Wikipedia tlwiki https://tl.wikipedia.org/wiki/Unang_Pahina MediaWiki 1.48.0-wmf.1 first-letter Midya Natatangi Usapan Tagagamit Usapang tagagamit Wikipedia Usapang Wikipedia Talaksan Usapang talaksan MediaWiki Usapang MediaWiki Padron Usapang padron Tulong Usapang tulong Kategorya Usapang kategorya Portada Usapang Portada TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Estados Unidos 0 1776 2238344 2213464 2026-11-01T01:14:15Z Rinconada227 157375 2238344 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | conventional_long_name = Estados Unidos ng Amerika | common_name = Estados Unidos | native_name = {{native name|en|United States of America}} | image_flag = Flag of the United States.svg | image_coat = Greater coat of arms of the United States.svg | symbol_type = Dakilang Selyo | motto = {{lang|en|In God We Trust}}<br />"Sa Diyos Kami'y Tumitiwala" | anthem = {{lang|en|[[The Star-Spangled Banner]]}}<br/>"Ang Bandilang Pinalamutian ng Bituin"{{parabr}}{{center|[[File:Star_Spangled_Banner_instrumental.ogg]]}} | image_map = [[File:USA orthographic.svg|220px|frameless]]<br/>Ang 50 estado ng Estados Unidos ('''lunti''').<br/>[[File:US insular areas SVG.svg|upright=1.15|frameless|220px]]<br />Ang pangunahing teritoryo ng Estados Unidos ng Amerika ('''lunti''') at mga kasakupan nito. | capital = [[Washington, D.C.]]<br />{{coord|38|53|N|77|01|W|display=inline}} | largest_city = [[Lungsod ng Bagong York]]<br />{{coord|40|43|N|74|00|W|display=inline}} | languages_type = Wikang opisyal<br/>{{nobold|at pambansa}} | languages = [[Wikang Ingles|Ingles]] (''[[de facto]]'') | demonym = {{ubl|Amerikano|Estadounidense}} | government_type = [[Pampanguluhang]] [[republikang]] [[pederal]] | leader_title1 = [[Pangulo ng Estados Unidos|Pangulo]] | leader_name1 = [[Donald Trump]] | leader_title2 = [[Pangalawang Pangulo ng Estados Unidos|Pangalawang Pangulo]] | leader_name2 = [[James David Vance]] | legislature = [[Kongreso ng Estados Unidos|Congress]] | upper_house = [[Senado ng Estados Unidos|Senate]] | lower_house = [[Kapulungan ng mga Kinatawan ng Estados Unidos|House of Representatives]] | sovereignty_type = [[Digmaang Mapanghimagsik sa Amerika|Kasarinlan]] | sovereignty_note = mula sa {{flagicon image|Flag of Great Britain (1707–1800).svg}} [[Kingdom of Great Britain|Dakilang Britanya]] | established_event1 = [[Pagpapahayag ng Kasarinlan ng Estados Unidos|Pagpapahayag]] | established_date1 = 4 Hulyo 1776 | established_event2 = [[Tratado ng Paris (1783)|Tratado ng Paris]] | established_date2 = 3 Setyembre 1783 | established_event3 = [[Saligang Batas ng Estados Unidos|Saligang Batas]] | established_date3 = 21 Hunyo 1788 | area_label = Areang kabuuan | area_rank = ika-4 o ika-3 batay sa sanggunian | area_sq_mi = 3,796,742 | percent_water = 4.66 | area_label2 = Areang lupain | area_data2 = {{convert|3,531,905|sqmi|km2|abbr=on}} (ika-3) | population_census = 341,784,857 | population_census_year = 2025 | population_estimate = 331,893,745 | population_estimate_year=2021 | population_census_rank =ika-3 | population_density_sq_mi =87 | population_density_rank=ika-185 | GDP_PPP={{increase}} $25.35&nbsp;trilyon | GDP_PPP_year=2022 | GDP_PPP_rank=ika-2 | GDP_PPP_per_capita={{increase}} $76,027 | GDP_PPP_per_capita_rank=ika-9 | GDP_nominal={{increase}} $25.35&nbsp;trilyon | GDP_nominal_year=2022 | GDP_nominal_rank=ika-1 | GDP_nominal_per_capita={{increase}} $76,027 | GDP_nominal_per_capita_rank=ika-8 | Gini=48.5 | Gini_year=2020 |Gini_change=increase |Gini_rank= |HDI=0.926 |HDI_year=2019 |HDI_change=increase |HDI_rank=ika-17 |currency=[[Dolyar ng Estados Unidos]] ($) |currency_code=USD |utc_offset = [[Oras sa Estados Unidos|−4 hanggang<br />−12, +10, +11]]|utc_offset_DST=−4 hanggang −10 |date_format = mm/dd/yyyy |drives_on=kanan |calling_code=[[North American Numbering Plan|+1]] |iso3166code=US |cctld=.us |today=}} Ang '''Estados Unidos''' ({{lang-en|United States}}), opisyal na '''Estados Unidos ng Amerika''', dinadaglat na '''EU'''/'''EUA''' ([[Wikang Ingles|Ingles]]: ''US''/''USA''), at karaniwang tinatawag na '''Amerika''' ([[Wikang Ingles|Ingles]]: ''America''), ay bansang transkontinental na pangunahing matatagpuan sa [[Hilagang Amerika]]. Hinahangganan ang 50 estado at distritong pederal nito ng [[Kanada]] sa hilaga at [[Mehiko]] sa timog. Makikita ang [[Alaska]] sa sukdulang hilagang-kanluran ng Hilagang Amerika na katabi ng Kanada sa silangan at nahihiwalay sa [[Rusya]] sa kanluran sa Kipot ng Bering; ang [[Hawai]] ay isang kapuluang [[Polinesya|Polinesyo]] na nasasagitna sa [[Karagatang Pasipiko]] at ang tanging estado na wala sa [[Kaamerikahan]]. Nagbabahagi ang bansa ng mga limitasyong maritimo sa [[Bahamas]], [[Kuba]], Rusya, [[Reyno Unido]], [[Republikang Dominikano]], [[Kapuluang Cook]], [[Samoa]], at [[Niue]]. Sumasaklaw ng mahigit 9,833,520 kilometrong kuwadrado (3,531,905 milyang kuwadrado) at mayroong higit 331 milyong naninirahan, ito ang ikaapat na pinamalaking bansa ayon sa panlupaing lawak, ikalima ayon sa magkaratig na lawak, at ikatlo ayon sa kabuuang lawak at populasyon. Itinatagurian na panlusaw na palayok ng mga kalinangan at etnisidad, hinubog ang populasyon nito ng ilang siglo ng [[imigrasyon]]. Mayroon itong lubos na dibersong klima at heograpiya, at kinikilala bilang isa sa 17 ekolohikal na bansang megadiberso. Ang kabiserang pambansa nito ay [[Washington, D.C.]] habang ang pinakamalaking lungsod at sentrong pampananalapi nito'y [[Lungsod ng Bagong York]]. Ang mga Paleo-Indians ng Siberia ay nandayuhan sa Hilagang Amerika 12,000 taon na ang nakalilipas. Nagsimula ang [[Europeong pananakop ng Kaamerikahan|pananakop ng mga Europeo]] noong ika-16 na siglo. Nabuo ang Estados Unidos mula sa [[Labintatlong Kolonya|13 kolonyang Britano]] na itinatag sa Silangang Baybayin. Ang pakikipagtalo hinggil sa pagbubuwis at pamamahala ng [[Gran Britanya]] ay nagbunsod sa [[Digmaang Mapanghimagsik sa Amerika|American Revolutionary War]] (1775-1783), na nagpangyaring makamit ng bansa ang kalayaan. Sa huling bahagi ng ika-18 siglo, lalo pang lumawak ang nasasakupan ng Estados Unidos habang unti-unting nag-aangkin ng mga teritoryo, kung minsan sa pamamagitan ng digmaan na nagtaboy sa maraming [[katutubong Amerikano]], at naitatatag ang mga bagong estado. Pagsapit ng 1848, nasakop na ng Estados Unidos ang Hilagang Amerika hanggang sa kanluran. Naging legal ang [[Panahon ng pang-aalipin sa Estados Unidos|pang-aalipin]] sa timugang Estados Unidos hanggang noong ika-19 na siglo, nang buwagin ito ng [[Digmaang Sibil ng Amerika]]. Pagsapit ng [[dekada 1890]] ay naitala ang ekonomiya ng Estados Unidos bilang pinakamalaki sa mundo, at kinumpirma ng [[Digmaang Espanyol-Amerikano]] at [[Unang Digmaang Pandaigdig]] ang katayuan nito bilang kapangyarihang militar. Sa pagtatapos ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] ay lumabas ang bansa bilang unang estadong [[sandatang nukleyar|nukleyar]] at isa sa dalawang pinakamakapangyarihang bansa kasama ang [[Unyong Sobyetiko]]. Nasangkot ang dalawang estado sa isang tunggalian noong [[Digmaang Malamig]] para sa ideolohikong pangingibabaw, partikular na makikita sa [[Digmaang Koreano]] at [[Digmaang Biyetnamita]], ngunit pareho nilang iniwasan ang direktang labanang militar. Nakipagkompitensya rin sila sa [[Karerang Pangkalawakan]], na nagtapos sa Amerikanong pangkalawakang paglipad ng 1969 na ipinadala ang mga tao sa [[Buwan]] sa unang pagkakataon. Kasabay nito, humantong ang [[kilusang pangkarapatang sibil]] sa pagbabawal sa [[rasismo|diskriminasyong panlahi]] laban sa mga [[Aprikanong Amerikano]]. Nagwakas ang Digmaang Malamig sa pagkabuwag ng URSS noong 1991, na iniwan ang EUA bilang nag-iisang superpotensyang internasyonal. Sa [[ika-21 dantaon]], nagresulta ang mga pag-atake noong [[Mga pag-atake noong Setyembre 11|11 Setyembre 2001]] sa paglunsad ng bansa ng digmaan laban sa terorismo, na kinabibilangan ng [[Digmaan ng Apganistan (2001–2021)|Digmaan ng Apganistan]] (2001–2021) at [[Digmaan ng Irak]] (2003–2011). Ang pagsibol ng [[Tsina]] at pagbabalik ng Rusya sa pandaigdigang politika ay nagdulot ng mga tensyon sa pagitan ng mga bansa na kung minsa'y tinatawag na Ikalawang Digmaang Malamig. Isang [[pederasyon|republikang pederal]], binubuo ang EU ng tatlong magkakahiwalay na sangay ng [[pamahalaan]] at [[lehislatura#bikameralismo|lehislaturang bikameral]]. Pinapatakbo sa ilalim ng [[demokrasyang liberal]] at [[ekonomiyang pampamilihan]], nagraranggo ito ng mataas sa mga pandaigdigang sukat ng [[karapatang pantao]], [[Talatuntunan ng Kaunlarang Pantao|kalidad ng buhay]], [[kita]] at [[yaman]], [[kompitensya (ekonomika)|ekonomikong pagkakakompitensya]], at [[edukasyon]]. Gayunpaman, pinapanatili ng bansa ang [[parusang kamatayan]], wala ng pangkalahatang pangangalagang pangkalusugan, at mayroong mataas na antas ng pagkakabilanggo at kawalan ng pagkakapantay-pantay. Ang pangunahing [[industriya]]l at [[kapitalismo|kapitalistang]] puwersa sa planeta, isa ito sa mga namumuno ng makaagham na pananaliksik at pagbabagong teknolohikal. Ito ang pinakamalaking [[ekonomiya]] ayon sa nominal na [[Kabuuang domestikong produkto|KDP]] at ikalawa ayon sa KDP batay sa [[Kapantayan ng lakas ng pagbili|KLP]]. Sa halaga, ito ang pinakamalaking nag-aangkat at ikalawang pinakamalaking naglu[[luwas]] ng mga kalakal. Bagama't bumubuo ng halos 4.2% lamang ng kabuuang pandaigdigang populasyon, hawak ng bansa ang higit 30% ng kayamanan sa mundo, ang pinakamalaking bahaging taglay ng alinmang bansa. Isa itong kasaping tagapagtatag ng [[Organisasyon ng mga Estadong Amerikano|OEA]], [[Pondong Monetaryong Internasyonal|PMI]], [[Organisasyon ng Tratado ng Hilagang Atlantiko|OTHA]], [[Bangkong Pandaigdig]], at [[mga Nagkakaisang Bansa]], kung saan naglilingkod ito bilang panatilihang miyembro ng [[Konsehong Pangkatiwasayan ng mga Nagkakaisang Bansa|Konsehong Pangkatiwasayan]] nito. Gumagastos ng katumbas ng halos dalawang-ikalima ng pandaigdigang paggastang pangmilitar, nagtataglay ito ng ikatlong pinakamalaking hukbo sa mundo. Nangunguna ang EUA sa mga larangan ng [[politika]], [[kalinangan]], at [[agham]] sa [[Daigdig]]. ==Etimolohiya== [[File:Waldseemuller map closeup with America.jpg|thumb|left|200px|Malapitang litrato ng mapa ni Waldseemüller na nagpapakita ng pangalang Amerika sa lupaing kilala ngayon bilang [[Brasil]].]] Isinasapetsa ang pinakamaagang kilalang paggamit ng pangalang "Amerika" sa taong 1505, nang ginamit ito ng makatang Aleman na si Mathias Ringmann sa kanyang tulang ukol sa Bagong Mundo. Latinisado itong anyo ng pangalan ng Italyanong eksplorador na si Amerigo Vespucci, na unang nagmungkahi na ang Kanlurang Indiyas na natuklasan ni [[Cristobal Colon]] noong 1492 ay bahagi ng dating di-kilalang kalupaan, kaysa sa silangang hangganan ng [[Asya]].<ref>{{cite web|last=Allen|first=Erin|title=How Did America Get Its Name?|url=https://blogs.loc.gov/loc/2016/07/how-did-america-get-its-name/|website=Library of Congress Blog|date=4 Hulyo 2016}}</ref> Inilimbag ang mapang ''Universalis Cosmographia'' ni Martin Waldseemüller noong 25 Abril 1507 kasama ang tula. Ginagamit ng mapa ang terminong "Amerika" ​​para sa lugar na kinikilala ngayon bilang [[Timog Amerika]].<ref>{{cite journal |last1=Laubenberger |first1=Franz|last2=Rowan|first2=Steven |title=The Naming of America |journal=Sixteenth Century Journal|date=1982 |volume=13 |issue=4|page=92|doi=10.2307/2540012|jstor=2540012|url=https://www.jstor.org/stable/2540012| issn=0361-0160 }}</ref> Noong 1538, ginamit din ni Plamenkong kartograpong Gerardus Mercator ang pangalang "Amerika" ​​sa kanyang sariling mapang pandaigdig, at inilapat ang salita sa buong Kanlurang Emisperyo. Iminumungkahi ng mga alternatibong teorya na hango ang "Amerika" sa Bulubunduking Amerrisque ng [[Nicaragua]], o mula sa apelyido ng mayamang Anglo-Gales na mangangalakal na si Richard Amerike. Nagmumula ng unang dokumentadong ebidensya ng pariralang "Estados Unidos ng Amerika" sa isinulat na liham ni Stephen Moylan noong 2 Enero 1776 kay ayudante-ng-kampo ni George Washington na si Joseph Reed. Inihayag ni Moylan ang kanyang nais na lumakbay "nang may buo at sapat na kapangyarihan mula sa Estados Unidos ng Amerika patungong Espanya" upang humingi ng tulong sa Digmaang Mapanghimagsik. Karaniwang pagkakamali na kilalanin si Thomas Paine bilang lumikha ng terminong ito sa kanyang polyetong ''Common Sense'' na inilathala noong Enero 1776, ngunit hindi niya ginamit ang huling anyo nito. Makikita ang unang publikasyon ng parirala sa isang di-kilalang sanaysay sa pahayagang ''The Virginia Gazette'' sa Williamsburg noong 6 Abril ng parehong taon. == Kasaysayan == {{main|Kasaysayan ng Estados Unidos}} === Mga Sinaunang Tao at Kasaysayan Bago ang Panahon ni Columbus === [[Talaksan:Cliff Palace-Colorado-Mesa Verde NP.jpg|thumb|Ang [[:en:Cliff Palace|Cliff Palace]], matatagpuan ngayon sa Colorado, na itinayo ng mga katutubong Amerikano na [[:en:Ancestral Puebloans|Puebloano]] sa pagitan ng 1190 at 1260|306x306px]] Pinaniniwalaang ang mga unang nanirahan sa Hilagang Amerika ay mga taong nandayuhan mula sa Siberia patawid ng Beringia patungong Alaska 12,000 taon na ang nakalilipas (Ang Beringia ay isang ''land bridge'' na, noong sinaunang panahon, nagdurugtong sa lupain ng Siberia at Alaska hanggang sa maglaho ito at paghiwalayin ng katubigan na kilala ngayon bilang Bering Strait). Pero may ebidensiya di-umano na mas maaga pa rito ang pagdating nila. Ang kulturang Clovis, na umiral humigit-kumulang noong 11,000 BC, ang pinaniniwalaang kumakatawan sa mga unang taong nandayuhan sa Amerika. Ito marahil ang una sa tatlong bugso ng malakihang pandarayuhan patungong Hilagang Amerika; ang mga huling bugso ang nagdala sa kasalukuyang mga katutubo ng Athabaskan, Aleut, at Eskimo. Sa pagdaan ng panahon, nagkahalo-halo na ang mga katutubo sa Hilagang Amerika. Ilan sa mga ito, gaya ng kulturang Mississippiano sa timog-silangan bago ang panahon ni Columbus, ay bumuo ng masulong na agrikultura, arkitektura, at sari-saring mga komunidad. Pinakamalaki sa mga ito ang Cahokia, isang dating lunsod-estado na ngayon ay dinadayong kaguhuan sa kasalukuyang Estados Unidos. Sa tinatawag na Four Corners Region (isang rehiyon kung saan nagtatagpo ang apat na kantong hangganan ng mga estado ng Utah, Arizona, Colorado, at New Mexico), nabuo ang kultura ng mga katutubong Puebloano mula sa mga siglo ng mga pag-eeksperimento sa agrikultura. Ang Haudenosaunee, na matatagpuan sa timugang rehiyon ng Great Lakes, ay unti-unting naitatag sa pagitan ng ika-12 at ika-15 siglo. Lumaganap sa mga estadong Atlantiko ang mga tribo ng Algonquian, na nakilala sa pangangaso at pambibitag. Naging magsasaka din naman ang ilan sa kanila. Hindi matiyak ang populasyon ng mga katutubong Amerikano sa panahon ng pakikipag-ugnayan ng mga Europeo. Tinantiya ni Douglas H. Ubelaker ng Smithsonian Institution ang bilang ng populasyon: 92,916 sa timugang estadong Atlantiko at 473,616 sa mga estadong kahangga ng Gulf of Mexico. Pero napakaliit ng mga bilang na ito sa tingin ng mga akademiko. Ang antropologist na si Henry F. Dobyns ay naniniwalang mas malaki pa ang mga bilang ng populasyon: 1.1 milyon ang mga nasa estadong kahangga ng Gulf of Mexico, 2.2 milyon ang mga nasa estado mula Florida hanggang Massachusetts, 5.2 milyon ang mga nasa rehiyon ng Mississippi, at mga 700,000 ang nakatira sa estado ng Florida. === Kolonisasyon ng mga Europeo === '''''Karagdagang Impormasyon:''' [[Kasaysayang kolonyal ng Estados Unidos|Kasaysayang Kolonyal ng Estados Unidos]] at [[Labintatlong Kolonya]]'' [[Talaksan:The Mayflower Compact 1620 cph.3g07155.jpg|thumb|298x298px|Ang '''''Mayflower Compact,''''' na nilagdaan sa loob mismo ng barkong ''Mayflower'' noong 1620, ang nagpasimula ng pag-uusap para sa pagbuo ng sariling gobyerno at konstitusyon.|left]] Kontobersyal at laging pinagdedebatehan ang maagang kolonisasyon ng mga Norse (o mga Vikings ng Scandinavia) sa New England. Ang unang napaulat sa kasaysayan na pagdating ng mga Europeo sa ngayo'y kontinente ng Estados Unidos ay ang unang ekspedisyon ng conquistadores mula Espanya na si Juan Ponce de León sa noo'y Spanish Florida noong 1513. Bago pa nito, nakarating na sa [[Puerto Rico]] si [[Christopher Columbus]] mula sa kaniyang paglalayag noong 1493, at nang sumunod na dekada ay tinirhan ng mga Espanyol ang San Juan. Bumuo ng mga pamayanan ang mga Espanyol sa Florida at New Mexico, ang Saint Augustine, na itinuturing na pinakamatandang siyudad sa bansa, at ang Santa Fe. Nagtatag naman ang mga Pranses ng kanilang sariling mga pamayanan sa mga pampang ng [[Ilog Mississippi]], lalo na sa New Orleans. Matagumpay namang nakabuo ng kolonya ang mga Britano sa silanganing baybayin ng Hilagang Amerika: ang Virginia Colony sa Jamestown noong 1607 at Pilgrims Colony sa Plymouth noong 1620. Unang itinatag sa kontinente noong 1619 ang sarili nitong lehislatibong kapulungan, ang Virginia's House of Burgesses. Ang mga dokumentadong kasunduan, gaya ng Mayflower Compact at ang Fundamental Orders of Connecticut, ang bumuo ng mga parisan bilang batayan ng mga saligang batas na ipinatupad sa mga maitatatag pa noong mga kolonya sa Amerika. Marami sa mga pamayanang Ingles ay mga Kristiyanong naghahangad ng malayang pagsamba. Noong 1784, mga Ruso ang mga unang Europeo na nakapagtatag ng sariling pamayanan sa Three Saints Bay, Alaska. Ang mga Amerikanong Ruso noon ang sumasakop sa kalakhang bahagi ng ngayo'y estado ng [[Alaska]]. Sa maagang panahon ng kolonisasyon, maraming nakipamayang Europeo ang nakaranas ng kakulangan sa pagkain, sakit, at pag-atake mula sa mga Katutubong Amerikano. Ang mga katutubong Amerikano ay madalas ding nakikipaglaban sa mga kalapit na tribo at mga Europeo. Gayunpaman, sa maraming pagkakataon, natutuhan ng mga katutubo at mga naninirahan na umasa sa isa't isa. Ang mga nakipamayan ay nakipagkalakalan para sa pagkain at mga balat ng hayop; ang mga katutubo naman para sa mga baril, mga kasangkapan at iba pang kalakal sa Europa. Tinuruan ng mga katutubo ang mga Europeo na magtanim ng mais, sitaw, at iba pang mga pagkain. Nadama ng mga misyonerong Europeo at iba pa na mahalagang "sibilisahin" ang mga Katutubong Amerikano at himukin sila na tularan ang mga gawi at pamumuhay ng mga Europeo pagdating sa agrikultura. Gayunpaman, sa paglawak ng kolonisasyon ng Europa sa Hilagang Amerika, lumikas na lang ang mga Katutubong Amerikano dahil madalas na pinapatay sila sa panahon ng mga alitan. [[Talaksan:Thirteencolonies politics cropped.jpg|thumb|334x334px|Ang Pinagkaisang Kolonya noong 1775: * Matingkad na Pula = Mga Kolonya ng New England. * Mapusyaw na Pula = Mga Kolonya sa Gitnang Atlantiko. * Kayumangging Pula = Mga Kolonya sa Timog.]] Ang mga nakipamayang Europeo ay nagsimula ring manguha ng mga Afrikano para gawing alipin sa Amerika sa pamamagitan ng slave trade patawid ng Atlantiko. Dahil sa mabagal na pagkalat ng mga tropikal na sakit at mas mahusay na panggagamot, naging mas mahaba ang buhay ng mga alipin sa Hilagang Amerika kumpara sa Timog Amerika, dahilan ng kanilang mabilis na pagdami. Ang mga pamayanan sa kolonya ay karaniwang hinahati ayon sa relihiyon at moral na kalagayan ng alipin, at ilang mga kolonya nga ang nagpasa ng mga batas na laban at pabor sa isinagawang panukala. Gayunpaman, pagsapit ng ika-18 siglo, ang mga aliping Afrikano na ang pumalit sa mga manggagawang Europeo na walang sahod bilang mga cash crop labor, partikular na sa Katimugang Amerika. Ang Labintatlong Kolonya (New Hampshire, Massachusetts, Connecticut, Rhode Island, New York, New Jersey, Pennsylvania, Delaware, Maryland, Virginia, North Carolina, South Carolina, at Georgia) na magiging Estados Unidos ng Amerika ay pinangasiwaan ng mga Britano bilang kanilang mga banyagang teritoryo, o nasasakupan. Gayunpaman, lahat ng ito ay may sari-sariling gobyerno at mga halalan na puwedeng pagbotohan ng mga tao. Dahil sa mataas na bilang ng mga ipinanganganak na sanggol, kakaunting namamatay, at matatag na komunidad, naging mabilis ang paglago ng populasyon ng mga kolonya; nahigitan pa nito ang populasyon ng mga katutubong Amerikano. Ang kilusan ng mga nanunumbalik sa Kristiyanismo noong mga dekada ng 1730 at 1740, na tinawag na ang Great Awakening, ang nagpaalab sa interes ng mga tao sa relihiyon at sa karapatan sa malayang pagsamba. Noong Pitong Taóng Digmaan (1756-1763), tinatawag ding French and Indian War, naagaw ng mga puwersang Britano ang Canada mula sa mga Pranses. Sa pagtatatag ng Lalawigan ng Quebec, ang lalawigang Pranses ng Canada ay pinanatiling hiwalay sa mga lalawigang Ingles ng Nova Scotia, Newfoundland, at ng Labintatlong Kolonya. Hindi kasama ang mga Katutubong Amerikano na nanirahan doon, ang Labintatlong Kolonya ay may populasyong mahigit 2.1 milyon noong 1770, halos isang katlo ng populasyon ng Britanya. Habang may dumarating na mga bagong maninirahan at patuloy sa paglago ang populasyon, iilang mga Amerikano na lamang ang ipinanganganak sa ibang mga bansa noong dekada ng 1770. Ang distansya ng mga kolonya mula sa Britanya ay nagbigay-daan sa pag-unlad ng sariling pamahalaan, pero ang inaasam nilang tagumpay ay nag-udyok sa mga monarko ng Britanya na pana-panahong maghangad na muling igiit ang awtoridad ng hari. === Kasarinlan at Paglawak === '''''Karagdagang Impormasyon''': [[:en:American Revolution|Rebolusyong Amerikano]] at [[:en:Territorial evolution of the United States|Pag-aangkin ng mga Teritoryo Para sa Estados Unidos]]'' [[Talaksan:Declaration of Independence (1819), by John Trumbull.jpg|thumb|''Deklarasyon ng Kasarinlan'', ipininta ni John Trumbull, nagpapakita sa Komite ng Lima na nagpipresenta ng balangkas ng Deklarasyon sa Continental Congress, 4 Hulyo 1776.|287x287px|left]] Ang [[:en:American Revolutionary War|Digmaang Rebolusyonaryong Amerikano]] na ipinaglaban ng [[Labintatlong Kolonya]] mula sa Imperyo ng Britanya ang unang matagumpay na digmaan sa modernong kasaysayan na isinagawa ng isang di-Europeong pangkat laban sa isang kapangyarihang Europeo. Binuo ng mga Amerikano ang konsepto ng “republikanismo”, kung saan ang gobyerno ay dapat nakasalig sa kapakapanan ng mamamayan ayon sa nakasaad sa kanilang lokal na lehislatura. Ipinatupad ang kanilang “[[:en:Rights of Englishmen|mga karapatan bilang mamamayang Ingles]]” at ang slogan na “[[:en:No taxation without representation|walang buwis kung walang ipinepresenta]].” Tinangka ng mga Britano na gawing parliamento ang kanilang imperyo, na nagresulta ng digmaan. Udyok ng kanilang nagkakaisang desisyon, inilunsad ng [[:en:Second Continental Congress|Second Continental Congress]], isang pagtitipon na binubuo ng Pinagkaisang Kolonya, ang [[:en:United States Declaration of Independence|Deklarasyon ng Kasarinlan]] noong Hulyo 4, 1776; at ang araw na ito ang ipinagdiriwang bilang [[:en:Independence Day (United States)|Araw ng Kalayaan]]. Noong 1777, ang [[:en:Articles of Confederation|Articles of Confederation]] ay nagpanukala ng isang desentralisadong gobyerno na tumagal lang hanggang noong 1789. Matapos matalo sa [[:en:Siege of Yorktown (1781)|Labanan sa Yorktown]] noong 1781, ang Britanya ay pumirma sa isang [[:en:Treaty of Paris (1783)|kasunduang pangkapayapaan]]. Iginawad na ang internasyonal na pagkilala sa mga teritoryong sakop ng Amerika, at ipinagkaloob na sa bansa ang mga lupaing nasa silangang panig ng Ilog Mississippi. Gayunpaman, hindi pa rin tapos ang tensyon laban sa Britanya, na umakay sa [[:en:War of 1812|Labanan noong 1812]], isang alitang nagtapos lang sa isang pustahan. Pinangunahan ng mga Nationalista ang [[:en:Constitutional Convention (United States)|Philadelphia Convention]] noong 1787 para isulat ang [[:en:United States Constitution|Konstitusyon ng Estados Unidos]], na [[:en:Ratification of the United States Constitution|pinagtibay noong 1788]]. Sa higit pang pagpapatibay sa konstitusyon noong 1789, muling inorganisa na magkaroon ng tatlong sangay ang pederalismo, sa layuning mapahusay ang mga gawaing pagsusuri at pagbabalanse. Si [[:en:George Washington|George Washington]], na siyang nanguna sa tagumpay ng [[:en:Continental Army|Continental Army]], ang unang inihalal na pangulo sa ilalim ng bagong konstitusyon. Inaprubahan ang [[:en:United States Bill of Rights|Bill of Rights]] noong 1791, na nagbigay ng higit na kalayaan sa mga mamamayan at garantiya ng legal na proteksyon mula sa pamahalaan. Bagaman hindi direktang nakibahagi ang pederalismo sa mga slave trade sa Atlantiko noong 1807, lumaganap noong 1820 ang pagsasaka at pagbebenta ng cotton crop sa Dulong Timog, at kasabay nito, ang pang-aalipin. Ang [[:en:Second Great Awakening|Ikalawang Great Awakening]], lalo na noong mga taon ng 1800 hanggang 1840, ay nagkumberte sa milyon-milyong mamamayan sa [[:en:Evangelicalism in the United States|Protestantismo]]. Pinasigla naman nito ang mga mamamayan sa Hilaga na magsagawa ng iba’t ibang kilusang panlipunan para sa pagbabago, kasama na ang [[:en:Abolitionism in the United States|paglansag sa di-makatarungang pang-aalipin]]. Sa Timog, nagsagawa ng pangungumberte ang mga Metodista at Baptist sa mga mamamayang alipin.[[Talaksan:U.S. Territorial Acquisitions.png|thumb|Pag-aangkin ng mga teritoryo para sa Estados Unidos sa pagitan ng 1783 at 1917|387x387px]]Sa huling bahagi ng ika-18 siglo, nagsimulang [[:en:Territorial evolution of the United States|lumawak ang nasasakupan ng Amerika pakanluran]], na nag-udyok ng mahabang serye ng [[:en:American Indian Wars|Pakikidigma sa mga Amerikanong Indian]]. Halos dinoble ng [[:en:Louisiana Purchase|Louisiana Purchase]] noong 1803 ang sakop ng bansa, [[:en:Adams–Onís Treaty|isinuko naman ng Espanya ang Florida]] at iba pang mga teritoryo sa Gulf Coast noong 1819, ang [[:en:Republic of Texas|Republika ng Texas]] ay isinama noong 1845, at napasakamay ng Estados Unidos ang [[:en:Northwestern United States|mga teritoryo sa Hilagang-kanluran]] noong 1846 bilang kasunduan nila sa Britanya na napag-usapan sa [[:en:Oregon Treaty|Oregon Treaty]]. Nang manalo sila sa [[:en:Mexican–American War|Digmaang Mexicano-Amerikano]], [[:en:Mexican Cession|isinuko ng Mexico ang California]] noong 1848 at ang [[:en:Southwestern United States|mga teritoryo sa Timog-kanluran]], kaya nagawa na ng Estados Unidos na sakupin ang kontinente. Ang [[:en:California Gold Rush|California Gold Rush]] ng 1848-1849 ay nagdulot ng malawakang pagdarayuhan patungong Pacific coast, na humantong sa [[:en:California Genocide|genocide sa California]] at paglikha ng karagdagang mga estado sa kanluran. Ang pagbibigay ng mga lupain sa mga puting Europeano bilang bahagi ng [[:en:Homestead Acts|Homestead Acts]], na halos 10% ng kabuuan ng Estados Unidos, at sa mga pribadong kompanya ng riles at kolehiyo bilang bahagi ng paggagawad ng mga lupain ay lalong nagpaunlad sa ekonomiya. Matapos ang Civil War, ang paggawa ng mga bagong [[:en:Rail transportation in the United States#History|transcontinental railways]] ay nagpadali sa mga mamamayan na magpalipat-lipat at makipagkalakalan, pero naging madali rin ang panunupil sa mga katutubong Amerikano. Noong 1869, isang bagong [[:en:Presidency of Ulysses S. Grant#Native American affairs|Peace Policy]] ang ipinanukala, na sinasabing magpoprotekta sa mga katutubong Amerikano mula sa mga pang-aabuso, huwag masangkot sa digmaan, at mapagtibay ang kanilang pagkamamamayan sa Amerika. Magkagayunman, nagkaroon pa rin ng mga digmaan at alitan sa mga estado sa kanluran hanggang noong dekada na 1900. ==Mga estado at teritoryo ng Estados Unidos== {{See also|Estado ng Estados Unidos}} {{USA midsize imagemap with state names}} {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align: center;" |+ Mga 50 Estado ng '''Estados Unidos ng America''' |- !scope="col" colspan=2 rowspan=2|Watawat, pangalan at <br>[[List of U.S. state abbreviations|postal abbreviation]]<ref name=USPSabbreviations>{{cite web| url=https://pe.usps.com/text/pub28/28apb.htm| title=Appendix B: Two–Letter State and possession Abbreviations| work=Postal Addressing Standards| publisher=United States Postal Service| location=Washington, D.C.| date=May 2015| access-date=March 3, 2018| archive-url=https://web.archive.org/web/20180305202445/https://pe.usps.com/text/pub28/28apb.htm| archive-date=March 5, 2018| url-status=live| df=mdy-all}}</ref> !scope="col" colspan=2|Mga siyudad !scope="col" rowspan=2|Ratipikasyon o<br />pag-anib{{efn-ua|The original 13 states became [[Sovereignty|sovereign]] in July 1776 upon agreeing to the [[United States Declaration of Independence]], and each joined the first Union of states between 1777 and 1781, upon ratifying the [[Articles of Confederation]].<ref>{{cite book| last = Jensen| first = Merrill| title = The Articles of Confederation: An Interpretation of the Social-Constitutional History of the American Revolution, 1774–1781| url = https://archive.org/details/articlesofconfed0000jens| year = 1959| publisher = University of Wisconsin Press| isbn = 978-0-299-00204-6| pages = xi, 184 }}</ref> These states are presented in the order in which each ratified the 1787 Constitution, thus joining the present federal Union of states. Subsequent states are listed in the order of their admission to the Union, and the date given is the official establishment date set by [[Act of Congress]]. ''For further details, see [[List of U.S. states by date of admission to the Union]]''}} !scope="col" rowspan=2|Populasyon<br><ref name=":0">{{Cite web|title=RESIDENT POPULATION FOR THE 50 STATES, THE DISTRICT OF COLUMBIA, AND PUERTO RICO: 2020 CENSUS|url=https://www2.census.gov/programs-surveys/decennial/2020/data/apportionment/apportionment-2020-table02.pdf|url-status=live|website=U.S. Census Bureau}}</ref> !scope="col" colspan=2|Kabuuang lawak<ref name=areameasurements>{{cite web| title=State Area Measurements and Internal Point Coordinates| url=https://www.census.gov/geo/reference/state-area.html| publisher=U.S. Census Bureau| location=Washington, D.C.| quote=... provides land, water and total area measurements for the 50 states, the District of Columbia, Puerto Rico and the Island Areas. The area measurements were derived from the Census Bureau's Master Address File/Topologically Integrated Geographic Encoding and Referencing (MAF/TIGER) database. The land and water areas, ... reflect base feature updates made in the MAF/TIGER database through August, 2010.| access-date=March 3, 2018| archive-url=https://web.archive.org/web/20180316004512/https://www.census.gov/geo/reference/state-area.html| archive-date=March 16, 2018| url-status=live| df=mdy-all}}</ref> !scope="col" colspan=2|Area (lawak) ng lupain<ref name=areameasurements/> !scope="col" colspan=2|Lawak ng Tubig<ref name=areameasurements/> !scope="col" rowspan=2|[[List of United States congressional districts|Bilang ng mga<br>Kinatawan sa Kongreso.]] |- !scope="col"|Kabisera !scope="col"|Largest<ref name="State and Local Government Finances and Employment">{{cite web| url=https://www.census.gov/compendia/statab/2012/tables/12s0448.pdf| archive-url=https://web.archive.org/web/20111017142616/http://www.census.gov/compendia/statab/2012/tables/12s0448.pdf| url-status=dead| archive-date=October 17, 2011| title=State and Local Government Finances and Employment| year=2012| publisher=[[United States Census Bureau]]| page=284| access-date=July 8, 2013}}</ref> !scope="col" class="unsortable"|mi<sup>2</sup> !scope="col"|km<sup>2</sup> !scope="col" class="unsortable"|mi<sup>2</sup> !scope="col"|km<sup>2</sup> !scope="col" class="unsortable"|mi<sup>2</sup> !scope="col"|km<sup>2</sup> |- !scope="row"|{{flag|Alabama}} |AL |[[Montgomery, Alabama|Montgomery]] |[[Huntsville, Alabama|Huntsville]] |{{dts|Dis 14, 1819}} |{{right|5,024,279}} |{{cvt|52420.07|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|50645.33|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|1774.74|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{right|7}} |- !scope="row"|{{flag|Alaska}} |AK |[[Juneau, Alaska|Juneau]] |[[Anchorage, Alaska|Anchorage]] |{{dts|Ene 3, 1959}} |{{right|733,391}} |{{cvt|665384.04|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|570640.95|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|94743.1|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{right|1}} |- !scope="row"|{{flag|Arizona}} |AZ |colspan=2|[[Phoenix, Arizona|Phoenix]] |{{dts|Peb 14, 1912}} |{{right|7,151,502}} |{{cvt|113990.3|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|113594.08|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|396.22|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{right|9}} |- !scope="row"|{{flag|Arkansas}} |AR |colspan=2|[[Little Rock, Arkansas|Little Rock]] |{{dts|Hun 15, 1836}} |{{right|3,011,524}} |{{cvt|53178.55|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|52035.48|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|1143.07|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{right|4}} |- !scope="row"|{{flag|California}} |CA |[[Sacramento, California|Sacramento]] |[[Los Angeles]] |{{dts|Set 9, 1850}} |{{right|39,538,223}} |{{cvt|163694.74|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|155779.22|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|7915.52|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{right|53}} |- !scope="row"|{{flag|Colorado}} |CO |colspan=2|[[Denver]] |{{dts|Ago 1, 1876}} |{{right|5,773,714}} |{{cvt|104093.67|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|103641.89|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|451.78|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{right|7}} |- !scope="row"|{{flag|Connecticut}} |CT |[[Hartford, Connecticut|Hartford]] |[[Bridgeport, Connecticut|Bridgeport]] |{{dts|Ene 9, 1788}} |{{right|3,605,944}} |{{cvt|5543.41|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|4842.36|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|701.06|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{right|5}} |- !scope="row"|{{flag|Delaware}} |DE |[[Dover, Delaware|Dover]] |[[Wilmington, Delaware|Wilmington]] |{{dts|Dis 7, 1787}} |{{right|989,948}} |{{cvt|2488.72|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|1948.54|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|540.18|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{right|1}} |- !scope="row"|{{flag|Florida}} |FL |[[Tallahassee, Florida|Tallahassee]] |[[Jacksonville, Florida|Jacksonville]] |{{dts|Mar 3, 1845}} |{{right|21,538,187}} |{{cvt|65757.7|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|53624.76|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|12132.94|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{right|27}} |- !scope="row"|{{flag|Georgia (U.S. state)|name=Georgia}} |GA |colspan=2|[[Atlanta]] |{{dts|Ene 2, 1788}} |{{right|10,711,908}} |{{cvt|59425.15|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|57513.49|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|1911.67|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{right|14}} |- !scope="row"|{{flag|Hawaii}} |HI |colspan=2|[[Honolulu]] |{{dts|Ago 21, 1959}} |{{right|1,455,271}} |{{cvt|10931.72|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|6422.63|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|4509.09|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{right|2}} |- !scope="row"|{{flag|Idaho}} |ID |colspan=2|[[Boise, Idaho|Boise]] |{{dts|Hul 3, 1890}} |{{right|1,839,106}} |{{cvt|83568.95|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|82643.12|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|925.83|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{right|2}} |- !scope="row"|{{flag|Illinois}} |IL |[[Springfield, Illinois|Springfield]] |[[Chicago]] |{{dts|Dis 3, 1818}} |{{right|12,812,508}} |{{cvt|57913.55|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|55518.93|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|2394.62|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{right|18}} |- !scope="row"|{{flag|Indiana}} |IN |colspan=2|[[Indianapolis]] |{{dts|Dis 11, 1816}} |{{right|6,785,528}} |{{cvt|36419.55|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|35826.11|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|593.44|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{right|9}} |- !scope="row"|{{flag|Iowa}} |IA |colspan=2|[[Des Moines, Iowa|Des Moines]] |{{dts|Dis 28, 1846}} |{{right|3,190,369}} |{{cvt|56272.81|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|55857.13|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|415.68|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{right|4}} |- !scope="row"|{{flag|Kansas}} |KS |[[Topeka, Kansas|Topeka]] |[[Wichita, Kansas|Wichita]] |{{dts|Ene 29, 1861}} |{{right|2,937,880}} |{{cvt|82278.36|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|81758.72|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|519.64|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{right|4}} |- !scope="row"|{{flag|Kentucky}}{{efn-ua|name=statenomenclature|Uses the [[nomenclature|term]] ''[[Commonwealth (U.S. state)|commonwealth]]'' rather than ''state'' in its full official name}} |KY |[[Frankfort, Kentucky|Frankfort]] |[[Louisville, Kentucky|Louisville]] |{{dts|Hun 1, 1792}} |{{right|4,505,836}} |{{cvt|40407.8|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|39486.34|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|921.46|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{right|6}} |- !scope="row"|{{flag|Louisiana}} |LA |[[Baton Rouge, Louisiana|Baton Rouge]] |[[New Orleans]] |{{dts|Abr 30, 1812}} |{{right|4,657,757}} |{{cvt|52378.13|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|43203.9|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|9174.23|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{right|6}} |- !scope="row"|{{flag|Maine}} |ME |[[Augusta, Maine|Augusta]] |[[Portland, Maine|Portland]] |{{dts|Mar 15, 1820}} |{{right|1,362,359}} |{{cvt|35379.74|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|30842.92|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|4536.82|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{right|2}} |- !scope="row"|{{flag|Maryland}} |MD |[[Annapolis, Maryland|Annapolis]] |[[Baltimore]] |{{dts|Abr 28, 1788}} |{{right|6,177,224}} |{{cvt|12405.93|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|9707.24|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|2698.69|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{right|8}} |- !scope="row"|{{nowrap|{{flag|Massachusetts}}{{efn-ua|name=statenomenclature}}}} |MA |colspan=2|[[Boston]] |{{dts|Peb 6, 1788}} |{{right|7,029,917}} |{{cvt|10554.39|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|7800.06|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|2754.33|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{right|9}} |- !scope="row"|{{flag|Michigan}} |MI |[[Lansing, Michigan|Lansing]] |[[Detroit]] |{{dts|Ene 26, 1837}} |{{right|10,077,331}} |{{cvt|96713.51|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|56538.9|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|40174.61|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{right|14}} |- !scope="row"|{{flag|Minnesota}} |MN |[[Saint Paul, Minnesota|St. Paul]] |[[Minneapolis]] |{{dts|May 11, 1858}} |{{right|5,706,494}} |{{cvt|86935.83|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|79626.74|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|7309.09|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{right|8}} |- !scope="row"|{{flag|Mississippi}} |MS |colspan=2|[[Jackson, Mississippi|Jackson]] |{{dts|Dis 10, 1817}} |{{right|2,961,279}} |{{cvt|48431.78|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|46923.27|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|1508.5|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{right|4}} |- !scope="row"|{{flag|Missouri}} |MO |[[Jefferson City, Missouri|Jefferson City]] |[[Kansas City, Missouri|Kansas City]] |{{dts|Ago 10, 1821}} |{{right|6,154,913}} |{{cvt|69706.99|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|68741.52|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|965.47|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{right|8}} |- !scope="row"|{{flag|Montana}} |MT |[[Helena, Montana|Helena]] |[[Billings, Montana|Billings]] |{{dts|Nob 8, 1889}} |{{right|1,084,225}} |{{cvt|147039.71|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|145545.8|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|1493.91|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{right|1}} |- !scope="row"|{{flag|Nebraska}} |NE |[[Lincoln, Nebraska|Lincoln]] |[[Omaha, Nebraska|Omaha]] |{{dts|Mar 1, 1867}} |{{right|1,961,504}} |{{cvt|77347.81|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|76824.17|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|523.64|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{right|3}} |- !scope="row"|{{flag|Nevada}} |NV |[[Carson City, Nevada|Carson City]] |[[Las Vegas]] |{{dts|Okt 31, 1864}} |{{right|3,104,614}} |{{cvt|110571.82|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|109781.18|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|790.65|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{right|4}} |- !scope="row"|{{flag|New Hampshire}} |NH |[[Concord, New Hampshire|Concord]] |[[Manchester, New Hampshire|Manchester]] |{{dts|Hun 21, 1788}} |{{right|1,377,529}} |{{cvt|9349.16|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|8952.65|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|396.51|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{right|2}} |- !scope="row"|{{flag|New Jersey}} |NJ |[[Trenton, New Jersey|Trenton]] |[[Newark, New Jersey|Newark]] |{{dts|Dis 18, 1787}} |{{right|9,288,994}} |{{cvt|8722.58|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|7354.22|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|1368.36|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{right|12}} |- !scope="row"|{{flag|New Mexico}} |NM |[[Santa Fe, New Mexico|Santa Fe]] |[[Albuquerque, New Mexico|Albuquerque]] |{{dts|Ene 6, 1912}} |{{right|2,117,522}} |{{cvt|121590.3|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|121298.15|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|292.15|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{right|3}} |- !scope="row"|{{flag|New York}} |NY |[[Albany, New York|Albany]] |[[New York City]] |{{dts|Hul 26, 1788}} |{{right|20,201,249}} |{{cvt|54554.98|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|47126.4|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|7428.58|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{right|27}} |- !scope="row"|{{flag|North Carolina}} |NC |[[Raleigh, North Carolina|Raleigh]] |[[Charlotte, North Carolina|Charlotte]] |{{dts|Nob 21, 1789}} |{{right|10,439,388}} |{{cvt|53819.16|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|48617.91|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|5201.25|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{right|13}} |- !scope="row"|{{flag|North Dakota}} |ND |[[Bismarck, North Dakota|Bismarck]] |[[Fargo, North Dakota|Fargo]] |{{dts|Nob 2, 1889}} |{{right|779,094}} |{{cvt|70698.32|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|69000.8|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|1697.52|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{right|1}} |- !scope="row"|{{flag|Ohio}} |OH |colspan=2|[[Columbus, Ohio|Columbus]] |{{dts|Mar 1, 1803}} |{{right|11,799,448}} |{{cvt|44825.58|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|40860.69|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|3964.89|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{right|16}} |- !scope="row"|{{flag|Oklahoma}} |OK |colspan=2|[[Oklahoma City]] |{{dts|Nob 16, 1907}} |{{right|3,959,353}} |{{cvt|69898.87|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|68594.92|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|1303.95|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{right|5}} |- !scope="row"|{{flag|Oregon}} |OR |[[Salem, Oregon|Salem]] |[[Portland, Oregon|Portland]] |{{dts|Peb 14, 1859}} |{{right|4,237,256}} |{{cvt|98378.54|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|95988.01|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|2390.53|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{right|5}} |- !scope="row"|{{flag|Pennsylvania}}{{efn-ua|name=statenomenclature}} |PA |[[Harrisburg, Pennsylvania|Harrisburg]] |[[Philadelphia]] |{{dts|Dis 12, 1787}} |{{right|13,002,700}} |{{cvt|46054.34|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|44742.7|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|1311.64|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{right|18}} |- !scope="row"|{{flag|Rhode Island}} |RI |colspan=2|[[Providence, Rhode Island|Providence]] |{{dts|May 29, 1790}} |{{right|1,097,379}} |{{cvt|1544.89|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|1033.81|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|511.07|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{right|2}} |- !scope="row"|{{flag|South Carolina}} |SC |[[Columbia, South Carolina|Columbia]] |[[Charleston, South Carolina|Charleston]] |{{dts|May 23, 1788}} |{{right|5,118,425}} |{{cvt|32020.49|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|30060.7|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|1959.79|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{right|7}} |- !scope="row"|{{flag|South Dakota}} |SD |[[Pierre, South Dakota|Pierre]] |[[Sioux Falls, South Dakota|Sioux Falls]] |{{dts|Nob 2, 1889}} |{{right|886,667}} |{{cvt|77115.68|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|75811|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|1304.68|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{right|1}} |- !scope="row"|{{flag|Tennessee}} |TN |colspan=2|[[Nashville, Tennessee|Nashville]] |{{dts|Hun 1, 1796}} |{{right|6,910,840}} |{{cvt|42144.25|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|41234.9|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|909.36|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{right|9}} |- !scope="row"|{{flag|Texas}} |TX |[[Austin, Texas|Austin]] |[[Houston]] |{{dts|Dis 29, 1845}} |{{right|29,145,505}} |{{cvt|268596.46|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|261231.71|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|7364.75|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{right|36}} |- !scope="row"|{{flag|Utah}} |UT |colspan=2|[[Salt Lake City]] |{{dts|Ene 4, 1896}} |{{right|3,271,616}} |{{cvt|84896.88|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|82169.62|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|2727.26|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{right|4}} |- !scope="row"|{{flag|Vermont}} |VT |[[Montpelier, Vermont|Montpelier]] |[[Burlington, Vermont|Burlington]] |{{dts|Mar 4, 1791}} |{{right|643,077}} |{{cvt|9616.36|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|9216.66|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|399.71|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{right|1}} |- !scope="row"|{{flag|Virginia}}{{efn-ua|name=statenomenclature}} |VA |[[Richmond, Virginia|Richmond]] |[[Virginia Beach, Virginia|Virginia Beach]] |{{dts|Hun 25, 1788}} |{{right|8,631,393}} |{{cvt|42774.93|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|39490.09|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|3284.84|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{right|11}} |- !scope="row"|{{flag|Washington}} |WA |[[Olympia, Washington|Olympia]] |[[Seattle]] |{{dts|Nob 11, 1889}} |{{right|7,705,281}} |{{cvt|71297.95|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|66455.52|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|4842.43|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{right|10}} |- !scope="row"|{{flag|West Virginia}} |WV |colspan=2|[[Charleston, West Virginia|Charleston]] |{{dts|Hun 20, 1863}} |{{right|1,793,716}} |{{cvt|24230.04|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|24038.21|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|191.83|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{right|3}} |- !scope="row"|{{flag|Wisconsin}} |WI |[[Madison, Wisconsin|Madison]] |[[Milwaukee]] |{{dts|May 29, 1848}} |{{right|5,893,718}} |{{cvt|65496.38|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|54157.8|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|11338.57|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{right|8}} |- !scope="row"|{{flag|Wyoming}} |WY |colspan=2|[[Cheyenne, Wyoming|Cheyenne]] |{{dts|Hul 10, 1890}} |{{right|576,851}} |{{cvt|97813.01|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|97093.14|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|719.87|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{right|1}} |} ===Distritong Pederal=== {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align: center;" |+ Distritong Pederal ng Estados Unidos |- !scope="col" colspan=2 rowspan=2|Pangalan at <br>[[List of U.S. state abbreviations|postal abbreviation]]<ref name=USPSabbreviations/> !scope="col" rowspan=2|Itinatag !scope="col" rowspan=2|Populasyon<br><ref name=":0" /> !scope="col" colspan=2|Kabuuang Lawak<ref name=areameasurements/> !scope="col" colspan=2|Lawak ng Lupain<ref name=areameasurements/> !scope="col" colspan=2|Lawak ng Katubigan<ref name=areameasurements/> !scope="col" rowspan=2|[[Non-voting members of the United States House of Representatives|Bilang ng mga kinatawan sa Kongreso]] |- !scope="col"|mi<sup>2</sup> !scope="col"|km<sup>2</sup> !scope="col"|mi<sup>2</sup> !scope="col"|km<sup>2</sup> !scope="col"|mi<sup>2</sup> !scope="col"|km<sup>2</sup> |- !scope="row"|{{flag|District of Columbia}} |DC |Hulyo 16, 1790<ref>{{cite web| title=The History of Washington, DC| url=https://washington.org/DC-information/washington-dc-history| publisher=Destination DC| access-date=March 3, 2018| date=2016-03-15| archive-url=https://web.archive.org/web/20180306083424/https://washington.org/DC-information/washington-dc-history| archive-date=March 6, 2018| url-status=live| df=mdy-all}}</ref> |style="text-align: right;"|689,545 |{{cvt|68|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|61|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|7|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{right|1{{efn-ua|name=nv-d|Represented by a non-voting delegate in the House of Representatives.<ref name=Non-voting>{{cite web| url=https://www.house.gov/representatives| title=Directory of Representatives| publisher=U.S. House of Representatives| location=Washington, D.C.| access-date=March 5, 2018| archive-url=https://web.archive.org/web/20180305202522/https://www.house.gov/representatives| archive-date=March 5, 2018| url-status=live| df=mdy-all}}</ref>}}}} |- |} ===Mga Teritoryo=== {{Further|Insular area|Territories of the United States}} Ang talaang ito ay hindi kinabibilangan ng mga Indian reservation na may limitadong soberanyang pangtribo o ang [[Freely Associated States]] na sumasali sa mga programa ng pamahalaan ng Estados Unidos ngunit hindo nasa ilalim ng soberanya ng Estados Unidos. [[File:US insular areas 2.svg|thumb|center|upright=3.5| {{legend inline|#0000A0|States and federal district}} {{in5}} {{legend inline|#00C000|Inhabited territories}} {{in5}} {{legend inline|#FF7000|Uninhabited territories}}]] ====Mga tinitirhang teritoryo==== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align: center;" |+ Mga tinitirhang teritoryo sa Estados Unidos |- !scope="col" colspan=2 rowspan=2|Pangalan at <br>[[List of U.S. state abbreviations|postal abbreviation]]<ref name=USPSabbreviations/> !scope="col" rowspan=2|Kabisera !scope="col" rowspan=2|[[Cession|Nakuha]]<br><ref name="Acquisition Process of Insular Areas">{{cite web |url=http://www.doi.gov/oia/Islandpages/acquisition_process.htm |title=Acquisition Process of Insular Areas |publisher=[[Office of Insular Affairs]] |access-date=July 9, 2013 |url-status=unfit |archive-url=https://web.archive.org/web/20120414172502/http://www.doi.gov/oia/Islandpages/acquisition_process.htm |archive-date=April 14, 2012 }}</ref> !scope="col" rowspan=2|Territorial status<ref name=DotI>{{cite web| url=https://www.doi.gov/oia/islands/politicatypes| title=Definitions of Insular Area Political Organizations| publisher=U.S. Department of the Interior| location=Washington, D.C.| access-date=March 1, 2018| date=2015-06-12| archive-url=https://web.archive.org/web/20180713013603/https://www.doi.gov/oia/islands/politicatypes| archive-date=July 13, 2018| url-status=live| df=mdy-all}}</ref> !scope="col" rowspan=2|Population<ref name=":0"/><ref>[https://www.census.gov/library/stories/2021/10/first-2020-census-united-states-island-areas-data-released-today.html 2020 Population of U.S. Island Areas Just Under 339,000], U.S. Census Bureau, October 28, 2021.</ref> !scope="col" colspan=2|Kabuuang Lawak<ref name=areameasurements/> !scope="col" colspan=2|Lawak ng Lupain<ref name=areameasurements/> !scope="col" colspan=2|Lawak ng Katubigan<ref name=areameasurements/> !scope="col" rowspan=2|[[Non-voting members of the United States House of Representatives|Bilang ng mga kinatawan sa Kongreso]] |- !scope="col" class="unsortable"|mi<sup>2</sup> !scope="col"|km<sup>2</sup> !scope="col" class="unsortable"|mi<sup>2</sup> !scope="col"|km<sup>2</sup> !scope="col" class="unsortable"|mi<sup>2</sup> !scope="col"|km<sup>2</sup> |- !scope="row"|{{flag|American Samoa}} |AS |[[Pago Pago]]<ref name="American Samoa">{{cite web| url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/american-samoa/| title=American Samoa| publisher=[[Central Intelligence Agency]]| work=[[The World Factbook]]| access-date=July 9, 2013| df=mdy-all| archive-date=Enero 29, 2021| archive-url=https://web.archive.org/web/20210129115310/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/american-samoa/| url-status=dead}}</ref> |1900 |{{left|[[Unincorporated territories of the United States|Unincorporated]], [[Territories of the United States|unorganized]]{{efn-ua|Although not organized through a federal organic act or other explicit Congressional directive on governance, the people of American Samoa adopted a constitution in 1967, and then in 1977, elected territorial officials for the first time.<ref name=InteriorAS>{{cite web| url=https://www.doi.gov/oia/islands/american-samoa| title=Islands We Serve: American Samoa| publisher=U.S. Department of the Interior| location=Washington, D.C.| access-date=March 1, 2018| date=2015-06-11| archive-url=https://web.archive.org/web/20180309054757/https://www.doi.gov/oia/islands/american-samoa| archive-date=March 9, 2018| url-status=live| df=mdy-all}}</ref>}}}} |{{right|49,710}} |{{cvt|581.05|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|76.46|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|504.60|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{right|1{{efn-ua|name=nv-d}}}} |- !scope="row"|{{flag|Guam}} |GU |[[Hagåtña, Guam|Hagåtña]]<ref name="Guam">{{cite web| url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/guam/| title=Guam| publisher=Central Intelligence Agency| work=The World Factbook| access-date=July 9, 2013| df=mdy-all| archive-date=Enero 26, 2021| archive-url=https://web.archive.org/web/20210126164717/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/guam/| url-status=dead}}</ref> |1899 |{{left|Unincorporated, organized}} |{{right|153,836}} |{{cvt|570.62|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|209.80|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|360.82|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{right|1{{efn-ua|name=nv-d}}}} |- !scope="row"|{{flag|Northern Mariana Islands}} |MP |[[Saipan]]<ref name="Northern Mariana Islands">{{cite web| url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/northern-mariana-islands/| title=Northern Mariana Islands| publisher=Central Intelligence Agency| work=The World Factbook| access-date=July 9, 2013| df=mdy-all| archive-date=Oktubre 6, 2024| archive-url=https://web.archive.org/web/20241006065620/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/northern-mariana-islands/| url-status=dead}}</ref> |1986 |{{left|Unincorporated, organized{{efn-ua|name=2organized|Organized as a [[Commonwealth (U.S. insular area)|commonwealth]].}}}} |{{right|47,329}} |{{cvt|1975.57|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|182.33|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|1793.24|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{right|1{{efn-ua|name=nv-d}}}} |- !scope="row"|{{flag|Puerto Rico}} |PR |[[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]<ref name="Puerto Rico">{{cite web| url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/puerto-rico/| title=Puerto Rico| publisher=Central Intelligence Agency| work=The World Factbook| access-date=July 9, 2013| df=mdy-all| archive-date=Enero 5, 2021| archive-url=https://web.archive.org/web/20210105163943/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/puerto-rico/| url-status=dead}}</ref> |1899 |{{left|Unincorporated, organized{{efn-ua|name=2organized}}}} |{{right|3,285,874}} |{{cvt|5324.84|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|3423.78|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|1901.07|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{right|1{{efn-ua|name=nv-r|Represented by a non-voting [[Resident Commissioner of Puerto Rico|resident commissioner]] in the House of Representatives.<ref name=Non-voting/>}}}} |- !scope="row"|{{flag|U.S. Virgin Islands}} |VI |[[Charlotte Amalie, U.S. Virgin Islands|Charlotte Amalie]]<ref name="Virgin Islands">{{cite web| url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/virgin-islands/| title=Virgin Islands| work=The World Factbook| access-date=July 9, 2013| df=mdy-all| archive-date=Marso 23, 2022| archive-url=https://web.archive.org/web/20220323140934/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/virgin-islands/| url-status=dead}}</ref> |1917 |{{left|Unincorporated, organized}} |{{right|87,146}} |{{cvt|732.93|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|134.32|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{cvt|598.61|mi2|km2|0|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |{{right|1{{efn-ua|name=nv-d}}}} |} ====Hindi tinitirhang mga teritoryo==== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align: center;" |+ Mga teritoryo ng Estados Unidos nang walang katutubong populasyon |- !scope="col" rowspan=2|Pangalan !scope="col" rowspan=2|[[Cession|Nakuha]]<ref name="Acquisition Process of Insular Areas" /> !scope="col" rowspan=2|Estadong pangteritoryo<ref name=DotI/> !scope="col" colspan=2|Lawak ng lupain{{efn-ua|Excluding [[lagoon]]}} |- !scope="col" class="unsortable"|mi<sup>2</sup> !scope="col"|km<sup>2</sup> |- !scope="row"|[[Baker Island]]<ref name="Baker Island">{{cite web| url=http://www.doi.gov/oia/Islandpages/bhpage.htm| title=Baker Island| publisher=[[Office of Insular Affairs]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20120419040523/http://www.doi.gov/oia/Islandpages/bhpage.htm| archive-date=April 19, 2012| access-date=July 9, 2013}}</ref> |1856 |{{left|[[Unincorporated territories of the United States|Unincorporated]]; [[Territories of the United States#Minor Outlying Islands|unorganized]]}} |{{cvt|0.85|mi2|km2|1|adj=ri1|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |- !scope="row"|[[Howland Island]]<ref name="Baker Island" /> |1858 |{{left|Unincorporated, unorganized}} |{{cvt|0.625|mi2|km2|1|adj=ri1|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |- !scope="row"|[[Jarvis Island]]<ref name="Jarvis Island">{{cite web| url=http://www.doi.gov/oia/Islandpages/jarvispage.htm| title=Jarvis Island| publisher=[[Office of Insular Affairs]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20120207205021/http://www.doi.gov/oia/Islandpages/jarvispage.htm| archive-date=February 7, 2012| access-date=July 9, 2013}}</ref> |1856 |{{left|Unincorporated, unorganized}} |{{cvt|2.2|mi2|km2|1|adj=ri1|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |- !scope="row"|[[Johnston Atoll]]<ref name="Johnston Island">{{cite web| url=http://www.doi.gov/oia/Islandpages/johnstonpage.htm| title=Johnston Island| publisher=[[Office of Insular Affairs]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20120314031716/http://www.doi.gov/oia/Islandpages/johnstonpage.htm| archive-date=March 14, 2012| access-date=July 9, 2013}}</ref> |1859 |{{left|Unincorporated, unorganized}} |{{cvt|1|mi2|km2|1|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |- !scope="row"|[[Kingman Reef]]<ref name="Kingman Reef National Wildlife Refuge">{{cite web| url=http://www.fws.gov/refuges/profiles/index.cfm?id=12534| title=Kingman Reef National Wildlife Refuge| publisher=[[United States Fish and Wildlife Service]]| access-date=July 9, 2013| archive-url=https://web.archive.org/web/20130516175056/http://www.fws.gov/refuges/profiles/index.cfm?id=12534| archive-date=May 16, 2013| url-status=live| df=mdy-all}}</ref> |1860 |{{left|Unincorporated, unorganized}} |{{cvt|0.0046875|mi2|km2|2|adj=ri3|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |- !scope="row"|[[Midway Atoll]]{{efn-ua|Although there are no indigenous inhabitants, around 40 [[United States Fish and Wildlife Service]] staff and service contractors live on the island at any given time.<ref name="United States Pacific Islands Wildlife Refuges">{{cite web| title=United States Pacific Islands Wildlife Refuges| url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-states-pacific-island-wildlife-refuges/| work=The World Factbook| publisher=Central Intelligence Agency| access-date=October 10, 2014| df=mdy-all| archive-date=Abril 8, 2022| archive-url=https://web.archive.org/web/20220408014336/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-states-pacific-island-wildlife-refuges/| url-status=dead}}</ref>}}<ref name="Midway Atoll">{{cite web| url=http://www.doi.gov/oia/Islandpages/midwaypage.htm| title=Midway Atoll| publisher=[[Office of Insular Affairs]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20120204035600/http://www.doi.gov/oia/Islandpages/midwaypage.htm| archive-date=February 4, 2012| access-date=July 9, 2013}}</ref> |1867 |{{left|Unincorporated, unorganized}} |{{cvt|3|mi2|km2|1|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |- !scope="row"|[[Navassa Island]]<ref name=InteriorNI>{{cite web| url=https://www.doi.gov/oia/islands/navassa| title=Navassa Island| publisher=U.S. Department of the Interior| location=Washington, D.C.| access-date=March 3, 2018| date=2015-06-12| archive-url=https://web.archive.org/web/20160815201647/https://www.doi.gov/oia/islands/navassa| archive-date=August 15, 2016| url-status=live| df=mdy-all}}</ref> |1858{{efn-ua|U.S. [[sovereignty]] is disputed by [[Haiti]].<ref name="HaitiNavassa">{{cite news| title=U.S., Haiti Squabble Over Control of Tiny Island| work=[[Miami Herald]]| last=Colon| first=Yves| url=http://faculty.webster.edu/corbetre/haiti/misctopic/navassa/squabble.htm| publisher=[[Webster University]]| date=September 25, 1998| access-date=November 25, 2016| archive-url=https://web.archive.org/web/20160830141104/http://faculty.webster.edu/corbetre/haiti/misctopic/navassa/squabble.htm| archive-date=August 30, 2016| url-status=live| df=mdy-all}}</ref>}} |{{left|Unincorporated, unorganized}} |{{cvt|3|mi2|km2|1|adj=ri0|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |- !scope="row"|[[Palmyra Atoll]]{{efn-ua|Although there are no indigenous inhabitants, between four and 20 [[The Nature Conservancy|Nature Conservancy]], employees, [[United States Fish and Wildlife Service]] staff, and researchers live on the island at any given time.<ref name="United States Pacific Islands Wildlife Refuges"/>}}<ref name="Palmyra Atoll">{{cite web| url=http://www.doi.gov/oia/Islandpages/palmyrapage.htm| title=Palmyra Atoll| publisher=[[Office of Insular Affairs]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20120111123148/http://www.doi.gov/oia/Islandpages/palmyrapage.htm| archive-date=January 11, 2012| access-date=July 9, 2013}}</ref> |1898 |{{left|Incorporated, unorganized}} |{{cvt|1.5|mi2|km2|1|adj=ri1|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |- !scope="row"|[[Wake Island]]{{efn-ua|Although there are no indigenous inhabitants, as of 2009, around 150 U.S. 150 [[United States Armed Forces|U.S. military personnel]] and civilian contractors were living on the island, staffing the [[Wake Island Airfield]] and communications facilities.<ref name="Wake Island">{{cite web| title=Wake Island| url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/wake-island/| publisher=Central Intelligence Agency| work=The World Factbook| access-date=October 10, 2014| df=mdy-all| archive-date=Enero 20, 2021| archive-url=https://web.archive.org/web/20210120170347/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/wake-island/| url-status=dead}}</ref>}}<ref name="Wake Island"/> |1899{{efn-ua|U.S. [[sovereignty]] is disputed by the Republic of [[Marshall Islands]].<ref>{{cite web| last=Earnshaw| first=Karen| url=http://www.infomarshallislands.com/enen-kio-a-k-a-wake-island/| title=Enen Kio (a.k.a. Wake Island): Island of the kio flower| website=Marshall Islands Guide| date=December 17, 2016| location=Majuro, Republic of the Marshall Islands| access-date=March 4, 2018| archive-url=https://web.archive.org/web/20180401051724/http://www.infomarshallislands.com/enen-kio-a-k-a-wake-island| archive-date=April 1, 2018| url-status=live| df=mdy-all}}</ref>}} |{{left|Unincorporated, unorganized}} |{{cvt|6.5|km2|mi2|1|adj=ri1|order=flip|abbr=values|sortable=on|disp=table}} |- |} ====Mga pinagtatalunang teritoryo==== {{main|List of territorial disputes#Central America and the Caribbean}} {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align: center;" |+ Mga inaangking teritoryo ngunit hindi pinamamahalaan ng Estados Unidos |- !scope="col" rowspan=2|Pangalan !scope="col" rowspan=2 data-sort-type="date"|Inangkin<br><ref name="Acquisition Process of Insular Areas"/> !scope="col" rowspan=2|Territorial status<ref name="Lewis, M">{{cite web| last=Lewis| first=Martin W.| title=When Is an Island Not An Island? Caribbean Maritime Disputes| url=http://www.geocurrents.info/geopolitics/when-is-an-island-not-an-island-caribbean-maritime-disputes| publisher=GeoCurrents| date=March 21, 2011| access-date=June 16, 2017| archive-url=https://web.archive.org/web/20170422200136/http://www.geocurrents.info/geopolitics/when-is-an-island-not-an-island-caribbean-maritime-disputes| archive-date=April 22, 2017| url-status=live| df=mdy-all}}</ref> !scope="col" colspan=2|Lawak !scope="col" rowspan=2|Pinamamahalaan ni<ref name="Lewis, M"/> !scope="col" rowspan=2|Inaangkin rin ni<ref name="Lewis, M"/> |- !scope="col" class="unsortable"|mi<sup>2</sup> !scope="col"|km<sup>2</sup> |- !scope="row"|[[Bajo Nuevo Bank|Bajo Nuevo Bank (Petrel Island)]]<ref name="Acquisition Process of Insular Areas"/> |1869 |{{left|Unincorporated, unorganized<br>(disputed sovereignty)}} |{{cvt|145.01|km2|mi2|0|adj=ri0|order=flip|abbr=values|sortable=on|disp=table}}{{efn-ua|This is the approximate figure for the land area of the bank, and does not include the surrounding [[territorial waters]].}}<ref>{{cite web| url=http://www.geocaching.com/geocache/GC2757B_us-minor-outlying-islands-bajo-nuevo-bank?guid=4a263fd5-14aa-491b-bc21-f866034aa85a| title=US Minor Outlying Islands – Bajo Nuevo Bank| publisher=[[Geocaching]]| date=June 6, 2017| access-date=July 10, 2015| archive-url=https://web.archive.org/web/20150711093130/http://www.geocaching.com/geocache/GC2757B_us-minor-outlying-islands-bajo-nuevo-bank?guid=4a263fd5-14aa-491b-bc21-f866034aa85a| archive-date=July 11, 2015| url-status=live| df=mdy-all}}</ref> |{{flag|Colombia}} |{{flag|Jamaica}}<br />{{flag|Nicaragua}} |- !scope="row"|[[Serranilla Bank]]<ref name="Acquisition Process of Insular Areas"/> |1880 |{{left|Unincorporated, unorganized<br>(disputed sovereignty)}} |{{cvt|1200|km2|mi2|0|adj=ri0|order=flip|abbr=values|sortable=on|disp=table}}{{efn-ua|This figure includes the total land area of the Serranilla Bank and the water area of its lagoon, but not the surrounding territorial waters.}}<ref>{{cite web| url=http://sanandresislas.es.tl/SERRANILLA.htm| title=Cayo Serranilla| language=es| publisher=Eco Fiwi| access-date=June 16, 2017| archive-url=https://web.archive.org/web/20170731234016/http://sanandresislas.es.tl/SERRANILLA.htm| archive-date=July 31, 2017| url-status=live| df=mdy-all}}</ref> |{{flag|Colombia}} |{{flag|Honduras}}<br />{{flag|Nicaragua}} |} ===Mga exclave=== Ang sumusunod ay isang listahan ng mga internasyonal na mga exclave sa Estados Unidos. Ang mga ito ay matatagpuan lahat sa mainland Estados Unidos. Ang isang [[exclave]] ay isang bahagi ng isang estado sa heograpiya na nakahiwalay mula sa pangunahing bahagi ng nakapalibot na dayuhan teritoryo. Ito ang ilan sa lahat: *[[Northwest Angle]], [[Minnesota]] *Elm's Point, [[Minnesota]] *[[Alaska]] *Point Roberts, [[Washington (estado)|Washington]] *Alburgh Tongue sa [[Vermont]] *Provincial Point sa [[Vermont]] *Dalawang di-kilalang lugar sa [[North Dakota]] == Heograpiya == {{main|Heograpiya ng Estados Unidos}} [[File:MountMcKinley BA.jpg|thumb|upright=1.2|[[Denali]], Alaska, ang pinakamataas na punto sa [[Hilagang Amerika]].]] [[File:Grand Canyon from Moran Point.jpeg|thumb|upright=1.2|Ang [[Grand Canyon]] mula sa Moran Point.]] [[File:Niagara_Falls%2C_New_York_from_Skylon_Tower.jpg|thumb|left|[[Niagara Falls, New York]].]] Bilang pangatlong pinakamalaking bansa sa buong mundo (sa kabuuang sukat), ang paysahe at mga tanawin sa Estados Unidos ay magkakaiba: lupang kakahuyang katamtaman (temperate forest) sa Silangang baybayin, [[bakawan]] sa [[Florida]], ang [[Malaking Kapatagan]] sa gitang bahagi ng bansa, ang sistemang [[Ilog Mississippi]]-[[Ilog Missouri|Missouri]], ang [[Great Lakes]] na parte rin ng sa [[Canada]], [[Rockies]] na nasa kanluran ng kapatagan, ilang disyerto at sonang katamtaman sa baybaying kanluran ng Rockies, at mga kagubatang katamtaman (temperate rainforest) sa bahaging Pasipiko ng Hilagang-Kanluran. Dagdag paysahe din ang [[Alaska]] at mga [[bulkan|mabulkang]] pulo ng [[Hawaii]]. Ang klima ay iba-iba rin: tropikal sa [[Hawaii]] at timog [[Florida]], at [[tundra]] naman sa [[Alaska]] at sa mga tuktok ng matataas na bundok (pati ng Hawaii). Karamihan sa mga bahaging Hilaga at Silangan ay dumaranas ng klimang kontinental-katamtaman, may mainit na tag-araw at malamig na taglamig. Ang timog bahagi ng bansa naman ay dumaranas ng subtropikal na klimang umedo na may katamtamang taglamig at mahahaba at umedong tag-araw. == Demograpiya == === Mga sentro ng populasyon === {{Mga pinakamalaking kalakhang pook sa Estados Unidos}} {{clear}} === Lahi === Ang mga lahing ito ang mga bumubuo sa lupain ng Estados Unidos: 1. [[Europa|Europeo]]: 171,801,940 Amerikano – 60.7% ng buong populasyon ng Amerika 2. [[Wikang Kastila|Espanyol]] ([[Hispanikong at Latinong Amerikano]]): 44,300,000 Amerikano – 14.8% ng buong populasyon ng Amerika 3. [[Aprika]]no ([[Aprikanong Amerikano]]): 39,500,000 Amerikano – 11.8% ng buong populasyon ng Amerika 4. [[Pilipinas|Pilipino]]: 4,000,000 Amerikano – 1.5% ng buong populasyon ng Amerika; karamihan ay mga nasa-ibang-bansa 5. [[Tsina|Tsino]]: 3,565,458 Amerikano – 1.2% ng buong populasyon ng Amerika 6. [[Hapon]]es: 1,469,637 Amerikano – 0.44% ng buong populasyon ng Amerika 7. [[Biyetnam]]es: 2,162,610 Amerikano – 0.7% ng buong populasyon ng Amerika 8. [[Taiwan]]es: 193,365–900,595 Amerikano – 0.06%–0.3% ng buong populasyon ng Amerika ===Mga wikang ginagamit sa Estados Unidos=== [[File:Seattle trash lese rac basura 200511.jpg|thumb|250px|Isang [[basurahan]] sa [[Seattle]] na may karatula sa apat na wika: [[Wikang Ingles|Ingles]], [[Wikang Tsino|Tsino]], [[Wikang Biyetnamita|Biyetnamita]] at [[Wikang Kastila|Kastila]] (gumagamit ang Tagalog ng parehong salita tulad ng sa Kastila)]] Ayon sa ACS noong 2017, ang pinakakaraniwang mga wikang sinasalita sa bahay ng mga taong mula 5 taong gulang at pataas ang sumusunod:<ref name="2017 survey">{{Citation|url=https://www.census.gov |title=Table 53. Languages Spoken At Home by Language: 2017|work=Language use in the United States, August 2019|publisher=U.S. Census Bureau|access-date=February 19, 2016|df=mdy-all}}</ref><ref>{{cite web|url=http://factfinder.census.gov/faces/tableservices/jsf/pages/productview.xhtml?pid=ACS_10_1YR_B16001&prodType=table|title=American FactFinder - Results|website=Factfinder.census.gov|url-status=dead|archive-url=https://archive.today/20200212213140/http://factfinder.census.gov/faces/tableservices/jsf/pages/productview.xhtml?pid=ACS_10_1YR_B16001&prodType=table|archive-date=February 12, 2020|df=mdy-all|access-date=May 29, 2017}}</ref> {{div col|colwidth=25em}} # [[Wikang Ingles|Ingles]] lamang{{spaced ndash}} 239 milyon (78.2%) # [[Wikang Kastila|Kastila]]{{spaced ndash}} 41 milyon (13.4%) # [[Wikang Tsino|Tsino]] (kabilang ang [[Wikang Mandarin|Mandarin]], [[Kantones]], [[Hokkien]] at iba pa){{spaced ndash}} 3.5 milyon (1.1%) # [[Wikang Tagalog|Tagalog]] (o [[Filipino language|Filipino]]){{spaced ndash}} 1.7 milyon (0.6%) # [[Wikang Biyetnamita|Biyetnamita]]{{spaced ndash}} 1.5 milyon (0.5%) # [[Wikang Arabe|Arabe]]{{spaced ndash}} 1.2 milyon # [[Wikang Pranses|Pranses]]{{spaced ndash}} 1.2 milyon # [[Wikang Koreano|Koreano]]{{spaced ndash}} 1.1 milyon # [[Wikang Ruso|Ruso]]{{spaced ndash}} 0.94 milyon # [[Wikang Aleman|Aleman]]{{spaced ndash}} 0.92 milyon # [[Haitiyanong Kriolyo]]{{spaced ndash}} 0.87 milyon # [[Hindi]]{{spaced ndash}} 0.86 milyon # [[Wikang Portuges|Portuges]]{{spaced ndash}} 0.79 milyon # [[Wikang Italyano|Italyano]]{{spaced ndash}} 0.58 milyon # [[Wikang Polako|Polako]]{{spaced ndash}} 0.52 milyon # [[Yidis]]{{spaced ndash}} 0.51 milyon # [[Wikang Hapones|Hapones]]{{spaced ndash}} 0.46 milyon # [[Wikang Persa|Persa]] (kabilang ang [[Farsi]], [[Dari]] at [[Wikang Tayiko|Tayiko]]){{spaced ndash}} 0.42 milyon # [[Wikang Gujarati|Gujarati]]{{spaced ndash}} 0.41 milyon # [[Wikang Telugu|Telugu]]{{spaced ndash}} 0.37 milyon # [[Wikang Bengali|Bengali]]{{spaced ndash}} 0.32 milyon # [[Mga wikang Tai–Kadai|Tai–Kadai]] (kabilang ang [[Wikang Thai|Thai]] at [[Wikang Lao|Lao]]){{spaced ndash}} 0.31 milyon # [[Urdu]]{{spaced ndash}}0.3 milyon # [[Wikang Griyego|Griyego]]{{spaced ndash}} 0.27 milyon # [[Wikang Punjabi|Punjabi]]{{spaced ndash}} 0.29 milyon # [[Wikang Tamil|Tamil]]{{spaced ndash}} 0.27 milyon # [[Wikang Armenyo|Armenyo]]{{spaced ndash}} 0.24 milyon # [[Serbokroata]] (kabilang [[Wikang Bosniyo|Bosniyo]], [[Wikang Kroato|Kroato]], [[Wikang Montenegrino|Montenegrino]], at [[Wikang Serbiyo|Serbiyo]]){{spaced ndash}} 0.24 milyon # [[Wikang Hebreo|Hebreo]]{{spaced ndash}} 0.23 milyon # [[Wikang Hmong|Hmong]]{{spaced ndash}} 0.22 milyon # [[Mga wikang Bantu]] (kabilang ang [[Wikang Swahili|Swahili]]){{spaced ndash}} 0.22 milyon # [[Wikang Hemer|Hemer]]{{spaced ndash}} 0.20 milyon # [[Wikang Navajo|Navajo]]{{spaced ndash}} 0.16 milyon # [[Mga wikang Indo-Europeo|Ibang mga wikang Indo-Europeo]]{{spaced ndash}} 578,492 # [[Afro-Asiatic languages|Ibang mga wikang Aproasyatika]]{{spaced ndash}} 521,932 # [[Niger–Congo languages|Ibang mga wikang Niger–Congo]]{{spaced ndash}} 515,629 # [[West Germanic languages|Ibang mga wikang Kanlurang Hermaniko]]{{spaced ndash}} 487,675 # [[Mga wikang Awstronesyo|Ibang mga wikang Awstronesyo]]{{spaced ndash}} 467,718 # [[Indo-Aryan languages|Ibang mga wikang Indoarya]]{{spaced ndash}} 409,631 # [[Languages of Asia|Ibang mga wika ng Asya]]{{spaced ndash}} 384,154 # [[Mga wikang Eslabo|Ibang mga wikang Eslabo]]{{spaced ndash}} 338,644 # [[Dravidian languages|Ibang mga wikang Drabida]]{{spaced ndash}} 241,678 # [[Languages of North America|Ibang mga wika ng Hilagang Amerika]]{{spaced ndash}} 195,550 # [[List of language families|Iba at hindi matukoy na wika]]{{spaced ndash}} 258,257 {{div col end}} == Pamahalaan at politika == {{main|Pamahalaan ng Estados Unidos}} [[Talaksan:US Capitol building, April 20, 2019 3.jpg|thumb|Ang [[Kapitolyo ng Estados Unidos]] sa [[Washington, DC]], kinalalagyan ng [[Kongreso ng Estados Unidos|Kongreso ng US]], ang [[Lehislatura|sangay lehislatibo]] ng pamahalaan ng Estados Unidos]] [[Talaksan:Joe Biden official portrait 2013 (cropped).jpg|thumb|Si [[Joe Biden]], ang kasalukuyang Pangulo ng Estados Unidos]] [[File:Kamala_Harris_Vice_Presidential_Portrait.jpg|thumb|Si [[Kamala Harris]], ang kasalukyang Pangalawang Pangulo ng Estados Unidos.]] [[Talaksan:Us rep mike johnson official photo.jpg|thumb|Si [[Mike Johnson]], ang kasalukuyang Ispiker ng Mababang Kapulungan ng Estados Unidos.]] Binubuo ng limampung [[Estado ng Estados Unidos|estado]] ang Amerika na may limitadong [[awtonomiya]] at kung saan ang [[batas federal]] ang nananaig sa [[batas ng estado]]. Sa pangkalahatan, ang mga usapin sa loob ng hangganan ng mga estado ay saklaw ng kani-kanilang mga pamahalaang estado. Nabibilang dito ang panloobang komunikasyon; mga regulasyong may kinalaman sa pag-aari, industrya, negosyo, at kagamitang pampubliko; ang [[United States Code|kodigong kriminal]] ng estado; at mga kondisyon ng pagtatrabaho sa loob ng estado. Pumapailalim ang [[District of Columbia|Distrito ng Kolumbiya]] sa hurisdiksiyon ng [[Kongreso ng Estados Unidos]], at may limitadong [[Alituntuning Lokal ng Distrito ng Columbia|alituntuning lokal]]. Ang [[saligang batas]] ng iba't ibang estado ay may pagkakaiba sa ilang detalye ngunit kapwa sumusunod sa iisang huwarang tulad ng sa Saligang Batas federal, kabilang dito ang pahayag sa karapatang pantao at ang plano ng pagbubuo ng gobyerno. Sa mga usaping gaya ng pagpapatakbo ng negosyo, mga bangko, kagamitang pampubliko at mga kawang-gawang institusyon, ang saligang batas ng bawat estado ay kadalasang mas detalyado at klaro kaysa sa Saligang Batas federal. Sa mga nakalipas na taon, umako ng mas malawak na responsibilidad ang pamahalaang federal sa mga bagay-bagay gaya ng kalusugan, edukasyon, kapakanan, transportasyon, pabahay, at pagsulong urban. Binubuo ng tatlong sangay ang pamahalaang pederal: ang [[ehekutibo]] (pinamumunuan ng [[Pangulo ng Estados Unidos|Pangulo]]), ang [[lehislatura]] (ang [[Kongreso ng Estados Unidos|Kongreso]]), at ang [[hudikatura]] (pinamumunuan ng [[Korte Suprema ng Estados Unidos|Korte Suprema]]). Nahahalal ang pangulo sa isang mandato ng apat na taon ng [[US Electoral College|Electoral College]], na nahihirang sa botong popular sa limampung estado. Nahahalal naman ang mga miyembro ng Konggreso sa mandato ng 2 taon sa [[Kamara ng mga Kinatawan ng Estados Unidos|Kamara ng mga Kinatawan]] at ng 6 taon sa [[Senado ng Estados Unidos|Senado]]. Tinatakda ng Pangulo ang mga huwes ng Korte Suprema at may pahintulot ng Senado sa pagkakaroon ng hindi limitadong termino. Kinokopya ng modelong tripartite na ito ng pamahalaan sa antas ng estado sa pangkalahatan. May iba't ibang anyo ang mga lokal na pamahalaan. Pinamamayanihan ang pamahalaang pederal at pang-estado ang dalawang pangunahing partidong pampolitika, ang mga [[Partido Republikano ng Estados Unidos|Republikano]] (''Republicans'') at ang mga [[Partido Demokrata ng Estados Unidos|Demokrata]] (''Democrats''). Mayroong ding ibang maliliit na partido; ngunit hindi sila nakakapanghikayat ng kasindaming tagasuporta. Sa kabuuan, nangingibabaw ang tulad ng sa ''right wing'' ng mga demokrasya sa Europa ang kulturang pampolitika sa Estados Unidos at madalas na nakikitungo sa iba't ibang usapin. Mahirap tukuyin ang kategoryang kinabibilangan ng dalawang partidong ito. Sa kulturang pampolitika ng Estados Unidos, mailalarawan ang Partido Republikano bilang ''right-wing'' at ang Partido Demokrata naman ay ''center-left''. Ang mga [[kandidato]] ng mga partido menor at independiente ay bihirang nahahalal, at kung nahalal man ay sa lokal o estado lamang, ngunit sa sistema ng politika ng bansa, nananaig ang mga "hakot partido" sa mga koalisyon. Ang mga patakaran at ideolohiya ng kasalukuyang Pangulo ng Estados Unidos ang may malaking ginagampanan sa patakbo ng kanyang partido, pati na rin sa plataporma ng oposisyon. === Pagkakalahating Pampolitika === {{main|Pagkakahating Pampolitika ng Estados Unidos}} Ang Estados Unidos ay isang [[pederasyon|unyong pederal]] na may limampung estado. Ang orihinal na labintaltong estado ay ang unang labintatlong kolonya na nag-aklas mula sa pamumuno ng mga Ingles. Noong unang bahagi ng kasaysayan ng bansa, tatlong bagong mga estado ang binuo mula sa mga teritoryo galing na sa umiiral na mga estado: ang [[Kentucky]] mula sa [[Virginia]]; [[Tennessee]] mula sa [[North Carolina]]; at [[Maine]] mula sa [[Massachusetts]]. Karamihan sa ibang mga estado ay nanggaling sa mga teritoryong nakuha mula sa mga digmaan o sa mga nabili ng pamahalaan ng Estados Unidos. Taliwas dito ang nangyari sa [[Vermont]], [[Texas]] at [[Hawaii]]: ang bawat isang ito ay dating malalayang republika bago sumali sa unyon. Noong [[Digmaang Sibil ng Amerika]] humiwalay ang [[Kanlurang Virginia]] sa Virginia. Ang pinakabagong estado - ang Hawaii - ay natamasa ang pagiging isang ganap na estado noong Agosto 21, 1959.<ref>{{cite news |url= http://archives.starbulletin.com/1999/10/18/special/story4.html |title='The Goal Was Democracy for All |work= Honolulu Star-Bulletin |author=Borreca, Richard |date=18 Oktubre 1999 |accessdate=11 Pebrero 2012}}</ref> Bumuo ang labintatlong kolonya, sa Deklarasyon ng Kalayaan ng Estados Unidos, ng kani-kanilang [[bayang estado]] na katulad ng mga bansa sa [[Europa]] noon. Sa mga sumunod na taon, dumami ang bilang ng mga estado sa Amerika dahil sa paglawak nitong pakanluran, sa pananakop at pagbibili ng mga lupa ng pamahalaang pambansa, at sa paghahati ng ilang estado, nauwi sa kasalukuyang bilang na limampu. Pangkalahatang nahahati ang mga estado sa mas maliit na rehiyong administratibo, kabilang ang mga [[kondado]] o "county", mga [[lungsod]] at mga [[pamayanan]] o "township". May hawak din ang bansa sa ilang mga teritoryo, distrito at pag-aari, nangunguna na ang [[distrito pederal]] ng Distrito ng Kolumbiya na siyang kabisera ng bansa, ilang mga lugar na insular sa ibayong dagat tulad ng [[Portoriko]], [[American Samoa|Samoa Amerikana]], [[Guam]], [[Northern Mariana Islands|Kapuluang Hilagang Mariyana]], at [[US Virgin Islands|Kapuluang Birhen ng Amerika]]. Nakapanghawak ang bansa sa isang base ng hukbong pandagat sa inookupahang bahagi ng [[Guantanamo Bay|Look ng Guwantanamo]] sa [[Cuba|Kuba]] mula 1898. Walang pag-aangking teritoryal ang Estados Unidos sa [[Antartica|Antartika]] ngunit nakapagreserba ng karapatang gawin ito. ==Ekonomiya== {{Infobox economy | country = Estados Unidos | image = Usa-world-trade-center-skyscrapers-reflection-night-skyline-cityscape.jpg | image_size = 325px | caption = [[New York City]], ang sentrong pananalapi ng Estados Unidos at buong mundo.<ref>{{cite web|url=https://www.longfinance.net/media/documents/GFCI_28_Full_Report_2020.09.25_v1.1.pdf|title=The Global Financial Centres iIndex 18|date=September 2020|publisher=Long Finance}}</ref> | currency = [[United States dollar]] (USD) {{increase}} | year = Oktubre 1, 2021 – Setyembre 30, 2022 | organs = [[World Trade Organization|WTO]], [[Organisation for Economic Co-operation and Development|OECD]] at iba pa | group = {{plainlist| * [[Developed country|Developed/Advanced]]<ref>{{cite web |url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2019/01/weodata/weoselco.aspx?g=110&sg=All+countries+%2f+Advanced+economies |title=World Economic Outlook Database, April 2019 |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=IMF.org |access-date=September 29, 2019}}</ref> * [[World Bank high-income economy|High-income economy]]<ref>{{cite web |url=https://datahelpdesk.worldbank.org/knowledgebase/articles/906519-world-bank-country-and-lending-groups |title=World Bank Country and Lending Groups |publisher=[[World Bank]] |website=datahelpdesk.worldbank.org |access-date=September 29, 2019}}</ref>}} | population = {{increase}} 332,564,727 (16-Mar-2022)<ref>{{cite web |url=https://www.census.gov/popclock/?intcmp=home_pop |title=U.S. and World Population Clock |publisher=U.S.census.gov <https://www.census.gov> |access-date=2022-01-01}}</ref><ref name="Worldometer">{{cite web|url=https://www.worldometers.info/world-population/us-population/|title = United States Population (2021) - Worldometer}}</ref> | gdp = {{increase}} $24.8 trilyon (2021)<ref name="GDP IMF">{{cite web |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2021/October|title=World Economic Outlook Database, October 2021 |date=October 2021 |website=IMF.org |publisher=[[International Monetary Fund]]|access-date=January 3, 2022}}</ref> | gdp rank = {{plainlist| * [[List of countries by GDP (nominal)|1st (nominal; 2022)]] * [[List of countries by GDP (PPP)|2nd (PPP; 2022)]]}} | growth = {{plainlist| * 2.3%&nbsp;(2019) –3.4%&nbsp;(2020) * 5.6%&nbsp;(2021e) 3.7%&nbsp;(2022f)<ref>{{cite web |title=Global Economic Prospects, January 2022 |page=4 |url=https://openknowledge.worldbank.org/bitstream/handle/10986/36519/9781464817601.pdf?sequence=10&isAllowed=y |website=openknowledge.worldbank.org |date=8 January 2022 |publisher=[[World Bank]] |access-date=19 January 2022|last1=Bank |first1=World }}</ref> }} | per capita = {{increase}} $74,725 (est 2022)<ref name="GDP IMF"/><ref name="GDP per capita">See [[List of countries by GDP (nominal) per capita]].</ref> | per capita rank = {{plainlist| * [[List of countries by GDP per capita (nominal)|9th (nominal; 2022)]] * [[List of countries by GDP per capita (PPP)|15th (PPP; 2022)]]}} | sectors = {{plainlist| * [[Primary sector of the economy|Agrikultura]]: 0.9% * [[Secondary sector of the economy|Industriya]]: 18.9% * [[Tertiary sector of the economy|Mga Serbisyo]]: 80.2% * (2017 est.)<ref name="CIA_US">{{cite web|title=Field Listing: GDP – Composition, by Sector of Origin|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-states/|website=Central Intelligence Agency World Factbook|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|access-date=April 3, 2018|archive-date=Disyembre 12, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211212224932/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-states/|url-status=dead}}</ref>}} | components = {{plainlist| * Pagkonsumo ng sambahayan: 68.4% * Pagkonsumo o paggasta ng Gobyerno: 17.3% * Puhunan sa nakatakdan kapital: 17.2% * Pamumuhan sa mga imbentoryo: 0.1% * Pagluwas ng mga produktExporto at serbisyo: 12.1% * Pang-aangkat ng mga kalakal at mga serbisyo: −15% * (2017 est.)<ref name="CIA_US" />}} | inflationary = {{plainlist|ng * 1.5% (2020 est.)<ref name="IMFWEOUS">{{cite web |title=World Economic Outlook Database, October 2020 |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2020/October/weo-report?c=111,&s=NGDP_RPCH,NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,PCPIPCH,&sy=2018&ey=2025&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |website=IMF.org |publisher=International Monetary Fund |access-date=October 18, 2020}}</ref> * 1.7% (Aug. 2019)<ref>{{cite web|title=Consumer Price Index – August 2019|date=September 12, 2019|url=https://www.cnbc.com/2019/09/12/us-consumer-price-index-august-2019.html|publisher= CNBC}}</ref>}} | millionaires = | poverty = {{plainlist| *{{increaseNegative}} 11.4% (2020)<ref name="PovertyCB">{{cite web|title=Income and Poverty in the United States: 2020|url=https://www.census.gov/library/publications/2021/demo/p60-273.html|date=September 14, 2021|publisher=[[United States Census Bureau]] |access-date=October 5, 2020}}</ref> *{{increaseNegative}} 37.2 milyon (2020)<ref name="PovertyCB" />}} | gini = {{plainlist| *{{increaseNegative}} 48.9 {{color|red|high}} (2020, [[United States Census Bureau|USCB]])<ref>{{cite web |url=https://www.census.gov/content/dam/Census/library/visualizations/2021/demo/p60-273/figure3.pdf |title=Income Distribution Measures and Percent Change Using Money Income and Equivalence-Adjusted Income |publisher=United States Census Bureau |website=census.gov|access-date=January 15, 2021}}</ref> *{{increaseNegative}} 43.4 {{color|darkorange|medium}} (2017, [[Congressional Budget Office|CBO]])<ref>{{cite web |title=The Distribution of Household Income, 2017 |url=https://www.cbo.gov/system/files/2020-10/56575-Household-Income.pdf |pages=31, 32 |website=cbo.gov |publisher=[[Congressional Budget Office]] |date=October 2, 2020 |access-date=October 19, 2020}}</ref>}} | hdi = {{plainlist| * {{increase}} 0.926 {{color|darkgreen|very high}} (2019)<ref>{{cite web |url=http://hdr.undp.org/en/indicators/137506 |title=Human Development Index (HDI) |publisher=[[Human Development Report|HDRO (Human Development Report Office)]] [[United Nations Development Programme]] |website=hdr.undp.org |access-date=December 11, 2019}}</ref> ([[List of countries by Human Development Index|17th]]) * {{increase}} 0.808 {{color|darkgreen|very high}} [[List of countries by inequality-adjusted HDI|IHDI]] (2019)<ref>{{cite web |title=Inequality-adjusted HDI (IHDI) |url=http://hdr.undp.org/en/indicators/138806 |website=hdr.undp.org |publisher=[[United Nations Development Programme|UNDP]] |access-date=May 22, 2020}}</ref>}} | labor = {{plainlist| * {{increase}} 161.4 million (October 2021)<ref name="BLS_JobsData" /> * {{increase}} 58.8% employment rate (October 2021)<ref name="BLS_JobsData" />}} | unemployment = {{plainlist| * {{decreasePositive}} 3.8% (February 2022)<ref name="BLS_JobsData">{{cite web|url=https://www.bls.gov/news.release/empsit.t01.htm |title=Employment status of the civilian population by sex and age |publisher=[[Bureau of Labor Statistics]] |website=BLS.gov |access-date=October 4, 2020}}</ref> * {{decreasePositive}} 10.9% youth unemployment (December 2021; 16 to 19 year-olds)<ref name="BLS_JobsData" /> * {{decreasePositive}} 6.9 million unemployed (November 2021)<ref name="BLS_JobsData" />}} | average gross salary = {{IncreasePositive}} $69,392 (2020)<ref name="CPS 2015">{{cite web|url=https://www.worlddata.info/average-income.php#:~:text=The%20average%20gross%20annual%20wage,than%20in%20the%20previous%20year).|title=Usual Weekly Earnings of Wage and Salary Workers First Quarter 2017|date=July 17, 2018 |website=Bureau of Labor Statistics|publisher=U.S. Department of Labor|access-date=September 13, 2018}}</ref> | gross median = {{increase}} $1,010 weekly (Q4, 2021)<ref>{{cite web |title=Usual Weekly Earnings Summary |url=https://www.bls.gov/news.release/wkyeng.nr0.htm |website=www.bls.gov |publisher=Bureau of Labor Statistics |date=January 17, 2020}}</ref> | occupations = {{plainlist| * [[Primary sector of the economy|Agriculture]]: 1.0% * [[Secondary sector of the economy|Industry]]: 19% * [[Tertiary sector of the economy|Services]]: 80% * (FY 2018)<ref>{{cite web|title=Employment by major industry sector|url=https://www.bls.gov/emp/tables/employment-by-major-industry-sector.htm|publisher=Bureau of Labor Statistics|access-date=July 5, 2018}}</ref>}} | industries = {{hlist| [[Petroleum]] | [[steel]] | [[motor vehicles]] | [[aerospace]] | [[telecommunications]] | [[chemicals]] | [[electronics]] | [[food processing]] | [[information technology]] | [[consumer goods]] | [[lumber]]| [[mining]] }} | exports = {{decrease}} $2.127 trillion (2020)<ref name=wto>{{cite web|title=U.S. trade in goods with World, Seasonally Adjusted |url=https://www.census.gov/foreign-trade/Press-Release/current_press_release/ft900.pdf|work=[[United States Census Bureau]]|access-date=June 1, 2021}}</ref> | export-goods = {{ublist|[[Agricultural]] products 10.7%| [[Fuels]] and [[mining]] products 9.4%| [[Manufacturers]] 74.8%| Mga iba 5.1%<ref>{{cite web|url=https://www.census.gov/foreign-trade/statistics/historical/SAEXP.pdf|title=Exports of goods by principal end-use category|work=Census Bureau}}</ref>}} | export-partners = {{ublist|{{flag|European Union}}(+) 18.7%| {{flag|Canada}}(+) 18.3%| {{flag|Mexico}}(+) 15.9%| {{flag|China}}(-) 8%| {{flag|Japan}}(+) 4.4%|| Mga iba 34.8%<ref name=wto />}} | imports = {{decrease}} $2.808 trillion (2020)<ref name=wto /> | import-goods = {{ublist|[[Agricultural]] products 10.5%| [[Fuels]] and [[mining]] products 10.7%| [[Manufacturers]] 78.4%| Mga iba 4.2%<ref>{{cite web|url=https://www.census.gov/foreign-trade/statistics/historical/SAIMP.pdf|title=Imports of goods by principal end-use category|work=Census Bureau}}</ref>}} | import-partners = {{ublist|{{flag|China}}(-) 21.4%| {{flag|European Union}}(+) 18.9%| {{flag|Mexico}}(+) 13.2%| {{flag|Canada}}(+) 12.6%| {{flag|Japan}}(+) 6%|| Mga iba 27.9%<ref name=wto />}} | current account = {{decrease}} −$501.3 billion (2020 est.)<ref name="CIAWFUS">{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-states/ |title=The World Factbook |publisher=[[Central Intelligence Agency]] |website=CIA.gov |access-date=August 17, 2019 |archive-date=Disyembre 12, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211212224932/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-states/ |url-status=dead }}</ref> | FDI = {{plainlist| * {{increase}} Inward: $156.3&nbsp;billion (2020)<ref>{{cite web|title=UNCTAD 2019|url=https://unctad.org/system/files/official-document/tdstat45_FS09_en.pdf|access-date=2020-01-06|website=UNCTAD}}</ref> * {{increase}} Outward: $92.8&nbsp;billion (2020)<ref>{{cite web|title=Country Fact Sheets 2018|url=http://unctad.org/en/Pages/DIAE/World%20Investment%20Report/Country-Fact-Sheets.aspx|website=unctad.org|access-date=24 July 2019}}</ref>}} | debt = {{increaseNegative}} 128.6% of GDP (FY 2020)<ref>{{cite web|url=https://www.usgovernmentspending.com/us_debt_to_gdp|title=Federal Debt: Total Public Debt as Percent of Gross Domestic Product}}</ref> | gross external debt = {{increaseNegative}} $21.3 trillion (December 2020)<ref>{{cite web|publisher=U.S. Department of the Treasury|url=https://ticdata.treasury.gov/Publish/debta2020q3.html|title=Treasury TIC Data|access-date=2021-01-30 |df=mdy-all}}</ref> note: approximately four-fifths of US external debt is denominated in US dollars<ref name="CIAWFUS" /> | revenue = $3.42 trillion (2020)<ref>{{cite web |url=https://www.usgovernmentrevenue.com/ |title=US Government Finances: Revenue, Deficit, Debt, Spending since 1792}}</ref> | expenses = $6.55 trillion (2020)<ref>{{cite web|url=https://www.usgovernmentspending.com/federal_budget |title=US Federal Budget Overview - Spending Breakdown Deficit Debt Pie Chart |access-date=2021-01-29 |df=mdy-all}}</ref> | deficit = {{increaseNegative}} −2.9 of GDP (2016)<br />note: for the US, revenues exclude social contributions of approximately $1.0{{nbs}}trillion; expenditures exclude social benefits of approximately $2.3{{nbs}}trillion (2015 est.) | reserves = $41.8 billion (August 2020)<ref>{{cite web|url=https://www.treasury.gov/resource-center/data-chart-center/IR-Position/Pages/01042019.aspx|title=U.S. International Reserve Position|website=Treasury.gov|access-date=January 18, 2019}}</ref> | credit = {{plainlist| * [[Standard & Poor's]]:<ref>{{cite web |title=Sovereigns rating list |publisher=Standard & Poor's |url=http://www.standardandpoors.com/ratings/sovereigns/ratings-list/en/eu?sectorName=null&subSectorCode=39&filter=U |access-date=August 20, 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110618090608/http://www.standardandpoors.com/ratings/sovereigns/ratings-list/en/eu?sectorName=null&subSectorCode=39&filter=U |archive-date=June 18, 2011 |df=mdy-all}}</ref><ref name=guardian>{{cite news |title=How Fitch, Moody's and S&P rate each country's credit rating |date=April 15, 2011 |first1=Simon |last1=Rogers |first2=Ami |last2=Sedghi |work=The Guardian|location=London |url=https://www.theguardian.com/news/datablog/2010/apr/30/credit-ratings-country-fitch-moodys-standard |access-date=May 28, 2011}}</ref> * AA+ (Domestic) * AA+ (Foreign) * AAA (T&C Assessment) * Outlook: Stable ---- * [[Moody's]]:<ref name=guardian /><ref>{{cite news|last=Riley|first=Charles|title=Moody's affirms Aaa rating, lowers outlook|url=https://money.cnn.com/2011/08/02/news/economy/moodys_credit_rating/index.htm?hpt=hp_t1|publisher=CNN|date=August 2, 2017|access-date=Marso 22, 2022|archive-date=Enero 21, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220121062525/https://money.cnn.com/2011/08/02/news/economy/moodys_credit_rating/index.htm?hpt=hp_t1|url-status=dead}}</ref> * Aaa * Outlook: Stable ---- * [[Fitch Group|Fitch]]:<ref>{{cite web|title=Fitch Affirms United States at 'AAA'; Outlook Stable|url=https://www.fitchratings.com/creditdesk/press_releases/detail.cfm?pr_id=824532|website=Fitch Ratings}}</ref><ref>{{cite web|title=Scope affirms the USA's credit rating of AA with Stable Outlook|url=https://www.scoperatings.com/#search/research/detail/160368EN|website=Scope Ratings}}</ref> * AAA * Outlook: Stable}} | aid = ''donor'': [[Official development assistance|ODA]], $35.26 billion (2017)<ref name="oecd-aid">{{cite web|title=Development aid rises again in 2016 but flows to poorest countries dip |url=http://www.oecd.org/dac/development-aid-rises-again-in-2016-but-flows-to-poorest-countries-dip.htm |website=[[OECD]] |access-date=2017-09-25 |date=2017-04-11 |df=mdy-all}}</ref> | cianame = united-states | spelling = US }} Ang Estados Unidos ay isang mayaman at maunlad na bansa na may ekonomiyang pamilihan<ref>{{cite web |url=https://worldpopulationreview.com/country-rankings/market-economy-countries |title=Market Economy Countries 2021 |publisher=World Population Review |access-date=September 12, 2021}}</ref> at ang may pinakamalaking nominal na [[GDP]] at kabuuang yaman. Ito ang ikalawang bansa sa buong mundo na may kakayahan sa pagbili ng mga mamamayan nito.<ref>{{cite web|url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2017/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=43&pr.y=19&sy=2017&ey=2017&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=512,672,914,946,612,137,614,546,311,962,213,674,911,676,193,548,122,556,912,678,313,181,419,867,513,682,316,684,913,273,124,868,339,921,638,948,514,943,218,686,963,688,616,518,223,728,516,558,918,138,748,196,618,278,624,692,522,694,622,142,156,449,626,564,628,565,228,283,924,853,233,288,632,293,636,566,634,964,238,182,662,359,960,453,423,968,935,922,128,714,611,862,321,135,243,716,248,456,469,722,253,942,642,718,643,724,939,576,644,936,819,961,172,813,132,199,646,733,648,184,915,524,134,361,652,362,174,364,328,732,258,366,656,734,654,144,336,146,263,463,268,528,532,923,944,738,176,578,534,537,536,742,429,866,433,369,178,744,436,186,136,925,343,869,158,746,439,926,916,466,664,112,826,111,542,298,967,927,443,846,917,299,544,582,941,474,446,754,666,698,668&s=PPPGDP&grp=0&a=|title=Report for Selected Country Groups and Subjects (PPP valuation of country GDP)|publisher=IMF|language=en-US|access-date=December 29, 2017}}</ref> Ito ang ika siyam na bansa sa buong mundo sa kada taong nominal na [[GDP]] at ika-15 sa kada taong Paridad ng Kakayahang Pagbili noong 2021.<ref>{{cite web |url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2019/01/weodata/index.aspx |title=World Economic Outlook Database, April 2019 |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=IMF.org |access-date=April 9, 2019}}</ref> Ang Estados Unidos ang pinakamakapangyarihan sa usaping ekonomiyang pangteknolohiya at paglikha ng mga bagong ideya at produkto lalo na [[intelihensiyang artipisyal]], [[kompyuter]], [[parmasyutikal]], [[medikal]], [[pangkalawakan]] at kagamitang panghukbo.<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-states/ |title=United States reference resource |work=[[The World Factbook]] [[Central Intelligence Agency]] |access-date=May 31, 2019 |archive-date=Disyembre 12, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211212224932/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-states/ |url-status=dead }}</ref> Ang [[Dolyar ng Estados Unidos]] ang salaping pinakaginagamit sa mga transaksiyon sa buong mundo at ang pinakainiimbak na salapi na sinusuportahan ng ekonomiya ng Estados Unidos, militar ng Estados Unido, sistemang petrodolyar at ang kaugnay na [[eurodollar]] at malaking pamilihan ng US Treasury.<ref name="federalreserve.gov">{{cite web|url=http://www.federalreserve.gov/pf/pdf/pf_4.pdf |title=The Implementation of Monetary Policy – The Federal Reserve in the International Sphere|access-date=August 24, 2010}}</ref><ref>{{cite web|author=Zaw Thiha Tun|title=How Petrodollars Affect The U.S. Dollar |url=http://www.investopedia.com/articles/forex/072915/how-petrodollars-affect-us-dollar.asp|date=July 29, 2015|access-date=October 14, 2016}}</ref> Ang ilang mga bansa ay gumagamit sa US dollar bilang de factor currency.<ref name="Benjamin J. Cohen 2006, p. 17">Benjamin J. Cohen, ''The Future of Money'', Princeton University Press, 2006, {{ISBN|0691116660}}; ''cf.'' "the dollar is the de facto currency in Cambodia", Charles Agar, ''[[Frommer's]] Vietnam'', 2006, {{ISBN|0471798169}}, p. 17</ref><ref>{{cite web |url = http://www.multpl.com/us-gdp-growth-rate/table/by-year|title = US GDP Growth Rate by Year |date=March 31, 2014 |access-date=June 18, 2014 |website = multpl.com|publisher = US Bureau of Economic Analysis}}</ref> Kabilang sa mga kasamang nakikipagkalakalan sa Estados Unidos ang [[Tsina]], [[European Union]], [[Canada]], [[Mexico]], [[India]], [[Japan]], [[Timog Korea]], [[United Kingdom]], at [[Taiwan]].<ref name="auto">{{cite web |url=https://www.census.gov/foreign-trade/statistics/highlights/top/top1612yr.html|title = Top Trading Partners |date=December 2016 |access-date=July 8, 2017 |publisher=U.S. Census Bureau}}</ref> Ang Estados Unidos ang pinakamalaking tagapag-angkat at ang ikalawang pinakamalaking tagapagaluwas.<ref>{{cite web |url=https://www.wto.org/english/res_e/statis_e/wts2019_e/wts2019_e.pdf |title=World Trade Statistical Review 2019 |work=[[World Trade Organization]] |page=100 |access-date=May 31, 2019}}</ref> Ito ay may kasunduan sa malayang kalakalan sa ilang mga bansa kasama ang [[United States–Mexico–Canada Agreement|USMCA]], Australia, Timog Korea, Switzerland, Israel at marami pang iba.<ref>{{cite web |url=https://ustr.gov/trade-agreements/free-trade-agreements |title=United States free trade agreements |work=[[Office of the United States Trade Representative]] |access-date=May 31, 2019}}</ref> Ang ekonomiya nito ay sinasanhi ng masagang mga mapagkukunan sa kalikasan, mahusay na pinaunlad na mga imprastruktura at malaking produktibidad o pagiging produktibo ng mga mamamayan nito.<ref name="Wright, Gavin 2007 p. 185">Wright, Gavin, and Jesse Czelusta, "Resource-Based Growth Past and Present", in ''Natural Resources: Neither Curse Nor Destiny'', ed. Daniel Lederman and William Maloney (World Bank, 2007), p. 185. {{ISBN|0821365452}}.</ref> Ito ay may ika-7 malaking kabuuang halaga ng mapagkukunang pangkalikasan na nagkakahalagang [[United States dollar|US$]]45{{nbs}}trilyon noong 2015.<ref>{{cite web|url=http://www.investopedia.com/articles/markets-economy/090516/10-countries-most-natural-resources.asp|title=10 Countries With The Most Natural Resources|date=September 12, 2016|last=Anthony|first=Craig|website=[[Investopedia]]}}</ref> Ang mga Amerikano ang may pinakamataas na sahod ng empleyado at pangbahay sa mga bansang kasapi ng [[OECD]].<ref>{{cite web|url=http://www.oecdbetterlifeindex.org/topics/income/|title=Income|work=Better Life Index|publisher=OECD|access-date=September 28, 2019|quote=In the United States, the average household net adjusted disposable income per capita is USD 45 284 a year, much higher than the OECD average of USD 33 604 and the highest figure in the OECD.}}</ref> Noong 1890, nalampasan ng Estados Unidos ang [[Imperyong British]] bilang pinakaproduktibo o mapakinabangan na ekonomiya sa buong mundo.<ref name="Digital History">{{cite web|author1=Digital History |author2=Steven Mintz |url=http://www.digitalhistory.uh.edu/database/article_display.cfm?HHID=188 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040302193732/http://www.digitalhistory.uh.edu/database/article_display.cfm?HHID=188 |archive-date=2004-03-02 |title=Digital History |publisher=Digitalhistory.uh.edu |access-date=April 21, 2012 |df=mdy-all}}</ref> Ito ang pinakamalaking prodyuser ng petrolyo at natural gas.<ref name="lop">{{cite web|url=https://www.eia.gov/todayinenergy/detail.php?id=36292|title=United States remains the world's top producer of petroleum and natural gas hydrocarbons|website=EIA}}</ref> Noong 2016, ito ang pinakamalaking bansang nakikipagkalakalan.<ref>{{cite news |author1=Katsuhiko Hara |author2=Issaku Harada (staff writers) |url=http://asia.nikkei.com/Politics-Economy/Economy/US-overtook-China-as-top-trading-nation-in-2016 |title=US overtook China as top trading nation in 2016 |newspaper=Nikkei Asian Review |date=April 13, 2017 |access-date=2017-06-22 |df=mdy-all |location=Tokyo |archive-date=2021-02-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210224034235/https://asia.nikkei.com/Politics-Economy/Economy/US-overtook-China-as-top-trading-nation-in-2016 |url-status=dead }}</ref>. Ito rin ang ikatlong pinakamalaki sa pagmamanupaktura ng mga produkto na kumakatawan bilang ikalima sa output ng pagmamanupaktura sa buong mundo.