asteroid)#98441|slow]] || align=right | 4.2 km || {{M+J|98441}} |-id=442 bgcolor=#e9e9e9 | 98442 || {{mp|2000 UT|55}} || — || Oktubre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | 2.5 km || {{M+J|98442}} |-id=443 bgcolor=#fefefe | 98443 || {{mp|2000 UZ|56}} || — || Oktubre 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|98443}} |-id=444 bgcolor=#fefefe | 98444 || {{mp|2000 UM|57}} || — || Oktubre 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|98444}} |-id=445 bgcolor=#fefefe | 98445 || {{mp|2000 UG|59}} || — || Oktubre 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|98445}} |-id=446 bgcolor=#fefefe | 98446 || {{mp|2000 UM|59}} || — || Oktubre 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|98446}} |-id=447 bgcolor=#fefefe | 98447 || {{mp|2000 UE|60}} || — || Oktubre 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.5 km || {{M+J|98447}} |-id=448 bgcolor=#fefefe | 98448 || {{mp|2000 UN|60}} || — || Oktubre 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|98448}} |-id=449 bgcolor=#fefefe | 98449 || {{mp|2000 UM|61}} || — || Oktubre 25, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|98449}} |-id=450 bgcolor=#fefefe | 98450 || {{mp|2000 US|62}} || — || Oktubre 25, 2000 || Socorro || LINEAR || V || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|98450}} |-id=451 bgcolor=#fefefe | 98451 || {{mp|2000 UT|63}} || — || Oktubre 25, 2000 || Socorro || LINEAR || V || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|98451}} |-id=452 bgcolor=#fefefe | 98452 || {{mp|2000 UB|65}} || — || Oktubre 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|98452}} |-id=453 bgcolor=#fefefe | 98453 || {{mp|2000 UL|66}} || — || Oktubre 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|98453}} |-id=454 bgcolor=#fefefe | 98454 || {{mp|2000 US|66}} || — || Oktubre 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|98454}} |-id=455 bgcolor=#fefefe | 98455 || {{mp|2000 UF|68}} || — || Oktubre 25, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|98455}} |-id=456 bgcolor=#fefefe | 98456 || {{mp|2000 UD|69}} || — || Oktubre 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|98456}} |-id=457 bgcolor=#fefefe | 98457 || {{mp|2000 UE|69}} || — || Oktubre 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.4 km || {{M+J|98457}} |-id=458 bgcolor=#fefefe | 98458 || {{mp|2000 UP|70}} || — || Oktubre 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|98458}} |-id=459 bgcolor=#e9e9e9 | 98459 || {{mp|2000 UZ|72}} || — || Oktubre 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|98459}} |-id=460 bgcolor=#fefefe | 98460 || {{mp|2000 UM|73}} || — || Oktubre 26, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|98460}} |-id=461 bgcolor=#fefefe | 98461 || {{mp|2000 UQ|76}} || — || Oktubre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || NYS || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|98461}} |-id=462 bgcolor=#e9e9e9 | 98462 || {{mp|2000 UB|79}} || — || Oktubre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|98462}} |-id=463 bgcolor=#fefefe | 98463 || {{mp|2000 UL|81}} || — || Oktubre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 6.8 km || {{M+J|98463}} |-id=464 bgcolor=#fefefe | 98464 || {{mp|2000 UP|83}} || — || Oktubre 31, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|98464}} |-id=465 bgcolor=#fefefe | 98465 || {{mp|2000 UN|84}} || — || Oktubre 31, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.4 km || {{M+J|98465}} |-id=466 bgcolor=#fefefe | 98466 || {{mp|2000 UF|91}} || — || Oktubre 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|98466}} |-id=467 bgcolor=#fefefe | 98467 || {{mp|2000 UW|91}} || — || Oktubre 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.1 km || {{M+J|98467}} |-id=468 bgcolor=#e9e9e9 | 98468 || {{mp|2000 UM|92}} || — || Oktubre 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|98468}} |-id=469 bgcolor=#fefefe | 98469 || {{mp|2000 UF|93}} || — || Oktubre 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|98469}} |-id=470 bgcolor=#fefefe | 98470 || {{mp|2000 US|94}} || — || Oktubre 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|98470}} |-id=471 bgcolor=#fefefe | 98471 || {{mp|2000 UW|94}} || — || Oktubre 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|98471}} |-id=472 bgcolor=#fefefe | 98472 || {{mp|2000 UB|95}} || — || Oktubre 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|98472}} |-id=473 bgcolor=#fefefe | 98473 || {{mp|2000 UD|96}} || — || Oktubre 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|98473}} |-id=474 bgcolor=#fefefe | 98474 || {{mp|2000 UR|97}} || — || Oktubre 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|98474}} |-id=475 bgcolor=#fefefe | 98475 || {{mp|2000 UF|98}} || — || Oktubre 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.0 km || {{M+J|98475}} |-id=476 bgcolor=#fefefe | 98476 || {{mp|2000 UP|98}} || — || Oktubre 25, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|98476}} |-id=477 bgcolor=#fefefe | 98477 || {{mp|2000 UR|99}} || — || Oktubre 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|98477}} |-id=478 bgcolor=#fefefe | 98478 || {{mp|2000 UB|100}} || — || Oktubre 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|98478}} |-id=479 bgcolor=#fefefe | 98479 || {{mp|2000 UM|100}} || — || Oktubre 25, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|98479}} |-id=480 bgcolor=#fefefe | 98480 || {{mp|2000 UR|100}} || — || Oktubre 25, 2000 || Socorro || LINEAR || V || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|98480}} |-id=481 bgcolor=#e9e9e9 | 98481 || {{mp|2000 UX|100}} || — || Oktubre 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|98481}} |-id=482 bgcolor=#fefefe | 98482 || {{mp|2000 UL|101}} || — || Oktubre 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|98482}} |-id=483 bgcolor=#fefefe | 98483 || {{mp|2000 UJ|102}} || — || Oktubre 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|98483}} |-id=484 bgcolor=#fefefe | 98484 || {{mp|2000 UK|103}} || — || Oktubre 25, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|98484}} |-id=485 bgcolor=#fefefe | 98485 || {{mp|2000 US|105}} || — || Oktubre 29, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|98485}} |-id=486 bgcolor=#fefefe | 98486 || {{mp|2000 UZ|105}} || — || Oktubre 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|98486}} |-id=487 bgcolor=#e9e9e9 | 98487 || {{mp|2000 UC|106}} || — || Oktubre 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|98487}} |-id=488 bgcolor=#fefefe | 98488 || {{mp|2000 UM|106}} || — || Oktubre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|98488}} |-id=489 bgcolor=#fefefe | 98489 || {{mp|2000 UR|106}} || — || Oktubre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.2 km || {{M+J|98489}} |-id=490 bgcolor=#fefefe | 98490 || {{mp|2000 UJ|108}} || — || Oktubre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|98490}} |-id=491 bgcolor=#fefefe | 98491 || {{mp|2000 UA|109}} || — || Oktubre 31, 2000 || Socorro || LINEAR || V || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|98491}} |-id=492 bgcolor=#e9e9e9 | 98492 || {{mp|2000 UU|109}} || — || Oktubre 31, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|98492}} |-id=493 bgcolor=#fefefe | 98493 || {{mp|2000 UY|110}} || — || Oktubre 26, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|98493}} |-id=494 bgcolor=#fefefe | 98494 Marsupilami || {{mp|2000 UN|111}} || {{MoMP|98494|Marsupilami}} || Oktubre 27, 2000 || [[Le Creusot, France|Le Creusot]] || [[Jean-Claude Merlin|J.-C. Merlin]] || NYS{{·}}{{Interloper|405}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|98494}} |-id=495 bgcolor=#fefefe | 98495 || {{mp|2000 VV|2}} || — || Nobyembre 1, 2000 || [[Desert Beaver Observatory|Desert Beaver]] || [[William Kwong Yu Yeung|W. K. Y. Yeung]] || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|98495}} |-id=496 bgcolor=#e9e9e9 | 98496 || {{mp|2000 VT|3}} || — || Nobyembre 1, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|98496}} |-id=497 bgcolor=#fefefe | 98497 || {{mp|2000 VL|5}} || — || Nobyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|98497}} |-id=498 bgcolor=#fefefe | 98498 || {{mp|2000 VS|10}} || — || Nobyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|98498}} |-id=499 bgcolor=#e9e9e9 | 98499 || {{mp|2000 VW|11}} || — || Nobyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|98499}} |-id=500 bgcolor=#fefefe | 98500 || {{mp|2000 VL|12}} || — || Nobyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|98500}} |} == 98501–98600 == {{Anchor|501}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}} |-bgcolor=#fefefe | 98501 || {{mp|2000 VS|12}} || — || Nobyembre 1, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|98501}} |-id=502 bgcolor=#fefefe | 98502 || {{mp|2000 VD|15}} || — || Nobyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|98502}} |-id=503 bgcolor=#fefefe | 98503 || {{mp|2000 VK|15}} || — || Nobyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|98503}} |-id=504 bgcolor=#fefefe | 98504 || {{mp|2000 VY|15}} || — || Nobyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|98504}} |-id=505 bgcolor=#e9e9e9 | 98505 || {{mp|2000 VC|16}} || — || Nobyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|98505}} |-id=506 bgcolor=#e9e9e9 | 98506 || {{mp|2000 VR|16}} || — || Nobyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 3.3 km || {{M+J|98506}} |-id=507 bgcolor=#fefefe | 98507 || {{mp|2000 VK|18}} || — || Nobyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|98507}} |-id=508 bgcolor=#fefefe | 98508 || {{mp|2000 VV|19}} || — || Nobyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|98508}} |-id=509 bgcolor=#fefefe | 98509 || {{mp|2000 VK|20}} || — || Nobyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|98509}} |-id=510 bgcolor=#fefefe | 98510 || {{mp|2000 VR|22}} || — || Nobyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|98510}} |-id=511 bgcolor=#fefefe | 98511 || {{mp|2000 VM|23}} || — || Nobyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|98511}} |-id=512 bgcolor=#e9e9e9 | 98512 || {{mp|2000 VR|24}} || — || Nobyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | 2.4 km || {{M+J|98512}} |-id=513 bgcolor=#fefefe | 98513 || {{mp|2000 VA|25}} || — || Nobyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|98513}} |-id=514 bgcolor=#fefefe | 98514 || {{mp|2000 VA|26}} || — || Nobyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|98514}} |-id=515 bgcolor=#e9e9e9 | 98515 || {{mp|2000 VB|26}} || — || Nobyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|98515}} |-id=516 bgcolor=#fefefe | 98516 || {{mp|2000 VW|26}} || — || Nobyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|98516}} |-id=517 bgcolor=#e9e9e9 | 98517 || {{mp|2000 VQ|27}} || — || Nobyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|98517}} |-id=518 bgcolor=#fefefe | 98518 || {{mp|2000 VX|27}} || — || Nobyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|98518}} |-id=519 bgcolor=#fefefe | 98519 || {{mp|2000 VJ|28}} || — || Nobyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|98519}} |-id=520 bgcolor=#fefefe | 98520 || {{mp|2000 VC|29}} || — || Nobyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|98520}} |-id=521 bgcolor=#e9e9e9 | 98521 || {{mp|2000 VP|29}} || — || Nobyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|98521}} |-id=522 bgcolor=#fefefe | 98522 || {{mp|2000 VZ|29}} || — || Nobyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 2.8 km || {{M+J|98522}} |-id=523 bgcolor=#fefefe | 98523 || {{mp|2000 VO|30}} || — || Nobyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|98523}} |-id=524 bgcolor=#fefefe | 98524 || {{mp|2000 VT|30}} || — || Nobyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|98524}} |-id=525 bgcolor=#fefefe | 98525 || {{mp|2000 VF|31}} || — || Nobyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|98525}} |-id=526 bgcolor=#fefefe | 98526 || {{mp|2000 VG|31}} || — || Nobyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || NYS || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|98526}} |-id=527 bgcolor=#fefefe | 98527 || {{mp|2000 VN|32}} || — || Nobyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|98527}} |-id=528 bgcolor=#fefefe | 98528 || {{mp|2000 VU|32}} || — || Nobyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|98528}} |-id=529 bgcolor=#fefefe | 98529 || {{mp|2000 VY|33}} || — || Nobyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|98529}} |-id=530 bgcolor=#fefefe | 98530 || {{mp|2000 VR|34}} || — || Nobyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | 4.1 km || {{M+J|98530}} |-id=531 bgcolor=#fefefe | 98531 || {{mp|2000 VK|38}} || — || Nobyembre 1, 2000 || [[Desert Beaver Observatory|Desert Beaver]] || [[William Kwong Yu Yeung|W. K. Y. Yeung]] || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|98531}} |-id=532 bgcolor=#fefefe | 98532 || {{mp|2000 VM|42}} || — || Nobyembre 1, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|98532}} |-id=533 bgcolor=#e9e9e9 | 98533 || {{mp|2000 VQ|42}} || — || Nobyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|98533}} |-id=534 bgcolor=#fefefe | 98534 || {{mp|2000 VC|46}} || — || Nobyembre 3, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 2.8 km || {{M+J|98534}} |-id=535 bgcolor=#fefefe | 98535 || {{mp|2000 VM|46}} || — || Nobyembre 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|98535}} |-id=536 bgcolor=#fefefe | 98536 || {{mp|2000 VN|46}} || — || Nobyembre 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.5 km || {{M+J|98536}} |-id=537 bgcolor=#fefefe | 98537 || {{mp|2000 VC|47}} || — || Nobyembre 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.7 km || {{M+J|98537}} |-id=538 bgcolor=#e9e9e9 | 98538 || {{mp|2000 VQ|48}} || — || Nobyembre 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|98538}} |-id=539 bgcolor=#fefefe | 98539 || {{mp|2000 VS|48}} || — || Nobyembre 2, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|98539}} |-id=540 bgcolor=#fefefe | 98540 || {{mp|2000 VW|48}} || — || Nobyembre 2, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|98540}} |-id=541 bgcolor=#fefefe | 98541 || {{mp|2000 VO|49}} || — || Nobyembre 2, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|98541}} |-id=542 bgcolor=#fefefe | 98542 || {{mp|2000 VA|51}} || — || Nobyembre 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|98542}} |-id=543 bgcolor=#fefefe | 98543 || {{mp|2000 VQ|51}} || — || Nobyembre 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|98543}} |-id=544 bgcolor=#fefefe | 98544 || {{mp|2000 VB|55}} || — || Nobyembre 3, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|98544}} |-id=545 bgcolor=#fefefe | 98545 || {{mp|2000 VE|55}} || — || Nobyembre 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|98545}} |-id=546 bgcolor=#fefefe | 98546 || {{mp|2000 VO|55}} || — || Nobyembre 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.6 km || {{M+J|98546}} |-id=547 bgcolor=#fefefe | 98547 || {{mp|2000 VE|56}} || — || Nobyembre 3, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|98547}} |-id=548 bgcolor=#fefefe | 98548 || {{mp|2000 VR|56}} || — || Nobyembre 3, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|98548}} |-id=549 bgcolor=#fefefe | 98549 || {{mp|2000 VY|56}} || — || Nobyembre 3, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|98549}} |-id=550 bgcolor=#e9e9e9 | 98550 || {{mp|2000 VR|60}} || — || Nobyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|98550}} |-id=551 bgcolor=#e9e9e9 | 98551 || {{mp|2000 WK|1}} || — || Nobyembre 18, 2000 || [[Prescott Observatory|Prescott]] || [[Paul G. Comba|P. G. Comba]] || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|98551}} |-id=552 bgcolor=#e9e9e9 | 98552 || {{mp|2000 WL|5}} || — || Nobyembre 19, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 2.3 km || {{M+J|98552}} |-id=553 bgcolor=#fefefe | 98553 || {{mp|2000 WO|6}} || — || Nobyembre 18, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|98553}} |-id=554 bgcolor=#fa8072 | 98554 || {{mp|2000 WP|6}} || — || Nobyembre 18, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|98554}} |-id=555 bgcolor=#e9e9e9 | 98555 || {{mp|2000 WD|7}} || — || Nobyembre 19, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.8 km || {{M+J|98555}} |-id=556 bgcolor=#fefefe | 98556 || {{mp|2000 WQ|7}} || — || Nobyembre 20, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|98556}} |-id=557 bgcolor=#fefefe | 98557 || {{mp|2000 WT|7}} || — || Nobyembre 20, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|98557}} |-id=558 bgcolor=#fefefe | 98558 || {{mp|2000 WB|10}} || — || Nobyembre 22, 2000 || [[Bisei Spaceguard Center|Bisei SG Center]] || [[Bisei Asteroid Tracking Telescope for Rapid Survey|BATTeRS]] || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|98558}} |-id=559 bgcolor=#fefefe | 98559 || {{mp|2000 WB|11}} || — || Nobyembre 22, 2000 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|98559}} |-id=560 bgcolor=#e9e9e9 | 98560 || {{mp|2000 WH|11}} || — || Nobyembre 24, 2000 || [[Elmira/Corning, NY|Elmira]] || Cecce, A. J. || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 2.2 km || {{M+J|98560}} |-id=561 bgcolor=#e9e9e9 | 98561 || {{mp|2000 WA|14}} || — || Nobyembre 20, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 4.3 km || {{M+J|98561}} |-id=562 bgcolor=#e9e9e9 | 98562 || {{mp|2000 WJ|14}} || — || Nobyembre 20, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|98562}} |-id=563 bgcolor=#e9e9e9 | 98563 || {{mp|2000 WX|16}} || — || Nobyembre 21, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|98563}} |-id=564 bgcolor=#e9e9e9 | 98564 || {{mp|2000 WW|17}} || — || Nobyembre 21, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|98564}} |-id=565 bgcolor=#fefefe | 98565 || {{mp|2000 WX|17}} || — || Nobyembre 21, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|98565}} |-id=566 bgcolor=#fefefe | 98566 || {{mp|2000 WC|19}} || — || Nobyembre 21, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|98566}} |-id=567 bgcolor=#fefefe | 98567 || {{mp|2000 WG|19}} || — || Nobyembre 25, 2000 || [[Fountain Hills Observatory|Fountain Hills]] || [[Charles W. Juels|C. W. Juels]] || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|98567}} |-id=568 bgcolor=#fefefe | 98568 || {{mp|2000 WZ|19}} || — || Nobyembre 23, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|98568}} |-id=569 bgcolor=#fefefe | 98569 || {{mp|2000 WY|20}} || — || Nobyembre 25, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|98569}} |-id=570 bgcolor=#fefefe | 98570 || {{mp|2000 WR|23}} || — || Nobyembre 20, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || V || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|98570}} |-id=571 bgcolor=#e9e9e9 | 98571 || {{mp|2000 WC|25}} || — || Nobyembre 20, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.8 km || {{M+J|98571}} |-id=572 bgcolor=#fefefe | 98572 || {{mp|2000 WJ|30}} || — || Nobyembre 20, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.7 km || {{M+J|98572}} |-id=573 bgcolor=#fefefe | 98573 || {{mp|2000 WQ|31}} || — || Nobyembre 20, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|98573}} |-id=574 bgcolor=#e9e9e9 | 98574 || {{mp|2000 WJ|32}} || — || Nobyembre 20, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|98574}} |-id=575 bgcolor=#e9e9e9 | 98575 || {{mp|2000 WQ|35}} || — || Nobyembre 20, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | 3.3 km || {{M+J|98575}} |-id=576 bgcolor=#fefefe | 98576 || {{mp|2000 WA|38}} || — || Nobyembre 20, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|98576}} |-id=577 bgcolor=#e9e9e9 | 98577 || {{mp|2000 WF|39}} || — || Nobyembre 20, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | 3.3 km || {{M+J|98577}} |-id=578 bgcolor=#fefefe | 98578 || {{mp|2000 WH|39}} || — || Nobyembre 20, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|98578}} |-id=579 bgcolor=#fefefe | 98579 || {{mp|2000 WN|40}} || — || Nobyembre 20, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|98579}} |-id=580 bgcolor=#fefefe | 98580 || {{mp|2000 WV|40}} || — || Nobyembre 20, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|98580}} |-id=581 bgcolor=#e9e9e9 | 98581 || {{mp|2000 WH|41}} || — || Nobyembre 20, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.7 km || {{M+J|98581}} |-id=582 bgcolor=#fefefe | 98582 || {{mp|2000 WX|41}} || — || Nobyembre 20, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|98582}} |-id=583 bgcolor=#fefefe | 98583 || {{mp|2000 WX|43}} || — || Nobyembre 21, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.7 km || {{M+J|98583}} |-id=584 bgcolor=#fefefe | 98584 || {{mp|2000 WF|44}} || — || Nobyembre 21, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|98584}} |-id=585 bgcolor=#e9e9e9 | 98585 || {{mp|2000 WH|44}} || — || Nobyembre 21, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 3.7 km || {{M+J|98585}} |-id=586 bgcolor=#e9e9e9 | 98586 || {{mp|2000 WX|44}} || — || Nobyembre 21, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.8 km || {{M+J|98586}} |-id=587 bgcolor=#e9e9e9 | 98587 || {{mp|2000 WD|50}} || — || Nobyembre 26, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#510|MIS]] || align=right | 4.4 km || {{M+J|98587}} |-id=588 bgcolor=#fefefe | 98588 || {{mp|2000 WK|50}} || — || Nobyembre 26, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|98588}} |-id=589 bgcolor=#e9e9e9 | 98589 || {{mp|2000 WM|54}} || — || Nobyembre 20, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.6 km || {{M+J|98589}} |-id=590 bgcolor=#fefefe | 98590 || {{mp|2000 WW|54}} || — || Nobyembre 20, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|98590}} |-id=591 bgcolor=#fefefe | 98591 || {{mp|2000 WB|55}} || — || Nobyembre 20, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|98591}} |-id=592 bgcolor=#e9e9e9 | 98592 || {{mp|2000 WG|55}} || — || Nobyembre 20, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.6 km || {{M+J|98592}} |-id=593 bgcolor=#e9e9e9 | 98593 || {{mp|2000 WM|55}} || — || Nobyembre 20, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|98593}} |-id=594 bgcolor=#e9e9e9 | 98594 || {{mp|2000 WA|56}} || — || Nobyembre 20, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|98594}} |-id=595 bgcolor=#fefefe | 98595 || {{mp|2000 WO|57}} || — || Nobyembre 21, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|98595}} |-id=596 bgcolor=#fefefe | 98596 || {{mp|2000 WN|58}} || — || Nobyembre 21, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|98596}} |-id=597 bgcolor=#e9e9e9 | 98597 || {{mp|2000 WD|59}} || — || Nobyembre 21, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|98597}} |-id=598 bgcolor=#e9e9e9 | 98598 || {{mp|2000 WW|59}} || — || Nobyembre 21, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|98598}} |-id=599 bgcolor=#fefefe | 98599 || {{mp|2000 WU|60}} || — || Nobyembre 21, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | 2.8 km || {{M+J|98599}} |-id=600 bgcolor=#fefefe | 98600 || {{mp|2000 WZ|65}} || — || Nobyembre 28, 2000 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 3.6 km || {{M+J|98600}} |} == 98601–98700 == {{Anchor|601}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}} |-bgcolor=#e9e9e9 | 98601 || {{mp|2000 WG|66}} || — || Nobyembre 20, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[FIN tbl#807|BRU]] || align=right | 7.6 km || {{M+J|98601}} |-id=602 bgcolor=#fefefe | 98602 || {{mp|2000 WK|69}} || — || Nobyembre 19, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | 1.7 km || {{M+J|98602}} |-id=603 bgcolor=#fefefe | 98603 || {{mp|2000 WU|69}} || — || Nobyembre 19, 2000 || Socorro || LINEAR || V || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|98603}} |-id=604 bgcolor=#fefefe | 98604 || {{mp|2000 WK|70}} || — || Nobyembre 19, 2000 || Socorro || LINEAR || V || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|98604}} |-id=605 bgcolor=#fefefe | 98605 || {{mp|2000 WW|70}} || — || Nobyembre 19, 2000 || Socorro || LINEAR || V || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|98605}} |-id=606 bgcolor=#fefefe | 98606 || {{mp|2000 WV|71}} || — || Nobyembre 19, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|98606}} |-id=607 bgcolor=#fefefe | 98607 || {{mp|2000 WX|72}} || — || Nobyembre 20, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|98607}} |-id=608 bgcolor=#fefefe | 98608 || {{mp|2000 WL|75}} || — || Nobyembre 20, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|98608}} |-id=609 bgcolor=#fefefe | 98609 || {{mp|2000 WN|75}} || — || Nobyembre 20, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|98609}} |-id=610 bgcolor=#fefefe | 98610 || {{mp|2000 WP|76}} || — || Nobyembre 20, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|98610}} |-id=611 bgcolor=#fefefe | 98611 || {{mp|2000 WY|77}} || — || Nobyembre 20, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|98611}} |-id=612 bgcolor=#e9e9e9 | 98612 || {{mp|2000 WG|78}} || — || Nobyembre 20, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.1 km || {{M+J|98612}} |-id=613 bgcolor=#fefefe | 98613 || {{mp|2000 WX|78}} || — || Nobyembre 20, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|98613}} |-id=614 bgcolor=#e9e9e9 | 98614 || {{mp|2000 WZ|78}} || — || Nobyembre 20, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.8 km || {{M+J|98614}} |-id=615 bgcolor=#e9e9e9 | 98615 || {{mp|2000 WZ|80}} || — || Nobyembre 20, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.5 km || {{M+J|98615}} |-id=616 bgcolor=#e9e9e9 | 98616 || {{mp|2000 WH|81}} || — || Nobyembre 20, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|98616}} |-id=617 bgcolor=#e9e9e9 | 98617 || {{mp|2000 WQ|81}} || — || Nobyembre 20, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|98617}} |-id=618 bgcolor=#fefefe | 98618 || {{mp|2000 WZ|81}} || — || Nobyembre 20, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|98618}} |-id=619 bgcolor=#fefefe | 98619 || {{mp|2000 WG|82}} || — || Nobyembre 20, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|98619}} |-id=620 bgcolor=#fefefe | 98620 || {{mp|2000 WU|85}} || — || Nobyembre 20, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|98620}} |-id=621 bgcolor=#fefefe | 98621 || {{mp|2000 WN|88}} || — || Nobyembre 20, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|98621}} |-id=622 bgcolor=#fefefe | 98622 || {{mp|2000 WJ|89}} || — || Nobyembre 21, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|98622}} |-id=623 bgcolor=#e9e9e9 | 98623 || {{mp|2000 WK|90}} || — || Nobyembre 21, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.1 km'' || {{M+J|98623}} |-id=624 bgcolor=#e9e9e9 | 98624 || {{mp|2000 WD|93}} || — || Nobyembre 21, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.4 km || {{M+J|98624}} |-id=625 bgcolor=#e9e9e9 | 98625 || {{mp|2000 WO|93}} || — || Nobyembre 21, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|98625}} |-id=626 bgcolor=#e9e9e9 | 98626 || {{mp|2000 WP|98}} || — || Nobyembre 21, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|98626}} |-id=627 bgcolor=#e9e9e9 | 98627 || {{mp|2000 WQ|98}} || — || Nobyembre 21, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|98627}} |-id=628 bgcolor=#e9e9e9 | 98628 || {{mp|2000 WF|99}} || — || Nobyembre 21, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.3 km || {{M+J|98628}} |-id=629 bgcolor=#d6d6d6 | 98629 || {{mp|2000 WO|99}} || — || Nobyembre 21, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|98629}} |-id=630 bgcolor=#e9e9e9 | 98630 || {{mp|2000 WW|99}} || — || Nobyembre 21, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|98630}} |-id=631 bgcolor=#e9e9e9 | 98631 || {{mp|2000 WT|100}} || — || Nobyembre 21, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.9 km || {{M+J|98631}} |-id=632 bgcolor=#fefefe | 98632 || {{mp|2000 WQ|103}} || — || Nobyembre 27, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Slow rotator (asteroid)#98632|slow]] || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|98632}} |-id=633 bgcolor=#fefefe | 98633 || {{mp|2000 WG|108}} || — || Nobyembre 20, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|98633}} |-id=634 bgcolor=#e9e9e9 | 98634 || {{mp|2000 WF|113}} || — || Nobyembre 20, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.1 km || {{M+J|98634}} |-id=635 bgcolor=#e9e9e9 | 98635 || {{mp|2000 WA|114}} || — || Nobyembre 20, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|98635}} |-id=636 bgcolor=#e9e9e9 | 98636 || {{mp|2000 WR|114}} || — || Nobyembre 20, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|98636}} |-id=637 bgcolor=#fefefe | 98637 || {{mp|2000 WP|115}} || — || Nobyembre 20, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|98637}} |-id=638 bgcolor=#fefefe | 98638 || {{mp|2000 WJ|118}} || — || Nobyembre 20, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|98638}} |-id=639 bgcolor=#fefefe | 98639 || {{mp|2000 WR|118}} || — || Nobyembre 20, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|98639}} |-id=640 bgcolor=#e9e9e9 | 98640 || {{mp|2000 WE|121}} || — || Nobyembre 21, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|98640}} |-id=641 bgcolor=#fefefe | 98641 || {{mp|2000 WW|122}} || — || Nobyembre 29, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|98641}} |-id=642 bgcolor=#e9e9e9 | 98642 || {{mp|2000 WX|123}} || — || Nobyembre 28, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|98642}} |-id=643 bgcolor=#e9e9e9 | 98643 || {{mp|2000 WR|125}} || — || Nobyembre 30, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|98643}} |-id=644 bgcolor=#fefefe | 98644 || {{mp|2000 WA|126}} || — || Nobyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|98644}} |-id=645 bgcolor=#fefefe | 98645 || {{mp|2000 WF|129}} || — || Nobyembre 19, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|98645}} |-id=646 bgcolor=#fefefe | 98646 || {{mp|2000 WH|134}} || — || Nobyembre 19, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|98646}} |-id=647 bgcolor=#e9e9e9 | 98647 || {{mp|2000 WK|134}} || — || Nobyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.4 km || {{M+J|98647}} |-id=648 bgcolor=#e9e9e9 | 98648 || {{mp|2000 WG|135}} || — || Nobyembre 19, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Adeona family|ADE]] || align=right | 3.9 km || {{M+J|98648}} |-id=649 bgcolor=#e9e9e9 | 98649 || {{mp|2000 WO|138}} || — || Nobyembre 21, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|98649}} |-id=650 bgcolor=#fefefe | 98650 || {{mp|2000 WM|140}} || — || Nobyembre 21, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | 1.7 km || {{M+J|98650}} |-id=651 bgcolor=#e9e9e9 | 98651 || {{mp|2000 WS|143}} || — || Nobyembre 20, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|98651}} |-id=652 bgcolor=#e9e9e9 | 98652 || {{mp|2000 WW|143}} || — || Nobyembre 20, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | 2.4 km || {{M+J|98652}} |-id=653 bgcolor=#e9e9e9 | 98653 || {{mp|2000 WC|144}} || — || Nobyembre 21, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.6 km || {{M+J|98653}} |-id=654 bgcolor=#fefefe | 98654 || {{mp|2000 WB|146}} || — || Nobyembre 23, 2000 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|98654}} |-id=655 bgcolor=#e9e9e9 | 98655 || {{mp|2000 WX|146}} || — || Nobyembre 28, 2000 || Haleakala || NEAT || {{·}} || align=right | 4.7 km || {{M+J|98655}} |-id=656 bgcolor=#e9e9e9 | 98656 || {{mp|2000 WY|148}} || — || Nobyembre 29, 2000 || Haleakala || NEAT || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|98656}} |-id=657 bgcolor=#e9e9e9 | 98657 || {{mp|2000 WB|149}} || — || Nobyembre 29, 2000 || Haleakala || NEAT || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|98657}} |-id=658 bgcolor=#e9e9e9 | 98658 || {{mp|2000 WT|153}} || — || Nobyembre 29, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Gefion family|GEF]] || align=right | 3.6 km || {{M+J|98658}} |-id=659 bgcolor=#fefefe | 98659 || {{mp|2000 WU|154}} || — || Nobyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.5 km || {{M+J|98659}} |-id=660 bgcolor=#fefefe | 98660 || {{mp|2000 WD|155}} || — || Nobyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|98660}} |-id=661 bgcolor=#fefefe | 98661 || {{mp|2000 WG|155}} || — || Nobyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|98661}} |-id=662 bgcolor=#fefefe | 98662 || {{mp|2000 WN|155}} || — || Nobyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|98662}} |-id=663 bgcolor=#fefefe | 98663 || {{mp|2000 WO|156}} || — || Nobyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || V || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|98663}} |-id=664 bgcolor=#fefefe | 98664 || {{mp|2000 WR|158}} || — || Nobyembre 30, 2000 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|98664}} |-id=665 bgcolor=#fefefe | 98665 || {{mp|2000 WH|159}} || — || Nobyembre 19, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 3.3 km || {{M+J|98665}} |-id=666 bgcolor=#e9e9e9 | 98666 || {{mp|2000 WC|161}} || — || Nobyembre 20, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 4.7 km || {{M+J|98666}} |-id=667 bgcolor=#fefefe | 98667 || {{mp|2000 WE|163}} || — || Nobyembre 20, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|98667}} |-id=668 bgcolor=#e9e9e9 | 98668 || {{mp|2000 WY|163}} || — || Nobyembre 21, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|98668}} |-id=669 bgcolor=#fefefe | 98669 || {{mp|2000 WR|164}} || — || Nobyembre 22, 2000 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 3.9 km || {{M+J|98669}} |-id=670 bgcolor=#fefefe | 98670 || {{mp|2000 WC|165}} || — || Nobyembre 22, 2000 || Haleakala || NEAT || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|98670}} |-id=671 bgcolor=#e9e9e9 | 98671 || {{mp|2000 WK|165}} || — || Nobyembre 23, 2000 || Haleakala || NEAT || [[Eunomia family|EUN]]{{·}}{{Interloper|502}} || align=right | 3.7 km || {{M+J|98671}} |-id=672 bgcolor=#fefefe | 98672 || {{mp|2000 WL|167}} || — || Nobyembre 24, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 2.3 km || {{M+J|98672}} |-id=673 bgcolor=#d6d6d6 | 98673 || {{mp|2000 WU|167}} || — || Nobyembre 24, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Eos family|EOS]] || align=right | ''4.1 km'' || {{M+J|98673}} |-id=674 bgcolor=#e9e9e9 | 98674 || {{mp|2000 WQ|168}} || — || Nobyembre 25, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|98674}} |-id=675 bgcolor=#e9e9e9 | 98675 || {{mp|2000 WV|168}} || — || Nobyembre 25, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Gefion family|GEF]] || align=right | 2.8 km || {{M+J|98675}} |-id=676 bgcolor=#e9e9e9 | 98676 || {{mp|2000 WQ|169}} || — || Nobyembre 26, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|98676}} |-id=677 bgcolor=#e9e9e9 | 98677 || {{mp|2000 WC|173}} || — || Nobyembre 25, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 4.5 km || {{M+J|98677}} |-id=678 bgcolor=#e9e9e9 | 98678 || {{mp|2000 WF|173}} || — || Nobyembre 25, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 3.7 km || {{M+J|98678}} |-id=679 bgcolor=#e9e9e9 | 98679 || {{mp|2000 WT|176}} || — || Nobyembre 27, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[FIN tbl#510|MIS]] || align=right | 5.2 km || {{M+J|98679}} |-id=680 bgcolor=#fefefe | 