<ref name="Vargo, Frank">{{cite web |url=http://shopfloor.org/2011/03/u-s-manufacturing-remains-worlds-largest/18756 |title=U.S. Manufacturing Remains World's Largest |publisher=Shopfloor |date=March 11, 2011 |access-date=March 28, 2012 |author=Vargo, Frank |archive-url=https://web.archive.org/web/20120404234310/http://shopfloor.org/2011/03/u-s-manufacturing-remains-worlds-largest/18756 | archive-date=April 4, 2012 |url-status=dead}}</ref> Hindi lamang ito ang mayroong pinakamalaking panloob na pamilihan ng mga produkto ngunit nangunguna sa kalakalan ng mga serbisyo na nagkakahalagang $4.2{{nbs}}trilyon noong 2018.<ref>{{cite web |url=http://www.wto.org/english/news_e/pres17_e/pr791_e.htm |title=Trade recovery expected in 2017 and 2018, amid policy uncertainty |publisher=World Trade Organization |date=April 12, 2017|access-date=2017-06-22 |df=mdy-all |location=Geneva, Switzerland}}</ref> Sa 500 pinakamalalaking kompanya sa buong mundo, ang 121 ay nakaheadquarter sa Estados Unidos.<ref>{{cite web|url=http://fortune.com/global500/list/filtered?hqcountry=U.S.|title=Global 500 2016|work=Fortune|access-date=2022-03-22|archive-date=2018-09-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20180921142659/http://fortune.com/global500/list/filtered?hqcountry=U.S.|url-status=dead}} Number of companies data taken from the "Country" filter.</ref> Ang Estados Unidos ang bansa sa buong mundo na may pinakamaraming bilyonaryo na may kabuuang halagang $3 trilyong dolyar.<ref>{{cite web|url=https://www.cnbc.com/2019/05/09/the-countries-with-the-largest-number-of-billionaires.html|title=The US is home to more billionaires than China, Germany and Russia combined|date=May 9, 2019|publisher=CNBC|access-date=May 9, 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://hk.asiatatler.com/life/top-10-countries-with-the-most-billionaires-in-2019|title=Wealth-X's Billionaire Census 2019 report reveals insights and trends about the world's top billionaires|website=hk.asiatatler.com|access-date=May 14, 2019|archive-date=Mayo 14, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190514102256/https://hk.asiatatler.com/life/top-10-countries-with-the-most-billionaires-in-2019|url-status=dead}}</ref> Ang mga komersiyal na banko sa Estados Unido ay may ariariang $20{{nbs}}trillion noong 2020.<ref>{{cite web |url=https://fred.stlouisfed.org/series/TLAACBW027SBOG/ |title=Total Assets, All Commercial Banks |date=January 3, 1973}}</ref> Ang US [[Global assets under management]] ay mayroong ariariang $30{{nbs}}trilyon.<ref>{{cite web |url=http://www.agefi.fr/sites/agefi.fr/files/fichiers/2016/07/bcg-doubling-down-on-data-july-2016_tcm80-2113701.pdf |title=Doubling Down on Data |website= |archive-url= |archive-date= |access-date=5 March 2022}}</ref><ref>{{cite web |url=https://repositorio.cepal.org/bitstream/handle/11362/45045/1/S1900994_en.pdf |title=The asset management industry in the United States |website= |archive-url=https://web.archive.org/web/20210803202407/https://repositorio.cepal.org/bitstream/handle/11362/45045/1/S1900994_en.pdf |archive-date=3 Agosto 2021 |access-date=5 March 2022 |url-status=dead }}</ref> Ang [[New York Stock Exchange]] at [[Nasdaq]] ang pinakamalaking mga [[pamilihan ng stock]] ayon sa [[kapitalisasyon ng pamilihan]] at [[bolyum ng kalakalan]].<ref>{{cite web|url=https://www.world-exchanges.org/our-work/statistics|title=Monthly Reports - World Federation of Exchanges|publisher=WFE}}</ref><ref name="sfc.hk">[http://www.sfc.hk/web/doc/EN/research/stat/a01.pdf Table A – Market Capitalization of the World's Top Stock Exchanges (As at end of June 2012)]. Securities and Exchange Commission (China).</ref> Ang mga pamumuhunang pandayuhan sa Estados Unidos ay umabot ng $4.0{{nbs}}trilyon,<ref name="CIA – The World Factbook">{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-woot ng rld-factbook/rankorder/2198rank.html |title=CIA – The World Factbook |publisher=Cia.gov |access-date=April 21, 2012 }}{{Dead link|date=Hunyo 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> samantalang ang pamumuhuan ng Estados Unidos sa mga dayuhang bansa ay umabot ng higit sa $5.6 trilyon.<ref name="cia.gov">{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-ot ng factbook/rankorder/2199rank.html |title=CIA – The World Factbook |publisher=Cia.gov |access-date=April 21, 2012 }}{{Dead link|date=Hunyo 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Ang ekonomiya ng Estados Unidos ay nangunguna sa [[venture capital]]<ref>[http://www.ey.com/Publication/vwLUAssets/Global_venture_capital_insights_and_trends_2014/$FILE/EY_Global_VC_insights_and_trends_report_2014.pdf Adapting and evolving{{snd}}Global venture capital insights and trends 2014] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200804135427/https://www.ey.com/Publication/vwLUAssets/Global_venture_capital_insights_and_trends_2014/$FILE/EY_Global_VC_insights_and_trends_report_2014.pdf |date=2020-08-04 }}. EY, 2014.</ref> at pagpopondo sa Pandaigdigang Pananaliksik at Pagpapaunlad.<ref>{{cite web|url= http://www.battelle.org/docs/tpp/2014_global_rd_funding_forecast.pdf?sfvrsn=4 |title=2014 Global R&D Funding Forecast |date=December 16, 2013 |website=battelle.org |archive-url=https://web.archive.org/web/20140209171411/http://www.battelle.org/docs/tpp/2014_global_rd_funding_forecast.pdf?sfvrsn=4 |archive-date= February 9, 2014}}</ref> Ang paggasta ng mga konsumer ay bumubuo ng 68% ng ekonomiya ng Estados Unidos noong 2018,<ref name=consumerecon>[https://fred.stlouisfed.org/graph/?g=ntyj "Personal consumption expenditures (PCE)/gross domestic product (GDP)"] ''FRED Graph'', Federal Reserve Bank of St. Louis</ref> samantalang ang bahaging paggawang sahod ay 43% noong 2017.<ref>[https://fred.stlouisfed.org/series/W270RE1A156NBEA "Shares of gross domestic income: Compensation of employees, paid: Wage and salary accruals: Disbursements: To persons"] ''FRED Graph'', Federal Reserve Bank of St. Louis</ref> Ito ang ikatlong bansa na pinakamalaking merkado ng mga mamimili.<ref name="unstats.un.org">{{cite web |title=United Nations Statistics Division – National Accounts Main Aggregates Database |url=http://unstats.un.org/unsd/snaama/selbasicFast.asp |access-date=2022-03-22 |archive-date=2016-02-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160205025204/http://unstats.un.org/unsd/snaama/selbasicFast.asp |url-status=dead }}</ref> Ang pamilihan ng mga trabaho ay umaakit ng mga immigrante mula sa iba ibang bansa na karaniwan ay edukado dahil sa mas maraming oportunidad sa Estados Unidos.<ref name="The World Factbook">{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2112rank.html |title=Country comparison :: net migration rate |date=2014 |access-date=June 18, 2014 |website=Central Intelligence Agency |publisher=The World Factbook |archive-date=Disyembre 26, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226005157/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2112rank.html |url-status=dead }}</ref> Ang Estados ay nangungunang ekonomiya ayons sa mga pag-aaral gaya ng [[Index ng Madaling Pagnegosyo sa bansa]], [[Ulat ng Pagiging Kompetetibo sa Buong Mundo]] at iba pa.<ref name="World Economic Forum">{{cite web |url=http://www3.weforum.org/docs/GCR2013-14/GCR_Rankings_2013-14.pdf |title=Rankings: Global Competitiveness Report 2013–2014 |publisher=World Economic Forum |access-date=June 1, 2014}}</ref> Ang Ekonomiya ng Estados Unidos ay dumanas ng malalang pagbagsak ng ekonomiya noong recession noong mga 2007-2009 na dulot ng subprime mortgage crisis at lumaganap sa buong mundo.<ref name="FRED – Real GDP">{{cite web |url=https://fred.stlouisfed.org/series/GDPC1 |title=FRED – Real GDP}}</ref><ref name="FRED – Househol7d Net Worth">{{cite web |url=https://fred.stlouisfed.org/series/TNWBSHNO |title=FRED – Household Net Worth}}</ref><ref>{{cite web |url=https://fred.stlouisfed.org/series/PAYEMS |title=FRED-Total Non-Farm Payrolls}}</ref><ref>{{cite web |url=https://fred.stlouisfed.org/series/UNRATE |title=FRED-Civilian Unemployment Rate}}</ref> Ang Estados Unidos ang ika-41 sa [[pagiging pantay ng sahod]] ng mga mamamayan sa mga 156 bansa noong 2017.<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2172rank.html#us |title=''CIA World Factbook'' "Distribution of Family Income" |access-date=2022-03-22 |archive-date=2011-06-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110604005151/http://www.forbes.com/feeds/afx/2007/06/12/afx3810988.html#us |url-status=dead }}</ref>.<ref>{{cite news |last=Gray |first=Sarah |date=June 4, 2018 |title=Trump Policies Highlighted in Scathing U.N. Report On U.S. Poverty|url=http://fortune.com/2018/06/04/trump-policies-u-n-report-u-s-poverty/|work=[[Fortune (magazine)|Fortune]]|access-date=September 13, 2018|quote="The United States has the highest rate of income inequality among Western countries", the report states.}}</ref> ===Welfare at mga serbisyong panlipunan=== Hindi kasama ang [[Social Security (United States)|Social Security]] at [[Medicare (United States)|Medicare]], ang Kongreso ng Estados Unidos ay naglaan ng halos $717 bilyon sa mga pondong pederal noong 2010 at karagdagang $210 bilyon ay inilaan sa mga pondo ng estado ($927 bilyong total) para sa mga programang welfare o pagbibigay tulong sa mga nangangailangan. Ang kalahati nito ay napunta sa pangangailangang medikal at halos 40% para sa cash, pagkain (food stamps) at tulong pabahay. Ang ilan sa mga programa ay kinabibilangan ng pagpopondo sa mga paaralang pampubliko, pagsasanay para sa trabaho, mga benepisyong SSI at medicaid.<ref>Means tested programs [http://budget.house.gov/uploadedfiles/rectortestimony04172012.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140308070341/http://budget.house.gov/uploadedfiles/rectortestimony04172012.pdf|date=2014-03-08}} accessed 19 Nov 2013</ref> {{As of|2011}}, ang public social spending-to-GDP ratio sa Estados Unidos ay sa ibaba sa [[OECD]] average.<ref>[http://www.oecd.org/els/socialpoliciesanddata/OECD%282012%29_Social%20spending%20after%20the%20crisis_8pages.pdf Social spending after the crisis]. OECD. (Social spending in a historical perspective, p. 5). Retrieved: 26 December 2012.</ref> Ang halos kalahati ng mga tulong na welfare na nagkakahalagang $462 bilyon ay napunta sa mga pamilyang may anak na ang karamihan ay mga mag-isang nagtataguyod ng anak.<ref name="SMG">{{citation | url = https://singlemotherguide.com/grants-for-single-mothers/ | title = Welfare for Single Mothers | date= January 9, 2014 | author = Dawn | publisher = Single Mother Guide}}</ref> ==Siyensiya at Teknolohiya== Noong ika-19 na siglo, ang [[United Kingdom]], [[Italya]], Kanlurang [[Europa]], [[Pransiya]], at [[Alemanya]] ang nangunguna sa pagkakatuklas ng mga bagong ideya at kaalaman sa [[siyensiya]] at [[matematika]].<ref>{{cite book|chapter-url=https://books.google.com/books?id=YFDGjgxc2CYC&pg=PA61|title=National innovation systems : a comparative analysis|date=1993|publisher=Oxford University Press|isbn=0195076176|location=New York|pages=61–4|chapter=National Innovation Systems: Britain|ref=Walker1993|author1=Walker, William|editor1-last=Nelson|editor1-first=Richard R.}}</ref><ref>{{cite document|author1=Uilrich Wengenroth|title=Science, Technology, and Industry in tiyhe 19th Century|url=http://www.mzwtg.mwn.tum.de/fileadmin/w00bmt/www/Arbeitspapiere/Wengenroth_sci-tech-ind-19c.pdf|publisher=Munich Centre for the History of Science and Technology|access-date=13 June 2016|date=2000|archive-date=4 Agosto 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160804020610/http://www.mzwtg.mwn.tum.de/fileadmin/w00bmt/www/Arbeitspapiere/Wengenroth_sci-tech-ind-19c.pdf|url-status=dead}}</ref> Bagaman, nahuhuli ang Estados Unidos sa pagpormula ng teorya, ito ay nangibabaw sa paggamit ng teorya upang lutasin ang mga problema. Ito ang [[nilalapat na siyensiya]]. Dahil ang mga Amerikano ay malayo sa pinagmumulan ng siyensiyang Kanluranin at pagmamanupaktura, ang mga Amerikano ay kailangang tuklasin ang mga paggawa ng mga bagay. Nang pagsamahin ng mga Amerikano ang kaalamang teoretikal sa Katalihunang Yankee, ang resulta ay isang daloy ng mga mahahalagang imbensiyon. Ang mga mahahalagang Amerikanong imbentor ay kinabibilangan nina [[Robert Fulton]] (na nag-imbento ng [[steamboat]]); [[Samuel Morse]] (nag-imbento ng [[telegraph]]); [[Eli Whitney]] (nag-imbento ng [[cotton gin]]); [[Cyrus McCormick]] (ang [[reaper]]); at [[Thomas Alva Edison]] na siyang pinamalikhain sa lahat ng mga siyentipiko na may maraming imbensiyon na kanyang ginawa. [[Image:Wrightflyer.jpg|thumb|left|250px| Unang paglipad ng Wright Flyer I, Disyembre 17, 1903, si Orville ang piloto at si Wilbur ang nagpapatakbo ng sulok ng pakpak ng eroplano.]] Si Edison ay palaging ang una sa paglikha ng paglalapat siyentipiko pero siya ang palaging nagtatapos sa isang idea. Halimbawa, nilikha ng Inhinyeryong British na si [[Joseph Swan]] ang incandescent electric lamp noong 1860, halos 20 taon bago si Edison. Ngunit ang ilaw na bombilya ni Edison ay mas tumatagal sa imbensiyon ni Swan at maaaring patayin o ilawan ng indibidwal samantalang ang bombilya ni Swan ay magagamit lamang kapag ang ilang mga ilaw ay iniliywan o pinatay sa parehong panahon. Pinabuti ni Edison ang kanyang bombilya sa paglikha ng dynamo na sistemang lumilikha ng kuryente. Sa loob ng 30 taon, ang kanyang mga imbensiyon ay nagbigay kuryente o ilaw sa milyong tahanan. [[File:Buzz salutes the U.S. Flag.jpg|thumb|right|Ang Astronaut na si [[Buzz Aldrin]], piloto ng Lunar Module ng unang misyon ng paglapag sa [[buwan]]. Siya ay makikita sa tabi ng itinayong [[Watawat ng Estados]] sa ibabaw ng buwan.]] Isa pang pang mahalagang aplikasyon ng mga ideyang siyentipiko sa kagamitang praktikal ang inobasyon ng magkapatid na [[Wilbur at Orville Wright]]. Noong 1980, sila ay nahumaling sa mga account ng mga eksperimentong glider sa Alemanya at kanilang sinimulan ang kanilang imbestigasyon sa mga prinsipyo ng paglipas. Sa pagsasama ng kaalamang siyentipiko at mga kakayahang mekanikal, nilikha nila ang ilang glider. Noong Disyembre 17,1993, matagumpay nilayng nailipad ang pinapatakbong mekanikal na [[eroplano]]. Ang imbensiyong Amerikano na halos hindi napansin noong 1947 ang nagsulong sa [[Panahon ng Impormasyon]] at [[Kompyuter]]. Sa panahong ito, sina [[John Bardeen]], [[William Shockley]], at [[Walter Bratain]] ng [[Bell Laboratories]] ay humango sa mga sopistikadong prinsipyo ng [[mekanikang quantum]] upang imbentuhin ang [[transistor]] na maliit na mga kasangkapan ng [[elektroniko]] na pumalit sa mabibigat na [[vacuum tube]]. Ang transistor at ang [[integrated circuit]] na nilikha pagkatapos ng 10 taon ng pagkakaimbento ng transistor ang gumawang posible na maglagay ng napakaraming mga kagamitang elektoniko sa isang kompyuter o [[smartphone]] na pumalit sa mga kompyuter na kasing laki ng isang kwarto noong 1960. Ang [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] ay nagkaroon ng malalim na epekto sa pagpapaunlad ng siyensiya at teknolohiya sa Estados Unidos. Bago ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig, ang gobyernong pederal ay walang responsibilidad sa pagsuporta ng pagpapaunlad ng siyensiya sa bansa. Noong digmaan, ang pederal na pamahalaan at siyensiya ay bumuo ng matulunguning relasyon. Pagkatapos ng digmaan, ang pederal na pamahalaan ng Estados Unidos ay nagkaroon ng tungkuling suportahan ang siyensiya at teknolohiya. Pagkalipas ng ilang taon, sinuportahan ng pamahalaang pederal ang pagtatatag ng pambansang sistema ng siyensiya at teknolohiya na gumagawa sa Estados Unidos na lider sa buong mundo sa siyensiya at teknolohiya.<ref>Mowery, D. C., & Rosenberg, N. (1998). Paths of Innovation: Technological Change in 20th-Century America. Cambridge, UK: Cambridge University Press.</ref> Bahagi ng nakaraan at kasalukuyang kadakilaan ng Estados Unidos sa siyensiya ang napakalaking badyet para sa pagsasaliksik at pagpapaunlad na nagkakahalagang $401.6bn noong 2009 na doble sa badyet ng Tsina sa siyensiya na $154.1bn at higit sa 25% sa badyet sa siyensiya ng European Union na $297.9bn.<ref>[http://www.thenewatlantis.com/publications/the-sources-annd-uses-of-us-science-funding The Sources and Uses of U.S. Science Funding]{{Dead link|date=Hunyo 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}.</ref> Ang Estados Unidos ay nakalikha ng 278 Nobel Laureate sa [[Pisika]], [[Kemika]], [[Pisiolohiya o Medisina]] noong 2021 na ang unang bansa at bumubuo ng 42.5 % ng lahat ng natanggap na Gantimpalang Nobel sa buong mundo sa larangan ng Pisika, Kemika, at Pisiyolohiya.<ref>https://stats.areppim.com/stats/stats_nobelhierarchy.htm</ref> ==Tungkulin at Impluwensiya ng Estados sa Buong Mundo== Ang Estados Unidos ang isa sa mga bansa sa buong mundo na may malaking impluwensiya sa usaping ekonomiya, kultura, wika, siyensiya, teknolohiya, karapatang pantao at kapayapaan sa buong mundo. Dahil sa mga tulong pandayuhan ng Estados Unidos sa ibang bansa lalo na sa mga mahihirap na bansa, ang mga bansang ito ay karaniwang naiimpluwensiyahan sa usaping mga karapatang pantao sa mga bansang ito dahil sa prinsipyo ng Kapantayan ng Lahat ng Tao na isinusulong ng Estados Unidos. Ang Estados Unidos ay may malaki ring papel sa pagpapanatili ng seguridad sa buong mundo. Halimbawa, nagawang matukoy at mapaslang ng Intelihensiya ng Estados Unidos ang kinarorooanan gamit ang mga sopistikadong teknolohiya ng mga nagtatagong Pinuno ng mga Organisasyong Terorista na kinabibilangan nina [[Osama bin Laden]] na pinuno ng [[Al Qaeda]] at responsable sa pag-Atake noong Setyembre 11, 2001 at [[Abu Bakr al-Baghdadi]] na pinuno ng [[ISIS]]. Dahil din sa suporta nito sa [[Israel]], marami ang galit sa Estados Unidos. Gaya ng ibang mga bansang [[Kanluranin]] na mauunlad, ang Estados Unidos ay may kapangyarihan na magpalumpo ng mga ekonomiya ng isang bansa sa pamamagitan ng pagpapataw ng mga ekonomikong [[sanction]] gaya ng ginawa sa [[Cuba]], [[Iran]], [[North Korea]] at [[Rusya]]. ==Relihiyon== Sa Estados Unidos, ang [[kalayaan ng relihiyon]] ay isa sa pinoprotektahang karapatan ng mga Amerikano na nakasalig sa [[Saligang Batas ng Estados Unidos]] na matatagpuan sa mga sugnay ng [[relihiyon]] sa [[Unang Susog ng Saligang Batas ng Estados Unidos]]. Ito ay malapit na nauugnay sa [[paghihiwalay ng simbahan at estado]] na isang konseptong isinulong ng mga tagapagtatag ng Estados Unidos gaya nina [[James Madison]] at [[Thomas Jefferson]]. Ang '''Unang Susog''' ay may dalawang probisyon na nauukol sa [[relihiyon]]: Ang Sugnay ng '''Establisyemento (pagtatatag)''' at ang Sugnay ng '''Malayang Pagsasanay'''. Ang Establisyemento ay nagbabawal sa gobyerno ng Estados Unidos na "magtatag" ng isang relihiyon. Sa kasaysayan, ito ay nangangahulugan sa pagpipigil ng mga simbahan na isinusulong ng gobyerno gaya ng [[Simbahan ng Inglatera]]. Sa kasalukuyan, ang "establisyemento ng relihiyon" ay pinangangasiwaan ng tatlong bahaging pagsubok na inilatag ng [[Korte Suprema ng Estados Unidos]] sa ''Lemon v Kurtzman, 403, U.S. 602 (1971)''. Isa ilalim ng "pagsubok na Lemon", ang gobyerno ng Estados Unidos ay maaari lamang tumulong sa isang relihiyon kapag (1) ang pangunahing layunin ng pagtulong ay [[sekular]](hindi relihiyoso), (2) ang pagtulong ay dapat hindi nagsusulong o nagpipigil sa isang relihiyon at (3) walang labis na paghihimasok sa pagitan ng simbahan at estado. Ang Sugnay ng '''Malayang Pagsasanay''' ay nagpoprotekta sa mga mamamayan ng Estados Unidos na magsanay ng relihiyon na kanilang nanaisin kung ito ay hindi lumalabag sa mga ''moralidad ng publiko'' o may ''nakakapilit'' na interes ang gobyerno. Halimbawa, sa ''Prince v. Massachusetts, 321 U.S. 158 (1944)'', isinaad ng Korte Suprema ng Estados Unidos na maaaring pwersahin ng estado ang pagpapabakuna ng mga bata na ang mga magulang ay hindi pumapayag dito sa kadahilanang pang-relihiyon. Isinaad ng Korte Suprema ng Estados Unidos na ang estado ay may interest na mangibabaw sa paniniwala ng mga magulang upang maprotektahan ang kalusugan ng mga mamayan ng Estados Unidos at kanilang kaligtasan. {{Pie chart | thumb = center | caption = Relihiyon sa Estados Unidos (2020)<ref name="Pew2020">{{cite web |title=Measuring Religion in Pew Research Center's American Trends Panel |url=https://www.pewforum.org/2021/01/14/measuring-religion-in-pew-research-centers-american-trends-panel/ |website=Measuring Religion in Pew Research Center’s American Trends Panel &#124; Pew Research Center |publisher=Pew Research Center |access-date=9 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210208090614/https://www.pewforum.org/2021/01/14/measuring-religion-in-pew-research-centers-american-trends-panel/ |archive-date=8 February 2021 |date=14 January 2021 |url-status=live}}</ref> | label1 = [[Protestantismo|Protestante]] | value1 = 42 | color1 = Blue | labelt2 = [[Simbahang Katoliko Romano|Romano Katoliko]] | value2 = 21 | color2 = Purple | label3 = [[Mormon]] | value3 = 2 | color3 = DarkBlue | label4 = [[Walang relihiyon]] | value4 = 18 | color4 = White | label5 = [[Ateismo|Ateista]] | value5 = 5 | color5 = Grey | label6 = [[Agnostic]] | value6 = 6 | color6 = Lightgrey | label7 = [[Hudaismo|Hudyo]] | value7 = 1 | color7 = Lightblue | label8 = [[Islam|Muslim]] | value8 = 1 | color8 = Green | label9 = [[Hinduismo|Hindu]] | value9 = 1 | color9 = DarkOrange | label10 = [[Budismo|Budista]] | value10 = 1 | color10 = Gold | label11 = Ibang [[relihiyon]] | value11 = 2 | color11 = Chartreuse | label12= Unanswered | value12= 1 | color12= Black}} ==Kultura== Ang Estados Unidos ay isang [[kulturang indibidwalistiko]] na isang uri ng ng [[kultura]] na ang pagpapahalaga ay nasa isang [[indibidwal]] o sarili kesa sa isang [[grupo]]. Ang mga kulturang indidbidwal ay nagbibigay halaga sa sariling pananaw, pribasiya, [[autonomiya]](pangangasiwa sa sariling buhay), pag-asa sa sarili at sariling sikap. Ang mga Amerikano ay gumagamit ng diretsang pakipagtalastasan, naghahayag sa sariling naisin, at gumagamit ng mga iba't ibang paraan upang maayos ang mga alitan sa ibang kapwa tao. Ang Estados Unidos ay isang uri ng [[may mababang pagitan ng kapangyarihan]](low power distance culture) kung saan ito ay nagbibigay halaga sa bawat indibidwal na walang tinitingnang estado o katayuan sa buhay at nagtatakwil ng kawalang kapantayan sa lipunan. Tinatakwil ng mga Amerikano ang mga autoridad sa ikabubuti ng bawat indibidwal na bahagi ng isang lipunan. ==Sirkumsisyon== {{See also|Pagtutuli sa Estados Unidos}} Ang bansang ''Estados Unidos'' ay isa sa mga bansang nasa [[Kanlurang Emisperyo]] kabilang ang [[Canada]] sa mga protestanteng mga bansang ang lalaki ay tinutuli sa 70% nito sa [[Bagong Inglatera]] at "Midwest" kasalungat sa mga rehiyong timog at kanluran ay 50% hanggang 30% ang tinutuli. ==Galeriya== <gallery> Talaksan:Flag of Alabama.svg|'''[[Alabama]]''' Talaksan:Flag of Alaska.svg|'''[[Alaska]]''' Talaksan:Flag of Arizona.svg|'''[[Arizona]]''' Talaksan:Flag of Arkansas.svg|'''[[Arkansas]]''' Talaksan:Flag of California.svg|'''[[California]]''' Talaksan:Flag of Colorado.svg|'''[[Colorado]]''' Talaksan:Flag of Connecticut.svg|'''[[Connecticut]]''' Talaksan:Flag of Delaware.svg|'''[[Delaware]]''' Talaksan:Flag of Washington, D.C.svg|'''[[District of Columbia]]''' Talaksan:Flag of Florida.svg|'''[[Florida]]''' Talaksan:Flag of the State of Georgia.svg|'''[[Georgia (estado ng Estados Unidos)|Georgia]]''' Talaksan:Flag of Hawaii.svg|'''[[Hawaii]]''' Talaksan:Flag of Idaho.svg|'''[[Idaho]]''' Talaksan:Flag of Illinois.svg|'''[[Illinois]]''' Talaksan:Flag of Indiana.svg|'''[[Indiana]]''' Talaksan:Flag of Iowa.svg|'''[[Iowa]]''' Talaksan:Flag of Kansas.svg|'''[[Kansas]]''' Talaksan:Flag of Kentucky.svg|'''[[Kentucky]]''' Talaksan:Flag of Louisiana.svg|'''[[Louisiana]]''' Talaksan:Flag of Maine.svg|'''[[Maine]]''' Talaksan:Flag of Maryland.svg|'''[[Maryland]]''' Talaksan:Flag of Massachusetts.svg|'''[[Massachusetts]]''' Talaksan:Flag of Michigan.svg|'''[[Michigan]]''' Talaksan:Flag of Minnesota.svg|'''[[Minnesota]]''' Talaksan:Flag of Mississippi.svg|'''[[Mississippi]]''' Talaksan:Flag of Missouri.svg|'''[[Missouri]]''' Talaksan:Flag of Montana.svg|'''[[Montana]]''' Talaksan:Flag of Nebraska.svg|'''[[Nebraska]]''' Talaksan:Flag of Nevada.svg|'''[[Nevada]]''' Talaksan:Flag of New Hampshire.svg|'''[[New Hampshire]]''' Talaksan:Flag of New Jersey.svg|'''[[New Jersey]]''' Talaksan:Flag of New Mexico.svg|'''[[New Mexico]]''' Talaksan:Flag of New York.svg|'''[[New York]]''' Talaksan:Flag of North Carolina.svg|'''[[North Carolina]]''' Talaksan:Flag of North Dakota.svg|'''[[North Dakota]]''' Talaksan:Flag of Ohio.svg|'''[[Ohio]]''' Talaksan:Flag of Oklahoma.svg|'''[[Oklahoma]]''' Talaksan:Flag of Oregon.svg|'''[[Oregon]]''' Talaksan:Flag of Pennsylvania.svg|'''[[Pennsylvania]]''' Talaksan:Flag of Rhode Island.svg|'''[[Rhode Island]]''' Talaksan:Flag of South Carolina.svg|'''[[South Carolina]]''' Talaksan:Flag of South Dakota.svg|'''[[South Dakota]]''' Talaksan:Flag of Tennessee.svg|'''[[Tennessee]]''' Talaksan:Flag of Texas.svg|'''[[Texas]]''' Talaksan:Flag of Utah.svg|'''[[Utah]]''' Talaksan:Flag of Vermont.svg|'''[[Vermont]]''' Talaksan:Flag of Virginia.svg|'''[[Virginia]]''' Talaksan:Flag of Washington.svg|'''[[Washington]]''' Talaksan:Flag of West Virginia.svg|'''[[West Virginia]]''' Talaksan:Flag of Wisconsin.svg|'''[[Wisconsin]]''' Talaksan:Flag of Wyoming.svg|'''[[Wyoming]]''' </gallery> === Patakarang panlabas === Ang paghaharing militar, ekonomiko, at kultural ng Estados Unidos ang dahilan kung bakit isang mahalagang tema sa politika ng bansa ang [[patakarang panlabas]] (o foreign policy) nito, bukod pa sa kahalagahan ng imahen ng Estados Unidos sa buong mundo. Nauntog ang patakarang panlabas ng Estados Unidos sa pagitan ng [[pamumukod]] o ''isolationism'', [[imperyalismo]] at paghahalo ng mga ito, sa buong kasaysayan ng bansa. Nagresulta ang malakas na impluwensiya nito sa politika at kultura ng buong mundo sa sobrang [[anti-Amerikanismo|pagkamuhi]] ng ilan dito, at [[Amerikopilya|pagpuri]] naman at paghanga para sa ilan. Isang halimbawa nito si [[Ayatollah Khomeini]] na tinawag ang Estados Unidos "The Great Satan" (Ang Dakilang Satanas). == Tingnan din == * [[Kasaysayang militar ng Estados Unidos]] * [[Kronolohiya ng kasaysayan ng Estados Unidos]] == Talababa == <references group="upper-alpha"/> == Mga sanggunian == {{reflist}} {{United States topics}} {{Pangkat8}} [[Kategorya:Estados Unidos| ]] [[Kategorya:Mga bansa sa Hilagang Amerika]] lhrjcnmg2wxqonumi12d4vevgw4qz1u Talaan ng mga unibersidad at kolehiyo sa Pilipinas 0 2035 2238319 2237796 2026-10-31T18:02:57Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238319 wikitext text/x-wiki Ang sumusunod ay '''talaan ng mga unibersidad at kolehiyo sa [[Pilipinas]]''' ayon sa [[Rehiyon ng Pilipinas|rehiyon]].<ref>{{Cite web |title=Commission on Higher Education |url=https://ched.gov.ph/list-higher-education-institutions/ |access-date=2021-09-04 |archive-date=2021-09-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210904081448/https://ched.gov.ph/list-higher-education-institutions/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://unifast.gov.ph/uf_heis.php |title=UniFAST |access-date=2021-09-04 |archive-date=2021-09-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210904201949/https://unifast.gov.ph/uf_heis.php |url-status=dead }}</ref><ref>[https://www.rappler.com/nation/list-state-colleges-universities-free-tuition "LIST: State colleges and universities covered by free tuition law".] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190705222557/https://www.rappler.com/nation/177684-list-state-colleges-universities-free-tuition |date=2019-07-05 }} mula sa [[Rappler]]</ref> == Kalakhang Maynila == * ABE International Business College, [[Caloocan]] City * ABE International Business College, Commonwealth * ABE International Business College, Makati [http://www.abe.edu.ph/makati/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210627224953/http://abe.edu.ph/makati/ |date=2021-06-27 }} * ABE International Business College-Manila * ABE International College of Business and Accountancy, Cubao [http://www.abe.edu.ph/cubao/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210627224131/http://abe.edu.ph/cubao/ |date=2021-06-27 }} * ABE International College of Business and Accountancy, [[Las Piñas]] [http://www.abe.edu.ph/laspinas/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210627225229/http://abe.edu.ph/laspinas/ |date=2021-06-27 }} * Access Computer and Technical College, Camarin [https://access.edu.ph/] * Access Computer and Technical Colleges, Cubao * Access Computer and Technical College, Lagro [https://access.edu.ph/] * Access Computer and Technical Colleges-Manila * Access Computer and Technical College, Quezon City [https://access.edu.ph/] * ACLC College, Taguig [http://www.aclc.edu.ph/] * Adamson University [https://www.adamson.edu.ph/] * Air Link International Aviation College * Alliance Graduate School * AMA Computer College-Caloocan * AMA Computer College, Fairview [http://amacollege.amaes.edu.ph/p/ncr.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080324/http://amacollege.amaes.edu.ph/p/ncr.html |date=2021-09-04 }} * AMA Computer College-Las Piñas * AMA Computer College-Parañaque * AMA Computer College-Pasig City * AMA Computer College, Makati City [http://amacollege.amaes.edu.ph/p/ncr.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080324/http://amacollege.amaes.edu.ph/p/ncr.html |date=2021-09-04 }} * AMA Computer College, Mandaluyong [http://amacollege.amaes.edu.ph/p/ncr.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080324/http://amacollege.amaes.edu.ph/p/ncr.html |date=2021-09-04 }} * AMA School of Medicine [http://amaschoolofmedicine.amaes.edu.ph/] * AMA Computer College-Sta. Mesa * AMA University [http://www.ama.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210918052446/https://www.ama.edu.ph/ |date=2021-09-18 }} * Angelicum College [http://www.angelicum.edu.ph/Angelicum/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190702084827/http://www.angelicum.edu.ph/Angelicum/ |date=2019-07-02 }} * Arellano University, Malabon [https://www.arellano.edu.ph/elisa-esguerra-campus/welcome-elisa-esguerra-campus-arellano-university-malabon-city] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080401/https://www.arellano.edu.ph/elisa-esguerra-campus/welcome-elisa-esguerra-campus-arellano-university-malabon-city |date=2021-09-04 }} * Arellano University, Mandaluyong [https://www.arellano.edu.ph/plaridel-campus/welcome-plaridel-campus-arellano-university-mandaluyong-city] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080344/https://www.arellano.edu.ph/plaridel-campus/welcome-plaridel-campus-arellano-university-mandaluyong-city |date=2021-09-04 }} * Arellano University, Manila [https://www.arellano.edu.ph/] * Arellano University, Pasay [https://www.arellano.edu.ph/jose-abad-santos-campus/welcome-jose-abad-santos-campus-arellano-university-pasay] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080334/https://www.arellano.edu.ph/jose-abad-santos-campus/welcome-jose-abad-santos-campus-arellano-university-pasay |date=2021-09-04 }} * Arellano University, Pasig [https://www.arellano.edu.ph/andres-bonifacio-campus/welcome-andres-bonifacio-campus-arellano-university-pasig-city] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080334/https://www.arellano.edu.ph/andres-bonifacio-campus/welcome-andres-bonifacio-campus-arellano-university-pasig-city |date=2021-09-04 }} * Asia Graduate School of Theology * Asia Harvesters College and Seminary Inc. [https://ched.gov.ph/asia-harvesters-college-seminary-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080326/https://ched.gov.ph/asia-harvesters-college-seminary-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Asia Pacific College [https://www.apc.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210925122834/https://apc.edu.ph/ |date=2021-09-25 }} * Asia School of Arts and Sciences [https://ched.gov.ph/asia-school-arts-sciences-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080329/https://ched.gov.ph/asia-school-arts-sciences-profile/ |date=2021-09-04 }} * Asian Institute for Distance Education * Asian College of Science and Technology, Cubao [http://www.asiancollege.edu.ph/] * Asian Institute of Computer Studies, Bicutan [http://aics.edu.ph/branches/south-branches/] * Asian Institute of Computer Studies, Caloocan [http://aics.edu.ph/branches/central-branches/] * Asian Institute of Computer Studies, Commonwealth [http://aics.edu.ph/branches/central-branches/] * Asian Institute of Journalism and Communication [http://aijc.com.ph/] * Asian Institute of Management * Asian Institute of Maritime Studies [https://ched.gov.ph/asian-institute-maritime-studies-profile/]{{Dead link|date=Oktubre 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Asian Institute of Science and Technology [https://ched.gov.ph/asian-institute-science-technology-profile-2/]{{Dead link|date=Oktubre 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Asian Seminary of Christian Ministries * Asian Social Institute [https://www.asinet-online.org/] * Asian School of Aviation Professional [https://ched.gov.ph/asian-school-aviation-professional-profile/]{{Dead link|date=Oktubre 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Asian Theological Seminary [https://www.apts.edu] * Assumption College [http://www.assumption.edu.ph/] * [[Pamantasang Ateneo de Manila|Ateneo de Manila University]], Quezon City [http://www.ateneo.edu/] * Ateneo de Manila University Graduate School of Business [http://gsb.ateneo.edu/] * Ateneo De Manila University School of Medicine and Public Health * Bernardo College * Bestlink College of the Philippines * Bethel Bible College of the Assemblies of God [http://bethelbiblecollege-ph.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190611195009/http://bethelbiblecollege-ph.com/ |date=2019-06-11 }} * Biblical Seminary of the Philippines * CAP College Foundation * Capitol Medical Center Colleges [http://capitolmedical.org/CMCcolleges/index.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210609120009/http://www.capitolmedical.org/CMCcolleges/index.html |date=2021-06-09 }} * Central College of the Philippines [https://www.ccp.edu.ph/students/CCPjw/index.php] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190731105306/http://www.ccp.edu.ph/students/CCPjw/index.php |date=2019-07-31 }} * Center for Culinary Arts * Centro Escolar University-Makati * Centro Escolar University, Manila [https://www.ceu.edu.ph/]{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Chiang Kai Shek College [http://www.cksc.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150629082228/http://www.cksc.edu.ph/ |date=2015-06-29 }} * Chinese General Hospital Colleges, Inc. [http://www.cghc.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080324/http://www.cghc.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Children of Mary Immaculate College [https://ched.gov.ph/children-mary-immaculate-college-profile/]{{Dead link|date=Oktubre 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Christ the King College of Science and Technology [https://ched.gov.ph/christ-king-college-science-technology-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080924/https://ched.gov.ph/christ-king-college-science-technology-profile/ |date=2021-09-04 }} * CIIT College of Arts and Technology [http://www.ciit.edu.ph/] * Colegio de San Gabriel Archangel of Caloocan * Colegio de San Juan de Letran, Manila [http://www.letran.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210507034432/https://letran.edu.ph/ |date=2021-05-07 }} * Colegio de San Lorenzo [http://sanlo.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904083152/https://sanlo.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Colegio de Sta. Teresa de Avila Foundation, Inc. [http://csta.ph/] * College of Arts and Sciences of Asia and the Pacific [http://www.casap.edu.ph/] * College of Divine Wisdom [http://www.cdweduph.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190112195128/https://www.cdweduph.com/ |date=2019-01-12 }} * College of St. Catherine [https://ched.gov.ph/college-st-catherine-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080454/https://ched.gov.ph/college-st-catherine-profile/ |date=2021-09-04 }} * College of the Holy Spirit of Manila [http://www.holyspirit.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220520001247/http://holyspirit.edu.ph/ |date=2022-05-20 }} * Concordia College [http://www.laconcordia.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920201031/https://laconcordia.edu.ph/ |date=2021-09-20 }} * Criminal Justice College * Datamex College of Saint Adeline, Fairview [https://ched.gov.ph/datamex-college-saint-adeline-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080328/https://ched.gov.ph/datamex-college-saint-adeline-profile/ |date=2021-09-04 }} * Datamex-College of Saint Adeline, Parañaque [https://ched.gov.ph/datamex-college-saint-adeline-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080328/https://ched.gov.ph/datamex-college-saint-adeline-profile/ |date=2021-09-04 }} * Datamex-College of Saint Adeline, Valenzuela [https://ched.gov.ph/datamex-college-saint-adeline-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080328/https://ched.gov.ph/datamex-college-saint-adeline-profile/ |date=2021-09-04 }} * De La Salle College of Saint Benilde [https://www.benilde.edu.ph/] * De La Salle-Araneta University [https://www.dlsau.edu.ph/] * De La Salle University [http://www.dlsu.edu.ph/] * De Ocampo Memorial College [https://ched.gov.ph/de-ocampo-memorial-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080417/https://ched.gov.ph/de-ocampo-memorial-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Diliman College [http://www.thedilimancollege.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080325/http://www.thedilimancollege.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Divine Mercy College Foundation, Inc. [https://dmcfi.jimdo.com/about-1/]{{Dead link|date=Oktubre 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Divine Word Mission Seminary * Dominican College * Don Bosco Technical College [https://dbmanda.one-bosco.org/] * Don Carlo Cavina School, Inc [http://www.doncarlocavinaschool.com/] * Dr. Carlos S. Lanting College [http://lantingcollege.edu.ph/] * Dr. Jose Fabella Memorial Hospital School of Midwifery * Eclaro Academy * Electron College of Technical Education * Emilio Aguinaldo College [http://www.eac.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111213070244/http://www.eac.edu.ph/ |date=2011-12-13 }} * Enderun College [https://www.enderuncolleges.com/] * Entrepreneurs School of Asia [http://www.entrepreneur.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180912185342/http://www.entrepreneur.edu.ph/ |date=2018-09-12 }} * Eulogio “Amang” Rodriguez Institute of Science and Technology * Far East Institute of Arts & Sciences Foundation * Far Eastern University [https://www.feu.edu.ph/] * Far Eastern University, Makati [http://www.feu.edu.ph/manila/index.php/academics/feu-makati/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190330011624/https://www.feu.edu.ph/manila/index.php/academics/feu-makati/ |date=2019-03-30 }} * FEATI University * Febias College of Bible [http://www.febias.edu.ph/] * FEU Alabang [https://feualabang.edu.ph/] * FEU Diliman [http://feudiliman.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904150759/https://feudiliman.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * FEU Institute of Technology [https://www.feutech.edu.ph/] * FEU-Dr. Nicanor Reyes Medical Foundation [http://www.feu-nrmf.ph/] * Flight School International * Gardner College Diliman Inc. [http://gardner.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080509/https://gardner.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Global City Innovative College [http://www.global.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210627224738/https://global.edu.ph/ |date=2021-06-27 }} * Global Reciprocal Colleges * Golden Link College Foundation, Inc. [https://ched.gov.ph/golden-link-college-foundation-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080410/https://ched.gov.ph/golden-link-college-foundation-profile/ |date=2021-09-04 }} * Governor Andres Pascual College * Grace Christian College [http://www.gcc.edu.ph/] * Greenville College * Guang Ming College [https://guangmingcollege.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080327/https://guangmingcollege.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Guzman College of Science and Technology * Holy Rosary College Foundation * ICI Global University * IETI College of Science and Technology-Marikina * Immaculada Concepcion College * Immaculate Heart of Mary College, Parañaque [https://ched.gov.ph/immaculate-heart-mary-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080525/https://ched.gov.ph/immaculate-heart-mary-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Informatics College Eastwood, Inc. [http://www.informatics.edu.ph/branches/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200808151802/https://www.informatics.edu.ph/branches/ |date=2020-08-08 }} * Informatics College Caloocan, Inc. [http://www.informatics.edu.ph/branches/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200808151802/https://www.informatics.edu.ph/branches/ |date=2020-08-08 }} * Informatics College-Manila * Informatics College Northgate, Inc. [http://www.informatics.edu.ph/branches/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200808151802/https://www.informatics.edu.ph/branches/ |date=2020-08-08 }} * Information and Communications Technology Academy [http://www.iacademy.edu.ph/] * Infotech College of Arts and Sciences Philippines, Inc. [https://ched.gov.ph/infotech-institute-arts-sciences-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080726/https://ched.gov.ph/infotech-institute-arts-sciences-profile/ |date=2021-09-04 }} * Institute of Community and Family Health * Institute of Formation and Religious Studies * Integrated Innovation and Hospitality Colleges, Inc. [https://ched.gov.ph/integrated-innovation-hospitality-colleges-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080347/https://ched.gov.ph/integrated-innovation-hospitality-colleges-profile/ |date=2021-09-04 }} * Interface Computer College-Caloocan * Interface Computer College-Manila * International Baptist College * International Graduate School of Leadership * International School of Asia and the Pacific * Jesus Reigns Christian College Foundation, Inc. [https://ched.gov.ph/jesus-reigns-christian-college-foundation-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080935/https://ched.gov.ph/jesus-reigns-christian-college-foundation-profile/ |date=2021-09-04 }} * Jose Rizal University [http://jru.edu/] * Kalayaan College, Inc. [https://ched.gov.ph/kalayaan-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080741/https://ched.gov.ph/kalayaan-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * La Consolacion College Manila [http://www.lccm.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904094106/http://www.lccm.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * La Consolacion College, Caloocan [http://www.lccm.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904094106/http://www.lccm.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * La Consolacion College, Novaliches * La Consolacion College, Pasig [http://www.lccm.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904094106/http://www.lccm.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * La Consolacion College, Valenzuela [http://www.lccm.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904094106/http://www.lccm.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * La Verdad Christian College [https://ched.gov.ph/la-verdad-christian-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080440/https://ched.gov.ph/la-verdad-christian-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Lady of Lourdes Hospital & Colleges of Caybiga, Inc. [https://ched.gov.ph/lady-lourdes-hospital-colleges-caybiga-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081259/https://ched.gov.ph/lady-lourdes-hospital-colleges-caybiga-profile/ |date=2021-09-04 }} * Loral Douglas Woosley Bethany Colleges * Lyceum of Alabang [https://ched.gov.ph/lyceum-alabang-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080601/https://ched.gov.ph/lyceum-alabang-profile/ |date=2021-09-04 }} * Lyceum of the Philippines University [http://www.lpu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120421015016/http://www.cavite.lpu.edu.ph/ |date=2012-04-21 }} * Makati Medical Center College, Inc. [https://ched.gov.ph/makati-medical-center-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081302/https://ched.gov.ph/makati-medical-center-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Makati Science Technological Institute of the Philippines [http://mstip.edu.ph/] * Manila Adventist College [http://mac.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080326/http://mac.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Manila Business College Foundation [http://www.mbc.edu.ph/] * Manila Central University [http://www.mcu.edu.ph/stag/]{{Dead link|date=Nobiyembre 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Manila Theological College [http://www.mtcslshs.edu.ph/main/main.php] * Manila Tytana Colleges [http://www.mtc.edu.ph/] * Marianum College [https://ched.gov.ph/marianum-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080604/https://ched.gov.ph/marianum-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Marie-Bernarde College * Mary Chiles College [http://marychilescollege.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904110731/https://marychilescollege.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Mapua Institute of Technology, Makati [https://www.mapua.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210921210608/https://www.mapua.edu.ph/ |date=2021-09-21 }} * Mapua Institute of Technology, Manila [https://www.mapua.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210921210608/https://www.mapua.edu.ph/ |date=2021-09-21 }} * Martinez Memorial Colleges [https://martinezmc.weebly.com/] * Mary the Queen College of Quezon City Inc. [http://mqc.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080327/http://mqc.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Meridian International College of Business and Arts [http://www.mintcollege.com/] * Messiah College Foundation * Metropolitan Institute of Arts and Sciences * Metropolitan Medical Center College of Arts, Science and Technology, Inc. [http://www.metro.edu.ph/] * MFI Foundation [https://www.mfi.org.ph/] * Miriam College [http://www.mc.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210921143323/https://www.mc.edu.ph/ |date=2021-09-21 }} * NAMEI Polytechnic Institute [http://namei.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210627225519/http://namei.ph/ |date=2021-06-27 }} * National Christian Life College * National College of Business and Arts, Cubao [https://ncba.edu.ph/] * National College of Business and Arts, Fairview [https://ncba.edu.ph/] * National Polytechnic College of Science and Technology [https://ched.gov.ph/national-polytechnic-college-science-technology-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080341/https://ched.gov.ph/national-polytechnic-college-science-technology-profile/ |date=2021-09-04 }} * National University [http://www.national-u.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091201015124/http://www.national-u.edu.ph/ |date=2009-12-01 }} * NBS College * New England College [http://nec.edu.ph/] * New Era University [http://www.neu.edu.ph/main/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080335/http://www.neu.edu.ph/main/ |date=2021-09-04 }} * Nova College * Olivarez College [http://www.olivarezcollege.edu.ph/home/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180710163256/http://olivarezcollege.edu.ph/home/ |date=2018-07-10 }} * Our Lady of Fatima University, Quezon City [http://www.fatima.edu.ph/] * Our Lady of Guadalupe Colleges, Inc. [http://www.olgc.edu.ph/] * Our Lady of Lourdes Technological College * Our Lady of Perpetual Succor College [http://www.olopsc.edu.ph/] * Pacific Inter Continental College * Pamantasan ng Lungsod ng Valenzuela [https://valenzuela.plv.edu.ph/]{{Dead link|date=Agosto 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Pasig Catholic College [http://www.pasigcatholic.edu.ph/] * PATTS College of Aeronautics [https://www.patts.edu.ph/] * Perpetual Help College of Manila [http://manila.uphsl.edu.ph/] * Philippine Christian University [http://pcu.edu.ph/] * Philippine College of Criminology [http://www.pccr.edu.ph/pccr/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210126140301/http://www.pccr.edu.ph/pccr/ |date=2021-01-26 }} * Philippine Cultural College [http://www.philippineculturalcollege.edu.ph/] * Philippine College of Health Sciences [http://pchsmanila.edu.ph/] * Philippine Hoteliers International Center for Hospitality Education, Inc. * Philippine Merchant Marine School, Las Piñas [http://pmms-online.com/v2/?page_id=256] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200127203947/http://pmms-online.com/v2/?page_id=256 |date=2020-01-27 }} * Philippine Normal University Main [https://www.pnu.edu.ph/] * Philippine Rehabilitation Institute Foundation, Inc. [http://prifnet.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200727170859/http://www.prifnet.com/ |date=2020-07-27 }} * Philippine School of Interior Design-Ahlen Institute, Inc. [http://www.psid.edu.ph/2013/04/19/psid-ahlen-institute-inc-announcement/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180313150339/http://www.psid.edu.ph/2013/04/19/psid-ahlen-institute-inc-announcement/ |date=2018-03-13 }} * PNTC Colleges – Manila [http://www.pntc.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080325/http://www.pntc.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Polytechnic University of the Philippines [https://www.pup.edu.ph/] * Polytechnic University of the Philippines-Open University [https://www.pup.edu.ph/] * Polytechnic University of the Philippines-Parañaque Campus [https://www.pup.edu.ph/] * Polytechnic University of the Philippines-Quezon City Campus [https://www.pup.edu.ph/] * Polytechnic University of the Philippines-San Juan Campus [https://www.pup.edu.ph/] * Polytechnic University of the Philippines-Taguig [https://www.pup.edu.ph/] * Rizal Technological University-Pasig * Recoletos School of Theology * Rogationist Seminary College of Philosophy * Romarinda International College * Saint Anthony Mary Claret College * Saint Bernadette College of Alabang * Saint Francis of Assisi College System [http://www.stfrancis.edu.ph/] * Saint Pedro Poveda College [http://www.poveda.edu.ph/] * Samson College of Science and Technology [https://ched.gov.ph/samson-college-science-technology-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080927/https://ched.gov.ph/samson-college-science-technology-profile/ |date=2021-09-04 }} * San Beda College [http://www.sanbeda.edu.ph/] * San Beda College Alabang [http://www.sanbeda-alabang.edu.ph/bede/]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211120035619/https://www.sanbeda-alabang.edu.ph/bede/ |date=2021-11-20 }} * San Juan de Dios Educational Foundation, Inc. [http://sjdefi.edu.ph/] * San Sebastian College-Recoletos [http://sscrmnl.edu.ph/] * Santa Isabel College [http://www.santaisabel.edu.ph/]{{Dead link|date=Agosto 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Sapphire International Aviation Academy * School of Fashion and the Arts [https://sofa.edu.ph/] * Siena College [http://www.scqc.edu.ph/] * Southeast Asia Christian College [https://sacccaloocan.weebly.com/] * South Mansfield College [http://www.smc.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080328/https://www.smc.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * South SEED LPDH College [http://sslc.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904090528/https://sslc.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Southville International School and Colleges [https://www.southville.edu.ph/] * Sta. Cecilia College * St. Bernadette of Lourdes College [http://sblc-edu.com/index.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080352/http://sblc-edu.com/index.html |date=2021-09-04 }} * St. Clare College of Caloocan * St. Dominic Institute [http://www.sdi.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180115170959/http://www.sdi.edu.ph/ |date=2018-01-15 }} * St. John of Beverly School * St. Joseph's College, Quezon City [http://www.sjcqc.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080512/https://sjcqc.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * St. Jude College [http://www.stjude.edu.ph/homepage/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180214130210/http://www.stjude.edu.ph/homepage/ |date=2018-02-14 }} * St. Luke's College of Medicine William H. Quasha Memorial [http://stlukesmedcollege.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201202161738/https://stlukesmedcollege.edu.ph/ |date=2020-12-02 }} * St. Mary’s College [http://smcqc.net/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200316141213/https://www.smcqc.net/ |date=2020-03-16 }} * St. Paul University, Manila [http://spumanila.edu.ph/] * St. Paul University, Quezon City [https://spuqc.edu.ph/] * St. Scholastica’s College [http://ssc.edu.ph/] * St. Therese of the Child Jesus Institute of Arts and Sciences [https://ched.gov.ph/st-therese-child-jesus-institute-arts-sciences-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080331/https://ched.gov.ph/st-therese-child-jesus-institute-arts-sciences-profile/ |date=2021-09-04 }} * St. Vincent de Ferrer College of Camarin * STI College – Novaliches [http://sti.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181031094111/http://www.sti.edu.ph/ |date=2018-10-31 }} * STI College – Parañaque [http://sti.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181031094111/http://www.sti.edu.ph/ |date=2018-10-31 }} * STI College – Alabang [http://sti.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181031094111/http://www.sti.edu.ph/ |date=2018-10-31 }} * STI College – Quezon Avenue [http://sti.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181031094111/http://www.sti.edu.ph/ |date=2018-10-31 }} * STI College – Fairview [http://sti.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181031094111/http://www.sti.edu.ph/ |date=2018-10-31 }} * STI College – Taft [http://sti.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181031094111/http://www.sti.edu.ph/ |date=2018-10-31 }} * STI College – Caloocan [http://sti.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181031094111/http://www.sti.edu.ph/ |date=2018-10-31 }} * STI College – Cubao [http://sti.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181031094111/http://www.sti.edu.ph/ |date=2018-10-31 }} * STI College – Global City [http://sti.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181031094111/http://www.sti.edu.ph/ |date=2018-10-31 }} * STI College – Las Piñas [http://sti.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181031094111/http://www.sti.edu.ph/ |date=2018-10-31 }} * STI College – Makati [http://sti.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181031094111/http://www.sti.edu.ph/ |date=2018-10-31 }} * STI College-Marikina * STI College – Muñoz-EDSA [http://sti.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181031094111/http://www.sti.edu.ph/ |date=2018-10-31 }} * STI College-Recto * STI College – Shaw [http://sti.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181031094111/http://www.sti.edu.ph/ |date=2018-10-31 }} * System Plus Computer College-Caloocan * Technological Institute of the Philippines, Manila [http://www.tip.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904132012/https://tip.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Technological Institute of the Philippines, Quezon City [http://www.tip.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904132012/https://tip.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * The Family Clinic, Inc [https://ched.gov.ph/family-clinic-profile-2/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080446/https://ched.gov.ph/family-clinic-profile-2/ |date=2021-09-04 }} * The Fisher Valley College * The Manila Times College * The One Nation Entrepreneur School * The Philippine Women's University, Manila [https://www.pwu.edu.ph/] * The Philippine Women's University, Quezon City [https://www.pwu.edu.ph/] * The National Teacher’s College [http://www.ntc.edu.ph/] * The University of Manila [http://www.umnla.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171014040041/http://www.umnla.ph/ |date=2017-10-14 }} * Trinity University of Asia [http://www.tua.edu.ph/] * Treston International College [http://www.treston.edu.ph/] * UBIX Institute of Technology, Inc. [https://ched.gov.ph/ubix-institute-technologies-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080513/https://ched.gov.ph/ubix-institute-technologies-profile/ |date=2021-09-04 }} * University of Perpetual Help System Dalta [http://perpetualdalta.edu.ph/] * University of Santo Tomas [http://www.ust.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141110154921/http://www.ust.edu.ph/?option=com_content&task=view&id=102&Itemid=58 |date=2014-11-10 }} * University of the East, Caloocan [https://www.ue.edu.ph/caloocan/index.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210627224036/https://www.ue.edu.ph/caloocan/index.html |date=2021-06-27 }} * University of the East, Manila [https://www.ue.edu.ph/manila/index.html]{{Dead link|date=Hunyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * University of the Philippines Diliman [https://upd.edu.ph/] * University of the Philippines Manila [https://www.upm.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904024445/https://www1.upm.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Universal College of Parañaque [http://www.ucp.edu.ph/home/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180630023854/http://www.ucp.edu.ph/home/ |date=2018-06-30 }} * University of Asia and the Pacific [http://www.uap.asia/] * University of the East Ramon Magsaysay Memorial Medical Center [https://uerm.edu.ph/] * Villagers Montessori [http://vmc.edu.ph/] * Wesleyan College of Manila * West Bay College, Inc. [https://ched.gov.ph/west-bay-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080402/https://ched.gov.ph/west-bay-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * WCC Aeronautical and Technological College – North Manila, Inc. * World Citi Colleges-Quezon City [http://www.worldciti.edu.ph/]</p> == Rehiyon I == * ABE International College of Business and Accountancy [http://www.abe.edu.ph] * AIE College, Inc. * AMA Computer College – La Union [http://www.amaes.edu.ph] * AMA Computer College – Dagupan City [http://www.amaes.edu.ph] * AMA Computer College-Laoag City [http://www.amaes.edu.ph] * Asbury College, Inc. [https://ched.gov.ph/asbury-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080418/https://ched.gov.ph/asbury-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Asiacareer College Foundation, Inc [https://ched.gov.ph/asiacareer-college-foundation-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080427/https://ched.gov.ph/asiacareer-college-foundation-profile/ |date=2021-09-04 }} * Baccarra Medical Center School of Midwifery [https://ched.gov.ph/baccarra-medical-center-school-midwifery-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080524/https://ched.gov.ph/baccarra-medical-center-school-midwifery-profile/ |date=2021-09-04 }} * CICOSAT Colleges [http://cicosatcolleges.edu.ph/index.php/about-cicosat-colleges/]{{Dead link|date=Oktubre 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Colegio de Dagupan [http://www.cdd.edu.ph] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210627225023/http://www.cdd.edu.ph/ |date=2021-06-27 }} * Colegio de San Juan de Letran – Manaoag (formerly Our Lady of Manaoag College) [https://ched.gov.ph/colegio-de-san-juan-de-letran-manaoag-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080358/https://ched.gov.ph/colegio-de-san-juan-de-letran-manaoag-profile/ |date=2021-09-04 }} * Colegio San Jose De Alaminos [https://ched.gov.ph/colegio-san-jose-de-alaminos-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080608/https://ched.gov.ph/colegio-san-jose-de-alaminos-profile/ |date=2021-09-04 }} * Dagupan Colleges Foundation [https://ched.gov.ph/dagupan-colleges-foundation-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080347/https://ched.gov.ph/dagupan-colleges-foundation-profile/ |date=2021-09-04 }} * Data Center College of the Philippines of Laoag City, Inc. [http://dccp.edu.ph] * Data Center College of the Philippines-Vigan City [https://ched.gov.ph/data-center-college-philippines-vigan-city-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081114/https://ched.gov.ph/data-center-college-philippines-vigan-city-profile/ |date=2021-09-04 }} * Divine Word College of Laoag [http://www.dwcl.edu.ph] * Divine Word College of Urdaneta [http://dwcu.wordpress.com] * Divine Word College of Vigan [https://ched.gov.ph/divine-word-college-vigan-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080400/https://ched.gov.ph/divine-word-college-vigan-profile/ |date=2021-09-04 }} * Don Mariano Marcos Memorial State University – Mid La Union [http://www.dmmmsu-mluc.edu.ph] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180409164838/http://www.dmmmsu-mluc.edu.ph/ |date=2018-04-09 }} * Don Mariano Marcos Memorial State University – North La Union – Main Campus [http://www.dmmmsu.edu.ph/] * Don Mariano Marcos Memorial State University – Open University [http://www.dmmmsu-ous.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190724083450/http://dmmmsu-ous.org/ |date=2019-07-24 }} * Don Mariano Marcos Memorial State University – South La Union [http://www.dmmmsu-sluc.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210924020812/http://dmmmsu-sluc.com/ |date=2021-09-24 }} * Golden West Colleges [https://ched.gov.ph/golden-west-colleges-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080729/https://ched.gov.ph/golden-west-colleges-profile/ |date=2021-09-04 }} * Ilocos Sur Polytechnic State College [http://www.ispsc.edu.ph] * Ilocos Sur Polytechnic State College-Candon [http://www.ispsc.edu.ph] * Ilocos Sur Polytechnic State College-Cervantes [https://ched.gov.ph/ilocos-sur-polytechnic-state-college-cervantes-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081125/https://ched.gov.ph/ilocos-sur-polytechnic-state-college-cervantes-profile/ |date=2021-09-04 }} * Ilocos Sur Polytechnic State College-College of Arts and Sciences-Tagudin [http://www.ispsc.edu.ph] * Ilocos Sur Polytechnic State College-College of Fisheries and Marine Sciences – Narvacan [https://ched.gov.ph/ilocos-sur-polytechnic-state-college-college-fisheries-marine-sciences-narvacan-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080355/https://ched.gov.ph/ilocos-sur-polytechnic-state-college-college-fisheries-marine-sciences-narvacan-profile/ |date=2021-09-04 }} * Ilocos Sur Polytechnic State College-Santiago [http://www.ispsc.edu.ph] * International Colleges for Excellence [http://www.ice.edu.ph] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080332/http://ice.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Kingfisher School of Business and Finance [https://ched.gov.ph/kingfisher-school-business-finance-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080510/https://ched.gov.ph/kingfisher-school-business-finance-profile/ |date=2021-09-04 }} * La Finn’s Scholastica [https://ched.gov.ph/la-finns-scholastica-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080427/https://ched.gov.ph/la-finns-scholastica-profile/ |date=2021-09-04 }} * La Union Christian Comprehensive College [https://ched.gov.ph/la-union-christian-comprehensive-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080330/https://ched.gov.ph/la-union-christian-comprehensive-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * La Union College of Science and Technology [http://www.lucst.net] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080808/https://lucst.net/ |date=2021-09-04 }} * Lorma Colleges [http://www.lorma.edu] * Luna Colleges [https://ched.gov.ph/luna-colleges-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080516/https://ched.gov.ph/luna-colleges-profile/ |date=2021-09-04 }} * Luzon College of Science and Technology (Urdaneta) [https://ched.gov.ph/luzon-college-science-technology-urdaneta-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080432/https://ched.gov.ph/luzon-college-science-technology-urdaneta-profile/ |date=2021-09-04 }} * Lyceum Northern Luzon [https://ched.gov.ph/lyceum-northern-luzon-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080612/https://ched.gov.ph/lyceum-northern-luzon-profile/ |date=2021-09-04 }} * Lyceum Northwestern University [http://lyceum.edu.ph/] * Lyceum Northwestern University-Urdaneta Campus [http://lyceum.edu.ph/] * Macro Colleges Inc. [https://ched.gov.ph/macro-colleges-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080516/https://ched.gov.ph/macro-colleges-profile/ |date=2021-09-04 }} * Malasiqui Agno Valley College [https://ched.gov.ph/malasiqui-agno-valley-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080454/https://ched.gov.ph/malasiqui-agno-valley-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Mariano Marcos State University [http://www.mmsu.edu.ph] * Mariano Marcos State University – Currimao Ilocos Norte [http://www.mmsu.edu.ph] * Mariano Marcos State University-College of Agriculture and Forestry-Dingras [http://www.mmsu.edu.ph] * Mariano Marcos State University-College of Industrial Technology-Laoag City [http://www.mmsu.edu.ph] * Mariano Marcos State University-College of Teacher Education-Laoag City [http://www.mmsu.edu.ph] * Mary Help of Christians College Seminary [https://ched.gov.ph/mary-help-christians-theology-seminary-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080511/https://ched.gov.ph/mary-help-christians-theology-seminary-profile/ |date=2021-09-04 }} * Metro-Dagupan Colleges [https://ched.gov.ph/metro-dagupan-colleges-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080508/https://ched.gov.ph/metro-dagupan-colleges-profile/ |date=2021-09-04 }} * Mystical Rose College of Science and Technology [https://ched.gov.ph/mystical-rose-college-science-technology-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080359/https://ched.gov.ph/mystical-rose-college-science-technology-profile/ |date=2021-09-04 }} * NICOSAT Colleges, Inc. [https://ched.gov.ph/nicosat-colleges-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080440/https://ched.gov.ph/nicosat-colleges-profile/ |date=2021-09-04 }} * NJ Valdez Colleges Foundation [https://ched.gov.ph/nj-valdez-colleges-foundation-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080443/https://ched.gov.ph/nj-valdez-colleges-foundation-profile/ |date=2021-09-04 }} * North Luzon Philippines State College [http://www.nlpsc.edu.ph] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080326/http://www.nlpsc.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Northern Christian College [http://www.ncc.edu.ph] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904094114/https://www.ncc.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Northern Luzon Adventist College [http://www.nlac.edu.ph] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080328/http://nlac.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Northern Philippines College for Maritime, Science and Technology [https://ched.gov.ph/northern-philippines-college-maritime-science-technology-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080344/https://ched.gov.ph/northern-philippines-college-maritime-science-technology-profile/ |date=2021-09-04 }} * Northwestern University [https://www.nwu.edu.ph/] * Osias Educational Foundation [https://ched.gov.ph/osias-educational-foundation-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080522/https://ched.gov.ph/osias-educational-foundation-profile/ |date=2021-09-04 }} * Palaris College [https://palariscollegesweb.weebly.com/] * Pangasinan Merchant Marine Academy [https://pammaonline.weebly.com/] * Pangasinan State University [http://www.psu.edu.ph] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090427043714/http://www.psu.edu.ph/ |date=2009-04-27 }} * Pangasinan State University-Alaminos City [http://www.psu.edu.ph] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090427043714/http://www.psu.edu.ph/ |date=2009-04-27 }} * Pangasinan State University-Asingan [http://www.psu.edu.ph] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090427043714/http://www.psu.edu.ph/ |date=2009-04-27 }} * Pangasinan State University-Bayambang [http://www.psu.edu.ph] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090427043714/http://www.psu.edu.ph/ |date=2009-04-27 }} * Pangasinan State University-Binmaley [http://www.psu.edu.ph] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090427043714/http://www.psu.edu.ph/ |date=2009-04-27 }} * Pangasinan State University-Infanta [http://www.psu.edu.ph] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090427043714/http://www.psu.edu.ph/ |date=2009-04-27 }} * Pangasinan State University-San Carlos City [http://www.psu.edu.ph] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090427043714/http://www.psu.edu.ph/ |date=2009-04-27 }} * Pangasinan State University-Sta. Maria [http://www.psu.edu.ph] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090427043714/http://www.psu.edu.ph/ |date=2009-04-27 }} * Pangasinan State University-Urdaneta City [http://www.psu.edu.ph] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090427043714/http://www.psu.edu.ph/ |date=2009-04-27 }} * Panpacific University North Philippines-Tayug [https://ched.gov.ph/panpacific-university-north-philippines-tayug-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080344/https://ched.gov.ph/panpacific-university-north-philippines-tayug-profile/ |date=2021-09-04 }} * Panpacific University North Philippines-Urdaneta City [https://ched.gov.ph/panpacific-university-north-philippines-tayug-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080344/https://ched.gov.ph/panpacific-university-north-philippines-tayug-profile/ |date=2021-09-04 }} * Pass College [https://ched.gov.ph/pass-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080731/https://ched.gov.ph/pass-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Perpetual Help College of Pangasinan [http://www.uphsl.edu.ph] * Philippine College of Northwestern Luzon * Philippine College of Science and Technology [https://ched.gov.ph/philippine-college-science-technology-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080448/https://ched.gov.ph/philippine-college-science-technology-profile/ |date=2021-09-04 }} * PHINMA-UPang College Urdaneta, Inc. [http://www.up.phinma.edu.ph] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220520003904/https://up.phinma.edu.ph/ |date=2022-05-20 }} * Philippine Darakbang Theological College [https://ched.gov.ph/philippine-darakbang-theological-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080557/https://ched.gov.ph/philippine-darakbang-theological-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * PIMSAT Colleges [https://ched.gov.ph/pimsat-colleges-san-carlos-city-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080533/https://ched.gov.ph/pimsat-colleges-san-carlos-city-profile/ |date=2021-09-04 }} * PIMSAT Colleges-San Carlos [https://ched.gov.ph/pimsat-colleges-san-carlos-city-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080533/https://ched.gov.ph/pimsat-colleges-san-carlos-city-profile/ |date=2021-09-04 }} * Polytechnic College of La Union [https://ched.gov.ph/polytechnic-college-la-union-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080541/https://ched.gov.ph/polytechnic-college-la-union-profile/ |date=2021-09-04 }} * Polytechnic College of Region I [https://ched.gov.ph/pimsat-colleges-san-carlos-city-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080533/https://ched.gov.ph/pimsat-colleges-san-carlos-city-profile/ |date=2021-09-04 }} * Rosales Wesleyan Bible College, Inc. [https://ched.gov.ph/rosales-wesleyan-bible-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080449/https://ched.gov.ph/rosales-wesleyan-bible-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Saint Columban’s College [https://ched.gov.ph/saint-columbans-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080546/https://ched.gov.ph/saint-columbans-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Saint Louis College-City of San Fernando [http://www.slc-sflu.edu.ph] * Saint Mary’s College Sta. Maria, Ilocos Sur Inc. [https://ched.gov.ph/saint-marys-college/]{{Dead link|date=Oktubre 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Saint Therese College Foundation, Inc. [https://ched.gov.ph/st-therese-college-foundation-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080619/https://ched.gov.ph/st-therese-college-foundation-profile/ |date=2021-09-04 }} * San Carlos College [http://www.sancarloscollege.edu.ph] * Sea and Sky College [https://ched.gov.ph/sea-sky-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080423/https://ched.gov.ph/sea-sky-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Señor Tesoro College Inc. [https://ched.gov.ph/senor-tesoro-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080408/https://ched.gov.ph/senor-tesoro-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * South Ilocandia College of Arts and Technology [https://ched.gov.ph/south-ilocandia-college-arts-technology-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080948/https://ched.gov.ph/south-ilocandia-college-arts-technology-profile/ |date=2021-09-04 }} * St. Camillus College of Manaoag Foundation, Inc. [https://ched.gov.ph/st-camillus-college-manaoag-foundation-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080406/https://ched.gov.ph/st-camillus-college-manaoag-foundation-profile/ |date=2021-09-04 }} * St. John Bosco College of Northern Luzon [https://ched.gov.ph/saint-john-bosco-college-northern-luzon-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080457/https://ched.gov.ph/saint-john-bosco-college-northern-luzon-profile/ |date=2021-09-04 }} * St. Paul College of Ilocos Sur [http://www.spcis.edu.ph] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904112357/https://spcis.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Sta. Veronica College [https://ched.gov.ph/sta-veronica-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080403/https://ched.gov.ph/sta-veronica-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * STI College – Dagupan [http://www.sti.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181031094111/http://www.sti.edu.ph/ |date=2018-10-31 }} * STI College – La Union [http://www.sti.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181031094111/http://www.sti.edu.ph/ |date=2018-10-31 }} * STI College – Vigan [http://www.sti.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181031094111/http://www.sti.edu.ph/ |date=2018-10-31 }} * STI Education Services Group * The Adelphi College [https://ched.gov.ph/adelphi-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080352/https://ched.gov.ph/adelphi-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * The Great Plebeian College [https://ched.gov.ph/great-plebeian-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080610/https://ched.gov.ph/great-plebeian-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Union Christian College [https://ched.gov.ph/union-christian-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080946/https://ched.gov.ph/union-christian-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * University of Luzon [http://www.ul.edu.ph] * University of Northern Philippines [http://www.unp.edu.ph] * University of Pangasinan [http://www.up.phinma.edu.ph] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220520003904/https://up.phinma.edu.ph/ |date=2022-05-20 }} * Virgen Milagrosa University Foundation [http://www.vmuf.edu.ph] * WCC Aeronautical and Technological College [http://www.wccaviation.com]</p> == Rehiyon II == * Aldersgate College [http://aldersgate-college.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210731181531/http://www.aldersgate-college.com/ |date=2021-07-31 }} * AMA Computer College Tuguegarao City [http://www.amaes.edu.ph] * AMA Computer College-Santiago City [http://www.amaes.edu.ph] * Batanes State College, Basco, Batanes [http://www.bscbatanes.edu.ph] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160313142521/http://bscbatanes.edu.ph/ |date=2016-03-13 }} * Cagayan State University-Andrews Campus, Tuguegarao City [http://www.csu.edu.ph/] * Cagayan State University-Aparri [http://www.csu.edu.ph/campus-aparri] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210718005055/https://csu.edu.ph/campus-aparri |date=2021-07-18 }} * Cagayan State University-Gonzaga Campus [http://www.csu.edu.ph/campus-gonzaga] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210715173356/https://csu.edu.ph/campus-gonzaga |date=2021-07-15 }} * Cagayan State University-Lal-lo Campus [http://www.csu.edu.ph/campus-lallo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210717123832/https://csu.edu.ph/campus-lallo |date=2021-07-17 }} * Cagayan State University-Lasam Campus [http://www.csu.edu.ph/campus-lasam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210718003802/https://csu.edu.ph/campus-lasam |date=2021-07-18 }} * Cagayan State University-Piat Campus [http://www.csu.edu.ph/campus-piat] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210718003654/https://csu.edu.ph/campus-piat |date=2021-07-18 }} * Cagayan State University-Sanchez Mira Campus [http://www.csu.edu.ph/campus-sanchezmira] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210717123845/https://csu.edu.ph/campus-sanchezmira |date=2021-07-17 }} * Cagayan State University – Tuguegarao [http://www.csu.edu.ph] * Cagayan Valley Computer and Information Technology College [http://cvcitc.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080511/https://cvcitc.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Eveland Christian College [https://ched.gov.ph/eveland-christian-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080429/https://ched.gov.ph/eveland-christian-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * F. L. Vargas College – Abulug Campus [https://ched.gov.ph/f-l-vargas-college-abulug-campus-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080937/https://ched.gov.ph/f-l-vargas-college-abulug-campus-profile/ |date=2021-09-04 }} * FL Vargas College – Tuguegarao Campus [https://ched.gov.ph/fl-vargas-college-tuguegarao-campus/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080549/https://ched.gov.ph/fl-vargas-college-tuguegarao-campus/ |date=2021-09-04 }} * Fuzeko Polytechnic College [https://ched.gov.ph/fuzeko-polytechnic-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081128/https://ched.gov.ph/fuzeko-polytechnic-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Global Academy of Technology and Entrepreneurship [https://ched.gov.ph/global-academy-technology-entrepreneurship-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080338/https://ched.gov.ph/global-academy-technology-entrepreneurship-profile/ |date=2021-09-04 }} * HG Baquiran College Tumauini, Isabela [https://ched.gov.ph/hgbaquiran-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081232/https://ched.gov.ph/hgbaquiran-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Infant Jesus Montessori School (College Dept) [https://ched.gov.ph/infant-jesus-montessori-school-college-department-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080333/https://ched.gov.ph/infant-jesus-montessori-school-college-department-profile/ |date=2021-09-04 }} * International School of Asia and the Pacific [https://ched.gov.ph/international-school-asia-pacific-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080503/https://ched.gov.ph/international-school-asia-pacific-profile/ |date=2021-09-04 }} * Isabela College of Arts and Technology [https://ched.gov.ph/isabela-college-arts-technology-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080358/https://ched.gov.ph/isabela-college-arts-technology-profile/ |date=2021-09-04 }} * Isabela Colleges [http://isabela.colleges.tripod.com/#] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080353/http://isabela.colleges.tripod.com/ |date=2021-09-04 }} * Isabela State University, Angadanan Campus [http://www.isu.edu.ph/index.php/campuses/angadanan-campus] * Isabela State University, Cabagan Campus [http://www.isu.edu.ph] * Isabela State University, Cauayan Campus [http://www.isu.edu.ph/index.php/campuses/cauayan-city-campus] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180204143217/http://www.isu.edu.ph/index.php/campuses/cauayan-city-campus |date=2018-02-04 }} * Isabela State University-Ilagan Campus [http://www.isu.edu.ph] * Isabela State University-Jones Campus [http://www.isu.edu.ph/] * Isabela State University-Main Campus, Echague, Isabela [http://www.isu.edu.ph/] * Isabela State University-Palanan Campus [http://www.isu.edu.ph/] * Isabela State University-Roxas Campus [http://www.isu.edu.ph/] * Isabela State University-San Mariano Campus [http://isu.edu.ph] * Isabela State University-San Mateo Campus [http://www.isu.edu.ph/] * John Wesley College [https://ched.gov.ph/john-wesley-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080432/https://ched.gov.ph/john-wesley-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * King's College of the Philippines – Bambang [https://ched.gov.ph/kings-college-philippines-bambang-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080421/https://ched.gov.ph/kings-college-philippines-bambang-profile/ |date=2021-09-04 }} * La Salette of Roxas College Inc. [https://ched.gov.ph/la-salette-roxas-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080546/https://ched.gov.ph/la-salette-roxas-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Lyceum of Aparri [https://ched.gov.ph/lyceum-of-aparri-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080452/https://ched.gov.ph/lyceum-of-aparri-profile/ |date=2021-09-04 }} * Lyceum of Tuao [https://ched.gov.ph/lyceum-tuao-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080435/https://ched.gov.ph/lyceum-tuao-profile/ |date=2021-09-04 }} * Maila Rosario Colleges, Tuguegarao City, Cagayan [https://ched.gov.ph/maila-rosario-colleges-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080543/https://ched.gov.ph/maila-rosario-colleges-profile/ |date=2021-09-04 }} * Mallig Plains Colleges [https://ched.gov.ph/mallig-plains-colleges-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904130643/https://ched.gov.ph/mallig-plains-colleges-profile/ |date=2021-09-04 }} * Medical Colleges of Northern Philippines [https://ched.gov.ph/medical-colleges-of-northern-philippines-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080614/https://ched.gov.ph/medical-colleges-of-northern-philippines-profile/ |date=2021-09-04 }} * Metropolitan College of Science and Technology Santiago City, Isabela [https://ched.gov.ph/metropolitan-school-science-technology-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080437/https://ched.gov.ph/metropolitan-school-science-technology-profile/ |date=2021-09-04 }} * Northeast Luzon Adventist College [https://ched.gov.ph/northeast-luzon-adventist-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080929/https://ched.gov.ph/northeast-luzon-adventist-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Northeastern College [http://www.northeasterncollege.edu.ph/] * Northern Cagayan Colleges Foundation [https://ched.gov.ph/northern-cagayan-colleges-foundation-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080336/https://ched.gov.ph/northern-cagayan-colleges-foundation-profile/ |date=2021-09-04 }} * Nueva Vizcaya State University-Bambang [http://www.nvsu.edu.ph] * Nueva Vizcaya State University-Main Campus, Bayombong [http://www.nvsu.edu.ph] * Our Lady of the Pillar College-Cauayan [http://www.olpcc.edu.ph] * Our Lady of the Pillar College-Cauayan San Manuel Branch [http://olpcc.edu.ph/main/] * Patria Sable Corpus College [http://www.pscc.edu.ph] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180831193146/https://www.pscc.edu.ph/ |date=2018-08-31 }} * Philippine Law Enforcement College [https://ched.gov.ph/philippine-law-enforcement-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080409/https://ched.gov.ph/philippine-law-enforcement-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Philippine Normal University – North Luzon Campus [https://www.pnu.edu.ph/pnu-north-luzon/] * PLT College [http://www.pltcollege.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080839/https://pltcollege.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Quezon Colleges of the North [https://ched.gov.ph/quezon-colleges-north-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080558/https://ched.gov.ph/quezon-colleges-north-profile/ |date=2021-09-04 }} * Quirino State University-Cabarroguis Campus [http://qsu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210804210436/https://qsu.edu.ph/ |date=2021-08-04 }} * Quirino State University-Diffun, Quirino [http://qsu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210804210436/https://qsu.edu.ph/ |date=2021-08-04 }} * Quirino State University-Maddela, Quirino [http://qsu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210804210436/https://qsu.edu.ph/ |date=2021-08-04 }} * Saint Anthony’s College [https://ched.gov.ph/saint-anthonys-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080513/https://ched.gov.ph/saint-anthonys-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Saint Dominic College of Batanes [https://ched.gov.ph/saint-dominic-college-batanes-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080413/https://ched.gov.ph/saint-dominic-college-batanes-profile/ |date=2021-09-04 }} * Saint Ferdinand College – Cabagan [http://www.sfc.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080538/https://sfc.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Saint Ferdinand College – Ilagan [http://www.sfc.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080538/https://sfc.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Saint Joseph’s College of Baggao [https://ched.gov.ph/saint-josephs-college-baggao-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080538/https://ched.gov.ph/saint-josephs-college-baggao-profile/ |date=2021-09-04 }} * Saint Mary's University of Bayombong [http://www.smu.edu.ph/] * Saint Paul University Philippines, Tuguegarao City [http://www.spup.edu.ph/] * Santiago City Colleges [https://ched.gov.ph/santiago-city-colleges-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080609/https://ched.gov.ph/santiago-city-colleges-profile/ |date=2021-09-04 }} * Sierra College [https://ched.gov.ph/sierra-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080553/https://ched.gov.ph/sierra-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * SISTECH College of Santiago City [https://ched.gov.ph/sistech-college-santiago-city-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081229/https://ched.gov.ph/sistech-college-santiago-city-profile/ |date=2021-09-04 }} * STI College-Cauayan [https://www.sti.edu/] * STI College-Tuguegarao [http://www.sti.edu/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080602233009/http://www.sti.edu/ |date=2008-06-02 }} * University of Cagayan Valley [http://www.ucv.edu.ph] * University of La Salette [https://ched.gov.ph/university-of-la-salette-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080415/https://ched.gov.ph/university-of-la-salette-profile/ |date=2021-09-04 }} * University of Perpetual Help System Cauayan City [https://www.uphsl.edu.ph/] * University of Saint Louis-Tuguegarao [http://www.usl.edu.ph/]</p> == Rehiyon III == * ABE International College of Business & Economics-Cabanatuan City, Inc. [http://www.abe.edu.ph/cabanatuan/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210627225725/http://abe.edu.ph/cabanatuan/ |date=2021-06-27 }} * ABE International College of Business & Accountancy, Inc.-Malolos City [http://www.abe.edu.ph/malolos/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210627225703/http://abe.edu.ph/malolos/ |date=2021-06-27 }} * Academia De San Lorenzo Dema-Ala, Inc. [https://ched.gov.ph/academia-de-san-lorenzo-dema-ala-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080519/https://ched.gov.ph/academia-de-san-lorenzo-dema-ala-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * ACLC College of Apalit, Inc. [http://amaclc.net/apalit/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210627224726/http://amaclc.net/apalit/ |date=2021-06-27 }} * ACLC College of Balanga, Inc. [http://www.aclc.edu.ph/] * ACLC College of Gapan, Inc. [http://www.aclc.edu.ph/] * ACLC College of Mabalacat, Inc. [http://www.aclc.edu.ph/] * ACLC College of Malolos, Inc. [http://www.aclc.edu.ph/] * ACLC College of Meycauayan, Inc. [http://www.aclc.edu.ph/] * ACLC College of Poblacion, Baliuag, Inc. [http://www.aclc.edu.ph/] * ACLC College of Sta. Maria, Inc. [http://www.aclc.edu.ph/] * AMA Computer College-Angeles City [http://www.ama.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210918052446/https://www.ama.edu.ph/ |date=2021-09-18 }} * AMA Computer College-Cabanatuan City [http://www.ama.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210918052446/https://www.ama.edu.ph/ |date=2021-09-18 }} * AMA Computer College-Malolos City [http://www.ama.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210918052446/https://www.ama.edu.ph/ |date=2021-09-18 }} * AMA Computer College-Olongapo City [http://www.ama.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210918052446/https://www.ama.edu.ph/ |date=2021-09-18 }} * AMA Computer College-San Fernando City [http://www.ama.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210918052446/https://www.ama.edu.ph/ |date=2021-09-18 }} * AMA Computer College-Tarlac City [http://www.ama.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210918052446/https://www.ama.edu.ph/ |date=2021-09-18 }} * Angeles University Foundation [http://www.auf.edu.ph/#sthash.IGXodOQS.dpbs] * Asia Pacific College of Advanced Studies [http://apcas.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080325/http://apcas.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Asian Institute of Computer Studies-Central Inc. [http://www.aics.edu.ph/home/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180822183056/http://www.aics.edu.ph/home |date=2018-08-22 }} * Aurora Polytechnic College, Inc. [https://ched.gov.ph/aurora-polytechnic-college-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080336/https://ched.gov.ph/aurora-polytechnic-college-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Aurora State College of Technology-Casiguran Campus [http://ascot.edu.ph/] * Aurora State College of Technology-Main Campus [http://ascot.edu.ph/] * Aurora State College of Technology-Maria Aurora Campus [http://ascot.edu.ph/] * Baliuag University [http://baliuagu.edu.ph/] * Baliwag Maritime Academy * Bataan Heroes Memorial College [https://ched.gov.ph/bataan-heroes-memorial-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080508/https://ched.gov.ph/bataan-heroes-memorial-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Bataan Peninsula State University-Abucay Campus [http://www.bpsu.edu.ph/index.php/abucaymenu] * Bataan Peninsula State University-Balanga Campus [http://www.bpsu.edu.ph/index.php/aboutfaf/476-balanga-campus] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190917034726/http://www.bpsu.edu.ph/index.php/aboutfaf/476-balanga-campus |date=2019-09-17 }} * Bataan Peninsula State University-Dinalupihan Campus [http://www.bpsu.edu.ph/index.php/aboutfaf/478-dinalupihan-campus] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190915080048/http://www.bpsu.edu.ph/index.php/aboutfaf/478-dinalupihan-campus |date=2019-09-15 }} * Bataan Peninsula State University-Main Campus [http://www.bpsu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111208104905/http://www.bpsu.edu.ph/ |date=2011-12-08 }} * Bataan Peninsula State University-Orani Campus [http://www.bpsu.edu.ph/index.php/aboutfaf/477-orani-campus] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190905123102/http://www.bpsu.edu.ph/index.php/aboutfaf/477-orani-campus |date=2019-09-05 }} * Bestlink College of the Philippines, Inc. [http://bcp.edu.ph/] * Bulacan Agricultural State College [http://www.basc.edu.ph/] * Bulacan State University – Bulacan (Meneses) Campus [http://www.bulsu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161225070343/http://bulsu.edu.ph/ |date=2016-12-25 }} * Bulacan State University – Bustos Campus [http://www.bulsu.edu.ph/academics/campuses.php] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210627225215/https://www.bulsu.edu.ph/academics/campuses.php |date=2021-06-27 }} * Bulacan State University – Hagonoy Campus [https://bsuhagonoy.weebly.com/] * Bulacan State University – Main Campus [http://www.bulsu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161225070343/http://bulsu.edu.ph/ |date=2016-12-25 }} * Bulacan State University – Sarmiento Campus [http://www.bulsu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161225070343/http://bulsu.edu.ph/ |date=2016-12-25 }} * Camiling Colleges [https://ched.gov.ph/camiling-colleges-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080532/https://ched.gov.ph/camiling-colleges-profile/ |date=2021-09-04 }} * Carthel Science Educational Foundation (CSEF), Inc. [https://ched.gov.ph/carthel-science-educational-foundation-csef-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080941/https://ched.gov.ph/carthel-science-educational-foundation-csef-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Central Luzon College of Science And Technology Olongapo City, Inc. [http://www.clcst.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160826231144/http://www.clcst.edu.ph/ |date=2016-08-26 }} * Central Luzon College of Science And Technology, Inc.-San Fernando City [http://www.clcst.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160826231144/http://www.clcst.edu.ph/ |date=2016-08-26 }} * Central Luzon Doctors’ Hospital Educational Institution, Inc. [http://www.cldhei.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080502/https://www.cldhei.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Central Luzon State University [https://clsu.edu.ph/] * Centro Colegio De Tarlac, Inc. [http://centrocolegio.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180707222237/http://centrocolegio.edu.ph/ |date=2018-07-07 }} * Centro Escolar University At Malolos [https://malolos.ceu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904083129/https://malolos.ceu.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * CIT Colleges of Paniqui Foundation, Inc. [https://ched.gov.ph/cit-colleges-paniqui-foundation-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080424/https://ched.gov.ph/cit-colleges-paniqui-foundation-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Clark College of Science And Technology, Inc. [https://ched.gov.ph/clark-college-science-technology-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080350/https://ched.gov.ph/clark-college-science-technology-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Colegio De Calumpit, Inc. [https://ched.gov.ph/colegio-de-calumpit-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081256/https://ched.gov.ph/colegio-de-calumpit-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Colegio De San Gabriel Arcangel, Inc. [https://ched.gov.ph/colegio-de-san-gabriel-arcangel-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080555/https://ched.gov.ph/colegio-de-san-gabriel-arcangel-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Colegio De San Juan De Letran [http://www.letran.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210507034432/https://letran.edu.ph/ |date=2021-05-07 }} * Colegio De San Pascual Baylon [https://ched.gov.ph/colegio-de-san-pascual-baylon-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080616/https://ched.gov.ph/colegio-de-san-pascual-baylon-profile/ |date=2021-09-04 }} * Colegio De Sebastian-Pampanga, Inc. [https://ched.gov.ph/colegio-de-sebastian-pampanga-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080734/https://ched.gov.ph/colegio-de-sebastian-pampanga-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * College For Research & Technology of Cabanatuan, Inc. [https://ched.gov.ph/college-research-technology-cabanatuan-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080406/https://ched.gov.ph/college-research-technology-cabanatuan-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * College of Mary Immaculate of Pandi, Bulacan, Inc. [http://collegeofmaryimmaculate.yolasite.com/] * College of Our Lady of Mt. Carmel (Pampanga), Inc. [https://ched.gov.ph/college-lady-mt-carmel-pampanga-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081246/https://ched.gov.ph/college-lady-mt-carmel-pampanga-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * College of Saint Lawrence, Inc. [https://ched.gov.ph/college-saint-lawrence-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080416/https://ched.gov.ph/college-saint-lawrence-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * College of Subic Montessori Subic Bay, Inc. [https://ched.gov.ph/college-subic-montessori-subic-bay-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080333/https://ched.gov.ph/college-subic-montessori-subic-bay-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * College of Subic Montessori, Inc. * College of the Holy Spirit of Tarlac [https://collegoftheholyspiritotarlac.weebly.com/] * College of the Immaculate Conception [http://www.cic.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904092925/https://www.cic.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * College of the Most Holy Trinity Catholic Foundation, Inc. [https://ched.gov.ph/college-holy-trinity-catholic-foundation-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080621/https://ched.gov.ph/college-holy-trinity-catholic-foundation-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * College of the Our Lady of Mercy of Pulilan Foundation, Inc. [https://ched.gov.ph/college-lady-mercy-pulilan-foundation-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080404/https://ched.gov.ph/college-lady-mercy-pulilan-foundation-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Colleges of Advance Technology And Management of the Phils. (CATMAN), Inc. [https://ched.gov.ph/colleges-advance-technology-management-phils-catman-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080341/https://ched.gov.ph/colleges-advance-technology-management-phils-catman-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Columban College, Inc.-Olongapo City [http://www.columban.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904095141/https://www.columban.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Columban College-Sta. Cruz [https://ched.gov.ph/columban-college-sta-cruz-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080535/https://ched.gov.ph/columban-college-sta-cruz-profile/ |date=2021-09-04 }} * Comteq Computer & Business College [http://www.comteq.edu.ph] * Concepcion Holy Cross College, Inc. [https://ched.gov.ph/concepcion-holy-cross-college-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081122/https://ched.gov.ph/concepcion-holy-cross-college-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Core Gateway College, Inc. [https://ched.gov.ph/core-gateway-college-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080352/https://ched.gov.ph/core-gateway-college-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Divina Pastora College [https://ched.gov.ph/divina-pastora-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080451/https://ched.gov.ph/divina-pastora-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Dominican College of Tarlac, Inc. [https://dct.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080325/https://dct.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Don Honorio Ventura Technological State University – Main [http://www.dhvtsu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120315162819/http://dhvtsu.edu.ph/ |date=2012-03-15 }} * Dr. Gloria D. Lacson Foundation Colleges of Cabanatuan City, Inc. [https://ched.gov.ph/dr-gloria-d-lacson-foundation-colleges-cabanatuan-city-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080530/https://ched.gov.ph/dr-gloria-d-lacson-foundation-colleges-cabanatuan-city-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Dr. Gloria D. Lacson Foundation Colleges, Inc. [https://ched.gov.ph/dr-gloria-d-lacson-foundation-colleges-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081241/https://ched.gov.ph/dr-gloria-d-lacson-foundation-colleges-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Dr. Yanga’s Colleges, Inc. [http://www.dyci.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904093507/https://www.dyci.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Eastwoods Professional College of Science And Technology, Inc. [https://ched.gov.ph/eastwoods-professional-college-science-technology-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080600/https://ched.gov.ph/eastwoods-professional-college-science-technology-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Ecumenical Christian College, Inc. [https://ched.gov.ph/ecumenical-christian-college-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081120/https://ched.gov.ph/ecumenical-christian-college-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Emmanuel System College of Bulacan, Inc. * Erhard Science College-Bulacan, Inc. [http://www.esc.ph/web/index.php] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181122015447/http://esc.ph/web/index.php |date=2018-11-22 }} * Exact Colleges of Asia, Inc. [http://www.exact-center.com/] * Fernandez College of Arts & Technology [https://ched.gov.ph/fernandez-college-arts-technology-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080602/https://ched.gov.ph/fernandez-college-arts-technology-profile/ |date=2021-09-04 }} * First City Providential College, Inc. [https://ched.gov.ph/first-city-providential-college-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080420/https://ched.gov.ph/first-city-providential-college-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Fundamental Baptist College For Asians, Inc. [https://ched.gov.ph/fundamental-baptist-college-asians-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080352/https://ched.gov.ph/fundamental-baptist-college-asians-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * General De Jesus College [http://gendejesus.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081456/http://gendejesus.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Gerona Junior Colege, Inc. [https://ched.gov.ph/gerona-junior-colege-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081131/https://ched.gov.ph/gerona-junior-colege-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Golden Valley Colleges, Inc. [https://ched.gov.ph/golden-valley-colleges-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081235/https://ched.gov.ph/golden-valley-colleges-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Guagua National Colleges [http://www.guaguanationalcolleges.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200814000249/http://guaguanationalcolleges.com/ |date=2020-08-14 }} * Holy Angel University, Inc. [http://www.hau.edu.ph/] * Holy Cross College-Nueva Ecija [http://hcc.netne.net/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180619025325/http://hcc.netne.net/ |date=2018-06-19 }} * Holy Cross College-Pampanga [http://www.holycrosscollegepampanga.edu.ph/] * Holy Rosary Colleges Foundation of Calaba [https://ched.gov.ph/holy-rosary-colleges-foundation-calaba-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080544/https://ched.gov.ph/holy-rosary-colleges-foundation-calaba-profile/ |date=2021-09-04 }} * Immaculate Conception I-College of Arts And Technology, Inc. [https://www.icinstitutions.edu.ph/ici/]{{Dead link|date=Oktubre 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Immaculate Conception Major Seminary [https://www.icmasbulacan.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180824143459/https://www.icmasbulacan.com/ |date=2018-08-24 }} * Interworld College of Science And Technology – Tarlac City [https://ched.gov.ph/interworld-college-science-technology-tarlac-city-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081249/https://ched.gov.ph/interworld-college-science-technology-tarlac-city-profile/ |date=2021-09-04 }} * Interworld Colleges Foundation, Inc. – Paniqui Tarlac [https://icfpaniqui.