98680 || {{mp|2000 WE|178}} || — || Nobyembre 28, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|98680}} |-id=681 bgcolor=#fefefe | 98681 || {{mp|2000 WQ|178}} || — || Nobyembre 29, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|98681}} |-id=682 bgcolor=#fefefe | 98682 || {{mp|2000 WR|180}} || — || Nobyembre 29, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 3.8 km || {{M+J|98682}} |-id=683 bgcolor=#fefefe | 98683 || {{mp|2000 WY|180}} || — || Nobyembre 29, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|98683}} |-id=684 bgcolor=#e9e9e9 | 98684 || {{mp|2000 WD|187}} || — || Nobyembre 18, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 5.9 km || {{M+J|98684}} |-id=685 bgcolor=#fefefe | 98685 || {{mp|2000 WM|192}} || — || Nobyembre 20, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|98685}} |-id=686 bgcolor=#fefefe | 98686 || {{mp|2000 XV|2}} || — || Disyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|98686}} |-id=687 bgcolor=#fefefe | 98687 || {{mp|2000 XH|3}} || — || Disyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|98687}} |-id=688 bgcolor=#e9e9e9 | 98688 || {{mp|2000 XG|8}} || — || Disyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|98688}} |-id=689 bgcolor=#e9e9e9 | 98689 || {{mp|2000 XV|9}} || — || Disyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|98689}} |-id=690 bgcolor=#e9e9e9 | 98690 || {{mp|2000 XD|10}} || — || Disyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|98690}} |-id=691 bgcolor=#fefefe | 98691 || {{mp|2000 XL|14}} || — || Disyembre 5, 2000 || [[Bisei Spaceguard Center|Bisei SG Center]] || [[Bisei Asteroid Tracking Telescope for Rapid Survey|BATTeRS]] || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|98691}} |-id=692 bgcolor=#fefefe | 98692 || {{mp|2000 XS|14}} || — || Disyembre 2, 2000 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 2.6 km || {{M+J|98692}} |-id=693 bgcolor=#fefefe | 98693 || {{mp|2000 XO|16}} || — || Disyembre 1, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|98693}} |-id=694 bgcolor=#fefefe | 98694 || {{mp|2000 XD|21}} || — || Disyembre 4, 2000 || Socorro || LINEAR || V || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|98694}} |-id=695 bgcolor=#e9e9e9 | 98695 || {{mp|2000 XX|23}} || — || Disyembre 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|98695}} |-id=696 bgcolor=#fefefe | 98696 || {{mp|2000 XY|23}} || — || Disyembre 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|98696}} |-id=697 bgcolor=#e9e9e9 | 98697 || {{mp|2000 XQ|27}} || — || Disyembre 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|98697}} |-id=698 bgcolor=#fefefe | 98698 || {{mp|2000 XQ|28}} || — || Disyembre 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|98698}} |-id=699 bgcolor=#e9e9e9 | 98699 || {{mp|2000 XW|28}} || — || Disyembre 4, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 3.3 km || {{M+J|98699}} |-id=700 bgcolor=#fefefe | 98700 || {{mp|2000 XQ|30}} || — || Disyembre 4, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 3.3 km || {{M+J|98700}} |} == 98701–98800 == {{Anchor|701}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}} |-bgcolor=#fefefe | 98701 || {{mp|2000 XS|30}} || — || Disyembre 4, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|98701}} |-id=702 bgcolor=#e9e9e9 | 98702 || {{mp|2000 XX|31}} || — || Disyembre 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|98702}} |-id=703 bgcolor=#d6d6d6 | 98703 || {{mp|2000 XE|33}} || — || Disyembre 4, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#612|TIR]] || align=right | ''7.2 km'' || {{M+J|98703}} |-id=704 bgcolor=#e9e9e9 | 98704 || {{mp|2000 XJ|34}} || — || Disyembre 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|98704}} |-id=705 bgcolor=#fefefe | 98705 || {{mp|2000 XT|35}} || — || Disyembre 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.1 km || {{M+J|98705}} |-id=706 bgcolor=#fefefe | 98706 || {{mp|2000 XY|36}} || — || Disyembre 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.0 km || {{M+J|98706}} |-id=707 bgcolor=#e9e9e9 | 98707 || {{mp|2000 XL|37}} || — || Disyembre 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 3.0 km || {{M+J|98707}} |-id=708 bgcolor=#e9e9e9 | 98708 || {{mp|2000 XO|38}} || — || Disyembre 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 8.6 km || {{M+J|98708}} |-id=709 bgcolor=#e9e9e9 | 98709 || {{mp|2000 XQ|38}} || — || Disyembre 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.3 km || {{M+J|98709}} |-id=710 bgcolor=#e9e9e9 | 98710 || {{mp|2000 XZ|38}} || — || Disyembre 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.1 km || {{M+J|98710}} |-id=711 bgcolor=#e9e9e9 | 98711 || {{mp|2000 XH|42}} || — || Disyembre 5, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.7 km || {{M+J|98711}} |-id=712 bgcolor=#e9e9e9 | 98712 || {{mp|2000 XT|42}} || — || Disyembre 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 3.9 km || {{M+J|98712}} |-id=713 bgcolor=#e9e9e9 | 98713 || {{mp|2000 XH|43}} || — || Disyembre 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Fast rotator (asteroid)#98713|fast]] || align=right | 3.4 km || {{M+J|98713}} |-id=714 bgcolor=#fefefe | 98714 || {{mp|2000 XU|47}} || — || Disyembre 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|98714}} |-id=715 bgcolor=#d6d6d6 | 98715 || {{mp|2000 XH|48}} || — || Disyembre 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 8.7 km || {{M+J|98715}} |-id=716 bgcolor=#fefefe | 98716 || {{mp|2000 XH|49}} || — || Disyembre 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|98716}} |-id=717 bgcolor=#e9e9e9 | 98717 || {{mp|2000 XL|49}} || — || Disyembre 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|98717}} |-id=718 bgcolor=#e9e9e9 | 98718 || {{mp|2000 XX|49}} || — || Disyembre 4, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.6 km || {{M+J|98718}} |-id=719 bgcolor=#d6d6d6 | 98719 || {{mp|2000 XT|52}} || — || Disyembre 6, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.8 km || {{M+J|98719}} |-id=720 bgcolor=#e9e9e9 | 98720 || {{mp|2000 XC|54}} || — || Disyembre 5, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | 2.9 km || {{M+J|98720}} |-id=721 bgcolor=#fefefe | 98721 || {{mp|2000 YV|5}} || — || Disyembre 19, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | 2.5 km || {{M+J|98721}} |-id=722 bgcolor=#e9e9e9 | 98722 Elenaumberto || {{mp|2000 YJ|8}} || {{MoMP|98722|Elenaumberto}} || Disyembre 22, 2000 || [[Osservatorio Astronomico Bellatrix|Ceccano]] || [[Gianluca Masi|G. Masi]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|98722}} |-id=723 bgcolor=#e9e9e9 | 98723 || {{mp|2000 YY|11}} || — || Disyembre 22, 2000 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || EUN || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|98723}} |-id=724 bgcolor=#e9e9e9 | 98724 || {{mp|2000 YF|14}} || — || Disyembre 23, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|98724}} |-id=725 bgcolor=#e9e9e9 | 98725 || {{mp|2000 YP|14}} || — || Disyembre 23, 2000 || [[Kleť Observatory|Kleť]] || [[Kleť Observatory|Kleť]] || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|98725}} |-id=726 bgcolor=#fefefe | 98726 || {{mp|2000 YW|15}} || — || Disyembre 22, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|98726}} |-id=727 bgcolor=#fefefe | 98727 || {{mp|2000 YN|16}} || — || Disyembre 26, 2000 || [[Kleť Observatory|Kleť]] || [[Kleť Observatory|Kleť]] || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|98727}} |-id=728 bgcolor=#e9e9e9 | 98728 || {{mp|2000 YG|21}} || — || Disyembre 29, 2000 || [[Desert Beaver Observatory|Desert Beaver]] || [[William Kwong Yu Yeung|W. K. Y. Yeung]] || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|98728}} |-id=729 bgcolor=#e9e9e9 | 98729 || {{mp|2000 YW|25}} || — || Disyembre 22, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 4.8 km || {{M+J|98729}} |-id=730 bgcolor=#e9e9e9 | 98730 || {{mp|2000 YM|26}} || — || Disyembre 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.0 km || {{M+J|98730}} |-id=731 bgcolor=#e9e9e9 | 98731 || {{mp|2000 YF|30}} || — || Disyembre 29, 2000 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || [[FIN tbl#518|RAF]] || align=right | 2.2 km || {{M+J|98731}} |-id=732 bgcolor=#e9e9e9 | 98732 || {{mp|2000 YR|30}} || — || Disyembre 22, 2000 || [[George Observatory|Needville]] || Needville || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|98732}} |-id=733 bgcolor=#e9e9e9 | 98733 || {{mp|2000 YT|30}} || — || Disyembre 29, 2000 || Needville || Needville || [[FIN tbl#803|HNS]] || align=right | 3.0 km || {{M+J|98733}} |-id=734 bgcolor=#fefefe | 98734 || {{mp|2000 YQ|33}} || — || Disyembre 30, 2000 || [[Desert Beaver Observatory|Desert Beaver]] || [[William Kwong Yu Yeung|W. K. Y. Yeung]] || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|98734}} |-id=735 bgcolor=#e9e9e9 | 98735 || {{mp|2000 YC|34}} || — || Disyembre 28, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 3.5 km || {{M+J|98735}} |-id=736 bgcolor=#fefefe | 98736 || {{mp|2000 YO|35}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]]{{·}}{{Interloper|405}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|98736}} |-id=737 bgcolor=#fefefe | 98737 || {{mp|2000 YC|36}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|98737}} |-id=738 bgcolor=#e9e9e9 | 98738 || {{mp|2000 YG|38}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.9 km || {{M+J|98738}} |-id=739 bgcolor=#fefefe | 98739 || {{mp|2000 YR|40}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|98739}} |-id=740 bgcolor=#e9e9e9 | 98740 || {{mp|2000 YN|43}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|98740}} |-id=741 bgcolor=#fefefe | 98741 || {{mp|2000 YH|45}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|98741}} |-id=742 bgcolor=#fefefe | 98742 || {{mp|2000 YM|45}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|98742}} |-id=743 bgcolor=#fefefe | 98743 || {{mp|2000 YA|46}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|98743}} |-id=744 bgcolor=#e9e9e9 | 98744 || {{mp|2000 YM|46}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|98744}} |-id=745 bgcolor=#fefefe | 98745 || {{mp|2000 YB|47}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|98745}} |-id=746 bgcolor=#e9e9e9 | 98746 || {{mp|2000 YQ|49}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|98746}} |-id=747 bgcolor=#fefefe | 98747 || {{mp|2000 YV|50}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|98747}} |-id=748 bgcolor=#fefefe | 98748 || {{mp|2000 YP|51}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|98748}} |-id=749 bgcolor=#fefefe | 98749 || {{mp|2000 YS|51}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|98749}} |-id=750 bgcolor=#e9e9e9 | 98750 || {{mp|2000 YJ|52}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|98750}} |-id=751 bgcolor=#e9e9e9 | 98751 || {{mp|2000 YN|52}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|98751}} |-id=752 bgcolor=#e9e9e9 | 98752 || {{mp|2000 YK|53}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|98752}} |-id=753 bgcolor=#fefefe | 98753 || {{mp|2000 YW|53}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.2 km || {{M+J|98753}} |-id=754 bgcolor=#fefefe | 98754 || {{mp|2000 YV|54}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|98754}} |-id=755 bgcolor=#d6d6d6 | 98755 || {{mp|2000 YF|58}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.6 km || {{M+J|98755}} |-id=756 bgcolor=#e9e9e9 | 98756 || {{mp|2000 YL|59}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|98756}} |-id=757 bgcolor=#e9e9e9 | 98757 || {{mp|2000 YZ|61}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.2 km || {{M+J|98757}} |-id=758 bgcolor=#e9e9e9 | 98758 || {{mp|2000 YM|63}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#512|DOR]] || align=right | 5.4 km || {{M+J|98758}} |-id=759 bgcolor=#d6d6d6 | 98759 || {{mp|2000 YH|68}} || — || Disyembre 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.8 km || {{M+J|98759}} |-id=760 bgcolor=#e9e9e9 | 98760 || {{mp|2000 YO|68}} || — || Disyembre 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|98760}} |-id=761 bgcolor=#e9e9e9 | 98761 || {{mp|2000 YR|68}} || — || Disyembre 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.7 km || {{M+J|98761}} |-id=762 bgcolor=#e9e9e9 | 98762 || {{mp|2000 YT|68}} || — || Disyembre 28, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|98762}} |-id=763 bgcolor=#e9e9e9 | 98763 || {{mp|2000 YL|69}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|98763}} |-id=764 bgcolor=#fefefe | 98764 || {{mp|2000 YQ|69}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|98764}} |-id=765 bgcolor=#fefefe | 98765 || {{mp|2000 YP|70}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|98765}} |-id=766 bgcolor=#e9e9e9 | 98766 || {{mp|2000 YF|72}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|98766}} |-id=767 bgcolor=#fefefe | 98767 || {{mp|2000 YV|72}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|98767}} |-id=768 bgcolor=#e9e9e9 | 98768 || {{mp|2000 YD|75}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|98768}} |-id=769 bgcolor=#fefefe | 98769 || {{mp|2000 YE|75}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|98769}} |-id=770 bgcolor=#fefefe | 98770 || {{mp|2000 YN|77}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.7 km || {{M+J|98770}} |-id=771 bgcolor=#fefefe | 98771 || {{mp|2000 YN|78}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|98771}} |-id=772 bgcolor=#fefefe | 98772 || {{mp|2000 YP|78}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|98772}} |-id=773 bgcolor=#e9e9e9 | 98773 || {{mp|2000 YW|79}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|98773}} |-id=774 bgcolor=#e9e9e9 | 98774 || {{mp|2000 YM|80}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.7 km || {{M+J|98774}} |-id=775 bgcolor=#e9e9e9 | 98775 || {{mp|2000 YD|82}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|98775}} |-id=776 bgcolor=#e9e9e9 | 98776 || {{mp|2000 YN|84}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.3 km || {{M+J|98776}} |-id=777 bgcolor=#e9e9e9 | 98777 || {{mp|2000 YV|85}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | 2.7 km || {{M+J|98777}} |-id=778 bgcolor=#e9e9e9 | 98778 || {{mp|2000 YX|85}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Slow rotator (asteroid)#98778|slow]] || align=right | 9.5 km || {{M+J|98778}} |-id=779 bgcolor=#e9e9e9 | 98779 || {{mp|2000 YJ|86}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|98779}} |-id=780 bgcolor=#e9e9e9 | 98780 || {{mp|2000 YZ|90}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|98780}} |-id=781 bgcolor=#fefefe | 98781 || {{mp|2000 YF|91}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|98781}} |-id=782 bgcolor=#e9e9e9 | 98782 || {{mp|2000 YS|92}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|98782}} |-id=783 bgcolor=#fefefe | 98783 || {{mp|2000 YB|93}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|98783}} |-id=784 bgcolor=#e9e9e9 | 98784 || {{mp|2000 YU|93}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.8 km || {{M+J|98784}} |-id=785 bgcolor=#e9e9e9 | 98785 || {{mp|2000 YR|94}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|98785}} |-id=786 bgcolor=#e9e9e9 | 98786 || {{mp|2000 YR|96}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|98786}} |-id=787 bgcolor=#e9e9e9 | 98787 || {{mp|2000 YP|97}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 3.6 km || {{M+J|98787}} |-id=788 bgcolor=#e9e9e9 | 98788 || {{mp|2000 YQ|98}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|98788}} |-id=789 bgcolor=#e9e9e9 | 98789 || {{mp|2000 YF|99}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|98789}} |-id=790 bgcolor=#fefefe | 98790 || {{mp|2000 YW|99}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|98790}} |-id=791 bgcolor=#e9e9e9 | 98791 || {{mp|2000 YW|104}} || — || Disyembre 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.5 km || {{M+J|98791}} |-id=792 bgcolor=#d6d6d6 | 98792 || {{mp|2000 YR|105}} || — || Disyembre 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.2 km || {{M+J|98792}} |-id=793 bgcolor=#e9e9e9 | 98793 || {{mp|2000 YT|106}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.0 km || {{M+J|98793}} |-id=794 bgcolor=#fefefe | 98794 || {{mp|2000 YX|109}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|98794}} |-id=795 bgcolor=#e9e9e9 | 98795 || {{mp|2000 YJ|110}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|98795}} |-id=796 bgcolor=#fefefe | 98796 || {{mp|2000 YD|111}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|98796}} |-id=797 bgcolor=#fefefe | 98797 || {{mp|2000 YS|111}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|98797}} |-id=798 bgcolor=#e9e9e9 | 98798 || {{mp|2000 YW|111}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|98798}} |-id=799 bgcolor=#fefefe | 98799 || {{mp|2000 YZ|111}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|98799}} |-id=800 bgcolor=#e9e9e9 | 98800 || {{mp|2000 YN|114}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.1 km || {{M+J|98800}} |} == 98801–98900 == {{Anchor|801}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}} |-bgcolor=#e9e9e9 | 98801 || {{mp|2000 YZ|114}} || — || Disyembre 30, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|98801}} |-id=802 bgcolor=#e9e9e9 | 98802 || {{mp|2000 YB|115}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|98802}} |-id=803 bgcolor=#e9e9e9 | 98803 || {{mp|2000 YE|115}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|98803}} |-id=804 bgcolor=#e9e9e9 | 98804 || {{mp|2000 YD|117}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|98804}} |-id=805 bgcolor=#d6d6d6 | 98805 || {{mp|2000 YM|117}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | ''4.6 km'' || {{M+J|98805}} |-id=806 bgcolor=#fefefe | 98806 || {{mp|2000 YU|117}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 4.4 km || {{M+J|98806}} |-id=807 bgcolor=#e9e9e9 | 98807 || {{mp|2000 YK|118}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.2 km || {{M+J|98807}} |-id=808 bgcolor=#e9e9e9 | 98808 || {{mp|2000 YP|118}} || — || Disyembre 28, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.5 km || {{M+J|98808}} |-id=809 bgcolor=#e9e9e9 | 98809 || {{mp|2000 YD|119}} || — || Disyembre 31, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 5.9 km || {{M+J|98809}} |-id=810 bgcolor=#e9e9e9 | 98810 || {{mp|2000 YR|119}} || — || Disyembre 17, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|98810}} |-id=811 bgcolor=#e9e9e9 | 98811 || {{mp|2000 YS|119}} || — || Disyembre 17, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || [[Maria family|MAR]] || align=right | 3.0 km || {{M+J|98811}} |-id=812 bgcolor=#e9e9e9 | 98812 || {{mp|2000 YP|120}} || — || Disyembre 19, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|98812}} |-id=813 bgcolor=#e9e9e9 | 98813 || {{mp|2000 YX|120}} || — || Disyembre 20, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.7 km || {{M+J|98813}} |-id=814 bgcolor=#fefefe | 98814 || {{mp|2000 YC|122}} || — || Disyembre 28, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|98814}} |-id=815 bgcolor=#fefefe | 98815 || {{mp|2000 YR|123}} || — || Disyembre 28, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | 3.2 km || {{M+J|98815}} |-id=816 bgcolor=#e9e9e9 | 98816 || {{mp|2000 YU|123}} || — || Disyembre 28, 2000 || Kitt Peak || Spacewatch || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|98816}} |-id=817 bgcolor=#e9e9e9 | 98817 || {{mp|2000 YQ|124}} || — || Disyembre 29, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|98817}} |-id=818 bgcolor=#fefefe | 98818 || {{mp|2000 YH|125}} || — || Disyembre 29, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 3.8 km || {{M+J|98818}} |-id=819 bgcolor=#e9e9e9 | 98819 || {{mp|2000 YC|129}} || — || Disyembre 29, 2000 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''4.1 km'' || {{M+J|98819}} |-id=820 bgcolor=#e9e9e9 | 98820 || {{mp|2000 YL|130}} || — || Disyembre 30, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|98820}} |-id=821 bgcolor=#e9e9e9 | 98821 || {{mp|2000 YV|131}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.7 km || {{M+J|98821}} |-id=822 bgcolor=#e9e9e9 | 98822 || {{mp|2000 YR|132}} || — || Disyembre 30, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 7.3 km || {{M+J|98822}} |-id=823 bgcolor=#e9e9e9 | 98823 || {{mp|2000 YF|135}} || — || Disyembre 17, 2000 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|98823}} |-id=824 bgcolor=#e9e9e9 | 98824 || {{mp|2000 YS|135}} || — || Disyembre 20, 2000 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|98824}} |-id=825 bgcolor=#e9e9e9 | 98825 Maryellen || {{mp|2000 YF|139}} || {{MoMP|98825|Maryellen}} || Disyembre 27, 2000 || [[Crescent Butte Observatory|Kanab]] || Sheridan, E. E. || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|98825}} |-id=826 bgcolor=#e9e9e9 | 98826 || {{mp|2000 YF|140}} || — || Disyembre 31, 2000 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Fast rotator (asteroid)#98826|fast]] || align=right | 5.7 km || {{M+J|98826}} |-id=827 bgcolor=#d6d6d6 | 98827 || 2001 AW || — || Disyembre 1, 2001 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Themis family|THM]] || align=right | ''4.1 km'' || {{M+J|98827}} |-id=828 bgcolor=#fefefe | 98828 || {{mp|2001 AP|3}} || — || Disyembre 2, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 3.8 km || {{M+J|98828}} |-id=829 bgcolor=#e9e9e9 | 98829 || {{mp|2001 AG|4}} || — || Disyembre 2, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|98829}} |-id=830 bgcolor=#e9e9e9 | 98830 || {{mp|2001 AP|4}} || — || Disyembre 2, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.7 km || {{M+J|98830}} |-id=831 bgcolor=#e9e9e9 | 98831 || {{mp|2001 AR|4}} || — || Disyembre 2, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|98831}} |-id=832 bgcolor=#e9e9e9 | 98832 || {{mp|2001 AL|5}} || — || Disyembre 2, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.5 km || {{M+J|98832}} |-id=833 bgcolor=#e9e9e9 | 98833 || {{mp|2001 AF|12}} || — || Disyembre 2, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|98833}} |-id=834 bgcolor=#e9e9e9 | 98834 || {{mp|2001 AR|15}} || — || Disyembre 2, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Gefion family|GEF]] || align=right | 2.4 km || {{M+J|98834}} |-id=835 bgcolor=#e9e9e9 | 98835 || {{mp|2001 AS|15}} || — || Disyembre 2, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|98835}} |-id=836 bgcolor=#e9e9e9 | 98836 || {{mp|2001 AF|17}} || — || Disyembre 2, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.7 km || {{M+J|98836}} |-id=837 bgcolor=#e9e9e9 | 98837 || {{mp|2001 AQ|17}} || — || Disyembre 2, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|98837}} |-id=838 bgcolor=#e9e9e9 | 98838 || {{mp|2001 AH|19}} || — || Disyembre 4, 2001 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|98838}} |-id=839 bgcolor=#e9e9e9 | 98839 || {{mp|2001 AT|20}} || — || Disyembre 3, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[FIN tbl#803|HNS]] || align=right | 2.9 km || {{M+J|98839}} |-id=840 bgcolor=#e9e9e9 | 98840 || {{mp|2001 AA|22}} || — || Disyembre 3, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|98840}} |-id=841 bgcolor=#e9e9e9 | 98841 || {{mp|2001 AL|22}} || — || Disyembre 3, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|98841}} |-id=842 bgcolor=#e9e9e9 | 98842 || {{mp|2001 AQ|22}} || — || Disyembre 3, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|98842}} |-id=843 bgcolor=#e9e9e9 | 98843 || {{mp|2001 AQ|26}} || — || Disyembre 5, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Prokne|(194)]] || align=right | 3.9 km || {{M+J|98843}} |-id=844 bgcolor=#e9e9e9 | 98844 || {{mp|2001 AP|27}} || — || Disyembre 5, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Gefion family|GEF]] || align=right | 2.6 km || {{M+J|98844}} |-id=845 bgcolor=#fefefe | 98845 || {{mp|2001 AU|27}} || — || Disyembre 5, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|98845}} |-id=846 bgcolor=#e9e9e9 | 98846 || {{mp|2001 AV|27}} || — || Disyembre 5, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|98846}} |-id=847 bgcolor=#e9e9e9 | 98847 || {{mp|2001 AW|29}} || — || Disyembre 4, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.9 km || {{M+J|98847}} |-id=848 bgcolor=#e9e9e9 | 98848 || {{mp|2001 AT|30}} || — || Disyembre 4, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|98848}} |-id=849 bgcolor=#fefefe | 98849 || {{mp|2001 AY|30}} || — || Disyembre 4, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|98849}} |-id=850 bgcolor=#fefefe | 98850 || {{mp|2001 AM|33}} || — || Disyembre 4, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|98850}} |-id=851 bgcolor=#e9e9e9 | 98851 || {{mp|2001 AW|33}} || — || Disyembre 4, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.2 km || {{M+J|98851}} |-id=852 bgcolor=#e9e9e9 | 98852 || {{mp|2001 AJ|34}} || — || Disyembre 4, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Padua family|PAD]] || align=right | 4.8 km || {{M+J|98852}} |-id=853 bgcolor=#e9e9e9 | 98853 || {{mp|2001 AY|34}} || — || Disyembre 4, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.4 km || {{M+J|98853}} |-id=854 bgcolor=#e9e9e9 | 98854 || {{mp|2001 AU|36}} || — || Disyembre 5, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.0 km || {{M+J|98854}} |-id=855 bgcolor=#e9e9e9 | 98855 || {{mp|2001 AU|37}} || — || Disyembre 5, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 3.0 km || {{M+J|98855}} |-id=856 bgcolor=#d6d6d6 | 98856 || {{mp|2001 AA|38}} || — || Disyembre 5, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.8 km || {{M+J|98856}} |-id=857 bgcolor=#e9e9e9 | 98857 || {{mp|2001 AM|38}} || — || Disyembre 5, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|98857}} |-id=858 bgcolor=#e9e9e9 | 98858 || {{mp|2001 AT|41}} || — || Disyembre 3, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|98858}} |-id=859 bgcolor=#fefefe | 98859 || {{mp|2001 AZ|41}} || — || Disyembre 3, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.7 km || {{M+J|98859}} |-id=860 bgcolor=#e9e9e9 | 98860 || {{mp|2001 AK|42}} || — || Disyembre 4, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | 2.6 km || {{M+J|98860}} |-id=861 bgcolor=#fefefe | 98861 || {{mp|2001 AA|44}} || — || Disyembre 7, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 6.0 km || {{M+J|98861}} |-id=862 bgcolor=#e9e9e9 | 98862 || {{mp|2001 AN|44}} || — || Disyembre 15, 2001 || [[Oizumi Observatory|Oizumi]] || [[Takao Kobayashi|T. Kobayashi]] || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|98862}} |-id=863 bgcolor=#fefefe | 98863 || {{mp|2001 AR|46}} || — || Disyembre 15, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 4.6 km || {{M+J|98863}} |-id=864 bgcolor=#e9e9e9 | 98864 || {{mp|2001 AR|47}} || — || Disyembre 15, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.5 km || {{M+J|98864}} |-id=865 bgcolor=#e9e9e9 | 98865 || {{mp|2001 AY|47}} || — || Disyembre 15, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.9 km || {{M+J|98865}} |-id=866 bgcolor=#fefefe | 98866 Giannabussolari || {{mp|2001 AC|53}} || {{MoMP|98866|Giannabussolari}} || Disyembre 15, 2001 || [[Stazione osservativa di Asiago Cima Ekar|Cima Ekar]] || [[Asiago-DLR Asteroid Survey|ADAS]] || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|98866}} |-id=867 bgcolor=#e9e9e9 | 98867 || {{mp|2001 BG|4}} || — || Disyembre 18, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 5.0 km || {{M+J|98867}} |-id=868 bgcolor=#e9e9e9 | 98868 || {{mp|2001 BS|5}} || — || Disyembre 18, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.4 km || {{M+J|98868}} |-id=869 bgcolor=#e9e9e9 | 98869 || {{mp|2001 BT|5}} || — || Disyembre 18, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|98869}} |-id=870 bgcolor=#e9e9e9 | 98870 || {{mp|2001 BV|5}} || — || Disyembre 18, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|98870}} |-id=871 bgcolor=#e9e9e9 | 98871 || {{mp|2001 BB|7}} || — || Disyembre 19, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|98871}} |-id=872 bgcolor=#e9e9e9 | 98872 || {{mp|2001 BO|9}} || — || Disyembre 19, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|98872}} |-id=873 bgcolor=#fefefe | 98873 || {{mp|2001 BO|11}} || — || Disyembre 20, 2001 || [[Osservatorio Astronomico di Gnosca|Gnosca]] || [[Stefano Sposetti|S. Sposetti]] || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|98873}} |-id=874 bgcolor=#d6d6d6 | 98874 || {{mp|2001 BE|14}} || — || Disyembre 19, 2001 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 4.8 km || {{M+J|98874}} |-id=875 bgcolor=#e9e9e9 | 98875 || {{mp|2001 BN|15}} || — || Disyembre 21, 2001 || [[Oizumi Observatory|Oizumi]] || [[Takao Kobayashi|T. Kobayashi]] || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | 4.0 km || {{M+J|98875}} |-id=876 bgcolor=#fefefe | 98876 || {{mp|2001 BL|17}} || — || Disyembre 19, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|98876}} |-id=877 bgcolor=#e9e9e9 | 98877 || {{mp|2001 BK|19}} || — || Disyembre 19, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 2.5 km || {{M+J|98877}} |-id=878 bgcolor=#d6d6d6 | 98878 || {{mp|2001 BT|21}} || — || Disyembre 20, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|98878}} |-id=879 bgcolor=#e9e9e9 | 98879 || {{mp|2001 BC|24}} || — || Disyembre 20, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.7 km || {{M+J|98879}} |-id=880 bgcolor=#fefefe | 98880 || {{mp|2001 BF|25}} || — || Disyembre 20, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|98880}} |-id=881 bgcolor=#e9e9e9 | 98881 || {{mp|2001 BQ|25}} || — || Disyembre 20, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|98881}} |-id=882 bgcolor=#d6d6d6 | 98882 || {{mp|2001 BG|28}} || — || Disyembre 20, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.4 km'' || {{M+J|98882}} |-id=883 bgcolor=#e9e9e9 | 98883 || {{mp|2001 BY|28}} || — || Disyembre 20, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.8 km || {{M+J|98883}} |-id=884 bgcolor=#e9e9e9 | 98884 || {{mp|2001 BL|29}} || — || Disyembre 20, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.9 km || {{M+J|98884}} |-id=885 bgcolor=#d6d6d6 | 98885 || {{mp|2001 BX|29}} || — || Disyembre 20, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|98885}} |-id=886 bgcolor=#fefefe | 98886 || {{mp|2001 BZ|29}} || — || Disyembre 20, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 2.7 km || {{M+J|98886}} |-id=887 bgcolor=#e9e9e9 | 98887 || {{mp|2001 BQ|34}} || — || Disyembre 20, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|98887}} |-id=888 bgcolor=#e9e9e9 | 98888 || {{mp|2001 BW|34}} || — || Disyembre 20, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|98888}} |-id=889 bgcolor=#fa8072 | 98889 || {{mp|2001 BL|38}} || — || Disyembre 18, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.7 km || {{M+J|98889}} |-id=890 bgcolor=#e9e9e9 | 98890 || {{mp|2001 BH|40}} || — || Disyembre 18, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | 3.2 km || {{M+J|98890}} |-id=891 bgcolor=#fa8072 | 98891 || {{mp|2001 BK|41}} || — || Disyembre 19, 2001 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|98891}} |-id=892 bgcolor=#e9e9e9 | 98892 || {{mp|2001 BX|42}} || — || Disyembre 19, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 2.7 km || {{M+J|98892}} |-id=893 bgcolor=#e9e9e9 | 98893 || {{mp|2001 BB|44}} || — || Disyembre 19, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|98893}} |-id=894 bgcolor=#e9e9e9 | 98894 || {{mp|2001 BC|44}} || — || Disyembre 19, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|98894}} |-id=895 bgcolor=#e9e9e9 | 98895 || {{mp|2001 BE|44}} || — || Disyembre 19, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|98895}} |-id=896 bgcolor=#e9e9e9 | 98896 || {{mp|2001 BK|44}} || — || Disyembre 19, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Prokne|(194)]] || align=right | 3.1 km || {{M+J|98896}} |-id=897 bgcolor=#e9e9e9 | 98897 || {{mp|2001 BL|44}} || — || Disyembre 19, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.3 km || {{M+J|98897}} |-id=898 bgcolor=#d6d6d6 | 98898 || {{mp|2001 BU|45}} || — || Disyembre 21, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.1 km'' || {{M+J|98898}} |-id=899 bgcolor=#e9e9e9 | 98899 || {{mp|2001 BG|48}} || — || Disyembre 21, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.5 km || {{M+J|98899}} |-id=900 bgcolor=#e9e9e9 | 98900 || {{mp|2001 BF|50}} || — || Disyembre 21, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|98900}} |} == 98901–99000 == {{Anchor|901}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}} |-bgcolor=#e9e9e9 | 98901 || {{mp|2001 BB|51}} || — || Disyembre 28, 2001 || [[Oizumi Observatory|Oizumi]] || [[Takao Kobayashi|T. Kobayashi]] || [[FIN tbl#803|HNS]] || align=right | 2.5 km || {{M+J|98901}} |-id=902 bgcolor=#e9e9e9 | 98902 || {{mp|2001 BK|53}} || — || Disyembre 17, 2001 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 2.9 km || {{M+J|98902}} |-id=903 bgcolor=#e9e9e9 | 98903 || {{mp|2001 BB|57}} || — || Disyembre 19, 2001 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|98903}} |-id=904 bgcolor=#e9e9e9 | 98904 || {{mp|2001 BD|57}} || — || Disyembre 19, 2001 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 5.6 km || {{M+J|98904}} |-id=905 bgcolor=#e9e9e9 | 98905 || {{mp|2001 BL|58}} || — || Disyembre 21, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|98905}} |-id=906 bgcolor=#e9e9e9 | 98906 || {{mp|2001 BR|58}} || — || Disyembre 21, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|98906}} |-id=907 bgcolor=#e9e9e9 | 98907 || {{mp|2001 BM|59}} || — || Disyembre 26, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]]{{·}}{{Interloper|502}} || align=right | 6.0 km || {{M+J|98907}} |-id=908 bgcolor=#e9e9e9 | 98908 || {{mp|2001 BZ|59}} || — || Disyembre 26, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|98908}} |-id=909 bgcolor=#e9e9e9 | 98909 || {{mp|2001 BR|60}} || — || Disyembre 21, 2001 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#511|BRG]] || align=right | 3.1 km || {{M+J|98909}} |-id=910 bgcolor=#e9e9e9 | 98910 || {{mp|2001 BE|62}} || — || Disyembre 26, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|98910}} |-id=911 bgcolor=#e9e9e9 | 98911 || {{mp|2001 BJ|63}} || — || Disyembre 29, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|98911}} |-id=912 bgcolor=#fefefe | 98912 || {{mp|2001 BM|63}} || — || Disyembre 29, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|98912}} |-id=913 bgcolor=#e9e9e9 | 98913 || {{mp|2001 BG|65}} || — || Disyembre 26, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.6 km || {{M+J|98913}} |-id=914 bgcolor=#e9e9e9 | 98914 || {{mp|2001 BL|66}} || — || Disyembre 26, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|98914}} |-id=915 bgcolor=#e9e9e9 | 98915 || {{mp|2001 BJ|67}} || — || Disyembre 30, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.8 km || {{M+J|98915}} |-id=916 bgcolor=#e9e9e9 | 98916 || {{mp|2001 BU|68}} || — || Disyembre 31, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | 5.2 km || {{M+J|98916}} |-id=917 bgcolor=#e9e9e9 | 98917 || {{mp|2001 BY|70}} || — || Disyembre 29, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|98917}} |-id=918 bgcolor=#e9e9e9 | 98918 || {{mp|2001 BG|72}} || — || Disyembre 31, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Slow rotator (asteroid)#98918|slow]] || align=right | 4.7 km || {{M+J|98918}} |-id=919 bgcolor=#e9e9e9 | 98919 || {{mp|2001 BN|74}} || — || Disyembre 31, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.2 km || {{M+J|98919}} |-id=920 bgcolor=#e9e9e9 | 98920 || {{mp|2001 BX|74}} || — || Disyembre 31, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|98920}} |-id=921 bgcolor=#d6d6d6 | 98921 || {{mp|2001 BW|76}} || — || Disyembre 26, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.2 km'' || {{M+J|98921}} |-id=922 bgcolor=#e9e9e9 | 98922 || {{mp|2001 BY|76}} || — || Disyembre 26, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|98922}} |-id=923 bgcolor=#d6d6d6 | 98923 || {{mp|2001 BB|78}} || — || Disyembre 25, 2001 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''4.6 km'' || {{M+J|98923}} |-id=924 bgcolor=#e9e9e9 | 98924 || {{mp|2001 BG|82}} || — || Disyembre 18, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Maria family|MAR]] || align=right | 2.5 km || {{M+J|98924}} |-id=925 bgcolor=#fefefe | 98925 || 2001 CX || — || Pebrero 1, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.8 km || {{M+J|98925}} |-id=926 bgcolor=#e9e9e9 | 98926 || {{mp|2001 CH|1}} || — || Pebrero 1, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|98926}} |-id=927 bgcolor=#e9e9e9 | 98927 || {{mp|2001 CF|2}} || — || Pebrero 1, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.0 km || {{M+J|98927}} |-id=928 bgcolor=#e9e9e9 | 98928 || {{mp|2001 CH|2}} || — || Pebrero 1, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|98928}} |-id=929 bgcolor=#e9e9e9 | 98929 || {{mp|2001 CE|4}} || — || Pebrero 1, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|98929}} |-id=930 bgcolor=#e9e9e9 | 98930 || {{mp|2001 CB|5}} || — || Pebrero 1, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 2.9 km || {{M+J|98930}} |-id=931 bgcolor=#e9e9e9 | 98931 || {{mp|2001 CC|5}} || — || Pebrero 1, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Juno clump|JUN]] || align=right | 2.2 km || {{M+J|98931}} |-id=932 bgcolor=#e9e9e9 | 98932 || {{mp|2001 CZ|6}} || — || Pebrero 1, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|98932}} |-id=933 bgcolor=#e9e9e9 | 98933 || {{mp|2001 CS|7}} || — || Pebrero 1, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.2 km'' || {{M+J|98933}} |-id=934 bgcolor=#e9e9e9 | 98934 || {{mp|2001 CA|8}} || — || Pebrero 1, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|98934}} |-id=935 bgcolor=#d6d6d6 | 98935 || {{mp|2001 CV|10}} || — || Pebrero 1, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 13 km || {{M+J|98935}} |-id=936 bgcolor=#e9e9e9 | 98936 || {{mp|2001 CX|10}} || — || Pebrero 1, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.9 km || {{M+J|98936}} |-id=937 bgcolor=#fefefe | 98937 || {{mp|2001 CO|11}} || — || Pebrero 1, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Brokoff|(6769)]] || align=right | 4.5 km || {{M+J|98937}} |-id=938 bgcolor=#e9e9e9 | 98938 || {{mp|2001 CQ|13}} || — || Pebrero 1, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|98938}} |-id=939 bgcolor=#e9e9e9 | 98939 || {{mp|2001 CZ|15}} || — || Pebrero 1, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|98939}} |-id=940 bgcolor=#fefefe | 98940 || {{mp|2001 CJ|18}} || — || Pebrero 2, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|98940}} |-id=941 bgcolor=#e9e9e9 | 98941 || {{mp|2001 CH|20}} || — || Pebrero 3, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|98941}} |-id=942 bgcolor=#e9e9e9 | 98942 || {{mp|2001 CP|20}} || — || Pebrero 3, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.5 km || {{M+J|98942}} |-id=943 bgcolor=#ffc2e0 | [[98943 Torifune]] || {{mp|2001 CC|21}} || {{MoMP|98943|Torifune}} || Pebrero 3, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Apollo asteroid|APO]] || align=right data-sort-value="0.64" | ''640 m'' || {{M+J|98943}} |-id=944 bgcolor=#e9e9e9 | 98944 || {{mp|2001 CM|21}} || — || Pebrero 1, 2001 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|98944}} |-id=945 bgcolor=#e9e9e9 | 98945 || {{mp|2001 CS|21}} || — || Pebrero 1, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|98945}} |-id=946 bgcolor=#e9e9e9 | 98946 || {{mp|2001 CB|22}} || — || Pebrero 1, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''4.1 km'' || {{M+J|98946}} |-id=947 bgcolor=#fefefe | 98947 || {{mp|2001 CZ|23}} || — || Pebrero 1, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 4.9 km || {{M+J|98947}} |-id=948 bgcolor=#e9e9e9 | 98948 || {{mp|2001 CK|24}} || — || Pebrero 1, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|98948}} |-id=949 bgcolor=#e9e9e9 | 98949 || {{mp|2001 CM|27}} || — || Pebrero 2, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 6.9 km || {{M+J|98949}} |-id=950 bgcolor=#e9e9e9 | 98950 || {{mp|2001 CO|28}} || — || Pebrero 2, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 6.6 km || {{M+J|98950}} |-id=951 bgcolor=#e9e9e9 | 98951 || {{mp|2001 CV|28}} || — || Pebrero 2, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 6.8 km || {{M+J|98951}} |-id=952 bgcolor=#d6d6d6 | 98952 || {{mp|2001 CW|28}} || — || Pebrero 2, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 8.9 km || {{M+J|98952}} |-id=953 bgcolor=#d6d6d6 | 98953 || {{mp|2001 CZ|29}} || — || Pebrero 2, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || [[FIN tbl#611|NAE]] || align=right | 7.8 km || {{M+J|98953}} |-id=954 bgcolor=#e9e9e9 | 98954 || {{mp|2001 CJ|32}} || — || Pebrero 12, 2001 || [[Črni Vrh Observatory|Črni Vrh]] || Matičič, S. || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|98954}} |-id=955 bgcolor=#d6d6d6 | 98955 || {{mp|2001 CE|34}} || — || Pebrero 13, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[FIN tbl#901|EUP]] || align=right | ''10 km'' || {{M+J|98955}} |-id=956 bgcolor=#d6d6d6 | 98956 || {{mp|2001 CW|34}} || — || Pebrero 13, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.4 km || {{M+J|98956}} |-id=957 bgcolor=#e9e9e9 | 98957 || {{mp|2001 CH|36}} || — || Pebrero 15, 2001 || [[Oizumi Observatory|Oizumi]] || [[Takao Kobayashi|T. Kobayashi]] || {{·}} || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|98957}} |-id=958 bgcolor=#d6d6d6 | 98958 || {{mp|2001 CD|38}} || — || Pebrero 15, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''10 km'' || {{M+J|98958}} |-id=959 bgcolor=#e9e9e9 | 98959 || {{mp|2001 CG|39}} || — || Pebrero 13, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 2.4 km || {{M+J|98959}} |-id=960 bgcolor=#d6d6d6 | 98960 || {{mp|2001 CG|43}} || — || Pebrero 15, 2001 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#634|INA]] || align=right | 9.6 km || {{M+J|98960}} |-id=961 bgcolor=#e9e9e9 | 98961 || {{mp|2001 CP|43}} || — || Pebrero 15, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.0 km || {{M+J|98961}} |-id=962 bgcolor=#e9e9e9 | 98962 || {{mp|2001 CZ|43}} || — || Pebrero 15, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.6 km'' || {{M+J|98962}} |-id=963 bgcolor=#d6d6d6 | 98963 || {{mp|2001 CO|44}} || — || Pebrero 15, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''7.5 km'' || {{M+J|98963}} |-id=964 bgcolor=#e9e9e9 | 98964 || {{mp|2001 CR|44}} || — || Pebrero 15, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|98964}} |-id=965 bgcolor=#e9e9e9 | 98965 || {{mp|2001 CL|45}} || — || Pebrero 15, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.7 km || {{M+J|98965}} |-id=966 bgcolor=#e9e9e9 | 98966 || {{mp|2001 CW|47}} || — || Pebrero 12, 2001 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|98966}} |-id=967 bgcolor=#d6d6d6 | 98967 || {{mp|2001 DT|2}} || — || Pebrero 16, 2001 || [[Prescott Observatory|Prescott]] || [[Paul G. Comba|P. G. Comba]] || {{·}} || align=right | 7.5 km || {{M+J|98967}} |-id=968 bgcolor=#e9e9e9 | 98968 || {{mp|2001 DA|4}} || — || Pebrero 16, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|98968}} |-id=969 bgcolor=#e9e9e9 | 98969 || {{mp|2001 DJ|12}} || — || Pebrero 17, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|98969}} |-id=970 bgcolor=#d6d6d6 | 98970 || {{mp|2001 DL|12}} || — || Pebrero 17, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.2 km'' || {{M+J|98970}} |-id=971 bgcolor=#e9e9e9 | 98971 || {{mp|2001 DR|12}} || — || Pebrero 17, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|98971}} |-id=972 bgcolor=#e9e9e9 | 98972 || {{mp|2001 DT|14}} || — || Pebrero 20, 2001 || [[Oaxaca Observatory|Oaxaca]] || Roe, J. M. || [[FIN tbl#514|AGN]] || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|98972}} |-id=973 bgcolor=#e9e9e9 | 98973 || {{mp|2001 DB|15}} || — || Pebrero 17, 2001 || [[Črni Vrh Observatory|Črni Vrh]] || Matičič, S. || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|98973}} |-id=974 bgcolor=#fefefe | 98974 || {{mp|2001 DY|15}} || — || Pebrero 16, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|98974}} |-id=975 bgcolor=#e9e9e9 | 98975 || {{mp|2001 DY|16}} || — || Pebrero 16, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|98975}} |-id=976 bgcolor=#d6d6d6 | 98976 || {{mp|2001 DZ|18}} || — || Pebrero 16, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.5 km || {{M+J|98976}} |-id=977 bgcolor=#d6d6d6 | 98977 || {{mp|2001 DF|19}} || — || Pebrero 16, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.3 km'' || {{M+J|98977}} |-id=978 bgcolor=#e9e9e9 | 98978 || {{mp|2001 DG|19}} || — || Pebrero 16, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Gefion family|GEF]] || align=right | 3.7 km || {{M+J|98978}} |-id=979 bgcolor=#e9e9e9 | 98979 || {{mp|2001 DB|21}} || — || Pebrero 16, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|98979}} |-id=980 bgcolor=#d6d6d6 | 98980 || {{mp|2001 DF|21}} || — || Pebrero 16, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.3 km || {{M+J|98980}} |-id=981 bgcolor=#e9e9e9 | 98981 || {{mp|2001 DQ|21}} || — || Pebrero 16, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.1 km || {{M+J|98981}} |-id=982 bgcolor=#d6d6d6 | 98982 || {{mp|2001 DS|22}} || — || Pebrero 17, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|98982}} |-id=983 bgcolor=#e9e9e9 | 98983 || {{mp|2001 DD|25}} || — || Pebrero 17, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|98983}} |-id=984 bgcolor=#d6d6d6 | 98984 || {{mp|2001 DK|25}} || — || Pebrero 17, 2001 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#631|URS]]{{·}}[[Slow rotator (asteroid)#98984|slow]] || align=right | ''6.8 km'' || {{M+J|98984}} |-id=985 bgcolor=#e9e9e9 | 98985 || {{mp|2001 DS|25}} || — || Pebrero 17, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|98985}} |-id=986 bgcolor=#e9e9e9 | 98986 || {{mp|2001 DB|26}} || — || Pebrero 17, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|98986}} |-id=987 bgcolor=#e9e9e9 | 98987 || {{mp|2001 DG|26}} || — || Pebrero 17, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.3 km || {{M+J|98987}} |-id=988 bgcolor=#d6d6d6 | 98988 || {{mp|2001 DY|27}} || — || Pebrero 17, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Cybele asteroid|CYB]] || align=right | ''6.4 km'' || {{M+J|98988}} |-id=989 bgcolor=#e9e9e9 | 98989 || {{mp|2001 DE|31}} || — || Pebrero 17, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|98989}} |-id=990 bgcolor=#e9e9e9 | 98990 || {{mp|2001 DA|34}} || — || Pebrero 17, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|98990}} |-id=991 bgcolor=#d6d6d6 | 98991 || {{mp|2001 DH|35}} || — || Pebrero 19, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|98991}} |-id=992 bgcolor=#e9e9e9 | 98992 || {{mp|2001 DV|35}} || — || Pebrero 19, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|98992}} |-id=993 bgcolor=#e9e9e9 | 98993 || {{mp|2001 DC|36}} || — || Pebrero 19, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Padua family|PAD]] || align=right | 4.1 km || {{M+J|98993}} |-id=994 bgcolor=#e9e9e9 | 98994 || {{mp|2001 DK|39}} || — || Pebrero 19, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|98994}} |-id=995 bgcolor=#e9e9e9 | 98995 || {{mp|2001 DA|41}} || — || Pebrero 19, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.5 km'' || {{M+J|98995}} |-id=996 bgcolor=#e9e9e9 | 98996 || {{mp|2001 DF|44}} || — || Pebrero 19, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.4 km || {{M+J|98996}} |-id=997 bgcolor=#e9e9e9 | 98997 || {{mp|2001 DR|45}} || — || Pebrero 19, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|98997}} |-id=998 bgcolor=#e9e9e9 | 98998 || {{mp|2001 DU|46}} || — || Pebrero 19, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|98998}} |-id=999 bgcolor=#e9e9e9 | 98999 || {{mp|2001 DE|48}} || — || Pebrero 16, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|98999}} |-id=000 bgcolor=#d6d6d6 | 99000 || {{mp|2001 DU|48}} || — || Pebrero 16, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | ''4.1 km'' || {{M+J|99000}} |} == Mga sanggunian == {{Reflist|35em}} == Mga panlabas na kawing == * [https://www.minorplanetcenter.net/iau/lists/NumberedMPs050001.html Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (95001)–(100000)] (IAU Minor Planet Center) (sa Ingles) {{DEFAULTSORT:Talaan ng mga planetang menor: 95001-100000}} [[Kategorya:Talaan ng mga planetang menor batay sa numero|98000]] r8tdltejhofe2xjw4cnmavs0kgkb8r2 0 340842 2238235 2026-10-31T11:33:48Z Allyriana000 119761 Bagong pahina: {{Talaan ng mga planetang menor/intro|mula=99001}}{{TOC001|prefix=99}} == 99001–99100 == {{Anchor|001}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2|top-link=no}} |-bgcolor=#d6d6d6 | 99001 || {{mp|2001 DY|49}} || — || Pebrero 16, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 6.8 km || {{M+J|99001}} |-id=002 bgcolor=#d6d6d6 | 99002 || {{mp|2001 DN|50}} || — || Pebrero 16, 2001 || Socorro || LINEAR || Eos family|E... 2238235 wikitext text/x-wiki {{Talaan ng mga planetang menor/intro|mula=99001}}{{TOC001|prefix=99}} == 99001–99100 == {{Anchor|001}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2|top-link=no}} |-bgcolor=#d6d6d6 | 99001 || {{mp|2001 DY|49}} || — || Pebrero 16, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 6.8 km || {{M+J|99001}} |-id=002 bgcolor=#d6d6d6 | 99002 || {{mp|2001 DN|50}} || — || Pebrero 16, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | ''4.1 km'' || {{M+J|99002}} |-id=003 bgcolor=#e9e9e9 | 99003 || {{mp|2001 DZ|50}} || — || Pebrero 16, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.8 km || {{M+J|99003}} |-id=004 bgcolor=#d6d6d6 | 99004 || {{mp|2001 DK|51}} || — || Pebrero 16, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.8 km || {{M+J|99004}} |-id=005 bgcolor=#e9e9e9 | 99005 || {{mp|2001 DH|52}} || — || Pebrero 17, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|99005}} |-id=006 bgcolor=#e9e9e9 | 99006 || {{mp|2001 DR|52}} || — || Pebrero 17, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|99006}} |-id=007 bgcolor=#d6d6d6 | 99007 || {{mp|2001 DS|52}} || — || Pebrero 17, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | ''4.8 km'' || {{M+J|99007}} |-id=008 bgcolor=#e9e9e9 | 99008 || {{mp|2001 DU|52}} || — || Pebrero 17, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|99008}} |-id=009 bgcolor=#d6d6d6 | 99009 || {{mp|2001 DD|54}} || — || Pebrero 21, 2001 || [[Desert Beaver Observatory|Desert Beaver]] || [[William Kwong Yu Yeung|W. K. Y. Yeung]] || {{·}} || align=right | 6.6 km || {{M+J|99009}} |-id=010 bgcolor=#d6d6d6 | 99010 || {{mp|2001 DF|54}} || — || Pebrero 21, 2001 || Desert Beaver || W. K. Y. Yeung || {{·}} || align=right | ''9.0 km'' || {{M+J|99010}} |-id=011 bgcolor=#e9e9e9 | 99011 || {{mp|2001 DO|59}} || — || Pebrero 17, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|99011}} |-id=012 bgcolor=#e9e9e9 | 99012 || {{mp|2001 DU|59}} || — || Pebrero 19, 2001 || Socorro || LINEAR || EUN || align=right | 3.6 km || {{M+J|99012}} |-id=013 bgcolor=#e9e9e9 | 99013 || {{mp|2001 DX|64}} || — || Pebrero 19, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.2 km || {{M+J|99013}} |-id=014 bgcolor=#e9e9e9 | 99014 || {{mp|2001 DG|65}} || — || Pebrero 19, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.2 km || {{M+J|99014}} |-id=015 bgcolor=#d6d6d6 | 99015 || {{mp|2001 DM|65}} || — || Pebrero 19, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.3 km'' || {{M+J|99015}} |-id=016 bgcolor=#d6d6d6 | 99016 || {{mp|2001 DP|65}} || — || Pebrero 19, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|99016}} |-id=017 bgcolor=#d6d6d6 | 99017 || {{mp|2001 DY|66}} || — || Pebrero 19, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.6 km'' || {{M+J|99017}} |-id=018 bgcolor=#e9e9e9 | 99018 || {{mp|2001 DY|68}} || — || Pebrero 19, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|99018}} |-id=019 bgcolor=#e9e9e9 | 99019 || {{mp|2001 DK|73}} || — || Pebrero 19, 2001 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#519|HOF]] || align=right | 4.6 km || {{M+J|99019}} |-id=020 bgcolor=#d6d6d6 | 99020 || {{mp|2001 DU|75}} || — || Pebrero 20, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.9 km'' || {{M+J|99020}} |-id=021 bgcolor=#e9e9e9 | 99021 || {{mp|2001 DX|78}} || — || Pebrero 16, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.7 km || {{M+J|99021}} |-id=022 bgcolor=#e9e9e9 | 99022 || {{mp|2001 DR|88}} || — || Pebrero 27, 2001 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 4.0 km || {{M+J|99022}} |-id=023 bgcolor=#d6d6d6 | 99023 || {{mp|2001 DV|88}} || — || Pebrero 27, 2001 || Kitt Peak || Spacewatch || [[Fast rotator (asteroid)#99023|fast]] || align=right | ''6.3 km'' || {{M+J|99023}} |-id=024 bgcolor=#e9e9e9 | 99024 || {{mp|2001 DO|90}} || — || Pebrero 22, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|99024}} |-id=025 bgcolor=#e9e9e9 | 99025 || {{mp|2001 DG|92}} || — || Pebrero 20, 2001 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 2.0 km || {{M+J|99025}} |-id=026 bgcolor=#d6d6d6 | 99026 || {{mp|2001 DX|92}} || — || Pebrero 19, 2001 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''5.9 km'' || {{M+J|99026}} |-id=027 bgcolor=#e9e9e9 | 99027 || {{mp|2001 DB|95}} || — || Pebrero 21, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|99027}} |-id=028 bgcolor=#e9e9e9 | 99028 || {{mp|2001 DC|98}} || — || Pebrero 17, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 5.7 km || {{M+J|99028}} |-id=029 bgcolor=#e9e9e9 | 99029 || {{mp|2001 DP|98}} || — || Pebrero 17, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|99029}} |-id=030 bgcolor=#e9e9e9 | 99030 || {{mp|2001 DU|98}} || — || Pebrero 17, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 2.5 km || {{M+J|99030}} |-id=031 bgcolor=#e9e9e9 | 99031 || {{mp|2001 DW|98}} || — || Pebrero 17, 2001 || Socorro || LINEAR || EUN || align=right | 4.3 km || {{M+J|99031}} |-id=032 bgcolor=#d6d6d6 | 99032 || {{mp|2001 DJ|100}} || — || Pebrero 17, 2001 || [[Observatorio del Roque de los Muchachos|La Palma]] || [[Roque de los Muchachos Observatory|La Palma]] || {{·}} || align=right | ''4.3 km'' || {{M+J|99032}} |-id=033 bgcolor=#e9e9e9 | 99033 || {{mp|2001 DQ|101}} || — || Pebrero 16, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 6.4 km || {{M+J|99033}} |-id=034 bgcolor=#e9e9e9 | 99034 || {{mp|2001 DD|109}} || — || Pebrero 20, 2001 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|99034}} |-id=035 bgcolor=#e9e9e9 | 99035 || 2001 EX || — || Marso 1, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 3.6 km || {{M+J|99035}} |-id=036 bgcolor=#e9e9e9 | 99036 || {{mp|2001 EV|2}} || — || Marso 1, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.5 km || {{M+J|99036}} |-id=037 bgcolor=#e9e9e9 | 99037 || {{mp|2001 EW|2}} || — || Marso 1, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|99037}} |-id=038 bgcolor=#e9e9e9 | 99038 || {{mp|2001 EJ|3}} || — || Marso 2, 2001 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|99038}} |-id=039 bgcolor=#d6d6d6 | 99039 || {{mp|2001 EB|4}} || — || Marso 2, 2001 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 3.3 km || {{M+J|99039}} |-id=040 bgcolor=#e9e9e9 | 99040 || {{mp|2001 EF|5}} || — || Marso 2, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 2.3 km || {{M+J|99040}} |-id=041 bgcolor=#e9e9e9 | 99041 || {{mp|2001 EQ|5}} || — || Marso 2, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || [[FIN tbl#514|AGN]] || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|99041}} |-id=042 bgcolor=#e9e9e9 | 99042 || {{mp|2001 EW|5}} || — || Marso 2, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 4.1 km || {{M+J|99042}} |-id=043 bgcolor=#e9e9e9 | 99043 || {{mp|2001 EX|7}} || — || Marso 2, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Fast rotator (asteroid)#99043|fast]] || align=right | 2.3 km || {{M+J|99043}} |-id=044 bgcolor=#e9e9e9 | 99044 || {{mp|2001 EA|8}} || — || Marso 2, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|99044}} |-id=045 bgcolor=#e9e9e9 | 99045 || {{mp|2001 EQ|8}} || — || Marso 2, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Fast rotator (asteroid)#99045|fast]] || align=right | 4.5 km || {{M+J|99045}} |-id=046 bgcolor=#d6d6d6 | 99046 || {{mp|2001 ET|10}} || — || Marso 2, 2001 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''5.1 km'' || {{M+J|99046}} |-id=047 bgcolor=#fefefe | 99047 || {{mp|2001 EG|13}} || — || Marso 14, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Hungaria asteroids|''H'']] || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|99047}} |-id=048 bgcolor=#d6d6d6 | 99048 || {{mp|2001 EP|13}} || — || Marso 15, 2001 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|99048}} |-id=049 bgcolor=#e9e9e9 | 99049 || {{mp|2001 EX|13}} || — || Marso 14, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|99049}} |-id=050 bgcolor=#d6d6d6 | 99050 || {{mp|2001 EG|14}} || — || Marso 15, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.5 km || {{M+J|99050}} |-id=051 bgcolor=#e9e9e9 | 99051 || {{mp|2001 EE|15}} || — || Marso 15, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.5 km || {{M+J|99051}} |-id=052 bgcolor=#e9e9e9 | 99052 || {{mp|2001 ET|15}} || — || Marso 15, 2001 || [[Oizumi Observatory|Oizumi]] || [[Takao Kobayashi|T. Kobayashi]] || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|99052}} |-id=053 bgcolor=#e9e9e9 | 99053 || {{mp|2001 EU|15}} || — || Marso 15, 2001 || Oizumi || T. Kobayashi || [[FIN tbl#512|DOR]] || align=right | 5.1 km || {{M+J|99053}} |-id=054 bgcolor=#e9e9e9 | 99054 || {{mp|2001 EV|15}} || — || Marso 15, 2001 || Oizumi || T. Kobayashi || DOR || align=right | 8.1 km || {{M+J|99054}} |-id=055 bgcolor=#e9e9e9 | 99055 || {{mp|2001 ES|16}} || — || Marso 15, 2001 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 4.1 km || {{M+J|99055}} |-id=056 bgcolor=#e9e9e9 | 99056 || {{mp|2001 EE|20}} || — || Marso 15, 2001 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 3.7 km || {{M+J|99056}} |-id=057 bgcolor=#e9e9e9 | 99057 || {{mp|2001 EL|21}} || — || Marso 15, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 4.7 km || {{M+J|99057}} |-id=058 bgcolor=#e9e9e9 | 99058 || {{mp|2001 ET|23}} || — || Marso 15, 2001 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || [[FIN tbl#510|MIS]]{{·}}[[Fast rotator (asteroid)#99058|fast]] || align=right | 3.8 km || {{M+J|99058}} |-id=059 bgcolor=#d6d6d6 | 99059 || {{mp|2001 EM|24}} || — || Marso 4, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 10 km || {{M+J|99059}} |-id=060 bgcolor=#e9e9e9 | 99060 || {{mp|2001 ET|25}} || — || Marso 2, 2001 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|99060}} |-id=061 bgcolor=#e9e9e9 | 99061 || {{mp|2001 EB|26}} || — || Marso 2, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|99061}} |-id=062 bgcolor=#e9e9e9 | 99062 || 2001 FQ || — || Marso 16, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 5.8 km || {{M+J|99062}} |-id=063 bgcolor=#e9e9e9 | 99063 || {{mp|2001 FZ|1}} || — || Marso 16, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.9 km || {{M+J|99063}} |-id=064 bgcolor=#e9e9e9 | 99064 || {{mp|2001 FT|2}} || — || Marso 18, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Fast rotator (asteroid)#99064|fast]] || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|99064}} |-id=065 bgcolor=#d6d6d6 | 99065 || {{mp|2001 FA|3}} || — || Marso 18, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.0 km || {{M+J|99065}} |-id=066 bgcolor=#e9e9e9 | 99066 || {{mp|2001 FB|5}} || — || Marso 18, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.6 km || {{M+J|99066}} |-id=067 bgcolor=#e9e9e9 | 99067 || {{mp|2001 FN|5}} || — || Marso 18, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''6.4 km'' || {{M+J|99067}} |-id=068 bgcolor=#e9e9e9 | 99068 || {{mp|2001 FZ|7}} || — || Marso 18, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.7 km || {{M+J|99068}} |-id=069 bgcolor=#e9e9e9 | 99069 || {{mp|2001 FB|8}} || — || Marso 18, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.5 km || {{M+J|99069}} |-id=070 bgcolor=#d6d6d6 | 99070 Strittmatter || {{mp|2001 FA|10}} || {{MoMP|99070|Strittmatter}} || Marso 22, 2001 || [[Junk Bond Observatory|Junk Bond]] || [[David Healy (astronomer)|D. Healy]] || [[Slow rotator (asteroid)#99070|slow]] || align=right | ''8.4 km'' || {{M+J|99070}} |-id=071 bgcolor=#d6d6d6 | 99071 || {{mp|2001 FK|11}} || — || Marso 19, 2001 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 4.2 km || {{M+J|99071}} |-id=072 bgcolor=#e9e9e9 | 99072 || {{mp|2001 FO|12}} || — || Marso 19, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Adeona family|ADE]] || align=right | 3.5 km || {{M+J|99072}} |-id=073 bgcolor=#e9e9e9 | 99073 || {{mp|2001 FX|12}} || — || Marso 19, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|99073}} |-id=074 bgcolor=#e9e9e9 | 99074 || {{mp|2001 FU|14}} || — || Marso 19, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|99074}} |-id=075 bgcolor=#e9e9e9 | 99075 || {{mp|2001 FZ|14}} || — || Marso 19, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|99075}} |-id=076 bgcolor=#e9e9e9 | 99076 || {{mp|2001 FT|15}} || — || Marso 19, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|99076}} |-id=077 bgcolor=#e9e9e9 | 99077 || {{mp|2001 FV|15}} || — || Marso 19, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 5.6 km || {{M+J|99077}} |-id=078 bgcolor=#e9e9e9 | 99078 || {{mp|2001 FF|16}} || — || Marso 19, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|99078}} |-id=079 bgcolor=#d6d6d6 | 99079 || {{mp|2001 FH|16}} || — || Marso 19, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''6.9 km'' || {{M+J|99079}} |-id=080 bgcolor=#e9e9e9 | 99080 || {{mp|2001 FV|16}} || — || Marso 19, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 2.1 km || {{M+J|99080}} |-id=081 bgcolor=#d6d6d6 | 99081 || {{mp|2001 FR|21}} || — || Marso 21, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''6.4 km'' || {{M+J|99081}} |-id=082 bgcolor=#d6d6d6 | 99082 || {{mp|2001 FA|23}} || — || Marso 21, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''6.0 km'' || {{M+J|99082}} |-id=083 bgcolor=#e9e9e9 | 99083 || {{mp|2001 FC|25}} || — || Marso 18, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|99083}} |-id=084 bgcolor=#e9e9e9 | 99084 || {{mp|2001 FL|26}} || — || Marso 18, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.1 km || {{M+J|99084}} |-id=085 bgcolor=#d6d6d6 | 99085 || {{mp|2001 FO|26}} || — || Marso 18, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.7 km || {{M+J|99085}} |-id=086 bgcolor=#d6d6d6 | 99086 || {{mp|2001 FQ|29}} || — || Marso 18, 2001 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''6.5 km'' || {{M+J|99086}} |-id=087 bgcolor=#e9e9e9 | 99087 || {{mp|2001 FV|29}} || — || Marso 19, 2001 || Haleakala || NEAT || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|99087}} |-id=088 bgcolor=#d6d6d6 | 99088 || {{mp|2001 FK|33}} || — || Marso 18, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|99088}} |-id=089 bgcolor=#d6d6d6 | 99089 || {{mp|2001 FR|33}} || — || Marso 18, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.4 km || {{M+J|99089}} |-id=090 bgcolor=#e9e9e9 | 99090 || {{mp|2001 FG|34}} || — || Marso 18, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|99090}} |-id=091 bgcolor=#e9e9e9 | 99091 || {{mp|2001 FC|37}} || — || Marso 18, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.0 km || {{M+J|99091}} |-id=092 bgcolor=#d6d6d6 | 99092 || {{mp|2001 FR|37}} || — || Marso 18, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''7.5 km'' || {{M+J|99092}} |-id=093 bgcolor=#e9e9e9 | 99093 || {{mp|2001 FU|37}} || — || Marso 18, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.2 km || {{M+J|99093}} |-id=094 bgcolor=#e9e9e9 | 99094 || {{mp|2001 FE|38}} || — || Marso 18, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|99094}} |-id=095 bgcolor=#e9e9e9 | 99095 || {{mp|2001 FF|39}} || — || Marso 18, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|99095}} |-id=096 bgcolor=#d6d6d6 | 99096 || {{mp|2001 FU|42}} || — || Marso 18, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.7 km || {{M+J|99096}} |-id=097 bgcolor=#e9e9e9 | 99097 || {{mp|2001 FJ|44}} || — || Marso 18, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|99097}} |-id=098 bgcolor=#d6d6d6 | 99098 || {{mp|2001 FK|45}} || — || Marso 18, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.3 km || {{M+J|99098}} |-id=099 bgcolor=#e9e9e9 | 99099 || {{mp|2001 FH|46}} || — || Marso 18, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.1 km || {{M+J|99099}} |-id=100 bgcolor=#d6d6d6 | 99100 || {{mp|2001 FM|49}} || — || Marso 18, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|99100}} |} == 99101–99200 == {{Anchor|101}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}} |-bgcolor=#e9e9e9 | 99101 || {{mp|2001 FY|49}} || — || Marso 18, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 7.2 km || {{M+J|99101}} |-id=102 bgcolor=#e9e9e9 | 99102 || {{mp|2001 FK|50}} || — || Marso 18, 2001 || Socorro || LINEAR || EUN || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|99102}} |-id=103 bgcolor=#e9e9e9 | 99103 || {{mp|2001 FO|50}} || — || Marso 18, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|99103}} |-id=104 bgcolor=#e9e9e9 | 99104 || {{mp|2001 FZ|52}} || — || Marso 18, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|99104}} |-id=105 bgcolor=#e9e9e9 | 99105 || {{mp|2001 FJ|53}} || — || Marso 18, 2001 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#510|MIS]] || align=right | ''5.6 km'' || {{M+J|99105}} |-id=106 bgcolor=#e9e9e9 | 99106 || {{mp|2001 FA|54}} || — || Marso 18, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 4.3 km || {{M+J|99106}} |-id=107 bgcolor=#e9e9e9 | 99107 || {{mp|2001 FX|54}} || — || Marso 19, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|99107}} |-id=108 bgcolor=#d6d6d6 | 99108 || {{mp|2001 FM|55}} || — || Marso 21, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 12 km || {{M+J|99108}} |-id=109 bgcolor=#e9e9e9 | 99109 || {{mp|2001 FW|55}} || — || Marso 23, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|99109}} |-id=110 bgcolor=#e9e9e9 | 99110 || {{mp|2001 FL|56}} || — || Marso 23, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|99110}} |-id=111 bgcolor=#fefefe | 99111 || {{mp|2001 FN|61}} || — || Marso 19, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|99111}} |-id=112 bgcolor=#e9e9e9 | 99112 || {{mp|2001 FP|62}} || — || Marso 19, 2001 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#504|NEM]] || align=right | 5.2 km || {{M+J|99112}} |-id=113 bgcolor=#d6d6d6 | 99113 || {{mp|2001 FR|62}} || — || Marso 19, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''6.4 km'' || {{M+J|99113}} |-id=114 bgcolor=#e9e9e9 | 99114 || {{mp|2001 FN|63}} || — || Marso 19, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|99114}} |-id=115 bgcolor=#e9e9e9 | 99115 || {{mp|2001 FF|65}} || — || Marso 19, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Padua family|PAD]] || align=right | 4.7 km || {{M+J|99115}} |-id=116 bgcolor=#e9e9e9 | 99116 || {{mp|2001 FG|67}} || — || Marso 19, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|99116}} |-id=117 bgcolor=#e9e9e9 | 99117 || {{mp|2001 FB|68}} || — || Marso 19, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.9 km || {{M+J|99117}} |-id=118 bgcolor=#e9e9e9 | 99118 || {{mp|2001 FO|68}} || — || Marso 19, 2001 || Socorro || LINEAR || {{LoMP|18466|(18466)}} || align=right | ''4.5 km'' || {{M+J|99118}} |-id=119 bgcolor=#d6d6d6 | 99119 || {{mp|2001 FF|69}} || — || Marso 19, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.7 km || {{M+J|99119}} |-id=120 bgcolor=#e9e9e9 | 99120 || {{mp|2001 FH|73}} || — || Marso 19, 2001 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#513|MRX]] || align=right | 2.4 km || {{M+J|99120}} |-id=121 bgcolor=#e9e9e9 | 99121 || {{mp|2001 FK|74}} || — || Marso 19, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.0 km || {{M+J|99121}} |-id=122 bgcolor=#e9e9e9 | 99122 || {{mp|2001 FQ|75}} || — || Marso 19, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|99122}} |-id=123 bgcolor=#d6d6d6 | 99123 || {{mp|2001 FB|78}} || — || Marso 19, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 5.0 km || {{M+J|99123}} |-id=124 bgcolor=#e9e9e9 | 99124 || {{mp|2001 FW|79}} || — || Marso 21, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.7 km || {{M+J|99124}} |-id=125 bgcolor=#e9e9e9 | 99125 || {{mp|2001 FV|80}} || — || Marso 21, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.2 km || {{M+J|99125}} |-id=126 bgcolor=#e9e9e9 | 99126 || {{mp|2001 FV|81}} || — || Marso 23, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.2 km || {{M+J|99126}} |-id=127 bgcolor=#d6d6d6 | 99127 || {{mp|2001 FR|87}} || — || Marso 21, 2001 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''4.7 km'' || {{M+J|99127}} |-id=128 bgcolor=#d6d6d6 | 99128 || {{mp|2001 FJ|93}} || — || Marso 16, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[FIN tbl#609|VER]] || align=right | ''6.6 km'' || {{M+J|99128}} |-id=129 bgcolor=#e9e9e9 | 99129 || {{mp|2001 FT|96}} || — || Marso 16, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|99129}} |-id=130 bgcolor=#e9e9e9 | 99130 || {{mp|2001 FL|97}} || — || Marso 16, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.3 km || {{M+J|99130}} |-id=131 bgcolor=#e9e9e9 | 99131 || {{mp|2001 FN|97}} || — || Marso 16, 2001 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[FIN tbl#515|AST]] || align=right | 4.6 km || {{M+J|99131}} |-id=132 bgcolor=#e9e9e9 | 99132 || {{mp|2001 FK|98}} || — || Marso 16, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|99132}} |-id=133 bgcolor=#e9e9e9 | 99133 || {{mp|2001 FQ|98}} || — || Marso 16, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|99133}} |-id=134 bgcolor=#e9e9e9 | 99134 || {{mp|2001 FF|99}} || — || Marso 16, 2001 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 3.8 km || {{M+J|99134}} |-id=135 bgcolor=#e9e9e9 | 99135 || {{mp|2001 FK|99}} || — || Marso 16, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|99135}} |-id=136 bgcolor=#e9e9e9 | 99136 || {{mp|2001 FN|99}} || — || Marso 16, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|99136}} |-id=137 bgcolor=#e9e9e9 | 99137 || {{mp|2001 FH|101}} || — || Marso 17, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.4 