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080326/https://icfpaniqui.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Jesus Is Lord College Foundation, Inc. [http://www.jilcf.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160310191009/http://www.jilcf.edu.ph/ |date=2016-03-10 }} * Jocson College, Inc. [http://www.jocsoncollegeinc.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180619032641/http://jocsoncollegeinc.edu.ph/ |date=2018-06-19 }} * Jose C. Feliciano College Foundation, Inc. [http://www.josecfelicianocollege.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210518075444/https://josecfelicianocollege.com/ |date=2021-05-18 }} * La Concepcion College [https://laconcepcioncollege.com/] * La Consolacion University Philippines (Formerly University of Regina Carmeli) [https://www.lcup.edu.ph/] * La Fortuna College [http://lfcweb.lafortunacollege.net/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180622043205/http://lfcweb.lafortunacollege.net/ |date=2018-06-22 }} * La Verdad Christian College, Inc. [https://ched.gov.ph/la-verdad-christian-college-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080943/https://ched.gov.ph/la-verdad-christian-college-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Liceo De Pulilan Colleges, Inc. [https://ched.gov.ph/liceo-de-pulilan-colleges-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080607/https://ched.gov.ph/liceo-de-pulilan-colleges-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Lourdes College of Bulacan, Inc. [https://ched.gov.ph/lourdes-college-bulacan-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080529/https://ched.gov.ph/lourdes-college-bulacan-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Lourdes College Of Pampanga, Inc. [http://ollc.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190617195925/http://ollc.edu.ph/ |date=2019-06-17 }} * Lyceum of Subic Bay, Inc. [https://ched.gov.ph/lyceum-subic-bay-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080500/https://ched.gov.ph/lyceum-subic-bay-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Lyceum of the East-Aurora, Inc. [http://www.kaibiganusaptayo.com/kingalvin/lyceumoftheeast/index.php#] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181119061445/http://www.kaibiganusaptayo.com/kingalvin/lyceumoftheeast/index.php |date=2018-11-19 }} * M. V. Gallego Foundation Colleges [http://mvgallego.edu.ph/] * Magsaysay Memorial College of Zambales, Inc. [https://ched.gov.ph/magsaysay-memorial-college-zambales-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080502/https://ched.gov.ph/magsaysay-memorial-college-zambales-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Maria Assumpta Seminary [http://assumptaseminary.blogspot.com/] * Marian College of Baliuag, Inc. [http://www.mariancollegebaliuag.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211027202950/http://mariancollegebaliuag.com/ |date=2021-10-27 }} * Maritime Academy of Asia And the Pacific [http://maap.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080326/http://maap.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Mary the Queen College (Pampanga), Inc. [http://mqc.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080327/http://mqc.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Mater Redemptoris College of San Jose City, Inc. [https://ched.gov.ph/mater-redemptoris-college-san-jose-city-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080555/https://ched.gov.ph/mater-redemptoris-college-san-jose-city-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Megabyte College, Inc.-Florida Blanca [https://ched.gov.ph/megabyte-college-inc-florida-blanca-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080412/https://ched.gov.ph/megabyte-college-inc-florida-blanca-profile/ |date=2021-09-04 }} * Metro Subic Colleges, Inc. [https://ched.gov.ph/metro-subic-colleges-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081244/https://ched.gov.ph/metro-subic-colleges-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Meycauayan College [http://meyc-college.edu.ph/] * Micro Asia College of Science & Technology, Inc. [https://ched.gov.ph/micro-asia-college-science-technology-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080443/https://ched.gov.ph/micro-asia-college-science-technology-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Microcity Computer of Business And Technology( Formerly: Microcity Computer College Foundation, Inc.) [https://ched.gov.ph/microcity-computer-business-technology-formerly-microcity-computer-college-foundation-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080605/https://ched.gov.ph/microcity-computer-business-technology-formerly-microcity-computer-college-foundation-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Midway Maritime Foundation, Inc. [http://midwaymaritime.com.ph/#/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080352/http://midwaymaritime.com.ph/#/ |date=2021-09-04 }} * Mondriaan Aura College [https://www.aura.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080326/https://www.aura.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Mother of Good Counsel Seminary [https://ched.gov.ph/mother-good-counsel-seminary-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080618/https://ched.gov.ph/mother-good-counsel-seminary-profile/ |date=2021-09-04 }} * Mount Carmel College of Baler, Inc. [https://ched.gov.ph/mount-carmel-college-baler-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080519/https://ched.gov.ph/mount-carmel-college-baler-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Mount Carmel College of Casiguran, Inc. [https://ched.gov.ph/mount-carmel-college-casiguran-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080435/https://ched.gov.ph/mount-carmel-college-casiguran-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Mt. Carmel College of Bocaue Bulacan, Inc. [https://ched.gov.ph/mt-carmel-college-bocaue-bulacan-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080349/https://ched.gov.ph/mt-carmel-college-bocaue-bulacan-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Nazarenus College And Hospital Foundation, Inc. [http://www.nazarenuscollege.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190502191341/http://www.nazarenuscollege.com/ |date=2019-05-02 }} * New Era University [http://www.neu.edu.ph/main/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080335/http://www.neu.edu.ph/main/ |date=2021-09-04 }} * Northern Zambales College, Inc. [https://ched.gov.ph/northern-zambales-college-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080739/https://ched.gov.ph/northern-zambales-college-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Nueva Ecija Doctors Colleges, Inc. * Nueva Ecija University of Science And Technology – Gabaldon Campus [http://neust.edu.ph/] * Nueva Ecija University of Science And Technology-Atate Campus [http://neust.edu.ph/] * Nueva Ecija University of Science And Technology-Carranglan Campus [http://neust.edu.ph/] * Nueva Ecija University of Science And Technology-Fort Magsaysay Campus [http://neust.edu.ph/] * Nueva Ecija University of Science And Technology-Gen. Tinio Campus [http://neust.edu.ph/] * Nueva Ecija University of Science and Technology-San Isidro Campus [http://neust.edu.ph/] * Nueva Ecija University of Science And Technology-Sumacab Campus [http://neust.edu.ph/] * Osias Colleges, Inc. [http://osiascolleges.edu.ph/] * Our Lady of Fatima University – Pampanga, Inc. [http://www.fatima.edu.ph/campus.php] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904093639/https://www.fatima.edu.ph/campus.php |date=2021-09-04 }} * Our Lady of Fatima University, Inc (Formerly East Central Colleges) [http://www.fatima.edu.ph/campus.php] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904093639/https://www.fatima.edu.ph/campus.php |date=2021-09-04 }} * Our Lady of Manaoag Montessori College, Inc. [http://www.olmamc.net/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080326/http://www.olmamc.net/ |date=2021-09-04 }} * Our Lady of Peace College Seminary * Our Lady of the Sacred Heart College of Guimba, Inc. [https://ched.gov.ph/lady-sacred-heart-college-guimba-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080505/https://ched.gov.ph/lady-sacred-heart-college-guimba-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Pamantasan Ng Araullo (Araullo University), Inc. [https://ched.gov.ph/pamantasan-ng-araullo-araullo-university-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080527/https://ched.gov.ph/pamantasan-ng-araullo-araullo-university-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Pampanga Colleges, Inc. [https://ched.gov.ph/pampanga-colleges-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080437/https://ched.gov.ph/pampanga-colleges-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Pampanga State Agricultural University ( Formerly: Pampanga Agricultural College) [http://www.psau.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210815123827/https://psau.edu.ph/ |date=2021-08-15 }} * Philippine Merchant Marine Academy [http://www.pmma.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071013022617/http://www.pmma.edu.ph/ |date=2007-10-13 }} * Philippine Rehabilitation Institute Foundation, Inc. [http://prifnet.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200727170859/http://www.prifnet.com/ |date=2020-07-27 }} * Philippine Women’s University Career Development And Continuing Education Center Bataan, Inc. [https://www.pwu.edu.ph/cdcec.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080326/https://www.pwu.edu.ph/cdcec.html |date=2021-09-04 }} * Philippine Women’s University Career Development And Continuing Education Center Tarlac, Inc. [https://www.pwu.edu.ph/cdcec.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080326/https://www.pwu.edu.ph/cdcec.html |date=2021-09-04 }} * Ramon Magsaysay Technological University (Botolan Campus) [http://rmtu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190126231829/http://rmtu.edu.ph/ |date=2019-01-26 }} * Ramon Magsaysay Technological University (Main Campus) [http://rmtu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190126231829/http://rmtu.edu.ph/ |date=2019-01-26 }} * Ramon Magsaysay Technological University (San Marcelino Campus) [http://rmtu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190126231829/http://rmtu.edu.ph/ |date=2019-01-26 }} * Richwell Colleges, Inc. [https://richwell.com.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230829065957/http://www.richwell.com.ph/ |date=2023-08-29 }} * RCC Colegio De San Rafael, Inc. [http://rcc.edu.ph/cdsr/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170408152255/http://rcc.edu.ph/cdsr/ |date=2017-04-08 }} * Republic Central Colleges [http://www.rcc.edu.ph/] {{Dead link|date=Septiyembre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Sact St. Mutien College, Inc. [https://ched.gov.ph/sact-st-mutien-college-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080412/https://ched.gov.ph/sact-st-mutien-college-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Saint Mary’s Angels College of Pampanga, Inc. [http://gocloudasia.net/saintmary/content.php?content_id=5] * San Jose Christian Colleges [http://www.sjccolleges.org/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203062900/http://www.sjccolleges.org/ |date=2020-02-03 }} * Santa Rita College of Pampanga, Inc. [https://ched.gov.ph/santa-rita-college-pampanga-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080418/https://ched.gov.ph/santa-rita-college-pampanga-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Siena College of San Jose, Inc. * SJDM Cornerstone College, Inc. [https://ched.gov.ph/sjdm-cornerstone-college-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080527/https://ched.gov.ph/sjdm-cornerstone-college-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Somascan Fathers Seminary [https://ched.gov.ph/somascan-fathers-seminary-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080446/https://ched.gov.ph/somascan-fathers-seminary-profile/ |date=2021-09-04 }} * St. Anthony College of Technology [https://www.sact.edu.ph/]{{Dead link|date=Oktubre 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * St. Augustine Colleges Foundation, Inc. [https://ched.gov.ph/st-augustine-colleges-foundation-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080538/https://ched.gov.ph/st-augustine-colleges-foundation-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * St. Benilde Center For Global Competence, Inc. [https://ched.gov.ph/st-benilde-center-global-competence-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080541/https://ched.gov.ph/st-benilde-center-global-competence-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * St. Elizabeth Global Skills Institute, Inc. [https://ched.gov.ph/st-elizabeth-global-skills-institute-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080355/https://ched.gov.ph/st-elizabeth-global-skills-institute-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * St. Joseph College of Bulacan, Inc. [http://www.sjcb.info/] * St. Joseph College-Olongapo Inc. [http://www.sjc-o.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210627224921/http://www.sjc-o.com/ |date=2021-06-27 }} * St. Joseph’s College of Balanga City, Inc. [https://ched.gov.ph/st-josephs-college-balanga-city-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080356/https://ched.gov.ph/st-josephs-college-balanga-city-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * St. Mary’s College of Baliuag [http://www.smcbaliwag.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904232953/https://www.smcbaliwag.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * St. Mary’s College of Meycauayan [http://smcm.edu.ph/home/] * St. Nicolas College of Business And Technology, Inc. [https://ched.gov.ph/st-nicolas-college-business-technology-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080457/https://ched.gov.ph/st-nicolas-college-business-technology-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * St. Paul College of Arts And Sciences, Inc. [https://ched.gov.ph/st-paul-college-arts-sciences-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080613/https://ched.gov.ph/st-paul-college-arts-sciences-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * St. Paul College of Technology [https://ched.gov.ph/st-paul-college-technology-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080553/https://ched.gov.ph/st-paul-college-technology-profile/ |date=2021-09-04 }} * St. Paul University at San Miguel [http://paulinians02.synthasite.com/] * St. Rose College Educational Foundation, Inc. [https://ched.gov.ph/st-rose-college-educational-foundation-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080505/https://ched.gov.ph/st-rose-college-educational-foundation-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * St. Thomas More College [http://www.stmc-clark.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190616041011/http://www.stmc-clark.com/ |date=2019-06-16 }} * STI College – Angeles [https://www.sti.edu/campuses.asp?campus_id=20] * STI College – Balagtas [https://www.sti.edu/campuses.asp?campus_id=22] * STI College – Baliuag [https://www.sti.edu/campuses.asp?campus_id=18] * STI College – Malolos [https://www.sti.edu/campuses.asp?campus_id=27] * STI College – Meycauayan [https://www.sti.edu/campuses.asp?campus_id=28] * STI College – San Fernando [https://www.sti.edu/campuses.asp?campus_id=30] * STI College – Sta. Maria [https://www.sti.edu/campuses.asp?campus_id=32] * STI College – San Jose [https://www.sti.edu/campuses.asp?campus_id=39] * STI College – Tarlac [https://www.sti.edu/campuses.asp?campus_id=33] * Sto. Rosario Sapang Palay College [https://ched.gov.ph/sto-rosario-sapang-palay-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081251/https://ched.gov.ph/sto-rosario-sapang-palay-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Subic Bay College, Inc. [https://ched.gov.ph/subic-bay-college-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080736/https://ched.gov.ph/subic-bay-college-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Systems Plus College Foundation, Inc. [http://www.spcf.edu.ph/] * Tarlac Agricultural University (Formerly: Tarlac College of Agriculture) [http://www.tca.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080326/http://www.tca.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Tarlac Christian Colleges, Inc. [https://www.tarlacchristiancollege.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080352/https://www.tarlacchristiancollege.com/ |date=2021-09-04 }} * Tarlac State University – Main Campus [http://www.tsu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151203224619/http://www.tsu.edu.ph/ |date=2015-12-03 }} * Tarlac State University – San Isidro Campus [http://www.tsu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151203224619/http://www.tsu.edu.ph/ |date=2015-12-03 }} * The Good Samaritan Colleges, Inc. [https://ched.gov.ph/good-samaritan-colleges-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080338/https://ched.gov.ph/good-samaritan-colleges-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * The Manila Times College of Subic, Inc. [http://subic.tmtc.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160814185210/http://subic.tmtc.edu.ph/ |date=2016-08-14 }} * Tomas Del Rosario College [http://trc.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904093125/https://trc.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * United School of Science And Technology Colleges [https://ched.gov.ph/united-school-science-technology-colleges-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080415/https://ched.gov.ph/united-school-science-technology-colleges-profile/ |date=2021-09-04 }} * University of the Assumption [http://ua.edu.ph/] * University of the Philippines – Diliman (Olongapo City) [http://www.updepo.com/] * University of the Philippines – Diliman (Pampanga) [http://www.upepp.upd.edu.ph/] * Virgen Milagrosa Del Rosario College Seminary * Wesleyan University-Philippines-Aurora [http://www.wesleyan.edu.ph/] * Wesleyan University-Philippines-Cabanatuan City [http://www.wesleyan.edu.ph/] * Westfields International College, Inc. [http://westfields.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190116054749/https://westfields.edu.ph/ |date=2019-01-16 }} * World Citi Colleges-Guimba, Inc. [http://www.worldciti.edu.ph/guimba-campus/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190413050512/http://www.worldciti.edu.ph/guimba-campus/ |date=2019-04-13 }}</p> == Rehiyon IV-A == * ABE International Business College Quezon Province [http://www.abe.edu.ph/lucena/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210627225257/http://abe.edu.ph/lucena/ |date=2021-06-27 }} * ABE International College of Business and Economics-Cainta [http://www.abe.edu.ph/] * ACLC College Of San Pablo [http://www.aclc.edu.ph/] * ACLC College of Taytay [https://ched.gov.ph/aclc-college-taytay-2/]{{Dead link|date=Oktubre 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * ACTS Computer College [http://actscc.edu.ph/] * ACTS Computer College Infanta [http://actscc.edu.ph/index.php] * Adventist International Institute of Advanced Studies [https://www.aiias.edu/en/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201101015205/https://www.aiias.edu/en/ |date=2020-11-01 }} * Adventist University of the Philippines [http://web1.aup.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080326/http://web1.aup.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Agoncillo College [https://ched.gov.ph/agoncillo-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081254/https://ched.gov.ph/agoncillo-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Alitagtag College [https://ched.gov.ph/alitagtag-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080535/https://ched.gov.ph/alitagtag-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * All Nations College [https://ched.gov.ph/nations-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081117/https://ched.gov.ph/nations-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Alpha Centauri Educational System [http://aces.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210627225320/http://aces.edu.ph/ |date=2021-06-27 }} * AMA Computer College Lipa [http://www.ama.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210918052446/https://www.ama.edu.ph/ |date=2021-09-18 }} * AMA Computer College Batangas City [http://www.ama.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210918052446/https://www.ama.edu.ph/ |date=2021-09-18 }} * AMA Computer College Binan [http://www.ama.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210918052446/https://www.ama.edu.ph/ |date=2021-09-18 }} * AMA Computer College Calamba [http://www.ama.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210918052446/https://www.ama.edu.ph/ |date=2021-09-18 }} * AMA Computer College Dasmarinas [http://www.ama.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210918052446/https://www.ama.edu.ph/ |date=2021-09-18 }} * AMA Computer College East Rizal [http://www.ama.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210918052446/https://www.ama.edu.ph/ |date=2021-09-18 }} * AMA Computer College Lucena [http://www.ama.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210918052446/https://www.ama.edu.ph/ |date=2021-09-18 }} * AMA Computer College Sta.Cruz [http://www.ama.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210918052446/https://www.ama.edu.ph/ |date=2021-09-18 }} * AMA School of Medicine [http://www.amaschoolofmedicine.com/] * Asia Pacific Christian College And Seminary [https://ched.gov.ph/asia-pacific-christian-college-seminary-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080521/https://ched.gov.ph/asia-pacific-christian-college-seminary-profile/ |date=2021-09-04 }} * Asia Tech. School of Sci. and Arts [http://asiatech.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904083233/https://www.asiatech.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Asian Institute of Technology and Education Tiaong Campus [https://ched.gov.ph/asian-institute-technology-education-tiaong-campus-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080552/https://ched.gov.ph/asian-institute-technology-education-tiaong-campus-profile/ |date=2021-09-04 }} * Asian School of Hospitality Arts [http://asha.edu.ph/] * Asia-Pacific Nazarene Theological Seminary [http://www.apnts.edu.ph/] * Baptist Bible Seminary and Institute [https://ched.gov.ph/baptist-bible-seminary-institute-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080409/https://ched.gov.ph/baptist-bible-seminary-institute-profile/ |date=2021-09-04 }} * Baptist Voice Bible College [http://www.baptistvoicecollege.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190801203733/http://baptistvoicecollege.com/ |date=2019-08-01 }} * Batangas College of Arts and Sciences [http://www.bcas.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211125204510/http://bcas.edu.ph/ |date=2021-11-25 }} * Batangas Eastern College [https://ched.gov.ph/batangas-eastern-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081237/https://ched.gov.ph/batangas-eastern-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Batangas State University Apolinario R. Apacible School of Fisheries Nasugbu [http://batstate-u.edu.ph/nasugbu/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200922003621/https://batstate-u.edu.ph/nasugbu/ |date=2020-09-22 }} * Batangas State University Balayan [http://batstate-u.edu.ph/balayan/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200922015529/https://batstate-u.edu.ph/balayan/ |date=2020-09-22 }} * Batangas State University Jose P. Laurel Polytechnic College Malvar [http://batstate-u.edu.ph/malvar/] * Batangas State University Lemery [http://batstate-u.edu.ph/lemery/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200922015714/https://batstate-u.edu.ph/lemery/ |date=2020-09-22 }} * Batangas State University Lipa City [http://batstate-u.edu.ph/lipa/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200926205319/https://batstate-u.edu.ph/lipa/ |date=2020-09-26 }} * Batangas State University Lobo [http://batstate-u.edu.ph/lobo/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200926203350/http://batstate-u.edu.ph/lobo/ |date=2020-09-26 }} * Batangas State University Main [http://batstate-u.edu.ph/] * Batangas State University Rosario [http://batstate-u.edu.ph/san-juan/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200926213919/http://batstate-u.edu.ph/san-juan/ |date=2020-09-26 }} * Batangas State University San Juan [http://www.bcc.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190111212341/http://www.bcc.edu.ph/ |date=2019-01-11 }} * Binangonan Catholic College [http://www.bcc.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190111212341/http://www.bcc.edu.ph/ |date=2019-01-11 }} * Brookfield College [https://ched.gov.ph/brookfield-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080932/https://ched.gov.ph/brookfield-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * BWEST College [https://ched.gov.ph/bwest-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080429/https://ched.gov.ph/bwest-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Cainta Catholic College [http://www.caintacatholiccollege.com/] * Calamba Doctors’ College [http://calambadoctorscollege.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080324/http://calambadoctorscollege.com/ |date=2021-09-04 }}&lt; * Calauag Central College [https://ched.gov.ph/calauag-central-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080800/https://ched.gov.ph/calauag-central-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Calayan Educational Foundation [http://www.cefi.edu.ph/] * Canossa College [http://canossacollegespc.com.ph/] * CARD-MRI Development Institute [http://casans.edu.ph/] * Casa Del Nino College [http://casans.edu.ph/] * Cavite State University General Trias Campus [http://www.cvsu.edu.ph/index.php/general-trias] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180106072810/http://www.cvsu.edu.ph/index.php/general-trias |date=2018-01-06 }} * Cavite State University Main [http://www.cvsu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211009210942/http://www.cvsu.edu.ph/ |date=2021-10-09 }} * Cavite State University Bacoor [http://www.cvsu.edu.ph/index.php/bacoor] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180109013751/http://cvsu.edu.ph/index.php/bacoor |date=2018-01-09 }} * Cavite State University Carmona [http://www.cvsu.edu.ph/index.php/carmona] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180117031240/http://www.cvsu.edu.ph/index.php/carmona |date=2018-01-17 }} * Cavite State University Cavite City [http://www.cvsu.edu.ph/index.php/cavite-city] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180104072622/http://www.cvsu.edu.ph/index.php/cavite-city |date=2018-01-04 }} * Cavite State University Imus [http://www.cvsu.edu.ph/index.php/imus] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180109013309/http://cvsu.edu.ph/index.php/imus |date=2018-01-09 }} * Cavite State University Naic [http://www.cvsu-naic.edu.ph/] * Cavite State University Rosario [https://www.cvsu-rosario.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904094559/https://cvsu-rosario.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Cavite State University Silang Campus [http://www.cvsu.edu.ph/index.php/tanza] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180105231239/http://cvsu.edu.ph/index.php/tanza |date=2018-01-05 }} * Cavite State University Tanza Campus [http://www.cvsu.edu.ph/index.php/tanza] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180105231239/http://cvsu.edu.ph/index.php/tanza |date=2018-01-05 }} * Cavite State University Trece Martires City [http://www.cvsu.edu.ph/index.php/trece-martires-city] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180110230404/http://cvsu.edu.ph/index.php/trece-martires-city |date=2018-01-10 }} * Cavite West Point College Cavite City [https://ched.gov.ph/cavite-west-point-college-cavite-city-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080903/https://ched.gov.ph/cavite-west-point-college-cavite-city-profile/ |date=2021-09-04 }} * Cavite West Point College Ternate [http://cavitewestpointcollege2000.blogspot.com] * Center for Biblical Studies Institute and Seminary [https://ched.gov.ph/center-biblical-studies-institute-seminary-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081133/https://ched.gov.ph/center-biblical-studies-institute-seminary-profile/ |date=2021-09-04 }} * Christian College of Tanauan [https://christiancollegeoftanauan.wordpress.com/] * CITI Global College Inc. Biñan [http://www.citiglobalcollege.edu.ph/tag/binan/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080354/http://www.citiglobalcollege.edu.ph/tag/binan/ |date=2021-09-04 }} * CITI Global College Inc. Cabuyao [http://www.citiglobalcollege.edu.ph/] * Colegio de Amore [https://ched.gov.ph/colegio-de-amore-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080459/https://ched.gov.ph/colegio-de-amore-profile/ |date=2021-09-04 }} * Colegio de Los Banos [https://ched.gov.ph/colegio-de-los-banos-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080802/https://ched.gov.ph/colegio-de-los-banos-profile/ |date=2021-09-04 }} * Colegio de Porta Vaga [http://www.colegiodeportavaga.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080335/http://www.colegiodeportavaga.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Colegio De San Juan De Letran Calamba [https://www.letran-calamba.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080326/https://www.letran-calamba.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Colegio De San Pedro [http://www.cdsp.edu.ph/] * Colegio de Sto. Cristo de Burgos [https://ched.gov.ph/colegio-de-sto-cristo-de-burgos-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080504/https://ched.gov.ph/colegio-de-sto-cristo-de-burgos-profile/ |date=2021-09-04 }} * Colegio De Sto. Domingo De Silos [https://ched.gov.ph/colegio-de-sto-domingo-de-silos-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080957/https://ched.gov.ph/colegio-de-sto-domingo-de-silos-profile/ |date=2021-09-04 }} * Colegio San Agustin Binan [https://ched.gov.ph/colegio-san-agustin-binan-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080626/https://ched.gov.ph/colegio-san-agustin-binan-profile/ |date=2021-09-04 }} * College of Arts and Sciences of Asia and the Pacific [http://www.casap.edu.ph/] * College of San Benildo Rizal [http://www.sanbenildo.edu.ph/] * College of Saint John Paul II Arts and Sciences [https://ched.gov.ph/college-saints-john-paul-ii-arts-sciences-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081059/https://ched.gov.ph/college-saints-john-paul-ii-arts-sciences-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * CSTC College of Science, Technology and Communication, Inc. [https://ched.gov.ph/cstc-college-science-technology-communication-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080930/https://ched.gov.ph/cstc-college-science-technology-communication-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * CVE Colleges [https://ched.gov.ph/cve-colleges-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080838/https://ched.gov.ph/cve-colleges-profile/ |date=2021-09-04 }} * Daehan College Of Business And Technology, Inc. [https://ched.gov.ph/daehan-college-business-technology-inc-provile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080959/https://ched.gov.ph/daehan-college-business-technology-inc-provile/ |date=2021-09-04 }} * De La Salle Health Sciences Institute [http://www.dlshsi.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131123010729/http://www.dlshsi.edu.ph/ |date=2013-11-23 }} * De La Salle Lipa [http://www.dlsl.edu.ph/] * De La Salle University Dasmarinas [http://www.dlsud.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180717213109/http://www.dlsud.edu.ph/ |date=2018-07-17 }} * Deaf Evangelistic Alliance Foundation [http://www.mccidonline.net/deafinc/lagunaschool.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080326/http://www.mccidonline.net/deafinc/lagunaschool.htm |date=2021-09-04 }} * D’Illumina College [https://ched.gov.ph/dillumina-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080927/https://ched.gov.ph/dillumina-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Divine Word Seminary [http://divinewordseminary.blogspot.com/] * DMMC Institute of Health Sciences [http://dmmcihs.edu.ph/7/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181106101258/http://dmmcihs.edu.ph/7/ |date=2018-11-06 }} * Dominican College Sta. Rosa [https://ched.gov.ph/dominican-college-sta-rosa-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080733/https://ched.gov.ph/dominican-college-sta-rosa-profile/ |date=2021-09-04 }} * Don Bosco College Canlubang [http://donboscocanlubang.edu.ph/]{{Dead link|date=Nobiyembre 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Dr. Francisco L. Calingasan Memorial Colleges Foundation [https://ched.gov.ph/dr-francisco-l-calingasan-memorial-colleges-foundation-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080906/https://ched.gov.ph/dr-francisco-l-calingasan-memorial-colleges-foundation-profile/ |date=2021-09-04 }} * East Systems College [https://ched.gov.ph/east-systems-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080834/https://ched.gov.ph/east-systems-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Eastern Quezon College [http://eqcgumaca.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181003145452/http://eqcgumaca.edu.ph/ |date=2018-10-03 }} * Eastern Tayabas College [https://ched.gov.ph/eastern-tayabas-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081310/https://ched.gov.ph/eastern-tayabas-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Ebenezer International Colleges [https://ched.gov.ph/ebenezer-international-colleges-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080832/https://ched.gov.ph/ebenezer-international-colleges-profile/ |date=2021-09-04 }} * Elijah International World Mission Institute [http://eiwmi.edu.ph/]{{Dead link|date=Oktubre 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Emilio Aguinaldo College (Yaman ng Lahi Foundation) [http://www.eac.edu.ph/about-eac/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210923185145/https://eac.edu.ph/about-eac/ |date=2021-09-23 }} * Evangelical Theological College of the Philippines Luzon [https://ched.gov.ph/evangelical-theological-college-philippines-luzon-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081005/https://ched.gov.ph/evangelical-theological-college-philippines-luzon-profile/ |date=2021-09-04 }} * Far East Asia Pacific Institute of Tourism Science [https://ched.gov.ph/far-east-asia-pacific-institute-tourism-science-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080624/https://ched.gov.ph/far-east-asia-pacific-institute-tourism-science-profile/ |date=2021-09-04 }} * Far Eastern College Silang [http://www.feucavite.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150510120240/http://www.feucavite.edu.ph/ |date=2015-05-10 }} * Far Eastern Polytechnic College [https://ched.gov.ph/far-eastern-polytechnic-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081015/https://ched.gov.ph/far-eastern-polytechnic-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * FEU Roosevelt [https://feuroosevelt.edu.ph/] * First Asia Institute of Technology and Humanities [http://www.firstasia.edu.ph/] * Golden Gate Colleges [https://goldengatecolleges.wordpress.com/] * Granby College of Science & Technology [http://www.granby.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191027230343/http://www.granby.edu.ph/ |date=2019-10-27 }} * Guardian Bona Fide for Hope Foundation [http://www.gbhfischool.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191001110217/http://www.gbhfischool.com/ |date=2019-10-01 }} * Guinayangan College Fdtn. [https://ched.gov.ph/guinayangan-college-fdtn-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080749/https://ched.gov.ph/guinayangan-college-fdtn-profile/ |date=2021-09-04 }} * Harris Memorial College [http://www.harris.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080334/http://www.harris.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Holy Child Jesus College [https://ched.gov.ph/holy-child-jesus-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080816/https://ched.gov.ph/holy-child-jesus-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * ICCT Colleges [http://icct.edu.ph/] * ICCT Colleges Fdtn. Binangonan [http://icct.edu.ph/] * ICCT Colleges Fdtn. Taytay [http://icct.edu.ph/] * ICCT Colleges Fdtn. Antipolo [http://icct.edu.ph/] * ICCT Colleges Fdtn. San Mateo [http://icct.edu.ph/] * ICT-ED Institute of Science and Technology [https://www.ictedu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080326/https://www.ictedu.ph/ |date=2021-09-04 }} * IETI College of Science and Technology [http://www.ieti.edu.ph/] * IKON College Calamba [https://ched.gov.ph/ikon-college-calamba-private/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080440/https://ched.gov.ph/ikon-college-calamba-private/ |date=2021-09-04 }} * Immaculate Conception College Balayan [http://iccbalayan.edu.ph/] * Immanuel Theological Seminary [http://www.immanuelseminary.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080531/https://www.immanuelseminary.com/ |date=2021-09-04 }} * Imus Institute of Science and Technology Inc [http://iist.edu.ph/home/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180321115126/http://iist.edu.ph/home/ |date=2018-03-21 }} * Informatics International College Rizal [https://ched.gov.ph/informatics-international-college-rizal-2/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080824/https://ched.gov.ph/informatics-international-college-rizal-2/ |date=2021-09-04 }} * Inter-Global College Foundation [http://igcfi.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180204081855/http://igcfi.edu.ph/ |date=2018-02-04 }} * International Christian College of Manila [https://ched.gov.ph/international-christian-college-manila-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080726/https://ched.gov.ph/international-christian-college-manila-profile/ |date=2021-09-04 }} * International Peace Leadership College [https://ched.gov.ph/international-peace-leadership-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080609/https://ched.gov.ph/international-peace-leadership-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * ISHRM School System Bacoor [http://www.ishrm.edu.ph/] * ISHRM School System Dasmarinas [http://www.ishrm.edu.ph/] * Jesus Reigns Christian College [https://ched.gov.ph/jesus-reigns-christian-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080707/https://ched.gov.ph/jesus-reigns-christian-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Kurios Christian College Foundation [https://ched.gov.ph/kurios-christian-college-foundation-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080754/https://ched.gov.ph/kurios-christian-college-foundation-profile/ |date=2021-09-04 }} * La Consolacion College Tanauan [http://www.lcctanauan.edu.ph/main.php] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180528213612/http://www.lcctanauan.edu.ph/main.php |date=2018-05-28 }} * La Consolacion College Binan [http://www.lcctanauan.edu.ph/main.php] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180528213612/http://www.lcctanauan.edu.ph/main.php |date=2018-05-28 }} * La Salle College Antipolo [https://www.lsca.edu.ph/] * Laguna College [http://www.lcba.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904092931/https://www.lcba.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Laguna College of Business and Arts [http://lcba.edu.ph] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250125222052/https://lcba.edu.ph/ |date=2025-01-25 }} * Laguna Maritime, Arts & Business College [http://lmabc.weebly.com/] * Laguna Northwestern College [https://ched.gov.ph/laguna-northwestern-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080746/https://ched.gov.ph/laguna-northwestern-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Laguna Northwestern College SLRMC [https://ched.gov.ph/laguna-northwestern-college-slrmc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081158/https://ched.gov.ph/laguna-northwestern-college-slrmc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Laguna Science and Technology College [https://ched.gov.ph/laguna-science-technology-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080515/https://ched.gov.ph/laguna-science-technology-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Laguna State Polytechnic University Los Banos College of Fisheries [http://lspusc.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180329174528/http://lspusc.edu.ph/ |date=2018-03-29 }} * Laguna State Polytechnic University Siniloan [http://lspusc.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180329174528/http://lspusc.edu.ph/ |date=2018-03-29 }} * Laguna State Polytechnic University Laguna College of Arts and Trades Sta. Cruz [http://lspu.edu.ph/] * Laguna State Polytechnic University San Pablo City [http://lspu.edu.ph/] * Lemery Colleges [https://ched.gov.ph/lemery-colleges-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080601/https://ched.gov.ph/lemery-colleges-profile/ |date=2021-09-04 }} * Leon Guinto Memorial College [https://web.ched.gov.ph/leon-guinto-memorial-college-profile/]{{Dead link|date=Oktubre 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Lipa City Colleges [http://www.lipacitycolleges.edu.ph/newsite/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210227102832/http://www.lipacitycolleges.edu.ph/newsite/ |date=2021-02-27 }} * LNC Corinthian Center [https://ched.gov.ph/lnc-corinthian-center-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080841/https://ched.gov.ph/lnc-corinthian-center-profile/ |date=2021-09-04 }} * Lyceum of the Philippines St. Cabrini College of Allied Medicine [http://lpulaguna.edu.ph/academics/college-of-allied-medicine-cam/] * Lyceum of the Philippines University Batangas [http://lpubatangas.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220520001652/https://lpubatangas.edu.ph/ |date=2022-05-20 }} * Lyceum of the Philippines Cavite [https://ched.gov.ph/lyceum-philippines-cavite-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080822/https://ched.gov.ph/lyceum-philippines-cavite-profile/ |date=2021-09-04 }} * Lyceum of the Philippines Laguna [http://lpulaguna.edu.ph/] * Mabini College of Batangas [http://www.mabinicolleges.edu.ph/] * Malayan Colleges of Laguna [https://mcl.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904083232/https://www.mcl.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Manuel S. Enverga Institute Foundation San Antonio [http://mseuf.edu.ph/] * Manuel S. Enverga University Foundation Candelaria [http://mseuf.edu.ph/] * Manuel S. Enverga University Foundation Catanauan [http://mseuf.edu.ph/] * Manuel S. Enverga University Foundation Lucena [http://mseuf.edu.ph/] * Marasigan Institute of Science and Technology [http://www.mist.edu.ph/] * Marcelino Fule Memorial College [https://ched.gov.ph/marcelino-fule-memorial-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080754/https://ched.gov.ph/marcelino-fule-memorial-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Mary Help of Christian College, Salesian Sisters [https://ched.gov.ph/mary-help-christian-college-salesian-sisters-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080701/https://ched.gov.ph/mary-help-christian-college-salesian-sisters-profile/ |date=2021-09-04 }} * Maryhill College [https://ched.gov.ph/maryhill-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080806/https://ched.gov.ph/maryhill-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Mater Redemptoris Collegium [https://ched.gov.ph/mater-redemptoris-collegium-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080737/https://ched.gov.ph/mater-redemptoris-collegium-profile/ |date=2021-09-04 }} * MFI Polytechnic Institute, Inc [http://maicollege.net/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080326/http://maicollege.net/ |date=2021-09-04 }} * Mind and Integrity College [http://maicollege.net/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080326/http://maicollege.net/ |date=2021-09-04 }} * Montessori Professional College Imus [https://ched.gov.ph/montessori-professional-college-imus-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080635/https://ched.gov.ph/montessori-professional-college-imus-profile/ |date=2021-09-04 }} * Mt. St. Aloysius Seminary [https://ched.gov.ph/mt-st-aloysius-seminary-2/]{{Dead link|date=Oktubre 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * National College of Business and Arts Taytay [https://ched.gov.ph/national-college-business-arts-taytay-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080837/https://ched.gov.ph/national-college-business-arts-taytay-profile/ |date=2021-09-04 }} * National College of Science and Technology [http://ncst.edu.ph/] * Nazareth Institute Of Alfonso</span> [https://ched.gov.ph/nazareth-institute-alfonso-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081026/https://ched.gov.ph/nazareth-institute-alfonso-profile/ |date=2021-09-04 }} * New Era University Lipa Campus [http://www.neu.edu.ph/main/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080335/http://www.neu.edu.ph/main/ |date=2021-09-04 }} * New Sanai School and Colleges [http://www.ntma.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210822130626/http://www.ntma.edu.ph/ |date=2021-08-22 }} * Northern Quezon College [https://ched.gov.ph/northern-quezon-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081155/https://ched.gov.ph/northern-quezon-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * NTC Education Batangas [https://ched.gov.ph/ntc-education-batangas-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080740/https://ched.gov.ph/ntc-education-batangas-profile/ |date=2021-09-04 }} * NYK-TDG Maritime Academy [http://www.ntma.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210822130626/http://www.ntma.edu.ph/ |date=2021-08-22 }} * Oblates of Saint Joseph College of Philosophy [http://osjphil.org/fhosjcs.php] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904083231/http://osjphil.org/fhosjcs.php |date=2021-09-04 }} * Olivarez College-Tagaytay [http://www.olivarezcollegetagaytay.edu.ph/home/]{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Our Lady of Assumption College of Laguna Inc. – San Pedro [https://ched.gov.ph/lady-assumption-college-laguna-inc-san-pedro-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080743/https://ched.gov.ph/lady-assumption-college-laguna-inc-san-pedro-profile/ |date=2021-09-04 }} * Our Lady of Assumption College Batangas [https://ched.gov.ph/lady-assumption-college-batangas-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080437/https://ched.gov.ph/lady-assumption-college-batangas-profile/ |date=2021-09-04 }} * Our Lady of Assumption College Cabuyao [https://ched.gov.ph/lady-assumption-college-cabuyao-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081015/https://ched.gov.ph/lady-assumption-college-cabuyao-profile/ |date=2021-09-04 }} * Our Lady of Fatima University Antipolo [http://www.fatima.edu.ph/] * Our Lady of the Most Holy Rosary Seminary [https://ched.gov.ph/lady-holy-rosary-seminary-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080649/https://ched.gov.ph/lady-holy-rosary-seminary-profile/ |date=2021-09-04 }} * Oxfordian Colleges [http://oxfordiancollege.byethost18.com/?i=1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080326/http://oxfordiancollege.byethost18.com/?i=1 |date=2021-09-04 }} * Paete Science & Business College [https://ched.gov.ph/paete-science-business-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081326/https://ched.gov.ph/paete-science-business-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Paul College of Leadership [https://ched.gov.ph/paul-college-leadership-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080617/https://ched.gov.ph/paul-college-leadership-profile/ |date=2021-09-04 }} * Philippine Best Training System College, Inc. [https://ched.gov.ph/philippine-best-training-system-college-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081002/https://ched.gov.ph/philippine-best-training-system-college-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Philippine International College [https://ched.gov.ph/philippine-international-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081208/https://ched.gov.ph/philippine-international-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Philippine Missionary Institute [https://ched.gov.ph/philippine-missionary-institute-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080710/https://ched.gov.ph/philippine-missionary-institute-profile/ |date=2021-09-04 }} * Philippine National Police Academy [https://www.pnpa.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210627224040/https://pnpa.edu.ph/ |date=2021-06-27 }} * Philippine Normal University Lopez [https://www.pnu.edu.ph/pnu-south-luzon/] * Philippine State College of Aeronautics Fernando Air Base [https://ched.gov.ph/philippine-state-college-aeronautics-fernando-air-base-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080938/https://ched.gov.ph/philippine-state-college-aeronautics-fernando-air-base-profile/ |date=2021-09-04 }} * Philippine Women’s University CDCEC Sta. Cruz [https://www.pwu.edu.ph/cdcec.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080326/https://www.pwu.edu.ph/cdcec.html |date=2021-09-04 }} * Philippine Women’s University Career Development and Continuing Education Center Calamba City [https://www.pwu.edu.ph/cdcec.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080326/https://www.pwu.edu.ph/cdcec.html |date=2021-09-04 }} * PIMSAT College – Bacoor [https://ched.gov.ph/pimsat-college-bacoor-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081206/https://ched.gov.ph/pimsat-college-bacoor-profile/ |date=2021-09-04 }} * PNTC Colleges [http://www.pntc.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080325/http://www.pntc.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Polytechnic University of the Philippines Lopez [https://www.pup.edu.ph/lopez/] * Polytechnic University of the Philippines Mulanay [https://www.pup.edu.ph/mulanay/] * Polytechnic University of the Philippines Sto. Tomas [https://www.pup.edu.ph/stotomas/] * Polytechnic University of the Philippines Unisan [https://www.pup.edu.ph/unisan/] * Power School of Technology [https://ched.gov.ph/power-school-technology-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081025/https://ched.gov.ph/power-school-technology-profile/ |date=2021-09-04 }} * Professional Montessori College [https://ched.gov.ph/professional-montessori-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080842/https://ched.gov.ph/professional-montessori-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * PTS College and Advanced Studies [https://www.ptscollege.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190917031748/http://www.ptscollege.edu.ph/ |date=2019-09-17 }} * Quezon Center for Research and Studies [https://ched.gov.ph/quezon-center-research-studies-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080655/https://ched.gov.ph/quezon-center-research-studies-profile/ |date=2021-09-04 }} * Quezonian Educational College [https://ched.gov.ph/quezonian-educational-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080858/https://ched.gov.ph/quezonian-educational-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Rizal College of Laguna [https://ched.gov.ph/rizal-college-laguna-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080638/https://ched.gov.ph/rizal-college-laguna-profile/ |date=2021-09-04 }} * Rizal College of Taal [http://www.rctaal.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211028051609/http://www.rctaal.edu.ph/ |date=2021-10-28 }} * Rogationist College [http://www.rog.edu.ph/] * Sacred Heart College [http://www.shc.edu.ph/] * St. Anne College Lucena, Inc. [https://ched.gov.ph/st-anne-college-lucena-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080744/https://ched.gov.ph/st-anne-college-lucena-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Saint Bridget College [https://sbcbatangas.edu.ph/] * Saint Francis Institute of Computer Studies [https://ched.gov.ph/saint-francis-institute-computer-studies-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080653/https://ched.gov.ph/saint-francis-institute-computer-studies-profile/ |date=2021-09-04 }} * Saint Francis of Assisi College Cavite [http://www.stfrancis.edu.ph/] * St. John Colleges [https://ched.gov.ph/st-john-colleges-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080501/https://ched.gov.ph/st-john-colleges-profile/ |date=2021-09-04 }} * Saint Louis Anne Colleges [https://ched.gov.ph/saint-louis-anne-colleges-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080749/https://ched.gov.ph/saint-louis-anne-colleges-profile/ |date=2021-09-04 }} * Saint Michael’s College of Laguna [http://www.smcl.edu.ph/] * Saint Peter’s College Seminary [http://spcs.edu.ph/about.php] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161110173813/http://spcs.edu.ph/about.php |date=2016-11-10 }} * Saints John and Paul Colleges [https://ched.gov.ph/saints-john-paul-colleges-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080512/https://ched.gov.ph/saints-john-paul-colleges-profile/ |date=2021-09-04 }} * San Antonio De Padua College [http://sapc.edu.ph/] * San Ildefonso College [https://ched.gov.ph/san-ildefonso-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080432/https://ched.gov.ph/san-ildefonso-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * San Pablo Colleges [https://ched.gov.ph/san-pablo-colleges-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080743/https://ched.gov.ph/san-pablo-colleges-profile/ |date=2021-09-04 }} * San Pedro College of Business Administration [http://www.spcba.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904083235/https://www.spcba.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * San Sebastian College Recoletos Canlubang [https://ched.gov.ph/san-sebastian-college-recoletos-canlubang-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080706/https://ched.gov.ph/san-sebastian-college-recoletos-canlubang-profile/ |date=2021-09-04 }} * San Sebastian Colleg Recoletos de Cavite [http://www.sscr.edu/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080705033910/http://www.sscr.edu/ |date=2008-07-05 }} * Siena College of Taytay [http://www.sct.edu.ph/] * Skill Power Institute [http://www.spi.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080354/http://www.spi.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * South Forbes City College [http://www.sfcitycollege.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080326/http://www.sfcitycollege.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Southdale International School of Science, Arts and Techology [https://ched.gov.ph/southdale-international-school-science-arts-techology-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081002/https://ched.gov.ph/southdale-international-school-science-arts-techology-profile/ |date=2021-09-04 }} * Southern Luzon State University [http://slsu.edu.ph/main/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904140745/https://slsu.edu.ph/main/ |date=2021-09-04 }} * Southern Luzon State University Judge Guillermo Eleazar Polytechnic College -Tagkawayan [http://slsu.edu.ph/main/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904140745/https://slsu.edu.ph/main/ |date=2021-09-04 }} * Southern Luzon State University Tiaong [http://slsu.edu.ph/main/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904140745/https://slsu.edu.ph/main/ |date=2021-09-04 }} * Southern Luzon State University Alabat [http://slsu.edu.ph/main/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904140745/https://slsu.edu.ph/main/ |date=2021-09-04 }} * Southern Luzon State University Infanta [http://slsu.edu.ph/main/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904140745/https://slsu.edu.ph/main/ |date=2021-09-04 }} * Southern Luzon State University- Lucena [http://slsu.edu.ph/main/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904140745/https://slsu.edu.ph/main/ |date=2021-09-04 }} * Southern Luzon State University Polilio [http://slsu.edu.ph/main/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904140745/https://slsu.edu.ph/main/ |date=2021-09-04 }} * Southern Luzon State University Sampaloc [http://slsu.edu.ph/main/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904140745/https://slsu.edu.ph/main/ |date=2021-09-04 }} * Southern Philippines Institute of Science and Technology [https://ched.gov.ph/southern-philippines-institute-science-technology-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080604/https://ched.gov.ph/southern-philippines-institute-science-technology-profile/ |date=2021-09-04 }} * St. Augustine School of Nursing Lucena [http://www.sasn.edu.ph/] * St. Augustine School of Nursing Lipa [http://www.sasn.edu.ph/] * St. Constantine Institute of Science and Technology [https://ched.gov.ph/st-constantine-institute-science-technology-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080813/https://ched.gov.ph/st-constantine-institute-science-technology-profile/ |date=2021-09-04 }} * St. Dominic College of Asia [http://sfstheo.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190916124117/http://sfstheo.edu.ph/ |date=2019-09-16 }} * St. Francis de Sales Theological Seminary [http://sfstheo.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190916124117/http://sfstheo.edu.ph/ |date=2019-09-16 }} * St. Joseph College Rosario, Batangas [https://ched.gov.ph/st-joseph-college-rosario-batangas-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080935/https://ched.gov.ph/st-joseph-college-rosario-batangas-profile/ |date=2021-09-04 }} * St. Joseph College Cavite City [http://www.sjccavite.org/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190126004240/http://www.sjccavite.org/ |date=2019-01-26 }} * St. Joseph’s College of Rodriguez [http://www.sjcqc.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080512/https://sjcqc.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * St. Jude College [http://www.stjude.edu.ph/homepage/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180214130210/http://www.stjude.edu.ph/homepage/ |date=2018-02-14 }} * St. Mary Magdalene College of Laguna [https://ched.gov.ph/st-mary-magdalene-college-laguna-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080909/https://ched.gov.ph/st-mary-magdalene-college-laguna-profile/ |date=2021-09-04 }} * St. Matthew College [http://stmatthewcollege.ph/wp/] * Sta. Teresa College [https://ched.gov.ph/sta-teresa-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080624/https://ched.gov.ph/sta-teresa-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * STI College Bacoor [https://www.sti.edu/] * STI College Balayan [https://www.sti.edu/] * STI College Batangas [https://www.sti.edu/] * STI College Calamba [https://www.sti.edu/] * STI College Dasmarinas [https://www.sti.edu/] * STI College Lucena [https://www.sti.edu/] * STI College Ortigas Cainta [https://www.sti.edu/] * STI College San Pablo [https://www.sti.edu/] * STI College Sta. Cruz [https://www.sti.edu/] * STI College Sta. Rosa [https://www.sti.edu/] * STI College Tanauan [https://www.sti.edu/] * STI College Lipa [https://www.sti.edu/] * STI College Rosario [https://www.sti.edu/] * STI College Tagaytay [https://www.sti.edu/] * STI College Tanay [https://www.sti.edu/] * STI eCollege Southwoods [https://www.sti.edu/] * Sumulong College of Arts and Sciences [https://ched.gov.ph/sumulong-college-arts-sciences-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080757/https://ched.gov.ph/sumulong-college-arts-sciences-profile/ |date=2021-09-04 }} * Tanauan City College [https://ched.gov.ph/tanauan-city-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081007/https://ched.gov.ph/tanauan-city-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Tanauan Institute [http://www.tanauaninstitute.edu.ph/] * Tayabas Western Academy [https://ched.gov.ph/tayabas-western-academy-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080819/https://ched.gov.ph/tayabas-western-academy-profile/ |date=2021-09-04 }} * Technological University of the Philippines Cavite [http://www.tup.edu.ph/cavite/home] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180621152045/http://www.tup.edu.ph/cavite/home |date=2018-06-21 }} * Teodoro M. Luansing College of Rosario [https://ched.gov.ph/teodoro-m-luansing-college-rosario-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080849/https://ched.gov.ph/teodoro-m-luansing-college-rosario-profile/ |date=2021-09-04 }} * The Bearer Of Light & Wisdom Colleges [https://ched.gov.ph/bearer-light-wisdom-colleges-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081040/https://ched.gov.ph/bearer-light-wisdom-colleges-profile/ |date=2021-09-04 }} * Tomas Claudio Colleges [http://tcc.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200217091633/http://tcc.edu.ph/ |date=2020-02-17 }} * Trace College [http://trimexcolleges.edu.ph/] * Trimex College [http://trimexcolleges.edu.ph/] * Unciano Colleges [https://ched.gov.ph/unciano-colleges-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080853/https://ched.gov.ph/unciano-colleges-profile/ |date=2021-09-04 }} * Unida Christian College [https://ched.gov.ph/unida-christian-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080901/https://ched.gov.ph/unida-christian-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Union College of Laguna [https://ched.gov.ph/union-college-laguna-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080749/https://ched.gov.ph/union-college-laguna-profile/ |date=2021-09-04 }} * University of Batangas [http://www.ub.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071018041942/http://www.ub.edu.ph/ |date=2007-10-18 }} * University of Batangas Lipa [http://www.ub.edu.ph/UBLC] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080347/http://www.ub.edu.ph/UBLC |date=2021-09-04 }} * University of Perpetual Help Dr. Jose G. Tamayo Medical University [https://uphdjgtmedicaluniversity.edu.ph/] * University of Perpetual Help Rizal Molino Campus [http://perpetualdalta.edu.ph/molino-campus] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180123184513/http://perpetualdalta.edu.ph/molino-campus |date=2018-01-23 }} * University of Perpetual Help System Dalta Calamba [http://perpetualdalta.edu.ph/academics/calamba]{{Dead link|date=Hulyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * University of Perpetual Help System GMA Campus [http://gma.uphsl.edu.ph/] * University of Perpetual Help System Laguna [http://www.urs.edu.ph] * University of Rizal System-Angono [http://www.urs.edu.ph] * University of Rizal System Antipolo [http://www.urs.edu.ph] * University of Rizal System Binangonan [http://www.urs.edu.ph] * University of Rizal System Cainta [http://www.urs.edu.ph] * University of Rizal System Cardona [http://www.urs.edu.ph] * University of Rizal System Morong [http://www.urs.edu.ph] * University of Rizal System Pililia [http://www.urs.edu.ph] * University of Rizal System Rodriguez [http://www.urs.edu.ph] * University of Rizal System Tanay [http://www.urs.edu.ph] * University of Rizal System Taytay [http://www.urs.edu.ph] * University of the Philippines Los Banos [https://uplb.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221211041257/https://uplb.edu.ph/ |date=2022-12-11 }} * Western Colleges [http://www.wci.edu.ph/contact/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191127070146/http://www.wci.edu.ph/contact/ |date=2019-11-27 }} * Westmead International School [http://www.westmead-is.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904093514/https://www.westmead-is.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * West Point College – Magallanes [http://cavitewestpointcollege2000.blogspot.com/] * World Citi Colleges [http://www.worldciti.edu.ph/] * Young Ji College [http://www.upou.edu.ph/] * University of the Philippines Open University [http://www.upou.edu.ph/] == Rehiyon IV-B == * Abada College [https://ched.gov.ph/abada-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080641/https://ched.gov.ph/abada-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * ACLC College of Calapan [http://www.aclc.edu.ph/p/aclc-campuses-mimaropa.html] * Ark of the Covenant Montessori Chamber of Learning College [https://ched.gov.ph/ark-of-the-covenant-montessori-chamber-of-learning-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081005/https://ched.gov.ph/ark-of-the-covenant-montessori-chamber-of-learning-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Clarendon College [https://ched.gov.ph/clarendon-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081037/https://ched.gov.ph/clarendon-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * CLCC Institute of Computer Arts & Technology [https://ched.gov.ph/clcc-institute-of-computer-arts-technology-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080805/https://ched.gov.ph/clcc-institute-of-computer-arts-technology-profile/ |date=2021-09-04 }} * Colegio De San Sebastian [https://ched.gov.ph/colegio-de-san-sebastian-sablayan-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080738/https://ched.gov.ph/colegio-de-san-sebastian-sablayan-profile/ |date=2021-09-04 }} * Divine Word College of Calapan [https://ched.gov.ph/divine-word-college-calapan-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080632/https://ched.gov.ph/divine-word-college-calapan-profile/ |date=2021-09-04 }} * Divine Word College of San Jose [http://www.dwcsj.edu.ph/] * Eastern Mindoro College [https://ched.gov.ph/eastern-mindoro-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081135/https://ched.gov.ph/eastern-mindoro-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Erhard Science and Technological Institute – Oriental Mindoro, Inc. [https://ched.gov.ph/erhard-science-and-technological-institute-oriental-mindoro-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080442/https://ched.gov.ph/erhard-science-and-technological-institute-oriental-mindoro-profile/ |date=2021-09-04 }} * Educational Systems Technological Institute [https://ched.gov.ph/educational-systems-technological-institute-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080858/https://ched.gov.ph/educational-systems-technological-institute-profile/ |date=2021-09-04 }} * EMA EMITS College Philippines [https://ched.gov.ph/ema-emits-college-philippines-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080448/https://ched.gov.ph/ema-emits-college-philippines-profile/ |date=2021-09-04 }} * Erhard Systems Technological Institute [https://ched.gov.ph/erhard-systems-technological-institute-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080831/https://ched.gov.ph/erhard-systems-technological-institute-profile/ |date=2021-09-04 }} * Fullbright College [https://ched.gov.ph/fullbright-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080822/https://ched.gov.ph/fullbright-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Grace Mission College [https://ched.gov.ph/grace-mission-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080736/https://ched.gov.ph/grace-mission-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Holy Trinity University [https://ched.gov.ph/holy-trinity-university-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080620/https://ched.gov.ph/holy-trinity-university-profile/ |date=2021-09-04 }} * Innovative College of Science and Technology [http://home.icst.edu.ph/] * Institute of Business Science & Medical Arts [https://ibsmainc.weebly.com/] * John Paul College [https://ched.gov.ph/john-paul-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080647/https://ched.gov.ph/john-paul-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Luna Goco Colleges [https://ched.gov.ph/luna-goco-colleges-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080954/https://ched.gov.ph/luna-goco-colleges-profile/ |date=2021-09-04 }} * Malindig Institute Foundation [https://ched.gov.ph/malindig-institute-foundation-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080818/https://ched.gov.ph/malindig-institute-foundation-profile/ |date=2021-09-04 }} * Marinduque Midwest College [https://ched.gov.ph/marinduque-midwest-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081007/https://ched.gov.ph/marinduque-midwest-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Marinduque State College – Gasan [https://www.mscmarinduque.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210716053548/https://www.mscmarinduque.edu.ph/ |date=2021-07-16 }} * Marinduque State College – Main Campus [https://www.mscmarinduque.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210716053548/https://www.mscmarinduque.edu.ph/ |date=2021-07-16 }} * Marinduque State College – Sta. Cruz [https://www.mscmarinduque.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210716053548/https://www.mscmarinduque.edu.ph/ |date=2021-07-16 }} * Marinduque State College – Torrijos [https://www.mscmarinduque.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210716053548/https://www.mscmarinduque.edu.ph/ |date=2021-07-16 }} * Mina De Oro Institute of Science and Technology [https://ched.gov.ph/mina-de-oro-institute-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081336/https://ched.gov.ph/mina-de-oro-institute-profile/ |date=2021-09-04 }} * Mindoro State College of Agriculture & Technology – Bongabong [https://www.minscat.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210730031647/https://www.minscat.edu.ph/ |date=2021-07-30 }} * Mindoro State College of Agriculture & Technology – Calapan [https://www.minscat.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210730031647/https://www.minscat.edu.ph/ |date=2021-07-30 }} * Mindoro State College of Agriculture & Technology – Main [https://www.minscat.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210730031647/https://www.minscat.edu.ph/ |date=2021-07-30 }} * Occidental Mindoro State College – Labangan [http://www.omsc.edu.ph/] * Occidental Mindoro State College – Main [http://www.omsc.edu.ph/] * Occidental Mindoro State College – Mamburao [http://www.omsc.edu.ph/] * Occidental Mindoro State College – Murtha [http://www.omsc.edu.ph/] * Occidental Mindoro State College – Sablayan [http://www.omsc.edu.ph/] * Palawan Polytechnic College [https://ched.gov.ph/palawan-polytechnic-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080830/https://ched.gov.ph/palawan-polytechnic-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Palawan State University – Araceli [http://www.psu.palawan.edu.ph/index.php/about-psu/campuses] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210918012026/http://psu.palawan.edu.ph/index.php/about-psu/campuses |date=2021-09-18 }} * Palawan State University – Balabac [http://www.psu.palawan.edu.ph/index.php/about-psu/campuses] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210918012026/http://psu.palawan.edu.ph/index.php/about-psu/campuses |date=2021-09-18 }} * Palawan State University – Bataraza [http://www.psu.palawan.edu.ph/index.php/about-psu/campuses] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210918012026/http://psu.palawan.edu.ph/index.php/about-psu/campuses |date=2021-09-18 }} * Palawan State University – Brooke’s Point [http://www.psu.palawan.edu.ph/index.php/about-psu/campuses] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210918012026/http://psu.palawan.edu.ph/index.php/about-psu/campuses |date=2021-09-18 }} * Palawan State University – Coron [http://www.psu.palawan.edu.ph/index.php/about-psu/campuses] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210918012026/http://psu.palawan.edu.ph/index.php/about-psu/campuses |date=2021-09-18 }} * Palawan State University – Cuyo [http://www.psu.palawan.edu.ph/index.php/about-psu/campuses] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210918012026/http://psu.palawan.edu.ph/index.php/about-psu/campuses |date=2021-09-18 }} * Palawan State University – Dumaran [http://www.psu.palawan.edu.ph/index.php/about-psu/campuses] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210918012026/http://psu.palawan.edu.ph/index.php/about-psu/campuses |date=2021-09-18 }} * Palawan State University – El Nido [http://www.psu.palawan.edu.ph/index.php/about-psu/campuses] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210918012026/http://psu.palawan.edu.ph/index.php/about-psu/campuses |date=2021-09-18 }} * Palawan State University – Linapacan [http://www.psu.palawan.edu.ph/index.php/about-psu/campuses] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210918012026/http://psu.palawan.edu.ph/index.php/about-psu/campuses |date=2021-09-18 }} * Palawan State University – Main [http://www.psu.palawan.edu.ph/]{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Palawan State University – Narra [http://www.psu.palawan.edu.ph/index.php/about-psu/campuses] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210918012026/http://psu.palawan.edu.ph/index.php/about-psu/campuses |date=2021-09-18 }} * Palawan State University – Quezon [http://www.psu.palawan.edu.ph/index.php/about-psu/campuses] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210918012026/http://psu.palawan.edu.ph/index.php/about-psu/campuses |date=2021-09-18 }} * Palawan State University – Rizal [http://www.psu.palawan.edu.ph/index.php/about-psu/campuses] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210918012026/http://psu.palawan.edu.ph/index.php/about-psu/campuses |date=2021-09-18 }} * Palawan State University – Roxas [http://www.psu.palawan.edu.ph/index.php/about-psu/campuses] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210918012026/http://psu.palawan.edu.ph/index.php/about-psu/campuses |date=2021-09-18 }} * Palawan State University – San Rafael, Puerto Princesa [http://www.psu.palawan.edu.ph/index.php/about-psu/campuses] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210918012026/http://psu.palawan.edu.ph/index.php/about-psu/campuses |date=2021-09-18 }} * Palawan State University – San Vicente [http://www.psu.palawan.edu.ph/index.php/about-psu/campuses] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210918012026/http://psu.palawan.edu.ph/index.php/about-psu/campuses |date=2021-09-18 }} * Palawan State University – Sofronio Española [http://www.psu.palawan.edu.ph/index.php/about-psu/campuses] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210918012026/http://psu.palawan.edu.ph/index.php/about-psu/campuses |date=2021-09-18 }} * Palawan State University – Taytay [http://www.psu.palawan.edu.ph/index.php/about-psu/campuses] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210918012026/http://psu.palawan.edu.ph/index.php/about-psu/campuses |date=2021-09-18 }} * Palawan Technological College [https://ched.gov.ph/palawan-technological-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080814/https://ched.gov.ph/palawan-technological-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Paradigm College of Science & Technology [https://ched.gov.ph/paradigm-college-science-technology-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081203/https://ched.gov.ph/paradigm-college-science-technology-profile/ |date=2021-09-04 }} * Philippine Central Islands College [https://ched.gov.ph/philippine-central-islands-college-foundation-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080930/https://ched.gov.ph/philippine-central-islands-college-foundation-profile/ |date=2021-09-04 }} * Pinamalayan Maritime Foundation Technological College [https://pmftci.edufrog.online/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210627224317/https://pmftci.edufrog.online/ |date=2021-06-27 }} * Polytechnic University of the Philippines-Bansud Campus [https://www.pup.edu.ph/] * Polytechnic University of the Philippines-Sablayan Campus [https://www.pup.edu.ph/] * Prince of Peace College [https://ched.gov.ph/prince-peace-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080424/https://ched.gov.ph/prince-peace-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Romblon State University – Cajidiocan [http://rsu.edu.ph/campuses/]{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Romblon State University – Calatrava [http://rsu.edu.ph/campuses/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904093507/https://rsu.edu.ph/campuses/ |date=2021-09-04 }} * Romblon State University – Main [http://rsu.edu.ph/] * Romblon State University – Romblon [http://rsu.edu.ph/campuses/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904093507/https://rsu.edu.ph/campuses/ |date=2021-09-04 }} * Romblon State University – San Agustin [http://rsu.edu.ph/campuses/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904093507/https://rsu.edu.ph/campuses/ |date=2021-09-04 }} * Romblon State University – San Andres [http://rsu.edu.ph/campuses/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904093507/https://rsu.edu.ph/campuses/ |date=2021-09-04 }} * Romblon State University – San Fernando [http://rsu.edu.ph/] * Romblon State University – San Jose [http://rsu.edu.ph/campuses/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904093507/https://rsu.edu.ph/campuses/ |date=2021-09-04 }} * Romblon State University – Sawang [http://rsu.edu.ph/campuses/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904093507/https://rsu.edu.ph/campuses/ |date=2021-09-04 }} * Romblon State University – Sta. Fe [http://rsu.edu.ph/campuses/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904093507/https://rsu.edu.ph/campuses/ |date=2021-09-04 }} * Romblon State University – Sta. Maria [http://rsu.edu.ph/campuses/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904093507/https://rsu.edu.ph/campuses/ |date=2021-09-04 }} * Saint Augustine Seminary [https://ched.gov.ph/saint-augustine-seminary-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081307/https://ched.gov.ph/saint-augustine-seminary-profile/ |date=2021-09-04 }} * San Francisco Javier College [https://ched.gov.ph/san-francisco-javier-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080949/https://ched.gov.ph/san-francisco-javier-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * San Lorenzo Ruiz Seminary [https://ched.gov.ph/san-lorenzo-ruiz-seminary-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080914/https://ched.gov.ph/san-lorenzo-ruiz-seminary-profile/ |date=2021-09-04 }} * Santa Cruz Institute [https://ched.gov.ph/santa-cruz-institute-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080747/https://ched.gov.ph/santa-cruz-institute-profile/ |date=2021-09-04 }} * Seminario De San Jose [https://ched.gov.ph/seminario-de-san-jose-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080725/https://ched.gov.ph/seminario-de-san-jose-profile/ |date=2021-09-04 }} * Southwestern College of Maritime, Business and Technology [https://scmbt.edu.ph/] * Southwestern Institute of Business and Technology [https://ched.gov.ph/southwestern-institute-business-technology-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081052/https://ched.gov.ph/southwestern-institute-business-technology-profile/ |date=2021-09-04 }} * St. Anthony College [http://sacci-online.com/]{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * St. Mary’s College of Marinduque [https://ched.gov.ph/st-marys-college-marinduque-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080730/https://ched.gov.ph/st-marys-college-marinduque-profile/ |date=2021-09-04 }} * STI College – Puerto Princesa [http://www.sti.edu/campuses.asp?campus_id=56] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171218072608/http://sti.edu/campuses.asp?campus_id=56 |date=2017-12-18 }} * Western Philippines University – Busuanga [http://www.wpu.edu.ph/main/index.php?option=com_content&view=article&id=69&Itemid=112] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080327/http://www.wpu.edu.ph/main/index.php?option=com_content&view=article&id=69&Itemid=112 |date=2021-09-04 }} * Western Philippines University – Culion [http://www.wpu.edu.ph/main/index.php?option=com_content&view=article&id=69&Itemid=112] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080327/http://www.wpu.edu.ph/main/index.php?option=com_content&view=article&id=69&Itemid=112 |date=2021-09-04 }} * Western Philippines University – El Nido [http://www.wpu.edu.ph/main/index.php?option=com_content&view=article&id=69&Itemid=112] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080327/http://www.wpu.edu.ph/main/index.php?option=com_content&view=article&id=69&Itemid=112 |date=2021-09-04 }} * Western Philippines University – Main [http://www.wpu.edu.ph/main/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080325/http://www.wpu.edu.ph/main/ |date=2021-09-04 }} * Western Philippines University – Puerto Princesa [http://www.wpu.edu.ph/main/index.php?option=com_content&view=article&id=69&Itemid=112] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080327/http://www.wpu.edu.ph/main/index.php?option=com_content&view=article&id=69&Itemid=112 |date=2021-09-04 }} * Western Philippines University – Quezon [http://www.wpu.edu.ph/main/index.php?option=com_content&view=article&id=69&Itemid=112] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080327/http://www.wpu.edu.ph/main/index.php?option=com_content&view=article&id=69&Itemid=112 |date=2021-09-04 }} * Western Philippines University – Rio Tuba [http://www.wpu.edu.ph/main/index.php?option=com_content&view=article&id=69&Itemid=112] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080327/http://www.wpu.edu.ph/main/index.php?option=com_content&view=article&id=69&Itemid=112 |date=2021-09-04 }} == Rehiyon V == * ACLC College of Daet [http://www.aclc.edu.ph/] * ACLC College of Iriga City, Inc. [http://www.aclc.edu.ph/] * ACLC College of Sorsogon, Inc. [http://www.aclc.edu.ph/] * Aemilianum College [http://aemilianum.edu.ph/aci/index.php] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210730105835/http://aemilianum.edu.ph/aci/index.php |date=2021-07-30 }} * Aeronautical Academy of the Philippines [https://ched.gov.ph/aeronautical-academy-philippines-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210730112012/https://ched.gov.ph/aeronautical-academy-philippines-profile/ |date=2021-07-30 }} * Ago Medical and Educational Center [http://amecbccm.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210627225611/http://amecbccm.edu.ph/ |date=2021-06-27 }} * Alfelor Sr. Memorial College [https://ched.gov.ph/alfelor-sr-memorial-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904131901/https://ched.gov.ph/alfelor-sr-memorial-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * AMA Computer College – Legazpi City [http://www.ama.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210918052446/https://www.ama.edu.ph/ |date=2021-09-18 }} * AMA Computer College – Naga [http://www.ama.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210918052446/https://www.ama.edu.ph/ |date=2021-09-18 }} * Amando Cope College [https://ched.gov.ph/amando-cope-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904090740/https://ched.gov.ph/amando-cope-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Annunciation College of Bacon Sorsogon Unit, Inc. [https://ched.gov.ph/annunciation-college-bacon-sorsogon-unit-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210730113634/https://ched.gov.ph/annunciation-college-bacon-sorsogon-unit-inc-profile/ |date=2021-07-30 }} * Ateneo De Naga University [https://www.adnu.edu.ph/] * Belen B. Francisco Foundation-Albay [https://ched.gov.ph/belen-b-francisco-foundation-daraga-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210730112856/https://ched.gov.ph/belen-b-francisco-foundation-daraga-profile/ |date=2021-07-30 }} * Belen B. Francisco Foundation-Sorsogon [https://ched.gov.ph/belen-b-francisco-foundation-sorsogon-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080957/https://ched.gov.ph/belen-b-francisco-foundation-sorsogon-profile/ |date=2021-09-04 }} * Bicol Christian College of Medicine [http://amecbccm.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210627225611/http://amecbccm.edu.ph/ |date=2021-06-27 }} * Bicol College [http://bicolcollege.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080352/http://bicolcollege.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Bicol Merchant Marine College [https://ched.gov.ph/bicol-merchant-marine-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080821/https://ched.gov.ph/bicol-merchant-marine-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Bicol State College of Applied Sciences and Technology [https://www.biscast.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210919174637/https://www.biscast.edu.ph/ |date=2021-09-19 }} * Bicol Training and Technological College [https://ched.gov.ph/bicol-training-and-technological-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080837/https://ched.gov.ph/bicol-training-and-technological-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Bicol University – College of Agriculture and Forestry [http://bicol-u.edu.ph/bu/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210627224322/http://bicol-u.edu.ph/bu/ |date=2021-06-27 }} * Bicol University – Daraga Campus [http://bicol-u.edu.ph/bu/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210627224322/http://bicol-u.edu.ph/bu/ |date=2021-06-27 }} * Bicol University – Gubat Campus [http://bicol-u.edu.ph/bu/gubat+campus] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080401/https://bicol-u.edu.ph/bu/gubat+campus |date=2021-09-04 }} * Bicol University – Main [http://bicol-u.edu.ph/bu/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210627224322/http://bicol-u.edu.ph/bu/ |date=2021-06-27 }} * Bicol University – Polangui Campus [http://bicol-u.edu.ph/bu/polangui+campus] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904093146/https://bicol-u.edu.ph/bu/polangui+campus |date=2021-09-04 }} * Bicol University – Tabaco Campus [http://bicol-u.edu.ph/bu/tabaco+campus] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904094716/https://bicol-u.edu.ph/bu/tabaco+campus |date=2021-09-04 }} * Brentwood College of Asia International School [https://ched.gov.ph/brentwood-college-asia-international-school-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080735/https://ched.gov.ph/brentwood-college-asia-international-school-profile/ |date=2021-09-04 }} * BST Grace College [https://ched.gov.ph/bst-grace-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080914/https://ched.gov.ph/bst-grace-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Camarines Norte College [https://ched.gov.ph/camarines-norte-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080445/https://ched.gov.ph/camarines-norte-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Camarines Norte College of Arts and Business [https://ched.gov.ph/camarines-norte-college-arts-business-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080626/https://ched.gov.ph/camarines-norte-college-arts-business-profile/ |date=2021-09-04 }} * Camarines Norte School of Laws, Arts and Sciences [https://ched.gov.ph/camarines-norte-school-laws-arts-sciences-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080825/https://ched.gov.ph/camarines-norte-school-laws-arts-sciences-profile/ |date=2021-09-04 }} * Camarines Norte State College-Abaño Campus [http://cnsc.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080207011426/http://www.cnsc.edu.ph/ |date=2008-02-07 }} * Camarines Norte State College-Entienza Campus [http://cnsc.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080207011426/http://www.cnsc.edu.ph/ |date=2008-02-07 }} * Camarines Norte State College-Labo Campus [http://cnsc.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080207011426/http://www.cnsc.edu.ph/ |date=2008-02-07 }} * Camarines Norte State College-Main [http://cnsc.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080207011426/http://www.cnsc.edu.ph/ |date=2008-02-07 }} * Camarines Norte State College-Mercedes Campus [http://cnsc.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080207011426/http://www.cnsc.edu.ph/ |date=2008-02-07 }} * Camarines Norte State College-Panganiban Campus [http://cnsc.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080207011426/http://www.cnsc.edu.ph/ |date=2008-02-07 }} * Camarines Sur Polytechnic College-Main [https://cspc.edu.ph/] * Capalonga College, Inc. [https://ched.gov.ph/capalonga-college-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904135023/https://ched.gov.ph/capalonga-college-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Cataingan Polytechnic Institute * Catanduanes Colleges [https://ched.gov.ph/catanduanes-colleges-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080959/https://ched.gov.ph/catanduanes-colleges-profile/ |date=2021-09-04 }} * Catanduanes Institute of Technology Foundation [https://ched.gov.ph/catanduanes-institute-technology-foundation-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080720/https://ched.gov.ph/catanduanes-institute-technology-foundation-profile/ |date=2021-09-04 }} * Catanduanes State University – Main [http://www.catanduanesstateu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080353/http://www.catanduanesstateu.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Catanduanes State University – Panganiban [http://www.catanduanesstateu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080353/http://www.catanduanesstateu.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Ceguera Technological College [https://ched.gov.ph/ceguera-technological-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080426/https://ched.gov.ph/ceguera-technological-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Central Bicol State University of Agriculture – Calabanga [http://www.cbsua.edu.ph/] * Central Bicol State University of Agriculture – Main [http://www.cbsua.edu.ph/] * Central Bicol State University of Agriculture – Pasacao [http://www.cbsua.edu.ph/] * Central Bicol State University of Agriculture – Sipocot [http://www.cbsua.edu.ph/] * Christian Polytechnic Institute of Catanduanes [https://ched.gov.ph/christian-polytechnic-institute-catanduanes-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080657/https://ched.gov.ph/christian-polytechnic-institute-catanduanes-profile/ |date=2021-09-04 }} * Colegio de Sta. Monica of Polangui, Inc. [https://ched.gov.ph/colegio-de-sta-monica-polangui-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080952/https://ched.gov.ph/colegio-de-sta-monica-polangui-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Computer Arts and Technological College [https://ched.gov.ph/computer-arts-technological-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080701/https://ched.gov.ph/computer-arts-technological-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Computer Arts and Technological College-Ligao City * Computer Arts and Technological College-Polangui Campus * Computer Communication Development Institute-Legazpi City * Computer Communication Development Institute-Naga * Computer Communication Development Institute-Sorsogon * Computer Systems Institute * Daniel B. Peña Memorial College Foundation [https://dbpmcf.edu.ph/HOME.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210627225622/https://dbpmcf.edu.ph/HOME.html |date=2021-06-27 }} * De Vera Institute of Technology [https://ched.gov.ph/de-vera-institute-technology-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080833/https://ched.gov.ph/de-vera-institute-technology-profile/ |date=2021-09-04 }} * Divine Word College of Legazpi [https://www.dwc-legazpi.edu/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210928194938/https://www.dwc-legazpi.edu/ |date=2021-09-28 }} * Dr. Carlos S. Lanting College-Dr. Ruby Lanting Casaul Educational Foundation, Inc. * Dr. Emilio B. Espinosa, Sr. Memorial State College of Agriculture and Technology [http://www.debesmscat.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080326/http://www.debesmscat.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Estenias Science Foundation School [https://ched.gov.ph/estenias-science-foundation-school-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081002/https://ched.gov.ph/estenias-science-foundation-school-profile/ |date=2021-09-04 }} * Fatima School of Science and Technology [https://ched.gov.ph/fatima-school-science-technology-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081152/https://ched.gov.ph/fatima-school-science-technology-profile/ |date=2021-09-04 }} * Felix O. Alfelor Sr. Foundation College * Forbes Colleges [http://forbes.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080353/http://forbes.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Holy Rosary Major Seminary * Holy Rosary Minor Seminary * Holy Trinity College of Camarines Sur * Holy Trinity College Seminary * Immaculate Conception College-Albay [https://ched.gov.ph/immaculate-conception-college-albay-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081053/https://ched.gov.ph/immaculate-conception-college-albay-profile/ |date=2021-09-04 }} * Infotech Development Systems Colleges, Inc. [https://ched.gov.ph/infotech-development-systems-colleges-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080835/https://ched.gov.ph/infotech-development-systems-colleges-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * La Consolacion College-Daet [https://ched.gov.ph/la-consolacion-college-daet-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080818/https://ched.gov.ph/la-consolacion-college-daet-profile/ |date=2021-09-04 }} * La Consolacion College-Iriga City [http://lcc-i.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080326/http://lcc-i.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Liceo De Masbate [https://ched.gov.ph/liceo-de-masbate-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080940/https://ched.gov.ph/liceo-de-masbate-profile/ |date=2021-09-04 }} * Liceo de San Jacinto Foundation [https://ched.gov.ph/liceo-de-san-jacinto-foundation-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081144/https://ched.gov.ph/liceo-de-san-jacinto-foundation-profile/ |date=2021-09-04 }} * Lower Isarog Foundation Exponent [https://ched.gov.ph/lower-isarog-foundation-exponent-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080919/https://ched.gov.ph/lower-isarog-foundation-exponent-profile/ |date=2021-09-04 }} * Luis H. Dilanco Sr. Foundation College [https://ched.gov.ph/luis-h-dilanco-sr-foundation-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080746/https://ched.gov.ph/luis-h-dilanco-sr-foundation-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Mabini Colleges [http://www.mabinicolleges.edu.ph/] * Mariners’ Polytechnic Colleges-Naga City [http://marinersnaga.edu.ph] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080353/http://marinersnaga.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Mariners&#8217; Polytechnic Colleges Foundation of Canaman, Inc. [http://marinerscanaman.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080326/http://marinerscanaman.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Mariners&#8217; Polytechnic Colleges Foundation of Legazpi City, Inc. [http://marinerslegazpi.edu.ph/] * Masbate Central Technical Institute [https://ched.gov.ph/masbate-central-technical-institute-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080845/https://ched.gov.ph/masbate-central-technical-institute-profile/ |date=2021-09-04 }} * Masbate Colleges [https://ched.gov.ph/masbate-colleges-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080949/https://ched.gov.ph/masbate-colleges-profile/ |date=2021-09-04 }} * Masbate Polytechnic and Development College [https://ched.gov.ph/masbate-polytechnic-and-development-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080846/https://ched.gov.ph/masbate-polytechnic-and-development-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Mater Salutis College Seminary [https://ched.gov.ph/mater-salutis-college-seminary-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081056/https://ched.gov.ph/mater-salutis-college-seminary-profile/ |date=2021-09-04 }} * Mountview College [https://ched.gov.ph/mountview-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080811/https://ched.gov.ph/mountview-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Naga College Foundation [https://www.ncf.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210711175419/https://www.ncf.edu.ph/ |date=2021-07-11 }} * Naga View Adventist College [https://nvac.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210819174053/https://nvac.edu.ph/ |date=2021-08-19 }} * Osmeña Colleges [https://ched.gov.ph/osmena-colleges-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080558/https://ched.gov.ph/osmena-colleges-profile/ |date=2021-09-04 }} * Our Lady of Lourdes College Foundation [https://ollcfd.org/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210627224153/https://ollcfd.org/ |date=2021-06-27 }} * Our Lady of Peñafrancia Seminary [https://ched.gov.ph/our-lady-of-penafrancia-seminary-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081020/https://ched.gov.ph/our-lady-of-penafrancia-seminary-profile/ |date=2021-09-04 }} * Our Lady of Salvation College [https://ched.gov.ph/lady-salvation-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080903/https://ched.gov.ph/lady-salvation-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Our Lady of the Most Holy Trinity College Seminary [https://ched.gov.ph/our-lady-of-the-most-holy-trinity-college-seminary-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081304/https://ched.gov.ph/our-lady-of-the-most-holy-trinity-college-seminary-profile/ |date=2021-09-04 }} * Partido College [https://ched.gov.ph/partido-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080717/https://ched.gov.ph/partido-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Partido State University-Main [http://www.parsu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160322022538/http://www.parsu.edu.ph/ |date=2016-03-22 }} * Partido State University-Caramoan Campus [https://www.parsu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210924005624/https://www.parsu.edu.ph/ |date=2021-09-24 }} * Partido State University-Lagonoy Campus [https://www.parsu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210924005624/https://www.parsu.edu.ph/ |date=2021-09-24 }} * Partido State University-Sagñay Campus [http://www.parsu.edu.ph/index.php/sagnay-campus] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210803000343/https://www.parsu.edu.ph/index.php/sagnay-campus |date=2021-08-03 }} * Partido State University-Salogon Campus [http://parsu.edu.ph/index.php/salogon-campus] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080538/https://www.parsu.edu.ph/index.php/salogon-campus |date=2021-09-04 }} * Partido State University – San Jose [http://www.parsu.edu.ph/index.php/san-jose-campus] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081501/https://www.parsu.edu.ph/index.php/san-jose-campus |date=2021-09-04 }} * Partido State University-Tinambac Campus [http://www.parsu.edu.ph/index.php/tinambac-campus] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210803004119/https://www.parsu.edu.ph/index.php/tinambac-campus |date=2021-08-03 }} * Perpetual Help Paramedical School [https://ched.gov.ph/perpetual-help-paramedical-school-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080709/https://ched.gov.ph/perpetual-help-paramedical-school-profile/ |date=2021-09-04 }} * Philippine Computer Foundation College – Naga City [https://ched.gov.ph/philippine-computer-foundation-college-naga-city-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080800/https://ched.gov.ph/philippine-computer-foundation-college-naga-city-profile/ |date=2021-09-04 }} * Philippine Computer Foundation College – Pili [https://ched.gov.ph/philippine-computer-foundation-college-pili-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080704/https://ched.gov.ph/philippine-computer-foundation-college-pili-profile/ |date=2021-09-04 }} * Pili Capital College [https://ched.gov.ph/pili-capital-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080612/https://ched.gov.ph/pili-capital-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * PLT College of Guinobatan [https://pltcollegeguinobatan.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080326/https://pltcollegeguinobatan.com/ |date=2021-09-04 }} * Polytechnic Institute of Tabaco [https://ched.gov.ph/polytechnic-institute-tabaco-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081028/https://ched.gov.ph/polytechnic-institute-tabaco-profile/ |date=2021-09-04 }} * Polytechnic University of the Philippines – Ragay Campus [https://www.pup.edu.ph/ragay/] * R.G. de Castro Colleges [https://ched.gov.ph/r-g-de-castro-colleges-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081031/https://ched.gov.ph/r-g-de-castro-colleges-profile/ |date=2021-09-04 }} * Regina Mondi College, Inc. [https://ched.gov.ph/regina-mondi-college-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081028/https://ched.gov.ph/regina-mondi-college-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Republic Colleges of Guinobatan, Inc. [https://ched.gov.ph/republic-colleges-guinobatan-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080810/https://ched.gov.ph/republic-colleges-guinobatan-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Saint Louise De Marillac College of Sorsogon [https://ched.gov.ph/st-louise-de-marillac-college-of-sorsogon-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081147/https://ched.gov.ph/st-louise-de-marillac-college-of-sorsogon-profile/ |date=2021-09-04 }} * Shepherdville College [https://ched.gov.ph/shepherdville-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080453/https://ched.gov.ph/shepherdville-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Siena College Tigaon, Inc. [https://ched.gov.ph/siena-college-tigaon-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080928/https://ched.gov.ph/siena-college-tigaon-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Solis Institute of Technology [https://sit-bulan.wixsite.com/sit-bulan/welcome] * Sorsogon College of Criminology [https://ched.gov.ph/sorsogon-college-criminology-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081018/https://ched.gov.ph/sorsogon-college-criminology-profile/ |date=2021-09-04 }} * Sorsogon State College – Bulan Campus [https://sorsogonstatecollege.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210627225239/https://sorsogonstatecollege.edu.ph/ |date=2021-06-27 }} * Sorsogon State College – Castilla Campus [https://sorsogonstatecollege.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210627225239/https://sorsogonstatecollege.edu.ph/ |date=2021-06-27 }} * Sorsogon State College – Magallanes Campus [https://sorsogonstatecollege.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210627225239/https://sorsogonstatecollege.edu.ph/ |date=2021-06-27 }} * Sorsogon State College-Main [https://sorsogonstatecollege.