km'' || {{M+J|99137}} |-id=138 bgcolor=#d6d6d6 | 99138 || {{mp|2001 FV|101}} || — || Marso 17, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.0 km || {{M+J|99138}} |-id=139 bgcolor=#e9e9e9 | 99139 || {{mp|2001 FX|103}} || — || Marso 18, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|99139}} |-id=140 bgcolor=#d6d6d6 | 99140 || {{mp|2001 FM|104}} || — || Marso 18, 2001 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|99140}} |-id=141 bgcolor=#d6d6d6 | 99141 || {{mp|2001 FQ|104}} || — || Marso 18, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''7.0 km'' || {{M+J|99141}} |-id=142 bgcolor=#e9e9e9 | 99142 || {{mp|2001 FK|106}} || — || Marso 18, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''4.8 km'' || {{M+J|99142}} |-id=143 bgcolor=#e9e9e9 | 99143 || {{mp|2001 FS|108}} || — || Marso 18, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[FIN tbl#515|AST]] || align=right | 4.8 km || {{M+J|99143}} |-id=144 bgcolor=#e9e9e9 | 99144 || {{mp|2001 FE|113}} || — || Marso 18, 2001 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || [[FIN tbl#528|LEO]] || align=right | 4.6 km || {{M+J|99144}} |-id=145 bgcolor=#d6d6d6 | 99145 || {{mp|2001 FL|113}} || — || Marso 18, 2001 || Haleakala || NEAT || [[FIN tbl#609|VER]] || align=right | ''6.5 km'' || {{M+J|99145}} |-id=146 bgcolor=#e9e9e9 | 99146 || {{mp|2001 FH|117}} || — || Marso 19, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 7.4 km || {{M+J|99146}} |-id=147 bgcolor=#d6d6d6 | 99147 || {{mp|2001 FP|117}} || — || Marso 19, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.4 km'' || {{M+J|99147}} |-id=148 bgcolor=#e9e9e9 | 99148 || {{mp|2001 FO|121}} || — || Marso 23, 2001 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|99148}} |-id=149 bgcolor=#e9e9e9 | 99149 || {{mp|2001 FH|123}} || — || Marso 23, 2001 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[FIN tbl#514|AGN]] || align=right | 3.6 km || {{M+J|99149}} |-id=150 bgcolor=#e9e9e9 | 99150 || {{mp|2001 FT|127}} || — || Marso 29, 2001 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || AGN || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|99150}} |-id=151 bgcolor=#e9e9e9 | 99151 || {{mp|2001 FP|128}} || — || Marso 23, 2001 || [[Črni Vrh Observatory|Črni Vrh]] || Mikuž, H. || [[Maria family|MAR]] || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|99151}} |-id=152 bgcolor=#e9e9e9 | 99152 || {{mp|2001 FV|128}} || — || Marso 26, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[FIN tbl#803|HNS]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|99152}} |-id=153 bgcolor=#e9e9e9 | 99153 || {{mp|2001 FH|129}} || — || Marso 26, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.8 km || {{M+J|99153}} |-id=154 bgcolor=#e9e9e9 | 99154 || {{mp|2001 FU|129}} || — || Marso 29, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.7 km || {{M+J|99154}} |-id=155 bgcolor=#e9e9e9 | 99155 || {{mp|2001 FV|129}} || — || Marso 29, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | 3.7 km || {{M+J|99155}} |-id=156 bgcolor=#e9e9e9 | 99156 || {{mp|2001 FQ|131}} || — || Marso 20, 2001 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|99156}} |-id=157 bgcolor=#e9e9e9 | 99157 || {{mp|2001 FR|131}} || — || Marso 20, 2001 || Haleakala || NEAT || {{·}} || align=right | 5.5 km || {{M+J|99157}} |-id=158 bgcolor=#d6d6d6 | 99158 || {{mp|2001 FA|132}} || — || Marso 20, 2001 || Haleakala || NEAT || {{·}} || align=right | ''6.4 km'' || {{M+J|99158}} |-id=159 bgcolor=#d6d6d6 | 99159 || {{mp|2001 FK|134}} || — || Marso 20, 2001 || Haleakala || NEAT || [[Slow rotator (asteroid)#99159|slow]] || align=right | ''5.4 km'' || {{M+J|99159}} |-id=160 bgcolor=#e9e9e9 | 99160 || {{mp|2001 FZ|134}} || — || Marso 21, 2001 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|99160}} |-id=161 bgcolor=#d6d6d6 | 99161 || {{mp|2001 FG|136}} || — || Marso 21, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 6.7 km || {{M+J|99161}} |-id=162 bgcolor=#d6d6d6 | 99162 || {{mp|2001 FH|136}} || — || Marso 21, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 4.5 km || {{M+J|99162}} |-id=163 bgcolor=#e9e9e9 | 99163 || {{mp|2001 FO|140}} || — || Marso 21, 2001 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || [[FIN tbl#513|MRX]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|99163}} |-id=164 bgcolor=#d6d6d6 | 99164 || {{mp|2001 FX|144}} || — || Marso 23, 2001 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Jupiter Tisserand invariant|T_j <small>(2.95)</small>]] || align=right | ''8.0 km'' || {{M+J|99164}} |-id=165 bgcolor=#e9e9e9 | 99165 || {{mp|2001 FF|148}} || — || Marso 24, 2001 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Maria family|MAR]] || align=right | 3.9 km || {{M+J|99165}} |-id=166 bgcolor=#e9e9e9 | 99166 || {{mp|2001 FL|148}} || — || Marso 24, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|99166}} |-id=167 bgcolor=#d6d6d6 | 99167 || {{mp|2001 FX|151}} || — || Marso 24, 2001 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || [[Cybele asteroid|CYB]] || align=right | 14 km || {{M+J|99167}} |-id=168 bgcolor=#e9e9e9 | 99168 || {{mp|2001 FN|152}} || — || Marso 26, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 2.5 km || {{M+J|99168}} |-id=169 bgcolor=#d6d6d6 | 99169 || {{mp|2001 FY|152}} || — || Marso 26, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.7 km || {{M+J|99169}} |-id=170 bgcolor=#e9e9e9 | 99170 || {{mp|2001 FT|159}} || — || Marso 29, 2001 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|99170}} |-id=171 bgcolor=#e9e9e9 | 99171 || {{mp|2001 FW|159}} || — || Marso 29, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|99171}} |-id=172 bgcolor=#e9e9e9 | 99172 || {{mp|2001 FG|160}} || — || Marso 29, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || [[FIN tbl#535|WIT]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|99172}} |-id=173 bgcolor=#e9e9e9 | 99173 || {{mp|2001 FS|161}} || — || Marso 30, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 5.9 km || {{M+J|99173}} |-id=174 bgcolor=#d6d6d6 | 99174 || {{mp|2001 FR|163}} || — || Marso 18, 2001 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''6.7 km'' || {{M+J|99174}} |-id=175 bgcolor=#e9e9e9 | 99175 || {{mp|2001 FY|163}} || — || Marso 18, 2001 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|99175}} |-id=176 bgcolor=#d6d6d6 | 99176 || {{mp|2001 FF|164}} || — || Marso 18, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[FIN tbl#609|VER]] || align=right | ''6.1 km'' || {{M+J|99176}} |-id=177 bgcolor=#e9e9e9 | 99177 || {{mp|2001 FN|172}} || — || Marso 25, 2001 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 3.6 km || {{M+J|99177}} |-id=178 bgcolor=#d6d6d6 | 99178 || {{mp|2001 FR|172}} || — || Marso 25, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 4.8 km || {{M+J|99178}} |-id=179 bgcolor=#d6d6d6 | 99179 || {{mp|2001 FP|175}} || — || Marso 31, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[FIN tbl#611|NAE]] || align=right | 6.5 km || {{M+J|99179}} |-id=180 bgcolor=#d6d6d6 | 99180 || {{mp|2001 FJ|176}} || — || Marso 16, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''7.7 km'' || {{M+J|99180}} |-id=181 bgcolor=#fefefe | 99181 || {{mp|2001 FV|176}} || — || Marso 16, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|99181}} |-id=182 bgcolor=#e9e9e9 | 99182 || {{mp|2001 FW|178}} || — || Marso 20, 2001 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Maria family|MAR]] || align=right | 3.8 km || {{M+J|99182}} |-id=183 bgcolor=#d6d6d6 | 99183 || {{mp|2001 FB|180}} || — || Marso 20, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.5 km || {{M+J|99183}} |-id=184 bgcolor=#e9e9e9 | 99184 || {{mp|2001 FH|188}} || — || Marso 16, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|99184}} |-id=185 bgcolor=#e9e9e9 | 99185 || {{mp|2001 FQ|188}} || — || Marso 16, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|99185}} |-id=186 bgcolor=#e9e9e9 | 99186 || {{mp|2001 FO|189}} || — || Marso 18, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|99186}} |-id=187 bgcolor=#d6d6d6 | 99187 || {{mp|2001 FP|189}} || — || Marso 18, 2001 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''5.7 km'' || {{M+J|99187}} |-id=188 bgcolor=#e9e9e9 | 99188 || {{mp|2001 FQ|190}} || — || Marso 19, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || [[FIN tbl#512|DOR]] || align=right | 4.6 km || {{M+J|99188}} |-id=189 bgcolor=#e9e9e9 | 99189 || {{mp|2001 FV|190}} || — || Marso 19, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 4.5 km || {{M+J|99189}} |-id=190 bgcolor=#e9e9e9 | 99190 || {{mp|2001 FP|193}} || — || Marso 18, 2001 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''4.3 km'' || {{M+J|99190}} |-id=191 bgcolor=#d6d6d6 | 99191 || {{mp|2001 FF|194}} || — || Marso 23, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || [[FIN tbl#631|URS]] || align=right | ''7.4 km'' || {{M+J|99191}} |-id=192 bgcolor=#e9e9e9 | 99192 || {{mp|2001 GD|4}} || — || Abril 14, 2001 || [[Črni Vrh Observatory|Črni Vrh]] || Skvarč, J. || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|99192}} |-id=193 bgcolor=#d6d6d6 | 99193 Obsfabra || {{mp|2001 GN|4}} || {{MoMP|99193|Obsfabra}} || Abril 14, 2001 || [[Observatorio de Begues|Begues]] || Manteca, J. || {{·}} || align=right | 8.8 km || {{M+J|99193}} |-id=194 bgcolor=#e9e9e9 | 99194 || {{mp|2001 GC|5}} || — || Abril 15, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|99194}} |-id=195 bgcolor=#e9e9e9 | 99195 || {{mp|2001 GH|5}} || — || Abril 15, 2001 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#803|HNS]] || align=right | 3.2 km || {{M+J|99195}} |-id=196 bgcolor=#e9e9e9 | 99196 || {{mp|2001 GN|8}} || — || Abril 15, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.7 km || {{M+J|99196}} |-id=197 bgcolor=#e9e9e9 | 99197 || {{mp|2001 GL|10}} || — || Abril 15, 2001 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|99197}} |-id=198 bgcolor=#d6d6d6 | 99198 || {{mp|2001 HN|3}} || — || Abril 17, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 7.0 km || {{M+J|99198}} |-id=199 bgcolor=#d6d6d6 | 99199 || {{mp|2001 HW|11}} || — || Abril 18, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.7 km || {{M+J|99199}} |-id=200 bgcolor=#e9e9e9 | 99200 || {{mp|2001 HF|15}} || — || Abril 23, 2001 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|99200}} |} == 99201–99300 == {{Anchor|201}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}} |-bgcolor=#e9e9e9 | 99201 Sattler || {{mp|2001 HY|16}} || {{MoMP|99201|Sattler}} || Abril 25, 2001 || [[Prescott Observatory|Prescott]] || [[Paul G. Comba|P. G. Comba]] || {{·}} || align=right | 3.3 km || {{M+J|99201}} |-id=202 bgcolor=#d6d6d6 | 99202 || {{mp|2001 HR|18}} || — || Abril 24, 2001 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 10 km || {{M+J|99202}} |-id=203 bgcolor=#d6d6d6 | 99203 || {{mp|2001 HA|20}} || — || Abril 26, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''6.4 km'' || {{M+J|99203}} |-id=204 bgcolor=#d6d6d6 | 99204 || {{mp|2001 HE|20}} || — || Abril 26, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 8.6 km || {{M+J|99204}} |-id=205 bgcolor=#e9e9e9 | 99205 || {{mp|2001 HL|22}} || — || Abril 25, 2001 || [[Ametlla de Mar Observatory|Ametlla de Mar]] || [[Ametlla de Mar Observatory|Ametlla de Mar]] || {{·}} || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|99205}} |-id=206 bgcolor=#e9e9e9 | 99206 || {{mp|2001 HH|25}} || — || Abril 26, 2001 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[FIN tbl#514|AGN]] || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|99206}} |-id=207 bgcolor=#fefefe | 99207 || {{mp|2001 HR|27}} || — || Abril 27, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|99207}} |-id=208 bgcolor=#d6d6d6 | 99208 || {{mp|2001 HX|27}} || — || Abril 27, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | ''5.0 km'' || {{M+J|99208}} |-id=209 bgcolor=#e9e9e9 | 99209 || {{mp|2001 HZ|28}} || — || Abril 27, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.2 km || {{M+J|99209}} |-id=210 bgcolor=#e9e9e9 | 99210 || {{mp|2001 HK|32}} || — || Abril 23, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|99210}} |-id=211 bgcolor=#e9e9e9 | 99211 || {{mp|2001 HD|37}} || — || Abril 29, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.5 km || {{M+J|99211}} |-id=212 bgcolor=#e9e9e9 | 99212 || {{mp|2001 HD|38}} || — || Abril 30, 2001 || [[Desert Beaver Observatory|Desert Beaver]] || [[William Kwong Yu Yeung|W. K. Y. Yeung]] || {{·}} || align=right | 5.1 km || {{M+J|99212}} |-id=213 bgcolor=#e9e9e9 | 99213 || {{mp|2001 HL|38}} || — || Abril 30, 2001 || Desert Beaver || W. K. Y. Yeung || {{·}} || align=right | 5.1 km || {{M+J|99213}} |-id=214 bgcolor=#e9e9e9 | 99214 || {{mp|2001 HF|41}} || — || Abril 27, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|99214}} |-id=215 bgcolor=#d6d6d6 | 99215 || {{mp|2001 HU|45}} || — || Abril 17, 2001 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 4.5 km || {{M+J|99215}} |-id=216 bgcolor=#e9e9e9 | 99216 || {{mp|2001 HG|48}} || — || Abril 21, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 2.4 km || {{M+J|99216}} |-id=217 bgcolor=#e9e9e9 | 99217 || {{mp|2001 HJ|48}} || — || Abril 21, 2001 || Socorro || LINEAR || EUN || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|99217}} |-id=218 bgcolor=#e9e9e9 | 99218 || {{mp|2001 HV|50}} || — || Abril 23, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.7 km || {{M+J|99218}} |-id=219 bgcolor=#d6d6d6 | 99219 || {{mp|2001 HY|53}} || — || Abril 24, 2001 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 9.2 km || {{M+J|99219}} |-id=220 bgcolor=#d6d6d6 | 99220 || {{mp|2001 HE|54}} || — || Abril 24, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 5.1 km || {{M+J|99220}} |-id=221 bgcolor=#e9e9e9 | 99221 || {{mp|2001 HP|55}} || — || Abril 24, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[FIN tbl#512|DOR]] || align=right | 5.3 km || {{M+J|99221}} |-id=222 bgcolor=#e9e9e9 | 99222 || {{mp|2001 HQ|55}} || — || Abril 24, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.6 km || {{M+J|99222}} |-id=223 bgcolor=#e9e9e9 | 99223 || {{mp|2001 HJ|57}} || — || Abril 25, 2001 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 5.6 km || {{M+J|99223}} |-id=224 bgcolor=#d6d6d6 | 99224 || {{mp|2001 HC|58}} || — || Abril 25, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || [[Slow rotator (asteroid)#99224|slow]] || align=right | 6.3 km || {{M+J|99224}} |-id=225 bgcolor=#e9e9e9 | 99225 || {{mp|2001 HX|59}} || — || Abril 23, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Fast rotator (asteroid)#99225|fast]] || align=right | 2.8 km || {{M+J|99225}} |-id=226 bgcolor=#e9e9e9 | 99226 || {{mp|2001 HO|60}} || — || Abril 24, 2001 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''4.7 km'' || {{M+J|99226}} |-id=227 bgcolor=#d6d6d6 | 99227 || {{mp|2001 HR|60}} || — || Abril 24, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''10 km'' || {{M+J|99227}} |-id=228 bgcolor=#e9e9e9 | 99228 || {{mp|2001 HJ|62}} || — || Abril 26, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|99228}} |-id=229 bgcolor=#d6d6d6 | 99229 || {{mp|2001 HK|63}} || — || Abril 26, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 6.9 km || {{M+J|99229}} |-id=230 bgcolor=#e9e9e9 | 99230 || 2001 KL || — || Mayo 17, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 3.2 km || {{M+J|99230}} |-id=231 bgcolor=#d6d6d6 | 99231 || {{mp|2001 KC|1}} || — || Mayo 17, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''6.5 km'' || {{M+J|99231}} |-id=232 bgcolor=#d6d6d6 | 99232 || {{mp|2001 KP|4}} || — || Mayo 17, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.4 km || {{M+J|99232}} |-id=233 bgcolor=#d6d6d6 | 99233 || {{mp|2001 KJ|7}} || — || Mayo 17, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.4 km || {{M+J|99233}} |-id=234 bgcolor=#fefefe | 99234 || {{mp|2001 KU|13}} || — || Mayo 17, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|99234}} |-id=235 bgcolor=#d6d6d6 | 99235 || {{mp|2001 KU|29}} || — || Mayo 21, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.0 km || {{M+J|99235}} |-id=236 bgcolor=#e9e9e9 | 99236 || {{mp|2001 KV|31}} || — || Mayo 22, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''7.2 km'' || {{M+J|99236}} |-id=237 bgcolor=#e9e9e9 | 99237 || {{mp|2001 KD|33}} || — || Mayo 24, 2001 || [[Reedy Creek Observatory|Reedy Creek]] || [[John Broughton|J. Broughton]] || {{·}} || align=right | 6.2 km || {{M+J|99237}} |-id=238 bgcolor=#d6d6d6 | 99238 || {{mp|2001 KQ|35}} || — || Mayo 18, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 7.9 km || {{M+J|99238}} |-id=239 bgcolor=#d6d6d6 | 99239 || {{mp|2001 KX|36}} || — || Mayo 21, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Hygiea family|HYG]] || align=right | 6.1 km || {{M+J|99239}} |-id=240 bgcolor=#d6d6d6 | 99240 || {{mp|2001 KH|37}} || — || Mayo 21, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 8.6 km || {{M+J|99240}} |-id=241 bgcolor=#d6d6d6 | 99241 || {{mp|2001 KV|51}} || — || Mayo 16, 2001 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 7.2 km || {{M+J|99241}} |-id=242 bgcolor=#e9e9e9 | 99242 || {{mp|2001 KG|52}} || — || Mayo 17, 2001 || Kitt Peak || Spacewatch || [[Gefion family|GEF]] || align=right | 2.6 km || {{M+J|99242}} |-id=243 bgcolor=#d6d6d6 | 99243 || {{mp|2001 KH|54}} || — || Mayo 22, 2001 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || [[Eos family|EOS]] || align=right | 5.0 km || {{M+J|99243}} |-id=244 bgcolor=#e9e9e9 | 99244 || {{mp|2001 KV|54}} || — || Mayo 28, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[FIN tbl#806|TIN]] || align=right | 5.1 km || {{M+J|99244}} |-id=245 bgcolor=#e9e9e9 | 99245 || {{mp|2001 KG|61}} || — || Mayo 17, 2001 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || [[FIN tbl#512|DOR]] || align=right | 4.4 km || {{M+J|99245}} |-id=246 bgcolor=#e9e9e9 | 99246 || {{mp|2001 KY|62}} || — || Mayo 18, 2001 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|99246}} |-id=247 bgcolor=#d6d6d6 | 99247 || {{mp|2001 KV|65}} || — || Mayo 22, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 7.9 km || {{M+J|99247}} |-id=248 bgcolor=#ffc2e0 | 99248 || {{mp|2001 KY|66}} || — || Mayo 29, 2001 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || [[Apollo asteroid|APO]] <small>[[+1 km NEO|+1km]]</small>{{·}}[[Potentially hazardous object|PHA]] || align=right | 1.1 km || {{M+J|99248}} |-id=249 bgcolor=#d6d6d6 | 99249 || {{mp|2001 KW|70}} || — || Mayo 24, 2001 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Hygiea family|HYG]] || align=right | 5.1 km || {{M+J|99249}} |-id=250 bgcolor=#d6d6d6 | 99250 || 2001 LH || — || Hunyo 10, 2001 || [[Desert Beaver Observatory|Desert Beaver]] || [[William Kwong Yu Yeung|W. K. Y. Yeung]] || [[FIN tbl#612|TIR]] || align=right | 5.4 km || {{M+J|99250}} |-id=251 bgcolor=#d6d6d6 | 99251 || 2001 LM || — || Hunyo 13, 2001 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Jupiter Tisserand invariant|T_j <small>(2.99)</small>]]{{·}}[[Hilda family|HIL]]{{·}}[[Hilda asteroid|3:2]] || align=right | 10 km || {{M+J|99251}} |-id=252 bgcolor=#e9e9e9 | 99252 || {{mp|2001 LJ|1}} || — || Hunyo 13, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''4.1 km'' || {{M+J|99252}} |-id=253 bgcolor=#d6d6d6 | 99253 || {{mp|2001 LA|2}} || — || Hunyo 13, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''6.4 km'' || {{M+J|99253}} |-id=254 bgcolor=#d6d6d6 | 99254 || {{mp|2001 LG|11}} || — || Hunyo 15, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 8.0 km || {{M+J|99254}} |-id=255 bgcolor=#d6d6d6 | 99255 || {{mp|2001 LP|11}} || — || Hunyo 15, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.3 km || {{M+J|99255}} |-id=256 bgcolor=#d6d6d6 | 99256 || {{mp|2001 LQ|12}} || — || Hunyo 15, 2001 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#612|TIR]]{{·}}{{Interloper|612}} || align=right | 9.3 km || {{M+J|99256}} |-id=257 bgcolor=#d6d6d6 | 99257 || {{mp|2001 LT|12}} || — || Hunyo 15, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.8 km || {{M+J|99257}} |-id=258 bgcolor=#d6d6d6 | 99258 || {{mp|2001 MF|5}} || — || Hunyo 21, 2001 || [[Calar Alto Observatory|Calar Alto]] || [[Calar Alto Observatory|Calar Alto]] || {{·}} || align=right | ''5.0 km'' || {{M+J|99258}} |-id=259 bgcolor=#d6d6d6 | 99259 || {{mp|2001 MO|17}} || — || Hunyo 26, 2001 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 4.5 km || {{M+J|99259}} |-id=260 bgcolor=#fefefe | 99260 || {{mp|2001 MC|28}} || — || Hunyo 23, 2001 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|99260}} |-id=261 bgcolor=#d6d6d6 | 99261 || {{mp|2001 NB|7}} || — || Hulyo 15, 2001 || [[Haleakala]] || NEAT || {{·}} || align=right | ''4.4 km'' || {{M+J|99261}} |-id=262 bgcolor=#d6d6d6 | 99262 Bleustein || {{mp|2001 OQ|12}} || {{MoMP|99262|Bleustein}} || Hulyo 20, 2001 || [[Le Creusot, France|Le Creusot]] || [[Jean-Claude Merlin|J.-C. Merlin]] || [[Eos family|EOS]] || align=right | 5.0 km || {{M+J|99262}} |-id=263 bgcolor=#fefefe | 99263 || {{mp|2001 OZ|31}} || — || Hulyo 23, 2001 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || [[Hungaria asteroids|''H'']] || align=right | ''1.1 km'' || {{M+J|99263}} |-id=264 bgcolor=#fefefe | 99264 || {{mp|2001 OP|42}} || — || Hulyo 22, 2001 || Palomar || NEAT || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|99264}} |-id=265 bgcolor=#d6d6d6 | 99265 || {{mp|2001 OQ|62}} || — || Hulyo 20, 2001 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 4.1 km || {{M+J|99265}} |-id=266 bgcolor=#fefefe | 99266 || {{mp|2001 OQ|69}} || — || Hulyo 19, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|99266}} |-id=267 bgcolor=#d6d6d6 | 99267 || {{mp|2001 OJ|84}} || — || Hulyo 18, 2001 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[FIN tbl#901|EUP]] || align=right | 8.9 km || {{M+J|99267}} |-id=268 bgcolor=#d6d6d6 | 99268 || {{mp|2001 OD|94}} || — || Hulyo 27, 2001 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[FIN tbl#608|BRA]] || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|99268}} |-id=269 bgcolor=#d6d6d6 | 99269 || {{mp|2001 OU|97}} || — || Hulyo 25, 2001 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || [[FIN tbl#901|EUP]] || align=right | 9.2 km || {{M+J|99269}} |-id=270 bgcolor=#fefefe | 99270 || {{mp|2001 OG|98}} || — || Hulyo 25, 2001 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || NEAT || [[Hungaria family|H]] || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|99270}} |-id=271 bgcolor=#d6d6d6 | 99271 || {{mp|2001 PJ|2}} || — || Agosto 3, 2001 || [[Haleakala]] || NEAT || {{·}} || align=right | ''6.2 km'' || {{M+J|99271}} |-id=272 bgcolor=#d6d6d6 | 99272 || {{mp|2001 PW|24}} || — || Agosto 11, 2001 || Haleakala || NEAT || {{·}} || align=right | 8.4 km || {{M+J|99272}} |-id=273 bgcolor=#d6d6d6 | 99273 || {{mp|2001 PD|28}} || — || Agosto 14, 2001 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || NEAT || {{·}} || align=right | 4.6 km || {{M+J|99273}} |-id=274 bgcolor=#e9e9e9 | 99274 || {{mp|2001 PM|41}} || — || Agosto 11, 2001 || Palomar || NEAT || {{·}} || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|99274}} |-id=275 bgcolor=#e9e9e9 | 99275 || {{mp|2001 PH|57}} || — || Agosto 14, 2001 || [[Haleakala]] || NEAT || {{·}} || align=right | 4.3 km || {{M+J|99275}} |-id=276 bgcolor=#d6d6d6 | 99276 || {{mp|2001 QC|20}} || — || Agosto 16, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Hilda asteroid|3:2]] || align=right | ''10 km'' || {{M+J|99276}} |-id=277 bgcolor=#fefefe | 99277 || {{mp|2001 QU|58}} || — || Agosto 17, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Hungaria asteroids|''H'']] || align=right | 2.0 km || {{M+J|99277}} |-id=278 bgcolor=#fa8072 | 99278 || {{mp|2001 QA|68}} || — || Agosto 16, 2001 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || ''H'' || align=right data-sort-value="0.80" | ''800 m'' || {{M+J|99278}} |-id=279 bgcolor=#d6d6d6 | 99279 || {{mp|2001 QF|70}} || — || Agosto 17, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 7.2 km || {{M+J|99279}} |-id=280 bgcolor=#fefefe | 99280 || {{mp|2001 QA|83}} || — || Agosto 17, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|99280}} |-id=281 bgcolor=#fefefe | 99281 || {{mp|2001 QR|99}} || — || Agosto 16, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Hungaria family|H]] || align=right | ''1.1 km'' || {{M+J|99281}} |-id=282 bgcolor=#fefefe | 99282 || {{mp|2001 QS|116}} || — || Agosto 17, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|99282}} |-id=283 bgcolor=#e9e9e9 | 99283 || {{mp|2001 QD|120}} || — || Agosto 18, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|99283}} |-id=284 bgcolor=#d6d6d6 | 99284 || {{mp|2001 QX|131}} || — || Agosto 20, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 3.6 km || {{M+J|99284}} |-id=285 bgcolor=#fefefe | 99285 || {{mp|2001 QT|138}} || — || Agosto 22, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Hungaria family|H]] || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|99285}} |-id=286 bgcolor=#fefefe | 99286 || {{mp|2001 QO|139}} || — || Agosto 22, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Hungaria asteroids|''H'']] || align=right | 2.4 km || {{M+J|99286}} |-id=287 bgcolor=#d6d6d6 | 99287 || {{mp|2001 QN|165}} || — || Agosto 24, 2001 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''6.0 km'' || {{M+J|99287}} |-id=288 bgcolor=#e9e9e9 | 99288 || {{mp|2001 QA|203}} || — || Agosto 23, 2001 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Padua family|PAD]] || align=right | 3.5 km || {{M+J|99288}} |-id=289 bgcolor=#d6d6d6 | 99289 || {{mp|2001 QV|205}} || — || Agosto 23, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 7.5 km || {{M+J|99289}} |-id=290 bgcolor=#e9e9e9 | 99290 || {{mp|2001 QU|206}} || — || Agosto 23, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|99290}} |-id=291 bgcolor=#e9e9e9 | 99291 || {{mp|2001 QO|220}} || — || Agosto 24, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || [[FIN tbl#518|RAF]] || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|99291}} |-id=292 bgcolor=#d6d6d6 | 99292 || {{mp|2001 QS|226}} || — || Agosto 24, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 9.3 km || {{M+J|99292}} |-id=293 bgcolor=#e9e9e9 | 99293 || {{mp|2001 QX|256}} || — || Agosto 25, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Gefion family|GEF]] || align=right | 3.2 km || {{M+J|99293}} |-id=294 bgcolor=#d6d6d6 | 99294 || {{mp|2001 QR|258}} || — || Agosto 25, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 8.9 km || {{M+J|99294}} |-id=295 bgcolor=#d6d6d6 | 99295 || {{mp|2001 QP|274}} || — || Agosto 19, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.3 km || {{M+J|99295}} |-id=296 bgcolor=#fefefe | 99296 || {{mp|2001 QK|287}} || — || Agosto 17, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|99296}} |-id=297 bgcolor=#fa8072 | 99297 || {{mp|2001 RU|14}} || — || Setyembre 10, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|99297}} |-id=298 bgcolor=#fefefe | 99298 || {{mp|2001 RV|46}} || — || Setyembre 11, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Hungaria family|H]] || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|99298}} |-id=299 bgcolor=#fefefe | 99299 || {{mp|2001 RR|48}} || — || Setyembre 11, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Hungaria asteroids|''H'']] || align=right | 1.7 km || {{M+J|99299}} |-id=300 bgcolor=#d6d6d6 | 99300 || {{mp|2001 RV|52}} || — || Setyembre 12, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Hilda asteroid|3:2]] || align=right | ''10 km'' || {{M+J|99300}} |} == 99301–99400 == {{Anchor|301}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}} |-bgcolor=#d6d6d6 | 99301 || {{mp|2001 RX|91}} || — || Setyembre 11, 2001 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|99301}} |-id=302 bgcolor=#d6d6d6 | 99302 || {{mp|2001 RU|92}} || — || Setyembre 11, 2001 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''4.5 km'' || {{M+J|99302}} |-id=303 bgcolor=#e9e9e9 | 99303 || {{mp|2001 SJ|2}} || — || Setyembre 17, 2001 || [[Desert Eagle Observatory|Desert Eagle]] || [[William Kwong Yu Yeung|W. K. Y. Yeung]] || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|99303}} |-id=304 bgcolor=#d6d6d6 | 99304 || {{mp|2001 SF|53}} || — || Setyembre 16, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|99304}} |-id=305 bgcolor=#fefefe | 99305 || {{mp|2001 SL|55}} || — || Setyembre 16, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|99305}} |-id=306 bgcolor=#c2ffff | 99306 || {{mp|2001 SC|101}} || — || Setyembre 20, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Trojan camp|L5]] || align=right | 16 km || {{M+J|99306}} |-id=307 bgcolor=#d6d6d6 | 99307 || {{mp|2001 SB|182}} || — || Setyembre 19, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|99307}} |-id=308 bgcolor=#c2ffff | 99308 || {{mp|2001 SD|233}} || — || Setyembre 19, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Trojan camp|L5]] || align=right | 20 km || {{M+J|99308}} |-id=309 bgcolor=#c2ffff | 99309 || {{mp|2001 SH|264}} || — || Setyembre 25, 2001 || Socorro || LINEAR || L5 || align=right | ''20 km'' || {{M+J|99309}} |-id=310 bgcolor=#fefefe | 99310 || {{mp|2001 SB|282}} || — || Setyembre 22, 2001 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Hungaria family|H]] || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|99310}} |-id=311 bgcolor=#c2ffff | 99311 || {{mp|2001 SQ|282}} || — || Setyembre 21, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Trojan camp|L5]] || align=right | 19 km || {{M+J|99311}} |-id=312 bgcolor=#fefefe | 99312 || {{mp|2001 SK|290}} || — || Setyembre 29, 2001 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || [[Hungaria family|H]] || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|99312}} |-id=313 bgcolor=#fefefe | 99313 || {{mp|2001 TO|25}} || — || Oktubre 14, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|99313}} |-id=314 bgcolor=#e9e9e9 | 99314 || {{mp|2001 TM|29}} || — || Oktubre 14, 2001 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#519|HOF]] || align=right | 5.0 km || {{M+J|99314}} |-id=315 bgcolor=#fefefe | 99315 || {{mp|2001 TF|46}} || — || Oktubre 15, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Hungaria asteroids|''H'']] || align=right | ''1.1 km'' || {{M+J|99315}} |-id=316 bgcolor=#fefefe | 99316 || {{mp|2001 TH|63}} || — || Oktubre 13, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|99316}} |-id=317 bgcolor=#d6d6d6 | 99317 || {{mp|2001 TN|74}} || — || Oktubre 13, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|99317}} |-id=318 bgcolor=#e9e9e9 | 99318 || {{mp|2001 TW|84}} || — || Oktubre 14, 2001 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#514|AGN]] || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|99318}} |-id=319 bgcolor=#e9e9e9 | 99319 || {{mp|2001 TX|92}} || — || Oktubre 14, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.2 km || {{M+J|99319}} |-id=320 bgcolor=#fefefe | 99320 || {{mp|2001 TF|103}} || — || Oktubre 15, 2001 || [[Desert Eagle Observatory|Desert Eagle]] || [[William Kwong Yu Yeung|W. K. Y. Yeung]] || {{·}} || align=right | 2.1 km || {{M+J|99320}} |-id=321 bgcolor=#fa8072 | 99321 || {{mp|2001 TT|113}} || — || Oktubre 14, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|99321}} |-id=322 bgcolor=#d6d6d6 | 99322 || {{mp|2001 TW|136}} || — || Oktubre 14, 2001 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 4.3 km || {{M+J|99322}} |-id=323 bgcolor=#c2ffff | 99323 || {{mp|2001 TE|205}} || — || Oktubre 11, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Trojan camp|L5]] || align=right | 17 km || {{M+J|99323}} |-id=324 bgcolor=#fefefe | 99324 || {{mp|2001 UJ|2}} || — || Oktubre 18, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Hungaria family|H]] || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|99324}} |-id=325 bgcolor=#fefefe | 99325 || {{mp|2001 UF|14}} || — || Oktubre 23, 2001 || Socorro || LINEAR || H || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|99325}} |-id=326 bgcolor=#d6d6d6 | 99326 || {{mp|2001 UA|26}} || — || Oktubre 18, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''6.2 km'' || {{M+J|99326}} |-id=327 bgcolor=#c2ffff | 99327 || {{mp|2001 UP|32}} || — || Oktubre 16, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Trojan camp|L5]] || align=right | 17 km || {{M+J|99327}} |-id=328 bgcolor=#c2ffff | 99328 || {{mp|2001 UY|123}} || — || Oktubre 22, 2001 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || L5 || align=right | 16 km || {{M+J|99328}} |-id=329 bgcolor=#e9e9e9 | 99329 || {{mp|2001 VH|13}} || — || Nobyembre 10, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 5.1 km || {{M+J|99329}} |-id=330 bgcolor=#fefefe | 99330 || {{mp|2001 VT|15}} || — || Nobyembre 10, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 5.0 km || {{M+J|99330}} |-id=331 bgcolor=#fefefe | 99331 || {{mp|2001 VF|41}} || — || Nobyembre 9, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|99331}} |-id=332 bgcolor=#e9e9e9 | 99332 || {{mp|2001 VZ|66}} || — || Nobyembre 10, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|99332}} |-id=333 bgcolor=#fefefe | 99333 || {{mp|2001 VJ|81}} || — || Nobyembre 12, 2001 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|99333}} |-id=334 bgcolor=#c2ffff | 99334 || {{mp|2001 VC|92}} || — || Nobyembre 15, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Trojan camp|L5]] || align=right | 26 km || {{M+J|99334}} |-id=335 bgcolor=#e9e9e9 | 99335 || {{mp|2001 VB|106}} || — || Nobyembre 12, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|99335}} |-id=336 bgcolor=#d6d6d6 | 99336 || {{mp|2001 VD|111}} || — || Nobyembre 12, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | ''4.2 km'' || {{M+J|99336}} |-id=337 bgcolor=#fefefe | 99337 || {{mp|2001 XR|21}} || — || Disyembre 9, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.5 km || {{M+J|99337}} |-id=338 bgcolor=#e9e9e9 | 99338 || {{mp|2001 XB|24}} || — || Disyembre 10, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.1 km'' || {{M+J|99338}} |-id=339 bgcolor=#fefefe | 99339 || {{mp|2001 XY|26}} || — || Disyembre 10, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|99339}} |-id=340 bgcolor=#fefefe | 99340 || {{mp|2001 XY|27}} || — || Disyembre 10, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|99340}} |-id=341 bgcolor=#fefefe | 99341 || {{mp|2001 XP|30}} || — || Disyembre 11, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|99341}} |-id=342 bgcolor=#e9e9e9 | 99342 || {{mp|2001 XZ|72}} || — || Disyembre 11, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|99342}} |-id=343 bgcolor=#fefefe | 99343 || {{mp|2001 XO|83}} || — || Disyembre 11, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|99343}} |-id=344 bgcolor=#fefefe | 99344 || {{mp|2001 XG|94}} || — || Disyembre 10, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|99344}} |-id=345 bgcolor=#fefefe | 99345 || {{mp|2001 XX|100}} || — || Disyembre 10, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|99345}} |-id=346 bgcolor=#fefefe | 99346 || {{mp|2001 XN|101}} || — || Disyembre 10, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.0 