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210627225239/https://sorsogonstatecollege.edu.ph/ |date=2021-06-27 }} * Southern Bicol Colleges [https://ched.gov.ph/southern-bicol-colleges-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080714/https://ched.gov.ph/southern-bicol-colleges-profile/ |date=2021-09-04 }} * Southern Luzon Institute [https://ched.gov.ph/southern-luzon-institute-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080635/https://ched.gov.ph/southern-luzon-institute-profile/ |date=2021-09-04 }} * Southern Luzon Technological College Foundation-Legazpi [https://ched.gov.ph/southern-luzon-technological-college-foundation-legazpi-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080434/https://ched.gov.ph/southern-luzon-technological-college-foundation-legazpi-profile/ |date=2021-09-04 }} * Southern Luzon Technological College Foundation Pilar, Inc. [https://ched.gov.ph/southern-luzon-technological-college-foundation-pilar-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081315/https://ched.gov.ph/southern-luzon-technological-college-foundation-pilar-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Southern Luzon Technological College Foundation-Pioduran [https://ched.gov.ph/southern-luzon-technological-college-foundation-pioduran-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080732/https://ched.gov.ph/southern-luzon-technological-college-foundation-pioduran-profile/ |date=2021-09-04 }} * Southern Masbate Roosevelt College [https://ched.gov.ph/southern-masbate-roosevelt-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080606/https://ched.gov.ph/southern-masbate-roosevelt-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Speed Computer College [https://ched.gov.ph/speed-computer-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080855/https://ched.gov.ph/speed-computer-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * SPJ International Technology Institute [https://ched.gov.ph/spj-international-technology-institute-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080751/https://ched.gov.ph/spj-international-technology-institute-profile/ |date=2021-09-04 }} * St. Francis Carraciolo Culinary Academy [https://ched.gov.ph/st-francis-carraciolo-culinary-academy-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081323/https://ched.gov.ph/st-francis-carraciolo-culinary-academy-profile/ |date=2021-09-04 }} * St. Peter Baptist College Foundation [https://ched.gov.ph/st-peter-baptist-college-foundation-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080943/https://ched.gov.ph/st-peter-baptist-college-foundation-profile/ |date=2021-09-04 }} * Sta. Elena (Camarines Norte) College [https://ched.gov.ph/sta-elena-camarines-norte-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080843/https://ched.gov.ph/sta-elena-camarines-norte-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Sta. Elena Institute of Science and Technology [https://ched.gov.ph/sta-elena-institute-of-science-and-technology-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080933/https://ched.gov.ph/sta-elena-institute-of-science-and-technology-profile/ |date=2021-09-04 }} * STI College-Legazpi [http://www.sti.edu/campuses.asp?campus_id=46#.WhZhhkqWbIU] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171218072532/http://sti.edu/campuses.asp?campus_id=46#.WhZhhkqWbIU |date=2017-12-18 }} * STI College – Naga [http://www.sti.edu/campuses.asp?campus_id=55#.WhZh00qWbIU] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171218072602/http://sti.edu/campuses.asp?campus_id=55#.WhZh00qWbIU |date=2017-12-18 }} * Tabaco College [https://ched.gov.ph/tabaco-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080641/https://ched.gov.ph/tabaco-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Tanchuling College [http://www.tanchuling.edu.ph/] * The Lewis College [https://thelewiscollege.edu.ph/] * Universidad de Sta. Isabel [http://www.usi.edu.ph/] * University of Northeastern Philippines [http://inet.unep.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210627225826/http://inet.unep.edu.ph/ |date=2021-06-27 }} * University of Nueva Caceres [http://www.unc.edu.ph/] * University of Saint Anthony [https://usant.edu.ph/] * University of Santo Tomas-Legazpi [https://www.ust-legazpi.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080327/https://www.ust-legazpi.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Veritas College of Irosin [https://ched.gov.ph/veritas-college-irosin-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080713/https://ched.gov.ph/veritas-college-irosin-profile/ |date=2021-09-04 }} * West Coast College [https://ched.gov.ph/west-coast-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080629/https://ched.gov.ph/west-coast-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Worldtech Resources Foundation-Iriga City [https://wricolleges.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080327/https://wricolleges.com/ |date=2021-09-04 }} * Worldtech Resources Foundation-Naga City [https://wricolleges.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080327/https://wricolleges.com/ |date=2021-09-04 }} * Zamora Memorial College [https://ched.gov.ph/zamora-memorial-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081038/https://ched.gov.ph/zamora-memorial-college-profile/ |date=2021-09-04 }}</p> == Rehiyon VI == * ABE International College of Business and Economics, Iloilo City [http://www.abe.edu.ph/iloilo/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210627225110/http://abe.edu.ph/iloilo/ |date=2021-06-27 }} * ACLC College of Iloilo [http://www.aclc.edu.ph/p/aclc-college-iloilo.html] * ACSI College of Iloilo, Inc. [https://ched.gov.ph/acsi-college-iloilo-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080901/https://ched.gov.ph/acsi-college-iloilo-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Advance Central College [http://advancecentralcollege.edu.ph/]{{Dead link|date=Hunyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Aklan Catholic College [http://acc.edu.ph/accnew/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190226195202/http://acc.edu.ph/accnew/ |date=2019-02-26 }} * Aklan Polytechnic College [https://ched.gov.ph/aklan-polytechnic-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080621/https://ched.gov.ph/aklan-polytechnic-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Aklan State University, Ibajay Campus [http://ibajay.asu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200704131112/http://ibajay.asu.edu.ph/ |date=2020-07-04 }} * Aklan State University, Kalibo Campus [http://kalibo.asu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200703093643/http://kalibo.asu.edu.ph/ |date=2020-07-03 }} * Aklan State University, Main Campus [http://www.asu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210728142357/https://asu.edu.ph/ |date=2021-07-28 }} * Aklan State University, Makato Campus [http://www.asu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210728142357/https://asu.edu.ph/ |date=2021-07-28 }} * Aklan State University, New Washington Campus [http://newwashington.asu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200704131117/http://newwashington.asu.edu.ph/ |date=2020-07-04 }} * AMA Computer College – Iloilo [http://amacollege.amaes.edu.ph/p/ama-campuses-western-visayas.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080326/http://amacollege.amaes.edu.ph/p/ama-campuses-western-visayas.html |date=2021-09-04 }} * Cabalum Western College [http://cwciloilo.yolasite.com/] * Capiz State University, Burias Campus [http://www1.capsu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080353/http://www1.capsu.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Capiz State University, Dayao Campus [http://www1.capsu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080353/http://www1.capsu.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Capiz State University, Dumarao Campus [http://www1.capsu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080353/http://www1.capsu.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Capiz State University, Main Campus [http://www1.capsu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080353/http://www1.capsu.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Capiz State University, Mambusao Campus [http://www1.capsu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080353/http://www1.capsu.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Capiz State University, Pilar Campus [http://www1.capsu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080353/http://www1.capsu.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Capiz State University, Pontevedra Campus [http://www1.capsu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080353/http://www1.capsu.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Capiz State University, Sapian Campus [http://www1.capsu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080353/http://www1.capsu.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Capiz State University, Sigma Campus [http://www1.capsu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080353/http://www1.capsu.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Capiz State University, Tapaz Campus [http://www1.capsu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080353/http://www1.capsu.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Central Philippine University [http://www.cpu.edu.ph/cpucmsv2/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210212011012/http://www.cpu.edu.ph/cpucmsv2/ |date=2021-02-12 }} * Colegio de San Jose [https://ched.gov.ph/colegio-de-san-jose-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081007/https://ched.gov.ph/colegio-de-san-jose-profile/ |date=2021-09-04 }} * Colegio del Sagrado Corazon de Jesus [http://cscj.edu.ph/] * Colegio dela Purisima Concepcion [http://edge.purisima.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904091705/http://edge.purisima.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * College of St. John-Roxas [http://www.collegeofstjohnroxas.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080325/http://www.collegeofstjohnroxas.com/ |date=2021-09-04 }} * Dominican College of Iloilo [https://ched.gov.ph/dominican-college-iloilo-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080721/https://ched.gov.ph/dominican-college-iloilo-profile/ |date=2021-09-04 }} * Filamer Christian University [http://www.filamer.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210126194837/http://filamer.edu.ph/ |date=2021-01-26 }} * Garcia College of Technology [https://gcteduph.wordpress.com/] * GSEF College [https://ched.gov.ph/gsef-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080935/https://ched.gov.ph/gsef-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Guimaras State College, Baterna Campus [https://ched.gov.ph/guimaras-state-college-baterna-campus-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080716/https://ched.gov.ph/guimaras-state-college-baterna-campus-profile/ |date=2021-09-04 }} * Guimaras State College, Main Campus [https://web.archive.org/web/20210904080554/https://www.gsc.edu.ph/] * Guimaras State College, Mosqueda Campus [https://web.archive.org/web/20210904080554/https://www.gsc.edu.ph/] * HERCOR College [http://www.hercorcollege.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130831011050/http://www.hercorcollege.edu.ph/ |date=2013-08-31 }} * Hua Siong College of Iloilo [https://ched.gov.ph/hua-siong-college-iloilo-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081023/https://ched.gov.ph/hua-siong-college-iloilo-profile/ |date=2021-09-04 }} * Iloilo Doctor’s College [http://idc.edu.ph/] * Iloilo Doctor’s College of Medicine, Inc. [https://web.archive.org/web/20210904080326/http://idc.edu.ph/academics/programs/college-of-medicine/] * Iloilo Science And Technology University – Barotac Nuevo Campus [http://wvcstbnc.edu.ph/]{{Dead link|date=Oktubre 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Iloilo Science And Technology University – Dumangas Campus [http://www.isatu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210927183626/https://www.isatu.edu.ph/ |date=2021-09-27 }} * Iloilo Science And Technology University – Leon Campus [http://www.isatu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210927183626/https://www.isatu.edu.ph/ |date=2021-09-27 }} * Iloilo Science And Technology University – Main Campus [http://www.isatu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210927183626/https://www.isatu.edu.ph/ |date=2021-09-27 }} * Iloilo Science And Technology University – Miagao Campus [http://www.sipc.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904104735/https://www.sipc.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Iloilo State College of Fisheries, Barotac Nuevo Campus [https://ched.gov.ph/iloilo-state-college-fisheries-barotac-nuevo-campus-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080757/https://ched.gov.ph/iloilo-state-college-fisheries-barotac-nuevo-campus-profile/ |date=2021-09-04 }} * Iloilo State College of Fisheries, Dingle Campus [https://ched.gov.ph/iloilo-state-college-fisheries-dingle-campus-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081012/https://ched.gov.ph/iloilo-state-college-fisheries-dingle-campus-profile/ |date=2021-09-04 }} * Iloilo State College of Fisheries, Dumangas Campus [https://ched.gov.ph/iloilo-state-college-fisheries-dumangas-campus-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080945/https://ched.gov.ph/iloilo-state-college-fisheries-dumangas-campus-profile/ |date=2021-09-04 }} * Iloilo State College of Fisheries, Main Campus [https://ched.gov.ph/iloilo-state-college-fisheries-main-campus-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080811/https://ched.gov.ph/iloilo-state-college-fisheries-main-campus-profile/ |date=2021-09-04 }} * Iloilo State College of Fisheries, San Enrique Campus [https://ched.gov.ph/iloilo-state-college-fisheries-san-enrique-campus-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080816/https://ched.gov.ph/iloilo-state-college-fisheries-san-enrique-campus-profile/ |date=2021-09-04 }} * Integrated Midwives Association of the Philippines Foundation School of Midwifery, Inc. [http://imapinc.org/public/imapinc/index.php] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080325/http://imapinc.org/public/imapinc/index.php |date=2021-09-04 }} * Interface Computer College [http://home.interfacecollege.org/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210126020311/http://home.interfacecollege.org/ |date=2021-01-26 }} * John B. Lacson Foundation Maritime University-Arevalo, Inc. [http://www.jblfmu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210802025025/https://www.jblfmu.edu.ph/ |date=2021-08-02 }} * John B. Lacson Foundation Maritime University-Molo, Inc. [http://www.jblfmu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210802025025/https://www.jblfmu.edu.ph/ |date=2021-08-02 }} * New Lucena Polytechnic College [https://ched.gov.ph/new-lucena-polytechnic-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080847/https://ched.gov.ph/new-lucena-polytechnic-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Northern Iloilo Polytechnic State College, Ajuy Campus [http://nipsc.edu.ph/index.php/external/nipsc-ajuy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210302231646/https://www.nipsc.edu.ph/index.php/external/nipsc-ajuy |date=2021-03-02 }} * Northern Iloilo Polytechnic State College, Barotac Viejo Campus [http://nipsc.edu.ph/index.php/external/nipsc-barotac-viejo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210302225735/https://www.nipsc.edu.ph/index.php/external/nipsc-barotac-viejo |date=2021-03-02 }} * Northern Iloilo Polytechnic State College, Batad Campus [https://ched.gov.ph/northern-iloilo-polytechnic-state-college-batad-campus-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081328/https://ched.gov.ph/northern-iloilo-polytechnic-state-college-batad-campus-profile/ |date=2021-09-04 }} * Northern Iloilo Polytechnic State College, Concepcion Campus [http://nipsc.edu.ph/index.php/external/nipsc-concepcion] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210302230429/https://www.nipsc.edu.ph/index.php/external/nipsc-concepcion |date=2021-03-02 }} * Northern Iloilo Polytechnic State College, Lemery Campus [http://nipsc.edu.ph/index.php/external/nipsc-lemery] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210302223819/https://www.nipsc.edu.ph/index.php/external/nipsc-lemery |date=2021-03-02 }} * Northern Iloilo Polytechnic State College, Main Campus [http://nipsc.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210730031647/https://www.nipsc.edu.ph/ |date=2021-07-30 }} * Northern Iloilo Polytechnic State College, Sara Campus [http://nipsc.edu.ph/index.php/external/nipsc-sara] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210302234841/https://www.nipsc.edu.ph/index.php/external/nipsc-sara |date=2021-03-02 }} * Northwestern Visayan Colleges [http://www.nvc.edu.ph/] * Panay Technological College [https://ched.gov.ph/panay-technological-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080912/https://ched.gov.ph/panay-technological-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Pandan Bay Institute, Inc. [https://ched.gov.ph/pandan-bay-institute-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081023/https://ched.gov.ph/pandan-bay-institute-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Philippine College of Business and Accountancy [http://www.pcba.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080352/http://www.pcba.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Saint Gabriel College [https://ched.gov.ph/saint-gabriel-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080704/https://ched.gov.ph/saint-gabriel-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Sancta Maria et Regina Seminarium [https://ched.gov.ph/sancta-maria-et-regina-seminarium-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080848/https://ched.gov.ph/sancta-maria-et-regina-seminarium-profile/ |date=2021-09-04 }} * Santa Isabel College of Iloilo City [https://ched.gov.ph/santa-isabel-college-iloilo-city-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080507/https://ched.gov.ph/santa-isabel-college-iloilo-city-profile/ |date=2021-09-04 }} * St. Anne College of Iloilo [https://ched.gov.ph/st-anne-college-iloilo-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080751/https://ched.gov.ph/st-anne-college-iloilo-profile/ |date=2021-09-04 }} * St. Anthony’s College of Antique [http://sac.edu.ph/] * St. Anthony’s College of Roxas City [http://www.sachri.edu.ph/] * St. Paul University Iloilo [http://spuiloilo.edu.ph/] * St. Therese-MTC College-La Fiesta [http://sttheresemtcc.com/LaFiesta/index.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080352/http://sttheresemtcc.com/LaFiesta/index.html |date=2021-09-04 }} * St. Therese-MTC College-Magdalo [http://sttheresemtcc.com/Magdalo/index.html]{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * St. Therese-MTC College-Tigbauan [http://sttheresemtcc.com/Tigbauan/index.html]{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * St. Vincenct Ferrer Seminary [https://ched.gov.ph/st-vincenct-ferrer-seminary-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081010/https://ched.gov.ph/st-vincenct-ferrer-seminary-profile/ |date=2021-09-04 }} * St.Vincent College of Business and Accountancy [https://ched.gov.ph/st-vincent-college-business-accountancy-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081057/https://ched.gov.ph/st-vincent-college-business-accountancy-profile/ |date=2021-09-04 }} * St. Vincent College of Science and Technology [https://ched.gov.ph/st-vincent-college-science-technology-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080917/https://ched.gov.ph/st-vincent-college-science-technology-profile/ |date=2021-09-04 }} * STI College – Kalibo [https://www.sti.edu/campuses.asp?campus_id=69] * STI College – Iloilo [https://www.sti.edu/campuses.asp?campus_id=68] * Sto. Niño Seminary [https://ched.gov.ph/sto-nio-seminary-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080757/https://ched.gov.ph/sto-nio-seminary-profile/ |date=2021-09-04 }} * University of Antique, Hamtic Campus [https://antiquespride.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904094129/https://antiquespride.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * University of Antique, Main Campus [https://antiquespride.edu.ph/]{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * University of Antique, Tibiao Campus [https://antiquespride.edu.ph/]{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * University of Iloilo [http://ui.phinma.edu.ph/] * University of San Agustin [http://www.usa.edu.ph/] * University of the Philippines – Visayas [https://www.upv.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904024420/https://www.upv.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * West Visayas State University, Calinog Campus [http://wvsu.edu.ph/] * West Visayas State University, Janiuay Campus [http://janiuay.wvsu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081835/https://janiuay.wvsu.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * West Visayas State University, Lambunao Campus [https://wvsu.edu.ph/external-campus/lambunao-campus/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081829/https://wvsu.edu.ph/external-campus/lambunao-campus/ |date=2021-09-04 }} * West Visayas State University, Main Campus [https://wvsu.edu.ph/] * West Visayas State University, Pototan Campus [https://ched.gov.ph/west-visayas-state-university-pototan-campus-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080429/https://ched.gov.ph/west-visayas-state-university-pototan-campus-profile/ |date=2021-09-04 }} * Western Institute of Technology [http://wit.vic.edu.au/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080325/http://wit.vic.edu.au/ |date=2021-09-04 }} == Rehiyon VII == * ACLC College – Tagbilaran [http://www.aclc.edu.ph/] * ACLC College of Mandaue [http://www.ama.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210918052446/https://www.ama.edu.ph/ |date=2021-09-18 }} * AMA Computer College – Cebu [http://www.ama.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210918052446/https://www.ama.edu.ph/ |date=2021-09-18 }} * AMA Computer College-Dumaguete [http://www.ama.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210918052446/https://www.ama.edu.ph/ |date=2021-09-18 }} * Asian College of Science and Technology-Dumaguete [https://ched.gov.ph/asian-college-science-technology-dumaguete-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080712/https://ched.gov.ph/asian-college-science-technology-dumaguete-profile/ |date=2021-09-04 }} * Asian College of Technology International Education Foundation [https://www.act.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210822073732/https://www.act.edu.ph/ |date=2021-08-22 }} * Bantayan Southern Institute [https://ched.gov.ph/bantayan-southern-institute-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080917/https://ched.gov.ph/bantayan-southern-institute-profile/ |date=2021-09-04 }} * Baptist Theological College [http://btccgst.org/] * Batuan Colleges [https://ched.gov.ph/batuan-colleges-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081149/https://ched.gov.ph/batuan-colleges-profile/ |date=2021-09-04 }} * Benedicto College [http://benedictocollege.edu.ph/] * Benthel Asia School of Technology Inc. [http://benthelasia.edu.ph/] * BIT International College – Carmen [https://ched.gov.ph/bit-international-college-carmen-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080615/https://ched.gov.ph/bit-international-college-carmen-profile/ |date=2021-09-04 }} * BIT International College – Tagbilaran [https://ched.gov.ph/bit-international-college-tagbilaran-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080643/https://ched.gov.ph/bit-international-college-tagbilaran-profile/ |date=2021-09-04 }} * BIT International College- Siquijor [https://ched.gov.ph/bit-international-college-siquijor-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080656/https://ched.gov.ph/bit-international-college-siquijor-profile/ |date=2021-09-04 }} * BIT International College- Talibon [https://ched.gov.ph/bit-international-college-talibon-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080912/https://ched.gov.ph/bit-international-college-talibon-profile/ |date=2021-09-04 }} * BIT International College-Jagna [https://ched.gov.ph/bit-international-college-jagna-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080759/https://ched.gov.ph/bit-international-college-jagna-profile/ |date=2021-09-04 }} * Blessed Trinity College [https://ched.gov.ph/blessed-trinity-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080722/https://ched.gov.ph/blessed-trinity-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Bohol International Learning College [https://ched.gov.ph/bohol-international-learning-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080943/https://ched.gov.ph/bohol-international-learning-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Bohol Island State University – Balilihan [http://balilihan.bisu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191002074411/http://balilihan.bisu.edu.ph/ |date=2019-10-02 }} * Bohol Island State University – Bilar [http://bilar.bisu.edu.ph] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904083230/http://bilar.bisu.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Bohol Island State University – Calape [http://calape.bisu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190602170252/http://calape.bisu.edu.ph/ |date=2019-06-02 }} * Bohol Island State University – Candijay [http://www.bisu.edu.ph] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210927045042/http://www.bisu.edu.ph/ |date=2021-09-27 }} * Bohol Island State University – Clarin [http://www.bisuclarin.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210627225900/https://www.bisuclarin.edu.ph/ |date=2021-06-27 }} * Bohol Island State University – Tagbilaran [http://www.bisu.edu.ph] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210927045042/http://www.bisu.edu.ph/ |date=2021-09-27 }} * Bohol Northern Star College, Inc. [https://ched.gov.ph/bohol-northern-star-college-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080627/https://ched.gov.ph/bohol-northern-star-college-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Bohol Northwestern Colleges [https://ched.gov.ph/bohol-northwestern-colleges-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080652/https://ched.gov.ph/bohol-northwestern-colleges-profile/ |date=2021-09-04 }} * Bohol Wisdom School [https://ched.gov.ph/bohol-wisdom-school-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080946/https://ched.gov.ph/bohol-wisdom-school-profile/ |date=2021-09-04 }} * Carmelite College of Siquijor [https://ched.gov.ph/carmelite-college-siquijor-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080754/https://ched.gov.ph/carmelite-college-siquijor-profile/ |date=2021-09-04 }} * CBD College [https://ched.gov.ph/cbd-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080638/https://ched.gov.ph/cbd-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Cebu Aeronautical Technical School [http://www.cats.edu.ph/] * Cebu Doctors’ University [http://www.cebudoctorsuniversity.edu/] * Cebu Doctors’ University College of Medicine [http://www.cebudoctorsuniversity.edu/2013/colleges/medicine/admission.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191111080659/http://cebudoctorsuniversity.edu/2013/colleges/medicine/admission.html/ |date=2019-11-11 }} * Cebu Eastern College [https://ched.gov.ph/cebu-eastern-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081016/https://ched.gov.ph/cebu-eastern-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Cebu Institute of Medicine [http://cim.edu.ph/] * Cebu Institute of Technology – University [http://www.cit.edu/v6/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200311114428/https://www.cit.edu/v6/ |date=2020-03-11 }} * Cebu Mary Immaculate College [https://ched.gov.ph/cebu-mary-immaculate-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080951/https://ched.gov.ph/cebu-mary-immaculate-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Cebu Normal University [http://www.cnu.edu.ph/] * Cebu Roosevelt Memorial College [https://ched.gov.ph/cebu-roosevelt-memorial-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080824/https://ched.gov.ph/cebu-roosevelt-memorial-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Cebu Sacred Heart College [https://ched.gov.ph/cebu-sacred-heart-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080628/https://ched.gov.ph/cebu-sacred-heart-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Cebu School of Midwifery [https://ched.gov.ph/cebu-school-midwifery-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080724/https://ched.gov.ph/cebu-school-midwifery-profile/ |date=2021-09-04 }} * Cebu Technological University – Argao [http://www.argao.ctu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190210100331/http://www.argao.ctu.edu.ph/ |date=2019-02-10 }} * Cebu Technological University – Carmen [http://www.carmen.ctu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180521205455/http://www.carmen.ctu.edu.ph/ |date=2018-05-21 }} * Cebu Technological University – Danao [http://www.ctu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210814140359/http://ctu.edu.ph/ |date=2021-08-14 }} * Cebu Technological University – Main [http://www.ctu.edu.ph/tag/ctu-moalboal/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210726015331/https://www.ctu.edu.ph/tag/ctu-moalboal/ |date=2021-07-26 }} * Cebu Technological University – Moalboal [http://www.ctu.edu.ph/tag/ctu-moalboal/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210726015331/https://www.ctu.edu.ph/tag/ctu-moalboal/ |date=2021-07-26 }} * Cebu Technological University – San Francisco [http://www.sanfran.ctu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180617180118/http://www.sanfran.ctu.edu.ph/ |date=2018-06-17 }} * Cebu Technological University – Tuburan [http://www.tuburan.ctu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180417055908/http://www.tuburan.ctu.edu.ph/ |date=2018-04-17 }} * Central Philippine Bible College, Inc. [https://ched.gov.ph/central-philippine-bible-college-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080450/https://ched.gov.ph/central-philippine-bible-college-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Centre for International Education Global Colleges [https://cts.powersites.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180409222550/https://cts.powersites.ph/ |date=2018-04-09 }} * Colegio de San Antonio de Padua [https://ched.gov.ph/colegio-de-san-antonio-de-padua-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080808/https://ched.gov.ph/colegio-de-san-antonio-de-padua-profile/ |date=2021-09-04 }} * Colegio de Santa Catalina de Alejandria [https://ched.gov.ph/colegio-de-santa-catalina-de-alejandria-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080808/https://ched.gov.ph/colegio-de-santa-catalina-de-alejandria-profile/ |date=2021-09-04 }} * College of Technological Sciences – Cebu [https://cts.powersites.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180409222550/https://cts.powersites.ph/ |date=2018-04-09 }} * Collegium Societatis Angeli Pacis [https://ched.gov.ph/collegium-societatis-angeli-pacis-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080809/https://ched.gov.ph/collegium-societatis-angeli-pacis-profile/ |date=2021-09-04 }} * Concord Technical Institute [https://ched.gov.ph/concord-technical-institute-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081017/https://ched.gov.ph/concord-technical-institute-profile/ |date=2021-09-04 }} * Consolatrix College of Toledo City [https://ched.gov.ph/consolatrix-college-toledo-city-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080828/https://ched.gov.ph/consolatrix-college-toledo-city-profile/ |date=2021-09-04 }} * Cristal e-College Panglao [http://www.cec.edu.ph/] * Cristal e-College Tagbilaran [http://www.cec.edu.ph/] * De La Salle Andres Soriano Memorial College [https://ched.gov.ph/de-la-salle-andres-soriano-memorial-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081033/https://ched.gov.ph/de-la-salle-andres-soriano-memorial-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Diaz College [https://ched.gov.ph/diaz-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080816/https://ched.gov.ph/diaz-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Don Bosco Technology Center [https://dbtc-cebu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081455/https://dbtc-cebu.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Evangelical Theological College of the Philippines [https://ched.gov.ph/evangelical-theological-college-philippines-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080827/https://ched.gov.ph/evangelical-theological-college-philippines-profile/ |date=2021-09-04 }} * Felipe R. Verallo Memorial Foundation-Bogo [https://ched.gov.ph/felipe-r-verallo-memorial-foundation-bogo-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080954/https://ched.gov.ph/felipe-r-verallo-memorial-foundation-bogo-profile/ |date=2021-09-04 }} * Foundation University [https://foundationu.com/] * Golden Success College [https://ched.gov.ph/golden-success-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080941/https://ched.gov.ph/golden-success-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Holy Name University [http://www.htcgsc.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080538/https://www.htcgsc.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Holy Trinity College [http://www.htcgsc.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080538/https://www.htcgsc.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Immaculate Heart of Mary Seminary [http://ihms-bohol.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210821040621/http://ihms-bohol.com/ |date=2021-08-21 }} * Immanuel Bible College [https://ched.gov.ph/immanuel-bible-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080803/https://ched.gov.ph/immanuel-bible-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Indiana School of Aeronautics [http://iau.com.ph/college/] * Informatics College Cebu [http://www.informatics.edu.ph/] * La Consolacion College – Bais [https://ched.gov.ph/la-consolacion-college-bais-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080852/https://ched.gov.ph/la-consolacion-college-bais-profile/ |date=2021-09-04 }} * La Consolascion College – Lilo-an [https://ched.gov.ph/la-consolacion-college-lilo-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080954/https://ched.gov.ph/la-consolacion-college-lilo-profile/ |date=2021-09-04 }} * Larmen de Guia Memorial College [https://ched.gov.ph/larmen-de-guia-memorial-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080623/https://ched.gov.ph/larmen-de-guia-memorial-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Lyceum of Cebu [http://lyceum.cebucficoop.com.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190418144430/http://lyceum.cebucficoop.com.ph/ |date=2019-04-18 }} * Mary Our Help Technical Institute for Women [http://mdc.ph/] * Mary’s Children Formation College [https://ched.gov.ph/marys-children-formation-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081141/https://ched.gov.ph/marys-children-formation-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Mater Dei College [http://mdc.ph/] * Maxino College [https://ched.gov.ph/maxino-college-dumaguete-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081320/https://ched.gov.ph/maxino-college-dumaguete-profile/ |date=2021-09-04 }} * Metro Dumaguete College [https://ched.gov.ph/metro-dumaguete-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080741/https://ched.gov.ph/metro-dumaguete-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Microsystems International Institute of Technology [https://ched.gov.ph/microsystems-international-institute-technology-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080925/https://ched.gov.ph/microsystems-international-institute-technology-profile/ |date=2021-09-04 }} * Mount Moriah College [https://ched.gov.ph/mount-moriah-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080919/https://ched.gov.ph/mount-moriah-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Negros College [https://ched.gov.ph/negros-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081031/https://ched.gov.ph/negros-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Negros Maritime Foundation [https://ched.gov.ph/negros-maritime-college-foundation-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080421/https://ched.gov.ph/negros-maritime-college-foundation-profile/ |date=2021-09-04 }} * Negros Oriental State University- Bais I [http://www.norsu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050826074632/http://www.norsu.edu.ph/ |date=2005-08-26 }} * Negros Oriental State University -Bais II [http://www.norsu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050826074632/http://www.norsu.edu.ph/ |date=2005-08-26 }} * Negros Oriental State University-Bayawan [http://www.norsu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050826074632/http://www.norsu.edu.ph/ |date=2005-08-26 }} * Negros Oriental State University-Guihulngan [http://www.norsu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050826074632/http://www.norsu.edu.ph/ |date=2005-08-26 }} * Negros Oriental State University-Mabinay [http://www.norsu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050826074632/http://www.norsu.edu.ph/ |date=2005-08-26 }} * Negros Oriental State University-Main [http://www.norsu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050826074632/http://www.norsu.edu.ph/ |date=2005-08-26 }} * Negros Oriental State University-Siaton [http://www.norsu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050826074632/http://www.norsu.edu.ph/ |date=2005-08-26 }} * Northeastern Cebu Colleges [https://ched.gov.ph/northeastern-cebu-colleges-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080644/https://ched.gov.ph/northeastern-cebu-colleges-profile/ |date=2021-09-04 }} * Northern Cebu Colleges [https://ched.gov.ph/northern-cebu-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080729/https://ched.gov.ph/northern-cebu-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Philippine State College of Aeronautics – Mactan Air Base [https://ched.gov.ph/philippine-state-college-aeronautics-mactan-air-base-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080806/https://ched.gov.ph/philippine-state-college-aeronautics-mactan-air-base-profile/ |date=2021-09-04 }} * PMI Colleges-Bohol [https://ched.gov.ph/pmi-colleges-bohol-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080719/https://ched.gov.ph/pmi-colleges-bohol-profile/ |date=2021-09-04 }} * Presbyterian Theological College [http://www.rog.edu.ph/] * Professional Academy of the Philippines [https://ched.gov.ph/professional-academy-philippines-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080959/https://ched.gov.ph/professional-academy-philippines-profile/ |date=2021-09-04 }} * Quezon Memorial Institute of Siquijor [https://ched.gov.ph/quezon-memorial-institute-siquijor-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080922/https://ched.gov.ph/quezon-memorial-institute-siquijor-profile/ |date=2021-09-04 }} * Rizwoods College – N. Bacalso [https://ched.gov.ph/rizwoods-college-n-bacalso-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080922/https://ched.gov.ph/rizwoods-college-n-bacalso-profile/ |date=2021-09-04 }} * Rogationist Seminary College [http://www.rog.edu.ph/] * Rosemont Hills Montesorri College [http://www.scc.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210122202622/http://www.scc.edu.ph/ |date=2021-01-22 }} * Royal Christian College [https://ched.gov.ph/royal-christian-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080925/https://ched.gov.ph/royal-christian-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Saint Catherine&#8217;s College [http://www.scc.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210122202622/http://www.scc.edu.ph/ |date=2021-01-22 }} * Saint Francis College- Guihulngan [https://ched.gov.ph/saint-francis-college-guihulngan-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080803/https://ched.gov.ph/saint-francis-college-guihulngan-profile/ |date=2021-09-04 }} * Saint Joseph College of Canlaon [https://ched.gov.ph/saint-joseph-college-canlaon-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081312/https://ched.gov.ph/saint-joseph-college-canlaon-profile/ |date=2021-09-04 }} * Saint Louis College-Cebu [https://ched.gov.ph/saint-louis-college-cebu-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080556/https://ched.gov.ph/saint-louis-college-cebu-profile/ |date=2021-09-04 }} * Salazar Colleges of Science and Institute of Technology – Madridejos [http://www.scsit.edu.ph/scsit/madridejos] * Salazar Colleges of Science and Institute of Technology, N. Bacalso Ave., Cebu City [http://www.scsit.edu.ph/scsit/madridejos] * Salazar Colleges of Science and Institute of Technology, Talisay City, Cebu [http://www.scsit.edu.ph/scsit/madridejos] * San Carlos Seminary College [http://scs.edu.ph] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130416221313/http://www.scs.edu.ph/ |date=2013-04-16 }} * Silliman University [http://su.edu.ph/] * Siquijor State College [http://www.siquijorstate.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200311130155/http://www.siquijorstate.edu.ph/ |date=2020-03-11 }} * Southwestern University [http://swumhamcollegeofmedicine.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180919000626/http://swumhamcollegeofmedicine.com/ |date=2018-09-19 }} * Southwestern University-Matias H.Aznar Memorial College of Medicine, Inc. [http://swumhamcollegeofmedicine.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180919000626/http://swumhamcollegeofmedicine.com/ |date=2018-09-19 }} * St. Cecilia’s College-Cebu [https://ched.gov.ph/st-cecilias-college-cebu-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081136/https://ched.gov.ph/st-cecilias-college-cebu-profile/ |date=2021-09-04 }} * St. Joseph Seminary College [https://ched.gov.ph/st-joseph-seminary-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081010/https://ched.gov.ph/st-joseph-seminary-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * St. Paul College Foundation Inc. – Mandaue [http://www.spcfi.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904093051/https://www.spcfi.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * St. Paul College Foundation Inc.- Bulacao [http://www.spcfi.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904093051/https://www.spcfi.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * St. Paul University Dumaguete [http://www.stcqc.edu.ph/home/] * St. Theresa’s College [https://www.sti.edu/] * STI College – Bohol (formerly STI College Tagbilaran) [https://www.sti.edu/] * STI College – Cebu [https://www.sti.edu/] * Sto. Tomas College [https://ched.gov.ph/sto-tomas-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080658/https://ched.gov.ph/sto-tomas-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Tabor Hills College [https://ched.gov.ph/tabor-hills-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080951/https://ched.gov.ph/tabor-hills-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Trade-Tech International Science Institute [https://ched.gov.ph/trade-tech-international-science-institute-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080956/https://ched.gov.ph/trade-tech-international-science-institute-profile/ |date=2021-09-04 }} * University of Bohol [http://universityofbohol.edu.ph/] * University of Cebu [http://uc.edu.ph/] * University of Cebu – Banilad Campus [http://banilad.uc.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904094120/https://banilad.uc.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * University of Cebu – Lapu-lapu and Mandaue [http://uc.edu.ph/] * University of San Carlos [http://www.usc.edu.ph/] * University of San Jose-Recoletos [https://ched.gov.ph/university-san-jose-recoletos-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081036/https://ched.gov.ph/university-san-jose-recoletos-profile/ |date=2021-09-04 }} * University of the Philippines – College of Cebu [http://upcebu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904024418/https://www.upcebu.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * University of the Southern Philippines Foundation [http://uspf.edu.ph/] * University of the Visayas [http://uv.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080332/https://uv.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * University of the Visayas – Dalaguete [http://uv.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080332/https://uv.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * University of the Visayas – Danao City [http://uv.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080332/https://uv.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * University of the Visayas – Gullas College of Medicine [http://www.uvgullas.com/profile.php] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200130014615/http://www.uvgullas.com/profile.php |date=2020-01-30 }} * University of the Visayas – Mandaue [http://uv.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080332/https://uv.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * University of the Visayas-Minglanilla [http://uv.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080332/https://uv.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * University of the Visayas-Toledo City Campus [http://uv.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080332/https://uv.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Visayan Nazarene Bible College [http://www.vnbc.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904084659/https://www.vnbc.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * VillaFlores College [https://ched.gov.ph/villaflores-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080650/https://ched.gov.ph/villaflores-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Velez College [http://www.velezcollege.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080352/http://www.velezcollege.com/ |date=2021-09-04 }} * University of the Philippines College of Cebu [https://www.up.edu.ph/] == Rehiyon VIII == * ABE International College Of Business And Economics – Tacloban City [http://www.abe.edu.ph/] * ACLC College-Ormoc [http://www.aclc.edu.ph/p/aclc-campuses-eastern-visayas.html] * ACLC College Tacloban City [http://www.aclc.edu.ph/p/aclc-campuses-eastern-visayas.html] * AMA Computer College- Tacloban City [http://amacollege.amaes.edu.ph/p/ama-campuses-eastern-visayas.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080326/http://amacollege.amaes.edu.ph/p/ama-campuses-eastern-visayas.html |date=2021-09-04 }} * Asia College Of Advance Studies In Arts Sciences And Technology, Inc. [https://ched.gov.ph/asia-college-advance-studies-arts-sciences-technology-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080855/https://ched.gov.ph/asia-college-advance-studies-arts-sciences-technology-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Asian Development Foundation College [https://ched.gov.ph/asian-development-foundation-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081334/https://ched.gov.ph/asian-development-foundation-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Bato Institute of Science and Technology [https://ched.gov.ph/bato-institute-of-science-and-technology-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080632/https://ched.gov.ph/bato-institute-of-science-and-technology-profile/ |date=2021-09-04 }} * Biliran Province State University-Main [https://www.bipsu.edu.ph/] * Biliran Province State University-Biliran Campus [https://www.bipsu.edu.ph/] * Calbiga Western Samar College, Inc. [https://ched.gov.ph/calbiga-western-samar-college-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080647/https://ched.gov.ph/calbiga-western-samar-college-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Christ The King College – Calbayog City [https://ched.gov.ph/christ-king-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080752/https://ched.gov.ph/christ-king-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Colegio De La Salle Fondation De Tacloban Inc. [https://ched.gov.ph/colegio-de-la-salle-fondation-de-tacloban-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080456/https://ched.gov.ph/colegio-de-la-salle-fondation-de-tacloban-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Colegio De San Juan Samar, Inc. [https://ched.gov.ph/colegio-de-san-juan-samar-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081013/https://ched.gov.ph/colegio-de-san-juan-samar-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Colegio De San Lorenzo Ruiz De Manila Of Northern Samar, Inc [https://ched.gov.ph/colegio-de-san-lorenzo-ruiz-de-manila-northern-samar-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081139/https://ched.gov.ph/colegio-de-san-lorenzo-ruiz-de-manila-northern-samar-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Colegio De Sta Lourdes of Leyte Foundation,Inc. [https://csllfi.wordpress.com/] * Doña Remedios Trinidad-Romualdez Medical Foundation [https://rtrfoundation.com.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171231124808/http://rtrfoundation.com.ph/ |date=2017-12-31 }} * Dr. V. Orestes Romualdez Educational Foundation [https://rtrfoundation.com.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171231124808/http://rtrfoundation.com.ph/ |date=2017-12-31 }} * Eastern Samar State University- Guiuan [http://www.essu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080357/https://www.essu.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Eastern Samar State University- Main [http://www.essu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080357/https://www.essu.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Eastern Samar State University- Salcedo [http://www.essu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080357/https://www.essu.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Eastern Samar State University-Can-Avid [http://www.essu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080357/https://www.essu.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Eastern Samar State University-Maydolong [http://www.essu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080357/https://www.essu.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Eastern Visayas Central Colleges, Inc. [https://ched.gov.ph/eastern-visayas-central-colleges-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080728/https://ched.gov.ph/eastern-visayas-central-colleges-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Eastern Visayas State University- Burauen [http://www.evsu.edu.ph/] * Eastern Visayas State University Carigara [http://www.evsu.edu.ph/] * Eastern Visayas State University- Main [http://www.evsu.edu.ph/] * Eastern Visayas State University Tanauan [http://www.evsu.edu.ph/] * Eastern Visayas State University-Ormoc [http://www.evsu.edu.ph/] * Franciscan College Of The Immaculate Conception [http://fcic.edu.ph/] * Global School For Technological Studies, Inc. [https://ched.gov.ph/global-school-technological-studies-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080932/https://ched.gov.ph/global-school-technological-studies-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Holy Cross College Of Carigara [https://ched.gov.ph/holy-cross-college-carigara-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080909/https://ched.gov.ph/holy-cross-college-carigara-profile/ |date=2021-09-04 }} * Holy Infant College [https://ched.gov.ph/holy-infant-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081034/https://ched.gov.ph/holy-infant-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Holy Spirit College Foundation In Leyte, Inc [https://ched.gov.ph/holy-spirit-college-foundation-leyte-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080938/https://ched.gov.ph/holy-spirit-college-foundation-leyte-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Holy Virgin Of Salvacion Foundation College, Inc. [https://ched.gov.ph/holy-virgin-salvacion-foundation-college-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080840/https://ched.gov.ph/holy-virgin-salvacion-foundation-college-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * JE Mondejar Computer College [http://www.mondejar.edu/] * Leyte Colleges [https://ched.gov.ph/leyte-colleges-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080906/https://ched.gov.ph/leyte-colleges-profile/ |date=2021-09-04 }} * Leyte Normal University [http://www.lnu.edu.ph/] * Mater Divinae Gratiae College [https://ched.gov.ph/mater-divinae-gratiae-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080630/https://ched.gov.ph/mater-divinae-gratiae-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Montano Lamberte Go College of Learning, Inc. [https://ched.gov.ph/montano-lamberte-go-college-learning-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081318/https://ched.gov.ph/montano-lamberte-go-college-learning-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Northern Leyte College [https://ched.gov.ph/northern-leyte-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081200/https://ched.gov.ph/northern-leyte-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Northern Samar Colleges [https://ched.gov.ph/northern-samar-colleges-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081020/https://ched.gov.ph/northern-samar-colleges-profile/ |date=2021-09-04 }} * Northwest Samar State University-Main [http://main.nwssu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211008064114/http://main.nwssu.edu.ph/ |date=2021-10-08 }} * Northwest Samar State University-San Jorge [http://main.nwssu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211008064114/http://main.nwssu.edu.ph/ |date=2021-10-08 }} * Our Lady of Mercy College [https://ched.gov.ph/lady-mercy-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080850/https://ched.gov.ph/lady-mercy-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Palompon Institute Of Technology-Main [http://pit.edu.ph/pitsuc/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080325/http://pit.edu.ph/pitsuc/ |date=2021-09-04 }} * Palompon Institute Of Technology-Tabango [http://pit.edu.ph/pitsuc/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080325/http://pit.edu.ph/pitsuc/ |date=2021-09-04 }} * Sacred Heart Seminary [https://ched.gov.ph/sacred-heart-seminary-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081108/https://ched.gov.ph/sacred-heart-seminary-profile/ |date=2021-09-04 }} * Saint Francis College [https://ched.gov.ph/saint-francis-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080845/https://ched.gov.ph/saint-francis-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Saint Joseph College [https://www.sjc.edu.ph/] * Saint Michael College of Hindang [https://ched.gov.ph/saint-michael-college-profile-2/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081112/https://ched.gov.ph/saint-michael-college-profile-2/ |date=2021-09-04 }} * Saint Paul School of Professional Studies, Inc. [http://www.spsps.edu.ph/] * Saint Scholastica&#8217;s College Tacloban [https://ched.gov.ph/saint-scholasticas-college-tacloban-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081115/https://ched.gov.ph/saint-scholasticas-college-tacloban-profile/ |date=2021-09-04 }} * Saint Thomas Aquinas College [https://ched.gov.ph/saint-thomas-aquinas-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081146/https://ched.gov.ph/saint-thomas-aquinas-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Saint Vincent De Paul College Seminary [https://ched.gov.ph/saint-vincent-de-paul-college-seminary-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081105/https://ched.gov.ph/saint-vincent-de-paul-college-seminary-profile/ |date=2021-09-04 }} * Samar Colleges [https://ched.gov.ph/samar-colleges-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080831/https://ched.gov.ph/samar-colleges-profile/ |date=2021-09-04 }} * Samar State University-Main [https://ssu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211011034231/https://ssu.edu.ph/ |date=2021-10-11 }} * Samar State University-Basey [http://ssu.edu.ph/basey-campus/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080630/https://ssu.edu.ph/basey-campus/ |date=2021-09-04 }} * Samar State University-Mercedes [http://ssu.edu.ph/mercedes-campus/] * Samar State University-Paranas [http://ssu.edu.ph/paranas-campus/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080400/https://ssu.edu.ph/paranas-campus/ |date=2021-09-04 }} * San Lorenzo Ruiz College of Ormoc, Inc. [https://ched.gov.ph/san-lorenzo-ruiz-college-ormoc-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081339/https://ched.gov.ph/san-lorenzo-ruiz-college-ormoc-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Southern Leyte State University [http://slsuonline.edu.ph/v4/index.php/en/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080352/http://slsuonline.edu.ph/v4/index.php/en/ |date=2021-09-04 }} * Southern Leyte State University-San Juan [http://slsuonline.edu.ph/campus/sanjuan/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080325/http://slsuonline.edu.ph/campus/sanjuan/ |date=2021-09-04 }} * Southern Leyte State University-Bontoc [http://slsuonline.edu.ph/campus/bontoc/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080325/http://slsuonline.edu.ph/campus/bontoc/ |date=2021-09-04 }} * Southern Leyte State University-Hinunangan [http://www.slsuonline.edu.ph/campus/hinunangan/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210821223021/http://www.slsuonline.edu.ph/campus/hinunangan/ |date=2021-08-21 }} * Southern Leyte State University-Maasin Campus [http://slsuonline.edu.ph/v4/index.php/en/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080352/http://slsuonline.edu.ph/v4/index.php/en/ |date=2021-09-04 }} * Southern Leyte State University-Tomas Oppus [http://www.slsuonline.edu.ph/campus/tomasoppus/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080325/http://www.slsuonline.edu.ph/campus/tomasoppus/ |date=2021-09-04 }} * St. John the Evangelist School of Theology [http://sjest.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080327/http://sjest.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * St. Mary&#8217;s College Of Borongan [https://ched.gov.ph/st-marys-college-of-borongan/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080829/https://ched.gov.ph/st-marys-college-of-borongan/ |date=2021-09-04 }} * St. Mary&#8217;s College Of Catbalogan [https://ched.gov.ph/st-marys-college-of-catbalogan-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080826/https://ched.gov.ph/st-marys-college-of-catbalogan-profile/ |date=2021-09-04 }} * St. Peters College Of Ormoc, Inc. [https://ched.gov.ph/st-peters-college-ormoc-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081012/https://ched.gov.ph/st-peters-college-ormoc-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * STI College – Ormoc [http://www.sti.edu/campuses.asp?campus_id=70] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171229003734/http://www.sti.edu/campuses.asp?campus_id=70 |date=2017-12-29 }} * Sto. Niño College of Ormoc, Inc. [https://ched.gov.ph/sto-nino-college-ormoc-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080520/https://ched.gov.ph/sto-nino-college-ormoc-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Tan Ting Bing Memorial Colleges Foundation Incorporated [https://ched.gov.ph/tan-ting-bing-memorial-colleges-foundation-incorporated-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081128/https://ched.gov.ph/tan-ting-bing-memorial-colleges-foundation-incorporated-profile/ |date=2021-09-04 }} * The College Of Maasin [https://www.cm.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080354/https://www.cm.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * University Of Eastern Philippines-Catubig [http://uep.edu.ph/] * University Of Eastern Philippines-Laoang [http://uep.edu.ph/] * University Of Eastern Philippines-Main [http://uep.edu.ph/] * University of the Philippines Manila (Palo Leyte) [http://shs.upm.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904093806/https://shs.upm.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * University Of The Philippines Visayas Tacloban College [https://tac.upv.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904094128/https://tac.upv.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Visayas Christian Institute Of Technology, Inc [https://ched.gov.ph/visayas-christian-institute-technology-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081342/https://ched.gov.ph/visayas-christian-institute-technology-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Visayas State University-Isabel [https://www.vsu.edu.ph/academe/satellite-campuses/isabel] * Visayas State University-Main [https://www.vsu.edu.ph/] * Visayas State University-Villaba [https://www.vsu.edu.ph/academe/satellite-campuses/villaba] * Visayas State University- Alang-Alang [https://www.vsu.edu.ph/academe/satellite-campuses/alangalang] * Visayas State University-Tolosa [https://www.vsu.edu.ph/academe/satellite-campuses/tolosa] * Western Leyte College Of Ormoc City, Inc. [https://ched.gov.ph/western-leyte-college-ormoc-city-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081130/https://ched.gov.ph/western-leyte-college-ormoc-city-inc-profile/ |date=2021-09-04 }}</p> == Rehiyon IX == * Aim High College [https://ched.gov.ph/aim-high-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081050/https://ched.gov.ph/aim-high-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Alhadeetha Mindanao College [https://ched.gov.ph/alhadeetha-mindanao-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081004/https://ched.gov.ph/alhadeetha-mindanao-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * AMA Computer College-Zamboanga City [http://amacollege.amaes.edu.ph/p/ama-campuses-zamboanga.html]{{Dead link|date=Agosto 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Andres Bonifacio College, Inc. [http://www.abcollege.edu.ph/] * Ateneo de Zamboanga University [https://www.adzu.edu.ph/] * Aurora Pioneers Memorial College [https://ched.gov.ph/aurora-pioneers-memorial-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081103/https://ched.gov.ph/aurora-pioneers-memorial-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Ave Maria College [https://ched.gov.ph/ave-maria-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081139/https://ched.gov.ph/ave-maria-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Basilan State College Lamitan Extension * Basilan State College Main Campus * Basilan State College Maluso Campus * Blancia College Foundation, Inc. [https://ched.gov.ph/blancia-college-foundation-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081133/https://ched.gov.ph/blancia-college-foundation-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Brent Hospital and Colleges, Inc. [https://ched.gov.ph/brent-hospital-colleges-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081101/https://ched.gov.ph/brent-hospital-colleges-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Claret College of Isabela [https://ched.gov.ph/claret-college-isabela-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081055/https://ched.gov.ph/claret-college-isabela-profile/ |date=2021-09-04 }} * Colegio De San Francisco Javier [https://ched.gov.ph/colegio-de-san-francisco-javier-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081133/https://ched.gov.ph/colegio-de-san-francisco-javier-profile/ |date=2021-09-04 }} * Computer Technologies Institute of Zamboanga City [https://ched.gov.ph/computer-technologies-institute-zamboanga-city-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081021/https://ched.gov.ph/computer-technologies-institute-zamboanga-city-profile/ |date=2021-09-04 }} * Computer Technologies Institute of Basilan [https://ched.gov.ph/computer-technologies-institute-basilan-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081141/https://ched.gov.ph/computer-technologies-institute-basilan-profile/ |date=2021-09-04 }} * Dipolog City Institute of Technology [https://ched.gov.ph/dipolog-city-institute-technology-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081046/https://ched.gov.ph/dipolog-city-institute-technology-profile/ |date=2021-09-04 }} * DMC College Foundation, Inc. [http://dmc.edu.ph/v3/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210627225239/http://dmc.edu.ph/v3/ |date=2021-06-27 }} * Dr. Aurelio Mendoza Memorial College [http://ammc.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180131021624/http://ammc.edu.ph/ |date=2018-01-31 }} * Eastern Mindanao College of Technology [https://ched.gov.ph/eastern-mindanao-college-technology-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080510/https://ched.gov.ph/eastern-mindanao-college-technology-profile/ |date=2021-09-04 }} * Ebenezer Bible College and Seminary [http://myebenezerschool.org/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080327/http://myebenezerschool.org/ |date=2021-09-04 }} * HMIJ – Foundation Philippine Islamic College [https://ched.gov.ph/hmij-foundation-philippine-islamic-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081109/https://ched.gov.ph/hmij-foundation-philippine-islamic-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Hyrons College Philippines [https://ched.gov.ph/hyrons-college-philippines-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080526/https://ched.gov.ph/hyrons-college-philippines-profile/ |date=2021-09-04 }} * Immaculate Conception Archdiocesan School [https://www.zamboanga.com/tetuan/icas_col.htm] * JH Cerilles State College – Bayog [http://www.jhcsc.edu.ph/index.php/campuses] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180318002831/http://www.jhcsc.edu.ph/index.php/campuses |date=2018-03-18 }} * JH Cerilles State College – Canuto MS Enerio [http://www.jhcsc.edu.ph/index.php/campuses] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180318002831/http://www.jhcsc.edu.ph/index.php/campuses |date=2018-03-18 }} * JH Cerilles State College – Dimataling [http://www.jhcsc.edu.ph/index.php/campuses] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180318002831/http://www.jhcsc.edu.ph/index.php/campuses |date=2018-03-18 }} * JH Cerilles State College – Dumingag [http://www.jhcsc.edu.ph/index.php/campuses] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180318002831/http://www.jhcsc.edu.ph/index.php/campuses |date=2018-03-18 }} * JH Cerilles State College – Guipos [http://www.jhcsc.edu.ph/index.php/campuses] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180318002831/http://www.jhcsc.edu.ph/index.php/campuses |date=2018-03-18 }} * JH Cerilles State College – Josefina [http://www.jhcsc.edu.ph/index.php/campuses] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180318002831/http://www.jhcsc.edu.ph/index.php/campuses |date=2018-03-18 }} * JH Cerilles State College – Kumalarang [http://www.jhcsc.edu.ph/index.php/campuses] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180318002831/http://www.jhcsc.edu.ph/index.php/campuses |date=2018-03-18 }} * JH Cerilles State College – Lapuyan [http://www.jhcsc.edu.ph/index.php/campuses] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180318002831/http://www.jhcsc.edu.ph/index.php/campuses |date=2018-03-18 }} * JH Cerilles State College – Mahayag [http://www.jhcsc.edu.ph/index.php/campuses] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180318002831/http://www.jhcsc.edu.ph/index.php/campuses |date=2018-03-18 }} * JH Cerilles State College – Main [http://www.jhcsc.edu.ph/index.php/campuses] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180318002831/http://www.jhcsc.edu.ph/index.php/campuses |date=2018-03-18 }} * JH Cerilles State College – Margosatubig [http://www.jhcsc.edu.ph/index.php/campuses] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180318002831/http://www.jhcsc.edu.ph/index.php/campuses |date=2018-03-18 }} * JH Cerilles State College – Midsalip [http://www.jhcsc.edu.ph/index.php/campuses] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180318002831/http://www.jhcsc.edu.ph/index.php/campuses |date=2018-03-18 }} * JH Cerilles State College – Pagadian [http://www.jhcsc.edu.ph/index.php/campuses] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180318002831/http://www.jhcsc.edu.ph/index.php/campuses |date=2018-03-18 }} * JH Cerilles State College – Ramon Magsaysay [http://www.jhcsc.edu.ph/index.php/campuses] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180318002831/http://www.jhcsc.edu.ph/index.php/campuses |date=2018-03-18 }} * JH Cerilles State College – San Pablo [http://www.jhcsc.edu.ph/index.php/campuses] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180318002831/http://www.jhcsc.edu.ph/index.php/campuses |date=2018-03-18 }} * JH Cerilles State College – Sominot [http://www.jhcsc.edu.ph/index.php/campuses] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180318002831/http://www.jhcsc.edu.ph/index.php/campuses |date=2018-03-18 }} * JH Cerilles State College – Tabina [http://www.jhcsc.edu.ph/index.php/campuses] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180318002831/http://www.jhcsc.edu.ph/index.php/campuses |date=2018-03-18 }} * JH Cerilles State College – Tambulig [http://www.jhcsc.edu.ph/index.php/campuses] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180318002831/http://www.jhcsc.edu.ph/index.php/campuses |date=2018-03-18 }} * JH Cerilles State College – Tigbao [http://www.jhcsc.edu.ph/index.php/campuses] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180318002831/http://www.jhcsc.edu.ph/index.php/campuses |date=2018-03-18 }} * JH Cerilles State College – Tukuran [http://www.jhcsc.edu.ph/index.php/campuses] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180318002831/http://www.jhcsc.edu.ph/index.php/campuses |date=2018-03-18 }} * JH Cerilles State College – Vincenzo Sagun [http://www.jhcsc.edu.ph/index.php/campuses] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180318002831/http://www.jhcsc.edu.ph/index.php/campuses |date=2018-03-18 }} * Jose Rizal Memorial State University Dipolog Campus [http://dipolog.jrmsu.edu.ph/] * Jose Rizal Memorial State University- Katipunan Campus [http://katipunan.jrmsu.edu.ph/] * Jose Rizal Memorial State University Main [http://jrmsu.edu.ph/] * Jose Rizal Memorial State University- Siocon Campus [http://siocon.jrmsu.edu.ph/] * Jose Rizal Memorial State University Tampilisan [http://tampilisan.jrmsu.edu.ph/] * Jose Rizal Memorial State University-Sibuco External Studies Unit [http://sibuco_campus.jrmsu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180903141631/http://sibuco_campus.jrmsu.edu.ph/ |date=2018-09-03 }} * Juan S. Alano Memorial School [https://ched.gov.ph/juan-s-alano-memorial-school-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081117/https://ched.gov.ph/juan-s-alano-memorial-school-profile/ |date=2021-09-04 }} * Lucan Central Colleges, Inc. [https://ched.gov.ph/lucan-central-colleges-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081042/https://ched.gov.ph/lucan-central-colleges-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Marian College [https://ched.gov.ph/marian-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081120/https://ched.gov.ph/marian-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Medina College Ipil, Inc. [https://ched.gov.ph/medina-college-ipil-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081127/https://ched.gov.ph/medina-college-ipil-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Medina College, Inc. [https://ched.gov.ph/medina-college-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081100/https://ched.gov.ph/medina-college-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * MEIN College * Mindanao State University Buug Campus [http://www.msumain.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20021012222936/http://www.msumain.edu.ph/ |date=2002-10-12 }} * Nuevo Zamboanga College [https://ched.gov.ph/nuevo-zamboanga-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081047/https://ched.gov.ph/nuevo-zamboanga-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Pagadian Capitol College [https://ched.gov.ph/pagadian-capitol-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081149/https://ched.gov.ph/pagadian-capitol-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Philippine Advent College [https://ched.gov.ph/philippine-advent-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081116/https://ched.gov.ph/philippine-advent-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Philippine Advent College, Inc. – Salug [https://ched.gov.ph/philippine-advent-college-inc-salug-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081138/https://ched.gov.ph/philippine-advent-college-inc-salug-profile/ |date=2021-09-04 }}&lt; * Philippine Technological & Marine Sciences [https://ched.gov.ph/philippine-technological-marine-sciences-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081045/https://ched.gov.ph/philippine-technological-marine-sciences-profile/ |date=2021-09-04 }} * Pilar College of Zamboanga City Inc. [http://www.pczc.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904090341/https://www.pczc.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Rizal Memorial Institute of Dapitan City, Inc. [https://ched.gov.ph/rizal-memorial-institute-dapitan-city-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081122/https://ched.gov.ph/rizal-memorial-institute-dapitan-city-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Saint Columban College [http://www.sccpag.edu.ph/]{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Saint Estanislao Kostka College, Inc. [http://sekc.org.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211128171326/http://sekc.org.ph/ |date=2021-11-28 }} * Saint Joseph College of Sindangan Incorporated [https://ched.gov.ph/saint-joseph-college-sindangan-incorporated-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081124/https://ched.gov.ph/saint-joseph-college-sindangan-incorporated-profile/ |date=2021-09-04 }} * Saint Vincent’s College [https://ched.gov.ph/saint-vincents-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081113/https://ched.gov.ph/saint-vincents-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Sibugay Technical Institute, Inc. [http://sibugaytech.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180505210454/http://sibugaytech.edu.ph/ |date=2018-05-05 }} * SMC Agro -Tech [https://ched.gov.ph/smc-agro-tech-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080529/https://ched.gov.ph/smc-agro-tech-profile/ |date=2021-09-04 }} * Southern City Colleges, Inc. [https://ched.gov.ph/southern-city-colleges-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081018/https://ched.gov.ph/southern-city-colleges-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Southern Mindanao Colleges [https://ched.gov.ph/southern-mindanao-colleges-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081107/https://ched.gov.ph/southern-mindanao-colleges-profile/ |date=2021-09-04 }} * Southern Peninsula College [https://ched.gov.ph/southern-peninsula-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080634/https://ched.gov.ph/southern-peninsula-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * St. John College of Buug Foundation, Inc. [https://ched.gov.ph/st-john-college-buug-foundation-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081104/https://ched.gov.ph/st-john-college-buug-foundation-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * St. Mary’s College of Labason, Inc. [https://ched.gov.ph/st-marys-college-labason-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080839/https://ched.gov.ph/st-marys-college-labason-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * STI College Pagadian [http://www.sti.edu/campuses.asp?campus_id=91#.WhZV8UqWaUk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171218073021/http://sti.edu/campuses.asp?campus_id=91#.WhZV8UqWaUk |date=2017-12-18 }} * STI College Zamboanga [http://www.sti.edu/campuses.asp?campus_id=82#.WhZWFUqWaUk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171218072952/http://sti.edu/campuses.asp?campus_id=82#.WhZWFUqWaUk |date=2017-12-18 }} * STI College – Dipolog [http://www.sti.edu/campuses.asp?campus_id=84#.WhZWfkqWaUk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171218072957/http://sti.edu/campuses.asp?campus_id=84#.WhZWfkqWaUk |date=2017-12-18 }} * Universidad de Zamboanga [https://uz.edu.ph/] * Universidad de Zamboanga-Ipil [http://uz.edu.ph/academics/uz-pagadian/] * Universidad de Zamboanga – Pagadian [http://wmsu.edu.ph/] * Western Mindanao Foundation College, Inc. [https://ched.gov.ph/western-mindanao-foundation-college-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080842/https://ched.gov.ph/western-mindanao-foundation-college-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Western Mindanao State University [http://wmsu.edu.ph/] * Western Mindanao State University Alicia External Studies Unit [http://wmsu.edu.ph/] * Western Mindanao State University Aurora External Studies Unit [http://wmsu.edu.ph/] * Western Mindanao State University Curuan External Studies Unit [http://wmsu.edu.ph/] * Western Mindanao State University Diplahan External Studies Unit [http://wmsu.edu.ph/] * Western Mindanao State University Imelda External Studies Unit [http://wmsu.edu.ph/] * Western Mindanao State University Ipil External Studies Unit [http://wmsu.edu.ph/] * Western Mindanao State University Mabuhay External Studies Unit [http://wmsu.edu.ph/] * Western Mindanao State University Malangas External Studies Unit [http://wmsu.edu.ph/] * Western Mindanao State University Molave External Studies Unit [http://wmsu.edu.ph/] * Western Mindanao State University Naga External Studies Unit [http://wmsu.edu.ph/] * Western Mindanao State University Olutanga External Studies Unit [http://wmsu.edu.ph/] * Western Mindanao State University Pagadian External Studies Unit [http://wmsu.edu.ph/] * Western Mindanao State University Siay External Studies Unit [http://wmsu.edu.ph/] * Western Mindanao State University Tungawan External Studies Unit [http://wmsu.edu.ph/] * Yllana Bay View College [https://ched.gov.ph/yllana-bay-view-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081111/https://ched.gov.ph/yllana-bay-view-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Zamboanga City State Polytechnic College [http://www.zcspc.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080326/http://www.zcspc.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Zamboanga Del Sur Maritime Institute of Technology [https://ched.gov.ph/zamboanga-del-sur-maritime-institute-technology-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081122/https://ched.gov.ph/zamboanga-del-sur-maritime-institute-technology-profile/ |date=2021-09-04 }} * Zamboanga State College of Marine Sciences and Technology [http://www.zscmst.edu.ph/] == Rehiyon X == * ACLC College of Bukidnon, Inc. [http://www.aclcbukidnon.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080358/https://www.aclcbukidnon.com/ |date=2021-09-04 }} * Adventist Medical Center College [http://www.amcc.edu.ph/] * Adventist Technological Institute [https://ched.gov.ph/adventist-technological-institute-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081152/https://ched.gov.ph/adventist-technological-institute-profile/ |date=2021-09-04 }} * AMA Computer College – Cagayan de Oro [https://www.amaes.edu.ph/] * Blessed Mother College [http://blessedmothercollege.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080330/https://blessedmothercollege.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Bukidnon State University [http://buksu.edu.ph/] * Bukidnon State University – Alubijid [http://buksu.edu.ph/] * Bukidnon State University – Baungon [http://buksu.edu.ph/] * Bukidnon State University – Cabanglasan [http://buksu.edu.ph/] * Bukidnon State University – Damulog [http://buksu.edu.ph/] * Bukidnon State University – Iligan [http://buksu.edu.ph/] * Bukidnon State University – Impasugong [http://buksu.edu.ph/] * Bukidnon State University – Kadingilan [http://buksu.edu.ph/] * Bukidnon State University – Kalilangan [http://buksu.edu.ph/] * Bukidnon State University – Kitaotao [http://buksu.edu.ph/] * Bukidnon State University – Libona [http://buksu.edu.ph/] * Bukidnon State University – Malitbog [http://buksu.edu.ph/] * Bukidnon State University – Medina [http://buksu.edu.ph/] * Bukidnon State University – Quezon [http://buksu.edu.ph/] * Bukidnon State University – San Fernando [http://buksu.edu.ph/] * Bukidnon State University – Sugbongcogon [http://buksu.edu.ph/] * Bukidnon State University – Talakag [http://buksu.edu.ph/] * Bukidnon State University – Talisayan [http://buksu.edu.ph/] * Cagayan de Oro College [http://coc.phinma.edu.ph/] * Camiguin Polytechnic State College [http://www.cpsc.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200311114643/http://www.cpsc.edu.ph/ |date=2020-03-11 }} * Capitol University [http://www.cu.edu.ph/] * Central Mindanao University [http://www.cmu.edu.ph/] * Christ the King College de Maranding [https://ched.gov.ph/christ-king-college-de-maranding-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081041/https://ched.gov.ph/christ-king-college-de-maranding-profile/ |date=2021-09-04 }} * Christ the King College [http://ckcgingoog.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150204104928/http://ckcgingoog.edu.ph/ |date=2015-02-04 }} * Colegio de Sto. Nino de Jasaan [https://ched.gov.ph/colegio-de-sto-nino-de-jasaan-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081140/https://ched.gov.ph/colegio-de-sto-nino-de-jasaan-profile/ |date=2021-09-04 }} * Dr. Solomon U. Molina College, Inc. [https://ched.gov.ph/dr-solomon-u-molina-college-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080631/https://ched.gov.ph/dr-solomon-u-molina-college-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Fatima College of Camiguin [https://ched.gov.ph/fatima-college-camiguin-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081125/https://ched.gov.ph/fatima-college-camiguin-profile/ |date=2021-09-04 }} * Gingoog Christian College [https://ched.gov.ph/gingoog-christian-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081130/https://ched.gov.ph/gingoog-christian-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Gingoog City Colleges [https://ched.gov.ph/gingoog-city-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081010/https://ched.gov.ph/gingoog-city-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Golden Heritage Polytechnic College [https://ched.gov.ph/golden-heritage-polytechnic-college-report/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081049/https://ched.gov.ph/golden-heritage-polytechnic-college-report/ |date=2021-09-04 }} * IBA College of Mindanao [https://ched.gov.ph/iba-college-mindanao-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080518/https://ched.gov.ph/iba-college-mindanao-profile/ |date=2021-09-04 }} * Iligan Capitol College [http://icc.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080326/http://icc.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Iligan Medical Center College [http://imcc.edu.ph/] * La Salle University [https://lsu.edu.ph/] * Lanao School of Science and Technology Inc. [https://ched.gov.ph/lanao-school-science-technology-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081136/https://ched.gov.ph/lanao-school-science-technology-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Liceo de Cagayan University [http://www.liceo.edu.ph/] * Lourdes College [https://www.lccdo.edu.ph/] * Lyceum of Iligan Foundation [http://lif.edu.ph/] * Masters Technological Institute of Mindanao [https://ched.gov.ph/masters-technological-institute-mindanao-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081211/https://ched.gov.ph/masters-technological-institute-mindanao-profile/ |date=2021-09-04 }} * Medina College [https://ched.gov.ph/medina-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081119/https://ched.gov.ph/medina-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Medina Foundation College [https://ched.gov.ph/medina-foundation-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081144/https://ched.gov.ph/medina-foundation-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Mindanao Arts and Technological Institute [https://ched.gov.ph/mindanao-arts-technological-institute-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080523/https://ched.gov.ph/mindanao-arts-technological-institute-profile/ |date=2021-09-04 }} * Mindanao State University-Iligan Institute of Technology [https://www.msuiit.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240122192243/https://www.msuiit.edu.ph/ |date=2024-01-22 }} * Mindanao State University-Lanao del Norte Agricultural College [http://www.msumain.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20021012222936/http://www.msumain.edu.ph/ |date=2002-10-12 }} * Mindanao State University-Maigo School of Arts and Trades [http://www.msumain.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20021012222936/http://www.msumain.edu.ph/ |date=2002-10-12 }} * Mindanao State University-Naawan [http://www.msunaawan.edu.ph/] * Misamis Institute of Technology [https://ched.gov.ph/misamis-institute-technology-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081331/https://ched.gov.ph/misamis-institute-technology-profile/ |date=2021-09-04 }} * Misamis Oriental Institute of Science and Technology [https://ched.gov.ph/misamis-oriental-institute-of-science-and-technology-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081044/https://ched.gov.ph/misamis-oriental-institute-of-science-and-technology-profile/ |date=2021-09-04 }} * Misamis University [http://www.mu.edu.ph/] * Misamis University-Oroquieta [http://www.mu.edu.ph/] * Mountain View College [http://www.mvc.edu.ph/] * North Central Mindanao College [https://www.ncmc.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080326/https://www.ncmc.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Northern Bukidnon State College [https://ched.gov.ph/northern-bukidnon-state-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081216/https://ched.gov.ph/northern-bukidnon-state-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Northwestern Mindanao Christian College [https://ched.gov.ph/northwestern-mindanao-christian-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081229/https://ched.gov.ph/northwestern-mindanao-christian-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Northwestern Mindanao Institute of Technology [https://ched.gov.ph/northwestern-mindanao-institute-technology-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081345/https://ched.gov.ph/northwestern-mindanao-institute-technology-profile/ |date=2021-09-04 }} * Northwestern Mindanao State College of Science and Technology [http://www.nmsc.edu.ph/] * Oro Bible College [https://ched.gov.ph/oro-bible-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080855/https://ched.gov.ph/oro-bible-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Our Lady of Triumph Institute of Technology [http://www.olt.edu.ph/] * Philippine College Foundation [https://ched.gov.ph/philippine-college-foundation-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081026/https://ched.gov.ph/philippine-college-foundation-profile/ |date=2021-09-04 }} * Philippine Countryville College [https://ched.gov.ph/philippine-countryville-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081205/https://ched.gov.ph/philippine-countryville-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Picardal Institute of Science and Technology [https://ched.gov.ph/picardal-institute-science-technology-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081217/https://ched.gov.ph/picardal-institute-science-technology-profile/ |date=2021-09-04 }} * Pilgrim Christian College [https://ched.gov.ph/pilgrim-christian-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080637/https://ched.gov.ph/pilgrim-christian-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Quezon Institute of Technology [https://ched.gov.ph/quezon-institute-technology-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081253/https://ched.gov.ph/quezon-institute-technology-profile/ |date=2021-09-04 }} * Roman C. Villalon Memorial College [https://ched.gov.ph/roman-c-villalon-memorial-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081204/https://ched.gov.ph/roman-c-villalon-memorial-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Sacred Heart College of Calamba [https://ched.gov.ph/sacred-heart-college-calamba-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081213/https://ched.gov.ph/sacred-heart-college-calamba-profile/ |date=2021-09-04 }} * San Agustin Institute of Technology [https://ched.gov.ph/san-agustin-institute-technology-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081247/https://ched.gov.ph/san-agustin-institute-technology-profile/ |date=2021-09-04 }} * San Isidro College [http://sic.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080326/http://sic.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Santa Monica Institute of Technology [https://ched.gov.ph/santa-monica-institute-technology-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081037/https://ched.gov.ph/santa-monica-institute-technology-profile/ |date=2021-09-04 }} * Southern Bukidnon Foundation Academy [https://ched.gov.ph/southern-bukidnon-foundation-academy-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081158/https://ched.gov.ph/southern-bukidnon-foundation-academy-profile/ |date=2021-09-04 }} * Southern Capital College [https://ched.gov.ph/southern-capital-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080850/https://ched.gov.ph/southern-capital-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Southern de Oro Philippines College [http://www.southphilcollege.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904094225/https://southphilcollege.com/ |date=2021-09-04 }} * Southern Maramag Colleges [https://ched.gov.ph/southern-maramag-colleges-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081242/https://ched.gov.ph/southern-maramag-colleges-profile/ |date=2021-09-04 }} * St. John Vianney Theological Seminary [https://ched.gov.ph/st-john-vianney-theological-seminary-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081151/https://ched.gov.ph/st-john-vianney-theological-seminary-profile/ |date=2021-09-04 }} * St. Mary’s Maternity and Children Hospital College [https://ched.gov.ph/st-marys-maternity-children-hospital-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081255/https://ched.gov.ph/st-marys-maternity-children-hospital-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * St. Michael’s College [https://www.smciligan.edu.ph/] * St. Peter’s College of Misamis Oriental [https://ched.gov.ph/st-peters-college-of-misamis-oriental-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081153/https://ched.gov.ph/st-peters-college-of-misamis-oriental-profile/ |date=2021-09-04 }} * St. Peter’s College [http://www.spc.edu.ph/] * St. Rita&#8217;s College of Balingasag [https://ched.gov.ph/st-ritas-college-balingasag-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081232/https://ched.gov.ph/st-ritas-college-balingasag-profile/ |date=2021-09-04 }} * Stella Maris College [https://ched.gov.ph/stella-maris-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081215/https://ched.gov.ph/stella-maris-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * STI College Education Services Group – Mindanao [https://www.sti.edu/] * STI College – Iligan [https://www.sti.edu/] * STI College – Malaybalay [https://www.sti.edu/] * STI College – Valencia [https://www.sti.edu/] * The New El Salvador College [https://ched.gov.ph/new-el-salvador-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081201/https://ched.gov.ph/new-el-salvador-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * University of Science and Technology [http://www.ustp.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210918042922/https://www.ustp.edu.ph/ |date=2021-09-18 }} * University of Science and Technology – Claveria [http://www.ustp.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210918042922/https://www.ustp.edu.ph/ |date=2021-09-18 }} * University of Science and Technology-Jasaan [http://www.ustp.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210918042922/https://www.ustp.edu.ph/ |date=2021-09-18 }} * University of Science and Technology-Oroquieta [http://www.ustp.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210918042922/https://www.ustp.edu.ph/ |date=2021-09-18 }} * University of Science and Technology-Panaon [http://www.ustp.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210918042922/https://www.ustp.edu.ph/ |date=2021-09-18 }} * Valencia Colleges Inc. [https://ched.gov.ph/valencia-colleges-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081148/https://ched.gov.ph/valencia-colleges-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Vineyard International Polytechnic College [https://www.vipc.edu.ph/] * Xavier University [http://www.xu.edu.ph/] == Rehiyon XI == * ACES Polytechnic College [https://ched.gov.ph/aces-polytechnic-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081208/https://ched.gov.ph/aces-polytechnic-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * ACES Tagum College [https://ched.gov.ph/aces-tagum-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080532/https://ched.gov.ph/aces-tagum-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * ACLC College of Tagum [http://www.aclc.edu.ph/] * ACQ College of Ministries [http://acqcm.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180419075141/http://acqcm.edu.ph/ |date=2018-04-19 }} * Agro-Industrial Foundation College of the Philippines-Matina [http://agrocollegedavao.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180729074916/http://agrocollegedavao.com/ |date=2018-07-29 }} * AMA Computer College [http://www.ama.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210918052446/https://www.ama.edu.ph/ |date=2021-09-18 }} * Arriesgado College Foundation [https://ched.gov.ph/arriesgado-college-foundation-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080642/https://ched.gov.ph/arriesgado-college-foundation-profile/ |date=2021-09-04 }} * Asian International School of Aeronautics and Technology [http://aisat.edu.ph] * Assumption College of Davao [http://www.assumptiondavao.edu.ph/acd2/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181019000841/http://www.assumptiondavao.edu.ph/acd2/ |date=2018-10-19 }} * Assumption College of Nabunturan [https://ched.gov.ph/assumption-college-nabunturan-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081157/https://ched.gov.ph/assumption-college-nabunturan-profile/ |date=2021-09-04 }} * Ateneo de Davao University [http://www.addu.edu.ph/] * Brokenshire College [http://www.brokenshire.edu.ph/index.php/home] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080353/http://www.brokenshire.edu.ph/index.php/home |date=2021-09-04 }} * Card-MRI Development Institute [https://ched.gov.ph/card-mri-development-institute-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081203/https://ched.gov.ph/card-mri-development-institute-profile/ |date=2021-09-04 }} * Christian Colleges of Southeast Asia [https://ched.gov.ph/christian-colleges-of-southeast-asia-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081239/https://ched.gov.ph/christian-colleges-of-southeast-asia-profile/ |date=2021-09-04 }} * Compostela Valley State College-Main [https://cvsc.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080326/https://cvsc.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Compostela Valley State College – Maragusan [https://cvsc.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080326/https://cvsc.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Compostela Valley State College – Montevista [https://cvsc.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080326/https://cvsc.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Compostela Valley State College – New Bataan [https://cvsc.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080326/https://cvsc.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Cor Jesu College [http://www.cjc.edu.ph/] * Davao Central College [https://ched.gov.ph/davao-central-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081348/https://ched.gov.ph/davao-central-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Davao del Norte State College [http://dnsc.edu.ph/] * Davao del Sur State College [https://www.dssc.edu.ph/index.php] * Davao Doctors College [https://www.davaodoctors.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080327/https://www.davaodoctors.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Davao Medical School Foundation [http://www.davaomedicalcollege.org/] * Davao Oriental State College of Science and Technology-Banaybanay Campus [http://www.doscst.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210627225244/http://www.doscst.edu.ph/ |date=2021-06-27 }} * Davao Oriental State College of Science and Technology-Cateel Extension [http://www.doscst.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210627225244/http://www.doscst.edu.ph/ |date=2021-06-27 }} * Davao Oriental State College of Science and Technology-Main [http://www.doscst.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210627225244/http://www.doscst.edu.ph/ |date=2021-06-27 }} * Davao Oriental State College of Science and Technology-San Isidro Extension [http://www.doscst.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210627225244/http://www.doscst.edu.ph/ |date=2021-06-27 }} * Davao Vision Colleges [https://ched.gov.ph/davao-vision-colleges-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081146/https://ched.gov.ph/davao-vision-colleges-profile/ |date=2021-09-04 }} * Davao Winchester Colleges [https://ched.gov.ph/davao-winchester-colleges-problem/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081034/https://ched.gov.ph/davao-winchester-colleges-problem/ |date=2021-09-04 }} * DMMA College of Southern Philippines [http://www.dmmacsp.edu.ph/] * Evangelical Mission College ,Inc. [https://ched.gov.ph/evangelical-mission-college-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081245/https://ched.gov.ph/evangelical-mission-college-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Evelyn E. Fabie College, Inc. [https://ched.gov.ph/evelyn-e-fabie-college-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081221/https://ched.gov.ph/evelyn-e-fabie-college-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Gabriel Taborin College of Davao Foundation [https://ched.gov.ph/gabriel-taborin-college-davao-foundation-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081223/https://ched.gov.ph/gabriel-taborin-college-davao-foundation-profile/ |date=2021-09-04 }} * General Baptist Bible College [https://ched.gov.ph/general-baptist-bible-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080852/https://ched.gov.ph/general-baptist-bible-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Holy Child College of Davao [https://ched.gov.ph/holy-child-college-davao-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081250/https://ched.gov.ph/holy-child-college-davao-profile/ |date=2021-09-04 }} * Holy Cross College of Calinan [http://hccc.edu.ph/] * Holy Cross College of Sasa [https://ched.gov.ph/holy-cross-college-of-sasa-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081143/https://ched.gov.ph/holy-cross-college-of-sasa-profile/ |date=2021-09-04 }} * Holy Cross of Davao College [http://www.hcdc.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904083133/https://www.hcdc.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Interface Computer College [http://home.interfacecollege.org/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210126020311/http://home.interfacecollege.org/ |date=2021-01-26 }} * Institute of International Culinary and Hospitality Entrepreneurship [http://www.ichef.com.ph/] * Joji Ilagan Career Center Foundation [http://www.jojiilagancareercenter.com/] * Joji Ilagan International Management School [https://www.theinternationalmanagementschool.com/] * Jose Maria College [https://jmc.edu.ph/] * Koinonia Theological Seminary Foundation [https://ched.gov.ph/koinonia-theological-seminary-foundation-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081039/https://ched.gov.ph/koinonia-theological-seminary-foundation-profile/ |date=2021-09-04 }} * Laak Institute Foundation [https://ched.gov.ph/laak-institute-foundation-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081226/https://ched.gov.ph/laak-institute-foundation-profile/ |date=2021-09-04 }} * Legacy College of Compostela [https://ched.gov.ph/legacy-college-compostela-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081211/https://ched.gov.ph/legacy-college-compostela-profile/ |date=2021-09-04 }} * Liceo De Davao [http://liceodedavao.online/index.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080326/http://liceodedavao.online/index.html |date=2021-09-04 }} * Lyceum of the Philippines-Davao [https://lpudavao.edu.ph/] * Malayan Colleges Mindanao [https://mcm.edu.ph/] * Maryknoll College of Panabo [https://ched.gov.ph/maryknoll-college-of-panabo-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081237/https://ched.gov.ph/maryknoll-college-of-panabo-profile/ |date=2021-09-04 }} * Mati Doctors College [https://ched.gov.ph/mati-doctors-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081350/https://ched.gov.ph/mati-doctors-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Mati Polytechnic College [https://ched.gov.ph/mati-polytechnic-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081212/https://ched.gov.ph/mati-polytechnic-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * MATS College of Technology [https://ched.gov.ph/mats-college-of-technology-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081156/https://ched.gov.ph/mats-college-of-technology-profile/ |date=2021-09-04 }} * Mindanao Kokusai Daigaku [https://ched.gov.ph/mindanao-kokusai-daigaku-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081206/https://ched.gov.ph/mindanao-kokusai-daigaku-profile/ |date=2021-09-04 }} * Mindanao Medical Foundation College [http://mmfcdavao.com.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904093602/https://mmfcdavao.com.ph/ |date=2021-09-04 }} * Mt. Apo Science Foundation College [https://ched.gov.ph/mt-apo-science-foundation-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081200/https://ched.gov.ph/mt-apo-science-foundation-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * North Davao Colleges-Panabo [https://ched.gov.ph/north-davao-colleges-panabo-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081218/https://ched.gov.ph/north-davao-colleges-panabo-profile/ |date=2021-09-04 }} * North Davao College-Tagum Foundation [https://ched.gov.ph/north-davao-college-tagum-foundation-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081154/https://ched.gov.ph/north-davao-college-tagum-foundation-profile/ |date=2021-09-04 }} * Northlink Technological College [https://ched.gov.ph/northlink-technological-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081213/https://ched.gov.ph/northlink-technological-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Philippine College of Technology [http://www.pctdavao.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081455/http://www.pctdavao.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Philippine Women’s College of Davao [http://pwc.edu.ph/] * Polytechnic College of Davao Del Sur [https://ched.gov.ph/polytechnic-college-davao-del-sur-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081234/https://ched.gov.ph/polytechnic-college-davao-del-sur-profile/ |date=2021-09-04 }} * Queen of Apostles College Seminary [https://ched.gov.ph/queen-apostles-college-seminary-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080640/https://ched.gov.ph/queen-apostles-college-seminary-profile/ |date=2021-09-04 }} * Saint Francis Xavier College Seminary [https://ched.gov.ph/saint-francis-xavier-college-seminary-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081029/https://ched.gov.ph/saint-francis-xavier-college-seminary-profile/ |date=2021-09-04 }} * Saint Peter’s College of Toril [https://ched.gov.ph/st-peters-college-toril-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081209/https://ched.gov.ph/st-peters-college-toril-profile/ |date=2021-09-04 }} * Samson Polytechnic College of Davao [https://ched.gov.ph/samson-polytechnic-college-davao-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081032/https://ched.gov.ph/samson-polytechnic-college-davao-profile/ |date=2021-09-04 }} * San Pedro College [http://www.spcdavao.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904083231/http://www.spcdavao.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Serapion C Basalo Memorial Foundation Colleges [https://ched.gov.ph/serapion-c-basalo-memorial-foundation-colleges-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081023/https://ched.gov.ph/serapion-c-basalo-memorial-foundation-colleges-profile/ |date=2021-09-04 }} * South Philippine Adventist College [http://www.spaconline.org/home/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081829/http://www.spaconline.org/home/ |date=2021-09-04 }} * Southeastern College of Padada [https://ched.gov.ph/southeastern-college-of-padada-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081042/https://ched.gov.ph/southeastern-college-of-padada-profile/ |date=2021-09-04 }} * Southern Philippines Agriculture, Business, Marine and Aquatic School of Technology-Digos [http://spamast.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080354/https://spamast.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Southern Philippines Agriculture, Business, Marine and Aquatic School of Technology-Malita [http://spamast.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080354/https://spamast.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Southern Philippines Baptist Theological Seminary [https://ched.gov.ph/southern-philippines-baptist-theological-seminary-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081220/https://ched.gov.ph/southern-philippines-baptist-theological-seminary-profile/ |date=2021-09-04 }} * St. Francis Xavier Regional Major Seminary of Mindanao [https://ched.gov.ph/st-francis-xavier-regional-major-seminary-of-mindanao-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081259/https://ched.gov.ph/st-francis-xavier-regional-major-seminary-of-mindanao-profile/ |date=2021-09-04 }} * St. John Paul II College of Davao [https://ched.gov.ph/st-john-paul-ii-college-of-davao-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081304/https://ched.gov.ph/st-john-paul-ii-college-of-davao-profile/ |date=2021-09-04 }} * St. Mary’s College of Baganga [https://ched.gov.ph/st-marys-college-baganga-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081302/https://ched.gov.ph/st-marys-college-baganga-profile/ |date=2021-09-04 }} * St. Mary's College of Bansalan [https://ched.gov.ph/st-marys-bansalan-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081223/https://ched.gov.ph/st-marys-bansalan-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * St. Mary’s College of Tagum [http://www.smctagum.edu.ph/] * St. Thomas More School of Law And Business [http://stms.edu.ph/] * STI College – Tagum [http://www.sti.edu/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080602233009/http://www.sti.edu/ |date=2008-06-02 }} * STI Education Services Group-Davao [http://www.sti.edu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080602233009/http://www.sti.edu/ |date=2008-06-02 }} * Tagum City College Of Science And Technology Foundation [https://ched.gov.ph/tagum-city-college-science-technology-foundation-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080652/https://ched.gov.ph/tagum-city-college-science-technology-foundation-profile/ |date=2021-09-04 }} * Tagum Doctors College [https://ched.gov.ph/tagum-doctors-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081254/https://ched.gov.ph/tagum-doctors-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Tecarro College Foundation [https://ched.gov.ph/tecarro-college-foundation-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081315/https://ched.gov.ph/tecarro-college-foundation-profile/ |date=2021-09-04 }} * The Rizal Memorial Colleges [http://rmcdavao.com/] * UM Bansalan College [http://www.umdigoscollege.edu.ph/home] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201203203952/http://www.umdigoscollege.edu.ph/home |date=2020-12-03 }} * UM Digos College [http://www.umdigoscollege.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201203210454/http://www.umdigoscollege.edu.ph/ |date=2020-12-03 }} * UM Panabo College [http://www.umdigoscollege.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201203210454/http://www.umdigoscollege.edu.ph/ |date=2020-12-03 }} * UM Penaplata College [http://www.umdigoscollege.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201203210454/http://www.umdigoscollege.edu.ph/ |date=2020-12-03 }} * UM Tagum College [http://tagum.umindanao.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080354/http://tagum.umindanao.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * University of Mindanao [http://umindanao.edu.ph/] * University of Southeastern Philippines-Main [http://www.usep.edu.ph/mintal/] * University of Southeastern Philippines-Mintal [http://www.usep.edu.ph/mintal/] * University of Southeastern Philippines-Tagum and Mabini Campus [http://www.usep.edu.ph/tagum-mabini/] * University of the Immaculate Conception [https://www.uic.edu.ph/] * University of the Philippines-Mindanao [https://www2.upmin.edu.ph/]{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == Rehiyon XII == * ACLC College of Marbel [https://ched.gov.ph/aclc-college-of-marbel-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080701/https://ched.gov.ph/aclc-college-of-marbel-profile/ |date=2021-09-04 }} * ACLC College-Gereneral Santos City [https://aclcgensan.net/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210309142346/http://www.aclcgensan.net/ |date=2021-03-09 }} * Adventist College of Technology [https://ched.gov.ph/adventist-college-of-technology-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081225/https://ched.gov.ph/adventist-college-of-technology-profile/ |date=2021-09-04 }} * AMA Computer College-General Santos Campus [https://www.amaes.edu.ph/] * Asian Colleges and Technological Institute, Inc. [https://ched.gov.ph/asian-colleges-technological-institute-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080537/https://ched.gov.ph/asian-colleges-technological-institute-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * B.E.S.T. College of Polomolok, Inc. [https://ched.gov.ph/b-e-s-t-college-polomolok-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081241/https://ched.gov.ph/b-e-s-t-college-polomolok-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Brokenshire College of SOCSKSARGEN [https://ched.gov.ph/brokenshire-college-socsksargen-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081056/https://ched.gov.ph/brokenshire-college-socsksargen-profile/ |date=2021-09-04 }} * Central Mindanao Colleges [https://ched.gov.ph/central-mindanao-colleges-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081320/https://ched.gov.ph/central-mindanao-colleges-profile/ |date=2021-09-04 }} * Central Mindanao Computer School Inc. [https://ched.gov.ph/central-mindanao-computer-school-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081331/https://ched.gov.ph/central-mindanao-computer-school-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Colegio de Kidapawan [http://www.cdk.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120312021126/http://www.cdk.edu.ph/ |date=2012-03-12 }} * Cotabato Foundation College of Science and Technology [http://cfcst.edu.ph/] * Cotabato Foundation College of Science and Technology – Antipas [http://cfcst.edu.ph/] * Cotabato Foundation College of Science and Technology – Katipunan [http://cfcst.edu.ph/] * Cotabato Foundation College of Science and Technology – Pikit [http://cfcst.edu.ph/] * Cotabato Medical Foundation College, Inc. [https://ched.gov.ph/cotabato-medical-foundation-college-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080658/https://ched.gov.ph/cotabato-medical-foundation-college-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Cronasia Foundation College, Inc. [https://ched.gov.ph/cronasia-foundation-college-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081259/https://ched.gov.ph/cronasia-foundation-college-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Dr. Domingo B. Tamondong Memorial Hospital and College Foundation [https://ched.gov.ph/dr-domingo-b-tamondong-memorial-school-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081257/https://ched.gov.ph/dr-domingo-b-tamondong-memorial-school-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Edenton Mission College, Inc [https://ched.gov.ph/edenton-mission-college-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081334/https://ched.gov.ph/edenton-mission-college-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Filipino Canadian Community College Foundation [https://filcancollege.com/] * General Santos Academy, Inc. [https://ched.gov.ph/general-santos-academy-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080908/https://ched.gov.ph/general-santos-academy-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * General Santos Doctors’ Medical School Foundation, Inc. [https://ched.gov.ph/general-santos-doctors-medical-school-foundation-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080655/https://ched.gov.ph/general-santos-doctors-medical-school-foundation-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Gensan College of Technology [https://ched.gov.ph/gensan-college-technology-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081304/https://ched.gov.ph/gensan-college-technology-profile/ |date=2021-09-04 }} * Gensantos Foundation, Inc. [https://ched.gov.ph/gensantos-foundation-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080858/https://ched.gov.ph/gensantos-foundation-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Goldenstate College [http://www.goldenstate.edu.ph/home/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190122163545/http://goldenstate.edu.ph/home/ |date=2019-01-22 }} * Goldenstate College of Kiamba * Goldenstate College of Koronadal City [http://www.goldenstate.edu.ph/home/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190122163545/http://goldenstate.edu.ph/home/ |date=2019-01-22 }} * Goldenstate College of Maasim * Goldenstate College of Malungon * Green Valley College Foundation [https://ched.gov.ph/green-valley-college-foundation-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080540/https://ched.gov.ph/green-valley-college-foundation-profile/ |date=2021-09-04 }} * Green Valley College Foundation – Isulan Campus [https://ched.gov.ph/green-valley-college-foundation-isulan-campus-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081326/https://ched.gov.ph/green-valley-college-foundation-isulan-campus-profile/ |date=2021-09-04 }} * Holy Child College of Information Technology, Inc. [https://ched.gov.ph/holy-child-college-information-technology-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081219/https://ched.gov.ph/holy-child-college-information-technology-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Holy Trinity College of General Santos City [http://www.htcgsc.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080538/https://www.htcgsc.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * I Link College of Science and Technology [https://ched.gov.ph/link-college-science-technology-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080900/https://ched.gov.ph/link-college-science-technology-profile/ |date=2021-09-04 }} * International Cruise Ship College, Inc. [https://ched.gov.ph/international-cruise-ship-college-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081246/https://ched.gov.ph/international-cruise-ship-college-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Joji Ilagan International School of Hotel & Tourism Management [https://ched.gov.ph/joji-ilagan-international-school-hotel-tourism-management-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080903/https://ched.gov.ph/joji-ilagan-international-school-hotel-tourism-management-profile/ |date=2021-09-04 }} * Kidapawan Doctors College, Inc. [https://ched.gov.ph/kidapawan-doctors-college-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081323/https://ched.gov.ph/kidapawan-doctors-college-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * King’s College of Isulan [https://ched.gov.ph/kings-college-isulan-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081238/https://ched.gov.ph/kings-college-isulan-profile/ |date=2021-09-04 }} * King’s College of Marbel [https://ched.gov.ph/kings-college-marbel-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081318/https://ched.gov.ph/kings-college-marbel-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Korbel Foundation College, Inc. [https://ched.gov.ph/korbel-foundation-college-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081236/https://ched.gov.ph/korbel-foundation-college-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Kulaman Academy, Inc. [https://ched.gov.ph/kulaman-academy-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081233/https://ched.gov.ph/kulaman-academy-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Lebak Family Doctor&#8217;s School of Midwifery [https://ched.gov.ph/lebak-family-doctors-school-of-midwifery-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081249/https://ched.gov.ph/lebak-family-doctors-school-of-midwifery-profile/ |date=2021-09-04 }} * Marbel Institute of Technical College, Inc. [https://ched.gov.ph/marbel-institute-technical-college-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081216/https://ched.gov.ph/marbel-institute-technical-college-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Marbel School of Science and Technology [https://ched.gov.ph/marbel-school-science-technology-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081358/https://ched.gov.ph/marbel-school-science-technology-profile/ |date=2021-09-04 }} * Marvelous College of Technology [https://ched.gov.ph/marvelous-college-of-technology-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080535/https://ched.gov.ph/marvelous-college-of-technology-profile/ |date=2021-09-04 }} * Mindanao Polytechnic College [https://www.mpcgensan.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080353/https://www.mpcgensan.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Mindanao State University-General Santos City [https://msugensan.edu.ph/] * MMG College of General Santos City [https://ched.gov.ph/mmg-college-of-general-santos-city-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081353/https://ched.gov.ph/mmg-college-of-general-santos-city-profile/ |date=2021-09-04 }} * New Brighton School of the Philippines * New Era University-General Santos City [https://ched.gov.ph/new-era-university-general-santos-city-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080906/https://ched.gov.ph/new-era-university-general-santos-city-profile/ |date=2021-09-04 }} * North Valley College Foundation, Inc. [https://ched.gov.ph/north-valley-college-foundation-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080645/https://ched.gov.ph/north-valley-college-foundation-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * North Point College of Arts and Technology [https://ched.gov.ph/north-point-college-of-arts-and-technology-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081312/https://ched.gov.ph/north-point-college-of-arts-and-technology-profile/ |date=2021-09-04 }} * Notre Dame of Dadiangas University [https://nddu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211008064058/https://www.nddu.edu.ph/ |date=2021-10-08 }} * Notre Dame of Kidapawan College [http://www.ndkc.edu.ph/] * Notre Dame of Marbel University [http://www.ndmu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070303044347/http://www.ndmu.edu.ph/ |date=2007-03-03 }} * Notre Dame of Midsayap College [https://www.ndmc.edu.ph/] * Notre Dame of Salaman College [https://ched.gov.ph/notre-dame-salaman-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081051/https://ched.gov.ph/notre-dame-salaman-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Notre Dame of Tacurong College [http://www.ndtc.edu.ph/] * Notre Dame-Siena College of Polomolok [https://ched.gov.ph/notre-dame-siena-college-polomolok-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081251/https://ched.gov.ph/notre-dame-siena-college-polomolok-profile/ |date=2021-09-04 }} * Pacific Southbay College * Primasia Foundation College [https://ched.gov.ph/primasia-foundation-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081230/https://ched.gov.ph/primasia-foundation-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Quezon Colleges of Southern Philippines [https://ched.gov.ph/quezon-colleges-southern-philippines-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081302/https://ched.gov.ph/quezon-colleges-southern-philippines-profile/ |date=2021-09-04 }} * Ramon Magsaysay Memorial Colleges [https://ched.gov.ph/ramon-magsaysay-memorial-colleges-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081329/https://ched.gov.ph/ramon-magsaysay-memorial-colleges-profile/ |date=2021-09-04 }} * Ramon Magsaysay Memorial College – Marbel [https://ched.gov.ph/ramon-magsaysay-memorial-college-marbel-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081228/https://ched.gov.ph/ramon-magsaysay-memorial-college-marbel-profile/ |date=2021-09-04 }} * Read Data Access Computer College [https://ched.gov.ph/read-data-access-computer-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081053/https://ched.gov.ph/read-data-access-computer-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Regency Polytechnic College [https://ched.gov.ph/regency-polytechnic-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081045/https://ched.gov.ph/regency-polytechnic-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Saint Albert Polytechnic College, Inc [https://ched.gov.ph/saint-albert-polytechnic-college-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081337/https://ched.gov.ph/saint-albert-polytechnic-college-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Salaman Institute * Schola De San Jose [https://ched.gov.ph/schola-de-san-jose-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081047/https://ched.gov.ph/schola-de-san-jose-profile/ |date=2021-09-04 }} * Senator Ninoy Aquino College Foundation, Inc. [https://ched.gov.ph/senator-ninoy-aquino-college-foundation-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081310/https://ched.gov.ph/senator-ninoy-aquino-college-foundation-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * South East Asian Institute of Technology [https://ched.gov.ph/south-east-asian-institute-technology-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081244/https://ched.gov.ph/south-east-asian-institute-technology-profile/ |date=2021-09-04 }} * Southern Baptist College [https://ched.gov.ph/southern-baptist-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080649/https://ched.gov.ph/southern-baptist-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Southern Christian College [http://southernchristiancollege.edu.ph/] * Southern Mindanao Institute of Technology [https://ched.gov.ph/southern-mindanao-institute-technology-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081356/https://ched.gov.ph/southern-mindanao-institute-technology-profile/ |date=2021-09-04 }} * Southern Philippines Methodist College [https://ched.gov.ph/southern-philippines-methodist-colleges-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081307/https://ched.gov.ph/southern-philippines-methodist-colleges-profile/ |date=2021-09-04 }} * Southern Philippine Technical College of Koronadal * Southpoint College of Arts and Technology [https://ched.gov.ph/southpoint-college-of-arts-and-technology-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081340/https://ched.gov.ph/southpoint-college-of-arts-and-technology-profile/ |date=2021-09-04 }} * St. Alexius College [https://ched.gov.ph/st-alexius-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081345/https://ched.gov.ph/st-alexius-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * St. Luke’s Institute [https://ched.gov.ph/st-lukes-institute-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081307/https://ched.gov.ph/st-lukes-institute-profile/ |date=2021-09-04 }} * STI College – General Santos City [https://www.sti.edu/campuses.asp?campus_id=80] * STI College – Tacurong [https://www.sti.edu/campuses.asp?campus_id=93] * STI College – Koronadal [https://www.sti.edu/campuses.asp?campus_id=89] * Stratford International School [http://www.stratford.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160718134159/http://stratford.edu.ph/ |date=2016-07-18 }} * Sultan Kudarat Educational Institution [https://ched.gov.ph/sultan-kudarat-educational-institution-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081342/https://ched.gov.ph/sultan-kudarat-educational-institution-profile/ |date=2021-09-04 }} * Sultan Kudarat State University [http://www.sksu.edu.ph/admin/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181010163303/http://sksu.edu.ph/admin/ |date=2018-10-10 }} * Sultan Kudarat State University – Bagumbayan Campus [http://www.sksu.edu.ph/admin/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181010163303/http://sksu.edu.ph/admin/ |date=2018-10-10 }} * Sultan Kudarat State University – Isulan Campus [http://www.sksu.edu.ph/admin/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181010163303/http://sksu.edu.ph/admin/ |date=2018-10-10 }} * Sultan Kudarat State University – Kalamansig Campus [http://www.sksu.edu.ph/admin/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181010163303/http://sksu.edu.ph/admin/ |date=2018-10-10 }} * Sultan Kudarat State University – Lutayan Campus [http://www.sksu.edu.ph/admin/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181010163303/http://sksu.edu.ph/admin/ |date=2018-10-10 }} * Sultan Kudarat State University – Palimbang Campus [http://www.sksu.edu.ph/admin/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181010163303/http://sksu.edu.ph/admin/ |date=2018-10-10 }} * Sultan Kudarat State University – Tacurong Campus [http://www.sksu.edu.ph/admin/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181010163303/http://sksu.edu.ph/admin/ |date=2018-10-10 }} * University of Southern Mindanao [https://www.usm.edu.ph/]{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * University of Southern Mindanao – Kidapawan City Campus [https://www.usm.edu.ph/]{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Villamor College of Business and Arts [https://ched.gov.ph/villamor-college-business-arts-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080703/https://ched.gov.ph/villamor-college-business-arts-profile/ |date=2021-09-04 }} * VMC Asian College Foundation, Inc. [https://ched.gov.ph/vmc-asian-college-foundation-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080707/https://ched.gov.ph/vmc-asian-college-foundation-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * West Celebes College of Technology, Inc [https://ched.gov.ph/west-celebes-college-technology-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081059/https://ched.gov.ph/west-celebes-college-technology-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} == CARAGA == * ACLC College Of Butuan City, Inc. [http://www.aclcbutuan.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080328/http://www.aclcbutuan.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Agusan Colleges, Inc. [https://ched.gov.ph/agusan-colleges-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081315/https://ched.gov.ph/agusan-colleges-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Agusan Del Sur College, Inc. [http://agusandelsurcollege.com/] * Agusan Del Sur State College Of Agriculture And Technology [http://asscat.edu.ph/] * Andres Soriano Colleges of Bislig [http://ascofbislig.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210627224642/https://ascofbislig.com/ |date=2021-06-27 }} * Asian College Foundation [https://ched.gov.ph/asian-college-foundation-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081313/https://ched.gov.ph/asian-college-foundation-profile/ |date=2021-09-04 }} * Balite Institute of Technology-Butuan [https://ched.gov.ph/balite-institute-of-technology-butuan/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081318/https://ched.gov.ph/balite-institute-of-technology-butuan/ |date=2021-09-04 }} * Bucas Grande Foundation College [https://ched.gov.ph/bucas-grande-foundation-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080542/https://ched.gov.ph/bucas-grande-foundation-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Butuan City Colleges [https://ched.gov.ph/butuan-city-colleges/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081353/https://ched.gov.ph/butuan-city-colleges/ |date=2021-09-04 }} * Butuan Doctors’ College [https://ched.gov.ph/butuan-doctors-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081348/https://ched.gov.ph/butuan-doctors-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Candelaria Institute Of Cabadbaran, Inc. [https://ched.gov.ph/candelaria-institute-cabadbaran-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081350/https://ched.gov.ph/candelaria-institute-cabadbaran-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Caraga Institute Of Technology [https://ched.gov.ph/caraga-institute-of-technology-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081409/https://ched.gov.ph/caraga-institute-of-technology-profile/ |date=2021-09-04 }} * Caraga State University – Cabadbaran Campus [http://www.carsu.edu.ph/] * Caraga State University – Main [http://www.carsu.edu.ph/] * De La Salle John Bosco College [http://www.dlsjbc.edu.ph/] * Don Jose Ecleo Memorial Foundation College Of Science And Technology [https://ched.gov.ph/don-jose-ecleo-memorial-foundation-college-of-science-and-technology-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081310/https://ched.gov.ph/don-jose-ecleo-memorial-foundation-college-of-science-and-technology-profile/ |date=2021-09-04 }} * Elisa R. Ochoa Memorial Northern Mindanao School Of Midwifery [https://ched.gov.ph/elisa-r-ochoa-memorial-northern-mindanao-school-midwifery-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080911/https://ched.gov.ph/elisa-r-ochoa-memorial-northern-mindanao-school-midwifery-profile/ |date=2021-09-04 }} * Father Saturnino Urios University [http://www.urios.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200427195856/http://www.urios.edu.ph/ |date=2020-04-27 }} * Holy Child Colleges Of Butuan [https://ched.gov.ph/holy-child-colleges-butuan-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081401/https://ched.gov.ph/holy-child-colleges-butuan-profile/ |date=2021-09-04 }} * Merchant Marine Academy of Caraga [https://ched.gov.ph/merchant-marine-academy-of-caraga-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081404/https://ched.gov.ph/merchant-marine-academy-of-caraga-profile/ |date=2021-09-04 }} * Mt. Carmel College Of San Francisco, Inc. [https://ched.gov.ph/mt-carmel-college-san-francisco-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081401/https://ched.gov.ph/mt-carmel-college-san-francisco-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Northeastern Mindanao Colleges [https://ched.gov.ph/northeastern-mindanao-colleges-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081404/https://ched.gov.ph/northeastern-mindanao-colleges-profile/ |date=2021-09-04 }} * Northern Mindanao Colleges, Inc. [https://ched.gov.ph/northern-mindanao-colleges-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081101/https://ched.gov.ph/northern-mindanao-colleges-profile/ |date=2021-09-04 }} * Northwestern Agusan Colleges [https://ched.gov.ph/northwestern-agusan-colleges-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081358/https://ched.gov.ph/northwestern-agusan-colleges-profile/ |date=2021-09-04 }} * Philippine Electronics And Communication Institute Of Technology [https://ched.gov.ph/philippine-electronics-communication-institute-technology-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081412/https://ched.gov.ph/philippine-electronics-communication-institute-technology-profile/ |date=2021-09-04 }} * Philippine Normal University – Mindanao [https://www.pnumindanao.com/] * Saint Francis Xavier College, Inc. [https://ched.gov.ph/saint-francis-xavier-college-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081406/https://ched.gov.ph/saint-francis-xavier-college-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Saint Joseph Institute Of Technology [http://www.sjit.edu.ph/] * Saint Michael College [http://www.smccantilan.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080401/http://www.smccantilan.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Saint Michael College Of Caraga [http://www.smccnasipit.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200207111935/http://www.smccnasipit.edu.ph/ |date=2020-02-07 }} * Saint Peter College Seminary [https://ched.gov.ph/saint-peter-college-seminary-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081221/https://ched.gov.ph/saint-peter-college-seminary-profile/ |date=2021-09-04 }} * Saint Theresa College Of Tandag, Inc. [https://ched.gov.ph/saint-theresa-college-tandag-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080913/https://ched.gov.ph/saint-theresa-college-tandag-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Saint Vincent De Paul Diocesan College [https://ched.gov.ph/saint-vincent-de-paul-diocesan-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081415/https://ched.gov.ph/saint-vincent-de-paul-diocesan-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * San Francisco Colleges [https://ched.gov.ph/san-francisco-colleges-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081418/https://ched.gov.ph/san-francisco-colleges-profile/ |date=2021-09-04 }} * Siargao Island Institute Of Technology [http://www.siit.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130313143205/http://www.siit.edu.ph/ |date=2013-03-13 }} * Southern Technological Institute Of The Philippines, Inc. [https://stipbislig.webs.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080328/https://stipbislig.webs.com/ |date=2021-09-04 }} * Southway College Of Technology [http://socotech.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904094119/https://socotech.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * St. Jude Thaddeus Institute of Technology [https://ched.gov.ph/st-jude-thaddeus-institute-of-technology-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081334/https://ched.gov.ph/st-jude-thaddeus-institute-of-technology-profile/ |date=2021-09-04 }} * St. Paul University Surigao [http://www.spusedu.com/] * STI College – San Francisco [https://www.sti.edu/] * STI College – Surigao [https://www.sti.edu/] * Surigao Del Sur State University – Cagwait Campus [http://www.sdssu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230701155725/https://www.sdssu.edu.ph/ |date=2023-07-01 }} * Surigao Del Sur State University – Cantilan Campus [http://www.sdssu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230701155725/https://www.sdssu.edu.ph/ |date=2023-07-01 }} * Surigao Del Sur State University – Lianga Campus [http://www.sdssu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230701155725/https://www.sdssu.edu.ph/ |date=2023-07-01 }} * Surigao Del Sur State University – Main [http://www.sdssu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230701155725/https://www.sdssu.edu.ph/ |date=2023-07-01 }} * Surigao Del Sur State University – San Miguel Campus [http://www.sdssu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230701155725/https://www.sdssu.edu.ph/ |date=2023-07-01 }} * Surigao Del Sur State University – Tagbina Campus [http://www.sdssu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230701155725/https://www.sdssu.edu.ph/ |date=2023-07-01 }} * Surigao Doctors’ College [https://ched.gov.ph/surigao-doctors-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081326/https://ched.gov.ph/surigao-doctors-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Surigao Education Center [http://www.sec.edu.ph/index.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904093513/https://www.sec.edu.ph/index.html |date=2021-09-04 }} * Surigao State College Of Technology – Del Carmen Campus [http://ssct.edu.ph/ssctweb/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190524154617/http://ssct.edu.ph/ssctweb/ |date=2019-05-24 }} * Surigao State College Of Technology – Main [http://ssct.edu.ph/ssctweb/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190524154617/http://ssct.edu.ph/ssctweb/ |date=2019-05-24 }} * Surigao State College Of Technology – Mainit Campus [http://ssct.edu.ph/ssctweb/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190524154617/http://ssct.edu.ph/ssctweb/ |date=2019-05-24 }} * Surigao State College Of Technology – Malimono Campus [http://ssct.edu.ph/ssctweb/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190524154617/http://ssct.edu.ph/ssctweb/ |date=2019-05-24 }} * Surigao Sur Colleges, Inc. [https://ched.gov.ph/surigao-sur-colleges-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080712/https://ched.gov.ph/surigao-sur-colleges-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * University of Southeastern Philippines-Bislig Campus [http://www.usep.edu.ph/] == CAR == * Abra State Institute of Science and Technology- Bangued [http://www.asist.edu.ph/] * Abra State Institute of Science and Technology- Lagangilang [http://www.asist.edu.ph/] * Abra Valley Colleges [https://ched.gov.ph/abra-valley-colleges-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081423/https://ched.gov.ph/abra-valley-colleges-profile/ |date=2021-09-04 }} * AMA Computer College-Baguio [http://www.ama.edu.ph/contact/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080516/https://www.ama.edu.ph/contact/ |date=2021-09-04 }} * Apayao State College-Conner [http://www.asc.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210627225042/http://www.asc.edu.ph/ |date=2021-06-27 }} * Apayao State College-Luna [http://www.asc.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210627225042/http://www.asc.edu.ph/ |date=2021-06-27 }} * Baguio Central University [http://bcu.edu.ph/] * Baguio City Academy Colleges [https://ched.gov.ph/baguio-city-academy-colleges-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080715/https://ched.gov.ph/baguio-city-academy-colleges-profile/ |date=2021-09-04 }} * Baguio Cornerstone Mediary International College [https://ched.gov.ph/baguio-cornerstone-mediary-international-college-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081104/https://ched.gov.ph/baguio-cornerstone-mediary-international-college-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Baguio Colleges of Technology [http://bct.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080328/http://bct.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Benguet State University-Bokod [http://www.bsu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230330131210/http://www.bsu.edu.ph/ |date=2023-03-30 }} * Benguet State University-Buguias [http://www.bsu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230330131210/http://www.bsu.edu.ph/ |date=2023-03-30 }} * Benguet State University-Main [http://www.bsu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230330131210/http://www.bsu.edu.ph/ |date=2023-03-30 }} * Benguet State University-Open University [http://www.bsu.edu.ph/ou] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191227125039/http://www.bsu.edu.ph/ou |date=2019-12-27 }} * BSBT College [https://ched.gov.ph/bsbt-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081321/https://ched.gov.ph/bsbt-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * BVS Colleges [https://ched.gov.ph/bvs-colleges-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081431/https://ched.gov.ph/bvs-colleges-profile/ |date=2021-09-04 }} * Casiciaco Recoletos Seminary [https://www.recoletosdebaguio.edu.ph/] * Concordia College of Benguet [http://concordia.edu.ph/] * Cordillera A+ Computer Technology College [https://ched.gov.ph/cordillera-computer-technology-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080916/https://ched.gov.ph/cordillera-computer-technology-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Cordillera Career Development College [http://ccdc.edu.ph/] * Data Center of the Philippines of Baguio City, Inc. [https://ched.gov.ph/data-center-philippines-baguio-city-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080710/https://ched.gov.ph/data-center-philippines-baguio-city-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * Data Center of the Philippines of Bangued, Abra [https://ched.gov.ph/data-center-philippines-bangued-abra-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081332/https://ched.gov.ph/data-center-philippines-bangued-abra-profile/ |date=2021-09-04 }} * Divine Word College of Bangued [https://ched.gov.ph/divine-word-college-bangued-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081420/https://ched.gov.ph/divine-word-college-bangued-profile/ |date=2021-09-04 }} * Easter College, Inc. [http://www.eastercollege.ph/recent/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191229163647/http://www.eastercollege.ph/recent/ |date=2019-12-29 }} * Ifugao State University-Aguinaldo [http://ifsu.edu.ph/aguinaldo/] * Ifugao State University-Hapao [http://ifsu.edu.ph/hapao/] * Ifugao State University-Lagawe [http://ifsu.edu.ph/about/campuses/lagawe/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721114041/http://ifsu.edu.ph/about/campuses/lagawe/ |date=2018-07-21 }} * Ifugao State University-Main [http://ifsu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080543/https://ifsu.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Ifugao State University-Potia [http://ifsu.edu.ph/about/campuses/potia/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180724224337/http://ifsu.edu.ph/about/campuses/potia/ |date=2018-07-24 }} * Ifugao State University-Tinoc [http://ifsu.edu.ph/about/campuses/tinoc/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180723010643/http://ifsu.edu.ph/about/campuses/tinoc/ |date=2018-07-23 }} * International School of Asia and the Pacific [https://ched.gov.ph/international-school-asia-pacific-profile-2/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081329/https://ched.gov.ph/international-school-asia-pacific-profile-2/ |date=2021-09-04 }} * Kalinga State University-Dagupan [http://www.ksu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210814043102/https://ksu.edu.ph/ |date=2021-08-14 }} * Kalinga State University-Main [http://www.ksu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210814043102/https://ksu.edu.ph/ |date=2021-08-14 }} * Kalinga State University-Rizal [http://www.ksu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210814043102/https://ksu.edu.ph/ |date=2021-08-14 }} * Kalinga Colleges of Science and Technology [https://ched.gov.ph/kalinga-colleges-science-technology-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081426/https://ched.gov.ph/kalinga-colleges-science-technology-profile/ |date=2021-09-04 }} * Keystone College, Inc. [https://ched.gov.ph/keystone-college-inc-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081323/https://ched.gov.ph/keystone-college-inc-profile/ |date=2021-09-04 }} * King’s College of the Philippines [http://kcp.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904094645/https://kcp.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Mt. Province State Polytechnic College-Main [http://mpspc.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210627224439/https://mpspc.edu.ph/ |date=2021-06-27 }} * Mt. Province State Polytechnic College-Tadian [http://mpspc.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210627224439/https://mpspc.edu.ph/ |date=2021-06-27 }} * Philippine College of Ministry [http://www.pcm.ph/] * Philippine Military Academy [http://www.pma.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20010302162749/http://www.pma.ph/ |date=2001-03-02 }} * Philippine Nazarene College [http://philnazcollege.edu.ph/] * Philippine Women’s University-CDCEC [https://www.pwu.edu.ph/cdcec.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080326/https://www.pwu.edu.ph/cdcec.html |date=2021-09-04 }} * Pines City Colleges [http://www.pcc.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080330/http://www.pcc.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Saint Louis College of Bulanao [https://ched.gov.ph/saint-louis-college-bulanao-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081428/https://ched.gov.ph/saint-louis-college-bulanao-profile/ |date=2021-09-04 }} * Saint Louis University [http://www.slu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920071143/https://www.slu.edu.ph/ |date=2021-09-20 }} * Saint Tonis College [https://ched.gov.ph/saint-tonis-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081435/https://ched.gov.ph/saint-tonis-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * San Pablo Major Seminary [https://ched.gov.ph/san-pablo-major-seminary-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081224/https://ched.gov.ph/san-pablo-major-seminary-profile/ |date=2021-09-04 }} * STI College – Baguio [http://www.sti.edu/campuses.asp?campus_id=21] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171218072442/http://sti.edu/campuses.asp?campus_id=21 |date=2017-12-18 }} * Theological Foundation for Asia (Asia Pacific Theological Seminary) [https://apts.edu/] * University of Baguio [https://www.ubaguio.edu/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904045157/https://ubaguio.edu/ |date=2021-09-04 }} * University of the Cordilleras [http://www.uc-bcf.edu.ph/] * University of the Philippines Baguio [https://www.upb.edu.ph/] * Xijen College of Mt. Province [https://ched.gov.ph/xijen-college-mt-province-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080545/https://ched.gov.ph/xijen-college-mt-province-profile/ |date=2021-09-04 }} == NIR == * ABE International College of Business and Economics, Bacolod City [http://www.abe.edu.ph/bacolod/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210627224630/http://abe.edu.ph/bacolod/ |date=2021-06-27 }} * AMA Computer College Bacolod [http://www.ama.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210918052446/https://www.ama.edu.ph/ |date=2021-09-18 }} * AMA Computer College-Dumaguete [http://www.ama.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210918052446/https://www.ama.edu.ph/ |date=2021-09-18 }} * Asian College of Science and Technology-Dumaguete [http://www.asiancollege.edu.ph/] * Binalbagan Catholic College [https://ched.gov.ph/binalbagan-catholic-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081443/https://ched.gov.ph/binalbagan-catholic-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Cabarrus Catholic College [https://ched.gov.ph/cabarrus-catholic-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081340/https://ched.gov.ph/cabarrus-catholic-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Carlos Hilado Memorial State College, Alijis Campus [http://www.chmsc.edu.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=53&Itemid=196] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080339/http://www.chmsc.edu.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=53&Itemid=196 |date=2021-09-04 }} * Carlos Hilado Memorial State College, Bacolod Campus [http://www.chmsc.edu.ph/] * Carlos Hilado Memorial State College, Binalbagan Campus [http://www.chmsc.edu.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=59&Itemid=198] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080356/http://www.chmsc.edu.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=59&Itemid=198 |date=2021-09-04 }} * Carlos Hilado Memorial State College, Fortune Towne Campus [http://www.chmsc.edu.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=92&Itemid=197] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080332/http://www.chmsc.edu.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=92&Itemid=197 |date=2021-09-04 }} * Carlos Hilado Memorial State College, Main Campus [http://www.chmsc.edu.ph/] * Central Philippine Adventist College [http://www.cpac.edu.ph/] * Central Philippines State University, Candoni Campus [http://www.cpsu.edu.ph/cpsu/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171117094014/http://www.cpsu.edu.ph/cpsu/ |date=2017-11-17 }} * Central Philippines State University, Cauayan Campus [http://www.cpsu.edu.ph/cpsu/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171117094014/http://www.cpsu.edu.ph/cpsu/ |date=2017-11-17 }} * Central Philippines State University, Hinigaran Campus [http://www.cpsu.edu.ph/cpsu/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171117094014/http://www.cpsu.edu.ph/cpsu/ |date=2017-11-17 }} * Central Philippines State University, Hinobaan Campus [http://www.cpsu.edu.ph/cpsu/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171117094014/http://www.cpsu.edu.ph/cpsu/ |date=2017-11-17 }} * Central Philippines State University, Ilog Campus [http://www.cpsu.edu.ph/cpsu/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171117094014/http://www.cpsu.edu.ph/cpsu/ |date=2017-11-17 }} * Central Philippines State University, Main Campus [http://www.cpsu.edu.ph/cpsu/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171117094014/http://www.cpsu.edu.ph/cpsu/ |date=2017-11-17 }} * Central Philippines State University, Moises Padilla Campus [http://www.cpsu.edu.ph/cpsu/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171117094014/http://www.cpsu.edu.ph/cpsu/ |date=2017-11-17 }} * Central Philippines State University, San Carlos Campus [http://www.cpsu.edu.ph/cpsu/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171117094014/http://www.cpsu.edu.ph/cpsu/ |date=2017-11-17 }} * Central Philippines State University, Sipalay Campus [http://www.cpsu.edu.ph/cpsu/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171117094014/http://www.cpsu.edu.ph/cpsu/ |date=2017-11-17 }} * Central Philippines State University, Victorias Campus [http://www.cpsu.edu.ph/cpsu/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171117094014/http://www.cpsu.edu.ph/cpsu/ |date=2017-11-17 }} * Colegio de Santa Catalina de Alejandria [https://ched.gov.ph/colegio-de-santa-catalina-de-alejandria-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080808/https://ched.gov.ph/colegio-de-santa-catalina-de-alejandria-profile/ |date=2021-09-04 }} * Colegio de Sta. Ana de Victorias [http://www.colegiodestaanadevictorias.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080335/https://www.colegiodestaanadevictorias.com/ |date=2021-09-04 }} * Colegio San Agustin – Bacolod [http://www.csab.edu.ph/portal/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210627225759/http://www.csab.edu.ph/portal/ |date=2021-06-27 }} * Convention Baptist Bible College [https://ched.gov.ph/convention-baptist-bible-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080718/https://ched.gov.ph/convention-baptist-bible-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Diaz College [https://ched.gov.ph/diaz-college-profile-2/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081345/https://ched.gov.ph/diaz-college-profile-2/ |date=2021-09-04 }} * Fellowship Baptist College [https://ched.gov.ph/fellowship-baptist-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081107/https://ched.gov.ph/fellowship-baptist-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Foundation University [https://foundationu.com/] * John B. Lacson Colleges Foundation (Bacolod) [http://www.jblcf-bacolod.edu.ph/courses.php] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180504015444/http://www.jblcf-bacolod.edu.ph/courses.php |date=2018-05-04 }} * Kabankalan Catholic College [http://kabankalan-catholic-college.16mb.com/]{{Dead link|date=Oktubre 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * La Consolacion College – Bais [https://ched.gov.ph/la-consolacion-college-bais-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080852/https://ched.gov.ph/la-consolacion-college-bais-profile/ |date=2021-09-04 }} * La Consolacion College, Isabela [https://ched.gov.ph/la-consolacion-college-isabela-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081440/https://ched.gov.ph/la-consolacion-college-isabela-profile/ |date=2021-09-04 }} * La Consolacion College-Bacolod [http://lcc.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904094118/https://lcc.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} * Mater Dei College of the Marian Missionaries of the Holy Cross [http://www.mmhc.com.ph/directory.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200223143135/http://www.mmhc.com.ph/directory.html |date=2020-02-23 }} * Maxino College [https://ched.gov.ph/maxino-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081437/https://ched.gov.ph/maxino-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Metro Dumaguete College [https://ched.gov.ph/metro-dumaguete-college-profile-2/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081343/https://ched.gov.ph/metro-dumaguete-college-profile-2/ |date=2021-09-04 }} * Mount Carmel College [https://ched.gov.ph/mount-carmel-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081337/https://ched.gov.ph/mount-carmel-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Negros College [https://ched.gov.ph/negros-college-profile-2/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080548/https://ched.gov.ph/negros-college-profile-2/ |date=2021-09-04 }} * Negros Maritime Foundation [https://ched.gov.ph/negros-maritime-foundation-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081446/https://ched.gov.ph/negros-maritime-foundation-profile/ |date=2021-09-04 }} * Negros Oriental State University – Bayawan [http://www.norsu.edu.ph/content/Campus/9.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190505185514/http://norsu.edu.ph/content/Campus/9.html |date=2019-05-05 }} * Negros Oriental State University- Bis I [http://www.norsu.edu.ph/content/Campus/8.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190905202930/http://www.norsu.edu.ph/content/Campus/8.html |date=2019-09-05 }} * Negros Oriental State University -Bais II [http://www.norsu.edu.ph/content/Campus/8.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190905202930/http://www.norsu.edu.ph/content/Campus/8.html |date=2019-09-05 }} * Negros Oriental State University-Guihulngan [http://www.norsu.edu.ph/content/Campus/10.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190505185438/http://norsu.edu.ph/content/Campus/10.html |date=2019-05-05 }} * Negros Oriental State University-Mabinay [http://www.norsu.edu.ph/content/Campus/11.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190505185443/http://norsu.edu.ph/content/Campus/11.html |date=2019-05-05 }} * Negros Oriental State University-Main [http://www.norsu.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050826074632/http://www.norsu.edu.ph/ |date=2005-08-26 }} * Negros Oriental State University-Siaton [http://www.norsu.edu.ph/content/Campus/13.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190505185453/http://norsu.edu.ph/content/Campus/13.html |date=2019-05-05 }} * North Negros College [https://ched.gov.ph/north-negros-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080551/https://ched.gov.ph/north-negros-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Northern Negros State College of Science and Technology, Cadiz Campus [https://www.nonescost.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920233419/https://nonescost.edu.ph/ |date=2021-09-20 }} * Northern Negros State College of Science and Technology, Calatrava Campus [https://www.nonescost.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920233419/https://nonescost.edu.ph/ |date=2021-09-20 }} * Northern Negros State College of Science and Technology, Escalante Campus [https://www.nonescost.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920233419/https://nonescost.edu.ph/ |date=2021-09-20 }} * Northern Negros State College of Science and Technology, Main Campus [https://www.nonescost.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920233419/https://nonescost.edu.ph/ |date=2021-09-20 }} * Philippine Normal University-Cadiz [https://www.pnu.edu.ph/pnu-visayas/] * Presbyterian Theological College [https://ched.gov.ph/presbyterian-theological-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081351/https://ched.gov.ph/presbyterian-theological-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Riverside College [https://ched.gov.ph/riverside-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080921/https://ched.gov.ph/riverside-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Sacred Heart Seminary (Bacolod) School of Philosophy [https://ched.gov.ph/sacred-heart-seminary-bacolod-school-philosophy-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081454/https://ched.gov.ph/sacred-heart-seminary-bacolod-school-philosophy-profile/ |date=2021-09-04 }} * Saint Francis College- Guihulngan [https://saintfranciscollegeguihulngan.weebly.com/] * Saint Joseph College of Canlaon [https://ched.gov.ph/saint-joseph-college-canlaon-profile-2/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080723/https://ched.gov.ph/saint-joseph-college-canlaon-profile-2/ |date=2021-09-04 }} * Silay Institute [http://silayinstitute.edu.ph/] * Silliman University [http://su.edu.ph/] * Southern Negros College [https://ched.gov.ph/southern-negros-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081109/https://ched.gov.ph/southern-negros-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Southland College of Kabankalan City [http://southlandcollege.edu.ph/main/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210627225708/http://southlandcollege.edu.ph/main/ |date=2021-06-27 }} * St. John Mary Vianney Seminary [https://ched.gov.ph/st-john-mary-vianney-seminary-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080720/https://ched.gov.ph/st-john-mary-vianney-seminary-profile/ |date=2021-09-04 }} * St. Joseph Seminary College [https://ched.gov.ph/st-joseph-seminary-college-profile-2/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081457/https://ched.gov.ph/st-joseph-seminary-college-profile-2/ |date=2021-09-04 }} * St. Paul University Dumaguete [http://www.spud.edu.ph/] * STI College Dumaguete [http://www.sti.edu/campuses.asp?campus_id=73#.WhuEXUqWaUk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171218072931/http://sti.edu/campuses.asp?campus_id=73#.WhuEXUqWaUk |date=2017-12-18 }} * STI College – Bacolod [https://www.sti.edu/default.asp#.WhuEx0qWaUk] * STI West Negros University [http://www.sti.edu/campuses.asp?campus_id=97#.WhuE4kqWaUk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171218073044/http://sti.edu/campuses.asp?campus_id=97#.WhuE4kqWaUk |date=2017-12-18 }} * Tañon College [https://ched.gov.ph/tanon-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080918/https://ched.gov.ph/tanon-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * Technological University of the Philippines, Visayas-Talisay [https://ched.gov.ph/technological-university-philippines-visayas-talisay-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904081348/https://ched.gov.ph/technological-university-philippines-visayas-talisay-profile/ |date=2021-09-04 }} * University of Negros Occidental – Recoletos [http://www.uno-r.edu.ph/] * University of St. La Salle [http://www.usls.edu.ph/] * Villaflores College [https://ched.gov.ph/villaflores-college-profile/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904080650/https://ched.gov.ph/villaflores-college-profile/ |date=2021-09-04 }} * VMA Global College & Training Center [http://www.vma.edu.ph/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210904093038/https://www.vma.edu.ph/ |date=2021-09-04 }} == Tingnan din == * [[Kagawaran ng Edukasyon (Pilipinas)|Kagawaran ng Edukasyon]] * [[Komisyon sa Mas Mataas na Edukasyon]] == Mga sanggunian == [[Kaurian:Unibersidad at kolehiyo sa Pilipinas| ]] 7u61tjibm5w905sb28r8m16dlxxgfam United Kingdom 0 2544 2238326 2230111 2026-10-31T20:53:41Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 10 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238326 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | common_name = Reyno Unido | conventional_long_name = Reyno Unido ng Gran Britanya at Hilagang Irlanda | native_name = {{native name|en|United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland}} | image_flag = Flag of the United Kingdom.svg | image_coat = Royal Coat of Arms of the United Kingdom.svg | anthem = ''[[God Save the King]]''<br />"Diyos Iligtas ang Hari" <br /><div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">[[File:United States Navy Band - God Save the Queen.oga]]</div> | image_map = [[File:Europe-UK.svg|200px]] | map_caption = Pangunahing lupain ng Reyno Unido. <br />[[File:Territorial waters - United Kingdom.svg|frameless|upright=1.15]]<br/>Pandaigdigang teritoryong saklaw ng Reyno Unido kasama ang mga dependensiya ng korona, teritoryo sa ibayong dagat, at pag-aangkin nito sa [[Antartika]]. | capital = [[Londres]] | coordinates = {{coord|51|30|N|0|7|W|type:city}} | largest_city = [[Londres]] | languages_type = Wikang opisyal<br /> {{nobold|at pambansa}} | languages = [[Wikang Ingles|Ingles]] | ethnic_groups = {{Unbulleted list|item_style=white-space:nowrap; |87.1% Puti |7.0% Asyatiko |3.0% Itim |2.0% Halo-Halo |0.9% Iba pa }} | ethnic_groups_year = woqq | religion = {{Unbulleted list|59.5% [[Kristiyanismo]]|25.7% Irelihiyoso|4.4% [[Islam]]|1.3% [[Hinduismo]]|0.7% [[Sikhismo]]|0.4% [[Hudaismo]]|0.4% [[Budismo]]|0.4% Iba pa|7.2% Walang Kasagutan}} | religion_year = 2011 | p1 = Reyno Unido ng Gran Britanya at Irlanda | demonym = Britaniko | membership = [[Inglatera]]{{*}}[[Eskosya]]<br />[[Gales]]{{*}}[[Hilagang Irlanda]] | membership_type = Bayang konstituyente | government_type = {{nowrap|[[Estadong unitaryo|Unitaryong]] [[parlamento|parlamentaryong]]}}<br />[[monarkiyang konstitusyonal]] | leader_title1 = Monarko | leader_name1 = [[Carlos III ng Reyno Unido|Carlos III]] | leader_title2 = [[Punong Ministro ng Reyno Unido|Punong Ministro]] | leader_name2 = Andy Burnham | legislature = Parlamento | upper_house = Kapulungan ng mga Panginoon | lower_house = Kapulungan ng mga Karaniwan | sovereignty_type = [[History of the formation of the United Kingdom|Formation]] | established_event1 = [[Laws in Wales Acts]] | established_date1 = 1535 and 1542 | established_event2 = [[Union of the Crowns]] | established_date2 = 24 March 1603 | established_event3 = [[Acts of Union of England and Scotland]] | established_date3 = 1 May 1707 | established_event4 = [[Acts of Union of Great Britain and Ireland]] | established_date4 = 1 January 1801 | established_event5 = [[Irish Free State Constitution Act]] | established_date5 = 5 December 1922 | area_km2 = 242495 | area_rank = ika-78 | area_sq_mi = 93628 | percent_water = 1.51 (2015) | population_estimate = {{IncreaseNeutral}} 67,081,000 | population_census = 63,182,178 | population_estimate_year = 2020 | population_estimate_rank = ika-21 | population_census_year = 2011 | population_census_rank = ika-22 | population_density_km2 = 270.7 | population_density_sq_mi = 701.2 | population_density_rank = ika-50 | GDP_PPP = {{increase}} $3.752&nbsp;trilyon | GDP_PPP_year = 2022 | GDP_PPP_rank = ika-8 | GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $55,301 | GDP_PPP_per_capita_rank = ika-28 | GDP_nominal = {{increase}} $3.376&nbsp;trilyon | GDP_nominal_year = 2022 | GDP_nominal_rank = ika-6 | GDP_nominal_per_capita = {{increase}} $49,761 | GDP_nominal_per_capita_rank = ika-25 | Gini = 36.6 | Gini_year = 2019 | Gini_change = increase | Gini_rank = ika-33 | HDI = 0.932 | HDI_year = 2019 | HDI_change = increase | HDI_rank = ika-13 | currency = [[Librang esterlina]] | currency_code = GBP | utc_offset = {{sp}} | time_zone = [[Greenwich Mean Time]], [[Western European Time|WET]] | utc_offset_DST = +1 | time_zone_DST = [[British Summer Time]], [[Western European Summer Time|WEST]] | date_format = {{abbr|dd|day}}/{{abbr|mm|month}}/{{abbr|yyyy|year}}<br />{{abbr|yyyy|year}}-{{abbr|mm|month}}-{{abbr|dd|day}}&nbsp;([[Anno Domini|AD]]) | drives_on = kaliwa<br />kanan (sa [[Gibraltar]] at [[Teritoryong Britaniko ng Karagatang Indiko]]) | calling_code = [[Numerong pantelepono ng Reyno Unido|+44]] | cctld = [[.uk]] | flag_p1 = Flag of the United Kingdom.svg | today = }} Ang '''Reyno Unido''' ([[Wikang Ingles|Ingles]]: ''United Kingdom''), opisyal na '''Reyno Unido ng Gran Britanya at Hilagang Irlanda''', karaniwang tinatawag na '''Britanya''' ([[Wikang Ingles|Ingles]]: ''Britain''), at dinadaglat bilang '''RU''' ([[Wikang Ingles|Ingles]]: ''UK''), ay bansang kapuluan na pangunahing matatagpuan sa hilagang-kanlurang [[Europa|Europang kontinental]]. Pinapaligiran ito ng [[Karagatang Atlantiko]] sa hilaga't kanluran, [[Dagat Hilaga]] sa silangan, [[Dagat Irlandes]] sa kanluran, at [[Bambang ng Inglatera]] sa timog, nagbabahagi rin ito ng limitasyong lupain sa [[Republika ng Irlanda]]. Sumasaklaw ng halos 242,495 km<sup>2</sup>, ito ang pinakamalaking bansa sa [[Europa]] at [[Kanlurang Emisperyo]]. Mayroon itong populasyon ng mahigit 67 milyong tao. Ang kabisera at pinakamalaking lungsod nito ay [[Londres]]. Ang UK ay isang kahariang may saligang-batas na may [[Pambatasang Pamamaraan|pambatasang pamamaraan]]. Ang pununglunsod nito ay [[Londres]]. Ito ay binubuo ng apat na danay: [[Ingglatera|Inglatera]], [[Eskosya]], [[Gales]], at [[Hilagang Irlanda]]. Ang huling tatlo ay may mga kinatawang pangasiwaan, na may kanya-kanyang kapangyarihan,<ref>{{cite news |url= http://news.bbc.co.uk/1/hi/education/7859034.stm |title= Fall in UK university students |work= BBC News |date = 29 Enero 2009}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.transport-research.info/web/countryprofiles/uk.cfm |title=Country Overviews: United Kingdom |publisher=Transport Research Knowledge Centre |accessdate=28 Marso 2010 |archive-date=4 Abril 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100404062853/http://www.transport-research.info/web/countryprofiles/uk.cfm |url-status=dead }}</ref> sa kani-kanilang mga pununglunsod, [[Edinburgh|Edimburgo]], [[Cardiff]], at [[Belfast]]. Mayroong tatlong [[Sakupbayan ng Kaputungan]] ang UK. Ito ay ang [[Guernsey]], [[Jersey]], at ang [[Pulo ng Man]].<ref>{{cite web |url=http://www.direct.gov.uk/en/Governmentcitizensandrights/LivingintheUK/DG_10012517 |title=Key facts about the United Kingdom |accessdate=3 Mayo 2011 |publisher=[[Directgov]] |quote=The full title of this country is 'the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland'. 'The UK' is made up of England, Scotland, Wales, and Northern Ireland. 'Britain' is used informally, usually meaning the United Kingdom. 'Great Britain' is made up of England, Scotland and Wales. The Channel Islands and the Isle of Man are not part of the UK. |archive-date=15 Oktubre 2012 |archive-url=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20121015000000/http://www.direct.gov.uk/en/Governmentcitizensandrights/LivingintheUK/DG_10012517 |url-status=dead }}</ref> Ngunit ang mga ito ay hindi bahagi ng UK ayon sa saligang-batas. Mayroon ding labing-apat na mga [[Sakupbayan ng Britanya sa Ibayong-dagat]].<ref>{{cite web |url= http://www.fco.gov.uk/en/about-us/what-we-do/overseas-territories |title= Working with Overseas Territories |publisher= [[Foreign and Commonwealth Office]] |accessdate= 3 Mayo 2011}}</ref> Ito ay ang mga nalabi ng Sasakharing Britaniko na noong ika-19 hanggang ika-20 dantaon, ay ito ang pinakamalaking sasakhari sa kasaysayan kung kailan nasakop nito ang halos isang-kapat na bahagi ng daigdig. Hanggang ngayon, makikita pa rin ang pangingibabaw ng kapangyarihan ng Britanya sa [[Wikang Ingles|wika]], [[Kultura ng United Kingdom|kalinangan]], at [[Batas Panlahat|pamamaraang pambatas]] sa mga dating sakupbayan nito. Ang UK ay isang [[maunlad na bansa]]. Ito ay ika-6 sa may pinakamalaking agimat sa pasapyaw na [[Kabuuan ng Gawang Katutubo|KGK]] at ika-8 sa may [[Kapantayan ng Lakas ng Pagbili]] (KLP). Ito ang kauna-unahang bansa na naging maunlad at pinakamakapangyarihan noong ika-19 at unang bahagi ng ika-20 dantaon.<ref>{{cite book |title= The First Industrial Nation: the Economic History of Britain, 1700–1914 |url= https://archive.org/details/firstindustrialn00unse |publisher= Routledge |location =London |author=Mathias, P. |year=2001 |isbn=0-415-26672-6}}</ref> Matatawag pa ring makapangyarihan ang UK na may mapakukundanganang kapangyarihan sa agimat, kalinangan, panghukbo, agham, at banwahan ng daigdig.<ref>{{cite news |url=http://www.theaustralian.com.au/news/opinion/cameron-has-chance-to-make-uk-great-again/story-e6frg6zo-1225866975992 |author=Sheridan, Greg |title=Cameron has chance to make UK great again |accessdate=23 Mayo 2011 |work=The Australian |location=Sydney |date=15 Mayo 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120120121359/http://www.theaustralian.com.au/news/opinion/cameron-has-chance-to-make-uk-great-again/story-e6frg6zo-1225866975992 |archive-date=20 Enero 2012 |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news |url= http://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/britain-is-now-most-powerful-nation-on-earth-8326452.html |author=Dugan, Emily |title=Britain is now most powerful nation on earth |accessdate= 18 Nobyembre 2012 |work=The Independent |location =London |date = 18 Nobyembre 2012}}</ref> Kinikilala ito bilang bansang may sandatang nuklear. Ito rin ang ikaapat sa daigdig na may pinakamalaking paggugol sa panghukbo.<ref>{{cite web |url=http://www.sipri.org/research/armaments/milex/resultoutput/15majorspenders |title=The 15 Major Spender Countries in 2011 |work=Military Expenditures |publisher=[[Stockholm International Peace Research Institute]] |accessdate=3 Mayo 2012 |archive-date=28 Marso 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100328104327/http://www.sipri.org/research/armaments/milex/resultoutput/15majorspenders |url-status=dead }}</ref> Ang UK ay [[Mga Panatilihang Kasapi ng Kapulungang Pangkatiwasayan ng Mga Nagkakaisang Bansa|panatilihang kasapi]] ng [[Kapulungang Pangkatiwasayan ng Mga Nagkakaisang Bansa]] simula sa pagkakatatag nito noong 1946. Simula noong 1973, naging kasapi rin ito ng [[Pamayanang Agimat ng Europa]] at ang humalinhin dito, ang [[Samahang Europeo]]. Ang iba pa nitong kinasasapian ay ang [[Kapamansaan ng mga Bansa]], [[Konseho ng Europa|Kapulungan ng Europa]], [[Pangkat ng Pito (P7)|P7]], [[Pangkat ng Walo (P8)|P8]], [[Pangkat ng Dalawampu (P20)|P20]], [[Kapisanan ng Kasunduan sa Hilagang Atlantiko|KKHA]], [[Kapisanan para sa Pakikipagtulungan sa Ekonomiya at Pagpapaunlad|KPEP]], at ang [[Kapisanan ng Pandaigdigang Kalakalan|KPK]]. == Palamuhatan at katawagan == {{anchor|Etymology}}<!--linked-->{{See also|Britanya (ngalan ng pook)|Katawagan sa Kalakhang Britanya|Katawagan sa Kapuluang Britaniko}} Nakahayag sa [[Mga Batas ng Samahan 1707]] na ang Ingglatera at Eskosya ay "kasapi sa iisang kaharian sa Ngalan ng Kalakhang Britanya".<ref>{{cite web |url= http://www.scotshistoryonline.co.uk/union.html |title= Treaty of Union, 1706 |publisher= Scots History Online |accessdate= 23 Agosto 2011 |archive-date= 12 Hulyo 2002 |archive-url= https://web.archive.org/web/20020712045730/http://www.scotshistoryonline.co.uk/union.html |url-status= dead }}</ref><ref>{{cite book |url= http://books.google.com/?id=LYc1tSYonrQC&pg=PA165 |title= Constitutional & Administrative Law |page=165 |author= Barnett, Hilaire |author2=Jago, Robert |edition=8th |year=2011 |isbn=978-0-415-56301-7 |publisher=Routledge |location =Abingdon }}</ref><ref group="tala">Ihambing sa bahagi 1 ng [[Mga Batas ng Samahan 1800]]: "ang mga Kaharian ng Kalakhang Britanya at Ireland ay...pagbubuklurin sa iisang Kaharian sa Ngalan ng "United Kingdom ng Kalakhang Britanya at Ireland"".</ref> Noong ika-18 dantaon, impormal ang paggamit ng "Pinagkaisang Kaharian" at minsanan na ring tinukoy ang UK bilang "Pinagkaisang Kaharian ng Kalakhang Britanya".<ref>{{cite web |url= http://www.historyworld.net/wrldhis/PlainTextHistories.asp?historyid=ab07 |title=History of Great Britain (from 1707) |authorlink=Bamber Gascoigne |author=Gascoigne, Bamber |publisher=History World |accessdate= 18 Hulyo 2011}}</ref> Noong 1801, pinagkaisa ng [[Mga Batas ng Samahan 1800]] ang mga kaharian ng [[Kaharian ng Gran Britanya|Kalakhang Britanya]] at [[Kaharian ng Ireland|Irlanda]]. Dito unang ginamit ang katawagang Nagkakaisang Kaharian ng Kalakhang Britanya at Irlanda.<ref>{{cite web |url= http://www.parliament.uk/about/living-heritage/evolutionofparliament/legislativescrutiny/ |title=Acts of Union 1707 |publisher=UK Parliament |accessdate= 21 Hulyo 2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.scottish.parliament.uk/vli/visitingHolyrood/union_exhibition.pdf |title=Making the Act of Union 1707 |publisher=Scottish Parliament |accessdate= 21 Hulyo 2011}}</ref><ref>{{cite news |url= http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/7327029.stm |title=England&nbsp;– Profile |publisher=BBC |accessdate=21 Hulyo 2011 |date= 10 Pebrero 2011}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.history.org.uk/resources/he_resource_730_9.html |title=The Creation of the United Kingdom of Great Britain in 1707 |publisher=[[Historical Association]] |accessdate=21 Hulyo 2011 |archive-date=2011-05-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110515023116/http://www.history.org.uk/resources/he_resource_730_9.html |url-status=dead }}</ref> Ang katawagang "Nagkakaisang Kaharian ng Kalakhang Britanya at Kahilagaang Irlanda" ay ginamit noong 1927 ayon sa [[Batas sa Karapatang Makahari at Parlamentaryo|Batas sa Karapatang Maharlika at Pambatasan]]. Ito ang nagsilbing pagkilala sa [[kasarinlan]] ng [[Malayang Pamahalaang Irlandes]] at sa pagkakahati ng Irlanda noong 1922. Dahil dito, ang Kahilagaang Irlanda ay ang tanging bahagi ng pulo ng Irlanda na nananatiling sakop ng UK.<ref>{{cite book | title=The Irish Civil War 1922–23 | url=https://archive.org/details/irishcivilwar1920000cott | author=Cottrell, P. | year=2008 | page=[https://archive.org/details/irishcivilwar1920000cott/page/85 85] | isbn=1-84603-270-9}}</ref> Bagaman tinatawag ang Nagkakaisang Kaharian bilang isang ganap na malayang bansa, ang Ingglatera, Eskosya, Gales, at (mas pinagtatalunang) Kahilagaang Irlanda ay tinatawag ding mga 'bansa' kahit hindi ito mga malalaya.<ref>[http://books.google.com/?id=gPkDAQAAIAAJ Population Trends, Issues 75&ndash;82, p.38], 1994, UK Office of Population Censuses and Surveys</ref> Ang Eskosya, Gales, at Kahilagaang Irlanda ay may mga sari-sariling pamahalaan. Ayon sa pook-sapot ng Punong Tagapangasiwa, ginamit ang katagang "mga bansa sa loob ng isang bansa" upang isalarawan ang Nagkakaisang Kaharian. Ang pagsasalaysay sa katawagan sa Kahilagaang Irlanda ay "maaaring maging puno ng pagtatalo at kung anuman ang napiling gamitin ng isa ay maisisiwalat ang kanyang hinihirang kabanwahan."<ref>{{Cite book |last1 =Whyte |first1 =John |authorlink1=John Henry Whyte|last2= FitzGerald |first2 =Garret| authorlink2=Garret FitzGerald|year=1991 |title= Interpreting Northern Ireland |location= Oxford |publisher= Clarendon Press |isbn= 978-0-19-827380-6}}</ref> Mas naaangkop gamitin sa Kahilagaang Irlanda ang mga katawagang "danay" o "lalawigan" . Ang Britanya naman ay ginagamit bilang maikling katawagan sa Nagkakaisang Kaharian. Ang [[Kalakhang Britanya]] ay mariing tumutukoy lamang sa pangunahing pulo ng Ingglatera, Eskosya, at Gales.<ref>{{cite news | url=http://www.guardian.co.uk/styleguide/page/0,,184840,00.html | title=Guardian Unlimited Style Guide | publisher=Guardian News and Media Limited | year=2007 | accessdate=23 Agosto 2011 | location=London | date=19 Disyembre 2008 | archiveurl=https://archive.today/20120524233858/http://www.guardian.co.uk/styleguide/b | archivedate=2012-05-24 | url-status=live }}</ref><ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/programmes/radio_newsroom/1099593.stm#g| title=BBC style guide (Great Britain)| accessdate=23 Agosto 2011 |work=BBC News| date= 19 Agosto 2002}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.direct.gov.uk/en/Governmentcitizensandrights/LivingintheUK/DG_10012517 |title=Key facts about the United Kingdom |accessdate=24 Agosto 2011 |work=Government, citizens and rights |publisher=HM Government |archive-date=15 Oktubre 2012 |archive-url=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20121015000000/http://www.direct.gov.uk/en/Governmentcitizensandrights/LivingintheUK/DG_10012517 |url-status=dead }}</ref> Gayunman, sa banyagang pagtutukoy, lalo na sa Nagkakaisang Pamahalaan, ang Kalakhang Britanya ay maaaring singkahulugan ng Nagkakaisang Kaharian.<ref>[http://www.merriam-webster.com/dictionary/great%20britain Merriam-Webster Dictionary Online Definition of ''Great Britain'']</ref><ref>[[New Oxford American Dictionary]]: "Great Britain: England, Wales, and Scotland considered as a unit. The name is also often used loosely to refer to the United Kingdom."</ref> Ang GB at GBR ay ang mga [[Pandaigdigang Kapisanan para sa Pagpapamantayan|pamantayan]] sa pagtatala ng bansa (tignan ang [[PKP 3166-2]] at [[PKP 3166-1 alpha-3]]). Gayon din, ang pangkat Olimpiko ng UK ay nakikipaligsahan sa katawagang "Kalakhang Britanya" o "Pangkat GB".<ref>{{cite web |title= Great Britain |url= http://www.olympic.org/great-britain|publisher=International Olympic Committee |accessdate= 10 Mayo 2011}}</ref> Ang pang-uring Britaniko ay madalas gamitin para sa mga bagay na may kaugnayan sa Nagkakaisang Kaharian. Ito ay walang tiyak na pakahulugan sa batas, bagaman ito ay ginagamit upang tukuyin ang pagkamamamayan at [[Batas sa Kabansaan ng Britanya|kabansaan]] ng UK. Gumagamit ang mga [[Lahing Britaniko|Britaniko]] ng maraming katawagan sa pagkakakilanlan ng kanilang lahi. Maaari nilang gamitin ang Britaniko, Inggles, Eskoses, Galés, Hilagang Irlandes, o Irlandes;<ref>{{cite web |url=http://www.ark.ac.uk/nilt/2010/Community_Relations/NINATID.html |title=Which of these best describes the way you think of yourself? |year=2010 |work=Northern Ireland Life and Times Survey 2010 |publisher=ARK&nbsp;– Access Research Knowledge |accessdate=1 Hulyo 2010 |archive-date=23 Septiyembre 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923175111/http://www.ark.ac.uk/nilt/2010/Community_Relations/NINATID.html |url-status=dead }}</ref> o kapwa alinman sa dalawa.<ref>{{cite book |url= http://books.google.com/?id=u8gZklxHTMUC&pg=PA275 |title= Regionalism after regionalisation: Spain, France and the United Kingdom |pages=275&ndash;277 |author=Schrijver, Frans |publisher=Amsterdam University Press |year=2006 |isbn=978-90-5629-428-1 }}</ref> Nagpalabas ng bagong anyo ng [[Pasaporte ng Britanya|pasaporte]] ang UK noong 2006.<ref>{{cite news| url=http://www.guardian.co.uk/commentisfree/2010/dec/11/ian-jack-saddened-by-scotland-going-gaelic | location=London | work=The Guardian | first=Ian | last=Jack | title=Why I'm saddened by Scotland going Gaelic | date= 11 Disyembre 2010}}</ref> Sa unang dahon nito nakasaad sa wikang Inggles, [[Wikang Gales|Galés]], at [[Wikang Geliko Eskoses|Geliko Eskoses]] ang mahabang katawagan sa UK. Sa Gales, ito ay ''"Teyrnas Unedig Prydain Fawr a Gogledd Iwerddon"'' at ''"Teyrnas Unedig"'' naman ang sa maikli.<ref>[http://www.direct.gov.uk/cy/Governmentcitizensandrights/LivingintheUK/DG_10012517CY Ffeithiau allweddol am y Deyrnas Unedig : Directgov - Llywodraeth, dinasyddion a hawliau<!-- Bot generated title -->]</ref> Sa Geliko Eskoses, ito ay ''"Rìoghachd Aonaichte na Breatainne Mòire is Èireann a Tuath"'' at ''"Rìoghachd Aonaichte"'' naman ang sa maikli. == Kasaysayan == {{See also|Kasaysayan ng Kapuluang Britaniko}} === Bago ang taong 1707 === [[Talaksan:Stonehenge2007 07 30.jpg|thumb|right|Tinatayang tinayo ang [[Stonehenge]] sa [[Wiltshire]] noong 2500 BKP]] {{main|Kasaysayan ng Inglatera|Kasaysayan ng Gales|Kasaysayan ng Eskosya|Kasaysayan ng Irlanda|Kasaysayan ng pagkakabuo ng United Kingdom}} Ang mga [[Sinaunang Paninirahan ng Pulo ng Britaniko|daluyong ng paninirahan]] ng mga [[Taong Kro-Manyon|makabagong tao]] sa NK ay nagsimula noong 30,000 taong nakalipas.<ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/wales/south_west/7069001.stm "Ancient skeleton was 'even older']". ''BBC News''. 30 Oktubre 2007. Retrieved 27 Abril 2011.</ref> Ang mga sinaunang taong ito ay tinatawag na [[Pampulong Seltiko]]. Sila ay binubuo ng mga taong [[Britaniko (makasaysayan)|Britonikong Britanya]] at [[Gelikong Irlandes]].<ref>{{cite book | title= Celtic culture: A historical encyclopedia | url= https://archive.org/details/celticculturehis0001unse |page= 973 |author=Koch, John T. |isbn= 978-1-85109-440-0 |year=2006 |publisher= ABC-CLIO |location=Santa Barbara, CA}}</ref> Nagsimula ang [[Panlulupig ng Romano sa Britanya|panlulupig ng mga Romano]] noong taong 43 KP. Nagtagal ito ng 400 taong [[Romanong Britanya|pananakop sa katimugang Britanya]]. Sinundan naman ito ng pananalakay ng mga [[Lipi ng mga Alemaniko|Alemanikong]] [[Anglo-Sahon]] kung kailan pinaliit nito ang mga nasasakupan ng mga Britoniko na naging [[Gales]] na lamang.<ref>{{cite encyclopedia |editor1-first=John |editor1-last=Davies|editor1-link=John Davies (historian) |editor2-first=Nigel |editor2-last=Jenkins |editor2-link=Nigel Jenkins |editor3-first=Menna |editor3-last=Baines|editor4-first=Peredur I. |editor4-last=Lynch |editor4-link=Peredur Lynch |encyclopedia=[[Encyclopaedia of Wales|The Welsh Academy Encyclopaedia of Wales]] |year=2008 |publisher=University of Wales Press |location=Cardiff |isbn=978-0-7083-1953-6 |page=915}}</ref> Sa pagkakatatag ng mga [[Anglo-Sahong Inglatera|lupaing nasakop]] ng mga '''Anglo-Sahon''', ito ay naging [[Kaharian ng Inglatera|Kaharian ng Ingglatera]] noong ika-10 dantaon. Samantala, noong ika-9 na dantaon, ang mga [[Dal Riyata|Geliko sa hilagang kanluran ng Britanya]] ay nakiisa sa mga [[Pikto]] upang itatag ang [[Kaharian ng Eskosya]].<ref>{{cite book |author= Mackie, J.D. |authorlink= J.D. Mackie |title=A History of Scotland |url= https://archive.org/details/historyofscotlan00mack_0 |location =London |publisher=Penguin |year=1991 |isbn=978-0-14-013649-4 |pages=[https://archive.org/details/historyofscotlan00mack_0/page/18 18]–19}}</ref><ref>{{cite book |author= Campbell, Ewan |title= Saints and Sea-kings: The First Kingdom of the Scots |url= https://archive.org/details/saintsseakingsfi0000camp |publisher=Canongate |location=Edinburgh |year=1999 |isbn=0-86241-874-7 |pages=[https://archive.org/details/saintsseakingsfi0000camp/page/8 8]–15}}</ref><ref>{{cite book |last= Haigh |first= Christopher |title= The Cambridge Historical Encyclopedia of Great Britain and Ireland |publisher=Cambridge University Press |year= 1990 |page= 30 |isbn= 978-0-521-39552-6}}</ref> [[Talaksan:Bayeux Tapestry WillelmDux.jpg|thumb|left|Isinasalarawan sa [[Panabing ng Bayeux]] ang mga kaganapan sa [[Digmaan ng Hastings]]]] Linusob ng mga [[Normando]] ang Ingglatera noong 1066 at [[Panlulupig ng mga Normando sa Inglatera|nasakop]] ang kalakihan ng [[Pananakop ng mga Normando sa Wales|Gales]] at [[Pananakop ng mga Normando sa Ireland|Irlanda]].<ref>{{cite book |title=Feudalism |url=https://archive.org/details/feudalism0000gans_j4b5 |author=Ganshof, F.L. |page=[https://archive.org/details/feudalism0000gans_j4b5/page/165 165] |isbn= 978-0-8020-7158-3 |publisher=University of Toronto |year=1996}}</ref> [[Himagsikang Dabidyano|Nanirahan]] sila sa Eskosya. Sila ang nagtatag ng pamamaraang [[Pyudalismo|Pagkamalaalipin]] na naging huwaran sa Hilagang Pransiya at sa kalinangan ng Normandong Pranses. Dinala rin nila ang kanilang kalinangan sa Britanya, ngunit kalauna’y linagom din ang mga [[Anglo-Normando|pampook na kalinangan]].<ref>{{cite book |title= The debate on the Norman Conquest |url= https://archive.org/details/debateonnormanco0000marj |pages=[https://archive.org/details/debateonnormanco0000marj/page/115 115]–122 |author=Chibnall, Marjorie |year=1999 |publisher= Manchester University Press |isbn= 978-0-7190-4913-2}}</ref> Tinapos ng [[Pamahayan ng Plantagenet|mga hari sa Gitnang Panahon]] ang [[panlulupig sa Gales]] ngunit hindi nagtagumpay sa [[Digmaan sa Kasarinlang Eskoses|pagsasanib ng Eskosya]]. Pagkaraan noon, napanatili ng Eskosya ang kanilang kasarinlan bagaman may paulit-ulit na [[Digmaang Anglo-Eskoses|hidwaan sa Ingglatera]]. Dahil sa mga pagmana ng mga malalaking [[Imperyo ng Angebino|sakupbayan ng Pransiya]] at sa pag-angkin ng kaputungan nito, ang mga hari ng Ingglatera ay nagkaroon din ng malalalim na hidwaan sa Pransiya, lalo na noong [[Sandaang Taong Digmaan]].<ref>Keen, Maurice. [http://www.bbc.co.uk/history/british/middle_ages/hundred_years_war_01.shtml "The Hundred Years War"]. BBC History.</ref> Nagkaroon ng hidwaang panpananampalataya ang [[Maagang Kapanahunan ng Makabagong Britanya|maagang makabagong panahon]] na nag-ugat sa [[Pagbabago]] at sa panimula ng mga pambansang simbahang [[Protestantismo sa United Kingdom|Protestante]] sa bawat bansa.<ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/479892/Protestantism/41558/The-Reformation-in-England-and-Scotland The Reformation in England and Scotland] and [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/293754/Ireland/22978/The-Reformation-period Ireland: The Reformation Period & Ireland under Elizabth I], Encyclopædia Britannica Online.</ref> Ang Gales ay tuluyang [[Pagsasabatas ng Batas Gales 1535-1542|nakiisa sa Kaharian ng Ingglatera]]. Ang Irlanda naman ay natatag bilang kaharian na may samahang pangsarili sa kaputungan ng Ingglatera. Sa Kahilagaang Irlanda, sinamsam ang mga malalayang lupain ng mga maririlag na Gelikong Katoliko at [[Pataniman ng Ulster|binigay sa mga naninirahang Protestanteng]] galing Ingglatera at Eskosya.<ref>{{cite book |last=Canny |first=Nicholas P. |title= Making Ireland British, 1580–1650 |pages=189–200 |publisher= Oxford University Press |year=2003 |isbn=978-0-19-925905-2}}</ref> Noong 1603, nang mamana ni [[Santiago VI, Hari ng mga Eskoses]], ang mga kaputungan ng Ingglatera at Irlanda, pinagkaisa ang mga kaharian ng Ingglatera, Eskosya, at Irlanda sa isang [[samahang personal|samahang pangsarili]].<ref>{{cite book |title= A history of the modern British Isles, 1529–1603: The two kingdoms |url= https://archive.org/details/historyofmodernb0000nich |pages=[https://archive.org/details/historyofmodernb0000nich/page/171 171]–172 |first=Mark |last=Nicholls |year=1999 |isbn= 978-0-631-19334-0 |publisher=Blackwell |location =Oxford}}</ref> Inilipat din niya sa Londres ang kaniyang looban sa Edimburgo. Gayon man, ang bawat kaharian ay nanatili pa ring isang hiwalay na mga lupon na may sari-sariling kalinangang kabanwahan.<ref name="J. Hearn, 2002 p. 104">Hearn, J. (2002). ''Claiming Scotland: National Identity and Liberal Culture''. Edinburgh University Press. p. 104. ISBN 1-902930-16-9</ref> Sa kalagitnaan ng ika-17 dantaon, ang tatlong kaharian ay nasangkot sa [[Digmaan ng Tatlong Kaharian|magkakaugnay na mga digmaan]] (kabilang na ang [[Digmaang Pambayan ng Ingles|Digmaang Pambayan ng Inggles]]). Panandaliang natalo ang kaharian kung kailan naitatag ang isang [[pangkaisahang republika]] ng [[Kapamansaan ng Inglatera, Eskosya, at Irlanda|Kapamansaan ng Ingglatera, Eskosya, at Irlanda]].<ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/187936/English-Civil-Wars English Civil Wars]. Encyclopædia Britannica Online.</ref><ref>{{cite web |url=http://www.archontology.org/nations/scotland/01_laws.php |title=Scotland and the Commonwealth: 1651–1660 |publisher=Archontology.org |date=14 Marso 2010 |accessdate=20 Abril 2010 |archive-date=16 Hulyo 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120716194016/http://www.archontology.org/nations/uk/scotland/01_laws.php |url-status=dead }}</ref> Kakaiba sa kalakhang Europa, kahit naipanumbalik ang kaharian, tiniyak ng [[Maluwalhating Himagsikan]] ng 1688 na hindi mananaig ang isang [[lubusang kaharian]]. Bagkus, bumuo ito ng isang [[kahariang may saligang-batas]] at [[pamamaraang parlamentaryo|pambatasang pamamaraan]].<ref>{{cite book |last=Lodge |first=Richard| year=2007 |origyear=1910 |url= http://books.google.com/?id=EBSpvBxGyqcC |title=The History of England&nbsp;– From the Restoration to the Death of William III (1660&ndash;1702) |publisher=Read Books |page=8 |isbn=978-1-4067-0897-4}}</ref> Sa kapanahunan ding ito lininang ang [[Hukbong Pandagat ng Inglatera|kapangyarihang pandagat]]. At dahil na rin sa pagkawili sa mga [[Panahon ng Pagtuklas|paglalayag para sa pagtuklas]], naangkin at napanirhan nito ang mga [[Unang Imperyo ng Britanya|sakupbayan sa ibayong-dagat]] tulad ng Hilagang Amerika.<ref>{{cite web |url= http://www.royal-navy.org/lib/index.php?title=Tudor_Period_and_the_Birth_of_a_Regular_Navy_Part_Two |work= Royal Navy History |title= Tudor Period and the Birth of a Regular Navy |accessdate= 24 Disyembre 2010 |publisher= Institute of Naval History |archive-date= 27 Mayo 2012 |archive-url= https://www.webcitation.org/67yH1r2jw?url=http://www.royal-navy.org/lib/index.php?title=Tudor_Period_and_the_Birth_of_a_Regular_Navy_Part_Two |url-status= dead }}</ref><ref>{{Cite book |first=Nicholas |last=Canny |title=The Origins of Empire, The Oxford History of the British Empire Volume I |publisher= Oxford University Press |year=1998 |isbn= 0-19-924676-9 |url= http://books.google.com/?id=eQHSivGzEEMC |ref=refOHBEv1}}</ref> === Mula noong Mga Batas ng Samahan ng 1707 at 1801 === {{Main|Kasaysayan ng United Kingdom}} [[Talaksan:Treaty of Union.jpg|thumb|right|Pinag-isa ng [[Kasunduan ng Samahan]] ang mga kaharian sa buong Kalakhang Britanya.]] Naitatag ang [[kaharian ng Kalakhang Britanya]] noong 1 Mayo 1707 sa pamamagitan ng [[Mga Batas ng Samahan 1707|Mga Batas ng Samahan]]. Pinagkaisa nito ang mga kaharian ng Ingglatera at Eskosya.<ref>{{cite web |url= http://www.nationalarchives.gov.uk/pathways/citizenship/rise_parliament/docs/articles_union.htm |title=Articles of Union with Scotland 1707 |publisher=UK Parliament |accessdate=19 Oktubre 2008}}</ref><ref>{{cite web |url= http://www.parliament.uk/about/living-heritage/evolutionofparliament/legislativescrutiny/ |title=Acts of Union 1707 |publisher=UK Parliament |accessdate=6 Enero 2011}}</ref><ref>{{cite web |url= http://www.scotshistoryonline.co.uk/union.html |title= Treaty (act) of Union 1706 |publisher= Scottish History online |accessdate= 3 Pebrero 2011 |archive-date= 12 Hulyo 2002 |archive-url= https://web.archive.org/web/20020712045730/http://www.scotshistoryonline.co.uk/union.html |url-status= dead }}</ref> Maituturing na ang kauna-unahang punong tagapangasiwa ay si [[Roberto Walpole]], ang siyang naglinang ng pamahalaang may mga kagawaran noong ika-18 dantaon. Kabit-kabit na [[Paghihimagsik ng mga Hakobita]] ang naganap upang mapatalsik ang [[Pamahayan ng Hanover]] mula sa pagkakaluklok-hari nito sa Britanya at muling maitatag ang [[Pamahayan ng Stuart]]. Ngunit sila ay natalo sa [[Digmaan ng Culloden]] noong 1746 at malupit na linupig ang mga [[Taga-bulubunduking Eskoses]]. Ang mga sakupbayan sa Hilagang Amerika ay tumiwalag sa Britanya noong [[Digmaang Amerikano para sa Kasarinlan]] at naging Estados Unidos ng Amerika. Ang adhikaing imperyalismo ng Britanya ay natuon sa [[India]].<ref>Library of Congress, [http://books.google.com/?id=BQDgr_XvsHoC&pg=PA73 ''The Impact of the American Revolution Abroad''], p. 73.</ref> Nasangkot ang Britanya sa [[kalakaran ng mga alipin sa Atlantiko]] noong ika-18 dantaon. Bago ang pagbabawal dito, tinatayang may 2 angaw na mga alipin ang nakalakal ng Britanya mula sa Aprika patungong Kanlurang Indies<ref>Loosemore, Jo (2007). [http://www.bbc.co.uk/devon/content/articles/2007/03/20/abolition_navy_feature.shtml Sailing against slavery]. BBC Devon. 2007.</ref> Noong 1801, ang katawagang ‘Nagkakaisang Kaharian’ ay naging opisyal kung kailan nilagdaan ng mga batasan ng Britanya at Irlanda ang [[Mga Batas ng Samahan 1801|Batas ng Samahan]] at pinagkaisa ito upang maging [[United Kingdom ng Kalakhang Britanya at Ireland|Nagkakaisang Kaharian ng Kalakhang Britanya at Irlanda]].<ref>{{cite web |url=http://www.actofunion.ac.uk/actofunion.htm#act |title=The Act of Union |publisher=Act of Union Virtual Library |accessdate=15 Mayo 2006 |archive-date=27 Mayo 2012 |archive-url=https://www.webcitation.org/67yH4MBFc?url=http://www.actofunion.ac.uk/actofunion.htm#act |url-status=dead }}</ref> [[Talaksan:Battle of Waterloo 1815.PNG|thumb|left|Ang [[Digmaan ng Waterloo]] ang nagtapos ng [[Digmaang Napolyonika]] at nagpanimula ng [[Kapayapaang Britanika]].]] Sa panimula ng ika-19 na dantaon, pinangunahan ng Britanya and [[Himagsikang Kalalangin]] na nakapagpabago sa bansa. Unti-unting linipat nito ang kapangyarihang kabanwahan mula sa makalumang manoryalismong mga maririlag na [[Konserbador]] tungo sa mga makabagong mangangalalang. Ang pagtutulungan ng mga mangangalakal at mangangalalang, at ng mga [[Whig]] ay nagbigay-daan sa pagkakatatag ng bagong lapian, ang [[Lapiang Liberal (UK)|Lapiang Liberal]]. Ito ay may pangingisip ayon sa [[malayang kalakaran]] at ''[[laissez-faire]]''. Noong 1832, linagdaan ang Batas sa Malakihang Pagbabago upang mailipat ang kapangyarihang kabanwahan sa mga masa mula sa butikasan. Sa mga kabukiran, nawawalan ng kabuhayan ang mga hamak na magsasaka dahil sa [[pagsasabakuran]] ng mga lupain nito. Nagsimulang dumami sa mga bayan at lungsod ang isang bagong manggagawang panglungsod. Dahil walang karapatang humalal ang mga karaniwang manggagawa, bumuo sila ng sariling kapisanan, ang mga [[samahan sa kalakaran]]. Ang mga [[Kartista]] ay nakilaban din para sa pagbabagong kabanwahan ngunit hindi ito nagtagumpay. Matapos ang pagkatalo ng Pransiya sa [[Digmaang Himagsikang Pranses]] at [[Digmaang Napolyonika]] (1792-1815), nanguna ang NK sa kapangyarihang marangal at hukbong pandagat noong ika-19 na dantaon.<ref>Tellier, L.-N. (2009). ''Urban World History: an Economic and Geographical Perspective''. Quebec: PUQ. p. 463. ISBN 2-7605-1588-5.</ref> Ang Londres ang naging pinakamalaking lungsod sa daigdig simula noong 1830. Dahil [[Makaharing Hukbong Pandagat|walang makahamon]], ang pangingibabaw ng Britanya sa daigdig ay inilarawan bilang [[Kapayapaang Britanika]].<ref>Sondhaus, L. (2004). ''Navies in Modern World History''. London: Reaktion Books. p. 9. ISBN 1-86189-202-0.</ref><ref>{{Cite book| first=Andrew| last=Porter| title=The Nineteenth Century, The Oxford History of the British Empire Volume III| publisher=Oxford University Press| year=1998| isbn=0-19-924678-5 |url= http://books.google.com/?id=oo3F2X8IDeEC| ref=refOHBEv3| page=332}}</ref> Noong panahon ng [[Dakilang Tanghalan]] ng 1851, ang Britanya ay inilarawan bilang "gawaan ng daigdig".<ref>[http://www.bbc.co.uk/history/british/victorians/workshop_of_the_world_01.shtml The Workshop of the World]. BBC History. Retrieved 11 Mayo 2011.</ref> Lumawak ang Sasakhari ng Britanya sa [[Britanikong Raj|India]], sa malaking [[Imperyo ng Britanya|bahagi ng Aprika]], at sa iba pang mga lupain sa buong daigdig. Kaalinsabay ng sapilitang pamamahala nito sa mga sakupbayan, pumangibabaw rin ang Britanya sa pandaigdigang kalakalan. Nangangahulugang mabisa ang pamamahala nito sa mga agimat ng maraming bansa tulad ng Tsina, Arhentina, at [[Thailand]].<ref>{{Cite book| first=Andrew| last=Porter| title=The Nineteenth Century, The Oxford History of the British Empire Volume III |publisher= Oxford University Press |year=1998 |isbn= 0-19-924678-5 |url= http://books.google.com/?id=oo3F2X8IDeEC |ref=refOHBEv3 |page=8}}</ref><ref>{{Cite book |first=P.J. |last= Marshall |title=The Cambridge Illustrated History of the British Empire |publisher=Cambridge University Press |year=1996 |isbn=0-521-00254-0 |url= http://books.google.com/?id=S2EXN8JTwAEC |ref=refMarshall |pages=156&ndash;57}}</ref> Sa loob naman ng bansa, nagkaroon ng malawakang pagpalit ng mga patakaran sa malayang kalakalan at ''laissez-faire''. Unti-unti ring pinalawig ang mga karapatan sa halalan. Sa dantaong ito, naranasan din ang mabilis na paglaki ng santauhan at ng mga kalunsuran. Ito ay nagsanhi ng mahalagang pagtuon sa lipunan at agimat.<ref>{{cite book |url= http://books.google.com/?id=H5kcJqmXk2oC&pg=PA63 |title=Great Britain: a reference guide from the Renaissance to the present |page=63 |first=Richard S. |last=Tompson |year=2003 |isbn= 978-0-8160-4474-0 |location =New York |publisher=Facts on File}}</ref> Noong 1875, hinamon ng Alemanya at Estados Unidos ang laguplop ng Britanya sa kalalang. Upang makahanap ng mga bagong kalakal at pamumuhatan ng mga panangkap, naglunsad ang [[Lapiang Konserbatibo (UK)|Lapiang Konserbatibo]] sa pamumuno ni [[Benjamin Disraeli|Disraeli]], na palawigin ang sasakhari sa Ehipto, Timog Aprika, at sa iba pang mga pook. Ang Kanada, Australya, at Bagong Selanda ay mga lupang-pinamamahalaang may mga sariling pamahalaan.<ref>{{cite book |title= World War I: People, Politics, and Power |series= America at War |page=21 |publisher=Britannica Educational Publishing |author=Hosch, William L. |year=2009 |isbn =978-1-61530-048-8 |location =New York}}</ref> [[Talaksan:Royal Irish Rifles ration party Somme July 1916.jpg|thumb|right|Ang hukbong lakad ng [[Makaharing Ripleng Irlandes|Maharlikang Ripleng Irlandes]] sa [[Digmaan ng Somme]]. Mahigit 885,000 na mga Britanikong kawal ang namatay sa larangan ng digma noong Unang Digmaang Pandaigdig.]] Matapos ang taong 1900, ang pagbabagong panlipunan at panloob para sa Irlanda ang naging mahalagang usap-usapan. Nabuo ang [[Lapian ng mga Manggagawa (UK)|Lapian ng mga Manggagawa]] sa pakikipagtulungan ng mga samahan sa kalakal at ng mga maliliit na Pulahang pangkat. Bago sumapit ang taong 1914, ang mga [[Babaeng Suprahista]] ay nakilaban sa karapatang humalal ng mga kababaihan. Nakilaban ang NK kasama ng Pransiya, Rusya, at (pagkatapos ng 1917) ang EUA, laban sa Alemanya at ng mga kakampi nito noong [[Unang Digmaang Pandaigdig]] (1914-18).<ref>Turner, John (1988). ''Britain and the First World War''. London: Unwin Hyman. pp. 22–35. ISBN 978-0-04-445109-9.</ref> Nakilahok ang sandatahang lakas ng UK sa pakikidigma sa magkabilaang dulo ng Sasakhari nito at sa maraming danay ng Europa, lalo na sa [[Kanluraning Bungarin (Unang Digmaang Pandaigdig)|Kanluraning Bungarin]]. Matapos ang digmaan, nakatanggap ang UK ng kautusan mula sa [[Tipanan ng mga Bansa]] patungkol sa pamamahala ng mga dating sakupbayan ng Alemanya at [[Imperyo ng Otoman|Otoman]]. Dahil dito, nakamit ng Sasakhari ng Britanya ang pinakamalawak nitong hangganan. Nasakop na nito ang isang-kalima ng lupain at isang-kapat ng santauhan ng daigdig.<ref>Turner, J. (1988). ''Britain and the First World War''. Abingdon: Routledge. p. 41. ISBN 0-04-445109-1.</ref> Gayon man, dalawa’t kalahating angaw ang nasawing mga Britaniko at iniwan nito ang UK na may malaking pambansang kautangan.<ref name="Westwell&Cove">Westwell, I.; Cove, D. (eds) (2002). ''History of World War I, Volume 3''. London: Marshall Cavendish. pp. 698 and 705. ISBN 0-7614-7231-2.</ref> Ang pagbangon ng [[Pagkamakabansang Irlandes]] at ang mga sigalot nito sa Irlandes ukol sa kairalan ng [[Batas Panloob ng Irlanda]] ay humantong sa [[Paghahati ng Ireland|pagkakahati ng pulo]] noong 1921,<ref>SR&O 1921, No. 533 of 3 Mayo 1921.</ref> at ang [[Malayang Pamahalaang Irlandes]] ay nagsarili na may [[Lupang-pinamamahalaan|katayuang Lupang-pinamamahalaan]] noong 1922. Ang Kahilagaang Irlanda ay nanatiling bahagi ng Nagkakaisang Kaharian. Ang mga sunud-sunod na aklasan noong gitna ng pultaong-20 ay nanaluktok noong [[Malawakang Aklasan ng 1926 (UK)|Malawakang Aklasan ng 1926]]. Hindi pa man nakababawi ang UK sa sinapit nito sa digmaan, nang nangyari ang [[Malawakang Kagipitan]] (1929-32). Humantong ito sa maykalakhang walang kinikita, paghihirap ng dating mga pook-kalalang, at kabalisahan sa lipunan at kabanwahan. Nabuo ang pag-iisang pamahalaan noong 1931.<ref>Rubinstein, W. D. (2004). ''Capitalism, Culture, and Decline in Britain, 1750–1990''. Abingdon: Routledge. p. 11. ISBN 0-415-03719-0.</ref> Nakilahok ang UK sa Ikalawang Digmaang Pandaigdig nang ipahayag nito ang pakikidigma laban sa Alemanya noong 1939. Noong 1940, naging punong tagapangasiwa at pinuno ng pag-iisang pamahalaan si Winston Churchill. Bagaman natalo ang mga kakampi nito sa Europa sa unang taon ng digmaan, mag-isa pa ring lumaban ang UK laban sa Alemanya. Noong 1940, natalo ang Alemang ''[[Luftwaffe]]'' sa mga [[Makaharing Hukbong Panghimpapawid|MHP]] sa [[Digmaan ng Britanya]] sa pakikipagbaka sa paghawak ng himpapawid. Gayunpaman, nagtamo rin ang UK ng matinding pamomomba noong ''[[Blitz]]''. Mayroon ding mga pinaghirapang pagtagumpayan ang UK tulad ng sa [[Digmaan ng Atlantiko]], [[Labanan sa Hilagang Aprika]], at [[Labanan sa Burma]]. Mahalaga ang pagganap ng lakas ng UK sa mga [[Pagdaong sa Normandiya]] noong 1944. Matapos ang pagkatalo ng Alemanya, ang UK ay isa sa mga Naglalakihang Tatlong bansa na dumalo sa pagtitipon upang balakin ang mga kabagayan matapos ang digmaan. Isa rin ito sa mga unang lumagda sa [[Pahayag ng Mga Nagkakaisang Bansa]]. Ang UK ay naging isa sa limang panatilihang kasapi ng [[Kapulungang Pangkatiwasayan ng Mga Nagkakaisang Bansa]]. Ngunit iniwan ng digmaan ang UK na malubhang mahina at umaasa sa pananalapi ng [[Balaking Marshall|Tulong Marshall]] at sa mga pautang ng Nagkakaisang Pamahalaan.<ref>{{Cite news |url= http://www.nytimes.com/2006/12/28/business/worldbusiness/28iht-nazi.4042453.html |title=Britain to make its final payment on World War II loan from U.S. |work= The New York Times |date=28 Disyembre 2006 |accessdate=25 Agosto 2011}}</ref>[[Talaksan:The British Empire.png|thumb|left|Ang mga dating sakupbayan ng [[Imperyo ng Britanya|Sasakhari ng Britanya]]. Ang kasalukuyang mga [[Lupang-sakop ng Britanya sa Ibayong-dagat|sakupbayan ng Britanya sa Ibayong-dagat]] ay may pulang salungguhit.]] Matapos ang mga digmaan, nagpasimula ang [[Pamahalaang Manggagawa 1945-1951|pamahalaang Manggagawa]] ng mga patakaran sa higit na pagbabago na pupukaw sa lipunan ng mga Britaniko sa mga susunod na taon.<ref>{{cite book |title=Ideas and policies under Labour, 1945–1951: Building a new Britain |first=Martin |last=Francis |pages=225–233 |year=1997 |isbn=978-0-7190-4833-3 |publisher=Manchester University Press}}</ref> Ang mga pangunahing kalalang at ang mga palingkurang-bayan ay [[isinabansa]]; itinatag ang isang [[Pamahalaang Mapang-ako]]; at isang malawakang pamamaraan sa pangangalagang pangkalusugan na ginugugulan ng taumbayan tulad ng pagkakabuo ng [[Pambansang Palingkuran sa Kalusugan]].<ref>{{cite book |title= Aspects of British political history, 1914–1995 |url= https://archive.org/details/aspectsofbritish0000lees_r9x7 |first=Stephen J. |last=Lee |year=1996 |pages=[https://archive.org/details/aspectsofbritish0000lees_r9x7/page/173 173]–199 |isbn=978-0-415-13103-2 |publisher=Routledge |location=London; New York}}</ref> Dahil sa napataon ang pagbangon ng pagkamakabansa sa mga sakupbayan sa pagkabawas ng kapangyarihan ng Britanya sa agimat, kinailangan ang isang patakaran para sa [[Papapalaya ng mga Lupang-sakop|pagpapalaya]] ng mga ito. Binigay nito ang kasarinlan ng India at [[Pakistan]] noong 1947.<ref>{{cite book |url= http://books.google.com/?id=7D66_9YOof4C&pg=PA118 |title=A companion to Europe since 1945 |page=118 |first=Klaus |last=Larres |year=2009 |isbn=978-1-4051-0612-2 |location=Chichester |publisher=Wiley-Blackwell }}</ref> Sa loob ng tatlumpung taon, karamihan ng mga sakupbayan ng Sasakhari ng Britanya ay nakamit ang kasarinlan. Karamihan dito ay naging kasapi ng [[Kapamansaan ng mga Bansa]].<ref>{{cite web|url=http://www.thecommonwealth.org/Templates/System/YearbookHomePage.asp?NodeID=152099&load=countrylist |title=Country List |accessdate=11 Setyembre 2012|last= |first= |author2= |date=19 Marso 2009 |work=|publisher=[[Commonwealth Secretariat]] }}</ref> Kahit ang UK ang ikatlong bansa na nakagawa ng isang [[Sandatang Nuklear sa United Kingdom|kamalig para sa mga sandatang nuklear]] ([[Paggawa ng Hurricane|protonuklear- sinubok ang bombang atomiko]] noong 1952), ang mga bagong hangganan ukol sa pandaigdigang gampanin ng Britanya ay nakasaad sa [[krisis ng Suez]] noong 1956. Tiniyak ng paglaganap ng wikang Inggles ang pangingibabaw nito sa [[Panitikang Britaniko|panitikan]] at [[Kultura ng Nagkakaisang Bansa|kalinangan]] ng daigdig, samantalang simula noong pultaong-60, ang [[kulturang popular|kalinangang tanyag]] ng Britanya ay naging tanyag maging sa ibayong-dagat. Dahil sa kakulangan ng mga manggagawa noong pultaong-50, hinikayat ng UK ang pandarayuhan mula sa mga bansa ng Kapamansaan. Dahit dito, naging isang lipunang may samu’t saring lahi ang UK.<ref>{{cite book |url= http://books.google.com/?id=s3RQ4dsFEkoC&pg=PA84 |title=Contemporary British identity: English language, migrants, and public discourse |series= Studies in migration and diaspora |first=Christina |last= Julios |page=84 |isbn=978-0-7546-7158-9 |year=2008 |publisher=Ashgate |location=Aldershot}}</ref> Bagaman umakyat ang pamantayan sa pamumuhay noong pultaong-50 at 60, hindi naging kasing-bilis ang paglago ng agimat ng UK tulad ng sa [[Kanlurang Alemanya]] at Hapon. Noong 1973, sumapi ang UK sa [[Pamayanang Ekonomiko ng Europa]] (PEE), at nang ito ay naging [[Samahang Europeo]] (SE) noong 1992, isa ito sa 12 kasaping nagtatag. [[Talaksan:Tratado de Lisboa 13 12 2007 (081).jpg|thumb|250px|Nakasapi ang UK sa [[Samahang Europeo]] noong 1973 kahit makalawang bineto ito ng Pransya noong 1961 at 1967. Sumang-ayon ang karamihan ng mga Briton (67%) na maging palagiang kasapi ng Samahan noong 1975.]] Simula noong mga huling taon ng pultaong-60, nakaranas ng karahasan ang Kahilagaang Irlanda mula sa mga paramilitar (na minsa’y nagdudulot din ng dahas sa ibang bahagi ng UK). Ang pangyayaring ito ay mas kilala sa katawagang [[Ang Kabagabagan]]. Sinasabing ito ay nagtapos noong [[Kasunduang Biyernes Santo sa Belpas]] ng 1998.<ref>{{cite book |title= The Politics of Northern Ireland: Beyond the Belfast Agreement |url= https://archive.org/details/politicsofnorthe0000augh |first=Arthur |last=Aughey |isbn= 978-0-415-32788-6 |page=[https://archive.org/details/politicsofnorthe0000augh/page/7 7] |year=2005 |location =London |publisher=Routledge}}</ref><ref>Elliot, Marianne (2007). ''The Long Road to Peace in Northern Ireland: Peace Lectures from the Institute of Irish Studies at Liverpool University.'' University of Liverpool Institute of Irish Studies, Liverpool University Press. p. 2. ISBN 1-84631-065-2.</ref> Dahil sa matagalang paghina ng agimat at mga alitang kalalangin noong pultaong-70, nagpanimula ang [[Pamahalaang Konserbatibo 1979-1990|Pamahalaang Konserbatibo ng 1980]] ng mga patakarang [[monetarism]]o, deregulasyon lalo na sa sektor ng pampananalapi (halimbawa, [[Malaking Bang (pampananalaping kalakal)|Malaking Bang noong 1986]]) at kalakal sa manggagawa, pagbibili sa mga pagmamay-ari ng pamahalaan ([[pagsasapribado]]), at pagbawi sa mga tulong-pananalapi.<ref>{{cite book |title= British politics since 1945 |url= https://archive.org/details/britishpoliticss0000dore |first= Peter |last=Dorey |year=1995 |pages=[https://archive.org/details/britishpoliticss0000dore/page/164 164]–223 |isbn=978-0-631-19075-2 |location =Oxford |publisher=Blackwell |series= Making contemporary Britain}}</ref> Dahil dito, maraming tao ang nawalan ng pagkakakitaan, pagkabalisa ng lipunan, at pagbagal ng agimat lalo na sa bahaging paninilbi. Mula 1984, ang agimat ay tinulungan ng malaking kita sa [[langis sa Dagat Hilaga]].<ref>{{cite book |url=http://vig.pearsoned.co.uk/catalog/uploads/Griffiths_C01.pdf |title=Applied Economics |publisher=Financial Times Press |year=2007 |edition=11th |accessdate=26 Disyembre 2010 |page=6 |author1=Griffiths, Alan |author2=Wall, Stuart |location=Harlow |isbn=978-0-273-70822-3 |archive-date=23 Agosto 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090823124048/http://vig.pearsoned.co.uk/catalog/uploads/Griffiths_C01.pdf |url-status=dead }}</ref> Sa pagtatapos ng ika-20 dantaon, may mga malalaking pagbabago sa pamamahala ng UK sa Eskosya at Kahilagaang Irlanda dahil sa pagkakatatag ng mga pambansang pangasiwaan kung saan [[Paglilipat ng kapangyarihan|inililipat ang kapangyarihang mamahala]] dito.<ref>{{Cite journal |url= http://publius.oxfordjournals.org/cgi/content/abstract/28/1/217 |title= Reforging the Union: Devolution and Constitutional Change in the United Kingdom |accessdate=4 Pebrero 2009 |journal=Publius: the Journal of Federalism |volume=28 |issue=1 |page=217 |last=Keating |first=Michael |date=1 Enero 1998}}</ref> Isang [[Batas sa Karapatang Pantao ng 1998|pagsasabatas]] din ang ginawa alinsunod sa [[Katipunang Europeo sa Karapatang Pantao]]. Ang NK ay may mahalaga pa ring gampanin sa pakikipagsuguan at hukbuan. Nangunguna rin ito sa mga gampanin sa [[Unyong Europeo|UE]], [[Mga Nagkakaisang Bansa|NB]], at [[Kapisanan ng Kasunduan sa Hilagang Atlantiko|KKHA]]. Gayunpaman, may mga alitan ding natanggap ang Britanya ukol sa [[paggamit ng mga panghukbo]] nito sa ibayong-dagat, lalo na sa [[Afghanistan|Apganistan]] at [[Irak]].<ref>{{cite news |url= http://www.ft.com/cms/s/0/a6d31ca2-5e22-11e0-b1d8-00144feab49a.html#axzz1MN2vkt7a |author=Jackson, Mike |title=Military action alone will not save Libya |work=Financial Times |location=London |date=3 Abril 2011}}</ref> Sa taong 2013, ang UK ay nagsusumikap pa ring makaahon sa kagipitang naganap sa pandaigidgang panganib sa pananalapi noong 2008. Isang pakikipagtulungan sa pamahalaan ang nagpanukala ng mga hakbang sa paggigipit upang lutasin ang malaking kakulangan sa pananalapi.<ref>http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-18023389</ref> == Taladutaan == {{Main|Taladutaan ng United Kingdom}} [[Talaksan:Uk topo en.jpg|thumb|right|Ang kalatagan ng NK.]] Ang kabuuang lawak ng Nagkakaisang Kaharian ay tinatayang 243,610&nbsp;km pa (94,060&nbsp;mi pa). Nasasakupan nito ang kalakihan ng [[Kapuluang Britaniko]].<ref>Oxford English Dictionary: "British Isles: a geographical term for the islands comprising Great Britain and Ireland with all their offshore islands including the Isle of Man and the Channel Islands."