km || {{M+J|99346}} |-id=347 bgcolor=#fefefe | 99347 || {{mp|2001 XO|104}} || — || Disyembre 11, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|99347}} |-id=348 bgcolor=#fefefe | 99348 || {{mp|2001 XP|104}} || — || Disyembre 11, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.6 km || {{M+J|99348}} |-id=349 bgcolor=#fefefe | 99349 || {{mp|2001 XT|107}} || — || Disyembre 10, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|99349}} |-id=350 bgcolor=#fefefe | 99350 || {{mp|2001 XO|108}} || — || Disyembre 10, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|99350}} |-id=351 bgcolor=#fefefe | 99351 || {{mp|2001 XV|119}} || — || Disyembre 13, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|99351}} |-id=352 bgcolor=#fefefe | 99352 || {{mp|2001 XW|119}} || — || Disyembre 13, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|99352}} |-id=353 bgcolor=#e9e9e9 | 99353 || {{mp|2001 XT|133}} || — || Disyembre 14, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|99353}} |-id=354 bgcolor=#fefefe | 99354 || {{mp|2001 XZ|145}} || — || Disyembre 14, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.4 km || {{M+J|99354}} |-id=355 bgcolor=#fefefe | 99355 || {{mp|2001 XU|157}} || — || Disyembre 14, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.1 km'' || {{M+J|99355}} |-id=356 bgcolor=#fefefe | 99356 || {{mp|2001 XG|165}} || — || Disyembre 14, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|99356}} |-id=357 bgcolor=#fefefe | 99357 || {{mp|2001 XZ|178}} || — || Disyembre 14, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.0 km || {{M+J|99357}} |-id=358 bgcolor=#fefefe | 99358 || {{mp|2001 XC|179}} || — || Disyembre 14, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|99358}} |-id=359 bgcolor=#fefefe | 99359 || {{mp|2001 XU|179}} || — || Disyembre 14, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|99359}} |-id=360 bgcolor=#fefefe | 99360 || {{mp|2001 XY|182}} || — || Disyembre 14, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.1 km'' || {{M+J|99360}} |-id=361 bgcolor=#fefefe | 99361 || {{mp|2001 XO|194}} || — || Disyembre 14, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|99361}} |-id=362 bgcolor=#fefefe | 99362 || {{mp|2001 XN|197}} || — || Disyembre 14, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|99362}} |-id=363 bgcolor=#fefefe | 99363 || {{mp|2001 XJ|198}} || — || Disyembre 14, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|99363}} |-id=364 bgcolor=#fefefe | 99364 || {{mp|2001 XG|211}} || — || Disyembre 11, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|99364}} |-id=365 bgcolor=#fefefe | 99365 || {{mp|2001 XY|212}} || — || Disyembre 11, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 3.9 km || {{M+J|99365}} |-id=366 bgcolor=#fefefe | 99366 || {{mp|2001 XD|214}} || — || Disyembre 11, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|99366}} |-id=367 bgcolor=#fefefe | 99367 || {{mp|2001 XG|216}} || — || Disyembre 14, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right data-sort-value="0.96" | ''960 m'' || {{M+J|99367}} |-id=368 bgcolor=#c2ffff | 99368 || {{mp|2001 XE|221}} || — || Disyembre 15, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Trojan camp|L5]] || align=right | 15 km || {{M+J|99368}} |-id=369 bgcolor=#fefefe | 99369 || {{mp|2001 XN|228}} || — || Disyembre 15, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.3 km || {{M+J|99369}} |-id=370 bgcolor=#fefefe | 99370 || {{mp|2001 XJ|247}} || — || Disyembre 15, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|99370}} |-id=371 bgcolor=#fefefe | 99371 || {{mp|2001 XX|251}} || — || Disyembre 14, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|99371}} |-id=372 bgcolor=#fefefe | 99372 || {{mp|2001 XW|252}} || — || Disyembre 14, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|99372}} |-id=373 bgcolor=#fefefe | 99373 || 2001 YU || — || Disyembre 18, 2001 || [[Kingsnake Observatory|Kingsnake]] || [[John V. McClusky|J. V. McClusky]] || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|99373}} |-id=374 bgcolor=#fefefe | 99374 || {{mp|2001 YH|11}} || — || Disyembre 17, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|99374}} |-id=375 bgcolor=#fefefe | 99375 || {{mp|2001 YV|48}} || — || Disyembre 18, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|99375}} |-id=376 bgcolor=#fefefe | 99376 || {{mp|2001 YR|60}} || — || Disyembre 18, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.7 km || {{M+J|99376}} |-id=377 bgcolor=#fefefe | 99377 || {{mp|2001 YN|73}} || — || Disyembre 18, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.6 km || {{M+J|99377}} |-id=378 bgcolor=#fefefe | 99378 || {{mp|2001 YY|80}} || — || Disyembre 18, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|99378}} |-id=379 bgcolor=#fefefe | 99379 || {{mp|2001 YQ|82}} || — || Disyembre 18, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|99379}} |-id=380 bgcolor=#fefefe | 99380 || {{mp|2001 YB|87}} || — || Disyembre 18, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|99380}} |-id=381 bgcolor=#fefefe | 99381 || {{mp|2001 YO|94}} || — || Disyembre 19, 2001 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|99381}} |-id=382 bgcolor=#fefefe | 99382 || {{mp|2001 YR|96}} || — || Disyembre 18, 2001 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|99382}} |-id=383 bgcolor=#fefefe | 99383 || {{mp|2001 YV|109}} || — || Disyembre 18, 2001 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 3.8 km || {{M+J|99383}} |-id=384 bgcolor=#fefefe | 99384 || {{mp|2001 YP|113}} || — || Disyembre 19, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 3.1 km || {{M+J|99384}} |-id=385 bgcolor=#e9e9e9 | 99385 || {{mp|2001 YD|125}} || — || Disyembre 17, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|99385}} |-id=386 bgcolor=#d6d6d6 | 99386 || {{mp|2001 YW|148}} || — || Disyembre 18, 2001 || Socorro || LINEAR || [[Hygiea family|HYG]] || align=right | 6.7 km || {{M+J|99386}} |-id=387 bgcolor=#e9e9e9 | 99387 || {{mp|2001 YS|152}} || — || Disyembre 19, 2001 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''5.4 km'' || {{M+J|99387}} |-id=388 bgcolor=#fefefe | 99388 Londialdo || 2002 AL || {{MoMP|99388|Londialdo}} || Enero 4, 2002 || [[Osservatorio Astronomico della Montagna Pistoiese|San Marcello]] || [[Andrea Boattini|A. Boattini]], [[Maura Tombelli|M. Tombelli]] || [[Hungaria family|H]] || align=right | ''1.1 km'' || {{M+J|99388}} |-id=389 bgcolor=#fefefe | 99389 Marconovi || 2002 AN || {{MoMP|99389|Marconovi}} || Enero 5, 2002 || San Marcello || [[Luciano Tesi|L. Tesi]], M. Tombelli || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|99389}} |-id=390 bgcolor=#fefefe | 99390 || {{mp|2002 AP|1}} || — || Enero 6, 2002 || [[Oizumi Observatory|Oizumi]] || [[Takao Kobayashi|T. Kobayashi]] || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|99390}} |-id=391 bgcolor=#fefefe | 99391 || {{mp|2002 AK|4}} || — || Enero 8, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Hungaria asteroids|''H'']] || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|99391}} |-id=392 bgcolor=#fefefe | 99392 || {{mp|2002 AW|4}} || — || Enero 9, 2002 || [[Oaxaca Observatory|Oaxaca]] || Roe, J. M. || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|99392}} |-id=393 bgcolor=#fefefe | 99393 || {{mp|2002 AS|11}} || — || Enero 8, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 1.3 km || {{M+J|99393}} |-id=394 bgcolor=#e9e9e9 | 99394 || {{mp|2002 AL|16}} || — || Enero 4, 2002 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 3.5 km || {{M+J|99394}} |-id=395 bgcolor=#fefefe | 99395 || {{mp|2002 AB|19}} || — || Enero 8, 2002 || Haleakala || NEAT || [[Hungaria family|H]] || align=right | 1.7 km || {{M+J|99395}} |-id=396 bgcolor=#fefefe | 99396 || {{mp|2002 AE|23}} || — || Enero 5, 2002 || Haleakala || NEAT || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|99396}} |-id=397 bgcolor=#fefefe | 99397 || {{mp|2002 AF|24}} || — || Enero 7, 2002 || Haleakala || NEAT || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|99397}} |-id=398 bgcolor=#d6d6d6 | 99398 || {{mp|2002 AP|29}} || — || Enero 8, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''6.8 km'' || {{M+J|99398}} |-id=399 bgcolor=#e9e9e9 | 99399 || {{mp|2002 AJ|31}} || — || Enero 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.6 km || {{M+J|99399}} |-id=400 bgcolor=#fefefe | 99400 || {{mp|2002 AV|34}} || — || Enero 11, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|99400}} |} == 99401–99500 == {{Anchor|401}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}} |-bgcolor=#fefefe | 99401 || {{mp|2002 AX|34}} || — || Enero 12, 2002 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|99401}} |-id=402 bgcolor=#fefefe | 99402 || {{mp|2002 AT|58}} || — || Enero 9, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Nysa family|NYS]] || align=right | 1.7 km || {{M+J|99402}} |-id=403 bgcolor=#fefefe | 99403 || {{mp|2002 AX|58}} || — || Enero 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|99403}} |-id=404 bgcolor=#fefefe | 99404 || {{mp|2002 AE|62}} || — || Enero 11, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.1 km'' || {{M+J|99404}} |-id=405 bgcolor=#fefefe | 99405 || {{mp|2002 AJ|62}} || — || Enero 11, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|99405}} |-id=406 bgcolor=#fefefe | 99406 || {{mp|2002 AO|64}} || — || Enero 11, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|99406}} |-id=407 bgcolor=#e9e9e9 | 99407 || {{mp|2002 AY|64}} || — || Enero 11, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.1 km || {{M+J|99407}} |-id=408 bgcolor=#fefefe | 99408 || {{mp|2002 AM|69}} || — || Enero 7, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|99408}} |-id=409 bgcolor=#fefefe | 99409 || {{mp|2002 AD|70}} || — || Enero 8, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 1.9 km || {{M+J|99409}} |-id=410 bgcolor=#fefefe | 99410 || {{mp|2002 AJ|80}} || — || Enero 8, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right data-sort-value="0.98" | ''980 m'' || {{M+J|99410}} |-id=411 bgcolor=#fefefe | 99411 || {{mp|2002 AH|85}} || — || Enero 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|99411}} |-id=412 bgcolor=#fefefe | 99412 || {{mp|2002 AB|106}} || — || Enero 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|99412}} |-id=413 bgcolor=#fefefe | 99413 || {{mp|2002 AY|109}} || — || Enero 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|99413}} |-id=414 bgcolor=#fefefe | 99414 || {{mp|2002 AV|121}} || — || Enero 9, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|99414}} |-id=415 bgcolor=#fefefe | 99415 || {{mp|2002 AD|123}} || — || Enero 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.0 km || {{M+J|99415}} |-id=416 bgcolor=#e9e9e9 | 99416 || {{mp|2002 AY|128}} || — || Enero 14, 2002 || [[Desert Eagle Observatory|Desert Eagle]] || [[William Kwong Yu Yeung|W. K. Y. Yeung]] || {{·}} || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|99416}} |-id=417 bgcolor=#d6d6d6 | 99417 || {{mp|2002 AA|141}} || — || Enero 13, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 6.5 km || {{M+J|99417}} |-id=418 bgcolor=#d6d6d6 | 99418 || {{mp|2002 AR|151}} || — || Enero 14, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.4 km || {{M+J|99418}} |-id=419 bgcolor=#fefefe | 99419 || {{mp|2002 AO|153}} || — || Enero 14, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|99419}} |-id=420 bgcolor=#e9e9e9 | 99420 || {{mp|2002 AY|158}} || — || Enero 13, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|99420}} |-id=421 bgcolor=#fefefe | 99421 || {{mp|2002 AC|164}} || — || Enero 13, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|99421}} |-id=422 bgcolor=#fefefe | 99422 || {{mp|2002 AG|179}} || — || Enero 14, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | 2.4 km || {{M+J|99422}} |-id=423 bgcolor=#fefefe | 99423 || {{mp|2002 AV|179}} || — || Enero 14, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|99423}} |-id=424 bgcolor=#fefefe | 99424 || {{mp|2002 AU|186}} || — || Enero 8, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|99424}} |-id=425 bgcolor=#fefefe | 99425 || {{mp|2002 AE|190}} || — || Enero 11, 2002 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 1.3 km || {{M+J|99425}} |-id=426 bgcolor=#fefefe | 99426 || {{mp|2002 AX|190}} || — || Enero 11, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|99426}} |-id=427 bgcolor=#e9e9e9 | 99427 || {{mp|2002 AB|191}} || — || Enero 11, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.5 km || {{M+J|99427}} |-id=428 bgcolor=#fefefe | 99428 || {{mp|2002 AO|194}} || — || Enero 12, 2002 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|99428}} |-id=429 bgcolor=#fefefe | 99429 || {{mp|2002 AG|197}} || — || Enero 14, 2002 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|99429}} |-id=430 bgcolor=#fefefe | 99430 || {{mp|2002 BQ|1}} || — || Enero 19, 2002 || [[Desert Eagle Observatory|Desert Eagle]] || [[William Kwong Yu Yeung|W. K. Y. Yeung]] || [[Asteroid family#Matterania|(883)]] || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|99430}} |-id=431 bgcolor=#d6d6d6 | 99431 || {{mp|2002 BP|13}} || — || Enero 18, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 4.1 km || {{M+J|99431}} |-id=432 bgcolor=#fefefe | 99432 || {{mp|2002 BS|15}} || — || Enero 19, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|99432}} |-id=433 bgcolor=#fefefe | 99433 || {{mp|2002 BN|16}} || — || Enero 19, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|99433}} |-id=434 bgcolor=#fefefe | 99434 || {{mp|2002 BC|17}} || — || Enero 19, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.7 km || {{M+J|99434}} |-id=435 bgcolor=#d6d6d6 | 99435 || {{mp|2002 BV|18}} || — || Enero 21, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|99435}} |-id=436 bgcolor=#fefefe | 99436 || {{mp|2002 BJ|22}} || — || Enero 22, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|99436}} |-id=437 bgcolor=#fefefe | 99437 || {{mp|2002 BS|25}} || — || Enero 25, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|99437}} |-id=438 bgcolor=#e9e9e9 | 99438 || {{mp|2002 BT|25}} || — || Enero 25, 2002 || Palomar || NEAT || {{·}} || align=right | 2.1 km || {{M+J|99438}} |-id=439 bgcolor=#fefefe | 99439 || {{mp|2002 CA|1}} || — || Pebrero 2, 2002 || [[Stazione osservativa di Asiago Cima Ekar|Cima Ekar]] || [[Asiago-DLR Asteroid Survey|ADAS]] || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|99439}} |-id=440 bgcolor=#fefefe | 99440 || {{mp|2002 CA|2}} || — || Pebrero 3, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|99440}} |-id=441 bgcolor=#fefefe | 99441 || {{mp|2002 CA|6}} || — || Pebrero 4, 2002 || [[Haleakala]] || NEAT || [[Nysa family|NYS]] || align=right | 1.7 km || {{M+J|99441}} |-id=442 bgcolor=#fefefe | 99442 || {{mp|2002 CF|8}} || — || Pebrero 4, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || NEAT || {{·}} || align=right | 2.0 km || {{M+J|99442}} |-id=443 bgcolor=#fefefe | 99443 || {{mp|2002 CA|14}} || — || Pebrero 8, 2002 || [[Desert Eagle Observatory|Desert Eagle]] || [[William Kwong Yu Yeung|W. K. Y. Yeung]] || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|99443}} |-id=444 bgcolor=#fefefe | 99444 || {{mp|2002 CS|17}} || — || Pebrero 6, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|99444}} |-id=445 bgcolor=#fefefe | 99445 || {{mp|2002 CQ|22}} || — || Pebrero 5, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|99445}} |-id=446 bgcolor=#fefefe | 99446 || {{mp|2002 CS|24}} || — || Pebrero 6, 2002 || [[Haleakala]] || NEAT || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|99446}} |-id=447 bgcolor=#fefefe | 99447 || {{mp|2002 CX|25}} || — || Pebrero 10, 2002 || [[Fountain Hills Observatory|Fountain Hills]] || [[Charles W. Juels|C. W. Juels]], [[Paulo R. Holvorcem|P. R. Holvorcem]] || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|99447}} |-id=448 bgcolor=#fefefe | 99448 || {{mp|2002 CF|30}} || — || Pebrero 6, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|99448}} |-id=449 bgcolor=#fefefe | 99449 || {{mp|2002 CJ|30}} || — || Pebrero 6, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.6 km || {{M+J|99449}} |-id=450 bgcolor=#e9e9e9 | 99450 || {{mp|2002 CP|34}} || — || Pebrero 6, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.2 km || {{M+J|99450}} |-id=451 bgcolor=#e9e9e9 | 99451 || {{mp|2002 CL|37}} || — || Pebrero 7, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | 3.7 km || {{M+J|99451}} |-id=452 bgcolor=#e9e9e9 | 99452 || {{mp|2002 CM|38}} || — || Pebrero 7, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|99452}} |-id=453 bgcolor=#fefefe | 99453 || {{mp|2002 CW|42}} || — || Pebrero 12, 2002 || [[Fountain Hills Observatory|Fountain Hills]] || [[Charles W. Juels|C. W. Juels]], [[Paulo R. Holvorcem|P. R. Holvorcem]] || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|99453}} |-id=454 bgcolor=#fefefe | 99454 || {{mp|2002 CZ|42}} || — || Pebrero 12, 2002 || Fountain Hills || C. W. Juels, P. R. Holvorcem || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|99454}} |-id=455 bgcolor=#e9e9e9 | 99455 || {{mp|2002 CX|55}} || — || Pebrero 7, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|99455}} |-id=456 bgcolor=#fefefe | 99456 || {{mp|2002 CH|57}} || — || Pebrero 7, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|99456}} |-id=457 bgcolor=#fefefe | 99457 || {{mp|2002 CS|58}} || — || Pebrero 13, 2002 || [[Area 52 Observatory|Nashville]] || Clingan, R. || {{·}} || align=right | 3.3 km || {{M+J|99457}} |-id=458 bgcolor=#fefefe | 99458 || {{mp|2002 CF|59}} || — || Pebrero 12, 2002 || [[Desert Eagle Observatory|Desert Eagle]] || [[William Kwong Yu Yeung|W. K. Y. Yeung]] || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|99458}} |-id=459 bgcolor=#d6d6d6 | 99459 || {{mp|2002 CO|62}} || — || Pebrero 6, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 4.8 km || {{M+J|99459}} |-id=460 bgcolor=#e9e9e9 | 99460 || {{mp|2002 CJ|66}} || — || Pebrero 7, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|99460}} |-id=461 bgcolor=#fefefe | 99461 || {{mp|2002 CM|66}} || — || Pebrero 7, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.1 km || {{M+J|99461}} |-id=462 bgcolor=#fefefe | 99462 || {{mp|2002 CE|83}} || — || Pebrero 7, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|99462}} |-id=463 bgcolor=#fefefe | 99463 || {{mp|2002 CR|83}} || — || Pebrero 7, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|99463}} |-id=464 bgcolor=#c2ffff | 99464 || {{mp|2002 CC|91}} || — || Pebrero 7, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Greek camp|L4]] || align=right | 13 km || {{M+J|99464}} |-id=465 bgcolor=#fefefe | 99465 || {{mp|2002 CP|93}} || — || Pebrero 7, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|99465}} |-id=466 bgcolor=#d6d6d6 | 99466 || {{mp|2002 CN|96}} || — || Pebrero 7, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''6.3 km'' || {{M+J|99466}} |-id=467 bgcolor=#fefefe | 99467 || {{mp|2002 CN|102}} || — || Pebrero 7, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|99467}} |-id=468 bgcolor=#e9e9e9 | 99468 || {{mp|2002 CE|103}} || — || Pebrero 7, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|99468}} |-id=469 bgcolor=#fefefe | 99469 || {{mp|2002 CB|107}} || — || Pebrero 7, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|99469}} |-id=470 bgcolor=#fefefe | 99470 || {{mp|2002 CQ|110}} || — || Pebrero 7, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|99470}} |-id=471 bgcolor=#d6d6d6 | 99471 || {{mp|2002 CK|112}} || — || Pebrero 7, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''7.8 km'' || {{M+J|99471}} |-id=472 bgcolor=#fefefe | 99472 || {{mp|2002 CO|112}} || — || Pebrero 7, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|99472}} |-id=473 bgcolor=#fefefe | 99473 || {{mp|2002 CP|112}} || — || Pebrero 7, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|99473}} |-id=474 bgcolor=#fefefe | 99474 || {{mp|2002 CE|114}} || — || Pebrero 8, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|99474}} |-id=475 bgcolor=#fefefe | 99475 || {{mp|2002 CR|118}} || — || Pebrero 13, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 3.4 km || {{M+J|99475}} |-id=476 bgcolor=#e9e9e9 | 99476 || {{mp|2002 CU|133}} || — || Pebrero 7, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|99476}} |-id=477 bgcolor=#fefefe | 99477 || {{mp|2002 CG|135}} || — || Pebrero 8, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|99477}} |-id=478 bgcolor=#fefefe | 99478 || {{mp|2002 CD|137}} || — || Pebrero 8, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|99478}} |-id=479 bgcolor=#fefefe | 99479 || {{mp|2002 CS|152}} || — || Pebrero 10, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|99479}} |-id=480 bgcolor=#fefefe | 99480 || {{mp|2002 CE|154}} || — || Pebrero 9, 2002 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|99480}} |-id=481 bgcolor=#fefefe | 99481 || {{mp|2002 CY|157}} || — || Pebrero 7, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|99481}} |-id=482 bgcolor=#fefefe | 99482 || {{mp|2002 CP|159}} || — || Pebrero 7, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]]{{·}}{{Interloper|405}} || align=right | 3.3 km || {{M+J|99482}} |-id=483 bgcolor=#e9e9e9 | 99483 || {{mp|2002 CE|166}} || — || Pebrero 8, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|99483}} |-id=484 bgcolor=#fefefe | 99484 || {{mp|2002 CQ|169}} || — || Pebrero 8, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|99484}} |-id=485 bgcolor=#fefefe | 99485 || {{mp|2002 CD|170}} || — || Pebrero 8, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|99485}} |-id=486 bgcolor=#fefefe | 99486 || {{mp|2002 CJ|171}} || — || Pebrero 8, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|99486}} |-id=487 bgcolor=#fefefe | 99487 || {{mp|2002 CR|172}} || — || Pebrero 8, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.6 km || {{M+J|99487}} |-id=488 bgcolor=#fefefe | 99488 || {{mp|2002 CW|172}} || — || Pebrero 8, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|99488}} |-id=489 bgcolor=#e9e9e9 | 99489 || {{mp|2002 CS|174}} || — || Pebrero 8, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.6 km || {{M+J|99489}} |-id=490 bgcolor=#fefefe | 99490 || {{mp|2002 CD|220}} || — || Pebrero 10, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.9 km || {{M+J|99490}} |-id=491 bgcolor=#fefefe | 99491 || {{mp|2002 CN|227}} || — || Pebrero 6, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|99491}} |-id=492 bgcolor=#e9e9e9 | 99492 || {{mp|2002 CZ|231}} || — || Pebrero 7, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | 2.0 km || {{M+J|99492}} |-id=493 bgcolor=#e9e9e9 | 99493 || {{mp|2002 CR|237}} || — || Pebrero 10, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Gefion family|GEF]] || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|99493}} |-id=494 bgcolor=#e9e9e9 | 99494 || {{mp|2002 CH|239}} || — || Pebrero 11, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.2 km || {{M+J|99494}} |-id=495 bgcolor=#fefefe | 99495 || {{mp|2002 CD|240}} || — || Pebrero 11, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|99495}} |-id=496 bgcolor=#e9e9e9 | 99496 || {{mp|2002 CH|243}} || — || Pebrero 11, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|99496}} |-id=497 bgcolor=#fefefe | 99497 || {{mp|2002 CX|244}} || — || Pebrero 11, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|99497}} |-id=498 bgcolor=#fefefe | 99498 || {{mp|2002 CQ|246}} || — || Pebrero 14, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 2.4 km || {{M+J|99498}} |-id=499 bgcolor=#fefefe | 99499 || {{mp|2002 CK|247}} || — || Pebrero 15, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|99499}} |-id=500 bgcolor=#fefefe | 99500 || {{mp|2002 CQ|248}} || — || Pebrero 14, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|99500}} |} == 99501–99600 == {{Anchor|501}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}} |-bgcolor=#e9e9e9 | 99501 || {{mp|2002 CT|310}} || — || Pebrero 8, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|99501}} |-id=502 bgcolor=#fefefe | 99502 || {{mp|2002 CW|311}} || — || Pebrero 11, 2002 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|99502}} |-id=503 bgcolor=#fefefe | 99503 Leewonchul || {{mp|2002 DB|1}} || {{MoMP|99503|Leewonchul}} || Pebrero 16, 2002 || [[Bohyunsan Optical Astronomy Observatory|Bohyunsan]] || Jeon, Y.-B. || {{·}} || align=right | 4.1 km || {{M+J|99503}} |-id=504 bgcolor=#fefefe | 99504 || {{mp|2002 DR|12}} || — || Pebrero 22, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|99504}} |-id=505 bgcolor=#fefefe | 99505 || {{mp|2002 DZ|15}} || — || Pebrero 16, 2002 || [[Haleakala]] || NEAT || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|99505}} |-id=506 bgcolor=#d6d6d6 | 99506 || {{mp|2002 DG|17}} || — || Pebrero 20, 2002 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 9.0 km || {{M+J|99506}} |-id=507 bgcolor=#fefefe | 99507 || {{mp|2002 EL|1}} || — || Marso 6, 2002 || [[Observatoř Ondřejov|Ondřejov]] || [[Peter Kušnirák|P. Kušnirák]] || {{·}} || align=right | ''1.1 km'' || {{M+J|99507}} |-id=508 bgcolor=#fefefe | 99508 || {{mp|2002 EQ|8}} || — || Marso 9, 2002 || [[Kvistabergs Observatorium|Kvistaberg]] || [[Uppsala–DLR Asteroid Survey|Uppsala-DLR Asteroid Survey]] || {{·}} || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|99508}} |-id=509 bgcolor=#fefefe | 99509 || {{mp|2002 EL|9}} || — || Marso 14, 2002 || Kvistaberg || Uppsala-DLR Asteroid Survey || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|99509}} |-id=510 bgcolor=#fefefe | 99510 || {{mp|2002 EO|12}} || — || Marso 14, 2002 || [[Desert Eagle Observatory|Desert Eagle]] || [[William Kwong Yu Yeung|W. K. Y. Yeung]] || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|99510}} |-id=511 bgcolor=#fefefe | 99511 || {{mp|2002 ES|14}} || — || Marso 5, 2002 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|99511}} |-id=512 bgcolor=#fefefe | 99512 || {{mp|2002 EL|20}} || — || Marso 9, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|99512}} |-id=513 bgcolor=#fefefe | 99513 || {{mp|2002 EA|26}} || — || Marso 10, 2002 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 1.6 km || {{M+J|99513}} |-id=514 bgcolor=#fefefe | 99514 || {{mp|2002 EL|26}} || — || Marso 10, 2002 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|99514}} |-id=515 bgcolor=#fefefe | 99515 || {{mp|2002 EE|30}} || — || Marso 9, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|99515}} |-id=516 bgcolor=#fefefe | 99516 || {{mp|2002 EM|30}} || — || Marso 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|99516}} |-id=517 bgcolor=#fefefe | 99517 || {{mp|2002 ER|30}} || — || Marso 9, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|99517}} |-id=518 bgcolor=#fefefe | 99518 || {{mp|2002 EV|30}} || — || Marso 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|99518}} |-id=519 bgcolor=#fefefe | 99519 || {{mp|2002 EP|31}} || — || Marso 10, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.0 km || {{M+J|99519}} |-id=520 bgcolor=#fefefe | 99520 || {{mp|2002 ER|32}} || — || Marso 11, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|99520}} |-id=521 bgcolor=#e9e9e9 | 99521 || {{mp|2002 EB|34}} || — || Marso 11, 2002 || Palomar || NEAT || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|99521}} |-id=522 bgcolor=#fefefe | 99522 || {{mp|2002 EF|41}} || — || Marso 11, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|99522}} |-id=523 bgcolor=#d6d6d6 | 99523 || {{mp|2002 EC|66}} || — || Marso 13, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.0 km || {{M+J|99523}} |-id=524 bgcolor=#fefefe | 99524 || {{mp|2002 EO|70}} || — || Marso 13, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|99524}} |-id=525 bgcolor=#fefefe | 99525 || {{mp|2002 EW|70}} || — || Marso 13, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|99525}} |-id=526 bgcolor=#fefefe | 99526 || {{mp|2002 EC|73}} || — || Marso 13, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|99526}} |-id=527 bgcolor=#fefefe | 99527 || {{mp|2002 EK|74}} || — || Marso 13, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|99527}} |-id=528 bgcolor=#d6d6d6 | 99528 || {{mp|2002 ES|78}} || — || Marso 15, 2002 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Slow rotator (asteroid)#99528|slow]] || align=right | 7.2 km || {{M+J|99528}} |-id=529 bgcolor=#e9e9e9 | 99529 || {{mp|2002 EJ|86}} || — || Marso 9, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 2.0 km || {{M+J|99529}} |-id=530 bgcolor=#fefefe | 99530 || {{mp|2002 EN|86}} || — || Marso 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|99530}} |-id=531 bgcolor=#fefefe | 99531 || {{mp|2002 EM|88}} || — || Marso 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.9 km || {{M+J|99531}} |-id=532 bgcolor=#d6d6d6 | 99532 || {{mp|2002 EV|88}} || — || Marso 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.5 km'' || {{M+J|99532}} |-id=533 bgcolor=#fefefe | 99533 || {{mp|2002 EB|89}} || — || Marso 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.0 km || {{M+J|99533}} |-id=534 bgcolor=#fefefe | 99534 || {{mp|2002 EK|91}} || — || Marso 12, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|99534}} |-id=535 bgcolor=#fefefe | 99535 || {{mp|2002 EM|91}} || — || Marso 12, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|99535}} |-id=536 bgcolor=#fefefe | 99536 || {{mp|2002 EK|92}} || — || Marso 13, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|99536}} |-id=537 bgcolor=#fefefe | 99537 || {{mp|2002 EE|97}} || — || Marso 11, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|99537}} |-id=538 bgcolor=#e9e9e9 | 99538 || {{mp|2002 EK|97}} || — || Marso 12, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|99538}} |-id=539 bgcolor=#fefefe | 99539 || {{mp|2002 ES|97}} || — || Marso 12, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|99539}} |-id=540 bgcolor=#fefefe | 99540 || {{mp|2002 EA|98}} || — || Marso 12, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Levin|(2076)]] || align=right | 3.1 km || {{M+J|99540}} |-id=541 bgcolor=#fefefe | 99541 || {{mp|2002 EG|98}} || — || Marso 13, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|99541}} |-id=542 bgcolor=#fefefe | 99542 || {{mp|2002 ED|99}} || — || Marso 15, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|99542}} |-id=543 bgcolor=#fefefe | 99543 || {{mp|2002 EO|99}} || — || Marso 2, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|99543}} |-id=544 bgcolor=#fefefe | 99544 || {{mp|2002 EE|100}} || — || Marso 5, 2002 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Vesta family|V]] || align=right | 1.6 km || {{M+J|99544}} |-id=545 bgcolor=#e9e9e9 | 99545 || {{mp|2002 EM|103}} || — || Marso 9, 2002 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|99545}} |-id=546 bgcolor=#e9e9e9 | 99546 || {{mp|2002 EB|104}} || — || Marso 9, 2002 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|99546}} |-id=547 bgcolor=#fefefe | 99547 || {{mp|2002 EA|106}} || — || Marso 9, 2002 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|99547}} |-id=548 bgcolor=#e9e9e9 | 99548 || {{mp|2002 EV|107}} || — || Marso 10, 2002 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|99548}} |-id=549 bgcolor=#e9e9e9 | 99549 || {{mp|2002 EE|119}} || — || Marso 10, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || NEAT || {{·}} || align=right | 3.5 km || {{M+J|99549}} |-id=550 bgcolor=#fefefe | 99550 || {{mp|2002 EJ|128}} || — || Marso 12, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|99550}} |-id=551 bgcolor=#e9e9e9 | 99551 || {{mp|2002 ED|129}} || — || Marso 13, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|99551}} |-id=552 bgcolor=#fefefe | 99552 || {{mp|2002 EQ|129}} || — || Marso 13, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|99552}} |-id=553 bgcolor=#e9e9e9 | 99553 || {{mp|2002 EV|142}} || — || Marso 12, 2002 || Palomar || NEAT || {{·}} || align=right | 5.0 km || {{M+J|99553}} |-id=554 bgcolor=#e9e9e9 | 99554 || {{mp|2002 EV|143}} || — || Marso 13, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|99554}} |-id=555 bgcolor=#fefefe | 99555 || {{mp|2002 ES|145}} || — || Marso 13, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.1 km || {{M+J|99555}} |-id=556 bgcolor=#e9e9e9 | 99556 || {{mp|2002 EY|145}} || — || Marso 13, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|99556}} |-id=557 bgcolor=#e9e9e9 | 99557 || {{mp|2002 EE|146}} || — || Marso 14, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|99557}} |-id=558 bgcolor=#e9e9e9 | 99558 || {{mp|2002 EW|146}} || — || Marso 14, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|99558}} |-id=559 bgcolor=#fefefe | 99559 || {{mp|2002 FL|1}} || — || Marso 19, 2002 || [[Fountain Hills Observatory|Fountain Hills]] || Hills, Fountain || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 2.3 km || {{M+J|99559}} |-id=560 bgcolor=#e9e9e9 | 99560 || {{mp|2002 FD|2}} || — || Marso 19, 2002 || [[Desert Eagle Observatory|Desert Eagle]] || [[William Kwong Yu Yeung|W. K. Y. Yeung]] || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|99560}} |-id=561 bgcolor=#fefefe | 99561 || {{mp|2002 FJ|4}} || — || Marso 20, 2002 || Desert Eagle || W. K. Y. Yeung || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|99561}} |-id=562 bgcolor=#fefefe | 99562 || {{mp|2002 FN|5}} || — || Marso 16, 2002 || [[Farpoint Observatory|Farpoint]] || [[Gary Hug|G. Hug]] || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|99562}} |-id=563 bgcolor=#e9e9e9 | 99563 || {{mp|2002 FL|8}} || — || Marso 16, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|99563}} |-id=564 bgcolor=#fefefe | 99564 || {{mp|2002 FT|8}} || — || Marso 16, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|99564}} |-id=565 bgcolor=#fefefe | 99565 || {{mp|2002 FF|10}} || — || Marso 16, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 3.1 km || {{M+J|99565}} |-id=566 bgcolor=#fefefe | 99566 || {{mp|2002 FT|11}} || — || Marso 16, 2002 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|99566}} |-id=567 bgcolor=#e9e9e9 | 99567 || {{mp|2002 FW|12}} || — || Marso 16, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|99567}} |-id=568 bgcolor=#fefefe | 99568 || {{mp|2002 FB|13}} || — || Marso 16, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]]{{·}}{{Interloper|405}} || align=right | 6.2 km || {{M+J|99568}} |-id=569 bgcolor=#fefefe | 99569 || {{mp|2002 FK|13}} || — || Marso 16, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|99569}} |-id=570 bgcolor=#e9e9e9 | 99570 || {{mp|2002 FS|14}} || — || Marso 16, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 2.0 km || {{M+J|99570}} |-id=571 bgcolor=#e9e9e9 | 99571 || {{mp|2002 FJ|16}} || — || Marso 16, 2002 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|99571}} |-id=572 bgcolor=#fefefe | 99572 || {{mp|2002 FK|16}} || — || Marso 16, 2002 || Haleakala || NEAT || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|99572}} |-id=573 bgcolor=#e9e9e9 | 99573 || {{mp|2002 FC|22}} || — || Marso 19, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 3.7 km || {{M+J|99573}} |-id=574 bgcolor=#e9e9e9 | 99574 || {{mp|2002 FQ|22}} || — || Marso 19, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.2 km || {{M+J|99574}} |-id=575 bgcolor=#e9e9e9 | 99575 || {{mp|2002 FE|25}} || — || Marso 19, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''4.2 km'' || {{M+J|99575}} |-id=576 bgcolor=#e9e9e9 | 99576 || {{mp|2002 FF|26}} || — || Marso 19, 2002 || Palomar || NEAT || [[Maria family|MAR]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|99576}} |-id=577 bgcolor=#e9e9e9 | 99577 || {{mp|2002 FE|33}} || — || Marso 20, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 5.5 km || {{M+J|99577}} |-id=578 bgcolor=#fefefe | 99578 || {{mp|2002 FP|33}} || — || Marso 20, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|99578}} |-id=579 bgcolor=#fefefe | 99579 || {{mp|2002 FV|33}} || — || Marso 20, 2002 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|99579}} |-id=580 bgcolor=#fefefe | 99580 || {{mp|2002 FM|35}} || — || Marso 21, 2002 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|99580}} |-id=581 bgcolor=#d6d6d6 | 99581 Egal || {{mp|2002 FQ|35}} || {{MoMP|99581|Egal}} || Marso 21, 2002 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 7.7 km || {{M+J|99581}} |-id=582 bgcolor=#e9e9e9 | 99582 || {{mp|2002 FX|37}} || — || Marso 31, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|99582}} |-id=583 bgcolor=#fefefe | 99583 || {{mp|2002 GD|3}} || — || Abril 7, 2002 || [[Walter Hohmann Observatory|Essen]] || Essen || {{·}} || align=right | 3.8 km || {{M+J|99583}} |-id=584 bgcolor=#fefefe | 99584 || {{mp|2002 GR|7}} || — || Abril 14, 2002 || [[Desert Eagle Observatory|Desert Eagle]] || [[William Kwong Yu Yeung|W. K. Y. Yeung]] || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|99584}} |-id=585 bgcolor=#fefefe | 99585 || {{mp|2002 GA|8}} || — || Abril 14, 2002 || Desert Eagle || W. K. Y. Yeung || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|99585}} |-id=586 bgcolor=#e9e9e9 | 99586 || {{mp|2002 GZ|11}} || — || Abril 15, 2002 || Desert Eagle || W. K. Y. Yeung || {{·}} || align=right | 4.8 km || {{M+J|99586}} |-id=587 bgcolor=#fefefe | 99587 || {{mp|2002 GY|15}} || — || Abril 15, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|99587}} |-id=588 bgcolor=#d6d6d6 | 99588 || {{mp|2002 GH|17}} || — || Abril 15, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.8 km'' || {{M+J|99588}} |-id=589 bgcolor=#fefefe | 99589 || {{mp|2002 GH|19}} || — || Abril 14, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|99589}} |-id=590 bgcolor=#fefefe | 99590 || {{mp|2002 GG|21}} || — || Abril 14, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|99590}} |-id=591 bgcolor=#d6d6d6 | 99591 || {{mp|2002 GH|21}} || — || Abril 14, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.0 km || {{M+J|99591}} |-id=592 bgcolor=#fefefe | 99592 || {{mp|2002 GM|21}} || — || Abril 14, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|99592}} |-id=593 bgcolor=#e9e9e9 | 99593 || {{mp|2002 GY|21}} || — || Abril 14, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|99593}} |-id=594 bgcolor=#fefefe | 99594 || {{mp|2002 GH|23}} || — || Abril 15, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|99594}} |-id=595 bgcolor=#fefefe | 99595 || {{mp|2002 GW|23}} || — || Abril 15, 2002 || Palomar || NEAT || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|99595}} |-id=596 bgcolor=#fefefe | 99596 || {{mp|2002 GG|24}} || — || Abril 14, 2002 || [[Ametlla de Mar Observatory|Ametlla de Mar]] || [[Jaume Nomen|J. Nomen]] || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|99596}} |-id=597 bgcolor=#fefefe | 99597 || {{mp|2002 GD|26}} || — || Abril 14, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|99597}} |-id=598 bgcolor=#fefefe | 99598 || {{mp|2002 GG|37}} || — || Abril 2, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|99598}} |-id=599 bgcolor=#fefefe | 99599 || {{mp|2002 GX|41}} || — || Abril 4, 2002 || Palomar || NEAT || {{·}} || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|99599}} |-id=600 bgcolor=#d6d6d6 | 99600 || {{mp|2002 GM|42}} || — || Abril 4, 2002 || Palomar || NEAT || [[Themis family|THM]] || align=right | ''5.1 km'' || {{M+J|99600}} |} == 99601–99700 == {{Anchor|601}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}} |-bgcolor=#fefefe | 99601 || {{mp|2002 GW|45}} || — || Abril 4, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|99601}} |-id=602 bgcolor=#fefefe | 99602 || {{mp|2002 GE|46}} || — || Abril 2, 2002 || Palomar || NEAT || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|99602}} |-id=603 bgcolor=#d6d6d6 | 99603 || {{mp|2002 GM|46}} || — || Abril 2, 2002 || Palomar || NEAT || {{·}} || align=right | ''4.8 km'' || {{M+J|99603}} |-id=604 bgcolor=#fefefe | 99604 || {{mp|2002 GZ|49}} || — || Abril 5, 2002 || Palomar || NEAT || {{·}} || align=right | 3.7 km || {{M+J|99604}} |-id=605 bgcolor=#fefefe | 99605 || {{mp|2002 GR|51}} || — || Abril 5, 2002 || Palomar || NEAT || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|99605}} |-id=606 bgcolor=#fefefe | 99606 || {{mp|2002 GZ|52}} || — || Abril 5, 2002 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|99606}} |-id=607 bgcolor=#fefefe | 99607 || {{mp|2002 GO|53}} || — || Abril 5, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|99607}} |-id=608 bgcolor=#e9e9e9 | 99608 || {{mp|2002 GN|54}} || — || Abril 5, 2002 || Palomar || NEAT || {{·}} || align=right | 5.3 km || {{M+J|99608}} |-id=609 bgcolor=#e9e9e9 | 99609 || {{mp|2002 GQ|57}} || — || Abril 8, 2002 || Palomar || NEAT || {{·}} || align=right | ''4.2 km'' || {{M+J|99609}} |-id=610 bgcolor=#e9e9e9 | 99610 || {{mp|2002 GS|66}} || — || Abril 8, 2002 || Palomar || NEAT || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|99610}} |-id=611 bgcolor=#d6d6d6 | 99611 || {{mp|2002 GL|68}} || — || Abril 8, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[FIN tbl#611|NAE]] || align=right | 6.1 km || {{M+J|99611}} |-id=612 bgcolor=#e9e9e9 | 99612 || {{mp|2002 GN|71}} || — || Abril 9, 2002 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|99612}} |-id=613 bgcolor=#e9e9e9 | 99613 || {{mp|2002 GV|71}} || — || Abril 9, 2002 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|99613}} |-id=614 bgcolor=#d6d6d6 | 99614 || {{mp|2002 GW|71}} || — || Abril 9, 2002 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''6.5 km'' || {{M+J|99614}} |-id=615 bgcolor=#fefefe | 99615 || {{mp|2002 GW|76}} || — || Abril 9, 2002 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | ''1.4 km'' || {{M+J|99615}} |-id=616 bgcolor=#fefefe | 99616 || {{mp|2002 GX|79}} || — || Abril 10, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 2.0 km || {{M+J|99616}} |-id=617 bgcolor=#d6d6d6 | 99617 || {{mp|2002 GF|82}} || — || Abril 10, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''6.4 km'' || {{M+J|99617}} |-id=618 bgcolor=#e9e9e9 | 99618 || {{mp|2002 GO|82}} || — || Abril 10, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|99618}} |-id=619 bgcolor=#fefefe | 99619 || {{mp|2002 GD|84}} || — || Abril 10, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|99619}} |-id=620 bgcolor=#fefefe | 99620 || {{mp|2002 GP|85}} || — || Abril 10, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.0 km || {{M+J|99620}} |-id=621 bgcolor=#fefefe | 99621 || {{mp|2002 GT|86}} || — || Abril 10, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|99621}} |-id=622 bgcolor=#e9e9e9 | 99622 || {{mp|2002 GD|88}} || — || Abril 10, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|99622}} |-id=623 bgcolor=#e9e9e9 | 99623 || {{mp|2002 GZ|88}} || — || Abril 10, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.6 km'' || {{M+J|99623}} |-id=624 bgcolor=#fefefe | 99624 || {{mp|2002 GB|89}} || — || Abril 10, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|99624}} |-id=625 bgcolor=#fefefe | 99625 || {{mp|2002 GJ|91}} || — || Abril 9, 2002 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 2.3 km || {{M+J|99625}} |-id=626 bgcolor=#fefefe | 99626 || {{mp|2002 GT|91}} || — || Abril 9, 2002 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|99626}} |-id=627 bgcolor=#d6d6d6 | 99627 || {{mp|2002 GK|93}} || — || Abril 9, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 3.8 km || {{M+J|99627}} |-id=628 bgcolor=#e9e9e9 | 99628 || {{mp|2002 GD|95}} || — || Abril 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|99628}} |-id=629 bgcolor=#fefefe | 99629 || {{mp|2002 GR|96}} || — || Abril 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|99629}} |-id=630 bgcolor=#fefefe | 99630 || {{mp|2002 GB|99}} || — || Abril 10, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|99630}} |-id=631 bgcolor=#e9e9e9 | 99631 || {{mp|2002 GG|102}} || — || Abril 10, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.6 km || {{M+J|99631}} |-id=632 bgcolor=#fefefe | 99632 || {{mp|2002 GT|103}} || — || Abril 10, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|99632}} |-id=633 bgcolor=#e9e9e9 | 99633 || {{mp|2002 GV|103}} || — || Abril 10, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.5 km || {{M+J|99633}} |-id=634 bgcolor=#fefefe | 99634 || {{mp|2002 GN|105}} || — || Abril 11, 2002 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|99634}} |-id=635 bgcolor=#d6d6d6 | 99635 || {{mp|2002 GT|106}} || — || Abril 11, 2002 || Anderson Mesa || LONEOS || {{·}} || align=right | 7.2 km || {{M+J|99635}} |-id=636 bgcolor=#fefefe | 99636 || {{mp|2002 GF|107}} || — || Abril 11, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|99636}} |-id=637 bgcolor=#fefefe | 99637 || {{mp|2002 GY|107}} || — || Abril 11, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|99637}} |-id=638 bgcolor=#e9e9e9 | 99638 || {{mp|2002 GV|109}} || — || Abril 11, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|99638}} |-id=639 bgcolor=#d6d6d6 | 99639 || {{mp|2002 GE|131}} || — || Abril 12, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Themis family|THM]] || align=right | 5.8 km || {{M+J|99639}} |-id=640 bgcolor=#e9e9e9 | 99640 || {{mp|2002 GU|140}} || — || Abril 13, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || [[FIN tbl#512|DOR]] || align=right | 4.6 km || {{M+J|99640}} |-id=641 bgcolor=#fefefe | 99641 || {{mp|2002 GN|142}} || — || Abril 13, 2002 || Palomar || NEAT || {{·}} || align=right | 3.4 km || {{M+J|99641}} |-id=642 bgcolor=#fefefe | 99642 || {{mp|2002 GM|151}} || — || Abril 14, 2002 || Palomar || NEAT || {{·}} || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|99642}} |-id=643 bgcolor=#fefefe | 99643 || {{mp|2002 GE|158}} || — || Abril 13, 2002 || Palomar || NEAT || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.1 km'' || {{M+J|99643}} |-id=644 bgcolor=#d6d6d6 | 99644 || {{mp|2002 GF|159}} || — || Abril 14, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 4.3 km || {{M+J|99644}} |-id=645 bgcolor=#e9e9e9 | 99645 || {{mp|2002 GE|165}} || — || Abril 14, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|99645}} |-id=646 bgcolor=#e9e9e9 | 99646 || {{mp|2002 GE|170}} || — || Abril 9, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|99646}} |-id=647 bgcolor=#e9e9e9 | 99647 || {{mp|2002 GC|178}} || — || Abril 8, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|99647}} |-id=648 bgcolor=#fefefe | 99648 || 2002 HR || — || Abril 16, 2002 || [[Desert Eagle Observatory|Desert Eagle]] || [[William Kwong Yu Yeung|W. K. Y. Yeung]] || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|99648}} |-id=649 bgcolor=#e9e9e9 | 99649 || {{mp|2002 HG|1}} || — || Abril 16, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|99649}} |-id=650 bgcolor=#fefefe | 99650 || {{mp|2002 HF|2}} || — || Abril 16, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.8 km || {{M+J|99650}} |-id=651 bgcolor=#e9e9e9 | 99651 || {{mp|2002 HB|4}} || — || Abril 16, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.2 km || {{M+J|99651}} |-id=652 bgcolor=#d6d6d6 | 99652 || {{mp|2002 HD|4}} || — || Abril 16, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 10 km || {{M+J|99652}} |-id=653 bgcolor=#e9e9e9 | 99653 || {{mp|2002 HO|4}} || — || Abril 16, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.1 km'' || {{M+J|99653}} |-id=654 bgcolor=#fefefe | 99654 || {{mp|2002 HP|4}} || — || Abril 16, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.0 km || {{M+J|99654}} |-id=655 bgcolor=#fefefe | 99655 || {{mp|2002 HL|6}} || — || Abril 18, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|99655}} |-id=656 bgcolor=#fefefe | 99656 || {{mp|2002 HD|9}} || — || Abril 16, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|99656}} |-id=657 bgcolor=#e9e9e9 | 99657 || {{mp|2002 HG|9}} || — || Abril 16, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|99657}} |-id=658 bgcolor=#e9e9e9 | 99658 || {{mp|2002 HV|9}} || — || Abril 17, 2002 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#535|WIT]] || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|99658}} |-id=659 bgcolor=#fefefe | 99659 || {{mp|2002 HW|11}} || — || Abril 29, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|99659}} |-id=660 bgcolor=#fefefe | 99660 || {{mp|2002 HY|11}} || — || Abril 29, 2002 || Palomar || NEAT || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|99660}} |-id=661 bgcolor=#e9e9e9 | 99661 || {{mp|2002 HL|13}} || — || Abril 22, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 7.6 km || {{M+J|99661}} |-id=662 bgcolor=#e9e9e9 | 99662 || {{mp|2002 HS|13}} || — || Abril 21, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.8 km || {{M+J|99662}} |-id=663 bgcolor=#fefefe | 99663 || {{mp|2002 HS|15}} || — || Abril 17, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|99663}} |-id=664 bgcolor=#e9e9e9 | 99664 || {{mp|2002 HK|16}} || — || Abril 18, 2002 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|99664}} |-id=665 bgcolor=#e9e9e9 | 99665 || {{mp|2002 HW|16}} || — || Abril 18, 2002 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || [[FIN tbl#512|DOR]] || align=right | 6.7 km || {{M+J|99665}} |-id=666 bgcolor=#e9e9e9 | 99666 || {{mp|2002 HQ|17}} || — || Abril 30, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || NEAT || {{·}} || align=right | ''4.2 km'' || {{M+J|99666}} |-id=667 bgcolor=#e9e9e9 | 99667 || {{mp|2002 JO|1}} || — || Mayo 3, 2002 || [[Desert Eagle Observatory|Desert Eagle]] || [[William Kwong Yu Yeung|W. K. Y. Yeung]] || {{·}} || align=right | 3.9 km || {{M+J|99667}} |-id=668 bgcolor=#fefefe | 99668 || {{mp|2002 JW|4}} || — || Mayo 5, 2002 || Desert Eagle || W. K. Y. Yeung || {{·}} || align=right | 1.9 km || {{M+J|99668}} |-id=669 bgcolor=#d6d6d6 | 99669 || {{mp|2002 JE|5}} || — || Mayo 5, 2002 || Desert Eagle || W. K. Y. Yeung || {{·}} || align=right | ''5.9 km'' || {{M+J|99669}} |-id=670 bgcolor=#e9e9e9 | 99670 || {{mp|2002 JK|6}} || — || Mayo 6, 2002 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|99670}} |-id=671 bgcolor=#e9e9e9 | 99671 || {{mp|2002 JE|7}} || — || Mayo 3, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 4.3 km || {{M+J|99671}} |-id=672 bgcolor=#d6d6d6 | 99672 || {{mp|2002 JA|8}} || — || Mayo 6, 2002 || Palomar || NEAT || {{·}} || align=right | 4.5 km || {{M+J|99672}} |-id=673 bgcolor=#fefefe | 99673 || {{mp|2002 JP|9}} || — || Mayo 6, 2002 || [[Desert Eagle Observatory|Desert Eagle]] || [[William Kwong Yu Yeung|W. K. Y. Yeung]] || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|99673}} |-id=674 bgcolor=#d6d6d6 | 99674 || {{mp|2002 JN|11}} || — || Mayo 4, 2002 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Eos family|EOS]] || align=right | ''4.1 km'' || {{M+J|99674}} |-id=675 bgcolor=#fefefe | 99675 || {{mp|2002 JM|12}} || — || Mayo 5, 2002 || [[Desert Eagle Observatory|Desert Eagle]] || [[William Kwong Yu Yeung|W. K. Y. Yeung]] || {{·}} || align=right | 2.1 km || {{M+J|99675}} |-id=676 bgcolor=#fefefe | 99676 || {{mp|2002 JR|12}} || — || Mayo 6, 2002 || Desert Eagle || W. K. Y. Yeung || {{·}} || align=right | 4.4 km || {{M+J|99676}} |-id=677 bgcolor=#e9e9e9 | 99677 || {{mp|2002 JC|15}} || — || Mayo 8, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|99677}} |-id=678 bgcolor=#e9e9e9 | 99678 || {{mp|2002 JH|15}} || — || Mayo 8, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.8 km'' || {{M+J|99678}} |-id=679 bgcolor=#fefefe | 99679 || {{mp|2002 JK|15}} || — || Mayo 8, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|99679}} |-id=680 bgcolor=#fefefe | 99680 || {{mp|2002 JS|16}} || — || Mayo 6, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|99680}} |-id=681 bgcolor=#e9e9e9 | 99681 || {{mp|2002 JU|18}} || — || Mayo 7, 2002 || Palomar || NEAT || {{·}} || align=right | 5.5 km || {{M+J|99681}} |-id=682 bgcolor=#e9e9e9 | 99682 || {{mp|2002 JL|20}} || — || Mayo 7, 2002 || Palomar || NEAT || {{·}} || align=right | 1.9 km || {{M+J|99682}} |-id=683 bgcolor=#d6d6d6 | 99683 || {{mp|2002 JX|20}} || — || Mayo 8, 2002 || [[Haleakala]] || NEAT || {{·}} || align=right | ''6.3 km'' || {{M+J|99683}} |-id=684 bgcolor=#d6d6d6 | 99684 || {{mp|2002 JZ|20}} || — || Mayo 8, 2002 || Haleakala || NEAT || [[Eos family|EOS]] || align=right | 3.9 km || {{M+J|99684}} |-id=685 bgcolor=#fefefe | 99685 || {{mp|2002 JH|21}} || — || Mayo 8, 2002 || Haleakala || NEAT || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|99685}} |-id=686 bgcolor=#d6d6d6 | 99686 || {{mp|2002 JO|22}} || — || Mayo 8, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{LoMP|11097|(11097)}} || align=right | ''8.0 km'' || {{M+J|99686}} |-id=687 bgcolor=#fefefe | 99687 || {{mp|2002 JY|23}} || — || Mayo 8, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|99687}} |-id=688 bgcolor=#e9e9e9 | 99688 || {{mp|2002 JR|24}} || — || Mayo 8, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.2 km'' || {{M+J|99688}} |-id=689 bgcolor=#fefefe | 99689 || {{mp|2002 JB|26}} || — || Mayo 8, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|99689}} |-id=690 bgcolor=#e9e9e9 | 99690 || {{mp|2002 JL|26}} || — || Mayo 8, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|99690}} |-id=691 bgcolor=#fefefe | 99691 || {{mp|2002 JP|27}} || — || Mayo 8, 2002 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#407|CLA]] || align=right | 2.6 km || {{M+J|99691}} |-id=692 bgcolor=#e9e9e9 | 99692 || {{mp|2002 JS|27}} || — || Mayo 8, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.5 km || {{M+J|99692}} |-id=693 bgcolor=#d6d6d6 | 99693 || {{mp|2002 JV|27}} || — || Mayo 9, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 3.7 km || {{M+J|99693}} |-id=694 bgcolor=#fefefe | 99694 || {{mp|2002 JR|29}} || — || Mayo 9, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|99694}} |-id=695 bgcolor=#e9e9e9 | 99695 || {{mp|2002 JS|29}} || — || Mayo 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|99695}} |-id=696 bgcolor=#d6d6d6 | 99696 || {{mp|2002 JC|30}} || — || Mayo 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.2 km || {{M+J|99696}} |-id=697 bgcolor=#fefefe | 99697 || {{mp|2002 JX|31}} || — || Mayo 9, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|99697}} |-id=698 bgcolor=#e9e9e9 | 99698 || {{mp|2002 JY|31}} || — || Mayo 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|99698}} |-id=699 bgcolor=#d6d6d6 | 99699 || {{mp|2002 JD|34}} || — || Mayo 9, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 3.9 km || {{M+J|99699}} |-id=700 bgcolor=#fefefe | 99700 || {{mp|2002 JN|34}} || — || Mayo 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|99700}} |} == 99701–99800 == {{Anchor|701}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}} |-bgcolor=#e9e9e9 | 99701 || {{mp|2002 JW|34}} || — || Mayo 9, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|99701}} |-id=702 bgcolor=#fefefe | 99702 || {{mp|2002 JN|35}} || — || Mayo 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|99702}} |-id=703 bgcolor=#e9e9e9 | 99703 || {{mp|2002 JU|35}} || — || Mayo 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.9 km'' || {{M+J|99703}} |-id=704 bgcolor=#d6d6d6 | 99704 || {{mp|2002 JX|35}} || — || Mayo 9, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.1 km || {{M+J|99704}} |-id=705 bgcolor=#d6d6d6 | 99705 || {{mp|2002 JY|36}} || — || Mayo 7, 2002 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 4.8 km || {{M+J|99705}} |-id=706 bgcolor=#d6d6d6 | 99706 || {{mp|2002 JC|38}} || — || Mayo 8, 2002 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || [[Eos family|EOS]] || align=right | 6.1 km || {{M+J|99706}} |-id=707 bgcolor=#d6d6d6 | 99707 || {{mp|2002 JY|38}} || — || Mayo 9, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || NEAT || EOS || align=right | ''4.6 km'' || {{M+J|99707}} |-id=708 bgcolor=#e9e9e9 | 99708 || {{mp|2002 JN|39}} || — || Mayo 9, 2002 || [[Desert Eagle Observatory|Desert Eagle]] || [[William Kwong Yu Yeung|W. K. Y. Yeung]] || {{·}} || align=right | 4.6 km || {{M+J|99708}} |-id=709 bgcolor=#d6d6d6 | 99709 || {{mp|2002 JW|39}} || — || Mayo 10, 2002 || Desert Eagle || W. K. Y. Yeung || {{·}} || align=right | 11 km || {{M+J|99709}} |-id=710 bgcolor=#fefefe | 99710 || {{mp|2002 JX|39}} || — || Mayo 10, 2002 || Desert Eagle || W. K. Y. Yeung || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|99710}} |-id=711 bgcolor=#fefefe | 99711 || {{mp|2002 JK|40}} || — || Mayo 8, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Vesta family|V]] || align=right | 1.9 km || {{M+J|99711}} |-id=712 bgcolor=#fefefe | 99712 || {{mp|2002 JR|40}} || — || Mayo 8, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|99712}} |-id=713 bgcolor=#fefefe | 99713 || {{mp|2002 JS|40}} || — || Mayo 8, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|99713}} |-id=714 bgcolor=#fefefe | 99714 || {{mp|2002 JQ|41}} || — || Mayo 8, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|99714}} |-id=715 bgcolor=#d6d6d6 | 99715 || {{mp|2002 JY|41}} || — || Mayo 8, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.8 km || {{M+J|99715}} |-id=716 bgcolor=#fefefe | 99716 || {{mp|2002 JU|42}} || — || Mayo 8, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|99716}} |-id=717 bgcolor=#fefefe | 99717 || {{mp|2002 JS|43}} || — || Mayo 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|99717}} |-id=718 bgcolor=#e9e9e9 | 99718 || {{mp|2002 JV|43}} || — || Mayo 9, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 2.3 km || {{M+J|99718}} |-id=719 bgcolor=#fefefe | 99719 || {{mp|2002 JA|44}} || — || Mayo 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|99719}} |-id=720 bgcolor=#fefefe | 99720 || {{mp|2002 JK|45}} || — || Mayo 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|99720}} |-id=721 bgcolor=#fefefe | 99721 || {{mp|2002 JN|45}} || — || Mayo 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|99721}} |-id=722 bgcolor=#fefefe | 99722 || {{mp|2002 JW|46}} || — || Mayo 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|99722}} |-id=723 bgcolor=#d6d6d6 | 99723 || {{mp|2002 JA|47}} || — || Mayo 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.5 km || {{M+J|99723}} |-id=724 bgcolor=#d6d6d6 | 99724 || {{mp|2002 JM|48}} || — || Mayo 9, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.4 km || {{M+J|99724}} |-id=725 bgcolor=#fefefe | 99725 || {{mp|2002 JK|49}} || — || Mayo 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|99725}} |-id=726 bgcolor=#fefefe | 99726 || {{mp|2002 JZ|50}} || — || Mayo 9, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|99726}} |-id=727 bgcolor=#fefefe | 99727 || {{mp|2002 JW|52}} || — || Mayo 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|99727}} |-id=728 bgcolor=#fefefe | 99728 || {{mp|2002 JX|54}} || — || Mayo 9, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|99728}} |-id=729 bgcolor=#fefefe | 99729 || {{mp|2002 JQ|55}} || — || Mayo 9, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|99729}} |-id=730 bgcolor=#d6d6d6 | 99730 || {{mp|2002 JL|57}} || — || Mayo 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.0 km || {{M+J|99730}} |-id=731 bgcolor=#fefefe | 99731 || {{mp|2002 JM|57}} || — || Mayo 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|99731}} |-id=732 bgcolor=#d6d6d6 | 99732 || {{mp|2002 JN|57}} || — || Mayo 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.5 km'' || {{M+J|99732}} |-id=733 bgcolor=#d6d6d6 | 99733 || {{mp|2002 JB|58}} || — || Mayo 9, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|99733}} |-id=734 bgcolor=#fefefe | 99734 || {{mp|2002 JN|61}} || — || Mayo 8, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.9 km || {{M+J|99734}} |-id=735 bgcolor=#fefefe | 99735 || {{mp|2002 JT|61}} || — || Mayo 8, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|99735}} |-id=736 bgcolor=#fefefe | 99736 || {{mp|2002 JW|61}} || — || Mayo 8, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|99736}} |-id=737 bgcolor=#fefefe | 99737 || {{mp|2002 JQ|63}} || — || Mayo 9, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|99737}} |-id=738 bgcolor=#d6d6d6 | 99738 || {{mp|2002 JN|64}} || — || Mayo 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''6.3 km'' || {{M+J|99738}} |-id=739 bgcolor=#e9e9e9 | 99739 || {{mp|2002 JT|64}} || — || Mayo 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.4 km || {{M+J|99739}} |-id=740 bgcolor=#e9e9e9 | 99740 || {{mp|2002 JO|65}} || — || Mayo 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|99740}} |-id=741 bgcolor=#fefefe | 99741 || {{mp|2002 JX|66}} || — || Mayo 10, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|99741}} |-id=742 bgcolor=#fefefe | 99742 || {{mp|2002 JY|68}} || — || Mayo 7, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|99742}} |-id=743 bgcolor=#fefefe | 99743 || {{mp|2002 JP|69}} || — || Mayo 7, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 1.5 km || {{M+J|99743}} |-id=744 bgcolor=#e9e9e9 | 99744 || {{mp|2002 JZ|69}} || — || Mayo 7, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 2.2 km || {{M+J|99744}} |-id=745 bgcolor=#fefefe | 99745 || {{mp|2002 JK|71}} || — || Mayo 8, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|99745}} |-id=746 bgcolor=#e9e9e9 | 99746 || {{mp|2002 JJ|73}} || — || Mayo 8, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.4 km'' || {{M+J|99746}} |-id=747 bgcolor=#d6d6d6 | 99747 || {{mp|2002 JK|74}} || — || Mayo 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.7 km'' || {{M+J|99747}} |-id=748 bgcolor=#fefefe | 99748 || {{mp|2002 JP|77}} || — || Mayo 11, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|99748}} |-id=749 bgcolor=#e9e9e9 | 99749 || {{mp|2002 JF|79}} || — || Mayo 11, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.9 km || {{M+J|99749}} |-id=750 bgcolor=#fefefe | 99750 || {{mp|2002 JC|83}} || — || Mayo 11, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|99750}} |-id=751 bgcolor=#d6d6d6 | 99751 || {{mp|2002 JG|83}} || — || Mayo 11, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.4 km'' || {{M+J|99751}} |-id=752 bgcolor=#e9e9e9 | 99752 || {{mp|2002 JK|84}} || — || Mayo 11, 2002 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#504|NEM]] || align=right | 4.7 km || {{M+J|99752}} |-id=753 bgcolor=#d6d6d6 | 99753 || {{mp|2002 JC|85}} || — || Mayo 11, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|99753}} |-id=754 bgcolor=#e9e9e9 | 99754 || {{mp|2002 JV|88}} || — || Mayo 11, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|99754}} |-id=755 bgcolor=#fefefe | 99755 || {{mp|2002 JZ|88}} || — || Mayo 11, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|99755}} |-id=756 bgcolor=#fefefe | 99756 || {{mp|2002 JH|90}} || — || Mayo 11, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|99756}} |-id=757 bgcolor=#fefefe | 99757 || {{mp|2002 JK|90}} || — || Mayo 11, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|99757}} |-id=758 bgcolor=#d6d6d6 | 99758 || {{mp|2002 JN|90}} || — || Mayo 11, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.7 km'' || {{M+J|99758}} |-id=759 bgcolor=#e9e9e9 | 99759 || {{mp|2002 JY|99}} || — || Mayo 8, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|99759}} |-id=760 bgcolor=#e9e9e9 | 99760 || {{mp|2002 JN|100}} || — || Mayo 15, 2002 || [[Fountain Hills Observatory|Fountain Hills]] || Hills, Fountain || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 5.6 km || {{M+J|99760}} |-id=761 bgcolor=#fa8072 | 99761 || {{mp|2002 JK|101}} || — || Mayo 15, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 1.9 km || {{M+J|99761}} |-id=762 bgcolor=#e9e9e9 | 99762 || {{mp|2002 JF|102}} || — || Mayo 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.5 km || {{M+J|99762}} |-id=763 bgcolor=#fefefe | 99763 || {{mp|2002 JG|102}} || — || Mayo 9, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|99763}} |-id=764 bgcolor=#d6d6d6 | 99764 || {{mp|2002 JK|102}} || — || Mayo 9, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|99764}} |-id=765 bgcolor=#fefefe | 99765 || {{mp|2002 JZ|102}} || — || Mayo 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.0 km'' || {{M+J|99765}} |-id=766 bgcolor=#d6d6d6 | 99766 || {{mp|2002 JC|103}} || — || Mayo 9, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|99766}} |-id=767 bgcolor=#d6d6d6 | 99767 || {{mp|2002 JP|104}} || — || Mayo 11, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.3 km || {{M+J|99767}} |-id=768 bgcolor=#d6d6d6 | 99768 || {{mp|2002 JW|104}} || — || Mayo 11, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.0 km || {{M+J|99768}} |-id=769 bgcolor=#fefefe | 99769 || {{mp|2002 JD|106}} || — || Mayo 14, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|99769}} |-id=770 bgcolor=#d6d6d6 | 99770 || {{mp|2002 JU|106}} || — || Mayo 11, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''6.5 km'' || {{M+J|99770}} |-id=771 bgcolor=#fefefe | 99771 || {{mp|2002 JE|110}} || — || Mayo 11, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|99771}} |-id=772 bgcolor=#fefefe | 99772 || {{mp|2002 JL|110}} || — || Mayo 11, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|99772}} |-id=773 bgcolor=#e9e9e9 | 99773 || {{mp|2002 JC|112}} || — || Mayo 11, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|99773}} |-id=774 bgcolor=#e9e9e9 | 99774 || {{mp|2002 JL|112}} || — || Mayo 11, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.8 km'' || {{M+J|99774}} |-id=775 bgcolor=#e9e9e9 | 99775 || {{mp|2002 JA|113}} || — || Mayo 13, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''3.9 km'' || {{M+J|99775}} |-id=776 bgcolor=#e9e9e9 | 99776 || {{mp|2002 JP|114}} || — || Mayo 13, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''4.9 km'' || {{M+J|99776}} |-id=777 bgcolor=#fefefe | 99777 || {{mp|2002 JR|114}} || — || Mayo 13, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|99777}} |-id=778 bgcolor=#d6d6d6 | 99778 || {{mp|2002 JC|115}} || — || Mayo 13, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''6.2 km'' || {{M+J|99778}} |-id=779 bgcolor=#fefefe | 99779 || {{mp|2002 JN|115}} || — || Mayo 15, 2002 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|99779}} |-id=780 bgcolor=#fefefe | 99780 || {{mp|2002 JM|116}} || — || Mayo 3, 2002 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || V || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|99780}} |-id=781 bgcolor=#e9e9e9 | 99781 || {{mp|2002 JY|118}} || — || Mayo 5, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|99781}} |-id=782 bgcolor=#e9e9e9 | 99782 || {{mp|2002 JA|121}} || — || Mayo 5, 2002 || Palomar || NEAT || {{·}} || align=right | 4.9 km || {{M+J|99782}} |-id=783 bgcolor=#e9e9e9 | 99783 || {{mp|2002 JE|127}} || — || Mayo 7, 2002 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 2.5 km || {{M+J|99783}} |-id=784 bgcolor=#e9e9e9 | 99784 || {{mp|2002 JT|129}} || — || Mayo 8, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 4.1 km || {{M+J|99784}} |-id=785 bgcolor=#d6d6d6 | 99785 || {{mp|2002 JU|133}} || — || Mayo 9, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Hygiea family|HYG]] || align=right | ''5.4 km'' || {{M+J|99785}} |-id=786 bgcolor=#e9e9e9 | 99786 || {{mp|2002 JD|141}} || — || Mayo 10, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|99786}} |-id=787 bgcolor=#fefefe | 99787 || {{mp|2002 JM|146}} || — || Mayo 15, 2002 || [[Haleakala]] || NEAT || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|99787}} |-id=788 bgcolor=#d6d6d6 | 99788 || {{mp|2002 KV|1}} || — || Mayo 16, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|99788}} |-id=789 bgcolor=#fefefe | 99789 || {{mp|2002 KE|2}} || — || Mayo 18, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 2.0 km || {{M+J|99789}} |-id=790 bgcolor=#fefefe | 99790 || {{mp|2002 KS|2}} || — || Mayo 18, 2002 || Palomar || NEAT || {{·}} || align=right data-sort-value="0.95" | ''950 m'' || {{M+J|99790}} |-id=791 bgcolor=#e9e9e9 | 99791 || {{mp|2002 KD|4}} || — || Mayo 18, 2002 || Palomar || NEAT || {{·}} || align=right | 8.1 km || {{M+J|99791}} |-id=792 bgcolor=#d6d6d6 | 99792 || {{mp|2002 KN|4}} || — || Mayo 16, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''5.7 km'' || {{M+J|99792}} |-id=793 bgcolor=#fefefe | 99793 || {{mp|2002 KO|4}} || — || Mayo 16, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.2 km'' || {{M+J|99793}} |-id=794 bgcolor=#fefefe | 99794 || {{mp|2002 KS|5}} || — || Mayo 16, 2002 || Socorro || LINEAR || MAS || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|99794}} |-id=795 bgcolor=#fa8072 | 99795 || {{mp|2002 KM|6}} || — || Mayo 19, 2002 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|99795}} |-id=796 bgcolor=#d6d6d6 | 99796 || {{mp|2002 KL|12}} || — || Mayo 17, 2002 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | ''6.4 km'' || {{M+J|99796}} |-id=797 bgcolor=#fefefe | 99797 || {{mp|2002 KJ|13}} || — || Mayo 18, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|99797}} |-id=798 bgcolor=#e9e9e9 | 99798 || 2002 LT || — || Hunyo 2, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 5.6 km || {{M+J|99798}} |-id=799 bgcolor=#ffc2e0 | 99799 || {{mp|2002 LJ|3}} || — || Hunyo 5, 2002 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || [[Amor asteroid|AMO]] || align=right data-sort-value="0.70" | ''700 m'' || {{M+J|99799}} |-id=800 bgcolor=#e9e9e9 | 99800 || {{mp|2002 LF|7}} || — || Hunyo 2, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || NEAT || [[FIN tbl#512|DOR]] || align=right | 6.0 km || {{M+J|99800}} |} == 99801–99900 == {{Anchor|801}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}} |-bgcolor=#d6d6d6 | 99801 || {{mp|2002 LP|10}} || — || Hunyo 5, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 5.0 km || {{M+J|99801}} |-id=802 bgcolor=#fefefe | 99802 || {{mp|2002 LQ|11}} || — || Hunyo 5, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|99802}} |-id=803 bgcolor=#d6d6d6 | 99803 || {{mp|2002 LL|13}} || — || Hunyo 6, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 5.6 km || {{M+J|99803}} |-id=804 bgcolor=#fefefe | 99804 || {{mp|2002 LL|14}} || — || Hunyo 6, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|99804}} |-id=805 bgcolor=#fefefe | 99805 || {{mp|2002 LY|16}} || — || Hunyo 6, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Nysa family|NYS]]{{·}}{{Interloper|405}} || align=right | 3.7 km || {{M+J|99805}} |-id=806 bgcolor=#d6d6d6 | 99806 || {{mp|2002 LN|17}} || — || Hunyo 6, 2002 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#609|VER]] || align=right | ''6.3 km'' || {{M+J|99806}} |-id=807 