</ref> Kabilang din dito ang pulo ng Kalakhang Britanya, ang isang-kanim na hilagang-silangang bahagi ng pulo ng Irlanda, at iba pang mga malilit na kapuluan sa paligid nito. Ang NK ay napapagitnaan ng Karagatang Hilagang Atlantiko at ng Dagat Hilaga. Ang timog-silangang baybayin ay mayroon lamang kitid na 35&nbsp;km (22&nbsp;mi) mula sa baybayin ng Hilagang Pransiya. Pinaghihiwalay ito ng [[Bangbang Ingles|Bangbang Inggles]]. Hanggang sa taong 1993, 10% ng NK ay kagubatan. 46% nito ay nakalaan sa pasabsaban at 25% naman sa pagsasaka. Ang [[Makaharing Pamasiran ng Greenwich|Maharlikang Pamasiran ng Greenwich]] sa Londres ay ang palatandaan ng [[Unang Katanghalian]].<ref>{{cite web|url= http://www.rmg.co.uk/explore/astronomy-and-time/astronomy-facts/history/the-prime-meridian-at-greenwich|title= The Prime Meridian at Greenwich|author= ROG Learing Team|date= 23 Agosto 2002|work= Royal Museums Greenwich|publisher= Royal Museums Greenwich|accessdate= 11 Setyembre 2012|archive-date= 7 Nobiyembre 2015|archive-url= https://web.archive.org/web/20151107023957/http://www.rmg.co.uk/explore/astronomy-and-time/astronomy-facts/history/the-prime-meridian-at-greenwich|url-status= dead}}</ref> Ang Nagkakaisang Kaharian ay nasa gitna ng mga layong [[Ika-49 na kabalalay pahilaga|49°]] hanggang [[Ika-61 kabalalay pahilaga|61°]] H, at mga habang [[Ika-9 na katanghalian pakanluran|9°]] K hanggang [[Ika-2 katanghalian pasilangan|2°]] S. Ang Kahilagaang Irlanda ay may 360-kilometrong hagganang-lupa sa Republika ng Irlanda. Ang susul ng Kalakhang Britanya ay may habang 17,820 kilometro.<ref>{{cite web |author=Neal, Clare |url=http://www.cartography.org.uk/default.asp?contentID=749 |title=How long is the UK coastline? |publisher=British Cartographic Society |accessdate=26 Oktubre 2010 |archive-date=27 Mayo 2012 |archive-url=https://www.webcitation.org/67yAn3CWU?url=http://www.cartography.org.uk/default.asp?contentID=749 |url-status=dead }}</ref> Ang [[Lagusan sa Bangbang]] ang dumurugtong sa [[panlupalop na Europa]]. Ito ang pinakamahabang lagusan sa ilalim ng dagat na may habang 50 kilometro (38 kilometro sa ilalim ng dagat).<ref>{{cite web|url=http://www.eurotunnel.com/ukcP3Main/ukcCorporate/ukcTunnelInfrastructure/ukcInfrastructure/ |title =The Channel Tunnel |publisher=Eurotunnel |accessdate=29 Nobyembre 2010}}</ref> Ang [[Ingglatera]] na may lawak na 130,395 kilometrong parisukat ay bumubuo sa higit kalahati ng kabuuan ng NK.<ref>{{cite news| url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/country_profiles/7327029.stm |work=BBC News | title=England&nbsp;– Profile | date=11 Pebrero 2010}}</ref> Halos kapatagan ang binubuo ng bansa. Mabundok naman sa hilagang-kanluran ng [[Guhit Tees-Exe]] kung saan matatagpuan ang [[Kabundukan ng Kumbriya]] ng Purok Lawa, ang [[Pennines]] at ang mga burol na batong-apog ng [[Purok Rurok]], [[Exmoor]] at [[Dartmoor]]. Ang mga pangunahing ilog at wawa ay ang [[Tamesis]], [[Severn]], at [[Humber]]. Ang pinakamataas na bundok ng Ingglatera ay ang [[Tulos Scafell]] (978 metro) sa [[Purok Lawa]]. Ang mga pangunahing ilog nito ay ang Severn, Tamesis, Humber, Tees, Tyne, Tweed, Avon, Exe, at Mersey. Ang [[Eskosya]] na may lawak na 78,772 kilometrong parisukat ay bumubuo lamang sa kulang-kulang isang-katlo ng kabuuan ng NK.<ref>{{cite web|url=http://www.scotland.org/about/fact-file/index.html|title=Scotland Facts|publisher=Scotland Online Gateway|accessdate=16 Hulyo 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080621045248/http://www.scotland.org/about/fact-file/index.html|archivedate=2008-06-21|url-status=dead}}</ref> Binubuo rin ito ng halos walong daang [[Talaan ng mga pulo ng Eskosya|mga pulo]] karamihan ay matatagpuan sa kanluran at hilaga nito.<ref>{{cite news |url =http://www.independent.co.uk/travel/uk/the-complete-guide-to--scottish-islands-754070.html |title =The complete guide to Scottish Islands |work =The Independent |location =London |date =19 Mayo 2001 |first =Jon |last =Winter |archiveurl =https://web.archive.org/web/20110301063015/http://www.independent.co.uk/travel/uk/the-complete-guide-to--scottish-islands-754070.html |archivedate =1 March 2011 |access-date =8 January 2013 |url-status =dead }}</ref> Isa sa mga bantog na pulo ay ang [[Hebrides]], [[Orkney|mga pulo ng Orkney]] at [[Shetland|mga pulo ng Shetland]]. Ang kalatagan ng Eskosya ay pinaghihiwalay ng [[Lamat sa Bulubunduking Hagganan]]–isang [[Lamat (paladutaan)|paladutaaang lamat]]–na tumatawid sa Eskosya mula [[Pulo ng Arran|Arran]] sa kanluran hanggang sa [[Stonehaven]] sa silangan.<ref>{{cite web|url= http://www.scottish-places.info/features/featurefirst7728.html |title= Overview of Highland Boundary Fault |work=Gazetteer for Scotland |publisher=University of Edinburgh |accessdate =27 Disyembre 2010}}</ref> Hinahati ng lamat na ito ang dalawang magkaibang rehiyon: ang [[Bulubunduking Eskoses|Bulubundukin]] sa hilaga at kanluran at ang [[Kapatagang Eskoses|kapatagan]] sa timog at silangan. Ang Bulubunduking rehiyon ang bumubuo sa halos bulubunduking lupain ng Eskosya. Matatagpuan dito ang [[Ben Nevis]] (1,343 metro), ang pinakamataas na tuktok sa buong pulo ng Britanya.<ref>{{cite web|url=http://www.bennevisweather.co.uk/index.asp|title=Ben Nevis Weather|publisher=Ben Nevis Weather|accessdate=26 Oktubre 2008|archive-date=27 Mayo 2012|archive-url=https://www.webcitation.org/67yAqrmVy?url=http://www.bennevisweather.co.uk/index.asp|url-status=dead}}</ref> Ang kapatagan naman ay nagsisimula sa pagitan ng [[Wawa ng Clyde]] at [[Wawa ng Forth]], o mas kilala sa katawagang [[Gitnang Kapatagan|Gitnang Pamigkis]]. Dito rin matatagpuan ang karamihan ng santauhan kabilang ang [[Glasgow]], ang pinakamalaking lungsod sa Eskosya, at ang [[Edimburgo]] and pangulong-lungsod nito. [[File:BenNevis2005.jpg|thumb|left|Ang [[Ben Nevis]] na matatagpuan sa Eskosya, ang pinakamataas na tuktok sa [[Kapuluang Britaniko]].]] Ang [[Gales]] na may lawak na 20,779 kilometrong parisukat ay bumubuo lamang sa kulang-kulang isang-kasampu ng kabuuan ng NK.<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/country_profiles/6233450.stm |title=Profile: Wales |work=BBC News |date=9 Hunyo 2010 |accessdate=7 Nobyembre 2010}}</ref> Bulubundukin ang Gales, ngunit mas kakaunti ang matatagpuang bundok sa [[Timog Gales]] kaysa sa [[Hilagang Wales|Hilaga]] at [[Gitnang Gales]] Ang pangunahing santauhan at mga pook kalalangin ay matatagpuan sa Timog Gales, na binubuo ng mga baybaying lungsod ng Cardiff, Swansea at Newport, at sa kanilang hilaga, ang [[Lambak ng Timog Gales]]. Ang pinakamatataas na mga bundok sa Gales ay nasa [[Snowdonia]] kung saan narito ang pinakamataas na tuktok sa Gales, ang [[Snowdon]] ([[Wikang Wales|Gales]]: ''Yr Wyddfa'') na may taas na 1,085 metro. Ang 14, o maaaring 15 mga bundok na may taas na hihigit sa 914 metro ay magkakasamang tinatawag na [[Tatatlong-libuhing Gales]]. Ang Gales ay may mahigit sa 1,200 kilometrong susul. Marami ring mga pulo ang nakapalibot sa lupalop nito, kung saan ang [[Anglesey]] (Gales: ''Ynys Môn'') ang pinakamalaki. Ang [[Hilagang Irlanda|Kahilagaang Irlanda]] ay mayroon lamang lawak na 14,160 kilometrong parisukat at ito ay maburol.<ref>{{cite web|url=http://cain.ulst.ac.uk/ni/geog.htm|title=Geography of Northern Ireland|publisher=University of Ulster|accessdate=22 Mayo 2006|archive-date=18 Enero 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120118133131/http://cain.ulst.ac.uk/ni/geog.htm|url-status=dead}}</ref> Dito matatagpuan ang [[Danaw ng Neagh]], ang pinakamalawak na lawa sa Kapuluang Britaniko, na may lawak na 388 kilometrong parisukat. Ang pinakamataas na tuktok naman ay ang [[Slieve Donard]] na matatagpuan sa [[Kabundukan ng Mourne]] na may taas na 852 metro. === Kapanahunan === {{Main|Kapanahunan ng United Kingdom}} Ang Nagkakaisang Kaharian ay may katamtamang kapanahunan na nakararanas ng masaganang tubig-ulan sa buong taon. Nagbabago ang tanap ayon sa panahon. Malimit itong bumaba sa -11 [[Selsyus|ºS]] o tumaas sa 35 ºS.<ref>{{cite web |url=http://www.metoffice.gov.uk/climate/uk/ |title=UK climate summaries |publisher=Met Office |accessdate=1 Mayo 2011 |archive-date=27 Mayo 2012 |archive-url=https://www.webcitation.org/67yAsDB9c?url=http://www.metoffice.gov.uk/climate/uk/ |url-status=dead }}</ref> Kadalasang umiihip ang malakas na hangin galing Karagatang Atlantiko sa timog kanluran. Ito ay madalas na may kasamang banayad na pag-ulan. Ngunit hindi nito naaabot ang silangang bahagi kaya’t ang kanlurang bahagi ang laging maulan at ang silangan naman ay tuyo. Ang alimbukay na nanggagaling sa Atlantiko na pinaiinit naman ng [[Look Batis]] ang nagdadala ng banayad na tag-yelo lalo na sa kanluran kung saan ang tag-yelo ay mas basa. Ang tag-araw ay pinakamainit sa timog silangan ng Ingglatera dahil ito ang pinakamalapit sa lupalop ng Europa. Sa hilaga naman nararanasan ang pinakamalamig na tag-araw. Nararanasan ang matinding pagbuhos ng niyebe sa mga matataas na pook sa panahon ng tag-yelo hanggang sa maagang panahon ng tagsibol.<ref>{{cite news|title=Snow News|url=http://www.dailymail.co.uk/news/article-2070541/UK-weather-Snow-Wales-blizzards-arctic-conditions-leave-Britain-shivering.html|work=http://www.dailymail.co.uk/news/article-2070541/UK-weather-Snow-Wales-blizzards-arctic-conditions-leave-Britain-shivering.html|accessdate= 8 Disyembre 2011|location=London|first=Luke|last=Salkeld|date=8 Disyembre 2011}}</ref> === Pampangasiwaang pagkakabaha-bahagi === {{Main|Pampangasiwaang taladutaan ng United Kingdom}} Bago pa man nabuo ang Nagkakaisang Kaharian, ang bawat bansa nito ay may kanya-kanya ng pamamaraan ng pampangasiwaan at taladutaaning patoto. Kaya “walang maituturing na suson ng pampangasiwaang bahagi na karaniwan sa Nagkakaisang Kaharian.” Hanggang sa ika-19 na dantaon, malimit na mabago ang pagkakabahagi ng UK, ngunit mayroong palagiang pagbabago sa mga katungkulan nito. Dahil hindi rin magkakaanyo ang mga pagbabago at sa pagsasalin ng kapangyarihan sa pampook na pamahalaan ng Eskosya, Gales, at Kahilagaang Irlanda, malayong ang mga susunod na pagbabago ay magiging magkakaanyo. [[Talaksan:Map of the administrative geography of the United Kingdom.png|thumb|right|Ang mga pampangasiwaang pagkakabaha-bahagi ng Nagkakaisang Kaharian.]] Ang pagbuo ng [[Pamahalaang Lokal ng Ingglatera|pampook na pamahalaan ng Ingglatera]] ay masalimuot pati na rin ang pamamahagi ng mga katungkulan nito na naiiba-iba ayon sa pampook na kasunduan. Ang pagsasabatas na nauukol sa pamahalaang pampook ng Ingglatera ay pananagutan ng batasan ng UK at ng [[Pamahalaan ng United Kingdom|Pamahalaan ng Nagkakaisang Kaharian]] dahil walang sariling batasan ang Ingglatera. Ang nakatataas na hanay ng mga [[pagbabahagi ng Ingglatera]] ay ang siyam na [[Rehiyon ng Inglatera|rehiyon ng tanggapan ng Pamahalaan]].<ref>{{cite web |url=http://www.gos.gov.uk/national/ |archiveurl=https://www.webcitation.org/5hYQkeu1p?url=http://www.gos.gov.uk/national/ |archivedate=2009-06-15 |publisher=Government Offices |accessdate=3 Hulyo 2008 |title=Welcome to the national site of the Government Office Network |url-status=dead }}</ref> Ang [[Kalakhang Londres]] ay isang danay na may kapulungang tuwirang hinahalal at may isang punong-bayan simula noong 2000. Ito ay gayon dahil ang panukalang ito ay tinaguyod sa isang [[Pagtutukoy ng Kapamahalaan ng Kalakhang Londres (1998)|pagtutukoy]].<ref>{{cite web |url=http://www.london.gov.uk/london-life/city-government/history.jsp |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080421023053/http://www.london.gov.uk/london-life/city-government/history.jsp |archivedate=2008-04-21 |title=A short history of London government |publisher=Greater London Authority |accessdate=8 Oktubre 2008 |url-status=dead }}</ref> Binalak nito na ang ibang danay ay magkaroon din ng sariling inihalal na [[Kapulungang Rehiyonal ng Inglatera|kapulungan]], ngunit ang panukalang ito ay tinanggihan ng danay ng [[Hilagang Silangang Inglatera|Hilagang Silangan]] sa isang [[Pagtutukoy sa Paglilipat ng Kapangyarihang Pampook sa Hilagang Ingglatera (2004)|pagtutukoy noong 2004]].<ref>{{cite news |url=http://www.timesonline.co.uk/tol/news/uk/article503255.ece |title=Prescott's dream in tatters as North East rejects assembly |accessdate=15 Pebrero 2008 |work=The Times |location=London |first1=Jill |last1=Sherman |first2=Andrew |last2=Norfolk |date=5 Nobyembre 2004 |quote=The Government is now expected to tear up its twelve-year-old plan to create eight or nine regional assemblies in England to mirror devolution in Scotland and Wales. |archive-date=25 Mayo 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100525121618/http://www.timesonline.co.uk/tol/news/uk/article503255.ece |url-status=dead }}</ref> Sa ilalim ng danaying hanay, ang ibang danay ng Ingglatera ay may [[Metropolitano at Di-metropolitanong lalawigan ng Innglatera|kapulungang lalawigan]] at kapulungang purok. Ang iba naman ay may pangkaisahang kapamahalaan. Samantala, ang danay ng Kalakhang Londres ay may 32 [[Kabayanan ng Kalakhang Londres|bayan]] at isang lungsod, ang [[Lungsod ng Londres]]. Ang mga Kagawad ng kapulungan ay inihahalal sa [[Pamamaraang Paramihan ng Halal|paraang paramihan ng halal]] sa mga tanurang pang-isahang sapi. Ang ibang paraan naman ay sa pamamagitan ng pamamaraang ''[[multi-member plurality]]'' sa tanurang pangmaramihang sapi.<ref>{{cite web|url=http://www.lga.gov.uk/lga/aio/39780|title=Local Authority Elections|publisher=Local Government Association|accessdate=3 Oktubre 2008|archive-date=2012-01-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20120118195001/http://www.lga.gov.uk/lga/aio/39780|url-status=dead}}</ref> Sa layon ng [[Pamahalaang Pampook ng Eskosya|pamahalaang pampook]], ang Eskosya ay nahahati sa [[Pagkakabaha-bahagi ng Eskosya|32 pook kapulungan]]. Ito ay may magkakaibang lawak at dami ng santauhan. Ang mga lungsod ng [[Glasgow]], Edimburgo, [[Aberdeen]], at [[Dundee]] ay hiwalay na pook kapulungan. Gayon din ang [[Banwahan ng Kapulungang Bulubundukin|Kapulungang Bulubundukin]] na bumubuo sa isang-katlo ng Eskosya ngunit mayroon lamang na humigit 200,000 katao. Sa kasalukuyan, mayroong mga 1,222 kagawad na naihalal sa katungkulan.<ref>{{cite web |url=http://www.psa.ac.uk/2007/pps/Bennie.pdf |title=STV in Scotland: Local Government Elections 2007 |publisher=Political Studies Association |accessdate=2 Agosto 2008 |archive-date=2011-03-20 |archive-url=https://www.webcitation.org/5xJnMrHvK?url=http://www.psa.ac.uk/2007/pps/Bennie.pdf |url-status=dead }}</ref> Sila ay bahagiang pinapasahod. Ang halalan ay isinasagawa sa pamamaraang ''[[single transferable vote]]'' sa isang tanurang maraming sapi. Maaaring humalal ng tatlo o apat na kagawad. Ang bawat kagawad ay hahalal naman ng isang [[Tagapamatnubay (pangmamamayan)|Tagapamatnubay]] o [[Tagapangulo|Tagapamagitan]] na siyang manunugkulan sa mga pagpupulong at tatayo bilang pinuno ng pook na itinalaga sa kanila. Ang mga [[kagawad]] ay napapasailalim ng mga [[kautusan sa asal]] na ipinatutupad ng [[Tagubilin sa mga Pamantayan ng Eskosya]].<ref>Ethical Standards in Public Life framework: {{cite web |title=Ethical Standards in Public Life |url=http://www.scotland.gov.uk/Topics/Government/local-government/ethical-standards |publisher=The Scottish Government |accessdate=3 Oktubre 2008 |archive-date=11 Disyembre 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141211075152/http://www.scotland.gov.uk/Topics/Government/local-government/ethical-standards |url-status=dead }}</ref> Ang kapisanan ng mga kinatawan ng pampook na kapamahalaan ay ang [[Kapulungang Pampook na Kapamahalaan ng Eskosya]] (KAPKE).<ref>{{cite web |url=http://www.cosla.gov.uk/about/decision-making-cosla |title=Who we are |publisher=Convention of Scottish Local Authorities |accessdate=5 Hulyo 2011 |archive-date=21 Mayo 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110521085754/http://www.cosla.gov.uk/about/decision-making-cosla |url-status=dead }}</ref> Ang [[Pamahalaang Pampook ng Gales|pamahalaang pampook ng Gales]] ay binubuo ng mga 22 pangkaisahang kapamahalaan. Kinabibilangan ito ng mga lungsod ng [[Kardip]], [[Swansea]], at [[Newport]] na may sarili at hiwalay ring pangkaisahang kapamahalaan.<ref>{{cite web|url=http://new.wales.gov.uk/topics/localgovernment/localauthorities/?lang=en|title=Local Authorities|publisher=The Welsh Assembly Government|accessdate=31 Hulyo 2008|archive-date=30 Mayo 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140530004428/http://new.wales.gov.uk/topics/localgovernment/localauthorities/?lang=en|url-status=dead}}</ref> Ang halalan ay ginaganap tuwing ika-apat na taon sa pamamaraang ''[[first-past-the-post]]''.<ref>{{cite web |url=http://www.aboutmyvote.co.uk/how_do_i_vote/voting_systems/local_government_elections_i3.aspx |title=Local government elections in Wales |publisher=[[The Electoral Commission]] |year=2008 |accessdate=8 Abril 2011 |archive-date=2012-06-23 |archive-url=https://www.webcitation.org/68e5BBagx?url=http://www.aboutmyvote.co.uk/how_do_i_vote/voting_systems/local_government_elections_i3.aspx |url-status=dead }}</ref> Bukod sa [[Pulo ng Anglesey]], ang pinakahuling halalan ay naganap noon Mayo 2012. Ang [[Kapisanan ng Pamahalaang Pampook ng Gales]] ay kumakatawan sa mga kapakanan ng pampook na kapamahalaan.<ref>{{cite web|url=http://www.wlga.gov.uk/|title=Welsh Local Government Association|publisher=Welsh Local Government Association|accessdate=20 Marso 2008|archive-date=11 Nobiyembre 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081111154039/http://www.wlga.gov.uk/|url-status=dead}}</ref> Ang [[Pamahalaang Pamppok ng Kahilagaang Irlanda|pamahalaang pampook ng Kahilagaang Irlanda]] ay binubuo na ng 26 kapulungang purok simula pa noong 1973. Ang bawat isa ay naihalal sa pamamaraang ''single transferable vote''. Ang kanilang kapangyarihan ay nakatakda lamang sa pagkuha ng mga basura, pagpatnubay sa mga aso, at pagsasaayos ng mga liwasan at himlayan.<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/northern_ireland/4449092.stm |title=NI local government set for shake-up |work=BBC News |date=18 Nobyembre 2005 |accessdate= 15 Nobyembre 2008 |first =Mark |last= Devenport}}</ref> Noong 13 Marso 2008, napagkasunduan ng tagapagpaganap ang panukalang bumuo ng panibagong 11 kagawad at palitan ang kasalukuyang pamamaraan. Ipinagpaliban ang susunod na pampook na halalan sa 2011 upang mapadali ito.<ref>{{cite press release |url=http://www.nio.gov.uk/local-government-elections-to-be-aligned-with-review-of-public-administration/media-detail.htm?newsID=15153 |title=Local Government elections to be aligned with review of public administration |publisher=Northern Ireland Office |date=25 Abril 2008 |accessdate=2 Agosto 2008 |archive-date=2013-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130217174725/http://www.nio.gov.uk/local-government-elections-to-be-aligned-with-review-of-public-administration/media-detail.htm?newsID=15153 |url-status=dead }}</ref> ===Mga Sakupbayan=== {{Main|Mga Sakupbayan ng Britanya sa Ibayong-dagat|Sakupbayan ng Kaputungan}} [[Talaksan:Inside the Reef Cayman.jpg|thumb|left|Ang tanawin ng [[Dagat Karibe]] sa [[Kapuluang Kayman]]. Ang kapuluang ito ay isa sa mga pangunahing pook ng pandaigdigang pananalapi<ref>{{cite web|url=https://www.cibc.com/ca/pwm-global/locations/caribbean/cayman-islands.html |title=CIBC PWM Global - Introduction to The Cayman Islands |publisher=Cibc.com |date=11 Hulyo 2012 |accessdate=17 Agosto 2012}}</ref> at puntahan ng mga manlalakbay.<ref>{{cite news | url=http://traveltips.usatoday.com/cayman-islands-tourism-20845.html | work=USA Today | title=Cayman Islands Tourism | first=Laurie | last=Rappeport | access-date=2013-01-08 | archive-date=2013-01-16 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130116212733/http://traveltips.usatoday.com/cayman-islands-tourism-20845.html | url-status=dead }}</ref>]] Ang Nagkakaisang Kaharian ay may paghahari sa labing-pitong mga sakupbayan nito: labing-apat sa sakupbayan ng Britanya sa Ibayong-Dagat at tatlo sa sakupbayan ng Kaputungan.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.justice.gov.uk/downloads/about/moj/our-responsibilities/Background_Briefing_on_the_Crown_Dependencies2.pdf |access-date=2013-01-08 |archive-date=2019-11-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191102104306/http://www.justice.gov.uk/downloads/about/moj/our-responsibilities/Background_Briefing_on_the_Crown_Dependencies2.pdf |url-status=dead }}</ref> Ang labing-apat na sakupbayan ng Britanya sa Ibayong-Dagat ay ang mga: [[Anguilla]]; [[Bermuda]]; [[Lupang-sakop ng Britanya sa Antartika|sakupbayan ng Britanya sa Antartika]]; [[Lupang-sakop ng Britanya sa Karagatang Indiya|sakupbayan ng Britanya sa Karagatang Indiya]]; [[Kapuluang Britanikong Birhen]]; [[Kapuluang Cayman]]; [[Kapuluang Falkland]]; [[Gibraltar]]; [[Montserrat]]; [[Santa Helena, Asensiyon at Tristan da Cunha]]; [[Kapuluang Turko at Caicos]]; [[Kapuluang Pitcairn]]; [[Timog Horhe at Kapuluang Timog Sandwich]]; at ang mga [[Akrotiri at Dhekelia|kutang pinamamahalaan sa Tsipre]].<ref>{{cite web |url=http://collections.europarchive.org/tna/20080205132101/www.fco.gov.uk/servlet/Front%3fpagename=OpenMarket/Xcelerate/ShowPage&c=Page&cid=1013618138295 |title=Overseas Territories |publisher=Foreign & Commonwealth Office |accessdate=6 Setyembre 2010 }}{{Dead link|date=Agosto 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Ang pag-aangkin ng Britanya sa Antartika ay hindi kinikilala ng lahat.<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ay.html |title=The World Factbook |publisher=CIA |accessdate=26 Disyembre 2010 |archive-date=25 Disyembre 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225211652/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ay.html%20 |url-status=dead }}</ref> Kung pagsasama-samahin, ang kabuuang lawak ng sakupbayan ng Britanya sa ibayong-dagat ay tinatayang 1,727,570 kilometrong parisukat at may santauhan na humigit-kumulang sa 260,000 katao. Ito ang mga nalabi sa Sasakhari ng Britanya kung saan ang karamihan ay piniling manatiling sakupbayan ng Britanya (Bermuda noong [[Reperendum sa Kasarinlan ng Bermuda (1995)|1995]] at Gibraltar noong [[Reperendum sa Kasarinlan ng Gibraltar (2002)|2002]]). Hindi tulad ng mga sakupbayan ng NK sa ibayong-dagat, ang mga sakupbayan ng Kaputungan ay pagmamay-ari ng [[Kaputungan ng Britanya]].<ref>{{cite web|author=The Committee Office, House of Commons |url=http://www.publications.parliament.uk/pa/cm200910/cmselect/cmjust/56/5604.htm |title=House of Commons&nbsp;– Crown Dependencies&nbsp;– Justice Committee |publisher=Publications.parliament.uk |accessdate=7 Nobyembre 2010}}</ref> Ito ay kinabibilangan ng [[Kapuluang Bangbang]], ang mga [[kuta]] ng [[Jersey]] at [[Guernsey]] sa [[Bangbang Ingles|Bangbang Inggles]], at ang [[Pulo ng Man]] sa [[Dagat Irlandes]]. Sa kadahilanang ang mga nasasakupan nito ay may sari-sariling pangasiwaan, sila ay [[Mga Bansa sa United Kingdom|hindi bahagi ng Nagkakaisang Kaharian]] o ng [[Samahang Europeo]]. Ganon pa man, ang pamahalaan ng UK ang may pananagutan sa mga ugnayang panlabas at pagtatanggol nito. Ang batasan ng UK ay may kapangyarihang mambatas alang-alang sa kanila. Ngunit ang kapangyarihang maisabatas ang mga panukalang nauukol sa kanilang kapuluan ay nasa kani-kanilang kapulungang mambabatas at sa pahintulot ng [[Kagalang-galang na Kapulungan ng mga Kalihim ng Kanyang Kamahalan|Kapulungan ng mga Kalihim ng Kaputungan]]. Sa Pulo ng Man, ang pahintulot ay kadalasang nagbubuhat sa Tenyenteng Tagapamahala.<ref>{{cite web|url=http://www.gov.je/ChiefMinister/International+Relations/Profile+of+Jersey.htm|title=Profile of Jersey|publisher=[[States of Jersey]]|accessdate=31 Hulyo 2008|quote=The legislature passes primary legislation, which requires approval by The Queen in Council, and enacts subordinate legislation in many areas without any requirement for Royal Sanction and under powers conferred by primary legislation.|archive-date=2006-09-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20060902092534/http://www.gov.je/ChiefMinister/International+Relations/Profile+of+Jersey.htm|url-status=bot: unknown}}</ref> Simula noong 2005, ang bawat sakupbayan ng Kaputungan ay may [[Punong Tagapangasiwa]] bilang kanilang [[pinuno ng pamahalaan]].<ref>{{Cite web |url=http://www.gov.im/lib/news/cso/chiefministertom.xml |title=Chief Minister to meet Channel Islands counterparts - Isle of Man Public Services<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-12-18 |archive-date=2013-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130116212734/http://www.gov.im/lib/news/cso/chiefministertom.xml |url-status=dead }}</ref> [[Talaksan:Charles, Prince of Wales in 2021 (cropped) (3).jpg|thumb|Si Charles III noong 2021]] ==Kabanwahan== {{Main|Kabanwahan ng United Kingdom|Kaharian ng United Kingdom|Halalan sa United Kingdom}}Ang Nagkakaisang Kaharian ay isang [[kahariang may saligang-batas]] na may [[pamahalaang pangkaisahan]]. Ang kanyang kamahalan, [[Charles III]] ang pinuno ng bansa ng NK at ng labinlimang [[Mga Bansa sa Kapamansaan|bansa sa Kapamansaan]]. Ang kaharian ay may “karapatang pagsanggunian, humimok, at magpaalala”.<ref>[[Walter Bagehot|Bagehot, Walter]] (1867) The English Constitution, London:Chapman and Hall, p103</ref> Ang Nagkakaisang Kaharian ay isa sa natatanging apat na mga bansa na may saligang-batas na di-nasusulat.<ref>{{cite web|url=http://www.llrx.com/features/uk2.htm#UK%20Legal%20System|title=A Guide To the UK Legal System|publisher=[[University of Kent|University of Kent at Canterbury]]|accessdate=16 Mayo 2006|author=Sarah Carter|archive-date=27 Mayo 2012|archive-url=https://www.webcitation.org/67yH6Ly5h?url=http://www.llrx.com/features/uk2.htm#UK%20Legal%20System|url-status=dead}}</ref><ref group="tala">Ang Bagong Selanda, Israel at [[San Marino]] ang ibang mga bansa na may saligang-batas na di-nasusulat.</ref> Kung sa gayon, ang [[Saligang-Batas ng United Kingdom|Saligang-Batas ng Nagkakaisang Kaharian]] ay halos lahat binubuo ng kaipunan ng mga iba’t ibang kasulatan tulad ng mga [[palatuntunan]], mga [[kasong naisabatas]] at mga pandaigdigang kasunduan, at ng [[Katipunan sa Saligang-Batas ng Britanya|katipunan sa saligang-batas]]. Dahil walang pagkakaiba ang karaniwang palatuntunan sa “batas pang-saligang-batas”, maaaring “mabago” ito sa pamamagitan ng paglagda ng [[Batasan ng Nagkakaisahang Kaharian|batasan]] ng NK ng isang [[Batas ng Parlamento|Batas ng Batasan]]. Sila ay may kapangyarihang baguhin o tanggalin ang anumang nasusulat o di-nasusulat na bahagi ng saligang-batas. Ngunit, hindi ito maaaring magsabatas na hindi mababago ng mga susunod na Batasan.<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.uk/about/how/laws/sovereignty.cfm|title=Official UK Parliament web page on parliamentary sovereignty|publisher=UK Parliament|archiveurl=https://archive.today/20120628214950/http://www.parliament.uk/about/how/sovereignty/|archivedate=2012-06-28|access-date=2013-01-09|url-status=live}}</ref> ===Pamahalaan=== {{main|Pamahalaan ng United Kingdom}} Ang NK ay may [[Pamamaraang Parlamentaryo|pamahalaang pambatasan]] na nakabatay sa [[pamamaraang Westminster]]. Ito ay tinutularan sa daigdig, isang pamana ng Sasakhari ng Britanya. Ang batasan ng Nagkakaisang Kaharian ay tinatawag na Batasan. Ito ay may dalawang kapulungan: ang inihahalal na [[Pamahayan ng mga Hamak]], at ang itinatalagang [[Pamahayan ng mga Panginoon]]. Sila ay nagpupulung-pulong sa [[Palasyo ng Westminster]]. Lahat ng mga panukala ay kailangang may [[Pangkahariang Pahintulot]] bago maisabatas ang mga ito. Ang katungkulan ng pagiging [[pinuno ng pamahalaan]] ng NK ay nasa [[Punong Tagapangasiwa ng United Kingdom|Punong Ministro]].<ref>{{cite web|title = The Government, Prime Minister and Cabinet|work = Public services all in one place|publisher = [[Directgov]]|url = http://direct.gov.uk/en/Governmentcitizensandrights/UKgovernment/Centralgovernmentandthemonarchy/DG_073444|accessdate = 12 Pebrero 2010|archive-date = 2012-09-21|archive-url = https://web.archive.org/web/20120921004951/http://www.direct.gov.uk/en/Governmentcitizensandrights/UKgovernment/Centralgovernmentandthemonarchy/DG_073444|url-status = dead}}</ref> Siya ay kabilang sa kasapian ng batasan. Ang kasapiang ito ang nagbibigay ng ‘‘halal sa pag-asa’’ ng nakararaming lapian sa Pamahayan ng mga Hamak. Kadalasang ang pinuno ng pinakamalaking lapian sa pamahayan ang nakakakamit nito. Mamimili ang punong tagapangasiwa ng kalupunan ng mga tagapangasiwa na silang maitatalaga naman ng kaharian. Sila ang bubuo ng [[Pamahalaan ng United Kingdom|Pamahalaan ng Kanyang Kamahalaan]]. Sa kaugalian, iginagalang ng Haribini ang anumang maging pasya ng punong tagapangasiwa sa pamamahala. [[Talaksan:Palace of Westminster, London - Feb 2007.jpg|thumb|left|280px|Ang [[Bahay-Hari ng Westminster]], ang luklukan ng dalawang pamahayan ng Batasan ng Nagkakaisang Kaharian]] Ang [[Kalupunan ng mga Tagapangasiwa ng United Kingdom|kalupunan ng mga tagapangasiwa]] ay nakaugaliang kunin sa lapian kung saan kasapi ang Punong Tagapangasiwa. Ito ay kinukuha sa kapwa pamahayan, ngunit kadalasan ito’y manggagaling sa Pamahayan ng mga Hamak. Ang mga naitalaga ay may [[Pananagutan sa Pamahalaan|pananagutan]] sa punong tagapangasiwa. Ang kapangyarihang tagapagpaganap ay ginagamit ng punong tagapangasiwa at ng mga kalupunan nito. Silang lahat ay nanganumpa sa [[Kapulungan ng mga Kalihim ng United Kingdom|Kapulungan ng mga Kalihim ng Nagkakaisang Kaharian]] na maging mga [[Tagapangasiwa ng Kaputungan]]. Si [[Ang Matwid na Kagalang-galang|Mat. na Kgg.]] [[David Cameron]], pinuno ng [[Lapiang Konserbatibo (UK)|Lapiang Konserbatibo]], ang namumuno sa pakikiisa sa pangatlong lapian ng NK, ang mga [[Demokratang Liberal (UK)|Demokratang Liberal]]. Simula noong 11 Mayo 2010, si Cameron ang Punong Tagapangasiwa, [[Pangulong Panginoon ng Ingatang-yaman]], at [[Tagapangasiwa sa Paglilingkod-bayan]].<ref>{{Cite news |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk_politics/election_2010/8675265.stm |title=David Cameron is UK's new prime minister |date=11 Mayo 2010 |work=BBC News |accessdate =11 Mayo 2010}}</ref> Upang maihalal sa Pamahayan ng mga Hamak, kinakailangang ang isa ay mapili bilang kasapi ng batasan. Ito ay sa pamamagitan ng [[Pamamaraang Paramihan ng Halal|paramihan ng halal]] sa bawat kapisanang panghalalan. Ang NK ay kasalukuyang nahahati sa [[Kapisanang Panghalalan ng United Kingdom|650 kapisanang panghalalan]]. Nagsisimula ang pangkalahatang halalang ito sa paghayag ng hari, matapos pagpayuhan ng punong ministro. Sinasaad sa [[Batas Parlamento ng 1911 at 1949|Batas Batasan ng 1911 at 1949]] na kinakailangan ang panibagong halalan limang taon ang nakalipas bago ang huli. Ang tatlong pangunahing lapian sa NK ay ang mga Lapiang Konserbataibo, [[Lapian ng Manggagawa (UK)|Lapian ng Manggagawa]], at ang Demokratang Liberal. Noong nakaraang pangkalahatang halalan ng 2010, ang mga naluklok sa tatlong lapiang ito ay 622 sa 650 luklukan sa Pamahayan ng mga Hamak.<ref>{{cite web|url=http://www.nsd.uib.no/european_election_database/country/uk/|title=United Kingdom|work=European Election Database|publisher=Norwegian Social Science Data Services|accessdate=3 Hulyo 2010|archive-date=9 Hulyo 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100709202655/http://www.nsd.uib.no/european_election_database/country/uk|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.guardian.co.uk/politics/2010/may/28/general-election-2010-conservatives|title=Thirsk and Malton: Conservatives take final seat in parliament|work=The Guardian |location=London|last=Wainwright|first=Martin|date=28 Mayo 2010|accessdate=Huloy 3,2010}}</ref> Ang karamihan sa mga natirang luklukan ay nakamit ng mga lapiang lumalaban sa kani-kanilang pook sa NK: ang [[Pambansang Lapiang Eskoses]] (sa eSKOSYA lamang); ''[[Plaid Cymru]]'' (sa Gales lamang); at ang [[Lapiang Demokratikong Samahang Manggagawa]], [[Lapiang Demokratikong Lipunan at Manggagawa]], [[Lapiang Manggagawa ng Ulster]], at ''[[Sinn Féin]]'' (sa Kahilagaang Irlanda lamang bagaman ang ''Sinn Féin'' ay lumalaban din sa mga halalan sa Republika ng Irlanda). Alinsunod sa patakaran ng lapian, wala pang naihalal na kasapi ng ''Sinn Féin'' ang kailanman dumalo sa Pamahayan ng mga Hamak upang katawanin ang kanilang kapisanang panghalalan dahil sa pangangailangang panunumpa sa katapatan sa kaharian. Gayunpaman, ang kasalukuyang limang KP na ''Sinn Féin'' ay ginagamit ang mga tanggapan at ibang kagamitan sa Westminster.<ref>{{Cite news |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk_politics/1771635.stm |title=Sinn Fein moves into Westminster |work=BBC News |date=21 Enero 2002 |accessdate =17 Oktubre 2008}}</ref> Ang NK ay may kasalukuyang 72 mga [[Kasapi ng Parlamentong Europeo para sa United Kingdom 2009-2014|KPE]] na naihalal para sa [[Parlamentong Europeo|Batasang Europeo]]. Sila ay naihalal sa 12 kapisanang panghalalan na may [[pangmaramihang sapi]].<ref>{{Cite news |url= http://news.bbc.co.uk/1/shared/bsp/hi/elections/euro/09/html/ukregion_999999.stm |title= European Election: United Kingdom Result |work=BBC News |date =8 Hunyo 2009}}</ref> ===Pangasiwaang ginawaran=== {{Main|Pangasiwaang gawaran sa United Kingdom|Tagapagpaganap ng Hilagang Irlanda|Pamahalaang Eskoses|Pamahalaang Gales}} [[Talaksan:Scotland Parliament Holyrood.jpg|thumb|alt=Modern one-story building with grass on roof and large sculpted grass area in front. Behind are residential buildings in a mixture of styles.|Ang [[Gusali ng Pambatasang Eskoses]] sa [[Holyrood, Edimburgo|Holyrood]] ang luklukan ng [[Parlamentong Eskoses|Batasang Eskoses]]]] Ang Eskosya, Gales, at Kahilagaang Irlanda ay may kanya-kanyang [[Tagapagpaganap (pamahalaan)|pamahalaan o tagapagpaganap]] na binigyang-kapangyarihan. Ito ay pinamumunuan ng isang [[Pangulong Tagapangasiwa]] (o sa Kahilagaang Irlanda, isang [[diyarka]]l na [[Pangulong Tagapangasiwa at kinatawang Pangulong Tagapangasiwa]]) at isang [[batasang may iisang pamahayan]]. Ngunit ang Ingglatera, ang pinakamalaking bansa sa Nagkakaisang Kaharian, ay walang mga ganitong pamahalaan na ginawaran. Bagkus, sila ay tuwirang pinangagasiwaan at pinagbabatas ng pamahalaan at batasan ng NK. Sa kadahilanang ito, umusbong ang tinatawag na [[Katanugang Kanlurang Lothian]] na nauukol sa pakikilahok ng mga kasapi ng batasan (KP) ng Eskosya, Gales, at Kahilagaang Irlanda,<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/scotland/3432767.stm |title=Scots MPs attacked over fees vote |work=BBC News |date=27 Enero 2004 |accessdate=21 Oktubre 2008}}</ref> sa mga bagay o suliranin na kaugnay lamang sa Ingglatera.<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk_politics/talking_politics/82358.stm |title=Talking Politics: The West Lothian Question |work=BBC News |first=Brian |last=Taylor |date=1 Hunyo 1998 |accessdate=21 Oktubre 2008}}</ref> Ang [[Pamahalaang Eskoses]] at ang [[Parlamentong Eskoses|batasan]] nito ay may malaking saklaw sa mga anumang bagay na hindi [[Mga Bagay na Nakalaan|katangi-tanging nakalaan lamang]] sa batasan ng NK, tulad ng [[Edukasyon sa Eskosya|katuruan]],[[Pambansang Palingkuran sa Kalusugan ng Scotland|kalusugan]], [[Batas Eskoses]], at ang [[Pamahalaang Lokal ng Scotland|pamahalaang pampook]].<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/events/scotland_99/the_scottish_parliament/310036.stm |title=Scotland's Parliament&nbsp;– powers and structures |work=BBC News |date=8 Abril 1999 |accessdate=21 Oktubre 2008}}</ref> Noong nakaraang [[Pangkalahatang Halalan sa Parlamentong Eskoses, 2011|halalan ng 2011]], ang Pambansang Lapiang Eskoses ay muling nailuklok, kasama ang karamihan sa kanila, sa Batasang Eskoses. Ang kanilang pinuno ay si [[Alex Salmond]], ang [[Pangulong Tagapangasiwa ng Eskosya]].<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/scotland/6659531.stm |title=Salmond elected as first minister |work=BBC News |date=16 Mayo 2007 |accessdate=21 Oktubre 2008}}</ref><ref>{{cite news |url= http://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-13305522 |title= Scottish election: SNP wins election |work=BBC News |date= 6 Mayo 2011}}</ref> Noong 2012, ang pamahalaan ng NK at Eskosya ay nagkasundo sa talakayan ng isang reperendum patungkol sa kasarinlan ng Eskosya sa 2014. Ang [[Pamahalaang Gales]] at ang [[Pambansang Kapulungan ng Gales]] ay mas may maliit na kapangyarihan kaysa ng sa naibigay sa Eskosya.<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/events/wales_99/the_welsh_assembly/309033.stm |title=Structure and powers of the Assembly |work=BBC News |date=9 Abril 1999 |accessdate21 Oktubre 2008}}</ref> Maaaring magsabatas ang Kapulungan tungkol sa mga bagay na binigyang-kapangyarihan sa pamamagitan ng [[Batas sa Pambansang Kapulungan ng Gales|Batas ng Kapulungan]]. Ayon sa batas, hindi ito nangangailangan ng pahintulot buhat sa Westminster. Nanalo ang mumunting Lapian ng Manggagawa noong nakaraang [[Halalan ng Pambansang Kapulungan ng Gales, 2011|halalan ng 2011]]. Pinamumunuan ito ni [[Carwyn Jones]]. Ang [[Tagapagpaganap ng Hilagang Irland]] at ang [[Kapulungan ng Hilagang Ireland|Kapulungan]] nito ay may mga kapangyarihang nahahambing sa binigay sa Eskosya. Ang Tagapagpaganap ay pinamumunuan ng isang [[diyarka]] na kumakatawan sa mga kasapi ng [[Tinalaga ng Manggagawa|manggagawa]] at mga [[Tinalaga ng mga Makabansa|makabansa]] sa Kapulungan. Sa kasalukuyan, si [[Peter Robinson (politiko)|Peter Robinson]] ng [[Lapiang Demokratikong Manggagawa]], at si [[Martin McGuinness]] ng ''[[Sinn Féin]]'' ang mga [[Pangulong Tagapangasiwa at kinatawang Pangulong Tagapangasiwa]]. Ang NK ay walang [[saligang-batas na nasusulat]]. Ang mga bagay na nauukol sa saligang-batas ay isa sa mga kapangyarihang hindi binigay sa Eskosya, Gales, at Kahilagaang Irlanda. Ayon sa turo ng [[Kalayaan ng Parlamentaryo sa United Kingdom|Kalayaan ng Pambatasan]], ang batasan ng NK ay maaaring alisin ang Batasang Eskoses, Kapulungang Gales, at Kapulungang Kahilagaang Irlanda.<ref>N. Burrows, [http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/1468-2230.00203/abstract "Unfinished Business: The Scotland Act 1998"], ''The Modern Law Review'', vol. 62, issue 2, (Marso 1999), p. 249: "The UK Parliament is sovereign and the Scottish Parliament is subordinate. The White Paper had indicated that this was to be the approach taken in the legislation. The Scottish Parliament is not to be seen as a reflection of the settled will of the people of Scotland or of popular sovereignty but as a reflection of its subordination to a higher legal authority. Following the logic of this argument, the power of the Scottish Parliament to legislate can be withdrawn or overridden..."</ref><ref>M. Elliot, [http://icon.oxfordjournals.org/content/2/3/545.abstract "United Kingdom: Parliamentary sovereignty under pressure"], ''International Journal of Constitutional Law'', vol. 2, issue 3, (2004), pp. 553–554: "Notwithstanding substantial differences among the schemes, an important common factor is that the U.K. Parliament has not renounced legislative sovereignty in relation to the three nations concerned. For example, the Scottish Parliament is empowered to enact primary legislation on all matters, save those in relation to which competence is explicitly denied ... but this power to legislate on what may be termed "devolved matters" is concurrent with the Westminster Parliament's general power to legislate for Scotland on any matter at all, including devolved matters ... In theory, therefore, Westminster may legislate on Scottish devolved matters whenever it chooses..."</ref> Sa katunayan, noong 1972, pinagkaisahan ng Batasan ng NK na [[Batas sa Hilagang Irlanda ng 1972 (panamantalang pagtatakda)|antalahin]] ang pagkakatatag ng [[Batasan ng Hilagang Irlanda|Batasan ng Kahilagaang Irlanda]]. Ito ang naging alinsunuran patungkol sa mga napapanahong kapisanang bingyang-kapangyarihan.<ref>G. Walker,[http://www.jstor.org/stable/10.1086/644536 "Scotland, Northern Ireland, and Devolution, 1945–1979"], ''Journal of British Studies'', vol. 39, no. 1 (Enero 2010), pp. 124 & 133.</ref> Sa kaugalian, malayong mangyaring tanggalin ng batasan ng NK ang pagbibigay-kapangyarihan dahil sa mga pinagkasunduang taliktik noong mapagpasyahan ang reperendum na ito.<ref>A. Gamble, [http://publius.oxfordjournals.org/content/36/1/19.short "The Constitutional Revolution in the United Kingdom"], ''Publius'', volume 36, issue 1, p. 29: "The British parliament has the power to abolish the Scottish parliament and the Welsh assembly by a simple majority vote in both houses, but since both were sanctioned by referenda, it would be politically difficult to abolish them without the sanction of a further vote by the people. In this way several of the constitutional measures introduced by the Blair government appear to be entrenched and not subject to a simple exercise of parliamentary sovereignty at Westminster."</ref> Mas malaki kaysa sa Eskosya at Gales ang mga talikitang pinataw sa kapangyarihan ng batasan ng NK na makialam sa pagbibigay-kapangyarihan sa Kahilagaang Irlanda dahil ito ay nakabatay sa kasunduan sa pagitan ng [[Pamahalaan ng Irlanda]].<ref>E. Meehan, [http://pa.oxfordjournals.org/content/52/1/19.short "The Belfast Agreement—Its Distinctiveness and Points of Cross-Fertilization in the UK's Devolution Programme"], ''Parliamentary Affairs'', vol. 52, issue 1 (1 Enero 1999), p. 23: "[T]he distinctive involvement of two governments in the Northern Irish problem means that Northern Ireland's new arrangements rest upon an intergovernmental agreement. If this can be equated with a treaty, it could be argued that the forthcoming distribution of power between Westminister and Belfast has similarities with divisions specified in the written constitutions of federal states... Although the Agreement makes the general proviso that Westminister's 'powers to make legislation for Northern Ireland' remains 'unaffected', without an explicit categorical reference to reserved matters, it may be more difficult than in Scotland or Wales for devolved powers to be repatriated. The retraction of devolved powers would not merely entail consultation in Northern Ireland backed implicitly by the absolute power of parliamentary sovereignty but also the renegotiation of an intergovernmental agreement".</ref> ===Batas at katarungang pangkrimen=== {{Main|Batas ng United Kingdom}} [[Talaksan:Royal courts of justice.jpg|thumb|left|Ang mga [[Makaharing Kahukuman ng Katarungan|Maharlikang Kahukuman ng Katarungan]] ng [[Inglatera at Gales|Ingglatera at Gales]]]] Ang Nagkakaisang Kaharian ay walang iisang pamamaraang legal dahil ayon sa Bahagi 19&nbsp;ng [[Kasunduan ng Samahan|Kasunduan ng Samahan ng 1706]], pinagkakaloob nito ang pagpapatuloy ng isang hiwalay na pamamaraang legal sa Eskosya.<ref>{{cite web |url=http://www.scotshistoryonline.co.uk/union.html |title=The Treaty (act) of the Union of Parliament 1706 |publisher=Scottish History Online |accessdate=Oktubre 5, 2008 |archive-date=2002-07-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20020712045730/http://www.scotshistoryonline.co.uk/union.html |url-status=dead }}</ref> Sa kasalukuyan, ang NK ay may tatlong magkakaibang [[Mga Pamamaraang Legal ng Daigdig|pamamaraang legal]]: [[Batas Ingles|Batas Inggles]], [[Kahukuman ng Hilagang Ireland|Batas Kahilagaang Irlanda]] at [[Batas Eskoses]]. Naitatag ang [[Kataas-taasang Hukuman ng United Kingdom|Kataas-taasang Hukuman ng Nagkakaisang Kaharian]] noong Oktubre 2009 at pinalitan nito ang [[Katungkulang Panghukuman ng Pamahayan ng mga Panginoon|Lupon sa Paghahabol ng Pamahayan ng mga Panginoon]].<ref>{{Cite news |url= http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/8283939.stm |title =UK Supreme Court judges sworn in |work=BBC News |date=5 Oktubre 2009}}</ref><ref>{{PDFlink|[http://www.dca.gov.uk/consult/supremecourt/supreme.pdf Constitutional reform: A Supreme Court for the United Kingdom]|252&nbsp;KB}}, Department for Constitutional Affairs. Retrieved 22 Mayo 2006.</ref> Ang [[Panghukumang Lupon ng Kapulungan ng mga Kalihim]] at ang mga kasapi ng Kataas-taasang Hukuman ang pinakamataas na hukuman sa paghahabol sa maraming bansa sa Kapamansaan, mga [[Lupang-sakop ng Britanya sa Ibayong-dagat|sakupbayan ng Britanya sa Ibayong-dagat]], at sa [[Lupang-sakop ng Kaputungan|sakupbayan ng Kaputungan]].<ref>[http://www.jcpc.gov.uk/about/role-of-the-jcpc.html "Role of the JCPC"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111215093114/http://www.jcpc.gov.uk/about/role-of-the-jcpc.html |date=2011-12-15 }}. Judicial Committee of the Privy Counci. Retrieved 11 Setyembre 2012</ref> Ang Batas Inggles, na umiiral sa [[Inglatera at Gales|Ingglatera at Gales]], at [[Batas Hilagang Irlandes]] ay kapwa nakabatay sa palatuntunin ng [[Batas Panlahat]].<ref>{{Cite book |url=http://books.google.com/?id=AF303DEl0MkC&pg=PA298 |first=Andrew |last=Bainham |title=The international survey of family law:1996 |page=298 |isbn=978-90-411-0573-8 |year=1998 |publisher=Martinus Nijhoff |location =The Hague}}</ref> Ayon sa umiiral na mga palatuntunan, ang Batas Panlahat ay nabubuo sa paggamit ng mga hukom ng mga kautusan, alinsunuran, at bihasang pangingisip sa mga nahagap na datos, sa pagpapaliwanag sa mga hatol na may kaugnayan sa palatuntuning legal. Ang mga ito ay maiiakma sa mga susunod na kasong kahalintulad nito ([[Stare Decisis|''stare decisis'']]).<ref>{{Cite book |url= http://books.google.com/?id=a4ddQNrt8e8C&pg=PA371 |title=World dictionary of foreign expressions |author=Adeleye, Gabriel; Acquah-Dadzie, Kofi; Sienkewicz, Thomas; McDonough, James |page=371 |isbn=978-0-86516-423-9 |year =1999 |location =Waucojnda, IL |publisher=Bolchazy-Carducci}}</ref> Ang [[Kahukuman ng Inglatera at Gales|Kahukuman ng Ingglatera at Gales]] ay pinamumunuan ng [[Pangulong Kahukuman ng Inglatera at Gales|Pangulong Kahukuman ng Ingglatera at Gales]], na binubuo ng [[Hukuman sa Paghahabol ng Inglatera at Gales|Hukuman sa Paghahabol]], ang [[Mataas na Hukuman ng Katarungan]] (para sa kasong pangmamamayan), at ang [[Hukuman ng Kaputungan]] (para sa kasong kriminal). Ang Kataas-taasang Hukuman ang pinamataas na hukuman sa Ingglatera, Gales, at Kahilagaang Irlanda para sa mga paghahabol sa kasong pangmamamayan at kriminal. Ang anumang pasya ng hukumang ito ay maiiakma sa bawat ibang hukumang nasasakupan nito.<ref>{{cite web |url=http://www.alpn.edu.au/node/66 |title=The Australian courts and comparative law |publisher=Australian Law Postgraduate Network |accessdate=28 Disyembre 2010 |archive-date=14 Abril 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130414202207/http://alpn.edu.au/node/66 |url-status=dead }}</ref> [[Talaksan:High Court of Justiciary.jpg|thumb|right|upright|Ang [[Mataas na Hukuman ng Punong Hukom]]–ang [[Dalubhasaan sa Katarungan|Kataas-taasang]] [[Katarungang Kriminal|Hukumang Kriminal]] ng [[Eskosya]].]] Ang Batas Eskoses ay may magkahalong pamamaraan na nakabatay sa mga palatuntunin ng batas panlahat at[[Batas Pangmamamayan (pamamarang legal)|batas pangmamamayan]]. Ang mga pangunahing hukuman ay ang [[Hukuman ng Kapulungan]] para sa mga kasong pangmamamayan,<ref>{{cite web|url=http://www.scotcourts.gov.uk/session/index.asp|title=Court of Session&nbsp;– Introduction|publisher=Scottish Courts|accessdate=5 Oktubre 2008|archive-date=25 Mayo 2012|archive-url=https://archive.today/20120525195153/http://www.scotcourts.gov.uk/session/index.asp|url-status=dead}}</ref> at ang [[Mataas na Hukuman ng Punong Hukom]] para sa mga kasong criminal.<ref>{{cite web|url=http://www.scotcourts.gov.uk/justiciary/index.asp|title=High Court of Justiciary&nbsp;– Introduction|publisher=Scottish Courts|accessdate=5 Oktubre 2008|archive-date=5 Agosto 2012|archive-url=https://archive.today/20120805180111/http://www.scotcourts.gov.uk/justiciary/index.asp|url-status=dead}}</ref> Ayon sa Batas Eskoses, ang Kataas-taasang Hukuman ng Nagkakaisang Kaharian ay ang pinakamataas na hukuman sa paghahabol para sa mga kasong pangmamamayan.<ref>{{cite web|url=http://www.publications.parliament.uk/pa/ld199697/ldinfo/ld08judg/bluebook/bluebk03.htm|title=House of Lords&nbsp;– Practice Directions on Permission to Appeal|publisher=UK Parliament|accessdate=22 Hunyo 2009}}</ref> Ang mga [[Hukumang Eskribano|hukumang eskribano]] ang lumilitis sa mararaming kasong pangmamamayan at kriminal. Dito rin nililitis ang mga kasong kriminal sa pamamagitan ng inampalan, na kilala sa katawagang “takdang hukuman ng eskribano”, o kung walang inampalan, “di-takdang hukuman ng eskribano”.<ref>{{cite web|url=http://www.scotcourts.gov.uk/introduction.asp|title=Introduction|publisher=Scottish Courts|accessdate=5 Oktubre 2008|archive-date=5 Agosto 2012|archive-url=https://archive.today/20120805135430/http://www.scotcourts.gov.uk/introduction.asp|url-status=dead}}</ref> Naiiba ang pamamaraang legal sa Eskosya sa pagkakaroon nito ng tatlong maaaring maging hatol sa [[paglilitis]] ng isang kasong kriminal: ''[[May-sala (batas)|may-sala]]'', ''[[Walang-sala (batas)|walang-sala]]'', at ''”[[di-napatunayan]]”''. Mapapawalang-sala ang isang tao kung ang hatol ay “walang-sala” at “di-napatunayan”. Hindi na rin ito maaaring malitis muli.<ref>{{Cite news |url=http://www.timesonline.co.uk/tol/news/uk/scotland/article431121.ece |title=The case for keeping 'not proven' verdict |work=The Sunday Times |first=Tim |last=Luckhurst |accessdate=5 Oktubre 2008 |location=London |date=20 Marso 2005 |archive-date=23 Hunyo 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110623033748/http://www.timesonline.co.uk/tol/news/uk/scotland/article431121.ece |url-status=dead }}</ref> Tumaas ang krimen sa Ingglatera at Gales sa pagitan ng taong 1981 at 1995. Ngunit ayon sa mga [[Estatistika sa Krimen ng United Kingdom|Palaulatan sa krimen]], ito ay bumaba ng 48% (1995-2008) simula noon. Sa katulad na mga taon, ang [[Populasyon sa Bilangguan ng Inglatera at Gales|santauhan sa bilangguan ng Ingglatera at Gales]] ay makalawang tumaas sa bilang na hihigit sa 80,000. Sa bawat 100,000 katao, may 147 nabibilanggo at dahil dito, ang Ingglatera at Gales ang may pinakamataas na paglaki sa bilang ng nabibilanggo sa buong Kanluraning Europa.<ref>{{Cite news |url= http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk_politics/7235438.stm |title=New record high prison population |work=BBC News |date=8 Pebrero 2008 |accessdate=21 Oktubre 2008}}</ref> Ang [[Palingkurang Bilibid ng Kanyang Kamahalan]], na may pananagutan sa [[Pangagasiwa sa Katarungan (UK)|Pangangasiwa sa Katarungan]], ang namamahala sa halos lahat na mga bilangguan sa Ingglatera at Gales. Ang krimen naman sa Eskosya ay bumaba sa pinakamababa nitong tala sa loob ng 32 taon noong 2009-10. Ito ay bumaba ng sampung bahagdan.<ref>{{Cite press release |url=http://www.scotland.gov.uk/News/Releases/2010/09/07111730 |title=Crime falls to 32 year low |publisher=Scottish Government |date=7 Setyembre 2010 |accessdate=21 Abril 2011 |archive-date=2 Hulyo 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140702092202/http://www.scotland.gov.uk/News/Releases/2010/09/07111730 |url-status=dead }}</ref> Sa magkatulad na taon, bumaba rin ang santauhan sa mga bilangguan sa Eskosya na mayroon lamang hihigit sa 8,000 katao.<ref>{{cite web |url=http://www.sps.gov.uk/default.aspx?documentid=7811a7f1-6c61-4667-a12c-f102bbf5b808 |title=Prisoner Population at Friday 22&nbsp;Agosto 2008 |publisher=Scottish Prison Service |accessdate=28 Agosto 2008 |archive-date=7 Marso 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120307182522/http://www.sps.gov.uk/default.aspx?documentid=7811a7f1-6c61-4667-a12c-f102bbf5b808 |url-status=dead }}</ref> Ito ang pinakamababang naitala sa kasaysayan ng Eskosya.<ref>{{Cite news |url= http://news.bbc.co.uk/1/hi/scotland/7587724.stm |title=Scots jail numbers at record high |work=BBC News |date=29 Agosto 2008 |accessdate=21 Oktubre 2008}}</ref> Ang [[Palingkurang Bilibid ng Eskosya]], na may pananagutan sa [[Kalihim sa Tagapangasiwa ng Katarungan]], ang namamahala sa mga bilangguan sa Eskosya. Ayon sa pag-uulat ng Ugnayan sa Araling Pagmamatyag noong 2006, napag-alamang ang NK ang may pinakamataas na antas ng [[Pagmamatyag sa Madla|pagmamatyag sa madla]] sa lahat ng mga mauunlad na bansa sa Kanluranin.<ref>{{Cite news |url= http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/6108496.stm| title=Britain is 'surveillance society'| accessdate=6 Disyembre 2010 |work=BBC News |date=2 Nobyembre 2006}}</ref> ===Ugnayang panlabas=== {{Main|Ugnayang panlabas ng United Kingdom}} [[Talaksan:David Cameron and Barack Obama at the G20 Summit in Toronto.jpg|left|thumb|Si [[David Cameron]], ang Punong Tagapangasiwa ng Nagkakaisang Kaharian, at si [[Barack Obama]], ang Pangulo ng Nagkakaisang Pamahalaan, sa [[Pagpupulong ng P-20 sa Toronto (2010)|pagpupulong ng P-20 sa Toronto noong 2010]].]] Ang NK ay isang [[Limang Bigatin (Mga Nagkakaisang Bansa)|panatilihang kasapi]] ng [[Kapulungang Pangkatiwasayan ng Mga Nagkakaisang Bansa]]. Ito ay kasapi sa mga sumusunod: [[Kapisanan ng Kasunduan sa Hilagang Atlantiko]] (KKHA), [[Kapamansaan ng mga Bansa]], [[Pangkat ng Pito (P7)|Pangkat ng Pito]] (P7), [[Pangkat ng Walo (P8)|Pangkat ng Walo]] (P8), [[Pangkat ng Dalawampu (P20)|Pangkat ng Dalawampu]] (P20), [[Kapisanan sa Pakikipagtulungan sa Ekonomiya at Pagpapaunlad|Kapisanan sa Pakikipagtulungan sa agimat at Pagpapaunlad]] (KPEP), [[Kapisanan ng Pandaigidigang Kalakalan]] (KPK), [[Kapulungan ng Europa]], [[Kapisanan sa Pangkatiwasayan at Pakikipagtulungan sa Europa]] (KKPE), at ng [[Samahang Europeo]] (SE). Masasabing may ''[[Katangi-tanging Ugnayan]]'' ang NK sa Nagkakaisang Pamahalaan,<ref>Swaine, Jon (13 Enero 2009). [http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/barackobama/4226246/Barack-Obama-presidency-will-strengthen-special-relationship-says-Gordon-Brown.html "Barack Obama presidency will strengthen special relationship, says Gordon Brown"]. ''The Daily Telegraph'' (London). Retrieved 3 Mayo 2011.</ref><ref>Kirchner, E. J.; Sperling, J. (2007). ''Global Security Governance: Competing Perceptions of Security in the 21st Century''. London: Taylor & Francis. p. 100. ISBN 0-415-39162-8</ref> isang matalik na pagka-kasama naman sa Pransiya o isang ''[[Entente cordiale]]'' dahil naghihiraman ito sa teknolohiya sa sandatang nukleyar. Ang NK ay may matalik ding ugnayan sa Republika ng Irlanda dahil kapwa sila nagkasundo sa isang [[Kaayunan sa Pook-lakbayan]].<ref>{{cite news|url=http://www.dailymail.co.uk/news/article-1054462/British-Army-enjoys-recruitment-boom-Irish-Republic-troops-leave-Northern-Ireland.html|title=British Army enjoys recruitment boom from Irish Republic after troops leave Northern Ireland|accessdate=4 Enero 2012|work=Daily Mail |date=10 Setyembre 2008|first=Rebecca|last=Camber|location=London}}</ref> Lalong umiigting ang pandaigdigang kalakasan ng Britanya sa pamamagitan ng mga ugnayan sa kalakal, pamumuhunan sa ibayong-dagat, [[opisyal na pagtulong sa pagpapaunlad]], at panghukbong pakikilahok.<ref>[http://www.parliament.the-stationery-office.co.uk/pa/cm200809/cmselect/cmintdev/220/22007.htm "DFID's expenditure on development assistance"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130112222226/http://www.parliament.the-stationery-office.co.uk/pa/cm200809/cmselect/cmintdev/220/22007.htm |date=2013-01-12 }}. UK Parliament. Retrieved 3 Mayo 2011.</ref> ===Panghukbo=== {{Main|Sandatahang Lakas ng Britanya}} {{Multiple image|direction=vertical|align=right|image1=HMS Daring D32 (3).jpg|image2=Challenger II.jpg|image3=Eurofighter Typhoon 02.jpg|width1=150|width2=150|width3=150|footer=Ang [[Pangwasak na Uri-45]], ''[[Challenger 2]]'' at ''[[Eurofighter]]''.}} Ang [[sandatahang lakas]] ng NK ay kilala rin sa tawag na ''[[Sandatahang Lakas ng Britanya|Sandatahang Lakas ng Kanyang Kamahalan]]'' o ''Sandatahang Lakas ng Kaputungan''.<ref>[http://www.raf.mod.uk/legalservices/p3chp29.htm Armed Forces Act 1976, Arrangement of Sections], raf.mod.uk</ref> Ito ay binubuo ng tatlong mga sangay na bihasa sa paninilbihang panghukbo: ang [[Panilbihang Pandagat (United Kingdom)|Panilbihang Pandagat]] (kabilang ang [[Makaharing Hukbong Pandagat|Maharlikang Hukbong Pandagat]], [[Makaharing Hukbong Kawal Pandagat|Maharlikang Hukbong Kawal Pandagat]] at ang [[Makaharing Katulong na Pulutong ng Sasakyang Pandagat|Maharlikang Katulong na Pulutong ng Sasakyang Pandagat]]), ang [[Hukbong Katihan ng Britanya]], at ang [[Makaharing Hukbong Panghimpapawid|Maharlikang Hukbong Panghimpapawid]].<ref>{{cite web|accessdate=21 Pebrero 2012|publisher=Ministry of Defence|title=Ministry of Defence|url=http://www.mod.uk/DefenceInternet/Home/}}</ref> Ang sandatahang lakas ay pinamamahalaan ng [[Pangasiwaan sa Pagtatanggol (United Kingdom)|Pangasiwaan sa Pagtatanggol]] at pinapalakad ng [[Kapulungan sa Pagtatanggol ng United Kingdom|Kapulungan sa Pagtatanggol]] na pinamumunuan naman ng [[Kalihim ng Pamahalaan sa Pagtatanggol]]. Ang mga kasapi sa lakas ay may panunumpa sa katapatan sa [[Kaharian ng United Kingdom|hari ng Britanya]], ang [[Punong Komandante]].<ref name=Speaker>[http://www.parliament.uk/business/news/2012/march/speaker-addresses-hm-the-queen/ Parliament] Speaker addresses Her Majesty Queen Elizabeth II, 20 Marso 2012</ref> Ayon sa magkakaibang mga sanggunian, kabilang ang [[Surian sa Pananaliksik sa Pandaigdigang Kapayapaan ng Estokolmo]] at ang Pangasiwaan sa Pagtatanggol, ang Nagkakaisang Kaharian ang ika-apat sa may pinakamataas na [[Tala ng mga bansa ayon sa panghukbong paggugol|panghukbong paggugol]]. Ang kabuuang paggugol sa pagtatanggol ay tinatayang nasa 2.3% hanggang 2.6% ng pambansang KGK.<ref>{{cite web|url=http://www.mod.uk/DefenceInternet/AboutDefence/Organisation/KeyFactsAboutDefence/DefenceSpending.htm |title=Defence Spending |publisher=Ministry of Defence |accessdate=6 Enero 2008}}</ref> Ang Sandatahang Lakas ay may katungkulang ipagtanggol ang NK at ang mga sakupbayan nito sa ibayong-dagat, itaguyod ang kapakanan ng NK sa pandaigdigang kaligtasan, at pagsisikap sa pagpapanatili ng pandaigdigang kapayapaan. Ang NK ay panatilihang masugid na nakikilahok sa [[Kapisanan ng Kasunduan sa Hilagang Atlantiko|KKHA]], [[Punong Himpilan ng Hukbong Kaanib sa Agarang Tugon]], [[Kasunduan sa Pagtatanggol ng Limang Bigatin]], [[Pagsasanay sa Bingit ng Pasipiko]], at iba pang mga pandaigdigang pakikipatulungan. Ang NK ay may pinapanatiling mga pulutong at gusaling panghukbo sa ibayong-dagat. Ito ay matatagpuan sa [[Pulo ng Asensiyon]], [[Panghukbo ng Belize|Belize]], [[Panghukbong Lakas na nakahimpil sa Brunay|Brunay]], [[Pulutong sa Pagsasanay ng Hukbong Katihan ng Britanya sa Suffield|Kanada]], [[Mga Kutang Pinamamahalaan|Tsipre]], [[Diego Garcia]], [[Panghukbo ng Kapuluang Falkland|Kapuluang Falkland]], [[Britanikong Lakas sa Alemanya|Alemanya]], [[Britanikong Lakas sa Gibraltar|Gibraltar]], [[Kenya]] at [[Katar]]. Ang Maharlikang Hukbong Pandagat ay kahanga-hanga sa pagiging [[Panlaot na Hukbong Pandagat|panlaot]] nito. Isa ito sa tatatlong bansa lamang na may kakayahang panlaot. Kabilang dito ang [[Hukbong Pandagat ng Pransiya]] at [[Hukbong Pandagat ng Nagkakaisang Pamahalaan]].<ref>{{cite web|url=http://www.henryjacksonsociety.org/stories.asp?pageid=49&id=279|title=The Royal Navy: Britain's Trident for a Global Agenda&nbsp;– The Henry Jackson Society|publisher=Henry Jackson Society|accessdate=17 Oktubre 2008|archive-date=2011-10-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20111013070014/http://www.henryjacksonsociety.org/stories.asp?pageid=49&id=279|url-status=dead}}</ref> Kahanga-hanga rin ito sa paghahatid ng Pananggalang Nukleyar ng NK sa tulong ng [[Pagbabanghay sa Britanikong Salapang]] at sa apat na [[Submarinong ''Vanguard'']]. Ito rin ay may maraming mga pulutong ng sasakyang pandagat, mga bapor, mga [[taga-dala ng eroplano]], isang [[Salakay-anpibyas na Bapor|taga-dala ng helikoptero]], mga [[pantalan]], [[submarinong nukleyar]], ''[[guided missile destroyer]]'', mga [[pragata]], ''[[mine-countermeasure vessels]]'', at mga [[Bapor Pang-ronda|bapor pang-ronda]]. Sa kalaunan, magkakaroon ito ng dalawan pang bagong taga-dala ng eroplano: ang [[BKK Reyna Isabel (R08)|BKK ''Haribini Isabel'']] at [[BKK Prinsipe ng Gales (R09)|BKK ''Prinsipe ng Gales'']]. Ang [[Pantanging Lakas ng United Kingdom|Pantanging Lakas ng Nagkakaisang Kaharian]] tulad ng [[Pantanging Panilbihan sa Himpapawid]] at [[Pantanging Panilbihan sa Bapor]], ay naglalaan ng mga pulutong na bihasa sa agarang pagtugon laban sa terorismo, at sa mga [[Gawaing pangkati at pandagat|gawaing panghukbo na pangkati at pandagat]]. Malaki ang naiambag ng sandatahang lakas sa pagkakatatag ng [[Imperyo ng Britanya|Sasakhari ng Britanya]] bilang isang [[Sukdulang kapangyarihan|makapangyarihang bansa]] noong ika-19 na dantaon. Nakilahok ito sa mga pangunahing digmaan tulad ng [[Pitong Taong Digmaan]], [[Digmaang Napolyonika]], [[Digmaan Krimeyano]], [[Unang Digmaang Pandaigdig]], [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], at iba pang mga labanan sa sakupbayan nito. Dahil sa kalakasan ng panghukbo nito, may kapangyarihan itong [[Batasan ng Biyena|pagpasiyahan ang mga padaigidigang pangyayari]]. Kahit pa sa pagwawakas ng Sasakhari ng Britanya, isa pa rin ito sa mga nangungunang bansa sa panghukbo. Ang panghukbo ng Britanya ay isa rin sa may pinamalaki at may pinakamasalimuot na teknolohiya sa daigidig. Kamakailan lamang, pinapalagay ng patakaran sa pagtatanggol na “ang mga gawaing may pinakamatinding pangangailan” ay isasagawa bilang bahagi ng isang pakikipagtulungan.<ref>''UK 2005: The Official Yearbook of the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland''. Office for National Statistics. p. 89.</ref> Maliban sa [[Gawang Palliser|pamamagitna sa Bulubunduking Leona]], ang mga halimbawa ng pagpapalagay nito ay ang mga tungkuling panghukbo nito sa [[Digmaang Bosnyo|Bosnya]], [[Digmaang Kosobo|Kosobo]], [[Katungkulan ng United Kingdom sa Digmaan sa Apganistan (2001-kasalukuyan)|Apganistan]], [[Gawang Telic|Irak]], at ang pinakabago, sa [[Panghukbong pamamagitna sa Libya (2011)|Libya]]. Ang huling pagkakataon na mag-isang nakidigma ang Britanikong hukbo ay noong 1982 sa [[Digmaang Falklands]]. ==Agimat== {{Main|Agimat ng United Kingdom}} [[File:London.bankofengland.arp.jpg|thumb|left|Ang [[Bangko ng Inglatera|Bangko ng Ingglatera]] ay ang [[pangunahing bangko]] ng Nagkakaisang Kaharian.]] Ang NK ay may [[Pangkalakalang Agimat|pangkalakalang agimat]] na bahagiang hinihimasok.<ref>{{cite web|url=http://www.bis.gov.uk/assets/biscore/better-regulation/docs/p/11-795-principles-for-economic-regulation |title=Principles for Economic Regulation |date = Abril 2011|publisher=Department for Business, Innovation & Skills |accessdate=1 Mayo 2011}}</ref> Ayon sa [[palitan ng kalakal]] ang NK ang ika-anim na may pinakamalaking agimat sa daigdig. Sa Europa, sinundan nito ang Alemanya at Pransiya. Sa kauna-unahang pangyayari sa loob ng sampung taon, naabutan ito ng Pransiya noong 2008. Ang [[Ingatang-yaman KK]] ay pinamumunuan ng [[Kasangguni ng Ingatang-yaman]]. Ito ay may pananagutan sa pagbubuo at pagpapatupad ng mga patakaran sa [[pampublikong pananalapi]] at [[Patakaran sa agimat|agimat]] ng bansa. Ang [[Bangko ng Inglatera|Bangko ng Ingglatera]] ay ang [[pangunahing bangko]] ng NK. Ito ay may pananagutan sa paglathala ng pananalapi ng bansa, ang [[Libra Esterlina]]. May karapatan ring maglathala ng kanilang sari-sariling salapi ang mga bangko sa Eskosya at Kahilagaang Irlanda kung ang mga ito ay may sapat na nakalaang salapi ng Bangko ng Ingglatera. Sinundan ng Libra Esterlina ang Dolyar at Euro sa may pinakamaraming [[nakalaang pananalapi]] sa daigdig.<ref>{{cite news| last=Chavez-Dreyfuss| first=Gertrude| url=http://in.reuters.com/article/asiaCompanyAndMarkets/idINN3141616420080331?sp=true| agency=Reuters| title=Global reserves, dollar share up at end of 2007-IMF| date=1 Abril 2008| accessdate=21 Disyembre 2009| archive-date=9 Enero 2009| archive-url=https://web.archive.org/web/20090109210433/http://in.reuters.com/article/asiaCompanyAndMarkets/idINN3141616420080331?sp=true| url-status=dead}}</ref> Ang [[Lupon sa Patakarang Pananalapi]] ng Bangko ng Ingglatera ay pinamumunuan ng [[Tagapangasiwa ng Bangko ng Inglatera|Tagapangasiwa ng Bangko ng Ingglatera]]. Ito ang may pananagutan sa pagtakda ng [[Opisyal na halaga ng interes|halaga ng interes]] sa antas na aangkop sa pagtaas ng halaga ng bilihin na itinatakda naman ng Kasangguni kada taon.<ref>[https://web.archive.org/web/20080312060011/http://www.bankofengland.co.uk/about/more_about.htm More About the Bank] Bank of England&nbsp;– Retrieved 8 Agosto 2008</ref> Ang [[Tatatluhing Bahagi ng Ekonomiya|paninilbihang bahagi]] ay bumubuo sa tinatayang 73% ng KGK.<ref>{{cite web|date=26 Abril 2006|url=http://www.statistics.gov.uk/statbase/Product.asp?vlnk=9333|title=Index of Services (experimental)|publisher=Office for National Statistics|accessdate=24 Mayo 2006|archive-date=2011-08-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20110813220006/http://www.statistics.gov.uk/statbase/Product.asp?vlnk=9333|url-status=dead}}</ref> Ang Londres ay isa sa tatlong “pangunahing pamumuno” ng [[Pandaigidigang Agimat|pandaigdigang agimat]] (ang natirang dalawa ay ang Lungsod ng Bagong York at Tokyo).<ref>{{Cite book |author=Sassen, Saskia |title=The Global City: New York, London, Tokyo |url=https://archive.org/details/globalcitynewyor00unse |year=2001 |publisher=Princeton University Press |edition=2nd |isbn=0-691-07866-1 |authorlink=Saskia Sassen}}</ref> Tulad ng Bagong York, ang Londres ay isa rin sa mga pinakamalaki sa larangan ng pananalapi, at ang pinakamalaking [[Tala ng mga lungsod ayon sa KGK|KGK panglungsod]] sa Europa. Ang Edimburgo ay isa rin sa mga pinakamalaki sa Europa.<ref>{{cite web |url= http://www.publications.parliament.uk/pa/cm200203/cmhansrd/vo030430/halltext/30430h05.htm#30430h05_spnew0 |title=Financial Services Industry |date=30 Abril 2003 |publisher=UK Parliament |accessdate=17 Oktubre 2008 |author= Lazarowicz, Mark (Labour MP)}}</ref> Napakahalaga ng [[Turismo sa United Kingdom|turismo]] sa agimat ng bansa. Naitalang may 27 angaw na manlalakbay ang nagtungo sa bansa noong 2004. Dahil dito, ang Nagkakaisang Kaharian ang ika-anim sa daigdig bilang pangunahing puntahan ng mga manlalakbay<ref>[http://www.world-tourism.org/facts/eng/pdf/highlights/2005_eng_high.pdf International Tourism Receipts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070809232203/http://www.world-tourism.org/facts/eng/pdf/highlights/2005_eng_high.pdf |date=2007-08-09 }}. UNWTO Tourism Highlights, Edition 2005. page 12. World Tourism Organisation. Retrieved 24 Mayo 2006.</ref> at ang Londres naman ang lungsod na may pinakamaraming dayuhang manlalakbay sa buong daigdig.<ref>{{Cite news |url=http://www.euromonitor.com/Euromonitor_Internationals_Top_City_Destination_Ranking |title=Euromonitor International's Top City Destination Ranking |first=Caroline |last=Bremner |work=Euromonitor International |date=10 Enero 2010 |accessdate=Mayo 31, 2011 |archiveurl=https://www.webcitation.org/5yo0Nvjyd?url=http://www.euromonitor.com/Euromonitor_Internationals_Top_City_Destination_Ranking |archivedate=2011-05-19 |deadurl=no |url-status=live }}</ref> Ang [[industriya sa paglilikha|kalalang sa paglilikha]] naman ay bumubuo sa 7% ''GVA'' noong 2005 at lumaki ito ng humigit kumulang 6% kada taon sa pagitan ng 1997 at 2005.<ref>{{cite web |date=9 Marso 2007 |url=http://www.culture.gov.uk/reference_library/media_releases/2132.aspx |title=From the Margins to the Mainstream&nbsp;– Government unveils new action plan for the creative industries |publisher=DCMS |accessdate=9 Marso 2007 |archive-date=4 Disyembre 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081204131529/http://www.culture.gov.uk/reference_library/media_releases/2132.aspx |url-status=dead }}</ref> Ang [[Himagsikang Indutriyal]] ay nagsimula sa NK noong nakatuon ang agimat sa kalalang ng tela. Sinundan ito ng mga mabibigat na kalalang tulad ng [[paggawa ng barko]], pagmina ng uling, at [[paggawa ng bakal]].<ref>{{Cite book |url=http://books.google.com/?id=NBKjj5Wq6N0C&pg=PA121 |title=Industrial location: Principles, practices, and policy |year=1995 |author1= Harrington, James W. |author2 =Warf, Barney |page=121 |isbn=978-0-415-10479-1 |publisher=Routledge |location =London}}</ref><ref>{{Cite book |url=http://books.google.com/?id=aAgi_5xIVBMC&pg=PT343 |title=Western Civilization: Alternative Volume: Since 1300 |year=2008 |author=Spielvogel, Jackson J. |isbn=978-0-495-55528-5 |location =Belmont, CA |publisher=Thomson Wadsworth}}</ref> Ang mga sakupbayan ng sasakhari ay naging pook-kalakalan para sa mga gawang Britaniko. Dahil dito, pumangibabaw ang NK sa pandaigdigang kalakalan noong ika-19 na dantaon. Kung ang mga ibang bansa ay nagtagumpay sa mga kalalang, ang Nagkakaisang Kaharian ay nagsimulang humina matapos ang dalawang digmaang pandaigdig. Kasabay ng pagbagsak ng agimat, patuloy na bumagsak din ang mabibigat na kalalang noong ika-20 dantaon. Ang kalalang sa paggawa ay nanatili pa ring mahalaga sa agimat ngunit ito ay bumubo lamang sa 16.7% ng mga nalika ng bansa noong 2003.<ref>{{cite web |url=http://www.dti.gov.uk/ministers/speeches/hewitt150704b.html |title=TUC Manufacturing Conference |author=Hewitt, Patricia |publisher=Department of Trade and Industry |date=15 Hulyo 2004 |accessdate=16 Mayo 2006 |archive-date=2007-06-03 |archive-url=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20070603164510/http://www.dti.gov.uk/ministers/speeches/hewitt150704b.html |url-status=dead }}</ref> [[Talaksan:A350 First Flight - Low pass 02.jpg|thumbnail|right|Ang pakpak at makina ng [[Airbus A350]] ay ginawa sa NK.]] Ang [[Industriya sa awtomotor ng United Kingdom|kalalang sa awtomotor]] ay mahalagang bahagi sa kalalang ng paggawa dahil mahigit 800,000 katao ang bilang ng manggagawa rito, tumutubo ng tinatayang £52 sanggatos, at nakapagluluwas ng mahigit £26.6 sanggatos.<ref>{{cite web |url= https://www.smmt.co.uk/industry-topics/economy/# |title=Industry topics |accessdate=5 Hulyo 2011 |year=2011 |publisher=Society of Motor Manufacturers and Traders}}</ref> Ang [[Industriya sa eroplano ng United Kingdom|kalalang sa eroplano]] ng NK ay pangalawang pinamakalaki sa daigdig. Ito ay tumutubo ng tinatayang £20 sanggatos kada taon.<ref>{{cite news |url=http://business.timesonline.co.uk/tol/business/industry_sectors/engineering/article5477974.ece |title=The Aerospace industry has thousands of jobs in peril |accessdate=9 Hunyo 2011 |work=The Times |location=London |date=9 Enero 2009 |author=Robertson, David |archive-date=11 Hunyo 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110611235719/http://business.timesonline.co.uk/tol/business/industry_sectors/engineering/article5477974.ece |url-status=dead }}</ref> Ang [[Industriya sa paggawa ng gamot ng United Kingdom|kalalang sa paggawa ng gamot]] ay mahalaga rin sa agimat ng bansa dahil ito ay pangatlo sa may pinakamataas na paggugol sa pananaliksik at paggawa nito sa buong daigdig (sumusunod lamang sa Nagkakaisang Pamahalaan at Hapon).<ref>{{cite web|url=http://www.dh.gov.uk/prod_consum_dh/groups/dh_digitalassets/@dh/@en/@ps/documents/digitalasset/dh_113133.pdf|title=Ministerial Industry Strategy Group&nbsp;– Pharmaceutical Industry: Competitiveness and Performance Indicators|publisher=Department of Health|accessdate=9 Hunyo 2011|archive-date=7 Enero 2013|archive-url=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20130107105354/http://www.dh.gov.uk/prod_consum_dh/groups/dh_digitalassets/%40dh/%40en/%40ps/documents/digitalasset/dh_113133.pdf|url-status=dead}}</ref> Sa pamantayang Europeo, may maunlad na pagsasaka ang bansa. Kahit bumubuo lamang ito sa kulang-kulang 1.6% ng lakas manggagawa (535,000 manggagawa), nagagampanan nito ang 60% sa pangagailangan sa pagkain.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.defra.gov.uk/evidence/statistics/foodfarm/general/auk/latest/documents/AUK-2009.pdf |access-date=2013-01-11 |archive-date=2010-08-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100821091845/http://www.defra.gov.uk/evidence/statistics/foodfarm/general/auk/latest/documents/AUK-2009.pdf |url-status=dead }}</ref> Tinatayang dalawang-katlo ng pagsasaka ay nakalaan sa paghahayupan at isang-katlo naman sa mga pananim. Ang magsasaka ay nakatatanggap ng tulong-pananalapi mula sa [[Pangkalahatang Patakaran sa Agrikultura|Pangkalahatang Patakaran sa Pagsasaka]] ng SE. Mayroon pa ring kalalang sa pangingisda ngunit ito ay labis na kumaunti. Ang bansa ay hitik din sa mga likas na yaman tulad ng uling, petrolyo, likas na gas, tingga, apog, bakal, asin, luwad, yeso, silise, at mayayabong na sakahan. [[Talaksan:City of London skyline at dusk.jpg|thumb|left|300px|Kaagapay ng [[Lungsod ng New York|New York]], ang [[Lungsod ng London|Lungsod ng Londres]] ay ang pinakamalaking sentro ng pananalapi sa daigdig.]] Sa huling ikapat ng taong 2008, ang agimat ng NK ay opisyal na [[Pag-uurong noong huling 2000|umurong]] sa kauna-unahang pagkakataon simula noong 1991.<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/7846266.stm |title=UK in recession as economy slides |work=BBC News |date=23 Enero 2009 |accessdate=23 Enero 2009}}</ref> Ang mga [[Kawalan ng kabuhayan sa United Kingdom|nawalan ng kabuhayan]] ay tumaas mula 5.2% noong Mayo 2008 hanggang 7.6% noong Mayo 2009. At noong Enero 2012, ang pagtaas nito sa mga manggagawang may edad 18-24 ang nakakuha ng pinakamataas na pagbabago–mula 11.9% to 22.5%.<ref>{{cite news |url= http://en.mercopress.com/2012/03/15/uk-youth-unemployment-at-its-highest-in-two-decades-22.5 |title= UK youth unemployment at its highest in two decades: 22.5% |work=MercoPress |date= 15 Abril 2012}}</ref><ref>{{cite news |url= http://www.ft.com/cms/s/0/32a8c8c0-23b4-11e0-8bb1-00144feab49a.html |title= UK youth unemployment reaches record |work=Financial Times |location =London |date= 19 Enero 2011 |author=Groom, Brian}}</ref> Ang kabuuang [[utang ng pamahalaan]] ng NK ay lumaki rin sa dating 44.4% ng KGK ay ngayo’y 82.9% ng KGK na sa taong 2011.<ref>{{cite web|title=Release: EU Government Debt and Deficit returns|url=http://www.ons.gov.uk/ons/publications/re-reference-tables.html?edition=tcm%3A77-229711|publisher=Office for National Statistics|date=Marso 2012|accessdate=17 Agosto 2012|archive-date=17 Enero 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160117063009/http://www.ons.gov.uk/ons/publications/re-reference-tables.html?edition=tcm:77-229711|url-status=dead}}</ref> Ang [[Kahirapan sa United Kingdom|guhit ng kahirapan sa NK]] ay kadalasang tinatakda sa 60% ng panggitna ng sambahayang kita.<ref group="tala">Noong 2007-2008, ito ay tinuos sa £115 kada linggo para sa mga matatandang walang asawa't anak; £199 kada linggo para sa mga mag-aasawang walang anak; £195 kada linggo para sa mga matatandang walang asawa ngunit may anak na may edad 14 pababa; at £279 kada linggo para sa mag-aasawang may dalawang anak na may edad 14 pababa.</ref> Noong 2007-2008, 13.5 angaw na katao o 22% ng santauhan ang namumuhay sa kahirapan. Ito ay mas mataas, sa alinmang bansa sa SE, liban sa apat, na antas ng [[mapaghihintularang kahirapan]].<ref>{{cite web|title= United Kingdom: Numbers in low income|url= http://www.poverty.org.uk/01/index.shtml|publisher= The Poverty Site|accessdate= 25 Setyembre 2009|archive-date= 2010-07-13|archive-url= https://web.archive.org/web/20100713230703/http://www.poverty.org.uk/01/index.shtml|url-status= dead}}</ref> Sa katulad na taon, 4 na angaw na kabataan, o 31% ng kabuuan, ay naninirahan sa mahihirap na sambahayan. Nabawasan ito ng 400,000 kabataan simula noong 1998-1999.<ref>{{cite web |title= United Kingdom: Children in low income households |url= http://www.poverty.org.uk/16/index.shtml |publisher= The Poverty Site |accessdate= 25 Setyembre 2009 |archive-date= 2009-06-22 |archive-url= https://web.archive.org/web/20090622201606/http://www.poverty.org.uk/16/index.shtml |url-status= dead }}</ref> Apatnapung bahagdan ng pangangailangan nito sa pagkain ay inaangkat.<ref>{{cite news |url =http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/7982056.stm |title= Warning of food price hike crisis |work=BBC News |date =4 Abril 2009}}</ref> ===Agham at Aghimuan=== {{main|Agham at Aghimuan sa United Kingdom}} [[Talaksan:Charles Darwin 01.jpg|thumb|upright|[[Si Charles Darwin]] (1809–82). Ang kanyang teorya sa likas na pagpili ang pinagsasaligan ng makabagong haynayaning agham.]] Ang Ingglatera at Eskosya ay nangunguna sa [[Himagsikang Agham]] mula noong ika-17 dantaon.<ref>Gascoin, J. "A reappraisal of the role of the universities in the Scientific Revolution", in Lindberg, David C. and Westman, Robert S., eds (1990), ''Reappraisals of the Scientific Revolution''. Cambridge University Press. p. 248. ISBN 0-521-34804-8.</ref> Pinangunahan ng Nagkakaisang Kaharian ang Himagsikang Kalalangin mula noong ika-18 dantaon at hanggang ngayon ay lumalalang ito ng mga paham at inhinyerong may mahahalagang pagtuklas.<ref>Reynolds, E.E.; Brasher, N.H. (1966). ''Britain in the Twentieth Century, 1900–1964''. Cambridge University Press. p. 336. {{oclc|474197910}}</ref> Isa sa mga pangunahing paham noong ika-17 hanggang ika-8 dantaon ay si [[Isaac Newton]]. Ang kanyang pagkakatuklas sa [[Batas sa paggalaw ni Newton|batas sa paggalaw]] at ang pagpapaliwanag sa [[Grabitasyon|grabidad]] ang pinagsasaligan ng makabagong agham.<ref>Burtt, E.A. (2003) [1924].[http://books.google.com/?id=G9WBMa1Rz_kC&pg=PA207 ''The Metaphysical Foundations of Modern Science'']. Mineola, NY: Courier Dover. p. 207. ISBN 0-486-42551-7.</ref> Noong ika-19 na dantaon, sumikat si [[Charles Darwin]] sa kanyang teorya ng [[ebolusyon]] sa pamamagitan ng [[likas na pagpili]]. Ito ang naging batayan sa paglilinang ng makabagong biyolohiya. Sumikat rin sina [[James Clerk Maxwell]], ang bumalangkas ng sinaunang [[teorya sa elektromagnetiko]], at kamakailan si [[Stephen Hawking]], ang nagsulong ng mga mahahalagang teorya sa larangan ng [[kosmolohiya]], [[grabidad ng quantum]], at ang pagsisiyasat sa mga [[itim na butas]].<ref>Hatt, C. (2006). [http://books.google.com/?id=BVBvehqrAPQC ''Scientists and Their Discoveries'']. London: Evans Brothers. pp. 16, 30 and 46. ISBN 0-237-53195-X.</ref> Isa sa mga mahahalagang pagtuklas sa agham noong ika-18 dantaon ay ang pagtuklas ni [[Henry Cavendish]] sa [[idogreno]].<ref>Jungnickel, C.; McCormmach, R. (1996). [http://books.google.com/?id=eiDoN-rg8I8C ''Cavendish'']. American Philosophical Society. ISBN 0-87169-220-1.</ref> Noong ika-20 dantaon naman, ang pagtuklas ng [[penisilina]] ni [[Alexander Fleming]],<ref>{{cite web |url= http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1945/fleming-bio.html |title= The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1945: Sir Alexander Fleming, Ernst B. Chain, Sir Howard Florey |publisher= The Nobel Foundation |archiveurl= https://www.webcitation.org/5zbLPNl0x?url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1945/fleming-bio.html |archivedate= 2011-06-21 |access-date= 2013-01-15 |url-status= live }}</ref> ang kayarian ng [[DNA]] ni [[Francis Crick]], at ng iba pa ay maituturing na mahahalaga.<ref>Hatt, C. (2006). [http://books.google.com/?id=BVBvehqrAPQC ''Scientists and Their Discoveries'']. London: Evans Brothers. p. 56. ISBN 0-237-53195-X.</ref> Ang mga mahahalagang gawaing pang-inhinyero na kinabilangan ng mga tao mula sa NK noong ika-18 dantaon ay ang [[makina ng tren na pinapagana ng singaw]] na tinuklas nina [[Richard Tevithick]] at [[Andrew Vivian]].<ref>James, I. (2010). ''Remarkable Engineers: From Riquet to Shannon''. Cambridge University Press. pp. 33–6. ISBN 0-521-73165-8.</ref> Noong ika-19 na dantaon naman, ito ay ang [[makinang pinapagana ng kuryente]] ni [[Michael Faraday]], ang [[bumbilyang nagbabaga]] ni [[Joseph Swan]],<ref>Bova, Ben (2002) [1932]. ''The Story of Light''. Naperville, IL: Sourcebooks. p. 238. ISBN 978-1-4022-0009-0.</ref> at ang kauna-unahang teleponong pambahay na pinatanyag ni [[Alexander Graham Bell]].<ref>{{cite web |title= Alexander Graham Bell (1847–1922) |publisher= Scottish Science Hall of Fame |url= http://www.nls.uk/scientists/biographies/alexander-graham-bell/index.html |archiveurl= https://www.webcitation.org/5zbRVYsAo?url=http://digital.nls.uk/scientists/biographies/alexander-graham-bell/index.html |archivedate= 2011-06-21 |access-date= 2013-01-15 |url-status= live }}</ref> Noong ika-20 dantaon naman, ito ay ang kauna-unahang gumaganang pamamaraan sa tanlap ni [[Kohn Logie Baird]] at ng kanyang mga kasama,<ref>{{cite web |title= John Logie Baird (1888–1946) |publisher= BBC History |url= http://www.bbc.co.uk/history/historic_figures/baird_logie.shtml |archiveurl= https://www.webcitation.org/5zbSBRsV4?url=http://www.bbc.co.uk/history/historic_figures/baird_logie.shtml |archivedate= 2011-06-21 |access-date= 2013-01-15 |url-status= live }}</ref> ang [[makinang pang-jet]] ni [[Frank Whittle]], ang saligan sa makabagong kompyuter ni [[Alan Turing]], at ang ''[[World Wide Web]]'' ni [[Tim Berners-Lee]].<ref>Cole, Jeffrey (2011). [http://books.google.com/?id=Wlth0GRi0N0C&pg=PA121 ''Ethnic Groups of Europe: An Encyclopedia'']. Santa Barbara, CA: ABC-CLIO. p. 121. ISBN 1-59884-302-8.</ref> Nanatiling mahalaga sa mga Britnikong pamantasan ang pananaliksik at paglilinang sa agham. Karamihan nito ay nagtayo ng mga [[liwasang pang-agham]] upang mapadali ang paggawa at pakikipagtulungan sa kalalang.<ref>Castells, M.; Hall, P.; Hall, P.G. (2004). ''Technopoles of the World: the Making of Twenty-First-Century Industrial Complexes''. London: Routledge. pp. 98–100. ISBN 0-415-10015-1.</ref> Sa pagitan ng mga taong 2004 at 2008, 7% ng mga pananaliksik sa agham sa buong daigdig ay nalathala mula sa NK. Ito ang pangatlo sa pinakamataas sa buong daigdig (sinusundan lamang nito ang Nagkakaisang Pamahalaan at Tsina). 8% naman ng mga sangguniang pang-agham ang nalathala mula sa NK, ang pangalawa sa pinakamataas sa buong daigdig (sinusundan laman nito ang Nagkakaisang Pamahalaan).<ref>{{cite web |title= Knowledge, networks and nations: scientific collaborations in the twenty-first century |publisher= Royal Society |year= 2011 |url= http://royalsociety.org/uploadedFiles/Royal_Society_Content/Influencing_Policy/Reports/2011-03-28-Knowledge-networks-nations.pdf |archiveurl= https://www.webcitation.org/5zdOvXsEt?url=http://royalsociety.org/uploadedFiles/Royal_Society_Content/Influencing_Policy/Reports/2011-03-28-Knowledge-networks-nations.pdf |archivedate= 2011-06-22 |access-date= 2013-01-15 |url-status= live }}</ref> Ang mga pahayagang pang-agham na nalalathala sa NK ay ang ''[[Nature (pahayagan)|Nature]]'', ''[[BMJ|British Medical Journal]]'' (Britanikong Pahayagang Medikal) at ang ''[[The Lancet]]''.<ref>{{Cite journal |last= McCook, Alison |title= Is peer review broken? |journal= Reprinted from the Scientist 20(2) 26, 2006 |url= http://gaia.pge.utexas.edu/Good/Materials/scientist_02_28_2006.htm |archiveurl= https://www.webcitation.org/5zcLYYyjt?url=http://gaia.pge.utexas.edu/Good/Materials/scientist_02_28_2006.htm |archivedate= 2011-06-21 |access-date= 2013-01-15 |url-status= live }}</ref> ===Transportasyon=== {{main|Transportasyon sa United Kingdom}} [[Talaksan:Heathrow T5.jpg|thumb|left|Gusali ng [[Ika-5 Hantungan ng London-Heathrow|Ika-5 Hantungan ng Heathrow]]. Ang [[Paliparan ng London-Heathrow|Paliparan ng Londres-Heathrow]] ang may [[Pinakamalaking paliparan sa daigdig ayon sa trapiko ng pandaigdigang taong-sakay|pinakamabigat na trapiko ng pandaigdigang taong-sakay sa buong daigdig.]]]] Ang NK ay may 46,904&nbsp;km pangunahing mga daan, 3,947&nbsp;km lansangang tuluy-tuluyan, at 344,000&nbsp;km daang aspaltado. Noong 2009, mayroong kabuuang 34 angaw na mga lisensiyadong sasaykan.<ref>{{cite web |url=http://www.dft.gov.uk/pgr/statistics/datatablespublications/tsgb/latest/tsgb2010vehicles.pdf |title=Transport Statistics Great Britain: 2010 |accessdate=5 Disyembre 2010 |publisher=Department for Transport |archive-date=16 Disyembre 2010 |archive-url=https://www.webcitation.org/5v0ol5E61?url=http://www.dft.gov.uk/pgr/statistics/datatablespublications/tsgb/latest/tsgb2010vehicles.pdf |url-status=dead }}</ref> Ito ay may 16,116&nbsp;km daang-bakal sa [[Transportasyon sa daang-bakal sa Kalakhang Britanya|Kalakhang Britanya]], at 303&nbsp;km naman sa [[Daang-bakal ng Hilagang Ireland|Kahilagaang Irlanda]]. Ang mga daang-bakal sa Kahilagaang Irlanda ay pinapatakbo ng ''[[NI Railways]]'' (Daang-bakal ng KI), isang sangay ng ''[[Translink]]'' na pagmamay-ari ng pamahalaan. Sa Kalakhang Britanya, isinapribado ang [[Britanikong Daang-bakal]] noong mga taong 1994 at 1997. Ang ''[[Network Rail]]'' (Ugnayang Daang-bakal) ang nagmamay-ari at nagpapatakbo ng mga kanang ari-arian (karil, tanda, atb.). Tinatayang may 20 pribadong [[Samahan ng mga Nagsasagawa sa Tren]] (kabilang ang ''[[East Coast (samahan ng nagsasagawa sa tren)|East Coast]]'' na pagmamay-ari ng pamahalaan) na nagpapatakbo sa mga treng pantaong-sakay at naglululan ng mahigit 18,000 na taong-sakay araw-araw. Mayroon ding tinatayang 1,000 treng pang-karga ang tumatakbo araw-araw. Gugugol ang pamahalaan ng NK ng £20 sanggatos sa pagsasagawa ng [[HS2]], isang daang-bakal na pangmatulin. Ito ay matatapos sa 2025.<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/7467203.stm |title=Major new rail lines considered |work=BBC News |date=21 Hunyo 2008 |archiveurl=https://www.webcitation.org/5u79BVcN1?url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/7467203.stm |archivedate=2010-11-09 |access-date=2013-01-15 |url-status=live }}</ref> Simula noong Oktubre 2009 hanggang Setyembre 2010, ang mga paliparan sa NK ay tumanggap ng kabuuang 211.4 angaw na taong-sakay. Sa panahong yaon, ang tatlong pinakamalalaking paliparan ay ang [[Paliparan ng London-Heathrow|Paliparan ng Londres-Heathrow]] (65.6 angaw na taong-sakay), [[Paliparan ng Gatwick]] (31.5 angaw na taong-sakay), at [[Paliparan ng London-Stansted|Paliparan ng Londres-Stansted]] (18.9 angaw na taong-sakay). Ang Paliparan ng Londres-Heathrow, na matatagpuan 24&nbsp;km mula sa kanluran ng punong-lungsod, ang may pinakamabigat na trapiko ayon sa pandaigdigang taong-sakay sa buong daigdig. Ito rin ang nagsisilbing pangunahing himpilan ng pambansang eroplano, ''[[British Airways]]''. Gayon din ang [[BMI (eroplano)|BMI]], at ''[[Virgin Atlantic]]''.<ref>{{cite news |title=BMI being taken over by Lufthansa |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/7697261.stm |accessdate=23 Disyembre 2009 |work=BBC News |date=29 Oktubre 2008}}</ref> ===Kusog=== {{main|Kusog sa United Kingdom}} [[Talaksan:Oil platform in the North SeaPros.jpg|thumb|Isang pantalan ng langis sa [[Dagat Hilaga]]]] Noong 2006, ang NK ang ika-9 sa pinakamalaking taga-ubos at ika-15 sa tagalikha ng kusog sa buong daigdig.<ref>{{cite web|url=http://tonto.eia.doe.gov/country/country_energy_data.cfm?fips=UK|title=United Kingdom Energy Profile|publisher=U.S. Energy Information Administration|accessdate=4 Nobyembre 2010|archive-date=2009-01-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20090102203347/http://tonto.eia.doe.gov/country/country_energy_data.cfm?fips=UK|url-status=dead}}</ref> Matatagpuan dito ang mga ilan sa mga malalaking kompanya ng langis. Kabilang dito ang dalawa sa anim na ''[[Supermajor|"supermajor"]]'' sa langis at gas—ang [[BP]] at ''[[Royal Dutch Shell]]'', at ang ''[[BG Group]]''.<ref>{{cite news |url= http://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/energy/6424030/Let-the-battle-begin-over-black-gold.html |title=Let the battle begin over black gold |accessdate=26 Nobyembre 2010 |work=The Daily Telegraph| date=24 Oktubre 2009 |location=London |first=Rowena |last=Mason}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.bloomberg.com/news/2010-11-25/rba-s-stevens-says-inflation-unlikely-to-fall-much-further.html|title=RBA Says Currency Containing Prices, Rate Level 'Appropriate' in Near Term|accessdate=26 Nobyembre 2010 |work=Bloomberg |location =New York |date=26 Nobyembre 2010 |first=Michael |last=Heath}}</ref> Noong 2011, 40% ng kuryente ng NK ay nilikha ng gas, 30% ng uling, 19% ng lakas nukleyar, at 4.2% ng hangin, idro, ''biofuel'', at mga basura. Noong 2009, nakalikha ang NK ng 1.5 angaw na barilyes kada araw ng langis at nakaubos ito ng 1.7 angaw na barilyes kada araw. Kumakaunti na ang paglikha ng langis kaya ang NK ay nagiging isa nang taga-angkat ng langis simula 2005. Noong 2009, 66.5% ng langis na naka-imbak ay inangkat.<ref>http://www.edfenergy.com/energyfuture/energy-gap-security/oil-and-the-energy-gap-security</ref> Noong 2009, ang NK ang ika-13 pinakamalaking tagalikha ng likas na gas sa buong daigdig, at ang pinakamalaki sa buong SE. Kumakaunti na rin ang paglikha nito at nagiging taga-angkat na ito simula noong 2004. Noong 2009, kalahati ng mga gas sa Britanya ay inangkat. Inaasahang dadalas pa ang pag-angkat sa 75% sa 2015 dahil nauubos na ang mga imbak nito sa bansa. Ang paglikha ng uling ay naging mahalaga sa agimat ng bansa noong ika-19 at ika-20 dantaon. Noong gitnang pultaong-70, 130 angaw na tonelada ng uling ang nalilikha taon-taon. Hindi ito bumababa sa 100 angaw na tonelada hanggang noong 1980. Noong pultaong-80 hanggang 90, lubusang lumiit ang kalalang ng uling. Noong 2011, nakakalikha na lamang ang bansa ng 18.3 angaw na toneladang uling. Noong 2005, nakatuklas ito ng 171 angaw na toneladang imbak ng panumbalikang uling. Ayon sa [[Kapamahalaan sa Uling]], maaari pa itong makalikha ng 7 hanggang 16 na sanggatosg toneladang uling sa pamamagitan ng [[paggagas sa uling sa ilalim ng lupa]] o ''[[fraking]]''. Bukod dito, ayon sa kasalukuyang bilis ng pag-ubos ng uling ng bansa, maaari pa itong tumagal ng 200 hanggang 400 taon. Ngunit isang alintana sa kalikasan at lipunan ang maaaring mangyari kung ang mga kemikal ay mahalo sa hapag-tubigan at may mga mahihinang paglindol na maaaring makawasak ng mga bahay.<ref>[http://www.bbc.co.uk/news/uk-17448428 Fracking: Concerns over gas extraction regulations]</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.foe-scotland.org.uk/fracking |access-date=2013-01-15 |archive-date=2013-04-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130424165228/http://www.foe-scotland.org.uk/fracking |url-status=dead }}</ref> Noong mga huling taon ng pultaong-90, ang lakas nukleyar ay nakatulong sa tinatayang 25% ng kabuuang paglikha ng kuryente kada taon. Ngunit ito ay unti-unting bumababa dahil ang mga lumang gusaling lumilikha nito ay ipinasara. Noong 2012, may 16 na reaktor ang nakapaglilika ng 19% ng kuryente ng bansa. Lahat ng mga ito, maliban sa isa, ay maisasara sa 2023. 'Di tulad ng Alemanya at Hapon, binabalak ng NK na magtayo ng mga bagong salinlahing gusaling nukleyar sa 2018. ==Talasantauhan== {{main|Talasantauhan ng United Kingdom}} Nagsasagawa ng sabayang [[Senso sa United Kingdom|lahatambilang]] sa buong NK kada sampung taon.<ref>{{cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110604093106/http://www.statistics.gov.uk/geography/census_geog.asp |url=http://www.statistics.gov.uk/geography/census_geog.asp |title=Census Geography |publisher=Office for National Statistics |archivedate=2011-06-04 |date=30 Oktubre 2007 |accessdate=14 Abril 2012 |deadurl=yes |url-status=live }}</ref> Ang [[Tanggapan sa Pambansang Estatistika|Tanggapan sa Pambansang Palaulatan]] ang nananagot sa pagtipon ng mga datos sa Ingglatera at Gales, ang [[Tanggapan sa Pangkalahatang Talaan ng Eskosya]] naman sa Eskosya, at ang [[Sangay sa Estatistika at Pananaliksik ng Hilagang Irlanda|Sangay sa Palaulatan at Pananaliksik ng Kahilagaang Irlanda]] naman sa Kahilagaang Irlanda.<ref>{{cite web |url= http://www.ons.gov.uk/census/index.html |title= Welcome to the 2011 Census for England and Wales |date= No date |publisher= Office for National Statistics |accessdate= 11 Oktubre 2008 |archive-date= 15 Septiyembre 2008 |archive-url= https://web.archive.org/web/20080915111047/http://www.ons.gov.uk/census/index.html |url-status= dead }}</ref> Noong [[Senso sa United Kingdom ng 2011|lahatambilang ng 2011]], ang kabuuang santauhan ng bansa ay 63,181,775. Ito ang ikatlo sa pinakamalaki sa Samahang Europeo, ika-lima sa Kapamansaan, at ika-21 sa buong daigdig. Ang taong 2010 ang ikatlong taong sunud-sunod kung kailan ang paglaki ng santauhan ay dahil sa likas na paglaki nito sa halip na sa pangmatagalang pandarayuhan. Sa pagitan ng taong 2001 at 2011, lumaki ang santauhan nang humigit kumulang 0.7% kada taon. Maiihambing ito sa 0.3% noong mga taong 1991 hanngang 2001, at 0.2% noong 1981 hanggang 1991. Pinatibayan ng lahatambilang noong 2011 na ang bahagi ng santauhan na may edad 0-14 ay halos nangalahati (31% noong 1911 sa 18% noong 2011), habang ang may edad na 65 pataas ay naging mahigit makatatlo (mula 5% sa 16% ngayon). Tinatayang matarik na tataas ang bilang ng mga taong may edad 100 pataas sa mahigit 626,000 sa 2080.<ref>{{cite news |url= http://www.guardian.co.uk/uk/2010/dec/30/one-in-six-people-live-100 |author=Batty, David |title= One in six people in the UK today will live to 100, study says |newspaper=The Guardian | location= London |date=30 Disyembre 2010}}</ref> Ang santauhan sa Ingglatera noong 2011 ay nasa 53 angaw. Isa ito sa mga may pinakamakakapal na santauhan sa buong daigdig, na may 38 katao kada kilometrong parisukat noong kalagitnaan ng 2003. Matatagpuan ang karamihan ng santauhan nito sa Londres at sa timog-silangang bahagi nito.<ref>{{cite news |title=England is most crowded country in Europe |url=http://www.telegraph.co.uk/news/newstopics/politics/2967374/England-is-most-crowded-country-in-Europe.html |newspaper=The Daily Telegraph |accessdate=5 Setyembre 2009 |location=London |first=Urmee |last=Khan |date=16 Setyembre 2008 |archive-date=2010-05-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100523205803/http://www.telegraph.co.uk/news/newstopics/politics/2967374/England-is-most-crowded-country-in-Europe.html |url-status=dead }}</ref> Ang Eskosya naman ay may santauhang 5.3 angaw,<ref>{{cite web |title=Scotland's population at record high |url=http://www.guardian.co.uk/uk/2012/dec/17/scotland-population-record-high?INTCMP=SRCH|newspaper=The Guardian |accessdate=18 Disyembre 2012| location=London |date=17 Disyembre 2012}}</ref> ang Gales na may 3.06 angaw, at Kahilagaang Irlanda ay may 1.81 angaw. Sa pagtatanto, ang santauhan ng Ingglatera ang pinakamabilis lumaki sa buong NK noong 2001 hanggang 2011. Ito ay umakya sa 7.9% Noong 2009 ang [[kabuuang bilang ng naiisilang kada mag-asawa]] (KBN) sa bansa ay 1.94 mga bata kada babae. Kahit lumalaki ang santauhan dahil sa bilang ng naisisilang na buhay, maituturing pa ring napakababa nito kung ihahambing noong 'dagundong ng mga sanggol' kung kailan ang bilang ay 2.95 mga bata kada babae noong 1964. Noong 2010, naitala ng Eskosya ang pinakamababa nitong KBN - 1.75. Sinusundan ito ng Gales sa 1.98, Ingglatera sa 2.00 at Hilagang Irlands sa 2.06.<ref>{{cite web |url= http://www.ons.gov.uk/ons/rel/fertility-analysis/fertility-summary/2010/uk-fertility-summary.html |title= Fertility Summary–2010 |publisher= Office for National Statistics |date= 6 Oktubre 2011 |access-date= 16 Enero 2013 |archive-date= 5 Nobiyembre 2015 |archive-url= https://web.archive.org/web/20151105192610/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/fertility-analysis/fertility-summary/2010/uk-fertility-summary.html |url-status= dead }}</ref> Tinataya ng pamahalaan na mayroong 3.6 angaw na [[mga homoseksuwal]] sa Britanya. Binubuo nito ang 6% ng santauhan.<ref>[http://www.guardian.co.uk/uk/2005/dec/11/gayrights.immigrationpolicy 3.6m people in Britain are gay - official] retrieved 6 Enero 2013</ref> {{Largest Urban Areas of the United Kingdom}} {{-}} ===Mga Pangkat-lahi=== {{Main|Mga Pangkat-lahi sa United Kingdom}} {| class="wikitable sortable" style="line-height:0.9em; border:1px black; float:right; margin-left:1em" |- ! style="width:140px;"|[[Pangkat-lahi]]!! Santauhan !! % ng kabuuan* |- | [[Britanikong Puti]] || 50,366,497 || 85.67% |- | [[Ibang Puti (Senso ng United Kingdom)|Ibang Puti]] || 3,096,169 || 5.27% |- | [[Britanikong Indyo|Indyo]] || 1,053,411 || 1.8% |- | [[Britanikong Pakistani|Pakistani]] || 977,285 || 1.6% |- | [[Britanikong Irlandes|Puting Irlandes]] || 691,232 || 1.2% |- | [[Britanikong may halong lahi|May Halong lahi]] || 677,117 || 1.2% |- | [[Pamayanan ng Britanikong Aprikano-Karibe|Karibeng Itim]] || 565,876 || 1.0% |- | [[Britanikong Itim|Aprikanong Itim]] || 485,277 || 0.8% |- | [[Britanikong Bangladeshi|Bangladeshi]] || 283,063 || 0.5% |- | [[Britanikong Asyano|Ibang Asyano (di-Tsino)]] || 247,644 || 0.4% |- | [[Britanikong Tsino|Tsino]] || 247,403 || 0.4% |- | [[Iba pang pangkat-etniko (Senso ng United Kingdom)|Iba pa]] || 230,615 || 0.4% |- | [[Britanikong Itim|Ibang Itim]] || 97,585 || 0.2% |- | colspan="3" | {{smaller|* Bahagdan ng kabuuang santauhan ng UK, ayon sa lahatambilang ng 2001}} |} Ayon sa kasaysayan, pinaniniwalaang ang mga katutubong ninuno ng mga Britaniko ay nagbuhat sa iba't-ibang pangkat-etniko na nanirahan dito noong ika-11 dantaon: ang mga [[Selta]], Romano, Angglosahon, Nordiko, at ang mga [[Normando]]. Ang [[lahing Wales|lahing Gales]] ay maaaring ang pinakamatandang pangkat sa NK.<ref>"[http://www.bbc.co.uk/news/uk-wales-18489735 Welsh people could be most ancient in UK, DNA suggests]". BBC News. 19 Hunyo 2012.</ref> Ipinakikita sa mga kamakailang pag-aaral sa pala-angkanan na mahigit 50 bahagdan ng pangkat-hene ng Ingglatera ay binubuo ng [[Lahing Alemaniko|Alemanikong]] Y-kulaylawas.<ref>Thomas, Mark G. et al. [http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?artid=1635457 Evidence for a segregated social structure in early Anglo-Saxon England] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200406120157/http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?artid=1635457|date=2020-04-06}}. ''[[Proceedings of the Royal Society]] B: Biological Sciences'' 273(1601): 2651–2657.</ref> Ngunit ayon din sa ibang mga bagong pag-aaral sa pala-angkanan, sinasabing "tinatayang 75 bahagdan ng mga ninuno ng makabagong Britaniko ay nanirahan sa kapuluang Britaniko noong mga nakalipas na 6,200 taon, sa panimula ng Panahong Bato o Neolitiko". Sinasabi rin na ang mga Britaniko at ang mga [[lahing Basko]] ay iisa ang kinaninunuan.<ref>Owen, James (19 Hulyo 2005). ''[http://news.nationalgeographic.com/news/2005/07/0719_050719_britishgene.html Review of "The Tribes of Britain"]''. ''[[National Geographic Society|National Geographic]]''.</ref><ref>Oppenheimer, Stephen (Oktubre 2006). [http://www.prospectmagazine.co.uk/2006/10/mythsofbritishancestry/ Myths of British ancestry] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111015212548/http://www.prospectmagazine.co.uk/2006/10/mythsofbritishancestry/|date=2011-10-15}}. ''[[Prospect (magazine)|Prospect]]'' (London). Retrieved 5 Nobyembre 2010.</ref> Ang NK ay may kasaysayan ng maliliit na pandarayuhan ng mga di-puti. Ang [[Liverpool]] ang may pinakamatandang santauhan ng mga Itim na nagsimula pa noong 1730. Ito rin ang may pinakamatandang pamayanang [[Britanikong Tsino|Tsino]] sa buong Europa, na nagsimula pa noong pagdating ng mga namamalakayang Tsino noong ika-19 na dantaon. Noong 1950, maaaring may kulang-kulang na 20,000 na di-puting naninirahan sa Britanya, na karamiha'y isinilang sa labas ng bansa.<ref>Coleman, David; Compton, Paul; Salt, John (2002). ''[http://books.google.com/?id=mmaRpUa1oSoC&pg=PA505 The demographic characteristics of immigrant populations]''. Council of Europe. p.505. ISBN 92-871-4974-7.</ref> Simula noong 1945, ang malakihang pandarayuhan ng mga taga-Aprika, [[Karibe]], at Timog Asya ang pamana ng ugnayan na hinubog ng [[Imperyo ng Britanya|Sasakhari ng Britanya]]. Simula 2004, ang pandarayuhan naman ng mga bagong kasapi sa SE sa [[Gitnang Europa|Gitna]] at Silanganang Europa ang nagpalaki ng santauhan sa pangkat-etniko na ito, ngunit simula 2008, bumabaligtad ang takbo nito dahil marami sa kanila ang nagsisibalikan na sa kani-kanilang bayan. Dahil dito, lubhang lumiit ang pangkat na ito.<ref>{{cite news |url= http://news.bbc.co.uk/1/hi/england/7374683.stm |title='Why I left UK to return to Poland' |work=BBC News |date=30 Abril 2008 |author= Mason, Chris}}</ref> Simula [[Senso sa United Kingdom ng 2001|2001]], 92.1% ng santauhan ay napapabilang sa mga Puti, at ang nalalabing 7.9% %<ref>{{cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070705200411/http://www.statistics.gov.uk/CCI/nugget.asp?ID=764&Pos=4&ColRank=1&Rank=176 |archivedate=2007-07-05 |url=http://www.statistics.gov.uk/CCI/nugget.asp?ID=764&Pos=4&ColRank=1&Rank=176 |title=Ethnicity: 7.9% from a non-White ethnic group |publisher=Office for National Statistics |date=24 Hunyo 2004 |accessdate=14 Abril 2012 |url-status=live }}</ref> ay may halo o napapabilang sa isang [[maliit na pangkat-etniko]]. Malaki ang pagkakaiba-iba ng mga lahi sa NK. Ayon sa lahatambilang ng 2001, 30.4% ng santauhan sa Londres<ref>{{cite web |url= http://neighbourhood.statistics.gov.uk/dissemination/LeadTableView.do;jsessionid=ac1f930dce6eace0153cf12440ca609dc762c8ae598.e38OaNuRbNuSbi0Ma3aNaxiQbNiLe6fznA5Pp7ftolbGmkTy?a=3&b=276743&c=London&d=13&e=13&g=325264&i=1001x1003x1004&m=0&r=1&s=1201351285750&enc=1&dsFamilyId=1812&bhcp=1 |title= Resident population estimates by ethnic group (percentages): London |publisher= Office for National Statistics |accessdate= 23 Abril 2008 |archive-date= 2012-06-23 |archive-url= https://www.webcitation.org/68e5HAPQg?url=http://neighbourhood.statistics.gov.uk/dissemination/LeadTableView.do;jsessionid=ac1f930dce6eace0153cf12440ca609dc762c8ae598.e38OaNuRbNuSbi0Ma3aNaxiQbNiLe6fznA5Pp7ftolbGmkTy?a=3 |url-status= dead }}</ref> at 37.4% sa [[Leicester]]<ref>{{cite web |url=http://www.neighbourhood.statistics.gov.uk/dissemination/LeadTableView.do?a=3&b=276827&c=Leicester&d=13&e=13&g=394575&i=1001x1003x1004&m=0&r=1&s=1208962134759&enc=1&dsFamilyId=1812 |title=Resident population estimates by ethnic group (percentages): Leicester |publisher=Office for National Statistics |accessdate=23 Abril 2008 |archive-date=2012-06-23 |archive-url=https://www.webcitation.org/68e5HctGd?url=http://www.neighbourhood.statistics.gov.uk/dissemination/LeadTableView.do?a=3 |url-status=dead }}</ref> ay tinatayang napapabilang sa mga di-puti, samantalang kulang-kulang 5% ng santauhan ng [[Hilagang Silangang Inglatera|Hilagang Silangang Ingglatera]], Gales, at sa [[Timog Kanlurang Inglatera|Timog Kanluran]] ay napapabilang sa mga maliliit na pangkat-etniko.<ref>{{cite web |url=http://www.statistics.gov.uk/census2001/profiles/commentaries/ethnicity.asp |title=Census 2001&nbsp;– Ethnicity and religion in England and Wales |publisher=Office for National Statistics |accessdate=23 Abril 2008 |archive-date=30 Hunyo 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120630185133/http://www.ons.gov.uk/ons/guide-method/census/2011/index.html |url-status=dead }}</ref> Simula 2011, 26.5% ng nasa mababang paaralang pampubliko at 22.2% ng nasa mataas na paaralang pampubliko ay kasapi sa isang maliit na pangkat-etniko.<ref>{{cite news |url= http://www.dailymail.co.uk/news/article-2006892/1-4-primary-school-pupils-Britain-ethnic-minority.html |title= One in four primary school pupils are from an ethnic minority and almost a million schoolchildren do not speak English as their first language |work=Daily Mail |date=22 Hunyo 2011 |accessdate=28 Hunyo 2011 |location=London |first=Kate |last=Loveys}}</ref> Noong 2009,<ref>{{cite news|last=Rogers|first=Simon|title=Non-white British population reaches 9.1 million|url=http://www.guardian.co.uk/society/2011/may/18/non-white-british-population-ons|newspaper=The Guardian|date=19 Mayo 2011}}</ref> tinatayang lumaki ang bilang ng mga di-puti sa Ingglatera at Gales ng 38%, mula 6.6 angaw noong 2001 sa 9.1 angaw noong 2009. Ang pangkat na may pinakamabilis ang paglaki ay ang mga lahing may halo. Nangalawa ang bilang nito mula 672,000 noong 2001 sa 986,600 noong 2009. Sa magkatulad na panahon, naitala ang pagbaba ng mga bilang ng Britanikong Puti. Bumaba ito ng 36,000 katao.<ref>{{cite news|last=Wallop|first=Harry|title=Population growth of last decade driven by non-white British|url=http://www.telegraph.co.uk/news/politics/8521215/Population-growth-of-last-decade-driven-by-non-white-British.html|newspaper=Telegraph|date=18 Mayo 2011}}</ref> ===Mga Wika=== {{Main|Mga Wika sa United Kingdom}} [[File:Anglospeak.svg|thumb|400px|Ang [[Daigdig ng Wikang Ingles|Daigdig ng Wikang Inggles]]. Matingkad na bughaw ang mga bansa kung saan Inggles ang katutubong wika ng nakararami; mapusyaw na bughaw naman kung saan ito ay opisyal ngunit hindi winiwika ng nakararami. Ang Inggles ay isa sa mga opisyal na wika ng [[Mga Wika ng Samahang Europeo|Samahang Europeo]] at ng [[Mga Opisyal na wika ng Nagkakaisang Mga Bansa|Nagkakaisang Mga Bansa]].