bgcolor=#e9e9e9 | 99807 || {{mp|2002 LU|18}} || — || Hunyo 6, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''4.6 km'' || {{M+J|99807}} |-id=808 bgcolor=#e9e9e9 | 99808 || {{mp|2002 LE|20}} || — || Hunyo 6, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|99808}} |-id=809 bgcolor=#e9e9e9 | 99809 || {{mp|2002 LW|20}} || — || Hunyo 6, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Gefion family|GEF]] || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|99809}} |-id=810 bgcolor=#d6d6d6 | 99810 || {{mp|2002 LD|22}} || — || Hunyo 8, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.3 km'' || {{M+J|99810}} |-id=811 bgcolor=#e9e9e9 | 99811 || {{mp|2002 LF|25}} || — || Hunyo 3, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Maria family|MAR]] || align=right | 2.6 km || {{M+J|99811}} |-id=812 bgcolor=#d6d6d6 | 99812 || {{mp|2002 LW|31}} || — || Hunyo 8, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Slow rotator (asteroid)#99812|slow]] || align=right | 8.7 km || {{M+J|99812}} |-id=813 bgcolor=#e9e9e9 | 99813 || {{mp|2002 LT|34}} || — || Hunyo 8, 2002 || Socorro || LINEAR || [[FIN tbl#511|BRG]] || align=right | 2.8 km || {{M+J|99813}} |-id=814 bgcolor=#d6d6d6 | 99814 || {{mp|2002 LS|43}} || — || Hunyo 10, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 12 km || {{M+J|99814}} |-id=815 bgcolor=#e9e9e9 | 99815 || {{mp|2002 LR|45}} || — || Hunyo 6, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 6.5 km || {{M+J|99815}} |-id=816 bgcolor=#d6d6d6 | 99816 || {{mp|2002 LH|49}} || — || Hunyo 5, 2002 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Eos family|EOS]] || align=right | 5.4 km || {{M+J|99816}} |-id=817 bgcolor=#e9e9e9 | 99817 || {{mp|2002 LP|50}} || — || Hunyo 7, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|99817}} |-id=818 bgcolor=#e9e9e9 | 99818 || {{mp|2002 LO|51}} || — || Hunyo 9, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 2.2 km || {{M+J|99818}} |-id=819 bgcolor=#e9e9e9 | 99819 || {{mp|2002 LH|52}} || — || Hunyo 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.5 km || {{M+J|99819}} |-id=820 bgcolor=#fefefe | 99820 || {{mp|2002 LG|56}} || — || Hunyo 15, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Phocaea family|PHO]] || align=right | 2.8 km || {{M+J|99820}} |-id=821 bgcolor=#e9e9e9 | 99821 || {{mp|2002 LC|57}} || — || Hunyo 10, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 2.7 km || {{M+J|99821}} |-id=822 bgcolor=#d6d6d6 | 99822 || 2002 MA || — || Hunyo 16, 2002 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Asteroid family#Hanskya|(1118)]] || align=right | ''7.8 km'' || {{M+J|99822}} |-id=823 bgcolor=#d6d6d6 | 99823 || {{mp|2002 ME|2}} || — || Hunyo 16, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || [[FIN tbl#631|URS]] || align=right | 6.4 km || {{M+J|99823}} |-id=824 bgcolor=#e9e9e9 | 99824 Polnareff || {{mp|2002 MN|3}} || {{MoMP|99824|Polnareff}} || Hunyo 29, 2002 || [[Jurassien-Vicques Observatory|Vicques]] || [[Michel Ory|M. Ory]] || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|99824}} |-id=825 bgcolor=#d6d6d6 | 99825 Nosworthy || {{mp|2002 NK|7}} || {{MoMP|99825|Nosworthy}} || Hulyo 12, 2002 || [[Reedy Creek Observatory|Reedy Creek]] || [[John Broughton|J. Broughton]] || {{·}} || align=right | 8.5 km || {{M+J|99825}} |-id=826 bgcolor=#d6d6d6 | 99826 || {{mp|2002 NJ|8}} || — || Hulyo 9, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 7.8 km || {{M+J|99826}} |-id=827 bgcolor=#d6d6d6 | 99827 || {{mp|2002 NR|9}} || — || Hulyo 3, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''4.3 km'' || {{M+J|99827}} |-id=828 bgcolor=#e9e9e9 | 99828 || {{mp|2002 NS|9}} || — || Hulyo 3, 2002 || Palomar || NEAT || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|99828}} |-id=829 bgcolor=#d6d6d6 | 99829 || {{mp|2002 NV|9}} || — || Hulyo 3, 2002 || Palomar || NEAT || [[Hygiea family|HYG]] || align=right | 6.4 km || {{M+J|99829}} |-id=830 bgcolor=#d6d6d6 | 99830 || {{mp|2002 NQ|10}} || — || Hulyo 4, 2002 || Palomar || NEAT || {{·}} || align=right | 5.0 km || {{M+J|99830}} |-id=831 bgcolor=#e9e9e9 | 99831 || {{mp|2002 NH|11}} || — || Hulyo 4, 2002 || Palomar || NEAT || [[FIN tbl#513|MRX]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|99831}} |-id=832 bgcolor=#e9e9e9 | 99832 || {{mp|2002 NL|14}} || — || Hulyo 4, 2002 || Palomar || NEAT || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|99832}} |-id=833 bgcolor=#d6d6d6 | 99833 || {{mp|2002 NY|18}} || — || Hulyo 9, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 8.3 km || {{M+J|99833}} |-id=834 bgcolor=#e9e9e9 | 99834 || {{mp|2002 NX|19}} || — || Hulyo 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 3.2 km || {{M+J|99834}} |-id=835 bgcolor=#e9e9e9 | 99835 || {{mp|2002 NQ|20}} || — || Hulyo 9, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 2.6 km || {{M+J|99835}} |-id=836 bgcolor=#d6d6d6 | 99836 || {{mp|2002 NW|20}} || — || Hulyo 9, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.0 km || {{M+J|99836}} |-id=837 bgcolor=#fefefe | 99837 || {{mp|2002 NJ|21}} || — || Hulyo 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.5 km || {{M+J|99837}} |-id=838 bgcolor=#d6d6d6 | 99838 || {{mp|2002 NX|23}} || — || Hulyo 9, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 4.8 km || {{M+J|99838}} |-id=839 bgcolor=#d6d6d6 | 99839 || {{mp|2002 NF|25}} || — || Hulyo 9, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | ''5.1 km'' || {{M+J|99839}} |-id=840 bgcolor=#d6d6d6 | 99840 || {{mp|2002 NN|28}} || — || Hulyo 12, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 5.0 km || {{M+J|99840}} |-id=841 bgcolor=#d6d6d6 | 99841 || {{mp|2002 NX|32}} || — || Hulyo 13, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 8.1 km || {{M+J|99841}} |-id=842 bgcolor=#d6d6d6 | 99842 || {{mp|2002 NT|33}} || — || Hulyo 13, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''9.1 km'' || {{M+J|99842}} |-id=843 bgcolor=#d6d6d6 | 99843 || {{mp|2002 NT|34}} || — || Hulyo 9, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[FIN tbl#609|VER]] || align=right | 8.6 km || {{M+J|99843}} |-id=844 bgcolor=#d6d6d6 | 99844 || {{mp|2002 NR|41}} || — || Hulyo 14, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 7.6 km || {{M+J|99844}} |-id=845 bgcolor=#e9e9e9 | 99845 || {{mp|2002 NP|42}} || — || Hulyo 15, 2002 || Palomar || NEAT || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 2.9 km || {{M+J|99845}} |-id=846 bgcolor=#e9e9e9 | 99846 || {{mp|2002 NK|45}} || — || Hulyo 13, 2002 || Palomar || NEAT || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|99846}} |-id=847 bgcolor=#e9e9e9 | 99847 || {{mp|2002 NV|46}} || — || Hulyo 13, 2002 || [[Haleakala]] || NEAT || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|99847}} |-id=848 bgcolor=#d6d6d6 | 99848 || {{mp|2002 NY|49}} || — || Hulyo 13, 2002 || Haleakala || NEAT || [[Themis family|THM]] || align=right | 5.4 km || {{M+J|99848}} |-id=849 bgcolor=#e9e9e9 | 99849 || {{mp|2002 NP|51}} || — || Hulyo 5, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Maria family|MAR]] || align=right | 3.6 km || {{M+J|99849}} |-id=850 bgcolor=#d6d6d6 | 99850 || {{mp|2002 NS|52}} || — || Hulyo 14, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || [[Hilda asteroid|3:2]]{{·}}[[Schubart family|SHU]] || align=right | 13 km || {{M+J|99850}} |-id=851 bgcolor=#d6d6d6 | 99851 || {{mp|2002 OA|3}} || — || Hulyo 17, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 9.4 km || {{M+J|99851}} |-id=852 bgcolor=#d6d6d6 | 99852 || {{mp|2002 OL|8}} || — || Hulyo 19, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 6.2 km || {{M+J|99852}} |-id=853 bgcolor=#e9e9e9 | 99853 || {{mp|2002 OG|9}} || — || Hulyo 21, 2002 || Palomar || NEAT || [[FIN tbl#512|DOR]] || align=right | 4.7 km || {{M+J|99853}} |-id=854 bgcolor=#d6d6d6 | 99854 || {{mp|2002 OD|10}} || — || Hulyo 21, 2002 || Palomar || NEAT || {{·}} || align=right | 7.1 km || {{M+J|99854}} |-id=855 bgcolor=#d6d6d6 | 99855 || {{mp|2002 OG|10}} || — || Hulyo 21, 2002 || Palomar || NEAT || [[Eos family|EOS]] || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|99855}} |-id=856 bgcolor=#e9e9e9 | 99856 || {{mp|2002 OS|11}} || — || Hulyo 18, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 2.3 km || {{M+J|99856}} |-id=857 bgcolor=#d6d6d6 | 99857 || {{mp|2002 OU|15}} || — || Hulyo 18, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 5.5 km || {{M+J|99857}} |-id=858 bgcolor=#e9e9e9 | 99858 || {{mp|2002 OX|20}} || — || Hulyo 22, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 2.5 km || {{M+J|99858}} |-id=859 bgcolor=#d6d6d6 | 99859 || {{mp|2002 OG|21}} || — || Hulyo 22, 2002 || Palomar || NEAT || {{·}} || align=right | 8.6 km || {{M+J|99859}} |-id=860 bgcolor=#e9e9e9 | 99860 || {{mp|2002 OL|21}} || — || Hulyo 23, 2002 || Palomar || NEAT || {{·}} || align=right | 1.6 km || {{M+J|99860}} |-id=861 bgcolor=#d6d6d6 | 99861 Tscharnuter || {{mp|2002 OV|24}} || {{MoMP|99861|Tscharnuter}} || Hulyo 29, 2002 || Palomar || [[Sebastian F. Hönig|S. F. Hönig]] || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|99861}} |-id=862 bgcolor=#d6d6d6 | 99862 Kenlevin || {{mp|2002 OD|25}} || {{MoMP|99862|Kenlevin}} || Hulyo 23, 2002 || Palomar || S. F. Hönig || [[Jupiter Tisserand invariant|T_j <small>(2.97)</small>]]{{·}}[[Hilda family|HIL]]{{·}}[[Hilda asteroid|3:2]]{{·}}[[Asteroid family#Mecklenburg|(6124)]] || align=right | 7.3 km || {{M+J|99862}} |-id=863 bgcolor=#d6d6d6 | 99863 Winnewisser || {{mp|2002 OV|25}} || {{MoMP|99863|Winnewisser}} || Hulyo 23, 2002 || Palomar || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|99863}} |-id=864 bgcolor=#d6d6d6 | 99864 || {{mp|2002 OF|26}} || — || Hulyo 23, 2002 || Palomar || NEAT || {{·}} || align=right | 6.1 km || {{M+J|99864}} |-id=865 bgcolor=#d6d6d6 | 99865 || {{mp|2002 PN|20}} || — || Agosto 6, 2002 || Palomar || NEAT || {{·}} || align=right | 8.2 km || {{M+J|99865}} |-id=866 bgcolor=#d6d6d6 | 99866 || {{mp|2002 PX|22}} || — || Agosto 6, 2002 || Palomar || NEAT || {{·}} || align=right | 4.8 km || {{M+J|99866}} |-id=867 bgcolor=#d6d6d6 | 99867 || {{mp|2002 PE|24}} || — || Agosto 6, 2002 || Palomar || NEAT || {{·}} || align=right | ''3.6 km'' || {{M+J|99867}} |-id=868 bgcolor=#d6d6d6 | 99868 || {{mp|2002 PD|30}} || — || Agosto 6, 2002 || Palomar || NEAT || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.6 km || {{M+J|99868}} |-id=869 bgcolor=#fa8072 | 99869 || {{mp|2002 PF|46}} || — || Agosto 9, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|99869}} |-id=870 bgcolor=#d6d6d6 | 99870 || {{mp|2002 PZ|47}} || — || Agosto 10, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 7.9 km || {{M+J|99870}} |-id=871 bgcolor=#d6d6d6 | 99871 || {{mp|2002 PB|53}} || — || Agosto 8, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|99871}} |-id=872 bgcolor=#d6d6d6 | 99872 || {{mp|2002 PL|53}} || — || Agosto 8, 2002 || Palomar || NEAT || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|99872}} |-id=873 bgcolor=#d6d6d6 | 99873 || {{mp|2002 PA|54}} || — || Agosto 8, 2002 || Palomar || NEAT || {{·}} || align=right | ''7.1 km'' || {{M+J|99873}} |-id=874 bgcolor=#d6d6d6 | 99874 || {{mp|2002 PU|70}} || — || Agosto 11, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 4.3 km || {{M+J|99874}} |-id=875 bgcolor=#d6d6d6 | 99875 || {{mp|2002 PE|72}} || — || Agosto 12, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Asteroid family#Bontekoe|(10654)]] || align=right | 8.4 km || {{M+J|99875}} |-id=876 bgcolor=#d6d6d6 | 99876 || {{mp|2002 PB|74}} || — || Agosto 12, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 9.6 km || {{M+J|99876}} |-id=877 bgcolor=#d6d6d6 | 99877 || {{mp|2002 PB|78}} || — || Agosto 11, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || [[Jupiter Tisserand invariant|T_j <small>(2.94)</small>]]{{·}}[[Hilda asteroid|3:2]] || align=right | 15 km || {{M+J|99877}} |-id=878 bgcolor=#d6d6d6 | 99878 || {{mp|2002 PW|83}} || — || Agosto 10, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''4.4 km'' || {{M+J|99878}} |-id=879 bgcolor=#d6d6d6 | 99879 || {{mp|2002 PO|85}} || — || Agosto 10, 2002 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''5.9 km'' || {{M+J|99879}} |-id=880 bgcolor=#d6d6d6 | 99880 || {{mp|2002 PT|91}} || — || Agosto 14, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.2 km || {{M+J|99880}} |-id=881 bgcolor=#d6d6d6 | 99881 || {{mp|2002 PX|91}} || — || Agosto 14, 2002 || Socorro || LINEAR || EOS || align=right | ''3.8 km'' || {{M+J|99881}} |-id=882 bgcolor=#d6d6d6 | 99882 || {{mp|2002 PD|94}} || — || Agosto 11, 2002 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 4.0 km || {{M+J|99882}} |-id=883 bgcolor=#d6d6d6 | 99883 || {{mp|2002 PP|134}} || — || Agosto 14, 2002 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''7.5 km'' || {{M+J|99883}} |-id=884 bgcolor=#d6d6d6 | 99884 || {{mp|2002 PF|135}} || — || Agosto 14, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.3 km || {{M+J|99884}} |-id=885 bgcolor=#d6d6d6 | 99885 || {{mp|2002 PR|157}} || — || Agosto 8, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Sebastian F. Hönig|S. F. Hönig]] || {{·}} || align=right | 6.4 km || {{M+J|99885}} |-id=886 bgcolor=#e9e9e9 | 99886 || {{mp|2002 PV|158}} || — || Agosto 8, 2002 || Palomar || S. F. Hönig || {{·}} || align=right | 2.7 km || {{M+J|99886}} |-id=887 bgcolor=#d6d6d6 | 99887 || {{mp|2002 PC|159}} || — || Agosto 8, 2002 || Palomar || S. F. Hönig || {{·}} || align=right | ''3.2 km'' || {{M+J|99887}} |-id=888 bgcolor=#d6d6d6 | 99888 || {{mp|2002 PK|164}} || — || Agosto 8, 2002 || Palomar || S. F. Hönig || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|99888}} |-id=889 bgcolor=#d6d6d6 | 99889 || {{mp|2002 PS|164}} || — || Agosto 8, 2002 || Palomar || S. F. Hönig || [[Hygiea family|HYG]] || align=right | 8.3 km || {{M+J|99889}} |-id=890 bgcolor=#d6d6d6 | 99890 || {{mp|2002 PZ|164}} || — || Agosto 8, 2002 || Palomar || S. F. Hönig || {{·}} || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|99890}} |-id=891 bgcolor=#d6d6d6 | 99891 Donwells || {{mp|2002 PG|165}} || {{MoMP|99891|Donwells}} || Agosto 9, 2002 || [[Haleakala]] || Lowe, A. || {{·}} || align=right | 5.1 km || {{M+J|99891}} |-id=892 bgcolor=#d6d6d6 | 99892 || 2002 QL || — || Agosto 16, 2002 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || [[Asteroid family#Univermoscow|(6355)]] || align=right | 9.3 km || {{M+J|99892}} |-id=893 bgcolor=#d6d6d6 | 99893 || 2002 QX || — || Agosto 16, 2002 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 5.6 km || {{M+J|99893}} |-id=894 bgcolor=#d6d6d6 | 99894 || {{mp|2002 QR|1}} || — || Agosto 16, 2002 || Haleakala || NEAT || {{·}} || align=right | ''5.4 km'' || {{M+J|99894}} |-id=895 bgcolor=#d6d6d6 | 99895 || {{mp|2002 QS|5}} || — || Agosto 16, 2002 || [[Anderson Mesa]] || [[Lowell Observatory Near-Earth-Object Search|LONEOS]] || {{·}} || align=right | 13 km || {{M+J|99895}} |-id=896 bgcolor=#d6d6d6 | 99896 || {{mp|2002 QO|7}} || — || Agosto 16, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | ''5.5 km'' || {{M+J|99896}} |-id=897 bgcolor=#d6d6d6 | 99897 || {{mp|2002 QO|14}} || — || Agosto 26, 2002 || Palomar || NEAT || {{·}} || align=right | 8.1 km || {{M+J|99897}} |-id=898 bgcolor=#e9e9e9 | 99898 || {{mp|2002 QF|32}} || — || Agosto 29, 2002 || Palomar || NEAT || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|99898}} |-id=899 bgcolor=#d6d6d6 | 99899 || {{mp|2002 QJ|32}} || — || Agosto 29, 2002 || Palomar || NEAT || {{·}} || align=right | 11 km || {{M+J|99899}} |-id=900 bgcolor=#e9e9e9 | 99900 || {{mp|2002 QL|32}} || — || Agosto 29, 2002 || Palomar || NEAT || [[Juno clump|JUN]]{{·}}[[Slow rotator (asteroid)#99900|slow]] || align=right | 3.3 km || {{M+J|99900}} |} == 99901–100000 == {{Anchor|901}} {{Talaan ng mga planetang menor/ulo2}} |-bgcolor=#d6d6d6 | 99901 || {{mp|2002 QL|44}} || — || Agosto 29, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.2 km || {{M+J|99901}} |-id=902 bgcolor=#fefefe | 99902 || {{mp|2002 QZ|47}} || — || Agosto 18, 2002 || Palomar || [[Sebastian F. Hönig|S. F. Hönig]] || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|99902}} |-id=903 bgcolor=#e9e9e9 | 99903 || {{mp|2002 QG|48}} || — || Agosto 17, 2002 || Palomar || S. F. Hönig || [[FIN tbl#515|AST]] || align=right | 4.2 km || {{M+J|99903}} |-id=904 bgcolor=#d6d6d6 | 99904 || {{mp|2002 QH|48}} || — || Agosto 27, 2002 || Palomar || S. F. Hönig || {{·}} || align=right | ''3.4 km'' || {{M+J|99904}} |-id=905 bgcolor=#d6d6d6 | 99905 Jeffgrossman || {{mp|2002 QX|50}} || {{MoMP|99905|Jeffgrossman}} || Agosto 27, 2002 || Palomar || [[Robert D. Matson|R. Matson]] || [[Cybele asteroid|CYB]] || align=right | ''6.6 km'' || {{M+J|99905}} |-id=906 bgcolor=#d6d6d6 | [[99906 Uofalberta]] || {{mp|2002 QV|53}} || {{MoMP|99906|Uofalberta}} || Agosto 17, 2002 || Palomar || Lowe, A. || {{·}} || align=right | 6.8 km || {{M+J|99906}} |-id=907 bgcolor=#ffc2e0 | [[(99907) 1989 VA|99907]] || 1989 VA || — || Nobyembre 2, 1989 || Palomar || [[Carolyn S. Shoemaker|C. S. Shoemaker]] || [[Aten asteroid|ATE]] <small>[[+1 km NEO|+1km]]</small> || align=right | 1.4 km || {{M+J|99907}} |-id=908 bgcolor=#e9e9e9 | 99908 || {{mp|1990 OD|6}} || — || Hulyo 20, 1990 || Palomar || Lowe, A. || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|99908}} |-id=909 bgcolor=#e9e9e9 | 99909 || {{mp|1994 PU|2}} || — || Agosto 10, 1994 || [[La Silla Observatory|La Silla]] || [[Eric Walter Elst|E. W. Elst]] || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|99909}} |-id=910 bgcolor=#e9e9e9 | 99910 || {{mp|1994 TO|4}} || — || Oktubre 2, 1994 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || {{·}} || align=right | 2.0 km || {{M+J|99910}} |-id=911 bgcolor=#fefefe | 99911 || {{mp|1995 SE|53}} || — || Setyembre 28, 1995 || [[Xinglong Station (NAOC)|Xinglong]] || [[Beijing Schmidt CCD Asteroid Program|SCAP]] || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''3.1 km'' || {{M+J|99911}} |-id=912 bgcolor=#fefefe | 99912 || {{mp|1995 UY|44}} || — || Oktubre 31, 1995 || [[Modra Observatory|Modra]] || [[Adrián Galád|A. Galád]], Pravda, A. || {{·}} || align=right | ''4.2 km'' || {{M+J|99912}} |-id=913 bgcolor=#fa8072 | 99913 || {{mp|1997 CZ|5}} || — || Pebrero 7, 1997 || [[Haleakala]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || [[Minor-planet moon#99913|moon]] || align=right | ''6.2 km'' || {{M+J|99913}} |-id=914 bgcolor=#d6d6d6 | 99914 || {{mp|1997 ST|24}} || — || Setyembre 30, 1997 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Spacewatch]] || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''2.7 km'' || {{M+J|99914}} |-id=915 bgcolor=#fa8072 | 99915 Henarejos || {{mp|1997 TR|6}} || {{MoMP|99915|Henarejos}} || Oktubre 2, 1997 || [[Caussols, Alpes-Maritimes|Caussols]] || [[OCA–DLR Asteroid Survey|ODAS]] || {{·}} || align=right | ''4.5 km'' || {{M+J|99915}} |-id=916 bgcolor=#e9e9e9 | 99916 || {{mp|1998 AA|5}} || — || Enero 3, 1998 || [[Woomera, Australia|Woomera]] || [[Frank B. Zoltowski|F. B. Zoltowski]] || [[Gefion family|GEF]] || align=right | 3.6 km || {{M+J|99916}} |-id=917 bgcolor=#fefefe | 99917 || {{mp|1998 HH|19}} || — || Abril 18, 1998 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.3 km'' || {{M+J|99917}} |-id=918 bgcolor=#e9e9e9 | 99918 || {{mp|1998 SQ|2}} || — || Setyembre 18, 1998 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | 3.8 km || {{M+J|99918}} |-id=919 bgcolor=#fefefe | 99919 || {{mp|1999 RR|31}} || — || Setyembre 8, 1999 || [[Observatoř Ondřejov|Ondřejov]] || [[Lenka Kotková|L. Kotková]] || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|99919}} |-id=920 bgcolor=#e9e9e9 | 99920 || {{mp|1999 RJ|90}} || — || Setyembre 7, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 3.1 km || {{M+J|99920}} |-id=921 bgcolor=#fefefe | 99921 || {{mp|1999 RO|190}} || — || Setyembre 15, 1999 || [[Observatoř Ondřejov|Ondřejov]] || [[Petr Pravec|P. Pravec]], [[Peter Kušnirák|P. Kušnirák]] || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|99921}} |-id=922 bgcolor=#fefefe | 99922 || {{mp|1999 RC|193}} || — || Setyembre 13, 1999 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|99922}} |-id=923 bgcolor=#fefefe | 99923 || {{mp|1999 XS|108}} || — || Disyembre 4, 1999 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | 2.7 km || {{M+J|99923}} |-id=924 bgcolor=#e9e9e9 | 99924 || {{mp|2000 AG|62}} || — || Enero 4, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Maria family|MAR]] || align=right | 2.9 km || {{M+J|99924}} |-id=925 bgcolor=#e9e9e9 | 99925 || {{mp|2000 CF|88}} || — || Pebrero 4, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | 3.6 km || {{M+J|99925}} |-id=926 bgcolor=#e9e9e9 | 99926 || {{mp|2000 CQ|93}} || — || Pebrero 8, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.6 km'' || {{M+J|99926}} |-id=927 bgcolor=#e9e9e9 | 99927 || {{mp|2000 ED|90}} || — || Marso 9, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | 2.8 km || {{M+J|99927}} |-id=928 bgcolor=#d6d6d6 | 99928 Brainard || {{mp|2000 EQ|147}} || {{MoMP|99928|Brainard}} || Marso 4, 2000 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || {{·}} || align=right | 8.2 km || {{M+J|99928}} |-id=929 bgcolor=#e9e9e9 | 99929 || {{mp|2000 FF|55}} || — || Marso 29, 2000 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|99929}} |-id=930 bgcolor=#d6d6d6 | 99930 || {{mp|2000 GL|87}} || — || Abril 4, 2000 || Socorro || LINEAR || [[Eos family|EOS]] || align=right | 5.4 km || {{M+J|99930}} |-id=931 bgcolor=#fefefe | 99931 || {{mp|2000 SK|115}} || — || Setyembre 24, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|99931}} |-id=932 bgcolor=#fefefe | 99932 || {{mp|2000 VO|34}} || — || Nobyembre 1, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|99932}} |-id=933 bgcolor=#fefefe | 99933 || {{mp|2000 YN|76}} || — || Disyembre 30, 2000 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|99933}} |-id=934 bgcolor=#fefefe | 99934 || {{mp|2001 DL|5}} || — || Pebrero 16, 2001 || Socorro || LINEAR || {{·}} || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|99934}} |-id=935 bgcolor=#ffc2e0 | 99935 || {{mp|2002 AV|4}} || — || Enero 8, 2002 || Socorro || LINEAR || [[Apollo asteroid|APO]] <small>[[+1 km NEO|+1km]]</small> || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|99935}} |-id=936 bgcolor=#d6d6d6 | 99936 || {{mp|2002 RH|183}} || — || Setyembre 11, 2002 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 11 km || {{M+J|99936}} |-id=937 bgcolor=#d6d6d6 | 99937 || {{mp|2003 QT|88}} || — || Agosto 25, 2003 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || [[Koronis family|KOR]] || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|99937}} |-id=938 bgcolor=#e9e9e9 | 99938 || {{mp|2003 UC|149}} || — || Oktubre 19, 2003 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Near-Earth Asteroid Tracking|NEAT]] || {{·}} || align=right | 4.0 km || {{M+J|99938}} |-id=939 bgcolor=#d6d6d6 | 99939 || {{mp|2003 US|149}} || — || Oktubre 20, 2003 || [[Socorro, NM|Socorro]] || [[Lincoln Near-Earth Asteroid Research|LINEAR]] || {{·}} || align=right | 6.9 km || {{M+J|99939}} |-id=940 bgcolor=#fefefe | 99940 || {{mp|2003 UM|265}} || — || Oktubre 27, 2003 || Socorro || LINEAR || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|99940}} |-id=941 bgcolor=#e9e9e9 | 99941 Lonniewege || {{mp|2003 WF|107}} || {{MoMP|99941|Lonniewege}} || Nobyembre 23, 2003 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''3.3 km'' || {{M+J|99941}} |-id=942 bgcolor=#ffc2e0 | [[99942 Apophis]] || {{mp|2004 MN|4}} || {{MoMP|99942|Apophis}} || Hunyo 19, 2004 || [[Kitt Peak National Observatory|Kitt Peak]] || [[Roy A. Tucker|R. A. Tucker]], [[David J. Tholen|D. J. Tholen]], [[Fabrizio Bernardi|F. Bernardi]] || [[Aten asteroid|ATE]]{{·}}[[Potentially hazardous object|PHA]] || align=right data-sort-value="0.34" | 340 m || {{M+J|99942}} |-id=943 bgcolor=#c2ffff | 99943 || {{mp|2005 AS|2}} || — || Enero 6, 2005 || [[Catalina Sky Survey|Catalina]] || [[Catalina Sky Survey|CSS]] || [[Trojan camp|L5]] || align=right | 23 km || {{M+J|99943}} |-id=944 bgcolor=#d6d6d6 | 99944 || 2710 P-L || — || Setyembre 24, 1960 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Cornelis Johannes van Houten|C. J. van Houten]], [[Ingrid van Houten-Groeneveld|I. van Houten-Groeneveld]], [[Tom Gehrels|T. Gehrels]] || {{·}} || align=right | ''6.7 km'' || {{M+J|99944}} |-id=945 bgcolor=#fefefe | 99945 || 4589 P-L || — || Setyembre 24, 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels || {{·}} || align=right | ''3.7 km'' || {{M+J|99945}} |-id=946 bgcolor=#fefefe | 99946 || 4134 T-1 || — || Marso 26, 1971 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|99946}} |-id=947 bgcolor=#e9e9e9 | 99947 || 4220 T-2 || — || Setyembre 29, 1973 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels || {{·}} || align=right | 2.9 km || {{M+J|99947}} |-id=948 bgcolor=#e9e9e9 | 99948 || {{mp|1952 SU|1}} || — || Setyembre 23, 1952 || [[Mount Wilson Observatory|Mount Wilson]] || [[Leland Cunningham|L. E. Cunningham]] || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|99948}} |-id=949 bgcolor=#e9e9e9 | 99949 Miepgies || 1972 FD || {{MoMP|99949|Miepgies}} || Marso 16, 1972 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || [[Tom Gehrels|T. Gehrels]] || {{·}} || align=right | 9.3 km || {{M+J|99949}} |-id=950 bgcolor=#c2ffff | 99950 Euchenor || {{mp|1973 SC|1}} || {{MoMP|99950|Euchenor}} || Setyembre 19, 1973 || Palomar || [[Cornelis Johannes van Houten|C. J. van Houten]], [[Ingrid van Houten-Groeneveld|I. van Houten-Groeneveld]], T. Gehrels || [[Greek camp|L4]] || align=right | ''20 km'' || {{M+J|99950}} |-id=951 bgcolor=#d6d6d6 | 99951 || {{mp|1975 SV|1}} || — || Setyembre 30, 1975 || Palomar || [[Schelte J. Bus|S. J. Bus]] || [[Hygiea family|HYG]] || align=right | 5.1 km || {{M+J|99951}} |-id=952 bgcolor=#fefefe | 99952 || {{mp|1975 SY|1}} || — || Setyembre 30, 1975 || Palomar || S. J. Bus || {{·}} || align=right | 3.0 km || {{M+J|99952}} |-id=953 bgcolor=#e9e9e9 | 99953 || 1978 ND || — || Hulyo 7, 1978 || Palomar || [[Charles T. Kowal|C. T. Kowal]] || {{·}} || align=right | 4.7 km || {{M+J|99953}} |-id=954 bgcolor=#d6d6d6 | 99954 || 1978 NH || — || Hulyo 10, 1978 || Palomar || [[Eleanor F. Helin|E. F. Helin]], [[Eugene Merle Shoemaker|E. M. Shoemaker]] || {{·}} || align=right | ''5.3 km'' || {{M+J|99954}} |-id=955 bgcolor=#e9e9e9 | 99955 || {{mp|1978 UM|5}} || — || Oktubre 27, 1978 || Palomar || [[C. Michelle Olmstead|C. M. Olmstead]] || [[Gefion family|GEF]] || align=right | ''2.1 km'' || {{M+J|99955}} |-id=956 bgcolor=#e9e9e9 | 99956 || 1978 VA || — || Nobyembre 5, 1978 || Palomar || [[Eleanor F. Helin|E. F. Helin]] || {{·}} || align=right | ''4.2 km'' || {{M+J|99956}} |-id=957 bgcolor=#e9e9e9 | 99957 || {{mp|1978 VM|4}} || — || Nobyembre 7, 1978 || Palomar || E. F. Helin, [[Schelte J. Bus|S. J. Bus]] || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|99957}} |-id=958 bgcolor=#fefefe | 99958 || {{mp|1978 VB|9}} || — || Nobyembre 6, 1978 || Palomar || E. F. Helin, S. J. Bus || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|99958}} |-id=959 bgcolor=#e9e9e9 | 99959 || {{mp|1978 VW|9}} || — || Nobyembre 7, 1978 || Palomar || E. F. Helin, S. J. Bus || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|99959}} |-id=960 bgcolor=#e9e9e9 | 99960 || {{mp|1978 VD|10}} || — || Nobyembre 6, 1978 || Palomar || E. F. Helin, S. J. Bus || {{·}} || align=right | ''1.9 km'' || {{M+J|99960}} |-id=961 bgcolor=#d6d6d6 | 99961 || {{mp|1979 MT|2}} || — || Hunyo 25, 1979 || [[Siding Spring Observatory|Siding Spring]] || E. F. Helin, S. J. Bus || {{·}} || align=right | 6.1 km || {{M+J|99961}} |-id=962 bgcolor=#e9e9e9 | 99962 || {{mp|1979 MF|3}} || — || Hunyo 25, 1979 || Siding Spring || E. F. Helin, S. J. Bus || {{·}} || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|99962}} |-id=963 bgcolor=#fefefe | 99963 || {{mp|1979 MO|5}} || — || Hunyo 25, 1979 || Siding Spring || E. F. Helin, S. J. Bus || {{·}} || align=right | ''2.5 km'' || {{M+J|99963}} |-id=964 bgcolor=#fefefe | 99964 || {{mp|1979 MJ|6}} || — || Hunyo 25, 1979 || Siding Spring || E. F. Helin, S. J. Bus || [[Massalia family|MAS]] || align=right | ''1.1 km'' || {{M+J|99964}} |-id=965 bgcolor=#fefefe | 99965 || {{mp|1979 MC|7}} || — || Hunyo 25, 1979 || Siding Spring || E. F. Helin, S. J. Bus || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''1.6 km'' || {{M+J|99965}} |-id=966 bgcolor=#fefefe | 99966 || {{mp|1979 MC|8}} || — || Hunyo 25, 1979 || Siding Spring || E. F. Helin, S. J. Bus || {{·}} || align=right | ''1.7 km'' || {{M+J|99966}} |-id=967 bgcolor=#fa8072 | 99967 || {{mp|1979 OG|8}} || — || Hulyo 24, 1979 || Siding Spring || S. J. Bus || {{·}} || align=right | ''3.5 km'' || {{M+J|99967}} |-id=968 bgcolor=#e9e9e9 | 99968 || {{mp|1979 QQ|2}} || — || Agosto 22, 1979 || [[La Silla Observatory|La Silla]] || [[Claes-Ingvar Lagerkvist|C.-I. Lagerkvist]] || {{·}} || align=right | ''2.9 km'' || {{M+J|99968}} |-id=969 bgcolor=#d6d6d6 | 99969 || {{mp|1981 DY|1}} || — || Pebrero 28, 1981 || [[Siding Spring Observatory|Siding Spring]] || [[Schelte J. Bus|S. J. Bus]] || {{·}} || align=right | 7.7 km || {{M+J|99969}} |-id=970 bgcolor=#e9e9e9 | 99970 || {{mp|1981 DB|2}} || — || Pebrero 28, 1981 || Siding Spring || S. J. Bus || {{·}} || align=right | 5.0 km || {{M+J|99970}} |-id=971 bgcolor=#e9e9e9 | 99971 || {{mp|1981 DF|3}} || — || Pebrero 28, 1981 || Siding Spring || S. J. Bus || {{·}} || align=right | 4.7 km || {{M+J|99971}} |-id=972 bgcolor=#d6d6d6 | 99972 || {{mp|1981 EV|5}} || — || Marso 7, 1981 || Siding Spring || S. J. Bus || [[Eos family|EOS]] || align=right | 4.6 km || {{M+J|99972}} |-id=973 bgcolor=#d6d6d6 | 99973 || {{mp|1981 EB|6}} || — || Marso 7, 1981 || Siding Spring || S. J. Bus || {{·}} || align=right | ''8.3 km'' || {{M+J|99973}} |-id=974 bgcolor=#d6d6d6 | 99974 || {{mp|1981 EJ|6}} || — || Marso 2, 1981 || Siding Spring || S. J. Bus || [[FIN tbl#630|AEG]] || align=right | 6.2 km || {{M+J|99974}} |-id=975 bgcolor=#d6d6d6 | 99975 || {{mp|1981 EP|6}} || — || Marso 6, 1981 || Siding Spring || S. J. Bus || {{·}} || align=right | 10 km || {{M+J|99975}} |-id=976 bgcolor=#fefefe | 99976 || {{mp|1981 EZ|6}} || — || Marso 6, 1981 || Siding Spring || S. J. Bus || {{·}} || align=right | 1.7 km || {{M+J|99976}} |-id=977 bgcolor=#fefefe | 99977 || {{mp|1981 ET|12}} || — || Marso 1, 1981 || Siding Spring || S. J. Bus || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|99977}} |-id=978 bgcolor=#e9e9e9 | 99978 || {{mp|1981 ER|13}} || — || Marso 1, 1981 || Siding Spring || S. J. Bus || {{·}} || align=right | 3.7 km || {{M+J|99978}} |-id=979 bgcolor=#e9e9e9 | 99979 || {{mp|1981 EE|16}} || — || Marso 1, 1981 || Siding Spring || S. J. Bus || {{·}} || align=right | ''1.5 km'' || {{M+J|99979}} |-id=980 bgcolor=#e9e9e9 | 99980 || {{mp|1981 ER|18}} || — || Marso 2, 1981 || Siding Spring || S. J. Bus || [[Asteroid family#Astraea family|(5)]] || align=right | ''3.0 km'' || {{M+J|99980}} |-id=981 bgcolor=#e9e9e9 | 99981 || {{mp|1981 EF|20}} || — || Marso 2, 1981 || Siding Spring || S. J. Bus || {{·}} || align=right | 5.5 km || {{M+J|99981}} |-id=982 bgcolor=#d6d6d6 | 99982 || {{mp|1981 EJ|21}} || — || Marso 2, 1981 || Siding Spring || S. J. Bus || [[Hilda family|HIL]]{{·}}[[Hilda asteroid|3:2]] || align=right | 9.5 km || {{M+J|99982}} |-id=983 bgcolor=#fefefe | 99983 || {{mp|1981 EF|22}} || — || Marso 2, 1981 || Siding Spring || S. J. Bus || {{·}} || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|99983}} |-id=984 bgcolor=#e9e9e9 | 99984 || {{mp|1981 EL|23}} || — || Marso 3, 1981 || Siding Spring || S. J. Bus || {{·}} || align=right | 5.1 km || {{M+J|99984}} |-id=985 bgcolor=#fefefe | 99985 || {{mp|1981 EJ|25}} || — || Marso 2, 1981 || Siding Spring || S. J. Bus || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.4 km'' || {{M+J|99985}} |-id=986 bgcolor=#e9e9e9 | 99986 || {{mp|1981 ET|28}} || — || Marso 1, 1981 || Siding Spring || S. J. Bus || {{·}} || align=right | ''4.4 km'' || {{M+J|99986}} |-id=987 bgcolor=#e9e9e9 | 99987 || {{mp|1981 EC|31}} || — || Marso 2, 1981 || Siding Spring || S. J. Bus || [[Eunomia family|EUN]] || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|99987}} |-id=988 bgcolor=#d6d6d6 | 99988 || {{mp|1981 ET|33}} || — || Marso 1, 1981 || Siding Spring || S. J. Bus || {{·}} || align=right | 6.3 km || {{M+J|99988}} |-id=989 bgcolor=#d6d6d6 | 99989 || {{mp|1981 EL|35}} || — || Marso 2, 1981 || Siding Spring || S. J. Bus || {{·}} || align=right | 6.2 km || {{M+J|99989}} |-id=990 bgcolor=#fefefe | 99990 || {{mp|1981 EM|35}} || — || Marso 2, 1981 || Siding Spring || S. J. Bus || {{·}} || align=right | ''1.8 km'' || {{M+J|99990}} |-id=991 bgcolor=#fefefe | 99991 || {{mp|1981 EY|37}} || — || Marso 1, 1981 || Siding Spring || S. J. Bus || {{·}} || align=right | ''1.3 km'' || {{M+J|99991}} |-id=992 bgcolor=#d6d6d6 | 99992 || {{mp|1981 ER|41}} || — || Marso 2, 1981 || Siding Spring || S. J. Bus || {{·}} || align=right | 9.6 km || {{M+J|99992}} |-id=993 bgcolor=#d6d6d6 | 99993 || {{mp|1981 ED|42}} || — || Marso 2, 1981 || Siding Spring || S. J. Bus || {{·}} || align=right | 4.7 km || {{M+J|99993}} |-id=994 bgcolor=#fefefe | 99994 || {{mp|1981 EN|44}} || — || Marso 7, 1981 || Siding Spring || S. J. Bus || {{·}} || align=right | ''4.0 km'' || {{M+J|99994}} |-id=995 bgcolor=#fefefe | 99995 || {{mp|1981 ED|45}} || — || Marso 7, 1981 || Siding Spring || S. J. Bus || [[Vesta family|V]] || align=right | ''1.0 km'' || {{M+J|99995}} |-id=996 bgcolor=#d6d6d6 | 99996 || {{mp|1981 EJ|45}} || — || Marso 1, 1981 || Siding Spring || S. J. Bus || {{·}} || align=right | 5.2 km || {{M+J|99996}} |-id=997 bgcolor=#fefefe | 99997 || {{mp|1981 EN|45}} || — || Marso 1, 1981 || Siding Spring || S. J. Bus || {{·}} || align=right | 3.3 km || {{M+J|99997}} |-id=998 bgcolor=#e9e9e9 | 99998 || {{mp|1981 ED|48}} || — || Marso 6, 1981 || Siding Spring || S. J. Bus || {{·}} || align=right | 2.6 km || {{M+J|99998}} |-id=999 bgcolor=#fefefe | 99999 || 1981 FP || — || Marso 28, 1981 || [[Harvard College Observatory|Harvard Observatory]] || [[Harvard College Observatory|Harvard Observatory]] || [[Nysa family|NYS]] || align=right | ''2.2 km'' || {{M+J|99999}} |-id=000 bgcolor=#fefefe | [[100000 Astronautica]] || {{mp|1982 SH|1}} || {{MoMP|100000|Astronautica}} || Setyembre 28, 1982 || [[Palomar Observatory|Palomar]] || Gibson, J. || [[Hungaria family|H]] || align=right data-sort-value="0.94" | ''940 m'' || {{M+J|100000}} |} == Mga sanggunian == {{Reflist|35em}} == Mga panlabas na kawing == * [https://www.minorplanetcenter.net/iau/lists/NumberedMPs050001.html Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (95001)–(100000)] (IAU Minor Planet Center) (sa Ingles) {{DEFAULTSORT:Talaan ng mga planetang menor: 95001-100000}} [[Kategorya:Talaan ng mga planetang menor batay sa numero|99000]] s9qe5jtzd21pn2qm964m9885s2tlh8i 0 340843 2238238 2026-10-31T11:43:18Z Rinconada227 157375 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1381470012|Titan A.E.]]" 2238238 wikitext text/x-wiki {{Infobox Film|name=|image=|image_size=|caption=|director=|producer=|writer=|narrator=|starring=|music=|cinematography=|editing=|distributor=|released=|runtime=|country=|language=|budget=|gross=|preceded_by=|followed_by=|website=|amg_id=|imdb_id=}}Ang '''Titan A.E.''' ay isang Amerikanong animated post-apocalyptic kathang-isip na pang-agham [[pelikulang aksiyon]] noong 2000 na idinirek nina Don Bluth at Gary Goldman, at pinagbibidahan nina Matt Damon, Bill Pullman, John Leguizamo, Nathan Lane, Janeane Garofalo, at [[Drew Barrymore]]. Ang pamagat nito ay tumutukoy sa sasakyang pangkalawakan o sikpaw na sentro ng balangkas, ang ''AE,'' ay nangangahulugang sa wikang Ingles, "After Earth", o sa Wikang Tagalog, "Pagkatapos ng Daigdig". Pinagsasama ng animasyon ng pelikula ang tradisyonal na iginuhit-kamay na animasyon at malawakang paggamit ng mga ordenador o panuos. Isinisalaysay ng pelikula ang kuwento ng isang lalaki na tinatawag na Cale Tucker na nakatanggap ng misyon upang iligtas ang sangkatauhan at protektahan ang higanteng spacecraft na ''Titan'' na maaaring lumikha ng isang bagong planeta, pagkatapos ng isang kalaban espesye na extraterrestrial ay nawasak ang planetang [[Daigdig]]. Sumali siya sa mga tauhan ng isang barko at sa kanilang kapitan, na tumutulong sa kanya na mahanap ang sasakyan bago pa ito masira ng mga taga ibang planeta. Ipinalabas sa mga sinehan noong Hunyo 16, 2000, ng 20th Century Fox sa Estados Unidos bilang pangatlo at huling proyektong ginawa ng Fox Animation Studios, ''ang Titan A.E.'' ay nakatanggap ng magkahalong pagsusuri mula sa mga mamumula, na may papuri para sa mga tanawin at animasyon nito ngunit kritisismo naman para sa mga personahe at balangkas nito. Ang pelikula ay isang pagkabigo rin sa takilya, na kumita ng $36.8 milyon laban sa laang-gugulin na $75-90 milyon. Mula noon ay naging isang "cult classic" ito. <ref name="BOM">{{Cite web |title=Titan A.E. |url=http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=titanae.