<ref>{{cite web |url= http://www.un.org/depts/OHRM/sds/lcp/UNLCP/english/ |title= Language Courses in New York |year=2006 |publisher=United Nations |accessdate=29 Nobyembre 2010}}</ref>]] Ang [[opisyal na wika]] ng NK ay [[Wikang Ingles|Inggles]] ([[Ingles Britaniko|Inggles Britaniko]]) (''[[de facto]]''). Ito ay isang [[Mga Wika ng Kanlurang Alemaniko|Kanlurang Alemanikong wika]] na nagmula sa [[Sinaunang Ingles|Sinaunang Inggles]] at naglalaman ng maraming wikang hiram mula sa [[Sinaunang Nordiko]], Pranses [[Wikang Normando|Normando]], [[Sinaunang Griyego|Griyego]], at [[Latin]]. Unang lumaganap ang wikang Inggles dahil sa Sasakhari ng Britanya mula ika-17 hanggang kalagitnaan ng ika-20 dantaon, at pagkatapos, dahil sa pangingibabaw ng Nagkakaisang Pamahalaan. Ito rin ang naging [[Pandaigdigang Ingles|pangunahing pandaigdigang wika ng negosyo]] at malawakang tinuturo [[Ingles bilang banyaga o pangalawang wika|bilang pangalawang wika]].<ref>{{cite web |url=http://www.cepr.org/pubs/new-dps/dplist.asp?dpno=2055 |title=English-Language Dominance, Literature and Welfare |author=Melitz, Jacques |publisher=Centre for Economic Policy Research |year=1999 |accessdate=26 Mayo 2006 |archive-date=27 Mayo 2012 |archive-url=https://www.webcitation.org/67yGyCeG9?url=http://www.cepr.org/pubs/new-dps/dplist.asp?dpno=2055 |url-status=dead }}</ref> Mayroon ding apat na [[Wikang Selta]] ang ginagamit sa bansa. Ito ang mga [[Wikang Gales|Gales]], [[Wikang Irlandes|Irlandes]], [[Geliko Eskoses]], at [[Wikang Korniko|Korniko]]. Ang unang tatlo ay kinikilala bilang rehiyonal o wikang pagkamunti na pinangangalagaan at itinataguyod ng [[Kasulatang Patotoo ng Europa para sa mga Wikang Rehiyonal at Pagkamunti|batas Europeo]], samantalang ang Korniko naman ay kinikilala ngunit hindi pinangangalagaan. Ayon sa lahatambilang ng 2001, mahigit sa isang-kalima (21%) ng santauhan ng Gales ang nagsabi na marunong silang mag-Gales.<ref>[http://www.statistics.gov.uk/CCI/nugget.asp?ID=447&Pos=6&ColRank=1&Rank=192 National Statistics Online&nbsp;– Welsh Language] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728133204/http://www.statistics.gov.uk/CCI/nugget.asp?ID=447&Pos=6&ColRank=1&Rank=192 |date=2011-07-28 }}. National Statistics Office.</ref> Tumaas ito ng 18% mula noong lahatambilang ng 1991.<ref>{{cite web|url= http://www.statistics.gov.uk/downloads/theme_compendia/fow/WelshLanguage.pdf |title=Differences in estimates of Welsh Language Skills |accessdate=30 Disyembre 2008 |publisher=Office for National Statistics|archiveurl=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20040722055520/http://www.statistics.gov.uk/downloads/theme_compendia/fow/WelshLanguage.pdf|archivedate=22 Hulyo 2004}}{{dead link|date=Pebrero 2012}}</ref> Bukod dito, tinatayang mayroong 200,000 nagwiwika ng Gales ang nakatira sa Ingglatera.<ref>{{cite web |url= http://www.bbc.co.uk/voices/multilingual/welsh.shtml |title =Welsh today |author=Wynn Thomas, Peter |publisher=BBC |work=Voices |month=Marso |year=2007 |accessdate=5 Hulyo 2011}}</ref> Sa lahatambilang ring yaon, 167,487 katao (10.4%) sa Kahilagaang Irlanda ang nagsabing "may alam o dunong din silang mag-Irlandes" (tingnan ang [[Wikang Irlandes sa Hilagang Irlanda|Wikang Irlandes sa Kahilagaang Irlanda]]). Halos lahat nang nagsabi nito ay mula sa [[Makapamansang Irlandes|makabansang]] santauhang Katoliko. Mahigit sa 92,000 katao sa Eskosya (o 'di tataas sa 2% ng santauhan) ay may kakayanang magwika ng Geliko, ang 72% nito ay ang mga nakatira sa [[Labasang Hebrides]].<ref>[http://www.gro-scotland.gov.uk/press/news2005/scotlands-census-2001-gaelic-report.html Scotland's Census 2001&nbsp;– Gaelic Report] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130522110328/http://www.gro-scotland.gov.uk/press/news2005/scotlands-census-2001-gaelic-report.html |date=2013-05-22 }}. General Register Office for Scotland. Retrieved 15 Oktubre 2008.</ref> Ang mga bilang ng mga mag-aaral na tinuturuan ng Gales, Geliko Eskoses, at Irlandes ay tumataas din.<ref>{{cite news |url= http://news.bbc.co.uk/1/hi/education/7885493.stm |title =Local UK languages 'taking off' |work=BBC News |date =12 Pebrero 2009}}</ref> Sa mga santauhang nandarayuhan, iilang Geliko Eskoses ay [[Gelikong Kanadyense|winiwika pa rin sa Kanada]] (pangunahin sa [[Bagong Eskosya]] at [[Pulo ng Tangos Breton]]), at Gales sa [[Patagonya]] sa Arhentina. Ang [[Wikang Eskoses|Eskoses]] ay isang wikang nagbuhat sa sinaunang Hilagang [[Gitnang Ingles|Gitnang Inggles]]. Hindi ito gaanong [[Kasulatang Patotoo ng Europa para sa mga Wikang Rehiyonal at Pagkamunti|kinikilala]] pati na rin ang sangay nitong [[Mga Diyalekto ng Eskoses-Ulster|Eskoses-Ulster]] sa Kahilagaang Irlanda. Sa ngayon, walang pangako na pangalagaan at pag-ibayuhin ang wikang ito.<ref>{{cite web |url=http://www.eurolang.net/index.php?option=com_content&task=view&id=2449&Itemid=52&lang=en |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070623185445/http://eurolang.net/index.php?option=com_content&task=view&id=2449&Itemid=52&lang=en |archivedate=2007-06-23 |title=Language Data&nbsp;– Scots |publisher=European Bureau for Lesser-Used Languages |accessdate=2 Nobyembre 2008 |url-status=live }}</ref> Sa Ingglatera, sapilitan ang pag-aaral ng pangalawang wika sa mga may edad 14 pababa,<ref>{{cite news |url= http://news.bbc.co.uk/1/hi/education/3983713.stm |title =Fall in compulsory language lessons |work=BBC News |date =4 Nobyembre 2004}}</ref> at edad 16 pababa naman sa Eskosya. Ang Pranses at Aleman ang dalawang pinakakaraniwang tinuturong pangalawang wika sa Ingglatera at Eskosya. Sa Gales, lahat ng mga mag-aaral na may gulang16 pababa ay tinuturuan ng Gales, o bilang isang pangalawang wika.<ref>[https://web.archive.org/web/20120310162644/http://www.bbc.co.uk/wales/schoolgate/aboutschool/content/inwelsh.shtml The School Gate for parents in Wales]. BBC Wales. Retrieved 11 Oktubre 2008.</ref> ===Pananampalataya=== {{Main|Relihiyon sa United Kingdom}} [[Talaksan:West Side of Westminster Abbey, London - geograph.org.uk - 1406999.jpg|thumb|left|upright| Ang [[Bahay-monghe ng Westminster]] ay pinagdadausan ng [[pagputong]] sa [[Kaharian ng United Kingdom|mga hari ng Britanya]].]] Iba't ibang anyo ng Kristiyanismo ang nangibabaw sa bansa sa mahigit 1,400 taon.<ref>Cannon, John, ed. (2nd edn., 2009). [http://books.google.com/?id=TYnfhTq2M7EC&pg=PA144 ''A Dictionary of British History'']. Oxford University Press. p. 144. ISBN 0-19-955037-9.</ref> Bagaman ayon sa pagsusuri, karamihan ng mga mamamayan ay napapabilang sa Kristiyanismo, ang dumadalo sa misa ay lubusang bumagsak simula noong kalagitnaan ng ika-20 dantaon.<ref>Field, Clive D. (Nobyembre 2009). [http://www.brin.ac.uk/commentary/documents/development-of-religious-statistics.pdf "British religion in numbers"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111016173905/http://www.brin.ac.uk/commentary/documents/development-of-religious-statistics.pdf |date=2011-10-16 }}. BRIN Discussion Series on Religious Statistics, Discussion Paper 001. Retrieved 3 Hunyo 2011.</ref> Ang pandarayuhan at pagbabago sa santauhanin ay nakapagpabago sa pag-usbong ng ibang pananampalataya, lalo na ang Islam.<ref>Yilmaz, Ihsan (2005). [http://books.google.com/?id=ryrD2YODzxUC&pg=PA291 ''Muslim Laws, Politics and Society in Modern Nation States: Dynamic Legal Pluralisms in England, Turkey, and Pakistan'']. Aldershot: Ashgate Publishing. pp. 55&#x2013;6. ISBN 0-7546-4389-1.</ref> Dahil dito, mapupunang ang NK ay isang lipunang may maraming pananampalataya,<ref>Brown, Callum G. (2006). [http://books.google.com/?id=ryrD2YODzxUC&pg=PA291 ''Religion and Society in Twentieth-Century Britain'']. Harlow: Pearson Education. p. 291. ISBN 0-582-47289-X.</ref> [[Sekularismo|banwahanin]],<ref>Norris, Pippa; Inglehart, Ronald (2004). [http://books.google.com/?id=dto-P2YfWJIC&pg=PA84 ''Sacred and Secular: Religion and Politics Worldwide'']. Cambridge University Press. p. 84. ISBN 0-521-83984-X.</ref> o [[Kristiyanong makabago]].<ref>Fergusson, David (2004). [http://books.google.com/?id=Owz4aBSEINgC&pg=PA94 ''Church, State and Civil Society'']. Cambridge University Press. p. 94. ISBN 0-521-52959-X.</ref> Sa lahatambilang ng 2001, 71.6% ang nagsabing sila ay Kristiyano. Sinusundan ito ng (ayon sa bilang ng nananampalataya) Islam (2.8%), [[Hinduismo]] (1.0%), [[Sikismo]] (0.6%), [[Hudaismo]] (0.5%), [[Budismo]] (0.3%), at iba pang pananampalataya (0.3%).<ref>{{cite web |url=http://www.statistics.gov.uk/cci/nugget.asp?id=293 |title=UK Census 2001 |publisher=National Office for Statistics |accessdate=22 Abril 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070312034628/http://www.statistics.gov.uk/cci/nugget.asp?id=293 |archivedate=2007-03-12 |url-status=live }}</ref> Ang 15% naman ay nagsabing sila ay [[Irelihiyon|walang pananampalataya]], at 7% naman ang nagsabing wala silang pinipiling pananampalataya.<ref>{{cite web |title= Religious Populations |publisher= Office for National Statistics |date= 11 Oktubre 2004 |url= http://www.scotland.gov.uk/Publications/2005/02/20757/53570 |archiveurl= https://www.webcitation.org/5zFDlspeL?url=http://www.statistics.gov.uk/cci/nugget.asp?id=954 |archivedate= 2011-06-06 |access-date= 2013-01-16 |url-status= live }}</ref> Isang pagsusuri ng [[Tearfund]] noong 2007 ang nagpakita na isa sa sampung Britaniko lamang ang nagsisimba linggu-linggo.<ref>{{cite web|url=http://news.adventist.org/2007/04/uite-kigom-ew-report-fis-oly-oe-i-10-atte-church.html |title=United Kingdom: New Report Finds Only One in 10 Attend Church |publisher=News.adventist.org |date=4 Abril 2007 |accessdate=12 Setyembre 2010}}</ref> Ang ([[Angglikanismo|Anglikanong]]) [[Simbahan ng Inglatera|Simbahan ng Ingglatera]] ang [[pambansang relihiyon|pambansang pananampalataya]] ng Ingglatera.<ref>[http://www.cofe.anglican.org/about/history/ The History of the Church of England] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100221212004/http://www.cofe.anglican.org/about/history |date=2010-02-21 }}. The Church of England. Retrieved 23 Nobyembre 2008.</ref> Mayroon itong panatilihang [[Pangkaluluwang Panginoon|kinatawan]] sa [[Parlamento ng United Kingdom|Batasan]], at ang [[Kaharian ng United Kingdom|hari ng Britanya]] ang [[Kataas-taasang Tagapamahala ng Simbahan ng Inglatera|Kataas-taasang Tagapamahala]] nito.<ref>{{cite web |url=http://www.royalinsight.gov.uk/output/Page4708.asp |title=Queen and Church of England |publisher=British Monarchy Media Centre |accessdate=5 Hunyo 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20061008203611/http://www.royalinsight.gov.uk/output/Page4708.asp |archivedate=2006-10-08 |url-status=live }}</ref> Sa [[Relihiyon sa Scotland|Eskosya]], ang [[Presbitaryanismo|Presbiteryanong]] [[Simbahan ng Eskosya]] ang kinikilalang [[pambansang simbahan]]. Hindi ito [[pambansang relihiyon|sumasailalim sa pamahalaan]], at ang mga hari ng Britanya ay karaniwang kasapi lamang. Ang mga hari ay kailangang manumpa na sa kanyang pagkakaluklok, pananatilihin at pangangalagaan niya ang pananampalatayag Protestante at ang Pamahalaang Simbahan ng Presbiteryano".<ref>{{cite web |title= Queen and the Church |publisher= The British Monarchy (Official Website) |url= http://www.royal.gov.uk/MonarchUK/QueenandChurch/History.aspx |archiveurl= https://www.webcitation.org/5zG8tzxhd?url=http://www.royal.gov.uk/MonarchUK/QueenandChurch/History.aspx |archivedate= 2011-06-07 |access-date= 2013-01-16 |url-status= live }}</ref><ref>{{cite web |title= How we are organised |publisher= Church of Scotland |url= http://www.churchofscotland.org.uk/about_us/how_we_are_organised |archiveurl= https://www.webcitation.org/5zG8WCEAc?url=http://www.churchofscotland.org.uk/about_us/how_we_are_organised |archivedate= 2011-06-07 |access-date= 2013-01-16 |url-status= live }}</ref> Ang Anglikanong [[Simbahan ng Wales|Simbahan ng Gales]] ay nabuwag noong 1920. Nabuwag din noong 1870 ang Anglikanong [[Simbahan ng Irlanda]]. Bago pa man ang [[Paghahati ng Ireland|pagkakahati sa Irlanda]], walang tinatag na simbahan sa Kahilagaang Irlanda.<ref>Weller, Paul (2005). [http://books.google.com/?id=tHc88PzAPLMC&pg=PA80 ''Time for a Change: Reconfiguring Religion, State, and Society'']. London: Continuum. pp. 79&#x2013;80. ISBN 0567084876.</ref> Kahit walang mababatid sa lahatambilang ng 2001 ukol sa uri ng pananampalatayang Kristiyano, tinataya ng Ceri Peach na 62% ng mga Kristiyano ay Angglikano, 13.5% ay Romano Katoliko, 6% ay [[Presbiteryano]], 3.4% ay [[Metodista]], kabilang ang ibang maliliit na Protestanteng pangkat tulad ng ''[[Open Brethren]]'', at mga simbahan ng [[Simbahan ng Silanganing Ortodokso|Ortodokso]].<ref>Peach, Ceri, [http://books.google.com/?id=i6ER_z8gcD4C "United Kingdom, a major transformation of the religious landscape"], in H. Knippenberg. ed. (2005). ''The Changing Religious Landscape of Europe''. Amsterdam: Het Spinhuis. pp. 44&#x2013;58. ISBN 90-5589-248-3.</ref> ===Pandarayuhan=== {{Main|Pandarayuhan sa United Kingdom simula 1922}} {{See also|Mga banyagang-silang sa United Kingdom}} [[Talaksan:United Kingdom foreign born population by country of birth.png|thumb|300px|Ang tinatayang bilang ng mga banyagang-silang ayon sa bansa ng kapanganakan, Abril 2007 - Marso 2008]] Ang Nagkakaisang Kaharian ay nakaranas ng sunud-sunod na pandarayuhan. Ang [[Malawakang Kagutuman (Ireland)|Malawakang Kagutuman]] sa Irlanda ay nagbunsod ng malamang isang angaw na katao na nandayuhan sa NK.<ref>Richards, Eric (2004). ''[http://books.google.com/?id=JknDbX3ae1MC&pg=PA143 Britannia's children: Emigration from England, Scotland, Wales and Ireland since 1600]''. London: Hambledon, p. 143. ISBN 978-1-85285-441-6.</ref> Mahigit sa 120,000 [[Sandatahang Lakas ng Polonya sa Kanluran|Polakong]] datihang-kawal ang nanirahan sa Britanya matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig.<ref>Gibney, Matthew J.; Hansen, Randall (2005). ''[http://books.google.com/?id=2c6ifbjx2wMC&pg=PA630f Immigration and asylum: from 1900 to the present]{{Dead link|date=Septiyembre 2021|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}'', ABC-CLIO, p630. ISBN 1-57607-796-9</ref> Simula rin noon, marami ring mga pandarayuhang naganap buhat sa mga kasalukuyan at dating sakupbayan nito. Ito ay bahagi ng pamana ng sasakhari at bahagi na rin ng kakulangan sa manggagawa. Karamihan sa kanila ay nagbuhat sa [[Karibe]] at sa [[kalupalupan ng Indiya]].<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/hi/english/static/in_depth/uk/2002/race/short_history_of_immigration.stm |title=Short history of immigration |publisher=BBC |year =2005 |accessdate=28 Agosto 2010}}</ref> Ang kamakailang takbo ng pandarayuhan ay nagbubuhat sa mga manggagawang galing sa mga bagong kasapi ng SE sa Silanganang Europa. Noong 2010, mayroon 7 angaw na banyagang-silang na naninirahan sa bansa o 11.3% ng kabuuang santauhan. Ang 4.76 angaw (7.7%) dito ay isinilang sa labas ng SE, at 2.24 angaw (3.6%) ay isinilang sa ibang kasapi ng SE.<ref>[http://epp.eurostat.ec.europa.eu/cache/ITY_OFFPUB/KS-SF-11-034/EN/KS-SF-11-034-EN.PDF 6.5% of the EU population are foreigners and 9.4% are born abroad], Eurostat, Katya Vasileva, 34/2011.</ref> Ang sukat ng mga banyagang-silang sa NK ay nanatiling mas maliit kaysa sa ibang maraming bansa ng Europa.<ref>{{cite web |url=http://www.migrationinformation.org/Feature/display.cfm?id=402 |title=Europe: Population and Migration in 2005 |first=Rainer |last= Muenz |publisher= Migration Policy Institute |month=June |year=2006 |accessdate=Abriil 2, 2007}}</ref> Ang pandarayuhan ay nakapagpapalaki ng lumalaki nang santauhan ng bansa.<ref>{{cite news |url= http://www.thisislondon.co.uk/news/article-23542455-details/Immigration+and+births+to+non-British+mothers+pushes+British+population+to+record+high/article.do |title= Immigration and births to non-British mothers pushes British population to record high |newspaper= London Evening Standard |date= 22 Agosto 2008 |access-date= 2013-01-17 |archive-date= 2008-12-10 |archive-url= https://web.archive.org/web/20081210072321/http://www.thisislondon.co.uk/news/article-23542455-details/Immigration+and+births+to+non-British+mothers+pushes+British+population+to+record+high/article.do |url-status= dead }}</ref> Sa pagitan ng taong 1991 at 2001, tinatayang kalahati ng paglaki ng santauhan ay maipapabilang sa mga dayo at sa mga anak nitong isinilang sa NK. Ayon sa pag-aaral ng [[Tanggapan ng Pambansang Estatistika|Tanggapan ng Pambansang Palaulatan]] (TPE), mayroong kabuuang 2.3 angaw na dumayo sa bansa sa loob ng 15 taon mula 1991 hanggang 2006.<ref>{{cite news |url= http://www.dailymail.co.uk/news/article-1023512/Third-World-migrants-2-3m-population-boom.html |title= Third World migrants behind our 2.3m population boom |newspaper=Daily Mail |location =London |date=3 Hunyo 2008 |first1=Steve |last1=Doughty |first2=James |last2=Slack}}</ref><ref>{{cite news |url= http://www.thisislondon.co.uk/standard/article-23575160-details/Tories+get+tough+on+immigration+after+Labour's+U-turn/article.do |title= Tories call for tougher control of immigration |newspaper= London Evening Standard |date= 20 Oktubre 2008 |first= Martin |last= Bentham |access-date= 17 Enero 2013 |archive-date= 21 Oktubre 2008 |archive-url= https://web.archive.org/web/20081021051705/http://www.thisislondon.co.uk/standard/article-23575160-details/Tories+get+tough+on+immigration+after+Labour%27s+U-turn/article.do |url-status= dead }}</ref> Tinataya ring ang pandarayuhan ay magdaragdag ng panibagong 7 angaw na katao sa santauhan ng bansa sa 2031,<ref>{{cite news |url= http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/7602526.stm |title= Minister rejects migrant cap plan |work=BBC News |date =8 Setyembre 2008 |accessdate=26 Abril 2011}}</ref> bagaman pinagtatalunan pa ang tunay na bilang nito.<ref>{{cite news |url=http://www.telegraph.co.uk/news/uknews/1538598/Immigration-%27far-higher%27-than-figures-say.html |title=Immigration 'far higher' than figures say |newspaper=The Daily Telegraph |date=5 Enero 2007 |accessdate=20 Abril 2007 |location=London |first=Philip |last=Johnston |archive-date=2008-05-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080529014735/http://www.telegraph.co.uk/news/uknews/1538598/Immigration-%27far-higher%27-than-figures-say.html |url-status=dead }}</ref> Inulat din ng TPE na ang bilang ng pandarayuhan ay umakyat ng 21% (o 239,000 katao) simula 2009 hanggang 2010.<ref>{{cite news |url=http://www.guardian.co.uk/uk/2011/aug/25/uk-net-migration-rises-21 |title=UK net migration rises 21% |date=25 Agosto 2011 | location=London |work=The Guardian |first=Alan |last=Travis}}</ref> Noong 2011, tumaas ito ng 251,000 o sa bilang ng pandarayuhan na 589,000. Samantala, ang bilang ng taong nangingibang-bansa (sa mahigit na 12 buwan) ay 338,000.<ref>{{cite news |url=http://www.bbc.co.uk/news/uk-18189797 |title=Migration to UK more than double government target |date=24 Mayo 2012 |work=BBC News}}</ref> Mayroong 195,046 na banyaga ang naging mamamayan ng Britanya noong 2010. 54,902 naman noong 1999.<ref>{{cite news |url= http://www.telegraph.co.uk/news/uknews/1377707/Migrant-squad-to-operate-in-France.html |title= Migrant squad to operate in France |newspaper=The Daily Telegraph |location= Calais |date =20 Disyembre 2000 |first =David |last= Bamber}}</ref> Naitala naman na may 241,192 katao ang binigyang karapatan na manatiling manirahan noong 2010, 51% nito ay buhat sa Asya, at 27% naman buhat sa Aprika.<ref>{{cite web|url= http://www.homeoffice.gov.uk/publications/science-research-statistics/research-statistics/immigration-asylum-research/immigration-brief-q2-2011/immig-q2-settlement|title= Settlement|date= Agosto 2011|work= Home Office|accessdate= 24 Oktubre 2011|archive-date= 2013-01-16|archive-url= https://web.archive.org/web/20130116212734/http://www.homeoffice.gov.uk/publications/science-research-statistics/research-statistics/immigration-asylum-research/immigration-brief-q2-2011/immig-q2-settlement|url-status= dead}}</ref> Ayon sa opisyal na Palaulatan ng 2011, 25.5% ng mga sanggol sa Ingglatera at Gales ang isinilang ng mga magulang na ipinanganak naman sa labas ng bansa.<ref>"[http://www.ons.gov.uk/ons/rel/vsob1/parents--country-of-birth--england-and-wales/2011/sb-parents--country-of-birth--2011.html Births in England and Wales by parents' country of birth, 2011]{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}", National Statistics.</ref> Ang mamamayan ng Samahang Europeo, kabilang ang NK, ay may karapatang manirahan at maghanap-buhay sa alinmang kasapi ng samahan.<ref>[http://europa.eu/scadplus/leg/en/lvb/l33152.htm Right of Union citizens and their family members to move and reside freely within the territory of the Member States] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120204054324/http://europa.eu/scadplus/leg/en/lvb/l33152.htm |date=2012-02-04 }}. European Commission. Retrieved 6 Nobyembre 2008.</ref> Dumulog ang NK sa panandaliang paghihigpit sa mga mamamayan ng Romanya at Bulgarya na sumapi sa samahan noong Enero 2007.<ref>{{cite news |url=http://www.guardian.co.uk/uk/2007/sep/23/immigration.eu |title= Home Office shuts the door on Bulgaria and Romania |last1=Doward |first1=Jamie |last2=Temko |first2 =Ned |date=23 Setyembre 2007 |work=The Observer |page=2 |accessdate=23 Agosto 2008 |location=London}}</ref> Ayon sa pagsasaliksik ng [[Surian sa Patakarang Pandarayuhan]] para sa [[Lupon ng Pagkakapantay-pantay at Karapatang Pantao]], mayroong 1.5 angaw na manggagawa na nagbuhat sa mga bagong kasapi ng SE ang dumayo sa bansa noong Mayo 2004 hanggang Setyembre 2009. Ang dalawang-katlo rito ay mga Polako, ngunit karamihan sa kanila ay nagsiuwian na. Dahil dito, umakyat ng 700,000 ang mga dumayo sa bansa sa panahong iyon.<ref>{{cite news |url=http://www.guardian.co.uk/uk/2010/jan/17/eastern-european-uk-migrants |title=Young, self-reliant, educated: portrait of UK's eastern European migrants |last1=Doward |first1=Jamie |last2 =Rogers | first2 = Sam |date=17 Enero 2010 |work=The Observer |accessdate=19 Enero 2010 |location=London}}</ref> Dahil sa [[pag-urong ng ekonomiya noong 2000|pag-urong ng agimat noong 2000]], nabawasan ang panggayak ng mga Polako sa pandarayuhan sa NK,<ref>{{cite news |url= http://www.thisislondon.co.uk/standard/article-23575019-details/Packing+up+for+home:+Poles+hit+by+UK's+economic+downturn/article.do |title= Packing up for home: Poles hit by UK's economic downturn |first= Elizabeth |last= Hopkirk |newspaper= London Evening Standard |date= 20 Oktubre 2008 |access-date= 17 Enero 2013 |archive-date= 23 Oktubre 2008 |archive-url= https://web.archive.org/web/20081023063415/http://www.thisislondon.co.uk/standard/article-23575019-details/Packing+up+for+home%3A+Poles+hit+by+UK%27s+economic+downturn/article.do |url-status= dead }}</ref> at ito ay naging panandalian.<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/8243225.stm |title=Migrants to UK 'returning home' |date=8 Setyembre 2009 |work=BBC News |accessdate=8 Setyembre 2009}}</ref> Noong 2009, sa kauna-unahang pagkakataon simula nang paglawak ng SE, mas marami ang umalis kaysa dumating ng bansa ang mga nagbuhat sa walong bansa ng gitna at silanganang Europa na sumapi sa samahan noong 2004. Noong 2011, ang mamamayan ng bagong kasapi ng samahan ay bumubuo ng 13% ng mga dumadayo sa bansa. [[Talaksan:British expats countrymap.svg|thumb|300px|right|Ang tinatayang bilang ng mga mamamayan ng Britanya na naninirahan sa ibang bansa, 2006]] Nagpanimula ang pamahalaan ng NK ng isang pamamaraang [[Pamamaraang pandarayuhan ayon sa puntos (United Kingdom)|pandarayuhan ayon sa puntos]] para sa mga mamamayang nasa labas ng [[Pook Pang-ekonomiya ng Europa|Pook Pang-agimat ng Europa]]. Pinalitan nito ang dating panukala kabilang ang [[Pagkukusa sa Bagong Kakayahan]] ng pamahalaan ng Eskosya.<ref>{{cite web |url=http://www.ukba.homeoffice.gov.uk/workingintheuk/tier1/freshtalent/ |title=Fresh Talent: Working in Scotland |publisher=UK Border Agency |location=London |accessdate=30 Oktubre 2010 |archive-date=16 Hulyo 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110716184110/http://www.ukba.homeoffice.gov.uk/workingintheuk/tier1/freshtalent/ |url-status=dead }}</ref> Noong Hunyo 2010, nagpanimula ang pamahalaan ng panandaliang hangganan na 24,000 sa pandarayuhang magbubuhat sa labas ng SE. Binalak nito ang pagpigil ng pagpasok ng mga ito, ngunit ginawa na rin itong panatilihan nong Abril 2011.<ref>{{cite news |url=http://www.ft.com/cms/s/0/9ab202a4-8299-11df-85ba-00144feabdc0.html |title=Tories begin consultation on cap for migrants |work=Financial Times | location= London |first=James |last=Boxell |date=28 Hunyo 2010 |accessdate=17 Setyembre 2010}}</ref> Ang pagpapatupad ng hangganan ay nagdulot ng alitan. Minungkahi ng isang kalihim sa negosyo, si [[Vince Cable]] na sinasaktan nito ang pagnenegosyo sa Britanya.<ref>{{cite news |url=http://www.guardian.co.uk/politics/2010/sep/17/vince-cable-migrant-cap-economy |title=Vince Cable: Migrant cap is hurting economy |agency=Press Association |work=The Guardian |date=17 Setyembre 2010 |accessdate=Ssetyembre 17, 2010 |location=London}}</ref> Ang pangingibang-bansa ay naging mahalagang bahagi ng lipunan noong ika-19 na dantaon. Sa pagitan ng taong 1815 at 1930, tinatayang 11.4 angaw na katao ang nangibang-bansa galing Britanya, at 7.3 angaw naman galing Irlanda. Pinakapakita ng mga pagtataya na sa pagtatapos ng ika-20 dantaon, mayroong mga 300 angaw na katao na may lahing Britaniko at Irlandes ang panatilihang naninirahan sa ibang bahagi ng daigdig.<ref>Richards (2004), pp. 6–7.</ref> Sa ngayon, hindi bababa sa 5.5 angaw na katao na isinilang sa bansa ang naninirahan sa ibang bansa,<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/1/shared/spl/hi/in_depth/brits_abroad/html/default.stm |title=Brits Abroad: world overview |publisher=BBC |accessdate=20 Abril 2007 |date=6 Disyembre 2006}}</ref><ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/6210358.stm |title= 5.5&nbsp;m Britons 'opt to live abroad' |work=BBC News |date=11 Disyembre 2006 |accessdate=20 Abril 2007 |first=Dominic |last=Casciani}}</ref> karamihan sa kanila ay nasa Australya, Espanya, Nagkakaisang Pamahalaan, at Kanada.<ref>{{cite news |url= http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/6161705.stm |title= Brits Abroad: Country-by-country |work=BBC News |date =11 Disyembre 2006}}</ref> ===Katuruan=== {{Main|Katuruan sa United Kingdom}} {{See also|Edukasyon sa Inglatera|Edukasyon sa Hilagang Irlanda|Edukasyon sa Eskosya|Edukasyon sa Gales}} [[File:KingsCollegeChapelWest.jpg|thumb|left|Ang [[Dalubhasaan ng Hari, Cambridge|Dalubhasaan ng Hari]] na bahagi ng [[Pamantasan ng Cambridge]] ay tinatag noong 1209]] Ang pamamahala sa katuruan sa Nagkakaisang Kaharian ay ginawad sa bawat bansa nito kaya may kanya-kanya itong pamamaraan. Kung ang [[edukasyon sa Inglatera|katuruan sa Ingglatera]] ay pananagutan ng [[Kalihim ng Pamahalaan sa Edukasyon|Kalihim ng Pamahalaan sa Katuruan]], ang pang-araw-araw na pamamahala at pananalapi ng mga pampublikong paaralan ay pananagutan naman ng [[Kapamahalaang lokal sa edukasyon|kapamahalaang pampook]].<ref>{{cite web |url=http://www.dcsf.gov.uk/localauthorities/index.cfm |title=Local Authorities |publisher=Department for Children, Schools and Families |accessdate=21 Disyembre 2008 |archive-date=30 Disyembre 2008 |archive-url=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20081230030407/http://www.dcsf.gov.uk/localauthorities/index.cfm |url-status=bot: unknown }}</ref> Unti-unting nagsimula ang katuruang walang-bayad sa pagitan ng taong 1870 at 1944.<ref>{{cite book |author=Gordon, J.C.B. |title= Verbal Deficit: A Critique |url=https://archive.org/details/verbaldeficitcri0000gord |publisher=Croom Helm |location =London |year=1981 |isbn=978-0-85664-990-5 |page=[https://archive.org/details/verbaldeficitcri0000gord/page/44 44] note 18}}</ref><ref>Section 8 ('Duty of local education authorities to secure provision of primary and secondary schools'), Sections 35–40 ('Compulsory attendance at Primary and Secondary Schools') and Section 61 ('Prohibition of fees in schools maintained by local education authorities ...'), Education Act 1944.</ref> Sa ngayon, sapilitan ang katuruan sa mga batang may edad lima hanggang labing-anim (15 kung ipinanganak ng Hulyo o Agosto). Noong 2011, inilagay ng [[Mga Takbo sa Pandaigdigang Pag-aaral ng Matematika at Agham]] ang mga mag-aaral na may gulang na 13-14 sa Ingglatera at Gales na ika-10 sa pinakamagaling sa buong daigdig sa matematika, at ika-9 naman sa agham.<ref>{{cite news |url= http://news.bbc.co.uk/1/hi/education/7773081.stm |title= England's pupils in global top 10 |work=BBC News |date= 10 Disyembre 2008}}</ref> Karamihan ng mga kabataan ay nag-aaral sa pampublikong paaralan. Mangilan-ngilan dito ay pumipili ayon sa kakayahang talino. Dalawa sa sampung pinakamagagaling ayon sa ''[[GCSE]]'' noong 2006 ay mga pampublikong [[paaralang pambalarila]]. Mahigit sa kalahati ng mga mag-aaral sa mga nangungunang pamantasan ng Cambridge at Oxford ay nanggaling sa mga pampublikong paaralan.<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/education/6905288.stm |title=More state pupils in universities |work=BBC News |date=19 Hulyo 2007}}</ref> Bagaman bumaba ang bilang ng mga batang nag-aaral sa pribadong paaralan sa Ingglatera, tumaas ang bahagi nito sa mahigit 7%.<ref>{{cite news |url=http://www.guardian.co.uk/education/2007/nov/09/schools.uk |title=Private school pupil numbers in decline |newspaper= The Guardian |date=9 Nobyembre 2007 |location=London |first=Donald |last=MacLeod |accessdate=31 Marso 2010}}</ref> Noong 2010, mahigit sa 45% ng mga pook sa [[Pamantasan ng Oxford]] at 40% sa [[Pamantasan ng Cambridge]] ay sinasaklawan ng mga mag-aaral na galing sa pribadong paaralan kahit binubuo lamang nila ang 7% ng santauhan.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.tes.co.uk/article.aspx?storycode=6055970 |access-date=2013-01-17 |archive-date=2013-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130116212733/http://www.tes.co.uk/article.aspx?storycode=6055970 |url-status=dead }}</ref> Ang mga [[Mga Pamantasan sa Inglatera|pamantasan sa Ingglatera]] ay kabilang sa mga pinakamagagaling sa buong daigdig. Ang Pamantasan ng Cambridge, Pamantasan ng Oxford, [[Pamantasang Dalubhasaan ng London|Pamantasang Dalubhasaan ng Londres]], at [[Dalubhasaang Imperyal ng London|Dalubhasaang Imperyal ng Londres]] ay nakalagay sa unang 10&nbsp;ng ''[[QS World University Rankings]]'' (Paghahanay sa Pandaigdigang Pamantasan ng QS) noong 2010. Nangunguna ang Pamantasan ng Cambridge.<ref>{{cite web|url=http://www.topuniversities.com/university-rankings/world-university-rankings/2010/results |title=QS World University Rankings Results 2010 |accessdate=27 Abril 2011 |publisher=Quacquarelli Symonds}}</ref> [[File:QUB.jpg|thumb|Ang [[Pamantasan ng Haribini sa Belfast]] ay tinatag noong 1849<ref>Davenport, F.; Beech, C.; Downs, T.; Hannigan, D. (2006). ''Ireland''. Lonely Planet, 7th edn. ISBN 1-74059-968-3. p. 564.</ref>]] Ang [[edukasyon sa Eskosya|katuruan sa Eskosya]] ay pananagutan ng [[Tagpamahalang Kalihim sa Edukasyon at Habambuhay na Kaalaman|Tagpamahalang Kalihim sa Katuruan at Habambuhay na Kaalaman]], samantalang ang pang-araw-araw ng pangangasiwa at pananalapi ng mga pampublikong paaralan ay pananagutan ng mga kapamahalaang pampook. Dalawang [[Pampublikong kinatawan sa Scotland|pampublikong di-pangkagawarang kinatawan]] ang may mahalagang gampanin sa katuruang Eskoses. Ang [[Kapamahalaan sa Pagsusuri ng Eskosya]] ay may pananagutan sa paglinang, pagbigay-dangal, pagbigay-halaga, at pagbigay-katibayan sa lahat ng mga pagusuri liban sa mga katibayang binibigay sa mataas na paaralan, [[Dalubhasaang pag-aaral|dalubhasaan]] sa [[lalong pag-aaral]] at iba pang paaralan.<ref>[http://www.sqa.org.uk/sqa/5656.html About SQA] Scottish Qualifications Authority. Retrieved 7 Oktubre 2008.</ref> Ang [[Pagkatuto at Pagtuturo sa Eskosya]] ay nagbibigay payo, yamang-tao, at paglilinang sa mga propesyonal sa katuruan.<ref>[http://www.ltscotland.org.uk/aboutlts/index.asp About Learning and Teaching Scotland] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120401140609/http://www.ltscotland.org.uk/aboutlts/index.asp |date=2012-04-01 }}. Learning and Teaching Scotland. Retrieved 7 Oktubre 2008.</ref> Unang isinabatas ng Eskosya ang sapilitang katuruan noong 1496.<ref>[https://web.archive.org/web/20071204064525/http://www.scotland.org/about/innovation-and-creativity/features/education/e_brain_drain.html Brain drain in reverse]. Scotland Online Gateway. Retrieved 7 Oktubre 2008.</ref> Ang sukat ng mag-aaral na nag-aaral sa pribadong paaralan ay mahigit 4% lamang at ito'y mabagal na umaakyat.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/scotland/6563167.stm |title=Increase in private school intake|work=BBC News |date=17 Abril 2007}}</ref> Walang binabayarang [[matrikula]] ang mga mag-aaral sa mga [[Mga Pamantasan sa Scotland|pamantasan sa Eskosya]] dahil tinaggal ito noong 2001. Tinanggal din noong 2008 ang multa sa mga bigay-kayang gradweyt.<ref>{{cite news |url= http://news.bbc.co.uk/1/hi/scotland/7268101.stm |title= MSPs vote to scrap endowment fee |work=BBC News |date= 28 Pebrero 2008}}</ref> Ang [[Pamahalaan ng Wales|Pamahalaan ng Gales]] ang may pananagutan sa [[edukasyon sa Wales|katuruan sa Gales]]. Karamihan sa mga mag-aaral ay lubusan o bahaginang tinuturuan sa [[wikang Wales|wikang Gales]]. Ang pagtuturo sa wikang Gales ay sapilitan hanggang sa edad 16.<ref>[http://wales.gov.uk/topics/educationandskills/parents/helpchildwelsh/whatchildlearn;jsessionid=LtdrLbCM21w0dlcTH1Crdy0J4H7Yg7XdqD1yVvpV2sHG8PX1BGZl!686978193?lang=en What will your child learn?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200406120219/https://gov.wales/404 |date=2020-04-06 }} The Welsh Assembly Government. Retrieved 22 Enero 2010.</ref> Bilang bahagi ng patakarang bumuo ng isang ''bilingual'' na Gales, binabalak ng palawigin ang batas na umiiral sa mga paaralang nagtuturo sa wikang Gales. Ang [[edukasyon sa Hilagang Irlanda|katuruan sa Kahilagaang Irlanda]] ay pananagutan ng [[Kagawaran sa Edukasyon (Hilagang Irlanda)|Tagapangasiwa ng Katuruan]] at ng [[Kagawaran sa Pagkakawani at Kaalaman]]. Samantala ang mga pananagutang pampook ay pinangangasiwaan ng limang kapulungan sa katuruan at silid-aklatan ayon sa kanilang takdang pook. Ang [[Kapulungan sa Kurikulum, Pagsusulit, at Paghahalaga]] (KKPP) ay ang kinatawang may pananagutan sa pagpapayo sa [[Tagapagpaganap ng Hilagang Ireland|pamahalaan]] ukol sa kung ano ang dapat ituro sa mga paaralan sa Kahilagaang Irlanda, pagsusubaybay sa mga pamantayan, at pagbibigay karangalan.<ref>[http://www.ccea.org.uk/ About Us&nbsp;– What we do] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180305135914/http://ccea.org.uk/ |date=2018-03-05 }}. Council for the Curriculum Examinations & Assessment. Retrieved 7 Oktubre 2008.</ref> ===Kalusugan=== {{Main|Kalusugan sa United Kingdom}} Ang pamamahala sa kalusugan ng Nagkakaisang Kaharian ay ginawad sa bawat bansa ng NK kaya ito ay may kanya-kanyang pamamaraan ng pampribado at [[pampublikong pangangalaga sa kalusugan]]. Kabilang din dito ang [[Panghaliling gamot|panghalili]], pangkabuuan, at pang-alalay na paggagamot. Ang pampublikong pangangalaga sa kalusugan ay binibigay sa lahat ng [[Batas sa kapamansaan ng Britanya|panatilihang naninirahan]] nang walang bayad. Noong 2000, inilagay ng [[Kapisanan ng Pandaigdigang Kalusugan]] ang NK sa ika-15 pinakamagaling sa pangagalaga ng kalusugan sa buong Europa, at ika-18 naman sa buong daigdig.<ref>{{Cite journal |url=http://pages.stern.nyu.edu/~wgreene/Statistics/WHO-COMP-Study-30.pdf |title=Measuring overall health system performance for 191 countries |author=[[World Health Organization]] |publisher=New York University |accessdate=5 Hulyo 2011}}</ref> Ang mga nagpapalakad dito ay tinatag sa buong bansa. Tulad ito ng [[Kapulungan ng Pangkalahatang Medisina]], [[Kapulungan ng Pagnanars at Pangungumadrona]], at iba pang mga kapisanan tulad ng [[Makaharing Dalubhasaan|Maharlikang Dalubhasaan]]. Ang pananagutang kabanwahan at pagsasagawa ng pangangalaga sa kalusugan ay matatagpuan sa apat na pambansang [[Tagapagpaganap (pamahalaan)|tagapagpaganap]]; ang [[kalusugan sa Inglatera|kalusugan sa Ingglatera]] ay pananagutan ng pamahalaan ng NK; [[kalusugan sa Hilagang Irlanda|kalusugan sa Kahilagaang Irlanda]] ay pananagutan ng [[Tagapagpaganap ng Hilagang Irlanda|Tagapagpaganap ng Kahilagaang Irlanda]]; [[kalusugan sa Eskosya]] ay pananagutan ng [[Pamahalaang Eskoses]]; at ang [[kalusugan sa Wales|kalusugan sa Gales]] ay pananagutan ng [[Pamahalaan ng Kapulungang Wales|Pamahalaan ng Kapulungang Gales]]. Bawat [[Pambansang Palingkuran sa Kalusugan]] ay may iba't ibang patakaran at pangangailangan na kadalasa'y nauuwi sa pagkasalangsang.<ref>{{cite news |url= http://news.bbc.co.uk/1/hi/health/7586147.stm |title= 'Huge contrasts' in devolved NHS |work=BBC News |date =28 Agosto 2008}}</ref><ref>{{cite news |url= http://news.bbc.co.uk/1/hi/health/7149423.stm |title =NHS now four different systems |work=BBC News |date =2 Enero 2008 |first=Nick |last=Triggle}}</ref> Simula 1979, ang paggugol sa kalusugan ay lubusang tinaas upang mailapit ito sa pamantayan ng Samahang Europeo.<ref>{{Cite journal |url=http://www.healthp.org/node/71 |title=The NHS from Thatcher to Blair |first=Peter |last=Fisher |work=NHS Consultants Association |publisher=International Association of Health Policy |quote=The Budget ... was even more generous to the NHS than had been expected amounting to an annual rise of 7.4% above the rate of inflation for the next 5 years. This would take us to 9.4% of GDP spent on health ie around EU average. |access-date=2013-01-17 |archive-date=2018-11-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181120124807/http://www.healthp.org/node/71 |url-status=dead }}</ref> Ginugugol ng NK ang tinatayang 8.4% ng KGK nito sa kalusugan. Ito ay 0.5% mas mababa sa pamantayan ng [[Kapisanan para sa Pakikipagtulungan sa Ekonomiya at Pagpapaunlad|Kapisanan para sa Pakikipagtulungan sa agimat at Pagpapaunlad]], at 1% mas mababa naman sa pamantayan ng Samahang Europeo.<ref>[http://www.oecd.org/dataoecd/46/4/38980557.pdf "OECD Health Data 2009&nbsp;– How Does the United Kingdom Compare"]. Organisation for Economic Co-operation and Development.</ref> ==Kalinangan== {{Main|Kalinangan ng United Kingdom}} Ang kalinangan ng Nagkakaisang Kaharian ay bunga ng maraming bagay: ang katayuan ng bansa bilang isang pulo; ang [[Kasaysayan ng United Kingdom|kasaysayan]] nito bilang kanluraning [[demokrasyang liberal]] at isang makapangyarihang bansa; at bilang isang [[samahang pampolitika|samahang kabanwahan]] ng apat na bansa na bawat isa ay pinangangalagaan ang katangi-tangi nitong kaugalian at pagsasagisag. Dahil sa [[Sasakhari ng Britanya]], makikita ang kalinangan nito sa [[Wikang Ingles|wika]], [[Kalinangan ng United Kingdom|kalinangan]], at sa [[Batas Panlahat|pamamaraang matwid]] ng karamihan ng mga dating sakubayan nito tulad ng Australya, Kanada, [[India|Indiya]], Irlanda, Bagong Selanda, Timog Aprika, at ang Nagkakaisang Pamahalaan. Dahil sa mahahalagang pangingibabaw nito sa kalinangan, matatawag na isang "kalinangang makapangyarihan" ang Nagkakaisang Kaharian.<ref>[http://www.britishpoliticssociety.no/British%20Politics%20Review%2001_2011.pdf "The cultural superpower: British cultural projection abroad"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180916155419/http://www.britishpoliticssociety.no/British%20Politics%20Review%2001_2011.pdf |date=2018-09-16 }}. Journal of the British Politics Society, Norway. Volume 6. No. 1. Winter 2011</ref><ref>{{cite news |url=http://www.theaustralian.com.au/news/opinion/cameron-has-chance-to-make-uk-great-again/story-e6frg6zo-1225866975992 |author=Sheridan, Greg |title=Cameron has chance to make UK great again |accessdate=20 Mayo 2012 |work=The Australian |location=Sydney |date=15 Mayo 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120120121359/http://www.theaustralian.com.au/news/opinion/cameron-has-chance-to-make-uk-great-again/story-e6frg6zo-1225866975992 |archive-date=20 Enero 2012 |url-status=dead}}</ref> ===Panitikan=== {{Main|Panitikang Britaniko}} [[Talaksan:William Shakespeare Chandos Portrait.jpg|thumb|upright|Ang [[larawang Chandos]] ay pinaniniwalaang pagsasalarawan ni [[William Shakespeare]].]] Ang 'panitikang Britaniko' ay sinasaklaw ang panitikang kaugnay sa Nagkakaisang Kaharian, [[Pulo ng Man]], at sa Kapuluang Bangbang. Karamihan ng panitikang Britaniko ay nasa wikang Inggles. Noong 2005, mayroong mga 206,000 aklat ang nailathala sa Nagkakaisang Kaharian. At noong 2006, ito ang may [[Nailathalang aklat ayon sa bansa kada taon|pinakamaraming nalathalang aklat]] sa buong daigdig. Si [[William Shakespeare]], isang mangangatha ng palabas dulaan at manunula, ang tinuturing na pinakadakilang makata ng buong panahon.<ref>{{cite web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/537853/William-Shakespeare|title=William Shakespeare (English author)|publisher=Britannica Online encyclopedia|accessdate=26 Pebrero 2006}}</ref><ref>{{cite encyclopedia |url=http://encarta.msn.com/encyclopedia_761562101/Shakespeare.html |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060209154055/http://encarta.msn.com/encyclopedia_761562101/Shakespeare.html |archivedate=2006-02-09 |title=MSN Encarta Encyclopedia article on Shakespeare |accessdate=26 Pebrero 2006 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite encyclopedia |url=http://encyclopedia2.thefreedictionary.com/Shakespeare%2c+William |publisher=Columbia Electronic Encyclopedia |title= William Shakespeare |accessdate=26 Pebrero 2006}}</ref> Pinapahalagahan din ang kanyang mga kasabayan tulad ni [[Christopher Marlowe]] at [[Ben Jonson]]. Ang mga makabagong mangangatha ng palabas dulaan na sina [[Alan Ayckbourn]], [[Harold Pinter]], [[Michael Frayn]], [[Tom Stoppard]] at [[David Edgar (mangangatha ng palabas dulaan)|David Edgar]] ay pinagsasama-sama ang mga sangkap ng suryalismo, pagmakatotohanan, at radikalismo. Bantog din ang mga manunulat na sina [[Geoffrey Chaucer]] (ika-14 na dantaon), [[Thomas Malory]] (ika-5 dantaon), [[Thomas More|Ginoong Thomas More]] (ika-16 na dantaon), [[John Bunyan]] (ika-17 dantaon), at [[John Milton]] (ika-17 dantaon). Noong ika-18 dantaon, ang mga tagapanguna ng [[makabagong nobela]] ay sina [[Daniel Defore]] (may-akda ng ''[[Robinson Crusoe]]'') at [[Samuel Richardson]]. Lalo pa itong binago noong ika-19 na dantaon nina [[Jane Austen]], ang mangangathang gotiko na si [[Mary Shelley]], pambatang manunulat na si [[Lewis Carroll]], ang [[Pamilya Brontë|Mag-aateng Brontë]], ang panlipunang manunulat na si [[Charles Dickens]], ang [[Naturalismo (panitikan)|naturalistang]] si [[Thomas Hardy]], ang [[Pagmakatotohanan (sining)|makatotohanang]] si [[George Eliot]], ang mapangitaing manunula na si [[William Blake]], at ang romantikong manunula na si [[William Wordsworth]]. Ang mga manunulat ng ika-20 dantaon naman ay kinabibilangan nina [[H. G. Wells]], ang mangangathang kathang-agham, ang mga manunulat ng sikat na mga pambatang salaysay na sina [[Rudyard Kipling]], [[A. A. Milne]] (ang may-akda ng ''[[Winnie-the-Pooh]]''), [[Roald Dahl]], at [[Enid Blyton]]; ang pinagtatalunang si [[D. H. Lawrence]]; ang [[Pagkamakabago|makabagong]] si [[Virginia Woolf]]; ang manunuyang si [[Everlyn Waugh]]; ang manghuhulang mangangatha na si [[George Orwell]]; ang mga sikat na mangangatha na sina [[W. Somerset Maugham]] at [[Graham Greene]]; ang manunulat ng krimen na si [[Agatha Cristie]] (ang [[Talaan ng pinakamabentang my-akda ng kathang salaysay|pinakamabentang mangangatha]] ng buong panahon);<ref>{{cite news|url=http://www.telegraph.co.uk/news/uknews/1505799/Mystery-of-Christies-success-is-solved.html |title=Mystery of Christie's success is solved |accessdate=14 Nobyembre 2010| newspaper=Daily Telegraph |date=19 Disyembre 2005 |location=London}}</ref> si [[Ian Fleming]] (ang may-akda ng [[James Bond]]); ang mga manunulang sina [[T.S. Eliot]], [[Philip Larkin]], at [[Ted Hughes]]; at ang mga [[Tagimpang panitikan|tagimpang]] manunulat na sina [[J. R. R. Tolkien]], [[C. S. Lewis]] at [[J. K. Rowling]]. [[Talaksan:Dickens by Watkins detail.jpg|thumb|left|upright|Larawan ni [[Charles Dickens]], isang mangangatha noong [[Panahong Biktoryano]].]] Ang [[Panitikang Eskoses|mga ambag ng Eskosya]] ay ang maniniktik na manunulat na si [[Arthur Conan Doyle]] (may-akda ng ''[[Sherlock Holmes]]''), mga panitikang romantiko ni [[Walter Scott|Ginoong Walter Scott]], ang pambatang manunulat na si [[J. M. Barrie]], ang mga epikong pangangahas ni [[Robert Louis Stevenson]], at ang pinakabantog na manunula na si [[Robert Burns]]. Kamakailan, ang makabao at makapamansang sina [[Hugh MacDiarmid]] at [[Neil M. Gunn]] ay nakapag-ambag sa [[Renasimyentong Eskoses]]. Nakapanghihilakbot naman ang mga akda ni [[Ian Rankin]] at [[Iain Banks]]. Naging kauna-unahang [[Lungsod ng Panitikan]] ng ''UNESCO'' ang Edimburgo.<ref>[http://portal.unesco.org/culture/en/ev.php-URL_ID=36908&URL_DO=DO_TOPIC&URL_SECTION=201.html Edinburgh, UK appointed first UNESCO City of Literature] UNESCO. Retrieved 20 Agosto 2008.</ref> Ang pinakatandang tula sa Britanya ay ang ''[[Y Gododdin]]'' na sinulat sa ''[[Hen Ogledd|Yr Hen Ogledd]]'' ("Matandang Hilaga") noong mga huling taon ng ika-6 na dantaon. Ito ay sinulat sa [[Wikang Kumbriko|Kumbriko]] o [[Matandang Wales|Matandang Gales]]. Isa ito sa mga unang tula na binanggit si [[Haring Arturo]].<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/wales/history/sites/themes/society/language_poetry.shtml|title=Early Welsh poetry|publisher=BBC Wales|accessdate=29 Disyembre 2010}}</ref> Simula noong ika-7 dantaon, nawala ang ugnayan sa pagitan ng Gales at Matandang Hilaga. Lumipat ang pagkakatuon ng kalinangang wikang Gales sa Gales, kung saan napalinang ni [[Geoffrey ng Monmouth]] ang mga alamat na nauukol kay Haring Arturo.<ref>{{Cite book |url=http://books.google.com/?id=dKJiPyyTevgC |title=History of English Literature from Beowulf to Swinburne |author= Lang, Andrew |year=2003 |page=42 |isbn=978-0-8095-3229-2 |publisher=Wildside Press |location=Holicong, PA |origyear=1913}}</ref> Ang pinakatanyag na manunula ng Gitnang Panahon sa Gales ay si [[Dafydd ap Gwilym]] (1320-1370). Ang nilalaman ng kanyang mga tula ay ukol sa kalikasan, pananampalataya, at pag-ibig. Tinuturing siyang isa sa mga pinakadakilang manunula sa Europa noong kanyang panahon.<ref>{{cite web |title=Dafydd ap Gwilym |url=http://www.academi.org/dafydd-ap-gwilym-eng/ |quote=Dafydd ap Gwilym is widely regarded as one of the greatest Welsh poets of all time, and amongst the leading European poets of the Middle Ages. |accessdate=3 Enero 2011 |publisher=[[Academi]] |year=2011 |work=[[Academi]] website |archive-date=2012-05-27 |archive-url=https://www.webcitation.org/67yHaT609?url=http://www.literaturewales.org/dafydd-ap-gwilym-eng/ |url-status=dead }}</ref> Hanggang sa mga huling taon ng ika-19 na dantaon, ang karamihan ng [[Panitikang Wales|Panitikang Gales]] ay matatagpuan sa Gales at ang mga tuluyan nito ay kadalasang nauukol sa pananampalataya. Tinuturing si [[Daniel Owen]] bilang kauna-unahang mangangatha sa wikang Gales. Inilathala nito ang ''[[Rhys Lewis]]'' noong 1885. Kapwa mga Tomas ang pinakatanyag na [[Tulang AnggloWales|manunula ng AnggloGales]]. Si [[Dylan Thomas]] ay naging tanyag sa magkabilang-baybayin ng Atlantiko noong kalagitnaan ng ika-20 dantaon. Ang mga nangungunang mangangathang Gales sa ika-20 dantaon ay sina [[Richard Llewllyn]] at [[Kate Roberts (manunulat)|Kate Roberts]].<ref>[http://newsalerts.bbc.co.uk/1/low/wales/551486.stm True birthplace of Wales's literary hero] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200316173733/http://newscdn.bbc.net.uk/2/hi/uk_news/wales/551486.stm |date=2020-03-16 }} {{Cite web |url=http://newscdn.bbc.net.uk/2/hi/uk_news/wales/551486.stm |title=Archive copy |access-date=2021-08-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200316173733/http://newscdn.bbc.net.uk/2/hi/uk_news/wales/551486.stm |archive-date=2020-03-16 |url-status=dead}}. BBC News. Retrieved 28 Abril 2012</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20130308000646/http://www.bbc.co.uk/wales/northwest/halloffame/arts/kateroberts.shtml Kate Roberts: Biography]. BBC Wales. Retrieved 28 Abril 2012</ref> Ang mga manunulat sa ibang bansa, lalo na sa [[Kapamansaan ng mga Bansa|Kapamansaan]], Republika ng Irlanda, at sa Nagkakaisang Pamahalaan, ay nanirahan at nakapag-hanap-buhay sa NK. Napabibilang dito sina [[Jonathan Swift]], [[Oscar Wilde]], [[Bram Stoker]], [[George Bernard Shaw]], [[Joseph Conrad]], [[T.S. Eliot]], [[Ezra Pound]], at kamakailan sina [[Kazuo Ishiguro]] at [[Salman Rushdie]].<ref>{{cite book |url=http://books.google.com/?id=m0CUOYfTdrkC&pg=PA10 |title=Gulliver's travels: complete, authoritative text with biographical and historical contexts, critical history, and essays from five contemporary critical perspectives |author=Swift, Jonathan; Fox, Christopher |publisher=Macmillan | location = Basingstoke | isbn = 978-0-333-63438-7 | year = 1995 |page=10}}</ref><ref>{{cite news |url=http://query.nytimes.com/mem/archive-free/pdf?res=F10C12F9395517738DDDAA0A94DC405B828DF1D3 |title=Bram Stoker. |newspaper=The New York Times | format = PDF |accessdate=1 Enero 2011 |date=23 Abril 1912}}</ref> ===Tugtugin=== {{Main|Tugtugin ng United Kingdom}} {{See also|Britanikong rock}} [[Talaksan:The Fabs.JPG|thumb|right|180px|Ang ''[[The Beatles]]'' na nakapagbili ng mahigit isang sanggatosg plaka sa daigdig ay isa sa mga pinakamatagumpay at pinupuring mga banda sa [[Kasaysayan ng Mga Kaugalian sa Klasikong Musika|kasaysayan ng tugtugin]]<ref>{{cite web|url=http://www.emimusic.com/about/history/1960-1969/|title=1960–1969|publisher=EMI Group Ltd|accessdate=31 Mayo 2008}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,975715-2,00.html |title=Paul At Fifty |work=TIME |location=New York |date=8 Hunyo 1992 |access-date=27 Enero 2013 |archive-date=18 Mayo 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130518221715/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,975715-2,00.html |url-status=dead }}</ref><ref>[http://books.google.com/?id=rdU1xtIWJz0C Most Successful Group] ''[[The Guinness Book of Records]]'' 1999, p. 230.</ref>]] Maraming gawi ng tugtugin ang tanyag sa NK, mula sa mga katutubong [[tugtuging lipi]] ng [[Tugtuging lipi ng Inglatera|Ingglatera]], [[Tugtugin ng Wales#Tugtuging lipi|Gales]], [[Tugtuging lipi ng Scotland|Eskosya]], at [[Tugtuging lipi ng Hilagang Ireland|Kahilagaang Irlanda]], hanggang sa tugtuging ''[[Tugtuging heavy metal|heavy metal]]''. Ang ilan sa mga tanyag na manlilikha ng tugtuging klasiko ay sina [[William Byrd]], [[Henry Purcell]], [[Edward Elgar|Lakan Edward Elgar]], [[Gustav Holst]], [[Arthur Sullivan|Sir Arthur Sullivan]] (na pinakatanyag noong kasama niya ang libretistang si [[W. S. Gilber|Lakan W. S. Gilbert]]), [[Ralph Vaughan Williams]] at si [[Benjamin Britten]], ang tagapanguna ng makabagong Britanikong opera. Si [[Peter Maxwell Davies|Lakan Peter Maxwell Davies]] ang nangungunang [[Maestro ng Musika ng Reyna|Maestro ng tugtugin ng Haribini]] sa kasalukuyan. Ang NK ay tanyag din sa mga sinponikong orkestra at pulutong ng mga mang-aawit tulad ng [[Sinponikong Orkestra ng BBC]] at ang [[Sinponikong Pulutong ng mga Mang-aawit ng London|Sinponikong Pulutong ng mga Mang-aawit ng Londres]]. Ang mga tanyag na talaytayan ay sina [[Simon Rattle|Lakan Simon Rattle]], [[John Barbirolli]], at si [[Malcolm Sargent|Lakan Malcolm Sargent]]. Ang ilan sa mga tanyag na manlalapat ng tugtugin sa sine ay sina [[John Barry (mangangatha ng tugtugin)|John Barry]], [[Clint Mansell]], [[David Arnold]], [[John Murphy (mangangatha ng tugtugin)|John Murphy]], [[Monty Norman]], at si [[Harry Gregson-Williams]]. Si [[George Frideric Handel]] bagaman ipinanganak bilang Aleman ay naging [[Naturalisasyon|naturalisadong]] [[Batas sa kabansaan ng Britanya|mamamayan ng Britanya]].<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.uk/parliamentary_publications_and_archives/parliamentary_archives/handel_and_naturalisation.cfm|title=British Citizen by Act of Parliament: George Frideric Handel|date=20 Hulyo 2009|publisher=UK Parliament|accessdate=11 Setyembre 2009|archive-date=24 Mayo 2012|archive-url=https://archive.today/20120524225342/http://www.parliament.uk/parliamentary_publications_and_archives/parliamentary_archives/handel_and_naturalisation.cfm|url-status=bot: unknown}}</ref> Ilan sa mga kanyang tanyag na gawa tulad ng ''[[Mesiyas (Handel)|Mesiyas]]'' ay sinulat sa wikang Inggles.<ref>{{cite news |url=http://www.playbillarts.com/features/article/4236.html |title=Handel all'inglese |last=Andrews |first=John |date=14 Abril 2006 |work=Playbill |location=New York |accessdate=11 Setyembre 2009 |archive-date=16 Mayo 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080516210558/http://www.playbillarts.com/features/article/4236.html |url-status=dead }}</ref> Nagtagumpay naman si [[Andrew Lloyd Webber]] sa daigdig ng tanghalang tugtuginl. Ang kanyang mga gawa ay palagiang sumisikat sa ''[[Tanghalang West End|West End]]'' ng Londres at sa ''Broadway'' ng Bagong York.<ref>{{cite book |url= http://books.google.com/?id=AWaZ1LAFAZEC |title= Sondheim and Lloyd-Webber: The new musical |publisher=Chatto & Windus |location =London |year =2001 |author=Citron, Stephen |isbn= 978-1-85619-273-6}}</ref> Ang ''[[The Beatles]]'' ay [[Talaan ng mga mang-aawit na may pinakamaraming benta|nakapagbili]] ng mahigit isang sanggatosg plaka na nakapagtanyag sa kanila bilang pinakapinupuring banda sa kasaysayang ng tugtuging tanyag.<ref>{{cite news | url = http://www.belfasttelegraph.co.uk/entertainment/music/news/beatles-a-big-hit-with-downloads-15013117.html| title = Beatles a big hit with downloads| newspaper=Belfast Telegraph | date =25 Nobyembre 2010|accessdate=16 Mayo 2011}}</ref> Ang iba pang mga sikat na banda ng tugtuging tanyag sa nakalipas ng 50 taon ay ang ''[[The Rolling Stones]]'', [[Led Zeppelin]], ''[[Pink Floyd]]'', ''[[Queen (banda)|Queen]]'', ''[[Bee Gees]]'', at si [[Elton John]]. Lahat sila ay nakapagbili ng mahigit 200 angaw na plaka.<ref>{{cite press release |url= http://www.emimusic.com/news/2009/singstar%C2%AE-queen-to-be-launched-by-sony-computer-entertainment-europe/ |title= British rock legends get their own music title for PlayStation3 and PlayStation2 |publisher= [[EMI]] |date= 2 Pebrero 2009 |access-date= 25 Enero 2013 |archive-date= 14 Nobiyembre 2012 |archive-url= https://web.archive.org/web/20121114043645/http://www.emimusic.com/news/2009/singstar%C2%AE-queen-to-be-launched-by-sony-computer-entertainment-europe/ |url-status= dead }}</ref><ref>{{cite news |url= http://www.telegraph.co.uk/news/newstopics/celebritynews/2305273/Sir-Elton-John-honoured-in-Ben-and-Jerry-ice-cream.html |title= Sir Elton John honoured in Ben and Jerry ice cream |newspaper= The Daily Telegraph |date= 17 Hulyo 2008 |first= Urmee |last= Khan |location= London |access-date= 2013-01-25 |archive-date= 2008-08-01 |archive-url= https://web.archive.org/web/20080801175725/http://www.telegraph.co.uk/news/newstopics/celebritynews/2305273/Sir-Elton-John-honoured-in-Ben-and-Jerry-ice-cream.html |url-status= dead }}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.telegraph.co.uk/news/uknews/1562875/Rock-group-Led-Zeppelin-to-reunite.html |title=Rock group Led Zeppelin to reunite |newspaper =The Daily Telegraph |date =19 Abril 2008 |location=London |first=Richard |last=Alleyne |accessdate=31 Marso 2010}}</ref><ref>{{cite news |title=Pink Floyd founder Syd Barrett dies at home |url=http://www.timesonline.co.uk/article/0,,2-2265034,00.html |newspaper=The Times |location=London |date=11 Hulyo 2006 |first=Adam |last=Fresco |accessdate=31 Marso 2010 |archive-date=13 Marso 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120313205002/http://www.thetimes.co.uk/tto/news/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |first=Kate |last=Holton |title=Rolling Stones sign Universal album deal |url=http://www.reuters.com/article/entertainmentNews/idUSL1767761020080117 |agency=Reuters |date=17 Enero 2008 |accessdate=26 Oktubre 2008}}</ref><ref>{{cite news |first=Tim |last=Walker |title=Jive talkin': Why Robin Gibb wants more respect for the Bee Gees |url=http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/features/jive-talkin-why-robin-gibb-wants-more-respect-for-the-bee-gees-826116.html |work=The Independent |location=London |date=12 Mayo 2008 |accessdate=26 Oktubre 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080513194236/http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/features/jive-talkin-why-robin-gibb-wants-more-respect-for-the-bee-gees-826116.html |archivedate=13 May 2008 |url-status=dead }}</ref> Ang [[Gawad Britaniko]] ay ang taunang gawaran sa tugtugin ng [[Industriyang Ponograpiko ng Britanya|IPB]]. Ang ilan sa mga nagawaran ng Kahanga-hangang Ambag sa tugtugin ay ang ''[[The Who]]'', sina [[David Bowie]], [[Eric Clapton]], [[Rod Stewart]], at ang ''[[The Police]]''.<ref>[http://www.guardian.co.uk/news/datablog/2012/feb/22/brit-awards-winners-list-2012 "Brit awards winners list 2012: every winner since 1977"]. The Guardian. Retrieved 28 Pebrero 2012</ref> <!-- Please note that the following list of recent musicians and groups includes only those selling more than 30&nbsp;million records. --> Ang ilan sa mga bandang kamakailang nagtagumpay sa buong daigdig ay ang ''[[Coldplay]]'', ''[[Radiohead]]'', ''[[Oasis (banda)|Oasis]]'', ''[[Muse (banda)|Muse]]'', ''[[Spice Girls]]'', at si [[Adele]].<ref>{{cite web |author=Lewis Corner |url=http://www.digitalspy.co.uk/music/news/a366130/adele-coldplay-biggest-selling-uk-artists-worldwide-in-2011.html |title=Adele, Coldplay biggest-selling UK artists worldwide in 2011 |publisher=Digital Spy |date=16 Pebrero 2012 |accessdate=22 Marso 2012 |archive-date=20 Marso 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120320153244/http://www.digitalspy.co.uk/music/news/a366130/adele-coldplay-biggest-selling-uk-artists-worldwide-in-2011.html |url-status=dead }}</ref> Ilang mga lungsod ng bansa ay tanyag sa kanilang tugtugin. Ang mga awit ng mga mang-aawit na galing [[Liverpool]] ang nagtala ng may pinakamaraming puntos kada kapita (54) kaysa sa alinmang lungsod sa daigdig.<ref>{{cite news |url=http://www.independent.co.uk/news/uk/this-britain/a-tale-of-two-cities-of-culture-liverpool-vs-stavanger-770076.html?r=RSS |title=A tale of two cities of culture: Liverpool vs Stavanger |last=Hughes |first=Mark |date=14 Enero 2008 |work=The Independent |accessdate=2 Agosto 2009 |location=London |archive-date=2012-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121107050942/http://www.independent.co.uk/news/uk/this-britain/a-tale-of-two-cities-of-culture-liverpool-vs-stavanger-770076.html?r=RSS |url-status=dead }}</ref> Ang ambag ng [[Glasgow]] sa tugtugin ay kinilala noong 2008 nang ito ay binansagan bilang [[Ugnayan ng mga Mapanlikhang Lungsod|Lungsod ng tugtugin]] ng [[UNESCO]]. Ito ay isa sa tatatlong lungsod sa buong daigdig na may ganitong parangal.<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/scotland/glasgow_and_west/7570915.stm |title=Glasgow gets city of music honour |work=BBC News |date=20 Agosto 2008 |accessdate=2 Agosto 2009}}</ref> ===Pinagmamasdang Sining=== {{Main|Sining ng United Kingdom}} [[Talaksan:Turner selfportrait.jpg|left|upright|thumb|150px|Sariling paglalarawan ni [[J. M. W. Turner]], langis sa balindang, bandang 1799]] Ang kasaysayan ng Britanikong pinagmamasdang sining ay napapabilang sa [[kasaysayan ng kanluraning sining]]. Ang mga pangunahing Britanikong pintor ay ang mga [[Romantisismo|Romantikong]] sina [[William Blake]], [[John Constable]], [[Samuel Palmer]], at si [[J. M. W. Turner]]; ang mga pintor ng larawan na sina [[Joshua Reynolds|Lakan Joshua Reynolds]] at [[Lucian Freud]]; ang mga pintor ng tanawin na sina [[Thomas Gainsborough]] at [[L. S. Lowry]]; ang mga tagapanguna ng [[Kilusan sa Sining at Kagalingan]] na si [[William Morris]]; ang pintor ng mga huwad na si [[Francis Bacon]]; ang mga pintor na tanyag na sina [[Peter Blake (pintor)|Peter Blake]], [[Richard Hamilton (pintor)|Richard Hamilton]] at [[David Hockney]]; ang magkasanggang sina [[Gilbert at George]]; ang pintor na [[Baliwag na sining|baliwag]] na si [[Howard Hodgkin]]; ang mga [[Panlililok|manlililok]] na sina [[Antony Gormley]], [[Anish Kapoor]] at si [[Henry Moore]]. Noong mga huling taon ng pultaong-80 at 90, pinatanyag ng [[Galerya ng Saatchi]] sa Londres ang mga [[Kabataang Manlilikhang Britaniko]] na sina [[Damien Hirst]], [[Chris Ofili]], [[Rachel Whiteread]], [[Tracey Emin]], [[Mark Wallinger]], [[Steve McQueen (manlilikha)|Steve McQueen]], [[Sam Taylor-Wood]] at ang [[Jake and Dinos Chapman|Magkuyang Chapman]]. Ang [[Makaharing Linangan|Maharlikang Linangan]] sa Londres ay isang kapisanan sa pagpapaunlad ng pinagmamasdang sining ng Nagkakaisang Kaharian. Ang mga pangunahing paaralan ng sining sa bansa ay ang: anim na paaralan ng [[Pamantasan ng Sining sa Londres]] na kinabibilangan ng [[Dalubhasaan ng Sining at Antangan ng Punong San Martin]] at [[Dalubhasaan ng Sining at Antangan ng Chelsea]]; [[Goldsmiths, Pamantasan ng Londres]]; [[Paaralan ng Palasantingang Sining ng Slade]] (bahagi ng [[Pamantasang Dalubhasaan ng Londres]]); [[Paaralan ng Sining ng Glasgow]]; [[Makaharing Paaralan sa Sining|Maharlikang Paaralan sa Sining]]; at ang [[Paaralan sa Pagguhit at Palasantingang Sining ng Ruskin]] (bahagi ng Pamantasan ng Oxford). Ang [[Surian sa Sining ng Courtauld]] ang nangunguna sa pagtuturo ng [[kasaysayan ng sining]]. Ang mahahalagang galerya ng sining sa bansa ay ang [[Pambansang Galerya]], [[Pambansang Galerya ng Larawan (London)|Pambansang Galerya ng Larawan]], ‘’[[Tate Britain]]’’ at ‘’[[Tate Modern]]’’ (ang pinakatutunguhang galerya sa makabagong sining sa buong daigdig, na may 4.7 angaw na pagtungo kada taon).<ref>{{cite news |url=http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/visual_arts/article7105032.ece |title=The startling success of Tate Modern |accessdate=19 Enero 2011 |newspaper=The Times |date=24 Abril 2010 |location=London |first=Stephen |last=Bayley |archive-date=29 Abril 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110429173928/http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/visual_arts/article7105032.ece |url-status=dead }}</ref> ===Sine=== {{Main|Sine ng United Kingdom}} [[Talaksan:Alfred Hitchcock NYWTSm.jpg|upright|thumb|[[Alfred Hitchcock]]]] Marami ang ambag ng NK sa kasaysayan ng sine. Ang Britanikong patnugot na si [[Alfred Hitchcock]], ang siyang gumawa ng pelikulang ''[[Vertigo (pelikula)|Vertigo]]'' ay maituturing na isa sa [[Talaan ng mga pelikulang maituturing na pinakamagaling|pinakamagaling na pelikula sa buong kasaysayan]]. Si [[David Lean]] naman ay maituturing na isa sa mga pinakamahusay na patnugot sa buong kasysayan.<ref>{{cite web |url=http://www.bfi.org.uk/sightandsound/topten/poll/directors-directors.html |archiveurl=https://www.webcitation.org/67yHUco5o?url=http://www.bfi.org.uk/sightandsound/topten/poll/directors-directors.html |archivedate=2012-05-27 |title=The Directors' Top Ten Directors |publisher=British Film Institute |access-date=2014-03-18 |url-status=live }}</ref> Ang iba pang mahahalagang mga patnugot ay sina [[Charlie Chaplin]],<ref>{{cite web |url=http://www.screenonline.org.uk/people/id/462570/index.html |title=Chaplin, Charles (1889–1977) |accessdate=25 Enero 2011 |publisher=British Film Institute |archive-url=https://web.archive.org/web/20120808161146/http://www.screenonline.org.uk/people/id/462570/index.html |archive-date=8 Agosto 2012 |url-status=dead}}</ref> [[Michael Powell]],<ref>{{cite web |url=http://www.screenonline.org.uk/people/id/447167/index.html |title=Powell, Michael (1905–1990) |accessdate=25 Enero 2011 |publisher=British Film Institute |archive-url=https://web.archive.org/web/20181016214930/http://www.screenonline.org.uk/people/id/447167/index.html |archive-date=16 Oktubre 2018 |url-status=dead}}</ref> [[Carol Reed]],<ref>{{cite web |url=http://www.screenonline.org.uk/people/id/459891/index.html |title=Reed, Carol (1906–1976) |accessdate=25 January 2011 |publisher=British Film Institute |archive-url=https://web.archive.org/web/20120808160709/http://www.screenonline.org.uk/people/id/459891/index.html |archive-date=8 Agosto 2012 |url-status=dead}}</ref> at si [[Ridley Scott]],<ref>{{cite web |url=http://www.screenonline.org.uk/people/id/462413/index.html |title=Scott, Sir Ridley (1937–) |accessdate=25 Enero 2011 |publisher=British Film Institute |archive-url=https://web.archive.org/web/20180926203802/http://www.screenonline.org.uk/people/id/462413/index.html |archive-date=26 Septiyembre 2018 |url-status=dead}}</ref> Maraming Britanikong mga aktor ang naging matagumpay at sumikat sa buong daigdig, tulad nina [[Julie Andrews]],<ref>{{cite web|url=http://www.screenonline.org.uk/people/id/446530/index.html|title=Andrews, Julie (1935–)|accessdate=11 Disyembre 2010|publisher=British Film Institute}}</ref> [[Richard Burton]],<ref>{{cite web|url=http://www.screenonline.org.uk/people/id/472165/index.html|title=Burton, Richard (1925–1984)|accessdate=11 Disyembre 2010|publisher=British Film Institute}}</ref> [[Michael Caine]],<ref>{{cite web|url=http://www.screenonline.org.uk/people/id/463342/index.html|title=Caine, Michael (1933–)|accessdate=11 Disyembre 2010|publisher=British Film Institute|archive-url=https://web.archive.org/web/20180916155611/http://www.screenonline.org.uk/people/id/463342/index.html|archive-date=16 Septiyembre 2018|url-status=dead}}</ref> Charlie Chaplin,<ref>{{cite web|url=http://www.screenonline.org.uk/people/id/462570/index.html|title=Chaplin, Charles (1889–1977)|accessdate=11 Disyembre 2010|publisher=British Film Institute|archive-url=https://web.archive.org/web/20120808161146/http://www.screenonline.org.uk/people/id/462570/index.html|archive-date=8 Agosto 2012|url-status=dead}}</ref> [[Sean Connery]],<ref>{{cite web|url=http://www.screenonline.org.uk/people/id/455509/index.html|title=Connery, Sean (1930–)|accessdate=11 Disyembre 2010|publisher=British Film Institute|archive-url=https://web.archive.org/web/20181018185407/http://www.screenonline.org.uk/people/id/455509/index.html|archive-date=18 Oktubre 2018|url-status=dead}}</ref> [[Vivien Leigh]],<ref>{{cite web|url=http://www.screenonline.org.uk/people/id/488753/index.html|title=Leigh, Vivien (1913–1967)|accessdate=11 Disyembre 2010|publisher=British Film Institute}}</ref> [[David Niven]],<ref>{{cite web|url=http://www.screenonline.org.uk/people/id/458293/index.html|title=Niven, David (1910–1983)|accessdate=11 Disyembre 2010|publisher=British Film Institute}}</ref> [[Laurence Olivier]],<ref>{{cite web|url=http://www.screenonline.org.uk/people/id/450224/index.html|title=Olivier, Laurence (1907–1989)|accessdate=11 Disyembre 2010|publisher=British Film Institute}}</ref> [[Peter Sellers]],<ref>{{cite web|url=http://www.screenonline.org.uk/people/id/461941/index.html|title=Sellers, Peter (1925–1980)|accessdate=11 Disyembre 2010|publisher=British Film Institute}}</ref> [[Kate Winslet]],<ref>{{cite web|url=http://www.screenonline.org.uk/people/id/489012/index.html|title=Winslet, Kate (1975–)|accessdate=11 Disyembre 2010|publisher=British Film Institute|archive-url=https://web.archive.org/web/20180916155611/http://www.screenonline.org.uk/people/id/489012/index.html|archive-date=16 Septiyembre 2018|url-status=dead}}</ref> at si [[Daniel Day-Lewis]], na siyang tanging nagkamit ng tatlong Gawad Oscar bilang pinakamagaling na aktor.<ref>[http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-21570142 "Daniel Day-Lewis makes Oscar history with third award"]'. BBC News. Retrieved 15 August 2013</ref> Ang ilan sa mga matatagumpay na pelikula ay ginawa sa NK. Kabilang dito ang ''[[Harry Potter (serye sa pelikula)|Harry Potter]]'' at ''[[James Bond (serye sa pelikula)|James Bond]]''.<ref>{{cite news |url=http://www.guardian.co.uk/film/2007/sep/11/jkjoannekathleenrowling |title=Harry Potter becomes highest-grossing film franchise |accessdate=2 Nobyembre 2010 |work=The Guardian |date =11 September 2007 |location =London}}</ref> Ang [[Ealing Studios]] ay maaaring ang pinakamatandang ''studio'' ng pelikula sa buong daigdig na magpahanggang ngayon ay nakatatag pa.<ref>{{cite web |url=http://www.ealingstudios.com/EalingStudios/history_home.html |title=History of Ealing Studios |publisher=Ealing Studios |accessdate=5 Hunyo 2010 |archive-date=26 Hulyo 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130726040738/http://www.ealingstudios.com/EalingStudios/history_home.html |url-status=dead }}</ref> Bagaman namamayagpag ang kalalang, may pag-aalinlangan patungkol sa pagkakakilalan nito dahil sa malakas na hibo ng kalinangang Amerikano at ng iba pang mga bansa sa Europa. Maraming mga Britanikong produktor ang masugid na nakikilahok sa mga [[Pandaigdigang co-production|pandaigdigang ''co-production'']]. Gayundin, maraming Britanikong mga aktor, patnugot, at tripulante ang madalas na lumalabas sa mga pelikulang Amerikano. Sa katunayan, ang mga sikat ng pelikulang ''Hollywood'' tulad ng ''[[Titanic]]'', ''[[The Lord of the Rings]]'', at ''[[Pirates of the Caribbean]]'' ay hango sa Britanikong lipunan at pangyayari. Noong 2009, kumita ang mga pelikulang Britaniko ng humigit-kumulang na $2 sanggatos. Sa pandaigdigang kalakalan, 7% ay nagmula sa NK, samantalang 17% ng pambansang kalakalan ay nagmula sa industriyang ito. Umabot sa £944 angaw ang takilya na may 173 angaw na manonood noong 2009. Ang ''[[BFI Top 100 British Films]]'' (o Pinakamahuhusay ng Pelikulang Britaniko) ay ginawa ng ''[[British Film Institute]]'' (o Surian ng Pelikulang Britaniko) upang itala ang 100 pinakamahuhusay ng pelikulang Britaniko sa kasayasayan.<ref>{{cite web |url= http://www.bfi.org.uk/features/bfi100/1-10.html |archiveurl= https://www.webcitation.org/5xbz32c8I?url=http://www.bfi.org.uk/features/bfi100/1-10.html |archivedate= 1 April 2011 |publisher= British Film Institute |title= The BFI 100 |date= 6 September 2006 |access-date= 19 March 2014 |url-status= live }}</ref> Taunang nag-aanyaya ang ''[[British Academy of Film and Television Arts]]'' (o Linangan ng Sining Para sa Pelikula at Tanlap ng Britanya) para sa ''[[British Academy Film Awards]]'' (o Gawad Linangan ng Pelikulang Britaniko). Ito ang katumbas ng Gawad Oscar sa Britanya.<ref>{{cite news |url= http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/1190562.stm |title= Baftas fuel Oscars race |accessdate=Peberro 14, 2011 |work=BBC News |date=26 Pebrero 2001}}</ref> ===Midya=== {{Main|Midya ng United Kingdom}} [[Talaksan:Bbc broadcasting house front.jpg|thumb|left|upright|Ang ''[[Broadcasting House]]'' sa Londres ang himpilan ng [[BBC]], ang pinakamatanda at pinakamalaking brodkaster sa daigdig.]] Itinatag ang BBC noong 1922. Ito ay isang korporasyon ng radyo, tanlap, at ''internet'' na kung saan ang mamamayan ang gumugugol. Ito rin and pinakamatandang brodkaster sa daigdig. Nagsasagawa ito sa maraming himpilan ng tanlap at radyo sa bansa at ibang panig ng daigdig. Nilalaanang paggugulan ang kanilang pamamalakad sa pamamagitan ng [[Pahintulot sa pagtetelebisyon sa United Kingdom|pahintulot sa pananalap]]<ref>{{cite web |title =TV Licence Fee: facts & figures |publisher =BBC Press Office |date =April 2010 |url =http://www.bbc.co.uk/pressoffice/keyfacts/stories/licencefee.shtml |archiveurl =https://www.webcitation.org/5zVSwSITq?url=http://www.bbc.co.uk/pressoffice/keyfacts/stories/licencefee.shtml |archivedate =2011-06-17 |deadurl =no |access-date =2014-03-19 |url-status =live }}</ref>. Ang ''[[ITV plc]]'' naman ay binubuo ng ''[[ITV Network]]'' na siyang nagpapalakad sa 11 sa 15 telebisyong pang-rehiyonal.<ref>{{Cite journal | first = | last = | title = Publications & Policies: The History of ITV | journal = ITV.com | date = | url = http://www.itv.com/aboutitv/publications-policies/ | archiveurl = https://www.webcitation.org/5zVTPxDEI?url=http://www.itv.com/aboutitv/publications-policies/ | archivedate = 2011-06-17 | access-date = 2014-03-19 | url-status = live }}</ref> Ang ''[[News Corporation]]'', sa pamamagitan ng ''[[News International]]'' ang nagmamay-ari ng ilang pambansang pahayagan tulad ng pinakasikat na tabloid na ''[[The Sun]]'', ang pinakamatandang ''broadsheet'' na ''[[The Times]]'',<ref>{{cite web |title= Publishing |publisher= News Corporation |url= http://www.newscorp.com/operations/publishing.html |archiveurl= https://www.webcitation.org/5zVXpU10Z?url=http://www.newscorp.com/operations/publishing.html |archivedate= 2011-06-17 |deadurl= no |access-date= 2014-03-19 |url-status= live }}</ref> at ang kampon na brodkaster na ''[[British Sky Broadcasting]]''.<ref>{{Cite journal | first = | last = | title = Direct Broadcast Satellite Television | journal = News Corporation | date = | url = http://www.newscorp.com/operations/dbst.html | archiveurl = https://www.webcitation.org/5zVY0iZ5c?url=http://www.newscorp.com/operations/dbst.html | archivedate = 2011-06-17 | access-date = 2014-03-19 | url-status = live }}</ref> Kadalasang matatagpuan ang mga pambansang pahayagan, tanlap, at radyo sa Londres. May mangilan-ngilan ding matatagpuan sa Manchester. Ang Edimburgo at Glasgow sa Eskosya, at Cardiff sa Gales ang mahahalagang sentro ng pahayagan at tanlap sa kanilang rehiyon.<ref>William, D. (2010). [http://books.google.com/books?id=7yg45P35KDMC ''UK Cities: A Look at Life and Major Cities in England, Scotland, Wales and Northern Ireland'']. Eastbourne: Gardners Books. ISBN 978-9987-16-021-1, pp. 22, 46, 109 and 145.</ref> Ang palimbagan naman ng mga aklat, direktoryo at mga ''database'', tala-arawan, magasin at midyang pang-negosyo, at mga pahayagan at mga tanggapan nito ay may kabuuang halaga na £20 sanggatos at may manggagawang 167,000 katao.<ref>{{cite web |title= Publishing |publisher= Department of Culture, Media and Sport |url= http://www.culture.gov.uk/what_we_do/creative_industries/3280.aspx |archiveurl= https://www.webcitation.org/5zVhIk6SY?url=http://www.culture.gov.uk/what_we_do/creative_industries/3280.aspx |archivedate= 2011-06-17 |access-date= 2014-03-19 |url-status= live }}</ref> Noong 2009, tinatayang ang bawat tao sa bansa ay nanonood sa tanlap nang 3.75 oras kada araw, at nakikinig sa radyo nang 2.81 oraas kada araw. Sa taong ding iyon, 28.4% ng mga manonood ay nakatuon sa mga himpilang lingkod-bayan sa pagpapahayag ng BBC, 29.5% naman sa tatlong malalaking himpilan at 42.1% naman sa himpilang ''digital''.<ref>[[Ofcom]] [http://stakeholders.ofcom.org.uk/binaries/research/cmr/753567/CMR_2010_FINAL.pdf "Communication Market Report 2010", 19 Agosto 2010, pp. 97, 164 and 191] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160415155100/http://stakeholders.ofcom.org.uk/binaries/research/cmr/753567/CMR_2010_FINAL.pdf|date=15 Abril 2016}}</ref> Ang kalakaran ng mga pahayagan ay bumagsak simula noong 1970.<ref>{{cite web |title= Social Trends: Lifestyles and social participation |publisher= Office for National Statistics |date= 16 February 2010 |url= http://www.statistics.gov.uk/cci/nugget.asp?id=2356 |archiveurl= https://www.webcitation.org/5zVhuudFT?url=http://www.statistics.gov.uk/cci/nugget.asp?id=2356 |archivedate= 17 June 2011 |deadurl= no |access-date= 19 March 2014 |url-status= live }}</ref> At noong 2009, 42% na katao na lamang ang nagbabasa ng arawang pambansang pahayagan. Noong 2010, tinatayang 82.5% na katao ng NK ang gumagamit ng lambat-lambat.<ref>{{cite web |title= Top 20 countries with the highest number of Internet users |journal= Internet World Stats |url= http://www.internetworldstats.com/top20.htm |archiveurl= https://www.webcitation.org/5zVi9vpVQ?url=http://www.internetworldstats.com/top20.htm |archivedate= 2011-06-17 |deadurl= no |access-date= 2014-03-19 |url-status= live }}</ref> ===Matwiran=== {{Main article|Matwirang Britaniko}} Ang Nagkakaisang Kaharian ay batnog sa kaugaliang 'Masirining Britaniko', isang sangay ng matwiran ng kaalaman na nagsasabing totoo ang kaalaman kung ito ay pinatunayan ng karanasan, at ng 'Matwirang Eskoses' o minsang tinatawag bilang '[[Katuruang Magmag ng mga Eskoses]]'.<ref>{{cite book |url=http://www.rrbltd.co.uk/bibliographies/scottish_v5_bibliog.pdf |title=A bibliography of Scottish common sense philosophy: Sources and origins |accessdate=17 December 2010 |editor=Fieser, James |publisher=Thoemmes Press |location=Bristol |year=2000 |archive-date=9 Abril 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230409171906/https://www.rrbltd.co.uk/bibliographies/scottish_v5_bibliog.pdf |url-status=dead }}</ref> Ang mga pinakatanyag na mga matwiranon ng Masirining Britaniko ay sina [[John Locke]], [[George Berkeley]]{{refn|group=tala|Berkeley is in fact Irish but was called a 'British empiricist' due to the territory of what is now known as the [[Republic of Ireland]] being in the UK at the time}} at [[David Hume]]; at sina [[Dugald Stewart]], [[Thomas Reid]] at [[Sir William Hamilton, 9th Baronet|William Hamilton]] naman ang mga mahahalagang tagapagtaguyod ng katuruang magmag ng mga Eskoses. Dalawang Briton din ang bantog sa huna ng [[karahatan]]g matwirang sanlingan na unang ginamit ni [[Jeremy Bentham]] at kalaunan ni [[John Stuart Mill]] sa kanyang gawang ''[[Karahatan (aklat)|Karahatan]]''.<ref>{{cite book |url=https://books.google.com/?id=s7y5MJOuN30C&pg=PA66 |title=Moral Problems in Medicine: A Practical Coursebook |author=Palmer, Michael |publisher=Lutterworth Press |location=Cambridge |year=1999 |isbn=978-0-7188-2978-0 |page=66}}</ref><ref>{{cite book |url=https://books.google.com/?id=8A4xLnzfqYwC&pg=PA82 |title=Utilitarianism |author=Scarre, Geoffrey |publisher=Routledge |location=London |year=1995 |page=82 |isbn=978-0-415-12197-2}}</ref> Ang isa pang mga tanyag na mga matwiranon ay sina [[Duns Scotus]], [[John Lilburne]], [[Mary Wollstonecraft]], [[Sir Francis Bacon]], [[Adam Smith]], [[Thomas Hobbes]], [[William of Ockham]], [[Bertrand Russell]] at [[Alfred Jules Ayer|A.J. "Freddie" Ayer]]. Ang mga banyagang matwiranon na nanirahan sa NK ay sina [[Isaiah Berlin]], [[Karl Marx]], [[Karl Popper]] at [[Ludwig Wittgenstein]]. ===Lutuin=== {{Main article|Lutuing Britaniko}} ===Palakasan=== {{Main article|Palakasan sa Nagkakaisang Kaharian}} [[Talaksan:Wembley-Stadion 2013.jpg|thumb|[[Istadyum ng Wembley]] sa Londres ay ang takaran ng [[Pambansang Kupunang Putbol ng Ingglatera]] at tinatayang isa sa pinakamahal na naitayong istadyum <ref name="CNN-NFLStad">{{cite news |date=19 January 2016 |url=http://edition.cnn.com/2016/01/19/architecture/new-nfl-stadium-los-angeles/ |title=Los Angeles to build world's most expensive stadium complex |publisher=CNN |accessdate=12 February 2017 |first=Matthew |last=Ponsford}}</ref>]] Ang mga pangunahing palakasan tulad ng kapisanang putbol, [[tenis]], [[kaisahang rugbi]], [[samahang rugbi]], [[golp]], [[suntukan]], [[netbol]], [[sagwanan (palakasan)|sagwanan]] at [[kriket]] ay nagmula o lininang sa NK. Sa kadahilanang maraming mga makabagong palakasan ang nalikha ng NK sa huling yugto ng ika-19 dantaon noong panahon ng [[Britanikong Biktoryano]], sinabi noong 2012 ni [[Jacques Rogge]], Pangulo ng PPO: ''"Itong dakila at bansang mapagmahal sa palakasan ay tinuturing na kapanganakan ng makabagong palakasan. Dito unang naibalangkas ang mga pamantayan sa pagkamaginoo at pagkamatwiran sa panlalaro. Dito unang naibilang ang palakasan sa mga katuruan sa paaralan"''.<ref>[http://www.olympic.org/Documents/Games_London_2012/London_2012_Opening_ceremony_Speech_Jacques_Rogge.pdf "Opening ceremony of the games of the XXX Olympiad"]. Olympic.org. Retrieved 30 November 2013.</ref><ref>[http://uk.reuters.com/article/2012/07/23/uk-oly-preview-ad-idUKBRE86M0I720120723 "Unparalleled Sporting History"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131203031252/http://uk.reuters.com/article/2012/07/23/uk-oly-preview-ad-idUKBRE86M0I720120723 |date=2013-12-03 }}. Reuters. Retrieved 30 November 2013.</ref> Sa mga pandaigdigang paligsahan, hiwalay ang mga kupunang manlalaro ng Ingglatera, Eskosya, at Gales. Ang Kahilagaang Irlanda at ang Republika ng Irlanda ay karaniwang iisang kupunan lamang, maliban sa kapisanang putbol at sa [[Larong Kapamansaan]]. Sa larangan ng palaksan, karaniwang sama-samang tinutukoy ang Ingles, Eskoses, Gales, at Irlandes / Kahilagaang Irlandes bilang [[Bansang Tahanan]]. May mga ilang paligsahan, tulad sa Olimpiko, kung saan ang NK ay naglalaro sa iisang kupunang [[Kalakhang Britanya sa Olimpiko|Pangkat Kalakhang Britanya]] . Ang Londres ang kauna-unahang lungsod kung saan dinaos ang Olimpikong Tag-araw nang makatlong beses: noong [[Olimpikong Tag-araw ng 1908|1908]], [[Olimpikong Tag-araw ng 1948|1948]] at [[Olimpikong Tag-araw ng 2012|2012]]. Lumahok ang Britanya sa bawat paligsahan ng Olimpiko at ito ay ikatlo sa may pinakamaraming [[Talaan ng mga Medalyang Ginawad sa Olimpiko|nakamit na medalya]]. Ayon sa isang pagsusuri noong 2003, ang putbol ang pinakatanyag na [[palakasan sa Nagkakaisang Kaharian]].<ref name="sports poll">{{cite web |url=http://www.ipsos-mori.com/researchpublications/researcharchive/928/Rugby-Union-Britains-Second-Most-Popular-Sport.aspx |title=Rugby Union 'Britain's Second Most Popular Sport' |publisher=Ipsos-Mori |date=22 December 2003 |accessdate=28 April 2013}}</ref> Ang bawat Bansang Tahanan ay may kanya-kanyang kupunan sa kapisanang putbol at [[pamamaraang samahan]]. Ang [[Samahang Panguna]] ang pinakabantog na samahang putbol sa daigdig.<ref>Ebner, Sarah (2 July 2013). [http://www.thetimes.co.uk/tto/public/ceo-summit/article3804923.ece "History and time are key to power of football, says Premier League chief"]. ''The Times'' (London). Retrieved 30 November 2013.</ref> Ang unang pandaigdigang laro sa putbol ay pinaglabanan ng [[Pamabansang Kupunang Putbol ng Ingglatera|Ingglatera]] at [[Pambansang Kupunang Putbol ng Eskosya|Eskosya]] noong 30 Nobyembre 1872.<ref name="BBC article">{{cite web |title=The first international football match |url=http://www.bbc.co.uk/scotland/sportscotland/asportingnation/article/0012/index.shtml |publisher=BBC Sport Scotland |author=[[Paul Mitchell (broadcaster)|Mitchell, Paul]] |date=November 2005 |accessdate=15 December 2013}}</ref> Ang Ingglatera, Eskosya, [[Pambansang Kupunang Putbol ng Gales|Gales]] at [[Pambansang Kupunang Putbol ng Kahilagaang Irlanda|Kahilagaang Irlanda]] ay karaniwang hiwa-hiwalay na lumalahok sa mga pandaigdigang paligsahan.<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/olympics/football/7529807.stm |title=Why is there no GB Olympics football team? |publisher=BBC Sport |date=5 August 2008 |accessdate=31 December 2010}}</ref> [[Talaksan:Inside the Millennium Stadium, Cardiff.jpg|thumb|left|Ang [[Istadyum ng Libungtaon]] ng [[Cardiff]] ay binuksan para sa [[World Cup ng Rugbi ng 1999|''World Cup'' ng Rugbi ng 1999]]]] Ang [[unyong rugbi]] ay ang ikalawa sa pinakatanyag na palakasan noong 2003 sa NK.<ref name="sports poll"/>. Ang rugbi ay linikha sa [[Paaralang Rugbi]] sa Warwichshire at ang [[Larong Unyong Rugbi ng 1871 Ingglatera laban sa Eskosya|unang pandaigdigang paligsahan]] nito ay nangyari noong 27 Marso 1871 sa pagitan ng [[Pambansang Kupunang Unyong Rugbi ng Ingglatera|Ingglatera]] at [[Pambansang Kupunang Unyong Rugbi ng Eskosya|Eskosya]].<ref>[https://www.bbc.co.uk/news/uk-england-coventry-warwickshire-25946757 "Six ways the town of Rugby helped change the world"]. BBC. Retrieved 29 January 2015.</ref><ref>Godwin, Terry; Rhys, Chris (1981).''The Guinness Book of Rugby Facts & Feats''. p.10. Enfield: Guinness Superlatives Ltd</ref> Nakikipagtunggali sa [[Pamamayaning Anim na Bansa]] and Ingglatera, Eskosya, Gales, Irlanda, Pransya, at Italya. Ang mga [[kinatawan sa pamamahala ng palakasan]] ng [[Unyong Rugbi sa Ingglatera|Ingglatera]], [[Unyong Rugbi sa Eskosya|Eskosya]], [[Unyong Rugbi sa Gales|Gales]], at [[Unyong Rugbi sa Irlanda|Irlanda]] ang siyang nagsasaayos ng mga palatuntunin ng laro.<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/?id=0-IiowvNomMC&pg=PA95 |title=The Girlfriends Guide to Rugby |author1=Louw, Jaco |author2=Nesbit, Derrick |publisher=South Publishers |location=Johannesburg |year=2008 |isbn=978-0-620-39541-0}}</ref> Ang [[kriket]] ay nalikha sa Ingglatera noong 1788 at ang mga patakaran nito ay ipinatupad ng [[Samahang Kriket ng Marylebone]]<ref>Colin White (2010). "Projectile Dynamics in Sport: Principles and Applications". p. 222. Routledge</ref> Ang [[kupunang kriket ng Ingglatera]], na pinangangasiwaan ng [[Kalupunang Kriket ng Ingglatera at Gales]],<ref>{{cite web |url=http://www.ecb.co.uk/ecb/about-ecb/ |title=About ECB |publisher=England and Wales Cricket Board |date=n.d. |accessdate=28 April 2013}}</ref> at ang [[kupunang kriket ng Irlanda]], na pinangangasiwaan ng [[Kriket Irlanda]] ang tanging mga pambansang kupunan ng NK. Ang mga kupunang ito ay binubuo ng mga manlalarong Inggles at Gales. Naiiba ang kriktet sa putbol at rugbi, dahil hiwalay ang kupunan ng Ingglatera at Gales. Ang mga manlalarong [[Palakasan sa Irlanda|Irlandes]] at [[Kriket sa Eskosya|Eskoses]] ay naglalaro sa kupunan ng Ingglatera dahil ang [[Pambansan Kupunang Kriket ng Eskosya|Eskosya]] at [[kupunang kriket ng Irlanda|Irlanda]] ay walang katayuang Panubok at makailan lamang lumahok ang mga ito sa ''[[One Day International]]''.<ref>{{cite news |url=http://news.scotsman.com/scotland/Howzat-happen-England-fields-.5519537.jp |title=Howzat happen? England fields a Gaelic-speaking Scotsman in Ashes |newspaper=The Scotsman |date=4 August 2009 |accessdate=30 December 2010 |location=Edinburgh |first=Martyn |last=McLaughlin}}</ref><ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/cricket/england/6149210.stm |title=Uncapped Joyce wins Ashes call up |publisher=BBC Sport |accessdate=30 December 2010 |date=15 November 2006}}</ref> Nakikipagtunggali ang Eskosya, Ingglatera (at Gales), at Irlanda (kasama ang Kahilagaang Irlanda) sa [[World Cup ng Rugbi|''World Cup'' ng Rugbi]]. Naabot ng Ingglatera ang wakasang laro nang makatlong beses. [[Talaksan:Saville vs Broady – Wimbledon Boys Singles Final 2011.jpg|thumb|Ang [[Ang Pamamayani, Wimbledon|Wimbledon]] ang pinakamatandang paligsahang [[Grand Slam (tenis)|''Grand Slam'']], na dinadaos sa [[Wimbledon, Londres|Wimbledon]], Londres bawat Hunyo at Hulyo ng taon]] == Talababa == {{reflist|2|group=tala}} == Sanggunian == {{reflist|colwidth=30em}} == Mga kawing panlabas == ; Pamahalaan * [http://www.direct.gov.uk/en/index.htm Opisyal na ''website'' ng Pamahalaan ng NK] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090907093139/http://www.direct.gov.uk/en/index.htm |date=2009-09-07 }} * [http://www.royal.gov.uk/ Opisyal na ''website'' ng Kahariang Britaniko] * [http://www.ons.gov.uk/ons/index.html Opisyal na Taunang-aklat ng Nagkakaisang Kaharian] estatistiko * [http://www.number10.gov.uk/ Opisyal na ''website'' ng Tanggapan ng Punong Tagapangasiwa ng Britanya] ; Pangkalahatang Kabatiran * [http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-18023389 Nagkakaisang Kaharian] mula sa [[BBC News]] * {{CIA World Factbook link|uk|United Kingdom}} * {{Cite web|url=http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/british.htm|title=Nagkakaisang Kaharian|publisher=mula sa ''UCB Libraries GovPubs''|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140407012826/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/british.htm|archivedate=2014-04-07|access-date=2013-01-08|url-status=dead}} * [http://www.curlie.org/Regional/Europe/United_Kingdom/ United Kingdom] sa Curlie (ex-Proyektong Bukas na Direktoryo) * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/615557/United-Kingdom Nagkakaisang Kaharian] lahok sa ''Encyclopædia Britannica'' * [http://www.oecd.org/unitedkingdom/ Nagkakaisang Kaharian] mula sa [[Kapisanan para sa Pakikipagtulungan sa Ekonomiya at Pagpapaunlad|KPEP]] * [http://europa.eu/about-eu/countries/member-countries/unitedkingdom/index_en.htm Nagkakaisang Kaharian] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160725004722/http://europa.eu/about-eu/countries/member-countries/unitedkingdom/index_en.htm |date=2016-07-25 }} mula sa [[Samahang Europeo|SE]] * {{wikiatlas|United Kingdom}} * {{osmrelation-inline|62149}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=GB Key Development Forecasts for the Nagkakaisang Kaharian] mula sa [[International Futures]] ; Paglalakbay * [https://web.archive.org/web/20210213081243/https://www.visitbritain.com/gb/en Opisyal na gabay sa manlalakbay sa Britanya] {{United Kingdom topics|state=expanded}} {{Navboxes |title=[[File:Gnome-globe.svg|25px]]{{nbsp}}Tagpuang heograpikal |list= '''[[Geographic coordinate system|Layo <small>at</small> Haba]] {{Coord|51|30|N|0|7|W|display=inline}} <span style="color:darkblue;">(London)</span>''' {{United Kingdom constituents and affiliations}} {{Sovereign states of Europe}} {{British Isles}} }} {{Members of the European Union (EU)}} {{Navboxes |title=Mga Pandaigdigang kapisanan |list= {{Commonwealth of Nations}} {{North Atlantic Treaty Organization|state=collapsed}} {{G8 nations}} {{UN Security Council}} {{Monarchies}} }} {{English official language clickable map}} {{National personifications}} [[Kategorya:United Kingdom| ]] <!-- An article should be at the top of its own category, so please do not remove the space.--> [[Kategorya:Article Feedback 5 Additional Articles]] [[Kategorya:Demokrasyang Liberla]] [[Kategorya:Hilagang Europa]] [[Kategorya:Kanluraning Europa]] [[Kategorya:Mga Bansa at pook kung saan winiwika ang Ingles]] [[Kategorya:Mga bansa sa Europa]] [[Kategorya:Mga Bansang may baybayin sa Karagatang Atlantiko]] [[Kategorya:Mga Bansang P8]] [[Kategorya:Mga Bansang P20]] [[Kategorya:Mga Bansang pulo]] [[Kategorya:Mga Kahariang may saligang-batas]] [[Kategorya:Mga Kasaping bansa sa Kapamansaan ng mga Bansa]] [[Kategorya:Mga Kasaping bansa sa Kapulungan ng Europa]] [[Kategorya:Mga Kasaping bansa ng KKHA]] [[Kategorya:Mga Kasaping bansa ng Nagkakaisang Mga Bansa]] [[Kategorya:Mga Kasaping bansa sa Samahang Europeo]] [[Kategorya:Mga Kasaping bansa ng Samahang Mediteranyo]] [[Kategorya:Mga pulong Britaniko|UK]] <!--Interwikis--> sv40wyw2uq3vx7r1l3m3fs0wg9yywax Lecce 0 20860 2238284 2227660 2026-10-31T15:11:28Z Ryomaandres 8044 /* Pinagmulan ng pangalan */ 2238284 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Lecce|population_demonym=Leccese|established_date=200s BK<ref>Ang petsa na mula sa [[Republikang Romano]] ipinangalan matapos ng Lupiae; petsa para sa mga naunang nanirahan gaya ng mga [[Mesapio]] and [[Yapigio]] ay naglaho na sa kasaysayan.</ref>|mayor_party=[[Democratic Party (Italy)|PD]]|mayor=[[Carlo Salvemini]]|area_footnotes=|area_total_km2=238|population_footnotes=|elevation_footnotes=|frazioni=|elevation_m=49|saint=[[Orontio ng Lecce|Orontio]]|day=|postal_code=73100|area_code=0832|website={{URL|https://www.comune.lecce.it/}}|established_title=Founded|province=[[Lalawigan ng Lecce|Lecce]] (LE)|official_name=Comune di Lecce|shield_alt=|native_name={{native name|scn|Lècce}}<br/>{{native name|el|Luppìu/Loupíai}}|image_skyline=Collage Lecce.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=Taas kaliwa: Simbahan ng Santa Croce, Taas kanan: Teatro Romano, Ilalim kaliwa: Porta Napoli sa ''Viale Università'', Ilalim Gitna: Katedral ng Saint Giovanni Cathedral sa Pook Perroni, Ilalim kanan: Katedral, sa Plaza Duomo|image_shield=|image_map=|region=[[Apulia]]|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=bottom|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|40|21|N|18|10|E|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|footnotes=}} [[Talaksan:Puglia_Lecce1_tango7174.jpg|thumb|250x250px| ''Piazza del Duomo'']] [[Talaksan:Puglia_Lecce9_tango7174.jpg|thumb|250x250px| Simbahan ng ''Santi Niccolò e Cataldo'']] [[Talaksan:Puglia_Lecce5_tango7174.jpg|thumb|300x300px| Simbahan ng ''San Giovanni Battista'']] [[Talaksan:Anfiteatro_romano_Lecce.jpg|thumb|250x250px| Ang Romanong ampiteatro]] Ang '''Lecce''' {{IPAc-en|ˈ|l|ɛ|tʃ|eɪ}}<ref>{{Cite Merriam-Webster|Lecce}}</ref> Italiano: [ˈLettʃe] (lokal [ˈLɛttʃe] ; {{Lang-scn|Lècce|label=[[Salentino]]}}; {{Lang-el|Luppìu}}; {{Lang-la|Lupiae}}; {{Lang-grc|Λουπίαι}} <ref>{{cite web|url=http://emeroteca.provincia.brindisi.it/Ricerche%20e%20Studi/1970/Articoli/Toponomastica%20Greca%20nel%20Salento.pdf|title=Toponomastica greca nel Salento|last=Rohlfs|first=Gerhard|date=1964|page=13|language=it|access-date=22 August 2017|quote=Ancient Greek name of Lecce according to [[Strabo]].|archive-url=https://web.archive.org/web/20170801041216/http://emeroteca.provincia.brindisi.it/Ricerche%20e%20Studi/1970/Articoli/Toponomastica%20Greca%20nel%20Salento.pdf|archive-date=1 August 2017|url-status=dead}}</ref>) ay isang makasaysayang [[lungsod]] na may 95,766 na naninirahan (2015) sa [[katimugang Italya]], ang [[kabisera|kabesera]] ng [[lalawigan ng Lecce]], ang pangalawang lalawigan sa [[Apulia|rehiyon]] sa populasyon, pati na rin ang isa sa pinakamahalagang lungsod ng [[Apulia]]. Ito ang pangunahing lungsod ng [[Salento|Tangway Salentino]], isang sub-peninsula sa sakong ng [[Tangway ng Italya]] at higit sa 2000 taon na. Ang Lecce ang pangunahing sentro ng Kalakhang Lecce, isang teritoryal na lugar ng pagpaplano na itinatag ng Rehiyon ng Puglia sa loob ng ERDF Operational Programme 2007-2013. Ang Wide Area ay binubuo ng 31 munisipalidad sa lalawigan ng Lecce at may kabuuang populasyon na humigit-kumulang 350,000 naninirahan, kaya ito ang pangunahing sistemang urbano ng Salento.<ref>{{Cita web|url=https://burp.regione.puglia.it/documents/20135/529215/DETERMINAZIONE%2BDEL%2BDIRIGENTE%2BDELL%E2%80%99UFFICIO%2BPROGRAMMAZIONE%2BV.I.A.%2BE%2BPOLITICHE%2BENERGETICHE_V.A.S.%2B15%2Bfebbraio%2B2010%2C%2Bn.%2B36%2B%28id%2B5499878%29.pdf|titolo=Bollettino Ufficiale della Regione Puglia n. 52 del 18 marzo 2010 – Piano Strategico di Area Vasta Lecce|editore=Regione Puglia|data=18 marzo 2010|accesso=2 agosto 2026}}</ref> == Pinagmulan ng pangalan == Alam ng mga sinaunang Griyegong heograpo, sina [[Estrabon]], [[Ptolomeo]], ang toponomo (Griyego) na Λουππίαι Luppíai o Λουπία Lupía, ibinigay ng mga [[Wikang Latin|Latin]] ang Lupiae at noong Gitnang Kapanahunan ay Lipiae, kung saan nagmula ang Licce at Lecce, na may regular na ponetikong resulta para sa rehiyon; gayunpaman, ang etimolohiya ng Lupia ay mahirap hanapin at walang pinagkasunduan sa mga iskolar; gayunpaman, ang ipotesis ng isang koneksiyon sa pangalan ng lobo ay nagawa pa.<ref>{{cita libro |isbn=88-02-07228-0 |p=410 |titolo=Dizionario di toponomastica |editore=UTET |città=Torino |anno=1990}}</ref> == Tingnan din == * [[US Lecce]] == Mga sanggunian == {{reflist|colwidth=30em}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|https://www.comune.lecce.it/}} {{In lang|it}} {{Province of Lecce}} [[Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Apulia]] 6txymdktccruackr9w97ppko1poz78n Phineas and Ferb 0 32532 2238259 1955945 2026-10-31T12:54:05Z Rinconada227 157375 /* Mga Tauhan */ 2238259 wikitext text/x-wiki {{Cleanup-translation|date=Hunyo 2008}} {{Infobox television | image = | image_upright = | image_size = | image_alt = | caption = | alt_name = | native_name = | genre = [[Animated comedy]], [[Musikal]], [[Adventure]] | creator = [[Dan Povenmire]] <br /> [[Jeff "Swampy" Marsh]] | based_on = | inspired_by = | developer = | writer = | screenplay = | story = | director = | creative_director = | presenter = | starring = | judges = | voices = [[Vincent Martella]]<br />[[Thomas Sangster]]<br />[[Ashley Tisdale]]<br />[[Dee Bradley Baker]]<br />[[Dan Povenmire]] | narrated = | theme_music_composer = | open_theme = | end_theme = | composer = Danny Jacob | country = [[Estados Unidos]] | language = English | num_seasons = 4 | num_episodes = 222 | list_episodes = List of Phineas and Ferb episodes | executive_producer = | producer = | news_editor = | location = | cinematography = | animator = | editor = | camera = | runtime = 11 hanggang 22 minuto | company = [[Disney Television Animation]]<br />Disney Channel Original Productions | distributor = [[Disney-ABC Domestic Television]] | budget = | network = [[Disney Channel]] | picture_format = | audio_format = Dolby Digital 5.1 | first_run = | released = | first_aired = {{Start date|2007|8|17}} | last_aired = {{End date|2015|6|12}} | preceded_by = | followed_by = | related = ''[[Take Two with Phineas and Ferb]]'' | website = http://tv.disney.go.com/disneychannel/phineasandferb | website_title = Official Website | production_website = | production_website_title = }} Ang '''''Phineas and Ferb''''' ay isang ''animated television show'' ng [[Disney Channel]] sa Amerika. Sina Phineas Flynn at Ferb Fletcher ay mga matatalinong bata na gumagawa ng anumang kanilang maisip sa panahon ng bakasyon o tuwing bakasyon ng [[tag-araw]]. Ang palabas na ito ay lumabas sa buong daigdig noong 17 Agosto 2007 at opisyal na nagtapos noong 12 Hunyo 2015. ==Mga Tauhan == {| class="wikitable" |- ! Aktor ! Karakter ! Status |- | [[Vincent Martella]] | [[Phineas Flynn]] | 2008–2015 |- | [[Thomas Sangster]] | [[Ferb Fletcher]] | 2008–2015 |- | [[Ashley Tisdale]] | [[Candace Flynn]] | 2008–2015 |- | [[Alyson Stoner]] | [[Isabella Garcia-Shapiro]] | 2008–2015 |- | [[Dan Povenmire]] | [[Dr. Heinz Doofenshmirtz]] | 2008–2015 |- | [[Jeff "Swampy" Marsh|Swampy Marsh]] | [[The Major|Major Monogram]] | 2008–2015 |- | [[Caroline Rhea]] | [[Linda Flynn]] | 2008–2015 |- | [[Mitchel Musso]] | [[Jeremy Johnson]] | 2008–2015 |- | [[Richard O'Brien]] | [[Lawrence Fletcher (Phineas and Ferb)|Lawrence Fletcher]] | 2008–2015 |} == Mga Panlabas na Link == {{Sister project links | wikt=no | commons=Category:Phineas and Ferb | v=no | s=no | b=no | n=yes }} *{{Official website|http://disneyxd.disney.com/phineas-and-ferb}} *{{IMDb title|852863|Phineas and Ferb}} *{{tv.com show|phineas-and-ferb|Phineas and Ferb}} fibmsjxxfc453azzdr7fvr0kegrrmyw Talaan ng mga lungsod sa Hapon 0 34136 2238316 2237590 2026-10-31T16:22:26Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238316 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Cities in Japan.png|thumb|{{legend|#008000|Mga lungsod na itinalaga ayon sa ordinansang pampamahalaan}}{{legend|#FFD350|Core cities}}{{legend|#00A0E8|Natatanging mga lungsod}}{{legend|#FE80C0|Mga lungsod}}{{legend|#5BE95B|Natatanging mga purok (''Special wards'')}}]] {{TopicTOC-Country-Japan}} Ito ay isang '''talaan ng [[Mga lungsod ng Hapon|mga lungsod]] sa bansang [[Hapon]]''', na nakaayos ayon sa [[Mga prepektura ng Hapon|prepektura]] at ayon sa petsa ng pagtatag. Maaayos din ang talaan ayon sa pangalan, populasyon, laki, at dami ng tao. Karamihan sa malaking mga lungsod sa Hapon ay [[Mga lungsod na itinalaga ng ordinansa ng pamahalaan ng Hapon|mga lungsod na itinalaga ayon sa ordinansang pampamahalaan]]. Itinalaga namang mga ''[[Mga core city ng Hapon|core city]]'' ang ilang mahalagang mga lungsod sa loob ng mga prepektura. ''Hindi'' kasama sa talaan ang kabisera, [[Tokyo]], sapagkat binuwag ang [[Lungsod ng Tokyo]] noong Hulyo 1, 1943. Umiiral ngayon ang Tokyo bilang isang natatanging kalakhang prepektura (都 ''to''), kalakip ng [[Mga natatanging purok ng Tokyo|23 natatanging mga purok]] (''special wards'', na may parehong katayuan tulad ng isang lungsod) sa silangang hati ng prepektura. Ang 23 natatanging mga purok ay bumubuo sa teritoryo ng dating lungsod ng Tokyo. ==Mga lungsod== {|class=wikitable !colspan=2|Uri!!Katawagan sa Hapones!!Bilang ng mga lungsod |- |bgcolor="Moccasin"|&nbsp;&nbsp;&nbsp;||[[Mga lungsod na itinalaga ng ordinansa ng pamahalaan ng Hapon|Lungsod na itinalaga ayon sa ordinansa ng pamahalaan]]||{{large|{{lang|ja|政令指定都市}}}}</span>||20 |- |bgcolor="PaleTurquoise"|&nbsp;&nbsp;&nbsp;||[[Mga core city ng Hapon|Core city]]||{{large|{{lang|ja|中核市}}}}</span>||58 |- |bgcolor="MistyRose"|&nbsp;&nbsp;&nbsp;||[[Mga natatanging lungsod ng Hapon|Natatanging lungsod]]||{{large|{{lang|ja|特例市}}}}</span>||27 |- |&nbsp;&nbsp;&nbsp;||[[Mga lungsod ng Hapon|Lungsod]]||{{large|{{lang|ja|市}}}}||684 |- |bgcolor="Gainsboro"|&nbsp;&nbsp;&nbsp;||[[Mga natatanging purok ng Tokyo|Natatanging purok (''special ward'')]]||{{large|{{lang|ja|特別区}}}}</span>||23 |} {| class="wikitable sortable" style="text-align:right;" ! Lungsod o Natatanging Purok !! Wikang Hapones !! Prepektura !! Populasyon !! Laki !! Dami ng tao<br>{{small|(sa bawat kilometro kuwadrado)}} !! Itinatag ! scope="col" class="unsortable" | Websayt |- bgcolor="Moccasin" |align="left"|[[Nagoya]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|名古屋市}}}}||align="left"|{{flag|Aichi}}||2,283,289||326.45||6,860||1889-10-01||[http://www.city.nagoya.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Toyohashi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|豊橋市}}}}||align="left"|{{flag|Aichi}}||377,045||261.35||1,443||1906-08-01||[https://web.archive.org/web/20100309065441/http://www.city.toyohashi.aichi.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Okazaki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|岡崎市}}}}||align="left"|{{flag|Aichi}}||371,380||387.24||959||1916-07-01||[https://web.archive.org/web/20100107142409/http://www.city.okazaki.aichi.jp/tagengo/pgide/guide_en/index_e.html] |- bgcolor="MistyRose" |align="left"|[[Ichinomiya, Aichi|Ichinomiya]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|一宮市}}}}||align="left"|{{flag|Aichi}}||375,939||113.91||3,300||1921-09-01||[http://www.city.ichinomiya.aichi.jp/] |- |align="left"|[[Seto, Aichi|Seto]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|瀬戸市}}}}||align="left"|{{flag|Aichi}}||132,311||111.61||1,185||1929-10-01||[http://www.city.seto.aichi.jp/] |- |align="left"|[[Handa, Aichi|Handa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|半田市}}}}||align="left"|{{flag|Aichi}}||117,927||47.24||2,496||1937-10-01||[http://www.city.handa.lg.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151116164547/http://www.city.handa.lg.jp/ |date=2015-11-16 }} |- bgcolor="MistyRose" |align="left"|[[Kasugai, Aichi|Kasugai]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|春日井市}}}}||align="left"|{{flag|Aichi}}||300,713||92.71||3,244||1943-06-01||[http://www.city.kasugai.lg.jp/] |- |align="left"|[[Toyokawa, Aichi|Toyokawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|豊川市}}}}||align="left"|{{flag|Aichi}}||161,595||150.71||1,072||1943-06-01||[http://www.city.toyokawa.lg.jp/] |- |align="left"|[[Tsushima, Aichi|Tsushima]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|津島市}}}}||align="left"|{{flag|Aichi}}||65,646||25.08||2,617||1947-03-01||[http://www.city.tsushima.lg.jp/] |- |align="left"|[[Hekinan]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|碧南市}}}}||align="left"|{{flag|Aichi}}||73,024||35.86||2,036||1948-04-05||[http://www.city.hekinan.aichi.jp/] |- |align="left"|[[Kariya]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|刈谷市}}}}||align="left"|{{flag|Aichi}}||145,117||50.45||2,876||1950-04-01||[http://www.city.kariya.lg.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Toyota, Aichi|Toyota]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|豊田市}}}}||align="left"|{{flag|Aichi}}||420,286||918.47||458||1951-03-01||[http://www.city.toyota.aichi.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Anjo</span>[[Anjō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|安城市}}}}||align="left"|{{flag|Aichi}}||176,046||86.01||2,047||1952-05-05||[http://www.city.anjo.aichi.jp/] |- |align="left"|[[Nishio]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|西尾市}}}}||align="left"|{{flag|Aichi}}||106,643||75.78||1,407||1953-12-15||[http://www.city.nishio.aichi.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Gamagori</span>[[Gamagōri]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|蒲郡市}}}}||align="left"|{{flag|Aichi}}||82,264||56.81||1,448||1954-04-01||[http://www.city.gamagori.lg.jp/] |- |align="left"|[[Inuyama, Aichi|Inuyama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|犬山市}}}}||align="left"|{{flag|Aichi}}||75,304||74.97||1,004||1954-04-01||[http://www.city.inuyama.aichi.jp/] |- |align="left"|[[Tokoname]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|常滑市}}}}||align="left"|{{flag|Aichi}}||52,837||55.63||950||1954-04-01||[http://www.city.tokoname.aichi.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Konan</span>[[Kōnan, Aichi|Kōnan]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|江南市}}}}||align="left"|{{flag|Aichi}}||100,064||30.17||3,317||1954-06-01||[http://www.city.konan.lg.jp/] |- |align="left"|[[Komaki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|小牧市}}}}||align="left"|{{flag|Aichi}}||149,060||62.82||2,373||1955-01-01||[http://www.city.komaki.aichi.jp/] |- |align="left"|[[Inazawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|稲沢市}}}}||align="left"|{{flag|Aichi}}||137,475||79.30||1,734||1958-11-01||[http://www.city.inazawa.aichi.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Tokai</span>[[Tōkai, Aichi|Tōkai]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|東海市}}}}||align="left"|{{flag|Aichi}}||106,708||43.36||2,461||1969-04-01||[http://www.city.tokai.aichi.