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20021126041617/http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=titanae.htm |archive-date=November 26, 2002 |access-date=April 11, 2015 |website=Box Office Mojo}}</ref><ref name="BloombergDM2Producer">{{Cite web |last=Palmeri |first=Christopher |date=September 19, 2013 |title=Despicable Me 2 Producer Knows How to Win the Box Office |url=https://www.bloomberg.com/bw/articles/2013-09-19/universal-s-chris-meledandri-knows-how-to-win-the-box-office |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150525154137/https://www.bloomberg.com/bw/articles/2013-09-19/universal-s-chris-meledandri-knows-how-to-win-the-box-office |archive-date=May 25, 2015 |access-date=April 11, 2015 |publisher=Bloomberg}}</ref><ref name="insider">{{Cite web |last=Shaw |first=Gabbi |date=June 24, 2025 |title=The biggest box-office flop every year since the '70s |url=https://www.businessinsider.com/movie-flops-over-the-years-2018-2#2000-titan-a-e-23 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180303020513/https://www.businessinsider.com/movie-flops-over-the-years-2018-2#2000-titan-a-e-23 |archive-date=March 3, 2018 |access-date=June 5, 2026 |website=[[Business Insider]]}}</ref> == Mga boses ng karakter == * Si Matt Damon bilang si Cale Tucker, isang yard-salvager na may dalang mapa patungong ''Titan''. ** Alex D. Linz bilang Cale Tucker noong bata pa siya * Si Bill Pullman bilang si Kapitan Joseph Korso, dating sundalo at kapitan ng ''Valkyrie''. * Si [[Drew Barrymore]] bilang si Akima Kunimoto, piloto ng ''Valkyrie'' at ang kaibig-ibig nina Cale. * Si Nathan Lane bilang si Preedex "Preed" Yoa, isang [[Pteropodidae|paniki]] na parang si Akrennian at ang unang kapareha ni Korso. * John Leguizamo bilang Gune, isang taga ibang planeta na parang [[palaka]] ng Grepoan at punong siyentipiko ni Korso. * Janeane Garofalo bilang Stith, isang taga ibang planeta na parang kanggaru na Sogowan at munitions officer ng ''Valkyrie''. * Ron Perlman bilang si Propesor Sam Tucker, ama ni Cale na tumulong sa pagbuo ng Project Titan. * Tone Lōc bilang si Tek, ang kaibigang Vusstran ni Sam Tucker na nagpalaki kay Cale pagkatapos umalis ni Sam. * Jim Breuer bilang ang Kusinero, isang taga ibang planeta na parang [[ipis]] na nagtatrabaho sa isang kapiterya sa Tau 14. * Christopher Scarabosio bilang ang Reyna ng Drej, ang pinuno ng Drej na natatakot sa potensyal na banta ng mga tao at nagbabalak na lipulin sila. * Jim Cummings bilang si Chowquin, ang tagapangasiwa ng mga dayuhan ni Cale sa bakuran ng pagsagip ng Tau 14. * Charles Rocket bilang: ** Si Firrikash, isang manggagawa sa salvage yard ng mga dayuhan sa Tau 14 na mambubulas kay Cale. ** Isang Bantay ng Mangangalakal ng Alipin na ginulat si Preed sa kaniyang katalinuhan. * Si Ken Hudson Campbell (kinikilala bilang si Ken Campbell) bilang si Po, isang alien salvage yard worker sa Tau 14 na nang-aapi kay Cale. * Si Tsai Chin bilang isang matandang babae * Crystal Scales bilang isang babaeng palaboy * David Lander bilang Alkalde ng New Bangkok * Si Roger L. Jackson bilang ang unang dayuhan na nagtatrabaho bilang manggagawa sa salvage yard sa Tau 14 * Thomas A. Chantler bilang Lalaking Tagapagbalita * Elaine A. Clarke bilang isang mamamayan * Roy Conrad bilang Pangalawang Tao * Leslie Hedger bilang Unang Tao * Shannon Orrock bilang ang babaeng tagapagbalita na nagsasaad na inaatake ng Drej Stingers ang mga sasakyang pangtakas * Alex Pels bilang isang sundalo * Eric Schniewind bilang isang taga ibang planeta * Si Stephen Stanton bilang isang kolonista [[Kategorya:Mga artikulong may hAudio microformats]] [[Kategorya:Template film date with 1 release date]] [[Kategorya:Mga pelikula ng 2000]] 7kwow8298bzb9oy4n6tzylzthu330vt 2238239 2238238 2026-10-31T11:46:00Z Rinconada227 157375 2238239 wikitext text/x-wiki {{Short description|2000 film by Don Bluth and Gary Goldman}} {{Infobox film | name = Titan A.E. | image = | caption = Theatrical release poster | director = {{Plainlist| * [[Don Bluth]] * [[Gary Goldman]] }} | producer = {{Plainlist| * [[David Kirschner]] * Gary Goldman * Don Bluth }} | screenplay = {{Plainlist| * [[Ben Edlund]] * [[John August]] * [[Joss Whedon]] }} | story = [[Hans Bauer (writer)|Hans Bauer]]<br />Randall McCormick | starring = {{Plainlist| * [[Matt Damon]] * [[Bill Pullman]] * [[Drew Barrymore]] * [[Nathan Lane]] * [[John Leguizamo]] * [[Janeane Garofalo]] * [[Ron Perlman]] }} | music = [[Graeme Revell]] | editing = Bob Bender<br />Fiona Trayler<br />Paul Martin Smith | studio = [[Fox Animation Studios]]<br>[[20th Century Fox Animation]]<ref>{{cite news |first=Paul F. |last=Duke |title=Fox tooning out, closing Phoenix arm |url=https://variety.com/2000/film/news/fox-tooning-out-closing-phoenix-arm-1117783078/ |access-date=March 25, 2022 |work=[[Variety (magazine)|Variety]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |date=June 27, 2000 |archive-date=March 25, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220325134415/https://variety.com/2000/film/news/fox-tooning-out-closing-phoenix-arm-1117783078/ |url-status=live}}</ref><br>[[David Kirschner|David Kirschner Productions]]<br />[[Mutant Enemy]] | distributor = [[20th Century Fox]] | released = {{Film date|2000|06|16}} | runtime = 95 minuto | language = Ingles | country = Estados Unidos | budget = $75–90 milyon<ref name="BOM" /><ref name="LATAnimatedClash" /> | gross = $36.8 milyon<ref name="BOM" /> }} Ang '''Titan A.E.''' ay isang Amerikanong animated post-apocalyptic kathang-isip na pang-agham [[pelikulang aksiyon]] noong 2000 na idinirek nina Don Bluth at Gary Goldman, at pinagbibidahan nina Matt Damon, Bill Pullman, John Leguizamo, Nathan Lane, Janeane Garofalo, at [[Drew Barrymore]]. Ang pamagat nito ay tumutukoy sa sasakyang pangkalawakan o sikpaw na sentro ng balangkas, ang ''AE,'' ay nangangahulugang sa wikang Ingles, "After Earth", o sa Wikang Tagalog, "Pagkatapos ng Daigdig". Pinagsasama ng animasyon ng pelikula ang tradisyonal na iginuhit-kamay na animasyon at malawakang paggamit ng mga ordenador o panuos. Isinisalaysay ng pelikula ang kuwento ng isang lalaki na tinatawag na Cale Tucker na nakatanggap ng misyon upang iligtas ang sangkatauhan at protektahan ang higanteng spacecraft na ''Titan'' na maaaring lumikha ng isang bagong planeta, pagkatapos ng isang kalaban espesye na extraterrestrial ay nawasak ang planetang [[Daigdig]]. Sumali siya sa mga tauhan ng isang barko at sa kanilang kapitan, na tumutulong sa kanya na mahanap ang sasakyan bago pa ito masira ng mga taga ibang planeta. Ipinalabas sa mga sinehan noong Hunyo 16, 2000, ng 20th Century Fox sa Estados Unidos bilang pangatlo at huling proyektong ginawa ng Fox Animation Studios, ''ang Titan A.E.'' ay nakatanggap ng magkahalong pagsusuri mula sa mga mamumula, na may papuri para sa mga tanawin at animasyon nito ngunit kritisismo naman para sa mga personahe at balangkas nito. Ang pelikula ay isang pagkabigo rin sa takilya, na kumita ng $36.8 milyon laban sa laang-gugulin na $75-90 milyon. Mula noon ay naging isang "cult classic" ito. <ref name="BOM">{{Cite web |title=Titan A.E. |url=http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=titanae.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20021126041617/http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=titanae.htm |archive-date=November 26, 2002 |access-date=April 11, 2015 |website=Box Office Mojo}}</ref><ref name="BloombergDM2Producer">{{Cite web |last=Palmeri |first=Christopher |date=September 19, 2013 |title=Despicable Me 2 Producer Knows How to Win the Box Office |url=https://www.bloomberg.com/bw/articles/2013-09-19/universal-s-chris-meledandri-knows-how-to-win-the-box-office |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150525154137/https://www.bloomberg.com/bw/articles/2013-09-19/universal-s-chris-meledandri-knows-how-to-win-the-box-office |archive-date=May 25, 2015 |access-date=April 11, 2015 |publisher=Bloomberg}}</ref><ref name="insider">{{Cite web |last=Shaw |first=Gabbi |date=June 24, 2025 |title=The biggest box-office flop every year since the '70s |url=https://www.businessinsider.com/movie-flops-over-the-years-2018-2#2000-titan-a-e-23 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180303020513/https://www.businessinsider.com/movie-flops-over-the-years-2018-2#2000-titan-a-e-23 |archive-date=March 3, 2018 |access-date=June 5, 2026 |website=[[Business Insider]]}}</ref> == Mga boses ng karakter == * Si Matt Damon bilang si Cale Tucker, isang yard-salvager na may dalang mapa patungong ''Titan''. ** Alex D. Linz bilang Cale Tucker noong bata pa siya * Si Bill Pullman bilang si Kapitan Joseph Korso, dating sundalo at kapitan ng ''Valkyrie''. * Si [[Drew Barrymore]] bilang si Akima Kunimoto, piloto ng ''Valkyrie'' at ang kaibig-ibig nina Cale. * Si Nathan Lane bilang si Preedex "Preed" Yoa, isang [[Pteropodidae|paniki]] na parang si Akrennian at ang unang kapareha ni Korso. * John Leguizamo bilang Gune, isang taga ibang planeta na parang [[palaka]] ng Grepoan at punong siyentipiko ni Korso. * Janeane Garofalo bilang Stith, isang taga ibang planeta na parang kanggaru na Sogowan at munitions officer ng ''Valkyrie''. * Ron Perlman bilang si Propesor Sam Tucker, ama ni Cale na tumulong sa pagbuo ng Project Titan. * Tone Lōc bilang si Tek, ang kaibigang Vusstran ni Sam Tucker na nagpalaki kay Cale pagkatapos umalis ni Sam. * Jim Breuer bilang ang Kusinero, isang taga ibang planeta na parang [[ipis]] na nagtatrabaho sa isang kapiterya sa Tau 14. * Christopher Scarabosio bilang ang Reyna ng Drej, ang pinuno ng Drej na natatakot sa potensyal na banta ng mga tao at nagbabalak na lipulin sila. * Jim Cummings bilang si Chowquin, ang tagapangasiwa ng mga dayuhan ni Cale sa bakuran ng pagsagip ng Tau 14. * Charles Rocket bilang: ** Si Firrikash, isang manggagawa sa salvage yard ng mga dayuhan sa Tau 14 na mambubulas kay Cale. ** Isang Bantay ng Mangangalakal ng Alipin na ginulat si Preed sa kaniyang katalinuhan. * Si Ken Hudson Campbell (kinikilala bilang si Ken Campbell) bilang si Po, isang alien salvage yard worker sa Tau 14 na nang-aapi kay Cale. * Si Tsai Chin bilang isang matandang babae * Crystal Scales bilang isang babaeng palaboy * David Lander bilang Alkalde ng New Bangkok * Si Roger L. Jackson bilang ang unang dayuhan na nagtatrabaho bilang manggagawa sa salvage yard sa Tau 14 * Thomas A. Chantler bilang Lalaking Tagapagbalita * Elaine A. Clarke bilang isang mamamayan * Roy Conrad bilang Pangalawang Tao * Leslie Hedger bilang Unang Tao * Shannon Orrock bilang ang babaeng tagapagbalita na nagsasaad na inaatake ng Drej Stingers ang mga sasakyang pangtakas * Alex Pels bilang isang sundalo * Eric Schniewind bilang isang taga ibang planeta * Si Stephen Stanton bilang isang kolonista [[Kategorya:Mga artikulong may hAudio microformats]] [[Kategorya:Template film date with 1 release date]] [[Kategorya:Mga pelikula ng 2000]] 8gon832e5k6ewa25hrnceixytsywjnh 2238240 2238239 2026-10-31T11:48:18Z Rinconada227 157375 2238240 wikitext text/x-wiki {{Short description|2000 film by Don Bluth and Gary Goldman}} {{Infobox film | name = Titan A.E. | image = | caption = Theatrical release poster | director = {{Plainlist| * [[Don Bluth]] * [[Gary Goldman]] }} | producer = {{Plainlist| * [[David Kirschner]] * Gary Goldman * Don Bluth }} | screenplay = {{Plainlist| * [[Ben Edlund]] * [[John August]] * [[Joss Whedon]] }} | story = [[Hans Bauer (writer)|Hans Bauer]]<br />Randall McCormick | starring = {{Plainlist| * [[Matt Damon]] * [[Bill Pullman]] * [[Drew Barrymore]] * [[Nathan Lane]] * [[John Leguizamo]] * [[Janeane Garofalo]] * [[Ron Perlman]] }} | music = [[Graeme Revell]] | editing = Bob Bender<br />Fiona Trayler<br />Paul Martin Smith | studio = [[Fox Animation Studios]]<br>[[20th Century Fox Animation]]<ref>{{cite news |first=Paul F. |last=Duke |title=Fox tooning out, closing Phoenix arm |url=https://variety.com/2000/film/news/fox-tooning-out-closing-phoenix-arm-1117783078/ |access-date=March 25, 2022 |work=[[Variety (magazine)|Variety]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |date=June 27, 2000 |archive-date=March 25, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220325134415/https://variety.com/2000/film/news/fox-tooning-out-closing-phoenix-arm-1117783078/ |url-status=live}}</ref><br>[[David Kirschner|David Kirschner Productions]]<br />[[Mutant Enemy]] | distributor = [[20th Century Fox]] | released = {{Film date|2000|06|16}} | runtime = 95 minuto | language = Ingles | country = Estados Unidos | budget = $75–90 milyon<ref name="BOM" /><ref name="LATAnimatedClash" /> | gross = $36.8 milyon<ref name="BOM" /> }} Ang '''Titan A.E.''' ay isang Amerikanong animated post-apocalyptic kathang-isip na pang-agham [[pelikulang aksiyon]] noong 2000 na idinirek nina Don Bluth at Gary Goldman, at pinagbibidahan nina Matt Damon, Bill Pullman, John Leguizamo, Nathan Lane, Janeane Garofalo, at [[Drew Barrymore]]. Ang pamagat nito ay tumutukoy sa sasakyang pangkalawakan o sikpaw na sentro ng balangkas, ang ''AE,'' ay nangangahulugang sa wikang Ingles, "After Earth", o sa Wikang Tagalog, "Pagkatapos ng Daigdig". Pinagsasama ng animasyon ng pelikula ang tradisyonal na iginuhit-kamay na animasyon at malawakang paggamit ng mga ordenador o panuos. Isinisalaysay ng pelikula ang kuwento ng isang lalaki na tinatawag na Cale Tucker na nakatanggap ng misyon upang iligtas ang sangkatauhan at protektahan ang higanteng spacecraft na ''Titan'' na maaaring lumikha ng isang bagong planeta, pagkatapos ng isang kalaban espesye na extraterrestrial ay nawasak ang planetang [[Daigdig]]. Sumali siya sa mga tauhan ng isang barko at sa kanilang kapitan, na tumutulong sa kanya na mahanap ang sasakyan bago pa ito masira ng mga taga ibang planeta. Ipinalabas sa mga sinehan noong Hunyo 16, 2000, ng 20th Century Fox sa Estados Unidos bilang pangatlo at huling proyektong ginawa ng Fox Animation Studios, ''ang Titan A.E.'' ay nakatanggap ng magkahalong pagsusuri mula sa mga mamumula, na may papuri para sa mga tanawin at animasyon nito ngunit kritisismo naman para sa mga personahe at balangkas nito. Ang pelikula ay isang pagkabigo rin sa takilya, na kumita ng $36.8 milyon laban sa laang-gugulin na $75-90 milyon. Mula noon ay naging isang "cult classic" ito. <ref name="BOM">{{Cite web |title=Titan A.E. |url=http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=titanae.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20021126041617/http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=titanae.htm |archive-date=November 26, 2002 |access-date=April 11, 2015 |website=Box Office Mojo}}</ref><ref name="BloombergDM2Producer">{{Cite web |last=Palmeri |first=Christopher |date=September 19, 2013 |title=Despicable Me 2 Producer Knows How to Win the Box Office |url=https://www.bloomberg.com/bw/articles/2013-09-19/universal-s-chris-meledandri-knows-how-to-win-the-box-office |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150525154137/https://www.bloomberg.com/bw/articles/2013-09-19/universal-s-chris-meledandri-knows-how-to-win-the-box-office |archive-date=May 25, 2015 |access-date=April 11, 2015 |publisher=Bloomberg}}</ref><ref name="insider">{{Cite web |last=Shaw |first=Gabbi |date=June 24, 2025 |title=The biggest box-office flop every year since the '70s |url=https://www.businessinsider.com/movie-flops-over-the-years-2018-2#2000-titan-a-e-23 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180303020513/https://www.businessinsider.com/movie-flops-over-the-years-2018-2#2000-titan-a-e-23 |archive-date=March 3, 2018 |access-date=June 5, 2026 |website=[[Business Insider]]}}</ref> == Mga boses ng karakter == * Si Matt Damon bilang si Cale Tucker, isang yard-salvager na may dalang mapa patungong ''Titan''. ** Alex D. Linz bilang Cale Tucker noong bata pa siya * Si Bill Pullman bilang si Kapitan Joseph Korso, dating sundalo at kapitan ng ''Valkyrie''. * Si [[Drew Barrymore]] bilang si Akima Kunimoto, piloto ng ''Valkyrie'' at ang kaibig-ibig nina Cale. * Si Nathan Lane bilang si Preedex "Preed" Yoa, isang [[Pteropodidae|paniki]] na parang si Akrennian at ang unang kapareha ni Korso. * John Leguizamo bilang Gune, isang taga ibang planeta na parang [[palaka]] ng Grepoan at punong siyentipiko ni Korso. * Janeane Garofalo bilang Stith, isang taga ibang planeta na parang kanggaru na Sogowan at munitions officer ng ''Valkyrie''. * Ron Perlman bilang si Propesor Sam Tucker, ama ni Cale na tumulong sa pagbuo ng Project Titan. * Tone Lōc bilang si Tek, ang kaibigang Vusstran ni Sam Tucker na nagpalaki kay Cale pagkatapos umalis ni Sam. * Jim Breuer bilang ang Kusinero, isang taga ibang planeta na parang [[ipis]] na nagtatrabaho sa isang kapiterya sa Tau 14. * Christopher Scarabosio bilang ang Reyna ng Drej, ang pinuno ng Drej na natatakot sa potensyal na banta ng mga tao at nagbabalak na lipulin sila. * Jim Cummings bilang si Chowquin, ang tagapangasiwa ng mga dayuhan ni Cale sa bakuran ng pagsagip ng Tau 14. * Charles Rocket bilang: ** Si Firrikash, isang manggagawa sa salvage yard ng mga dayuhan sa Tau 14 na mambubulas kay Cale. ** Isang Bantay ng Mangangalakal ng Alipin na ginulat si Preed sa kaniyang katalinuhan. * Si Ken Hudson Campbell (kinikilala bilang si Ken Campbell) bilang si Po, isang alien salvage yard worker sa Tau 14 na nang-aapi kay Cale. * Si Tsai Chin bilang isang matandang babae * Crystal Scales bilang isang babaeng palaboy * David Lander bilang Alkalde ng New Bangkok * Si Roger L. Jackson bilang ang unang dayuhan na nagtatrabaho bilang manggagawa sa salvage yard sa Tau 14 * Thomas A. Chantler bilang Lalaking Tagapagbalita * Elaine A. Clarke bilang isang mamamayan * Roy Conrad bilang Pangalawang Tao * Leslie Hedger bilang Unang Tao * Shannon Orrock bilang ang babaeng tagapagbalita na nagsasaad na inaatake ng Drej Stingers ang mga sasakyang pangtakas * Alex Pels bilang isang sundalo * Eric Schniewind bilang isang taga ibang planeta * Si Stephen Stanton bilang isang kolonista == Mga sanggunian == [[Kategorya:Mga artikulong may hAudio microformats]] [[Kategorya:Template film date with 1 release date]] [[Kategorya:Mga pelikula ng 2000]] 3vg00oj5snpnhzm1lvkj87cepqd7gl9 2238241 2238240 2026-10-31T11:49:48Z Rinconada227 157375 /* Mga boses ng karakter */ 2238241 wikitext text/x-wiki {{Short description|2000 film by Don Bluth and Gary Goldman}} {{Infobox film | name = Titan A.E. | image = | caption = Theatrical release poster | director = {{Plainlist| * [[Don Bluth]] * [[Gary Goldman]] }} | producer = {{Plainlist| * [[David Kirschner]] * Gary Goldman * Don Bluth }} | screenplay = {{Plainlist| * [[Ben Edlund]] * [[John August]] * [[Joss Whedon]] }} | story = [[Hans Bauer (writer)|Hans Bauer]]<br />Randall McCormick | starring = {{Plainlist| * [[Matt Damon]] * [[Bill Pullman]] * [[Drew Barrymore]] * [[Nathan Lane]] * [[John Leguizamo]] * [[Janeane Garofalo]] * [[Ron Perlman]] }} | music = [[Graeme Revell]] | editing = Bob Bender<br />Fiona Trayler<br />Paul Martin Smith | studio = [[Fox Animation Studios]]<br>[[20th Century Fox Animation]]<ref>{{cite news |first=Paul F. |last=Duke |title=Fox tooning out, closing Phoenix arm |url=https://variety.com/2000/film/news/fox-tooning-out-closing-phoenix-arm-1117783078/ |access-date=March 25, 2022 |work=[[Variety (magazine)|Variety]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |date=June 27, 2000 |archive-date=March 25, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220325134415/https://variety.com/2000/film/news/fox-tooning-out-closing-phoenix-arm-1117783078/ |url-status=live}}</ref><br>[[David Kirschner|David Kirschner Productions]]<br />[[Mutant Enemy]] | distributor = [[20th Century Fox]] | released = {{Film date|2000|06|16}} | runtime = 95 minuto | language = Ingles | country = Estados Unidos | budget = $75–90 milyon<ref name="BOM" /><ref name="LATAnimatedClash" /> | gross = $36.8 milyon<ref name="BOM" /> }} Ang '''Titan A.E.''' ay isang Amerikanong animated post-apocalyptic kathang-isip na pang-agham [[pelikulang aksiyon]] noong 2000 na idinirek nina Don Bluth at Gary Goldman, at pinagbibidahan nina Matt Damon, Bill Pullman, John Leguizamo, Nathan Lane, Janeane Garofalo, at [[Drew Barrymore]]. Ang pamagat nito ay tumutukoy sa sasakyang pangkalawakan o sikpaw na sentro ng balangkas, ang ''AE,'' ay nangangahulugang sa wikang Ingles, "After Earth", o sa Wikang Tagalog, "Pagkatapos ng Daigdig". Pinagsasama ng animasyon ng pelikula ang tradisyonal na iginuhit-kamay na animasyon at malawakang paggamit ng mga ordenador o panuos. Isinisalaysay ng pelikula ang kuwento ng isang lalaki na tinatawag na Cale Tucker na nakatanggap ng misyon upang iligtas ang sangkatauhan at protektahan ang higanteng spacecraft na ''Titan'' na maaaring lumikha ng isang bagong planeta, pagkatapos ng isang kalaban espesye na extraterrestrial ay nawasak ang planetang [[Daigdig]]. Sumali siya sa mga tauhan ng isang barko at sa kanilang kapitan, na tumutulong sa kanya na mahanap ang sasakyan bago pa ito masira ng mga taga ibang planeta. Ipinalabas sa mga sinehan noong Hunyo 16, 2000, ng 20th Century Fox sa Estados Unidos bilang pangatlo at huling proyektong ginawa ng Fox Animation Studios, ''ang Titan A.E.'' ay nakatanggap ng magkahalong pagsusuri mula sa mga mamumula, na may papuri para sa mga tanawin at animasyon nito ngunit kritisismo naman para sa mga personahe at balangkas nito. Ang pelikula ay isang pagkabigo rin sa takilya, na kumita ng $36.8 milyon laban sa laang-gugulin na $75-90 milyon. Mula noon ay naging isang "cult classic" ito. <ref name="BOM">{{Cite web |title=Titan A.E. |url=http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=titanae.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20021126041617/http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=titanae.htm |archive-date=November 26, 2002 |access-date=April 11, 2015 |website=Box Office Mojo}}</ref><ref name="BloombergDM2Producer">{{Cite web |last=Palmeri |first=Christopher |date=September 19, 2013 |title=Despicable Me 2 Producer Knows How to Win the Box Office |url=https://www.bloomberg.com/bw/articles/2013-09-19/universal-s-chris-meledandri-knows-how-to-win-the-box-office |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150525154137/https://www.bloomberg.com/bw/articles/2013-09-19/universal-s-chris-meledandri-knows-how-to-win-the-box-office |archive-date=May 25, 2015 |access-date=April 11, 2015 |publisher=Bloomberg}}</ref><ref name="insider">{{Cite web |last=Shaw |first=Gabbi |date=June 24, 2025 |title=The biggest box-office flop every year since the '70s |url=https://www.businessinsider.com/movie-flops-over-the-years-2018-2#2000-titan-a-e-23 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180303020513/https://www.businessinsider.com/movie-flops-over-the-years-2018-2#2000-titan-a-e-23 |archive-date=March 3, 2018 |access-date=June 5, 2026 |website=[[Business Insider]]}}</ref> == Mga boses ng karakter == * Si Matt Damon bilang si Cale Tucker, isang yard-salvager na may dalang mapa patungong ''Titan''. ** Alex D. Linz bilang Cale Tucker noong bata pa siya * Si Bill Pullman bilang si Kapitan Joseph Korso, dating sundalo at kapitan ng ''Valkyrie''. * Si [[Drew Barrymore]] bilang si Akima Kunimoto, piloto ng ''Valkyrie'' at ang kaibig-ibig nina Cale. * Si Nathan Lane bilang si Preedex "Preed" Yoa, isang [[Pteropodidae|paniki]] na parang si Akrennian at ang unang kapareha ni Korso. * John Leguizamo bilang Gune, isang taga ibang planeta na parang [[palaka]] ng Grepoan at punong siyentipiko ni Korso. * Janeane Garofalo bilang Stith, isang taga ibang planeta na parang kanggaru na Sogowan at munitions officer ng ''Valkyrie''. * Ron Perlman bilang si Propesor Sam Tucker, ama ni Cale na tumulong sa pagbuo ng Project Titan. * Tone Lōc bilang si Tek, ang kaibigang Vusstran ni Sam Tucker na nagpalaki kay Cale pagkatapos umalis ni Sam. * Jim Breuer bilang ang Kusinero, isang taga ibang planeta na parang [[ipis]] na nagtatrabaho sa isang kapiterya sa Tau 14. * Christopher Scarabosio bilang ang Reyna ng Drej, ang pinuno ng Drej na natatakot sa potensiyal na banta ng mga tao at nagbabalak na lipulin sila. * Jim Cummings bilang si Chowquin, ang tagapangasiwa ng mga dayuhan ni Cale sa bakuran ng pagsagip ng Tau 14. * Charles Rocket bilang: ** Si Firrikash, isang manggagawa sa salvage yard ng mga dayuhan sa Tau 14 na mambubulas kay Cale. ** Isang Bantay ng Mangangalakal ng Alipin na ginulat si Preed sa kaniyang katalinuhan. * Si Ken Hudson Campbell (kinikilala bilang si Ken Campbell) bilang si Po, isang alien salvage yard worker sa Tau 14 na nang-aapi kay Cale. * Si Tsai Chin bilang isang matandang babae * Crystal Scales bilang isang babaeng palaboy * David Lander bilang Alkalde ng New Bangkok * Si Roger L. Jackson bilang ang unang dayuhan na nagtatrabaho bilang manggagawa sa salvage yard sa Tau 14 * Thomas A. Chantler bilang Lalaking Tagapagbalita * Elaine A. Clarke bilang isang mamamayan * Roy Conrad bilang Pangalawang Tao * Leslie Hedger bilang Unang Tao * Shannon Orrock bilang ang babaeng tagapagbalita na nagsasaad na inaatake ng Drej Stingers ang mga sasakyang pangtakas * Alex Pels bilang isang sundalo * Eric Schniewind bilang isang taga ibang planeta * Si Stephen Stanton bilang isang kolonista == Mga sanggunian == [[Kategorya:Mga artikulong may hAudio microformats]] [[Kategorya:Template film date with 1 release date]] [[Kategorya:Mga pelikula ng 2000]] qfib1e58z14mcf7hhi3u44fs2yaafnr 2238243 2238241 2026-10-31T11:56:38Z Rinconada227 157375 2238243 wikitext text/x-wiki {{Short description|2000 film by Don Bluth and Gary Goldman}} {{Infobox film | name = Titan A.E. | image = | caption = Theatrical release poster | director = {{Plainlist| * [[Don Bluth]] * [[Gary Goldman]] }} | producer = {{Plainlist| * [[David Kirschner]] * Gary Goldman * Don Bluth }} | screenplay = {{Plainlist| * [[Ben Edlund]] * [[John August]] * [[Joss Whedon]] }} | story = [[Hans Bauer (writer)|Hans Bauer]]<br />Randall McCormick | starring = {{Plainlist| * [[Matt Damon]] * [[Bill Pullman]] * [[Drew Barrymore]] * [[Nathan Lane]] * [[John Leguizamo]] * [[Janeane Garofalo]] * [[Ron Perlman]] }} | music = [[Graeme Revell]] | editing = Bob Bender<br />Fiona Trayler<br />Paul Martin Smith | studio = [[Fox Animation Studios]]<br>[[20th Century Fox Animation]]<ref>{{cite news |first=Paul F. |last=Duke |title=Fox tooning out, closing Phoenix arm |url=https://variety.com/2000/film/news/fox-tooning-out-closing-phoenix-arm-1117783078/ |access-date=March 25, 2022 |work=[[Variety (magazine)|Variety]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |date=June 27, 2000 |archive-date=March 25, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220325134415/https://variety.com/2000/film/news/fox-tooning-out-closing-phoenix-arm-1117783078/ |url-status=live}}</ref><br>[[David Kirschner|David Kirschner Productions]]<br />[[Mutant Enemy]] | distributor = [[20th Century Fox]] | released = {{Film date|2000|06|16}} | runtime = 95 minuto | language = Ingles | country = Estados Unidos | budget = $75–90 milyon<ref name="BOM" /><ref name="LATAnimatedClash" /> | gross = $36.8 milyon<ref name="BOM" /> }} Ang '''Titan A.E.''' ay isang Amerikanong animated post-apocalyptic kathang-isip na pang-agham [[pelikulang aksiyon]] noong 2000 na idinirek nina Don Bluth at Gary Goldman, at pinagbibidahan nina Matt Damon, Bill Pullman, John Leguizamo, Nathan Lane, Janeane Garofalo, at [[Drew Barrymore]]. Ang pamagat nito ay tumutukoy sa sasakyang pangkalawakan o sikpaw na sentro ng balangkas, ang ''AE,'' ay nangangahulugang sa wikang Ingles, "After Earth", o sa Wikang Tagalog, "Pagkatapos ng Daigdig". Pinagsasama ng animasyon ng pelikula ang tradisyonal na iginuhit-kamay na animasyon at malawakang paggamit ng mga ordenador o panuos. Isinisalaysay ng pelikula ang kuwento ng isang lalaki na tinatawag na Cale Tucker na nakatanggap ng misyon upang iligtas ang sangkatauhan at protektahan ang higanteng spacecraft na ''Titan'' na maaaring lumikha ng isang bagong planeta, pagkatapos ng isang kalaban espesye na extraterrestrial ay nawasak ang planetang [[Daigdig]]. Sumali siya sa mga tauhan ng isang barko at sa kanilang kapitan, na tumutulong sa kanya na mahanap ang sasakyan bago pa ito masira ng mga taga ibang planeta. Ipinalabas sa mga sinehan noong Hunyo 16, 2000, ng 20th Century Fox sa Estados Unidos bilang pangatlo at huling proyektong ginawa ng Fox Animation Studios, ''ang Titan A.E.'' ay nakatanggap ng magkahalong pagsusuri mula sa mga mamumula, na may papuri para sa mga tanawin at animasyon nito ngunit kritisismo naman para sa mga personahe at balangkas nito. Ang pelikula ay isang pagkabigo rin sa takilya, na kumita ng $36.8 milyon laban sa laang-gugulin na $75-90 milyon. Mula noon ay naging isang "cult classic" ito. <ref name="BOM">{{Cite web |title=Titan A.E. |url=http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=titanae.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20021126041617/http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=titanae.htm |archive-date=November 26, 2002 |access-date=April 11, 2015 |website=Box Office Mojo}}</ref><ref name="BloombergDM2Producer">{{Cite web |last=Palmeri |first=Christopher |date=September 19, 2013 |title=Despicable Me 2 Producer Knows How to Win the Box Office |url=https://www.bloomberg.com/bw/articles/2013-09-19/universal-s-chris-meledandri-knows-how-to-win-the-box-office |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150525154137/https://www.bloomberg.com/bw/articles/2013-09-19/universal-s-chris-meledandri-knows-how-to-win-the-box-office |archive-date=May 25, 2015 |access-date=April 11, 2015 |publisher=Bloomberg}}</ref><ref name="insider">{{Cite web |last=Shaw |first=Gabbi |date=June 24, 2025 |title=The biggest box-office flop every year since the '70s |url=https://www.businessinsider.com/movie-flops-over-the-years-2018-2#2000-titan-a-e-23 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180303020513/https://www.businessinsider.com/movie-flops-over-the-years-2018-2#2000-titan-a-e-23 |archive-date=March 3, 2018 |access-date=June 5, 2026 |website=[[Business Insider]]}}</ref> == Mga boses ng karakter == * Si Matt Damon bilang si Cale Tucker, isang yard-salvager na may dalang mapa patungong ''Titan''. ** Alex D. Linz bilang Cale Tucker noong bata pa siya * Si Bill Pullman bilang si Kapitan Joseph Korso, dating sundalo at kapitan ng ''Valkyrie''. * Si [[Drew Barrymore]] bilang si Akima Kunimoto, piloto ng ''Valkyrie'' at ang kaibig-ibig nina Cale. * Si Nathan Lane bilang si Preedex "Preed" Yoa, isang [[Pteropodidae|paniki]] na parang si Akrennian at ang unang kapareha ni Korso. * John Leguizamo bilang Gune, isang taga ibang planeta na parang [[palaka]] ng Grepoan at punong siyentipiko ni Korso. * Janeane Garofalo bilang Stith, isang taga ibang planeta na parang kanggaru na Sogowan at munitions officer ng ''Valkyrie''. * Ron Perlman bilang si Propesor Sam Tucker, ama ni Cale na tumulong sa pagbuo ng Project Titan. * Tone Lōc bilang si Tek, ang kaibigang Vusstran ni Sam Tucker na nagpalaki kay Cale pagkatapos umalis ni Sam. * Jim Breuer bilang ang Kusinero, isang taga ibang planeta na parang [[ipis]] na nagtatrabaho sa isang kapiterya sa Tau 14. * Christopher Scarabosio bilang ang Reyna ng Drej, ang pinuno ng Drej na natatakot sa potensiyal na banta ng mga tao at nagbabalak na lipulin sila. * Jim Cummings bilang si Chowquin, ang tagapangasiwa ng mga dayuhan ni Cale sa bakuran ng pagsagip ng Tau 14. * Charles Rocket bilang: ** Si Firrikash, isang manggagawa sa salvage yard ng mga dayuhan sa Tau 14 na mambubulas kay Cale. ** Isang Bantay ng Mangangalakal ng Alipin na ginulat si Preed sa kaniyang katalinuhan. * Si Ken Hudson Campbell (kinikilala bilang si Ken Campbell) bilang si Po, isang alien salvage yard worker sa Tau 14 na nang-aapi kay Cale. * Si Tsai Chin bilang isang matandang babae * Crystal Scales bilang isang babaeng palaboy * David Lander bilang Alkalde ng New Bangkok * Si Roger L. Jackson bilang ang unang dayuhan na nagtatrabaho bilang manggagawa sa salvage yard sa Tau 14 * Thomas A. Chantler bilang Lalaking Tagapagbalita * Elaine A. Clarke bilang isang mamamayan * Roy Conrad bilang Pangalawang Tao * Leslie Hedger bilang Unang Tao * Shannon Orrock bilang ang babaeng tagapagbalita na nagsasaad na inaatake ng Drej Stingers ang mga sasakyang pangtakas * Alex Pels bilang isang sundalo * Eric Schniewind bilang isang taga ibang planeta * Si Stephen Stanton bilang isang kolonista == Mga sanggunian == [[Kategorya:Mga artikulong may hAudio microformats]] [[Kategorya:Template film date with 1 release date]] [[Kategorya:Mga pelikula ng 2000]] <references /> [[Kategorya:Mga pelikula mula sa Estados Unidos]] [[Kategorya:Animated action films]] [[Kategorya:Animasyon]] [[Kategorya:Animated sci-fi films]] [[Kategorya:Science fiction]] [[Kategorya:Films about extraterrestrial life]] [[Kategorya:English-language films]] 82ar7x09odx5i2id2kzojvzh6ew6mr8