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Obu</span>[[Ōbu, Aichi|Ōbu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|大府市}}}}||align="left"|{{flag|Aichi}}||83,097||33.68||2,467||1970-09-01||[http://www.city.obu.aichi.jp/] |- |align="left"|[[Chita, Aichi|Chita]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|知多市}}}}||align="left"|{{flag|Aichi}}||84,782||45.43||1,866||1970-09-01||[http://www.city.chita.aichi.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Chiryu</span>[[Chiryū]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|知立市}}}}||align="left"|{{flag|Aichi}}||68,216||16.34||4,175||1970-12-01||[http://www.city.chiryu.aichi.jp/] |- |align="left"|[[Owariasahi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|尾張旭市}}}}||align="left"|{{flag|Aichi}}||79,197||21.03||3,766||1970-12-01||[http://www.city.owariasahi.lg.jp/] |- |align="left"|[[Takahama, Aichi|Takahama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|高浜市}}}}||align="left"|{{flag|Aichi}}||43,467||13.00||3,344||1970-12-01||[http://www.city.takahama.lg.jp/] |- |align="left"|[[Iwakura, Aichi|Iwakura]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|岩倉市}}}}||align="left"|{{flag|Aichi}}||48,042||10.49||4,580||1971-12-01||[http://www.city.iwakura.aichi.jp/] |- |align="left"|[[Toyoake]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|豊明市}}}}||align="left"|{{flag|Aichi}}||69,124||23.18||2,982||1972-08-01||[https://web.archive.org/web/20031010071331/http://www.city.toyoake.aichi.jp/] |- |align="left"|[[Nisshin, Aichi|Nisshin]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|日進市}}}}||align="left"|{{flag|Aichi}}||80,921||34.90||2,319||1994-10-01||[http://www.city.nisshin.lg.jp/] |- |align="left"|[[Tahara, Aichi|Tahara]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|田原市}}}}||align="left"|{{flag|Aichi}}||66,698||188.81||353||2003-08-20||[http://www.city.tahara.aichi.jp/] |- |align="left"|[[Aisai]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|愛西市}}}}||align="left"|{{flag|Aichi}}||65,481||66.63||983||2005-04-01||[http://www.city.aisai.lg.jp/] |- |align="left"|[[Kiyosu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|清須市}}}}||align="left"|{{flag|Aichi}}||56,635||13.31||4,255||2005-07-07||[https://web.archive.org/web/20100118022240/http://www.city.kiyosu.aichi.jp/] |- |align="left"|[[Shinshiro]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|新城市}}}}||align="left"|{{flag|Aichi}}||51,326||499.00||103||2005-10-01||[http://www.city.shinshiro.lg.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071024121645/http://www.city.shinshiro.lg.jp/ |date=2007-10-24 }} |- |align="left"|[[Kitanagoya]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|北名古屋市}}}}||align="left"|{{flag|Aichi}}||80,112||18.37||4,361||2006-03-20||[http://www.city.kitanagoya.lg.jp/] |- |align="left"|[[Yatomi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|弥富市}}}}||align="left"|{{flag|Aichi}}||43,145||48.92||882||2006-04-01||[https://web.archive.org/web/20060509222602/http://city.yatomi.aichi.jp/] |- |align="left"|[[Miyoshi, Aichi|Miyoshi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|みよし市}}}}||align="left"|{{flag|Aichi}}||62,001||32.11||1,930||2010-01-04||[http://www.city.aichi-miyoshi.lg.jp/] |- |align="left"|[[Ama, Aichi|Ama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|あま市}}}}||align="left"|{{flag|Aichi}}||86,876||27.59||3,160||2010-03-22||[http://www.city.ama.aichi.jp/] |- |align="left"|[[Nagakute]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|長久手市}}}}||align="left"|{{flag|Aichi}}||57,764||21.55||2,680||2012-01-04||[https://www.city.nagakute.lg.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Lungsod ng Akita|Akita]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|秋田市}}}}||align="left"|{{flag|Akita}}||329,287||905.67||364||1889-04-01||[http://www.city.akita.akita.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Odate</span>[[Ōdate]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|大館市}}}}||align="left"|{{flag|Akita}}||80,587||913.70||88.2||1951-04-01||[http://www.city.odate.akita.jp/] |- |align="left"|[[Kazuno, Akita|Kazuno]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|鹿角市}}}}||align="left"|{{flag|Akita}}||35,543||707.34||50.2||1972-04-01||[http://www.city.kazuno.akita.jp/] |- |align="left"|[[Daisen, Akita|Daisen]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|大仙市}}}}||align="left"|{{flag|Akita}}||91,143||866.67||105||2005-03-22||[http://www.city.daisen.akita.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210126235821/http://www.city.daisen.akita.jp/ |date=2021-01-26 }} |- |align="left"|[[Katagami, Akita|Katagami]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|潟上市}}}}||align="left"|{{flag|Akita}}||35,460||97.96||362||2005-03-22||[http://www.city.katagami.akita.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100326092156/http://www.city.katagami.akita.jp/ |date=2010-03-26 }} |- |align="left"|[[Kitaakita]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|北秋田市}}}}||align="left"|{{flag|Akita}}||38,543||1,152.57||33.4||2005-03-22||[http://www.city.kitaakita.akita.jp/] |- |align="left"|[[Oga, Akita|Oga]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|男鹿市}}}}||align="left"|{{flag|Akita}}||34,194||240.80||142||2005-03-22||[https://web.archive.org/web/20071210214619/http://www2.city.oga.akita.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Yurihonjo</span>[[Yurihonjō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|由利本荘市}}}}||align="left"|{{flag|Akita}}||87,525||1,209.04||72.4||2005-03-22||[http://www.city.yurihonjo.akita.jp/] |- |align="left"|[[Yuzawa, Akita|Yuzawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|湯沢市}}}}||align="left"|{{flag|Akita}}||53,588||790.72||67.8||2005-03-22||[http://www.city-yuzawa.jp/] |- |align="left"|[[Semboku, Akita|Semboku]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|仙北市}}}}||align="left"|{{flag|Akita}}||30,885||1,093.64||28.2||2005-09-20||[http://www.city.semboku.akita.jp/] |- |align="left"|[[Yokote, Akita|Yokote]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|横手市}}}}||align="left"|{{flag|Akita}}||101,234||693.60||146||2005-10-01||[http://www.city.yokote.lg.jp/] |- |align="left"|[[Nikaho, Akita|Nikaho]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|にかほ市}}}}||align="left"|{{flag|Akita}}||28,422||240.61||118||2005-10-01||[http://www.city.nikaho.akita.jp/] |- |align="left"|[[Noshiro, Akita|Noshiro]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|能代市}}}}||align="left"|{{flag|Akita}}||61,295||426.74||144||2006-03-21||[http://www.city.noshiro.akita.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191230153645/http://www.city.noshiro.akita.jp/ |date=2019-12-30 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Hachinohe]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|八戸市}}}}||align="left"|{{flag|Aomori}}||241,613||305.17||792||1929-05-01||[http://www.city.hachinohe.aomori.jp/] |- |align="left"|[[Kuroishi, Aomori|Kuroishi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|黒石市}}}}||align="left"|{{flag|Aomori}}||37,585||216.96||173||1954-07-01||[http://www.city.kuroishi.aomori.jp/] |- |align="left"|[[Misawa, Aomori|Misawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|三沢市}}}}||align="left"|{{flag|Aomori}}||42,535||119.97||355||1958-09-01||[http://www.city.misawa.lg.jp/] |- |align="left"|[[Mutsu, Aomori|Mutsu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|むつ市}}}}||align="left"|{{flag|Aomori}}||62,220||863.79||72.0||1959-09-01||[http://www.city.mutsu.lg.jp/] |- |align="left"|[[Towada, Aomori|Towada]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|十和田市}}}}||align="left"|{{flag|Aomori}}||66,834||688.60||97.1||2005-01-01||[http://www.city.towada.lg.jp/] |- |align="left"|[[Tsugaru, Aomori|Tsugaru]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|つがる市}}}}||align="left"|{{flag|Aomori}}||38,919||253.85||153||2005-02-11||[http://www.city.tsugaru.aomori.jp/] |- |align="left"|[[Goshogawara]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|五所川原市}}}}||align="left"|{{flag|Aomori}}||60,788||404.58||150||2005-03-28||[http://www.city.goshogawara.lg.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Aomori, Aomori|Aomori]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|青森市}}}}||align="left"|{{flag|Aomori}}||305,884||824.52||371||2005-04-01||[http://www.city.aomori.aomori.jp/] |- |align="left"|[[Hirakawa, Aomori|Hirakawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|平川市}}}}||align="left"|{{flag|Aomori}}||34,638||345.81||100||2006-01-01||[http://www.city.hirakawa.lg.jp/] |- |align="left"|[[Hirosaki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|弘前市}}}}||align="left"|{{flag|Aomori}}||185,865||523.60||355||2006-02-27||[http://www.city.hirosaki.aomori.jp/] |- bgcolor="Moccasin" |align="left"|[[Lungsod ng Chiba|Chiba]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|千葉市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||938,695||272.08||3,450||1921-01-01||[http://www.city.chiba.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Choshi</span>[[Chōshi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|銚子市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||72,348||83.91||862||1933-02-11||[http://www.city.choshi.chiba.jp/] |- |align="left"|[[Ichikawa, Chiba|Ichikawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|市川市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||470,149||57.40||8,191||1934-11-03||[http://www.city.ichikawa.chiba.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200425105135/http://www.city.ichikawa.chiba.jp/ |date=2020-04-25 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Funabashi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|船橋市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||586,762||85.64||6,851||1937-04-01||[https://web.archive.org/web/20061214030110/http://www.city.funabashi.chiba.jp/koho/eng/index.htm] |- |align="left"|[[Tateyama, Chiba|Tateyama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|館山市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||49,987||110.21||454||1939-11-03||[http://www.city.tateyama.chiba.jp/] |- |align="left"|[[Kisarazu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|木更津市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||123,743||138.73||892||1942-11-03||[http://www.city.kisarazu.lg.jp/] |- |align="left"|[[Matsudo]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|松戸市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||477,603||61.33||7,787||1943-04-01||[http://www.city.matsudo.chiba.jp/] |- |align="left"|[[Noda, Chiba|Noda]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|野田市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||153,422||103.54||1,482||1950-05-03||[http://www.city.noda.chiba.jp/] |- |align="left"|[[Mobara]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|茂原市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||93,032||100.01||930||1952-04-01||[http://www.city.mobara.chiba.jp/] |- |align="left"|[[Narita, Chiba|Narita]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|成田市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||124,773||213.84||583||1954-03-31||[http://www.city.narita.chiba.jp/] |- |align="left"|[[Sakura, Chiba|Sakura]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|佐倉市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||171,472||103.59||1,655||1954-03-31||[http://www.city.sakura.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Togane</span>[[Tōgane]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|東金市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||61,591||89.34||689||1954-04-01||[http://www.city.togane.chiba.jp/] |- |align="left"|[[Narashino]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|習志野市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||159,758||20.99||7,611||1954-08-01||[https://web.archive.org/web/20030322104057/http://www.city.narashino.chiba.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Kashiwa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|柏市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||389,036||114.90||3,386||1954-09-01||[http://www.city.kashiwa.lg.jp/] |- |align="left"|[[Katsuura, Chiba|Katsuura]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|勝浦市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||21,413||94.20||227||1958-10-01||[http://www.city.katsuura.chiba.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20031011174244/http://www.city.katsuura.chiba.jp/ |date=2003-10-11 }} |- |align="left"|[[Ichihara, Chiba|Ichihara]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|市原市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||279,591||368.20||759||1963-05-01||[http://www.city.ichihara.chiba.jp/] |- |align="left"|[[Nagareyama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|流山市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||156,686||35.28||4,441||1967-01-01||[http://www.city.nagareyama.chiba.jp/] |- |align="left"|[[Yachiyo, Chiba|Yachiyo]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|八千代市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||184,655||51.27||3,602||1967-01-01||[http://www.city.yachiyo.chiba.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071023065947/http://www.city.yachiyo.chiba.jp/ |date=2007-10-23 }} |- |align="left"|[[Abiko, Chiba|Abiko]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|我孫子市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||133,533||43.19||3,092||1970-07-01||[http://www.city.abiko.chiba.jp/] |- |align="left"|[[Kamagaya]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|鎌ヶ谷市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||104,564||21.11||4,953||1971-09-01||[http://www.city.kamagaya.chiba.jp/] |- |align="left"|[[Kimitsu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|君津市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||89,350||318.83||280||1971-09-01||[http://www.city.kimitsu.lg.jp/] |- |align="left"|[[Futtsu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|富津市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||48,973||205.35||238||1971-09-01||[http://www.city.futtsu.lg.jp/] |- |align="left"|[[Urayasu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|浦安市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||159,312||17.29||9,214||1981-04-01||[http://www.city.urayasu.chiba.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130121214957/http://www.city.urayasu.chiba.jp/ |date=2013-01-21 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Yotsukaido</span>[[Yotsukaidō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|四街道市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||85,738||34.70||2,471||1981-04-01||[http://www.city.yotsukaido.chiba.jp/] |- |align="left"|[[Sodegaura]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|袖ヶ浦市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||59,443||94.92||626||1991-04-01||[https://web.archive.org/web/20030806000844/http://www.city.sodegaura.chiba.jp/] |- |align="left"|[[Yachimata]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|八街市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||75,369||74.87||1,007||1992-04-01||[http://www.city.yachimata.lg.jp/] |- |align="left"|[[Inzai]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|印西市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||60,280||53.51||1,127||1996-04-01||[https://web.archive.org/web/20030920011457/http://www.city.inzai.chiba.jp/] |- |align="left"|[[Shiroi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|白井市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||57,151||35.41||1,614||2001-04-01||[https://web.archive.org/web/20030927182101/http://city.shiroi.chiba.jp/] |- |align="left"|[[Tomisato]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|富里市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||51,590||53.91||957||2002-04-01||[https://web.archive.org/web/20050822172721/http://www.city.tomisato.chiba.jp/] |- |align="left"|[[Kamogawa, Chiba|Kamogawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|鴨川市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||35,792||191.30||187||2005-02-11||[http://www.city.kamogawa.lg.jp/] |- |align="left"|[[Asahi, Chiba|Asahi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|旭市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||69,971||129.91||539||2005-07-01||[http://www.city.asahi.lg.jp/] |- |align="left"|[[Isumi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|いすみ市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||41,605||157.50||264||2005-12-05||[http://www.city.isumi.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Sosa</span>[[Sōsa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|匝瑳市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||41,361||101.78||406||2006-01-23||[http://www.city.sosa.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Minamiboso</span>[[Minamibōsō, Chiba|Minamibōsō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|南房総市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||43,553||230.22||189||2006-03-20||[http://www.city.minamiboso.chiba.jp/] |- |align="left"|[[Katori, Chiba|Katori]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|香取市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||85,193||262.31||325||2006-03-27||[http://www.city.katori.lg.jp/] |- |align="left"|[[Sanmu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|山武市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||57,806||146.38||395||2006-03-27||[http://www.city.sammu.lg.jp/] |- |align="left"|[[Ōamishirasato]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|大網白里市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||51,176||58.06||881||2013-01-01||[http://www.city.oamishirasato.lg.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Matsuyama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|松山市}}}}||align="left"|{{flag|Ehime}}||515,068||429.03||1,201||1889-12-15||[http://www.city.matsuyama.ehime.jp/] |- |align="left"|[[Niihama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|新居浜市}}}}||align="left"|{{flag|Ehime}}||123,329||234.30||526||1937-11-03||[http://www.city.niihama.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Shikokuchuo</span>[[Shikokuchūō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|四国中央市}}}}||align="left"|{{flag|Ehime}}||91,688||420.10||218||2004-04-01||[http://www.city.shikokuchuo.ehime.jp/] |- |align="left"|[[Seiyo, Ehime|Seiyo]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|西予市}}}}||align="left"|{{flag|Ehime}}||43,476||514.79||84.5||2004-04-01||[http://www.city.seiyo.ehime.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Toon</span>[[Tōon, Ehime|Tōon]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|東温市}}}}||align="left"|{{flag|Ehime}}||35,517||211.45||168||2004-09-21||[http://www.city.toon.ehime.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Saijo</span>[[Saijō, Ehime|Saijō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|西条市}}}}||align="left"|{{flag|Ehime}}||112,543||509.05||221||2004-11-01||[http://www.city.saijo.ehime.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Ozu</span>[[Ōzu, Ehime|Ōzu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|大洲市}}}}||align="left"|{{flag|Ehime}}||49,543||432.20||115||2005-01-11||[http://www.city.ozu.ehime.jp/] |- |align="left"|[[Imabari, Ehime|Imabari]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|今治市}}}}||align="left"|{{flag|Ehime}}||170,986||419.85||407||2005-01-16||[http://www.city.imabari.ehime.jp/] |- |align="left"|[[Yawatahama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|八幡浜市}}}}||align="left"|{{flag|Ehime}}||40,010||132.98||301||2005-03-28||[http://www.city.yawatahama.ehime.jp/] |- |align="left"|[[Iyo, Ehime|Iyo]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|伊予市}}}}||align="left"|{{flag|Ehime}}||38,890||194.47||200||2005-04-01||[http://www.city.iyo.lg.jp/] |- |align="left"|[[Uwajima, Ehime|Uwajima]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|宇和島市}}}}||align="left"|{{flag|Ehime}}||86,819||469.52||185||2005-08-01||[http://www.city.uwajima.ehime.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Fukui, Fukui|Fukui]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|福井市}}}}||align="left"|{{flag|Fukui}}||268,574||536.17||501||1889-04-01||[/] |- |align="left"|[[Tsuruga, Fukui|Tsuruga]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|敦賀市}}}}||align="left"|{{flag|Fukui}}||68,188||250.75||272||1937-04-01||[http://www.ton21.ne.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220201023841/http://www.ton21.ne.jp/ |date=2022-02-01 }} |- |align="left"|[[Obama, Fukui|Obama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|小浜市}}}}||align="left"|{{flag|Fukui}}||31,486||232.86||135||1951-03-30||[https://web.archive.org/web/20051013061933/http://www.city.obama.fukui.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Ono</span>[[Ōno, Fukui|Ōno]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|大野市}}}}||align="left"|{{flag|Fukui}}||36,763||872.30||42.1||1954-07-01||[http://www.city.ono.fukui.jp/] |- |align="left"|[[Katsuyama, Fukui|Katsuyama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|勝山市}}}}||align="left"|{{flag|Fukui}}||26,333||253.68||104||1954-09-01||[http://www.city.katsuyama.fukui.jp/] |- |align="left"|[[Sabae, Fukui|Sabae]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|鯖江市}}}}||align="left"|{{flag|Fukui}}||67,430||84.75||796||1955-01-15||[http://www.city.sabae.fukui.jp/] |- |align="left"|[[Awara, Fukui|Awara]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|あわら市}}}}||align="left"|{{flag|Fukui}}||30,765||116.99||263||2004-03-01||[http://www.city.awara.lg.jp/] |- |align="left"|[[Echizen, Fukui|Echizen]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|越前市}}}}||align="left"|{{flag|Fukui}}||87,116||230.75||378||2005-10-01||[http://www.city.echizen.lg.jp/] |- |align="left"|[[Sakai, Fukui|Sakai]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|坂井市}}}}||align="left"|{{flag|Fukui}}||92,420||209.91||440||2006-03-20||[http://www.city.fukui-sakai.lg.jp/] |- bgcolor="Moccasin" |align="left"|[[Fukuoka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|福岡市}}}}||align="left"|{{flag|Fukuoka}}||1,581,527||340.96||4,515||1889-04-01||[https://web.archive.org/web/20020120213547/http://www.city.fukuoka.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Kurume]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|久留米市}}}}||align="left"|{{flag|Fukuoka}}||305,147||229.84||1,328||1889-04-01||[http://www.city.kurume.fukuoka.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Omuta</span>[[Ōmuta, Fukuoka|Ōmuta]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|大牟田市}}}}||align="left"|{{flag|Fukuoka}}||127,474||81.55||1,563||1917-03-01||[http://www.city.omuta.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Nogata</span>[[Nōgata, Fukuoka|Nōgata]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|直方市}}}}||align="left"|{{flag|Fukuoka}}||57,319||61.78||928||1931-01-01||[https://web.archive.org/web/20120716234634/http://www.city.nogata.fukuoka.jp/] |- |align="left"|[[Tagawa, Fukuoka|Tagawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|田川市}}}}||align="left"|{{flag|Fukuoka}}||50,484||54.52||926||1943-11-03||[http://www.joho.tagawa.fukuoka.jp/] |- |align="left"|[[Yanagawa, Fukuoka|Yanagawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|柳川市}}}}||align="left"|{{flag|Fukuoka}}||72,798||76.90||947||1952-04-01||[http://www.city.yanagawa.fukuoka.jp/] |- |align="left"|[[Yame, Fukuoka|Yame]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|八女市}}}}||align="left"|{{flag|Fukuoka}}||42,241||98.66||428||1954-04-01||[http://www.city.yame.fukuoka.jp/] |- |align="left"|[[Chikugo, Fukuoka|Chikugo]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|筑後市}}}}||align="left"|{{flag|Fukuoka}}||48,281||41.85||1,154||1954-04-01||[https://web.archive.org/web/20050911043927/http://www.city.chikugo.fukuoka.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Okawa</span>[[Ōkawa, Fukuoka|Ōkawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|大川市}}}}||align="left"|{{flag|Fukuoka}}||38,266||33.61||1,139||1954-04-01||[http://www.city.okawa.fukuoka.jp/] |- |align="left"|[[Yukuhashi, Fukuoka|Yukuhashi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|行橋市}}}}||align="left"|{{flag|Fukuoka}}||70,064||69.83||1,003||1954-10-10||[http://www.city.yukuhashi.fukuoka.jp/] |- |align="left"|[[Buzen, Fukuoka|Buzen]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|豊前市}}}}||align="left"|{{flag|Fukuoka}}||27,578||111.17||248||1955-04-10||[http://www.city.buzen.lg.jp/] |- |align="left"|[[Nakagawa, Fukuoka|Nakagawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|那珂川市}}}}||align="left"|{{flag|Fukuoka}}||50,004||74.95||667||2018-10-01||[https://www.city.nakagawa.lg.jp/] |- |align="left"|[[Nakama, Fukuoka|Nakama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|中間市}}}}||align="left"|{{flag|Fukuoka}}||45,549||15.98||2,850||1958-11-01||[https://web.archive.org/web/20000422061603/http://www.city.nakama.fukuoka.jp/] |- bgcolor="Moccasin" |align="left"|<span style="display:none">Kitakyushu</span>[[Kitakyushu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|北九州市}}}}||align="left"|{{flag|Fukuoka}}||986,998||487.71||2,024||1963-02-10||[http://www.city.kitakyushu.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Ogori</span>[[Ogōri, Fukuoka|Ogōri]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|小郡市}}}}||align="left"|{{flag|Fukuoka}}||58,460||45.50||1,285||1972-04-01||[http://www.city.ogori.fukuoka.jp/] |- |align="left"|[[Chikushino, Fukuoka|Chikushino]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|筑紫野市}}}}||align="left"|{{flag|Fukuoka}}||98,914||87.78||1,127||1972-04-01||[http://www.city.chikushino.fukuoka.jp/] |- |align="left"|[[Kasuga, Fukuoka|Kasuga]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|春日市}}}}||align="left"|{{flag|Fukuoka}}||107,845||14.15||7,622||1972-04-01||[http://www.city.kasuga.fukuoka.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Onojo</span>[[Ōnojō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|大野城市}}}}||align="left"|{{flag|Fukuoka}}||94,037||26.88||3,498||1972-04-01||[http://www.city.onojo.fukuoka.jp/] |- |align="left"|[[Munakata, Fukuoka|Munakata]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|宗像市}}}}||align="left"|{{flag|Fukuoka}}||94,877||119.66||793||1981-04-01||[http://www.city.munakata.lg.jp/] |- |align="left"|[[Dazaifu, Fukuoka|Dazaifu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|太宰府市}}}}||align="left"|{{flag|Fukuoka}}||68,561||29.58||2,318||1982-04-01||[https://web.archive.org/web/20030919150110/http://www2.city.dazaifu.fukuoka.jp/] |- |align="left"|[[Koga, Fukuoka|Koga]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|古賀市}}}}||align="left"|{{flag|Fukuoka}}||57,084||42.11||1,356||1997-10-01||[http://www.city.koga.fukuoka.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070104031644/http://www.city.koga.fukuoka.jp/eng/ |date=2007-01-04 }} |- |align="left"|[[Fukutsu, Fukuoka|Fukutsu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|福津市}}}}||align="left"|{{flag|Fukuoka}}||55,123||52.70||1,046||2005-01-24||[http://www.city.fukutsu.lg.jp/] |- |align="left"|[[Ukiha, Fukuoka|Ukiha]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|うきは市}}}}||align="left"|{{flag|Fukuoka}}||32,277||117.55||275||2005-03-20||[http://www.city.ukiha.fukuoka.jp/] |- |align="left"|[[Miyawaka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|宮若市}}}}||align="left"|{{flag|Fukuoka}}||30,793||139.99||220||2006-02-11||[http://www.city.miyawaka.lg.jp/] |- |align="left"|[[Asakura, Fukuoka|Asakura]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|朝倉市}}}}||align="left"|{{flag|Fukuoka}}||57,881||246.73||235||2006-03-20||[http://www.city.asakura.lg.jp/] |- |align="left"|[[Iizuka, Fukuoka|Iizuka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|飯塚市}}}}||align="left"|{{flag|Fukuoka}}||132,208||214.13||617||2006-03-26||[http://www.city.iizuka.lg.jp/] |- |align="left"|[[Kama, Fukuoka|Kama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|嘉麻市}}}}||align="left"|{{flag|Fukuoka}}||44,431||135.18||329||2006-03-27||[http://www.city.kama.lg.jp/] |- |align="left"|[[Miyama, Fukuoka|Miyama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|みやま市}}}}||align="left"|{{flag|Fukuoka}}||42,219||105.12||402||2007-01-29||[http://www.city.miyama.lg.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090428064138/http://www.city.miyama.lg.jp/ |date=2009-04-28 }} |- |align="left"|[[Itoshima, Fukuoka|Itoshima]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|糸島市}}}}||align="left"|{{flag|Fukuoka}}||100,304||216.12||464.11||2010-01-01||[http://www.city.itoshima.lg.jp/] |- |align="left"|[[Aizuwakamatsu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|会津若松市}}}}||align="left"|{{flag|Fukushima}}||129,388||383.03||338||1899-04-01||[http://www.city.aizuwakamatsu.fukushima.jp/.] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Lungsod ng Fukushima|Fukushima]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|福島市}}}}||align="left"|{{flag|Fukushima}}||289,355||746.43||388||1907-04-01||[http://www.city.fukushima.fukushima.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|<span style="display:none">Koriyama</span>[[Kōriyama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|郡山市}}}}||align="left"|{{flag|Fukushima}}||339,395||757.06||448||1924-09-01||[https://web.archive.org/web/20170516201456/http://www.city.koriyama.fukushima.jp/063000/koho/yoran.html] |- |align="left"|[[Sukagawa, Fukushima|Sukagawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|須賀川市}}}}||align="left"|{{flag|Fukushima}}||80,336||279.55||287||1954-03-31||[http://www.city.sukagawa.fukushima.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Soma</span>[[Sōma, Fukushima|Sōma]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|相馬市}}}}||align="left"|{{flag|Fukushima}}||38,543||197.67||195||1954-03-31||[https://web.archive.org/web/20100210185958/http://www.city.soma.fukushima.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Iwaki, Fukushima|Iwaki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|いわき市}}}}||align="left"|{{flag|Fukushima}}||349,947||1,231.34||284||1966-10-01||[https://web.archive.org/web/20100411210504/http://www.city.iwaki.fukushima.jp/gaikokugo/english/] |- |align="left"|[[Tamura, Fukushima|Tamura]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|田村市}}}}||align="left"|{{flag|Fukushima}}||42,221||458.30||92.1||2005-03-01||[http://www.city.tamura.lg.jp/] |- |align="left"|[[Shirakawa, Fukushima|Shirakawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|白河市}}}}||align="left"|{{flag|Fukushima}}||65,665||305.30||215||2005-11-07||[http://www.city.shirakawa.fukushima.jp/] |- |align="left"|[[Nihonmatsu, Fukushima|Nihonmatsu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|二本松市}}}}||align="left"|{{flag|Fukushima}}||61,698||344.65||179||2005-12-01||[http://www.city.nihonmatsu.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Minamisoma</span>[[Minamisōma]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|南相馬市}}}}||align="left"|{{flag|Fukushima}}||71,761||398.50||180||2006-01-01||[http://www.city.minamisoma.lg.jp/] |- |align="left"|[[Date, Fukushima|Date]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|伊達市}}}}||align="left"|{{flag|Fukushima}}||67,487||265.10||255||2006-01-01||[https://web.archive.org/web/20060110075417/http://www.city.date.fukushima.jp/] |- |align="left"|[[Kitakata, Fukushima|Kitakata]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|喜多方市}}}}||align="left"|{{flag|Fukushima}}||54,684||554.67||98.6||2006-01-04||[http://www.city.kitakata.fukushima.jp/] |- |align="left"|[[Motomiya, Fukushima|Motomiya]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|本宮市}}}}||align="left"|{{flag|Fukushima}}||31,737||87.94||361||2007-01-01||[http://www.city.motomiya.lg.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Gifu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|岐阜市}}}}||align="left"|{{flag|Gifu}}||412,779||202.89||2,034||1889-07-01||[http://www.city.gifu.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Ogaki</span>[[Ōgaki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|大垣市}}}}||align="left"|{{flag|Gifu}}||163,047||206.52||789||1918-04-01||[http://www.city.ogaki.lg.jp/] |- |align="left"|[[Takayama, Gifu|Takayama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|高山市}}}}||align="left"|{{flag|Gifu}}||94,879||2,177.67||43.6||1936-11-01||[http://www.city.takayama.lg.jp/] |- |align="left"|[[Tajimi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|多治見市}}}}||align="left"|{{flag|Gifu}}||114,866||91.24||1,259||1940-08-01||[https://web.archive.org/web/20030927115157/http://www2.city.tajimi.gifu.jp/] |- |align="left"|[[Seki, Gifu|Seki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|関市}}}}||align="left"|{{flag|Gifu}}||92,896||472.84||196||1950-10-15||[http://www.city.seki.gifu.jp/] |- |align="left"|[[Nakatsugawa, Gifu|Nakatsugawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|中津川市}}}}||align="left"|{{flag|Gifu}}||83,116||676.38||123||1952-04-01||[http://www.city.nakatsugawa.gifu.jp/] |- |align="left"|[[Mino, Gifu|Mino]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|美濃市}}}}||align="left"|{{flag|Gifu}}||22,912||117.05||196||1954-04-01||[http://www.city.mino.gifu.jp/] |- |align="left"|[[Mizunami, Gifu|Mizunami]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|瑞浪市}}}}||align="left"|{{flag|Gifu}}||41,556||175.00||237||1954-04-01||[https://web.archive.org/web/20031005144837/http://www.city.mizunami.gifu.jp/] |- |align="left"|[[Hashima, Gifu|Hashima]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|羽島市}}}}||align="left"|{{flag|Gifu}}||67,167||53.64||1,252||1954-04-01||[http://www.city.hashima.gifu.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080914053231/http://www.city.hashima.gifu.jp/ |date=2008-09-14 }} |- |align="left"|[[Minokamo, Gifu|Minokamo]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|美濃加茂市}}}}||align="left"|{{flag|Gifu}}||53,988||74.81||722||1954-04-01||[http://www.city.minokamo.gifu.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070204112654/http://www.city.minokamo.gifu.jp/home/ENGLISH/e_top.html |date=2007-02-04 }} |- |align="left"|[[Toki, Gifu|Toki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|土岐市}}}}||align="left"|{{flag|Gifu}}||61,393||116.01||529||1955-02-01||[http://www.city.toki.lg.jp/] |- |align="left"|[[Kakamigahara, Gifu|Kakamigahara]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|各務原市}}}}||align="left"|{{flag|Gifu}}||145,126||87.77||1,653||1963-04-01||[http://www.city.kakamigahara.lg.jp/] |- |align="left"|[[Kani, Gifu|Kani]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|可児市}}}}||align="left"|{{flag|Gifu}}||99,318||87.60||1,134||1982-04-01||[https://web.archive.org/web/20110820225543/http://www.city.kani.gifu.jp/] |- |align="left"|[[Yamagata, Gifu|Yamagata]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|山県市}}}}||align="left"|{{flag|Gifu}}||29,857||222.04||134||2003-04-01||[http://www.city.yamagata.gifu.jp/] |- |align="left"|[[Mizuho, Gifu|Mizuho]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|瑞穂市}}}}||align="left"|{{flag|Gifu}}||51,230||28.18||1,818||2003-05-01||[http://www.city.mizuho.lg.jp/] |- |align="left"|[[Hida, Gifu|Hida]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|飛騨市}}}}||align="left"|{{flag|Gifu}}||28,112||792.31||35.5||2004-02-01||[http://www.city.hida.gifu.jp/] |- |align="left"|[[Motosu, Gifu|Motosu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|本巣市}}}}||align="left"|{{flag|Gifu}}||34,729||374.57||92.7||2004-02-01||[http://www.city.motosu.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Gujo</span>[[Gujō, Gifu|Gujō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|郡上市}}}}||align="left"|{{flag|Gifu}}||46,338||1,030.79||45.0||2004-03-01||[http://www.city.gujo.gifu.jp/] |- |align="left"|[[Gero, Gifu|Gero]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|下呂市}}}}||align="left"|{{flag|Gifu}}||37,455||851.06||44.0||2004-03-01||[http://www.city.gero.lg.jp/] |- |align="left"|[[Ena, Gifu|Ena]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|恵那市}}}}||align="left"|{{flag|Gifu}}||54,844||504.19||109||2004-10-25||[http://www.city.ena.lg.jp/] |- |align="left"|[[Kaizu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|海津市}}}}||align="left"|{{flag|Gifu}}||38,532||112.31||343||2005-03-28||[http://www.city.kaizu.lg.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Maebashi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|前橋市}}}}||align="left"|{{flag|Gunma}}||318,058||241.22||1,319||1892-04-01||[http://www.city.maebashi.gunma.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Takasaki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|高崎市}}}}||align="left"|{{flag|Gunma}}||341,838||401.01||852||1900-04-01||[http://www.city.takasaki.gunma.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Kiryu</span>[[Kiryū, Gunma|Kiryū]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|桐生市}}}}||align="left"|{{flag|Gunma}}||124,892||274.57||455||1921-03-01||[https://web.archive.org/web/20030919163928/http://www.city.kiryu.gunma.jp/] |- bgcolor="MistyRose" |align="left"|[[Isesaki, Gunma|Isesaki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|伊勢崎市}}}}||align="left"|{{flag|Gunma}}||204,240||139.33||1,466||1940-09-13||[http://www.city.isesaki.lg.jp/] |- bgcolor="MistyRose" |align="left"|<span style="display:none">Ota</span>[[Ōta, Gunma|Ōta]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|太田市}}}}||align="left"|{{flag|Gunma}}||214,049||176.49||1,213||1948-05-03||[http://www.city.ota.gunma.jp/] |- |align="left"|[[Numata, Gunma|Numata]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|沼田市}}}}||align="left"|{{flag|Gunma}}||52,319||443.37||118||1954-04-01||[http://www.city.numata.gunma.jp/] |- |align="left"|[[Tatebayashi, Gunma|Tatebayashi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|館林市}}}}||align="left"|{{flag|Gunma}}||79,023||60.98||1,296||1954-04-01||[http://www.city.tatebayashi.gunma.jp/] |- |align="left"|[[Fujioka, Gunma|Fujioka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|藤岡市}}}}||align="left"|{{flag|Gunma}}||68,710||180.09||382||1954-04-01||[http://www.city.fujioka.gunma.jp/] |- |align="left"|[[Shibukawa, Gunma|Shibukawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|渋川市}}}}||align="left"|{{flag|Gunma}}||86,134||240.42||358||2006-02-20||[https://web.archive.org/web/20080604061226/http://www.city.shibukawa.gunma.jp/] |- |align="left"|[[Annaka, Gunma|Annaka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|安中市}}}}||align="left"|{{flag|Gunma}}||62,270||276.34||225||2006-03-18||[http://www.city.annaka.gunma.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070704214107/http://www.city.annaka.gunma.jp/ |date=2007-07-04 }} |- |align="left"|[[Tomioka, Gunma|Tomioka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|富岡市}}}}||align="left"|{{flag|Gunma}}||53,332||122.90||434||2006-03-27||[http://www.city.tomioka.lg.jp/] |- |align="left"|[[Midori, Gunma|Midori]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|みどり市}}}}||align="left"|{{flag|Gunma}}||51,964||208.23||250||2006-03-27||[http://www.city.midori.gunma.jp/] |- bgcolor="Moccasin" |align="left"|[[Hiroshima]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|広島市}}}}||align="left"|{{flag|Hiroshima}}||1,163,806||905.13||1,286||1889-04-01||[http://www.city.hiroshima.lg.jp/] |- |align="left"|[[Onomichi, Hiroshima|Onomichi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|尾道市}}}}||align="left"|{{flag|Hiroshima}}||148,085||284.85||520||1898-04-01||[http://www.city.onomichi.hiroshima.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Kure, Hiroshima|Kure]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|呉市}}}}||align="left"|{{flag|Hiroshima}}||246,118||353.74||696||1902-10-01||[http://www.city.kure.lg.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Fukuyama, Hiroshima|Fukuyama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|福山市}}}}||align="left"|{{flag|Hiroshima}}||461,368||518.07||891||1916-07-01||[http://www.city.fukuyama.hiroshima.jp/] |- |align="left"|[[Mihara, Hiroshima|Mihara]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|三原市}}}}||align="left"|{{flag|Hiroshima}}||103,209||471.03||219||1936-11-15||[http://www.city.mihara.hiroshima.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Fuchu</span>[[Fuchū, Hiroshima|Fuchū]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|府中市}}}}||align="left"|{{flag|Hiroshima}}||44,212||195.71||226||1954-03-31||[http://www.city.fuchu.hiroshima.jp/] |- |align="left"|[[Miyoshi, Hiroshima|Miyoshi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|三次市}}}}||align="left"|{{flag|Hiroshima}}||58,264||778.19||74.9||1954-03-31||[http://www.city.miyoshi.hiroshima.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Shobara</span>[[Shōbara, Hiroshima|Shōbara]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|庄原市}}}}||align="left"|{{flag|Hiroshima}}||41,747||1,246.60||33.5||1954-03-31||[http://www.city.shobara.hiroshima.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Otake</span>[[Ōtake, Hiroshima|Ōtake]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|大竹市}}}}||align="left"|{{flag|Hiroshima}}||29,665||78.55||378||1954-09-01||[http://www.city.otake.hiroshima.jp/] |- |align="left"|[[Takehara, Hiroshima|Takehara]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|竹原市}}}}||align="left"|{{flag|Hiroshima}}||29,803||118.30||252||1958-11-03||[http://www.city.takehara.lg.jp/] |- |align="left"|[[Higashihiroshima]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|東広島市}}}}||align="left"|{{flag|Hiroshima}}||187,711||635.32||295||1974-04-20||[http://www.city.higashihiroshima.hiroshima.jp/] |- |align="left"|[[Hatsukaichi, Hiroshima|Hatsukaichi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|廿日市市}}}}||align="left"|{{flag|Hiroshima}}||115,184||489.36||235||1988-04-01||[http://www.city.hatsukaichi.hiroshima.jp/] |- |align="left"|[[Akitakata, Hiroshima|Akitakata]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|安芸高田市}}}}||align="left"|{{flag|Hiroshima}}||32,323||537.79||60.1||2004-03-01||[http://www.akitakata.jp/] |- |align="left"|[[Etajima, Hiroshima|Etajima]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|江田島市}}}}||align="left"|{{flag|Hiroshima}}||28,601||100.97||283||2004-11-01||[https://web.archive.org/web/20050308025520/http://www.city.etajima.hiroshima.jp/] |- bgcolor="Moccasin" |align="left"|[[Sapporo]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|札幌市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||1,918,096||1,710.00||1,699||1922-08-01||[http://www.city.sapporo.jp/city/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190915231600/http://www.city.sapporo.jp/city/ |date=2019-09-15 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Hakodate]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|函館市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||277,056||677.89||409||1922-08-01||[http://www.city.hakodate.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[Otaru]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|小樽市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||130,255||243.30||535||1922-08-01||[https://web.archive.org/web/20030920134255/http://www.city.otaru.hokkaido.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Asahikawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|旭川市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||350,511||747.60||469||1922-08-01||[http://www.city.asahikawa.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[Muroran]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|室蘭市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||93,078||80.65||1,154||1922-08-01||[http://www.city.muroran.lg.jp/] |- |align="left"|[[Obihiro]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|帯広市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||168,188||618.94||272||1933-04-01||[http://www.city.obihiro.hokkaido.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Yubari</span>[[Yūbari, Hokkaidō|Yūbari]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|夕張市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||10,471||763.20||13.7||1943-04-01||[http://www.city.yubari.lg.jp/] |- |align="left"|[[Iwamizawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|岩見沢市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||89,023||481.10||185||1943-04-01||[http://www.city.iwamizawa.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[Abashiri]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|網走市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||38,548||471.00||81.8||1947-02-11||[http://www.city.abashiri.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[Rumoi, Hokkaidō|Rumoi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|留萌市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||24,036||297.44||80.8||1947-10-01||[http://www.e-rumoi.jp/] |- |align="left"|[[Tomakomai]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|苫小牧市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||173,761||561.49||309||1948-04-01||[http://www.city.tomakomai.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[Wakkanai]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|稚内市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||37,911||760.83||49.8||1949-04-01||[http://www.city.wakkanai.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[Bibai]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|美唄市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||25,312||277.61||91.2||1950-04-01||[http://www.city.bibai.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[Ashibetsu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|芦別市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||16,465||865.02||19.0||1953-04-01||[http://www.city.ashibetsu.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[Ebetsu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|江別市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||120,940||187.57||645||1954-07-01||[http://www.city.ebetsu.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[Akabira]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|赤平市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||12,234||129.88||94.2||1954-07-01||[http://www.city.akabira.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[Monbetsu, Hokkaidō|Monbetsu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|紋別市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||24,293||830.70||29.2||1954-07-01||[https://web.archive.org/web/20110515041805/http://mombetsu.jp/] |- |align="left"|[[Mikasa, Hokkaidō|Mikasa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|三笠市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||10,070||302.64||33.3||1957-04-01||[http://www.city.mikasa.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[Nemuro, Hokkaidō|Nemuro]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|根室市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||28,923||512.63||56.4||1957-08-01||[http://www.city.nemuro.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[Chitose, Hokkaidō|Chitose]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|千歳市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||94,124||594.95||158||1958-07-01||[http://www.city.chitose.hokkaido.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160905165529/http://www.city.chitose.hokkaido.jp/ |date=2016-09-05 }} |- |align="left"|[[Takikawa, Hokkaidō|Takikawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|滝川市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||42,815||115.82||370||1958-07-01||[http://www.city.takikawa.hokkaido.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100309110101/http://www.city.takikawa.hokkaido.jp/ |date=2010-03-09 }} |- |align="left"|[[Sunagawa, Hokkaidō|Sunagawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|砂川市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||18,740||78.69||238||1958-07-01||[http://www.city.sunagawa.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[Utashinai]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|歌志内市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||4,259||55.99||76.1||1958-07-01||[http://www.city.utashinai.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[Fukagawa, Hokkaidō|Fukagawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|深川市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||23,215||529.23||43.9||1963-05-01||[http://www.city.fukagawa.lg.jp/] |- |align="left"|[[Furano, Hokkaidō|Furano]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|富良野市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||23,890||600.97||39.8||1966-05-01||[http://www.city.furano.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[Noboribetsu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|登別市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||51,474||212.11||243||1970-08-01||[http://www.city.noboribetsu.lg.jp/] |- |align="left"|[[Eniwa, Hokkaidō|Eniwa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|恵庭市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||68,754||294.87||233||1970-11-01||[http://www.city.eniwa.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[Date, Hokkaidō|Date]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|伊達市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||36,461||444.28||82.1||1972-04-01||[http://www.city.date.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[Kitahiroshima, Hokkaidō|Kitahiroshima]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|北広島市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||60,291||118.54||509||1996-09-01||[http://www.city.kitahiroshima.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[Ishikari, Hokkaidō|Ishikari]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|石狩市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||60,616||721.86||84.0||1996-09-01||[http://www.city.ishikari.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[Shibetsu, Hokkaidō|Shibetsu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|士別市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||21,640||1,119.29||19.3||2005-09-01||[http://www.city.shibetsu.lg.jp/] |- |align="left"|[[Kushiro, Hokkaidō|Kushiro]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|釧路市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||182,263||1,362.75||134||2005-10-11||[https://web.archive.org/web/20060323035246/http://www.city.kushiro.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[Hokuto, Hokkaidō|Hokuto]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|北斗市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||48,779||397.30||123||2006-02-01||[http://www.city.hokuto.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[Kitami]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|北見市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||124,291||1,427.56||87.1||2006-03-05||[http://www.city.kitami.lg.jp/] |- |align="left"|[[Nayoro]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|名寄市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||29,869||535.23||55.8||2006-03-27||[http://www.city.nayoro.lg.jp/] |- bgcolor="Moccasin" |align="left"|[[Kobe]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|神戸市}}}}||align="left"|{{flag|Hyōgo}}||1,530,847||552.23||2,772||1889-04-01||[http://www.city.kobe.lg.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Himeji]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|姫路市}}}}||align="left"|{{flag|Hyōgo}}||536,170||534.27||1,004||1889-04-01||[http://www.city.himeji.hyogo.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190907223328/http://www.city.himeji.hyogo.jp/ |date=2019-09-07 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Amagasaki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|尼崎市}}}}||align="left"|{{flag|Hyōgo}}||461,202||49.77||9,267||1916-04-01||[http://www.city.amagasaki.hyogo.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Akashi, Hyōgo|Akashi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|明石市}}}}||align="left"|{{flag|Hyōgo}}||292,162||49.24||5,933||1919-11-01||[https://web.archive.org/web/20031019194909/http://www.city.akashi.hyogo.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Nishinomiya]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|西宮市}}}}||align="left"|{{flag|Hyōgo}}||477,056||99.96||4,772||1925-04-01||[http://www.nishi.or.jp/] |- |align="left"|[[Ashiya, Hyōgo|Ashiya]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|芦屋市}}}}||align="left"|{{flag|Hyōgo}}||92,828||18.47||5,026||1940-11-10||[http://www.city.ashiya.lg.jp/] |- |align="left"|[[Itami, Hyōgo|Itami]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|伊丹市}}}}||align="left"|{{flag|Hyōgo}}||194,488||24.97||7,789||1940-11-10||[http://www.city.itami.lg.jp/] |- |align="left"|[[Aioi, Hyōgo|Aioi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|相生市}}}}||align="left"|{{flag|Hyōgo}}||31,973||90.45||353||1942-10-01||[https://web.archive.org/web/20050827184359/http://www.city.aioi.hyogo.jp/] |- |align="left"|[[Toyooka, Hyōgo|Toyooka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|豊岡市}}}}||align="left"|{{flag|Hyōgo}}||87,555||697.66||125||1950-04-01||[http://www.city.toyooka.lg.jp/] |- bgcolor="MistyRose" |align="left"|[[Kakogawa, Hyōgo|Kakogawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|加古川市}}}}||align="left"|{{flag|Hyōgo}}||267,631||138.51||1,932||1950-06-15||[https://web.archive.org/web/20030930010510/http://www.city.kakogawa.hyogo.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Ako</span>[[Akō, Hyōgo|Akō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|赤穂市}}}}||align="left"|{{flag|Hyōgo}}||51,277||126.88||404||1951-09-01||[https://web.archive.org/web/20050822230242/http://www.city.ako.hyogo.jp/] |- bgcolor="MistyRose" |align="left"|[[Takarazuka, Hyōgo|Takarazuka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|宝塚市}}}}||align="left"|{{flag|Hyōgo}}||222,071||101.80||2,181||1954-04-01||[https://web.archive.org/web/20100323000426/http://www.city.takarazuka.hyogo.jp/foreign/en/index.html] |- |align="left"|[[Miki, Hyōgo|Miki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|三木市}}}}||align="left"|{{flag|Hyōgo}}||83,244||176.58||471||1954-06-01||[http://www.city.miki.lg.jp/] |- |align="left"|[[Takasago, Hyōgo|Takasago]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|高砂市}}}}||align="left"|{{flag|Hyōgo}}||94,198||34.40||2,738||1954-07-01||[https://web.archive.org/web/20100111064811/http://www.city.takasago.hyogo.jp/] |- |align="left"|[[Kawanishi, Hyōgo|Kawanishi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|川西市}}}}||align="left"|{{flag|Hyōgo}}||157,461||53.44||2,947||1954-08-01||[http://www.city.kawanishi.hyogo.jp/] |- |align="left"|[[Ono, Hyōgo|Ono]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|小野市}}}}||align="left"|{{flag|Hyōgo}}||49,664||92.92||534||1954-12-01||[http://www.city.ono.hyogo.jp/] |- |align="left"|[[Sanda, Hyōgo|Sanda]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|三田市}}}}||align="left"|{{flag|Hyōgo}}||113,600||210.22||540||1958-07-01||[http://www.city.sanda.lg.jp/] |- |align="left"|[[Kasai, Hyōgo|Kasai]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|加西市}}}}||align="left"|{{flag|Hyōgo}}||48,435||150.95||321||1967-04-01||[http://www.city.kasai.hyogo.jp/] |- |align="left"|[[Tamba-Sasayama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|丹波篠山市}}}}||align="left"|{{flag|Hyōgo}}||44,345||377.61||117||1999-04-01||[http://www.city.sasayama.hyogo.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100205231832/http://www.city.sasayama.hyogo.jp/ |date=2010-02-05 }} |- |align="left"|[[Yabu, Hyōgo|Yabu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|養父市}}}}||align="left"|{{flag|Hyōgo}}||27,428||422.78||64.9||2004-04-01||[http://www.city.yabu.hyogo.jp/] |- |align="left"|[[Tanba, Hyōgo|Tanba]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|丹波市}}}}||align="left"|{{flag|Hyōgo}}||69,233||493.28||140||2004-11-01||[https://web.archive.org/web/20050519012346/http://www.city.tamba.hyogo.jp/] |- |align="left"|[[Minamiawaji, Hyōgo|Minamiawaji]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|南あわじ市}}}}||align="left"|{{flag|Hyōgo}}||51,069||229.18||223||2005-01-11||[http://www.city.minamiawaji.hyogo.jp/] |- |align="left"|[[Asago, Hyōgo|Asago]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|朝来市}}}}||align="left"|{{flag|Hyōgo}}||34,084||402.98||84.6||2005-04-01||[http://www.city.asago.hyogo.jp/] |- |align="left"|[[Awaji, Hyōgo|Awaji]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|淡路市}}}}||align="left"|{{flag|Hyōgo}}||47,849||184.21||260||2005-04-01||[http://www.city.awaji.hyogo.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Shiso</span>[[Shisō, Hyōgo|Shisō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|宍粟市}}}}||align="left"|{{flag|Hyōgo}}||42,302||658.60||64.2||2005-04-01||[http://www.city.shiso.lg.jp/] |- |align="left"|[[Nishiwaki, Hyōgo|Nishiwaki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|西脇市}}}}||align="left"|{{flag|Hyōgo}}||43,126||132.47||326||2005-10-01||[https://web.archive.org/web/20050831112740/http://www.city.nishiwaki.hyogo.jp/] |- |align="left"|[[Tatsuno, Hyōgo|Tatsuno]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|たつの市}}}}||align="left"|{{flag|Hyōgo}}||80,988||210.93||384||2005-10-01||[http://www.city.tatsuno.lg.jp/] |- |align="left"|[[Sumoto, Hyōgo|Sumoto]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|洲本市}}}}||align="left"|{{flag|Hyōgo}}||48,631||182.47||267||2006-02-11||[http://www.city.sumoto.hyogo.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100111034013/http://www.city.sumoto.hyogo.jp/ |date=2010-01-11 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Kato</span>[[Katō, Hyōgo|Katō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|加東市}}}}||align="left"|{{flag|Hyōgo}}||39,935||157.49||254||2006-03-20||[http://www.city.kato.lg.jp/] |- bgcolor="MistyRose" |align="left"|[[Mito, Ibaraki|Mito]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|水戸市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||264,062||217.43||1,214||1889-04-01||[https://web.archive.org/web/20110322185051/http://www.city.mito.lg.jp/] |- |align="left"|[[Hitachi, Ibaraki|Hitachi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|日立市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||195,844||225.55||868||1939-09-01||[https://web.archive.org/web/20050904224525/http://www.city.hitachi.ibaraki.jp/] |- |align="left"|[[Tsuchiura]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|土浦市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||143,986||113.82||1,265||1940-11-03||[http://www.city.tsuchiura.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Yuki</span>[[Yūki, Ibaraki|Yūki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|結城市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||52,065||65.84||791||1954-03-15||[http://www.city.yuki.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Ryugasaki</span>[[Ryūgasaki, Ibaraki|Ryūgasaki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|龍ヶ崎市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||79,295||78.20||1,014||1954-03-20||[http://www.city.ryugasaki.ibaraki.jp/] |- |align="left"|[[Shimotsuma, Ibaraki|Shimotsuma]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|下妻市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||45,918||80.88||568||1954-06-01||[http://www.city.shimotsuma.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Joso</span>[[Jōsō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|常総市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||65,858||123.52||533||1954-07-10||[http://www.city.joso.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Hitachiota</span>[[Hitachiōta, Ibaraki|Hitachiōta]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|常陸太田市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||58,461||372.01||157||1954-07-15||[http://www.city.hitachiota.ibaraki.jp/] |- |align="left"|[[Takahagi, Ibaraki|Takahagi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|高萩市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||32,031||193.65||165||1954-11-23||[http://www.city.takahagi.ibaraki.jp/] |- |align="left"|[[Kitaibaraki, Ibaraki|Kitaibaraki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|北茨城市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||48,437||186.55||260||1956-03-31||[https://web.archive.org/web/20080208195100/http://www.city-kitaibaraki.jp/] |- |align="left"|[[Toride, Ibaraki|Toride]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|取手市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||109,953||69.96||1,572||1970-10-01||[http://www.city.toride.ibaraki.jp/] |- |align="left"|[[Ushiku, Ibaraki|Ushiku]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|牛久市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||79,254||58.88||1,346||1986-06-01||[https://web.archive.org/web/20031013035340/http://www.city.ushiku.ibaraki.jp/] |- bgcolor="MistyRose" |align="left"|[[Tsukuba, Ibaraki|Tsukuba]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|つくば市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||207,314||284.07||730||1987-11-30||[https://web.archive.org/web/20050826064935/http://www.city.tsukuba.ibaraki.jp/] |- |align="left"|[[Hitachinaka, Ibaraki|Hitachinaka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|ひたちなか市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||155,338||99.04||1,568||1994-11-01||[https://web.archive.org/web/20020202052204/http://www.city.hitachinaka.ibaraki.jp/] |- |align="left"|[[Kashima, Ibaraki|Kashima]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|鹿嶋市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||65,193||92.96||701||1995-09-01||[http://www.city.kashima.ibaraki.jp/] |- |align="left"|[[Itako, Ibaraki|Itako]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|潮来市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||31,103||62.67||496||2001-04-01||[http://www.city.itako.lg.jp/] |- |align="left"|[[Moriya, Ibaraki|Moriya]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|守谷市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||57,793||35.63||1,622||2002-02-02||[http://www.city.moriya.ibaraki.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Hitachiomiya</span>[[Hitachiōmiya]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|常陸大宮市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||46,729||348.38||134||2004-10-16||[http://www.city.hitachiomiya.lg.jp/] |- |align="left"|[[Naka, Ibaraki|Naka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|那珂市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||54,618||97.80||558||2005-01-21||[http://www.city.naka.ibaraki.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160823124000/http://www.city.naka.ibaraki.jp/ |date=2016-08-23 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Bando</span>[[Bandō, Ibaraki|Bandō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|坂東市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||57,128||123.18||464||2005-03-22||[http://www.city.bando.lg.jp/] |- |align="left"|[[Inashiki, Ibaraki|Inashiki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|稲敷市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||48,125||178.12||270||2005-03-22||[http://www.city.inashiki.lg.jp/] |- |align="left"|[[Chikusei]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|筑西市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||110,813||205.35||540||2005-03-28||[http://www.city.chikusei.lg.jp/] |- |align="left"|[[Kasumigaura, Ibaraki|Kasumigaura]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|かすみがうら市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||44,450||118.77||374||2005-03-28||[http://www.city.kasumigaura.ibaraki.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081017095928/http://www.city.kasumigaura.ibaraki.jp/ |date=2008-10-17 }} |- |align="left"|[[Kamisu, Ibaraki|Kamisu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|神栖市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||93,538||147.24||635||2005-08-01||[http://www.city.kamisu.ibaraki.jp/] |- |align="left"|[[Namegata, Ibaraki|Namegata]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|行方市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||39,117||166.33||235||2005-09-02||[http://www.city.namegata.ibaraki.jp/] |- |align="left"|[[Koga, Ibaraki|Koga]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|古河市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||144,392||123.58||1,168||2005-09-12||[http://www.city.ibaraki-koga.lg.jp/] |- |align="left"|[[Ishioka, Ibaraki|Ishioka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|石岡市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||80,502||213.38||377||2005-10-01||[http://www.city.ishioka.lg.jp/] |- |align="left"|[[Sakuragawa, Ibaraki|Sakuragawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|桜川市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||47,480||179.78||264||2005-10-01||[http://www.city.sakuragawa.lg.jp/] |- |align="left"|[[Hokota, Ibaraki|Hokota]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|鉾田市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||50,869||203.90||249||2005-10-11||[http://www.city.hokota.lg.jp/] |- |align="left"|[[Kasama, Ibaraki|Kasama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|笠間市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||80,646||240.27||336||2006-03-19||[http://www.city.kasama.lg.jp/] |- |align="left"|[[Tsukubamirai, Ibaraki|Tsukubamirai]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|つくばみらい市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||41,957||79.14||530||2006-03-27||[http://www.city.tsukubamirai.lg.jp/] |- |align="left"|[[Omitama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|小美玉市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||52,834||140.21||377||2006-03-27||[http://www.city.omitama.lg.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Kanazawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|金沢市}}}}||align="left"|{{flag|Ishikawa}}||455,595||467.77||974||1889-04-01||[http://www4.city.kanazawa.lg.jp/] |- |align="left"|[[Nonoichi, Ishikawa|Nonoichi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|野々市市}}}}||align="left"|{{flag|Ishikawa}}||51,976||13.56||3,800||2011-11-11||[http://www.city.nonoichi.lg.jp/] |- |align="left"|[[Nanao, Ishikawa|Nanao]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|七尾市}}}}||align="left"|{{flag|Ishikawa}}||60,140||317.96||189||1939-07-20||[http://www.city.nanao.lg.jp/] |- |align="left"|[[Komatsu, Ishikawa|Komatsu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|小松市}}}}||align="left"|{{flag|Ishikawa}}||109,285||371.13||294||1940-12-01||[https://web.archive.org/web/20031018035511/http://www.city.komatsu.ishikawa.jp/] |- |align="left"|[[Suzu, Ishikawa|Suzu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|珠洲市}}}}||align="left"|{{flag|Ishikawa}}||17,111||247.20||69.2||1954-07-15||[http://www.city.suzu.ishikawa.jp/] |- |align="left"|[[Hakui, Ishikawa|Hakui]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|羽咋市}}}}||align="left"|{{flag|Ishikawa}}||23,963||81.96||292||1958-07-01||[http://www.city.hakui.ishikawa.jp/] |- |align="left"|[[Kahoku, Ishikawa|Kahoku]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|かほく市}}}}||align="left"|{{flag|Ishikawa}}||34,747||64.76||537||2004-03-01||[http://www.city.kahoku.ishikawa.jp/] |- |align="left"|[[Hakusan, Ishikawa|Hakusan]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|白山市}}}}||align="left"|{{flag|Ishikawa}}||110,563||755.17||146||2005-02-01||[http://www.city.hakusan.ishikawa.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070219135937/http://www.city.hakusan.ishikawa.jp/ |date=2007-02-19 }} |- |align="left"|[[Nomi, Ishikawa|Nomi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|能美市}}}}||align="left"|{{flag|Ishikawa}}||48,106||83.85||574||2005-02-01||[http://www.city.nomi.ishikawa.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090521152917/http://www.city.nomi.ishikawa.jp/ |date=2009-05-21 }} |- |align="left"|[[Kaga, Ishikawa|Kaga]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|加賀市}}}}||align="left"|{{flag|Ishikawa}}||73,745||306.00||241||2005-10-01||[http://www.city.kaga.ishikawa.jp/] |- |align="left"|[[Wajima, Ishikawa|Wajima]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|輪島市}}}}||align="left"|{{flag|Ishikawa}}||31,532||426.25||74.0||2006-02-01||[http://www.city.wajima.ishikawa.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Morioka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|盛岡市}}}}||align="left"|{{flag|Iwate}}||299,746||886.47||338||1889-04-01||[http://www.city.morioka.iwate.jp/] |- |align="left"|[[Kamaishi, Iwate|Kamaishi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|釜石市}}}}||align="left"|{{flag|Iwate}}||41,348||441.42||93.7||1937-05-05||[http://www.city.kamaishi.iwate.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Ofunato</span>[[Ōfunato]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|大船渡市}}}}||align="left"|{{flag|Iwate}}||42,119||323.28||130||1952-04-01||[http://www.city.ofunato.iwate.jp/] |- |align="left"|[[Rikuzentakata, Iwate|Rikuzentakata]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|陸前高田市}}}}||align="left"|{{flag|Iwate}}||23,961||232.29||103||1955-01-01||[http://www.city.rikuzentakata.iwate.jp/] |- |align="left"|[[Kitakami, Iwate|Kitakami]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|北上市}}}}||align="left"|{{flag|Iwate}}||94,806||437.55||217||1991-04-01||[http://www.city.kitakami.iwate.jp/] |- |align="left"|[[Miyako, Iwate|Miyako]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|宮古市}}}}||align="left"|{{flag|Iwate}}||58,342||696.82||83.7||2005-06-06||[http://www.city.miyako.iwate.jp/] |- |align="left"|[[Hachimantai, Iwate|Hachimantai]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|八幡平市}}}}||align="left"|{{flag|Iwate}}||29,993||862.25||34.8||2005-09-01||[http://www.city.hachimantai.lg.jp/] |- |align="left"|[[Ichinoseki, Iwate|Ichinoseki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|一関市}}}}||align="left"|{{flag|Iwate}}||123,155||1,133.10||109||2005-09-20||[http://www.city.ichinoseki.iwate.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Tono</span>[[Tōno, Iwate|Tōno]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|遠野市}}}}||align="left"|{{flag|Iwate}}||30,587||825.62||37.0||2005-10-01||[http://www.city.tono.iwate.jp/] |- |align="left"|[[Hanamaki, Iwate|Hanamaki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|花巻市}}}}||align="left"|{{flag|Iwate}}||103,718||908.32||114||2006-01-01||[http://www.city.hanamaki.iwate.jp/] |- |align="left"|[[Ninohe, Iwate|Ninohe]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|二戸市}}}}||align="left"|{{flag|Iwate}}||30,685||420.31||73.0||2006-01-01||[https://web.archive.org/web/20100309140524/http://www.city.ninohe.iwate.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Oshu</span>[[Ōshū, Iwate|Ōshū]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|奥州市}}}}||align="left"|{{flag|Iwate}}||128,273||993.35||129||2006-02-20||[http://www.city.oshu.iwate.jp/] |- |align="left"|[[Kuji, Iwate|Kuji]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|久慈市}}}}||align="left"|{{flag|Iwate}}||37,824||623.14||60.7||2006-03-06||[http://www.city.kuji.iwate.jp/] |- |align="left"|[[Takizawa, Iwate|Takizawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|滝沢市}}}}||align="left"|{{flag|Iwate}}||55,153||182.32||303||2014-01-01||[http://www.city.takizawa.iwate.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Takamatsu, Kagawa|Takamatsu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|高松市}}}}||align="left"|{{flag|Kagawa}}||418,557||375.11||1,116||1890-02-15||[http://www.city.takamatsu.kagawa.jp/] |- |align="left"|[[Marugame, Kagawa|Marugame]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|丸亀市}}}}||align="left"|{{flag|Kagawa}}||110,550||111.79||989||1899-04-01||[http://www.city.marugame.lg.jp/] |- |align="left"|[[Sakaide, Kagawa|Sakaide]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|坂出市}}}}||align="left"|{{flag|Kagawa}}||56,501||92.46||611||1942-07-01||[http://www.city.sakaide.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Zentsuji</span>[[Zentsūji, Kagawa|Zentsūji]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|善通寺市}}}}||align="left"|{{flag|Kagawa}}||35,180||39.88||882||1954-03-31||[http://www.city.zentsuji.kagawa.jp/] |- |align="left"|[[Sanuki, Kagawa|Sanuki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|さぬき市}}}}||align="left"|{{flag|Kagawa}}||54,832||158.90||345||2002-04-01||[http://www.city.sanuki.kagawa.jp/] |- |align="left"|[[Higashikagawa, Kagawa|Higashikagawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|東かがわ市}}}}||align="left"|{{flag|Kagawa}}||34,953||153.35||228||2003-04-01||[http://www.higashikagawa.jp/] |- |align="left"|[[Kan'onji, Kagawa|Kan'onji]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|観音寺市}}}}||align="left"|{{flag|Kagawa}}||64,020||117.47||545||2005-10-11||[http://www.city.kanonji.kagawa.jp/] |- |align="left"|[[Mitoyo, Kagawa|Mitoyo]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|三豊市}}}}||align="left"|{{flag|Kagawa}}||69,997||222.66||314||2006-01-01||[http://www.city.mitoyo.lg.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Kagoshima]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|鹿児島市}}}}||align="left"|{{flag|Kagoshima}}||605,196||547.06||1,106||1889-04-01||[http://www.city.kagoshima.lg.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130119192827/http://www.city.kagoshima.lg.jp/ |date=2013-01-19 }} |- |align="left"|[[Kanoya, Kagoshima|Kanoya]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|鹿屋市}}}}||align="left"|{{flag|Kagoshima}}||105,673||448.33||236||1941-05-27||[http://www.e-kanoya.net/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070918223533/http://www.e-kanoya.net/ |date=2007-09-18 }} |- |align="left"|[[Makurazaki, Kagoshima|Makurazaki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|枕崎市}}}}||align="left"|{{flag|Kagoshima}}||24,400||74.88||326||1949-09-01||[https://web.archive.org/web/20030522080438/http://www.city.makurazaki.kagoshima.jp/] |- |align="left"|[[Akune, Kagoshima|Akune]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|阿久根市}}}}||align="left"|{{flag|Kagoshima}}||24,166||134.30||180||1952-04-01||[http://www.city.akune.kagoshima.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130202014736/http://www.city.akune.kagoshima.jp/ |date=2013-02-02 }} |- |align="left"|[[Izumi, Kagoshima|Izumi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|出水市}}}}||align="left"|{{flag|Kagoshima}}||56,851||330.06||172||1954-04-01||[http://www.city.izumi.kagoshima.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030928012037/http://www.city.izumi.kagoshima.jp/ |date=2003-09-28 }} |- |align="left"|[[Ibusuki, Kagoshima|Ibusuki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|指宿市}}}}||align="left"|{{flag|Kagoshima}}||45,455||149.01||305||1954-04-01||[http://www.city.ibusuki.lg.jp/] |- |align="left"|[[Minamisatsuma]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|南さつま市}}}}||align="left"|{{flag|Kagoshima}}||40,386||283.35||143||1954-07-15||[http://www.city.minamisatsuma.lg.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141023213442/http://www.city.minamisatsuma.lg.jp/ |date=2014-10-23 }} |- |align="left"|[[Nishinoomote, Kagoshima|Nishinoomote]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|西之表市}}}}||align="left"|{{flag|Kagoshima}}||17,666||205.75||85.9||1958-10-01||[https://web.archive.org/web/20031011212628/http://www.city.nishinoomote.kagoshima.jp/] |- |align="left"|[[Tarumizu, Kagoshima|Tarumizu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|垂水市}}}}||align="left"|{{flag|Kagoshima}}||18,078||162.01||112||1958-10-01||[http://www.city.tarumizu.lg.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151029075751/http://www.city.tarumizu.lg.jp/ |date=2015-10-29 }} |- |align="left"|[[Satsumasendai, Kagoshima|Satsumasendai]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|薩摩川内市}}}}||align="left"|{{flag|Kagoshima}}||100,730||683.50||147||2004-10-12||[https://web.archive.org/web/20041020012842/http://www.city.satsumasendai.kagoshima.jp/] |- |align="left"|[[Hioki, Kagoshima|Hioki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|日置市}}}}||align="left"|{{flag|Kagoshima}}||51,472||253.06||203||2005-05-01||[http://www.city.hioki.kagoshima.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130120013939/http://www.city.hioki.kagoshima.jp/ |date=2013-01-20 }} |- |align="left"|[[Soo, Kagoshima|Soo]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|曽於市}}}}||align="left"|{{flag|Kagoshima}}||41,179||390.39||105||2005-07-01||[http://www.city.soo.kagoshima.jp/] |- |align="left"|[[Ichikikushikino]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|いちき串木野市}}}}||align="left"|{{flag|Kagoshima}}||32,079||112.04||286||2005-10-11||[http://www.city.ichikikushikino.lg.jp/] |- |align="left"|[[Kirishima, Kagoshima|Kirishima]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|霧島市}}}}||align="left"|{{flag|Kagoshima}}||127,726||603.68||212||2005-11-07||[http://www.city-kirishima.jp/] |- |align="left"|[[Shibushi, Kagoshima|Shibushi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|志布志市}}}}||align="left"|{{flag|Kagoshima}}||34,105||289.93||118||2006-01-01||[http://www.city.shibushi.lg.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140623232216/http://www.city.shibushi.lg.jp/ |date=2014-06-23 }} |- |align="left"|[[Amami, Kagoshima|Amami]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|奄美市}}}}||align="left"|{{flag|Kagoshima}}||48,116||306.20||157||2006-03-20||[http://www.city.amami.lg.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060424051319/http://www.city.amami.lg.jp/ |date=2006-04-24 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Minamikyushu</span>[[Minamikyūshū]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|南九州市}}}}||align="left"|{{flag|Kagoshima}}||40,891||357.85||114||2007-12-01||[http://www.city.minamikyushu.lg.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120620135941/http://www.city.minamikyushu.lg.jp/ |date=2012-06-20 }} |- |align="left"|[[Isa, Kagoshima|Isa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|伊佐市}}}}||align="left"|{{flag|Kagoshima}}||30,070||392.36||76.64||2008-11-01||[http://www.city.isa.kagoshima.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090402023810/http://www.city.isa.kagoshima.jp/ |date=2009-04-02 }} |- |align="left"|[[Aira, Kagoshima|Aira]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|姶良市}}}}||align="left"|{{flag|Kagoshima}}||74,611||231.32||323||2010-03-23||[http://www.city.aira.lg.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151104035148/http://www.city.aira.lg.jp/ |date=2015-11-04 }} |- bgcolor="Moccasin" |align="left"|[[Yokohama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|横浜市}}}}||align="left"|{{flag|Kanagawa}}||3,697,894||437.38||8,500||1889-04-01||[http://www.city.yokohama.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Yokosuka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|横須賀市}}}}||align="left"|{{flag|Kanagawa}}||421,397||100.68||4,186||1907-02-15||[http://www.city.yokosuka.kanagawa.jp/] |- bgcolor="Moccasin" |align="left"|[[Kawasaki, Kanagawa|Kawasaki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|川崎市}}}}||align="left"|{{flag|Kanagawa}}||1,373,630||142.70||9,626||1924-07-01||[http://www.city.kawasaki.jp/] |- bgcolor="MistyRose" |align="left"|[[Hiratsuka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|平塚市}}}}||align="left"|{{flag|Kanagawa}}||260,419||67.83||3,839||1932-04-01||[http://www.city.hiratsuka.kanagawa.jp/] |- |align="left"|[[Kamakura]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|鎌倉市}}}}||align="left"|{{flag|Kanagawa}}||173,588||39.60||4,384||1939-11-03||[http://www.city.kamakura.kanagawa.jp/] |- |align="left"|[[Fujisawa, Kanagawa|Fujisawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|藤沢市}}}}||align="left"|{{flag|Kanagawa}}||402,628||69.51||5,792||1940-10-01||[http://www.city.fujisawa.kanagawa.jp/] |- bgcolor="MistyRose" |align="left"|[[Odawara]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|小田原市}}}}||align="left"|{{flag|Kanagawa}}||198,841||114.09||1,743||1940-12-20||[http://www.city.odawara.kanagawa.jp/] |- bgcolor="MistyRose" |align="left"|[[Chigasaki, Kanagawa|Chigasaki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|茅ヶ崎市}}}}||align="left"|{{flag|Kanagawa}}||231,005||35.71||6,469||1947-10-01||[http://www.city.chigasaki.kanagawa.jp/] |- |align="left"|[[Zushi, Kanagawa|Zushi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|逗子市}}}}||align="left"|{{flag|Kanagawa}}||58,654||17.34||3,383||1954-04-15||[http://www.city.zushi.kanagawa.jp/] |- bgcolor="Moccasin" |align="left"|[[Sagamihara]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|相模原市}}}}||align="left"|{{flag|Kanagawa}}||706,342||328.84||2,148||1954-11-20||[http://www.city.sagamihara.kanagawa.jp/] |- |align="left"|[[Miura, Kanagawa|Miura]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|三浦市}}}}||align="left"|{{flag|Kanagawa}}||49,371||32.28||1,529||1955-01-01||[http://www.city.miura.kanagawa.jp/] |- |align="left"|[[Hadano, Kanagawa|Hadano]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|秦野市}}}}||align="left"|{{flag|Kanagawa}}||169,201||103.61||1,633||1955-01-01||[http://www.city.hadano.kanagawa.jp/] |- bgcolor="MistyRose" |align="left"|[[Atsugi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|厚木市}}}}||align="left"|{{flag|Kanagawa}}||225,163||93.83||2,400||1955-02-01||[http://www.city.atsugi.kanagawa.jp/] |- bgcolor="MistyRose" |align="left"|[[Yamato, Kanagawa|Yamato]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|大和市}}}}||align="left"|{{flag|Kanagawa}}||223,127||27.06||8,246||1959-02-01||[http://www.city.yamato.lg.jp/] |- |align="left"|[[Isehara, Kanagawa|Isehara]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|伊勢原市}}}}||align="left"|{{flag|Kanagawa}}||100,779||55.52||1,815||1971-03-01||[http://www.city.isehara.kanagawa.jp/] |- |align="left"|[[Ebina, Kanagawa|Ebina]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|海老名市}}}}||align="left"|{{flag|Kanagawa}}||126,035||26.48||4,760||1971-11-01||[http://www.city.ebina.kanagawa.jp/] |- |align="left"|[[Zama, Kanagawa|Zama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|座間市}}}}||align="left"|{{flag|Kanagawa}}||127,582||17.58||7,257||1971-11-01||[http://www.city.zama.kanagawa.jp/] |- |align="left"|[[Minamiashigara, Kanagawa|Minamiashigara]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|南足柄市}}}}||align="left"|{{flag|Kanagawa}}||44,285||76.93||576||1972-04-01||[http://www.city.minamiashigara.kanagawa.jp/] |- |align="left"|[[Ayase, Kanagawa|Ayase]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|綾瀬市}}}}||align="left"|{{flag|Kanagawa}}||82,083||22.28||3,684||1978-11-01||[http://www.city.ayase.kanagawa.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|<span style="display:none">Kochi</span>[[Lungsod ng Kōchi|Kōchi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|高知市}}}}||align="left"|{{flag|Kōchi}}||342,944||309.22||1,109||1889-04-01||[http://www.city.kochi.kochi.jp/] |- |align="left"|[[Sukumo, Kōchi|Sukumo]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|宿毛市}}}}||align="left"|{{flag|Kōchi}}||23,771||286.11||83.1||1954-03-31||[http://www.city.sukumo.kochi.jp/] |- |align="left"|[[Aki, Kōchi|Aki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|安芸市}}}}||align="left"|{{flag|Kōchi}}||20,555||317.34||64.8||1954-08-01||[http://www.city.aki.kochi.jp/] |- |align="left"|[[Tosashimizu, Kōchi|Tosashimizu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|土佐清水市}}}}||align="left"|{{flag|Kōchi}}||17,421||266.54||65.4||1954-08-01||[http://www.city.tosashimizu.kochi.jp/] |- |align="left"|[[Susaki, Kōchi|Susaki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|須崎市}}}}||align="left"|{{flag|Kōchi}}||25,679||135.46||190||1954-10-01||[https://web.archive.org/web/19991127184937/http://city.susaki.kochi.jp/] |- |align="left"|[[Tosa, Kōchi|Tosa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|土佐市}}}}||align="left"|{{flag|Kōchi}}||29,726||91.59||325||1959-01-01||[http://www.city.tosa.lg.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201030040629/http://www.city.tosa.lg.jp/ |date=2020-10-30 }} |- |align="left"|[[Muroto, Kōchi|Muroto]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|室戸市}}}}||align="left"|{{flag|Kōchi}}||17,683||248.25||71.2||1959-03-01||[http://www.city.muroto.kochi.jp/] |- |align="left"|[[Nankoku]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|南国市}}}}||align="left"|{{flag|Kōchi}}||50,315||125.35||401||1959-10-01||[https://web.archive.org/web/20031008163502/http://www.city.nankoku.kochi.jp/] |- |align="left"|[[Shimanto, Kōchi|Shimanto]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|四万十市}}}}||align="left"|{{flag|Kōchi}}||37,182||632.42||58.8||2005-04-10||[http://www.city.shimanto.lg.jp/] |- |align="left"|[[Kami, Kōchi|Kami]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|香美市}}}}||align="left"|{{flag|Kōchi}}||29,144||538.22||54.1||2006-03-01||[https://web.archive.org/web/20121031134322/http://www.city.kami.kochi.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Konan</span>[[Kōnan, Kōchi|Kōnan]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|香南市}}}}||align="left"|{{flag|Kōchi}}||34,084||126.49||269||2006-03-01||[http://www.city.kochi-konan.lg.jp/] |- bgcolor="Moccasin" |align="left"|[[Kumamoto]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|熊本市}}}}||align="left"|{{flag|Kumamoto}}||670,348||267.23||2,509||1889-04-01||[https://web.archive.org/web/20030423003228/http://www.city.kumamoto.kumamoto.jp/] |- |align="left"|[[Yatsushiro, Kumamoto|Yatsushiro]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|八代市}}}}||align="left"|{{flag|Kumamoto}}||134,491||680.59||198||1940-09-01||[http://www.city.yatsushiro.kumamoto.jp/] |- |align="left"|[[Hitoyoshi, Kumamoto|Hitoyoshi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|人吉市}}}}||align="left"|{{flag|Kumamoto}}||36,556||210.55||174||1942-02-11||[http://www.city.hitoyoshi.lg.jp/] |- |align="left"|[[Arao, Kumamoto|Arao]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|荒尾市}}}}||align="left"|{{flag|Kumamoto}}||55,505||57.15||971||1942-04-01||[http://www.city.arao.lg.jp/] |- |align="left"|[[Minamata, Kumamoto|Minamata]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|水俣市}}}}||align="left"|{{flag|Kumamoto}}||28,123||162.88||173||1949-04-01||[http://www.city.minamata.lg.jp/] |- |align="left"|[[Tamana, Kumamoto|Tamana]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|玉名市}}}}||align="left"|{{flag|Kumamoto}}||70,747||152.55||464||1954-04-01||[http://www.city.tamana.lg.jp/] |- |align="left"|[[Yamaga, Kumamoto|Yamaga]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|山鹿市}}}}||align="left"|{{flag|Kumamoto}}||56,741||299.67||189||1954-04-01||[http://www.city.yamaga.kumamoto.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050126040213/http://city.yamaga.kumamoto.jp/ |date=2005-01-26 }} |- |align="left"|[[Kikuchi, Kumamoto|Kikuchi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|菊池市}}}}||align="left"|{{flag|Kumamoto}}||51,471||276.66||186||1958-08-01||[http://www.city.kikuchi.kumamoto.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110919121754/http://www.city.kikuchi.kumamoto.jp/ |date=2011-09-19 }} |- |align="left"|[[Uto, Kumamoto|Uto]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|宇土市}}}}||align="left"|{{flag|Kumamoto}}||37,897||74.19||511||1958-10-01||[http://www.city.uto.kumamoto.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120716212732/http://www.city.uto.kumamoto.jp/ |date=2012-07-16 }} |- |align="left"|[[Kami-Amakusa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|上天草市}}}}||align="left"|{{flag|Kumamoto}}||31,051||126.13||246||2004-03-31||[https://web.archive.org/web/20090224085647/http://www.kamiamakusa-c.kumamoto-sgn.jp/] |- |align="left"|[[Uki, Kumamoto|Uki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|宇城市}}}}||align="left"|{{flag|Kumamoto}}||62,718||188.56||333||2005-01-15||[http://www.city.uki.kumamoto.jp/] |- |align="left"|[[Aso, Kumamoto|Aso]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|阿蘇市}}}}||align="left"|{{flag|Kumamoto}}||29,149||376.25||77.5||2005-02-11||[http://www.city.aso.kumamoto.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Koshi</span>[[Kōshi, Kumamoto|Kōshi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|合志市}}}}||align="left"|{{flag|Kumamoto}}||53,490||53.17||1,006||2006-02-27||[http://www.city.koshi.lg.jp/] |- |align="left"|[[Amakusa, Kumamoto|Amakusa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|天草市}}}}||align="left"|{{flag|Kumamoto}}||93,047||683.17||136||2006-03-27||[http://www.city.amakusa.kumamoto.jp/] |- bgcolor="Moccasin" |align="left"|[[Kyoto]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|京都市}}}}||align="left"|{{flag|Kyoto}}||1,474,570||827.90||1,800||1889-04-01||[http://www.city.kyoto.lg.jp/] |- |align="left"|[[Fukuchiyama, Kyoto|Fukuchiyama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|福知山市}}}}||align="left"|{{flag|Kyoto}}||80,836||552.57||146||1937-04-01||[http://www.city.fukuchiyama.kyoto.jp/] |- |align="left"|[[Maizuru]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|舞鶴市}}}}||align="left"|{{flag|Kyoto}}||90,461||342.15||264||1943-05-27||[http://www.city.maizuru.kyoto.jp/] |- |align="left"|[[Ayabe, Kyoto|Ayabe]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|綾部市}}}}||align="left"|{{flag|Kyoto}}||37,081||347.11||107||1950-08-01||[https://web.archive.org/web/20070210163241/http://www.city.ayabe.kyoto.jp/] |- |align="left"|[[Uji]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|宇治市}}}}||align="left"|{{flag|Kyoto}}||191,297||67.55||2,832||1951-03-01||[http://www.city.uji.kyoto.jp/] |- |align="left"|[[Miyazu, Kyoto|Miyazu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|宮津市}}}}||align="left"|{{flag|Kyoto}}||20,565||169.32||121||1954-06-01||[http://www.city.miyazu.kyoto.jp/] |- |align="left"|[[Kameoka, Kyoto|Kameoka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|亀岡市}}}}||align="left"|{{flag|Kyoto}}||93,641||224.90||416||1955-01-01||[http://www.city.kameoka.kyoto.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Joyo</span>[[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|城陽市}}}}||align="left"|{{flag|Kyoto}}||80,795||32.74||2,468||1972-05-03||[http://www.city.joyo.kyoto.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Muko</span>[[Mukō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|向日市}}}}||align="left"|{{flag|Kyoto}}||55,137||7.67||7,189||1972-10-01||[http://www.city.muko.kyoto.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Nagaokakyo</span>[[Nagaokakyō, Kyoto|Nagaokakyō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|長岡京市}}}}||align="left"|{{flag|Kyoto}}||79,031||19.18||4,120||1972-10-01||[https://web.archive.org/web/20051125110930/http://www.city.nagaokakyo.kyoto.jp/] |- |align="left"|[[Yawata]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|八幡市}}}}||align="left"|{{flag|Kyoto}}||73,822||24.37||3,029||1977-11-01||[http://www.city.yawata.kyoto.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Kyotanabe</span>[[Kyōtanabe, Kyoto|Kyōtanabe]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|京田辺市}}}}||align="left"|{{flag|Kyoto}}||65,211||42.94||1,519||1997-04-01||[http://www.kyotanabe.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121013120104/http://www.kyotanabe.jp/ |date=2012-10-13 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Kyotango</span>[[Kyōtango]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|京丹後市}}}}||align="left"|{{flag|Kyoto}}||60,980||501.84||122||2004-04-01||[http://www.city.kyotango.kyoto.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121008195221/http://www.city.kyotango.kyoto.jp/ |date=2012-10-08 }} |- |align="left"|[[Nantan, Kyoto|Nantan]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|南丹市}}}}||align="left"|{{flag|Kyoto}}||35,937||616.31||58.3||2006-06-01||[http://www.city.nantan.kyoto.jp/] |- |align="left"|[[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|木津川市}}}}||align="left"|{{flag|Kyoto}}||66,783||85.12||785||2007-03-12||[http://www.city.kizugawa.lg.jp/] |- bgcolor="MistyRose" |align="left"|[[Yokkaichi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|四日市市}}}}||align="left"|{{flag|Mie}}||306,584||205.53||1,492||1897-08-01||[http://www.city.yokkaichi.mie.jp/] |- |align="left"|[[Matsusaka, Mie|Matsusaka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|松阪市}}}}||align="left"|{{flag|Mie}}||169,571||623.82||272||1933-02-01||[http://www.city.matsusaka.mie.jp/] |- |align="left"|[[Kuwana, Mie|Kuwana]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|桑名市}}}}||align="left"|{{flag|Mie}}||140,816||136.61||1,031||1937-04-01||[http://www.city.kuwana.lg.jp/] |- |align="left"|[[Suzuka, Mie|Suzuka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|鈴鹿市}}}}||align="left"|{{flag|Mie}}||197,437||194.67||1,014||1942-12-01||[http://www.city.suzuka.mie.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070217195322/http://www.city.suzuka.mie.jp/ |date=2007-02-17 }} |- |align="left"|[[Nabari, Mie|Nabari]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|名張市}}}}||align="left"|{{flag|Mie}}||81,184||129.76||626||1954-03-31||[http://www.city.nabari.lg.jp/] |- |align="left"|[[Owase, Mie|Owase]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|尾鷲市}}}}||align="left"|{{flag|Mie}}||21,272||193.16||110||1954-06-20||[http://www.city.owase.lg.jp/] |- |align="left"|[[Kameyama, Mie|Kameyama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|亀山市}}}}||align="left"|{{flag|Mie}}||50,304||190.91||263||1954-10-01||[http://www.city.kameyama.mie.jp/] |- |align="left"|[[Toba, Mie|Toba]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|鳥羽市}}}}||align="left"|{{flag|Mie}}||22,286||107.98||206||1954-11-01||[http://www.city.toba.mie.jp/] |- |align="left"|[[Inabe, Mie|Inabe]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|いなべ市}}}}||align="left"|{{flag|Mie}}||46,676||219.58||213||2003-12-01||[http://www.city.inabe.mie.jp/] |- |align="left"|[[Shima, Mie|Shima]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|志摩市}}}}||align="left"|{{flag|Mie}}||56,758||179.70||316||2004-10-01||[http://www.city.shima.mie.jp/] |- |align="left"|[[Iga, Mie|Iga]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|伊賀市}}}}||align="left"|{{flag|Mie}}||99,662||558.17||179||2004-11-01||[http://www.city.iga.lg.jp/] |- |align="left"|[[Ise, Mie|Ise]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|伊勢市}}}}||align="left"|{{flag|Mie}}||133,547||208.53||640||2005-11-01||[http://www.city.ise.mie.jp/] |- |align="left"|[[Kumano, Mie|Kumano]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|熊野市}}}}||align="left"|{{flag|Mie}}||20,477||373.63||54.8||2005-11-01||[https://web.archive.org/web/20070217000826/http://www.city.kumano.mie.jp/] |- |align="left"|[[Tsu, Mie|Tsu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|津市}}}}||align="left"|{{flag|Mie}}||289,215||710.81||407||2006-01-01||[http://www.info.city.tsu.mie.jp/] |- bgcolor="Moccasin" |align="left"|[[Sendai]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|仙台市}}}}||align="left"|{{flag|Miyagi}}||1,029,552||783.54||1,314||1889-04-01||[http://www.city.sendai.jp/] |- |align="left"|[[Ishinomaki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|石巻市}}}}||align="left"|{{flag|Miyagi}}||163,840||555.77||295||1933-04-01||[http://www.city.ishinomaki.lg.jp/] |- |align="left"|[[Shiogama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|塩竈市}}}}||align="left"|{{flag|Miyagi}}||58,057||17.86||3,251||1941-11-23||[http://www.city.shiogama.miyagi.jp/] |- |align="left"|[[Shiroishi, Miyagi|Shiroishi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|白石市}}}}||align="left"|{{flag|Miyagi}}||38,629||286.47||135||1954-04-01||[http://www.city.shiroishi.miyagi.jp/] |- |align="left"|[[Natori, Miyagi|Natori]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|名取市}}}}||align="left"|{{flag|Miyagi}}||69,610||100.06||696||1958-10-01||[http://www.city.natori.miyagi.jp/] |- |align="left"|[[Kakuda, Miyagi|Kakuda]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|角田市}}}}||align="left"|{{flag|Miyagi}}||32,559||147.58||221||1958-10-01||[https://web.archive.org/web/20010124171000/http://www.city.kakuda.miyagi.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Tagajo</span>[[Tagajō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|多賀城市}}}}||align="left"|{{flag|Miyagi}}||63,200||19.65||3,216||1971-11-01||[http://www.city.tagajo.miyagi.jp/] |- |align="left"|[[Iwanuma]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|岩沼市}}}}||align="left"|{{flag|Miyagi}}||44,595||60.72||734||1971-11-01||[http://www.city.iwanuma.miyagi.jp/] |- |align="left"|[[Tome, Miyagi|Tome]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|登米市}}}}||align="left"|{{flag|Miyagi}}||86,940||536.38||162||2005-04-01||[http://www.city.tome.miyagi.jp/] |- |align="left"|[[Kurihara, Miyagi|Kurihara]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|栗原市}}}}||align="left"|{{flag|Miyagi}}||77,862||804.93||96.7||2005-04-01||[http://www.kuriharacity.jp/] |- |align="left"|[[Higashimatsushima]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|東松島市}}}}||align="left"|{{flag|Miyagi}}||43,238||101.86||424||2005-04-01||[http://www.city.higashimatsushima.miyagi.jp/] |- |align="left"|[[Kesennuma]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|気仙沼市}}}}||align="left"|{{flag|Miyagi}}||64,578||226.67||285||2006-03-31||[https://archive.today/20121205013719/http://www.city.kesennuma.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Osaki</span>[[Ōsaki, Miyagi|Ōsaki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|大崎市}}}}||align="left"|{{flag|Miyagi}}||137,164||796.76||172||2006-03-31||[http://www.city.osaki.miyagi.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Osaki</span>[[Tomiya, Miyagi|Tomiya]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|富谷市}}}}||align="left"|{{flag|Miyagi}}||52,491||49.13||1,067||2016-10-10||[http://www.tomiya-city.miyagi.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Lungsod ng Miyazaki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|宮崎市}}}}||align="left"|{{flag|Miyazaki}}||369,473||596.80||619||1924-04-01||[http://www.city.miyazaki.miyazaki.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Miyakonojo</span>[[Miyakonojō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|都城市}}}}||align="left"|{{flag|Miyazaki}}||169,384||653.31||259||1924-04-01||[http://www.city.miyakonojo.miyazaki.jp/] |- |align="left"|[[Nobeoka, Miyazaki|Nobeoka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|延岡市}}}}||align="left"|{{flag|Miyazaki}}||132,480||867.97||153||1933-02-11||[http://www.city.nobeoka.miyazaki.jp/] |- |align="left"|[[Nichinan, Miyazaki|Nichinan]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|日南市}}}}||align="left"|{{flag|Miyazaki}}||43,264||294.46||147||1950-01-01||[http://www.city.nichinan.lg.jp/] |- |align="left"|[[Kobayashi, Miyazaki|Kobayashi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|小林市}}}}||align="left"|{{flag|Miyazaki}}||40,514||474.23||85.4||1950-04-01||[https://web.archive.org/web/20100410014919/http://www.city.kobayashi.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Hyuga</span>[[Hyūga, Miyazaki|Hyūga]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|日向市}}}}||align="left"|{{flag|Miyazaki}}||63,066||336.29||188||1951-04-01||[http://www.city.hyuga.miyazaki.jp/] |- |align="left"|[[Kushima, Miyazaki|Kushima]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|串間市}}}}||align="left"|{{flag|Miyazaki}}||21,386||294.96||72.5||1954-11-03||[https://web.archive.org/web/20110307085939/http://www.city.kushima.miyazaki.jp/] |- |align="left"|[[Saito, Miyazaki|Saito]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|西都市}}}}||align="left"|{{flag|Miyazaki}}||33,290||438.56||75.9||1958-11-01||[https://web.archive.org/web/20030928215807/http://www.city.saito.miyazaki.jp/] |- |align="left"|[[Ebino, Miyazaki|Ebino]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|えびの市}}}}||align="left"|{{flag|Miyazaki}}||22,445||283.00||79.3||1970-12-01||[http://www.city.ebino.lg.jp/] |- bgcolor="MistyRose" |align="left"|[[Matsumoto, Nagano|Matsumoto]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|松本市}}}}||align="left"|{{flag|Nagano}}||227,392||919.35||247||1907-05-01||[http://www.city.matsumoto.nagano.jp/] |- |align="left"|[[Okaya, Nagano|Okaya]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|岡谷市}}}}||align="left"|{{flag|Nagano}}||53,722||85.14||631||1936-04-01||[http://www.city.okaya.lg.jp/] |- |align="left"|[[Suwa, Nagano|Suwa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|諏訪市}}}}||align="left"|{{flag|Nagano}}||52,671||109.06||483||1941-08-10||[http://www.city.suwa.lg.jp/] |- |align="left"|[[Suzaka, Nagano|Suzaka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|須坂市}}}}||align="left"|{{flag|Nagano}}||53,097||149.84||354||1954-04-01||[http://www.city.suzaka.nagano.jp/] |- |align="left"|[[Komoro, Nagano|Komoro]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|小諸市}}}}||align="left"|{{flag|Nagano}}||45,333||98.66||459||1954-04-01||[http://webarchive.loc.gov/all/20020914050105/http%3A//www.city.komoro.nagano.jp/] |- |align="left"|[[Komagane, Nagano|Komagane]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|駒ヶ根市}}}}||align="left"|{{flag|Nagano}}||34,696||165.92||209||1954-07-01||[http://www.city.komagane.nagano.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Omachi</span>[[Ōmachi, Nagano|Ōmachi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|大町市}}}}||align="left"|{{flag|Nagano}}||31,276||564.99||55.4||1954-07-01||[http://www.city.omachi.nagano.jp/] |- |align="left"|[[Iiyama, Nagano|Iiyama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|飯山市}}}}||align="left"|{{flag|Nagano}}||24,155||202.32||119||1954-08-01||[http://www.city.iiyama.nagano.jp/] |- |align="left"|[[Iida, Nagano|Iida]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|飯田市}}}}||align="left"|{{flag|Nagano}}||107,129||658.76||163||1956-09-30||[http://www.city.iida.lg.jp/] |- |align="left"|[[Chino, Nagano|Chino]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|茅野市}}}}||align="left"|{{flag|Nagano}}||57,363||266.41||215||1958-08-01||[http://www.city.chino.lg.jp/] |- |align="left"|[[Shiojiri, Nagano|Shiojiri]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|塩尻市}}}}||align="left"|{{flag|Nagano}}||67,781||290.13||234||1959-04-01||[https://web.archive.org/web/20010720092104/http://www.city.shiojiri.nagano.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Lungsod ng Nagano|Nagano]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|長野市}}}}||align="left"|{{flag|Nagano}}||378,204||730.83||517||1966-10-16||[http://www.city.nagano.nagano.jp/] |- |align="left"|[[Chikuma, Nagano|Chikuma]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|千曲市}}}}||align="left"|{{flag|Nagano}}||63,305||119.84||528||2003-09-01||[https://web.archive.org/web/20030901020411/http://www.city.chikuma.nagano.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Tomi</span>[[Tōmi, Nagano|Tōmi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|東御市}}}}||align="left"|{{flag|Nagano}}||31,211||112.30||278||2004-04-01||[http://www.city.tomi.nagano.jp/] |- |align="left"|[[Nakano, Nagano|Nakano]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|中野市}}}}||align="left"|{{flag|Nagano}}||46,295||112.06||413||2005-04-01||[http://www.city.nakano.nagano.jp/] |- |align="left"|[[Saku, Nagano|Saku]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|佐久市}}}}||align="left"|{{flag|Nagano}}||100,077||423.99||236||2005-04-01||[http://www.city.saku.nagano.jp/] |- |align="left"|[[Azumino, Nagano|Azumino]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|安曇野市}}}}||align="left"|{{flag|Nagano}}||97,084||331.82||293||2005-10-01||[http://www.city.azumino.nagano.jp] |- |align="left"|[[Ueda, Nagano|Ueda]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|上田市}}}}||align="left"|{{flag|Nagano}}||161,887||552.00||293||2006-03-06||[http://www.city.ueda.nagano.jp/] |- |align="left"|[[Ina, Nagano|Ina]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|伊那市}}}}||align="left"|{{flag|Nagano}}||71,937||667.81||108||2006-03-31||[http://www.inacity.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Nagasaki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|長崎市}}}}||align="left"|{{flag|Nagasaki}}||448,792||406.37||1,104||1889-04-01||[http://www1.city.nagasaki.nagasaki.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151230090651/http://www1.city.nagasaki.nagasaki.jp/ |date=2015-12-30 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Sasebo, Nagasaki|Sasebo]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|佐世保市}}}}||align="left"|{{flag|Nagasaki}}||254,650||364.00||700||1902-04-01||[https://web.archive.org/web/20040702014029/http://www.city.sasebo.nagasaki.jp/] |- |align="left"|[[Shimabara, Nagasaki|Shimabara]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|島原市}}}}||align="left"|{{flag|Nagasaki}}||48,953||82.77||591||1940-04-01||[http://www.city.shimabara.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Omura</span>[[Ōmura, Nagasaki|Ōmura]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|大村市}}}}||align="left"|{{flag|Nagasaki}}||89,650||126.34||710||1942-02-11||[http://www.city.omura.nagasaki.jp/] |- |align="left"|[[Tsushima, Nagasaki|Tsushima]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|対馬市}}}}||align="left"|{{flag|Nagasaki}}||36,347||708.81||51.3||2004-03-01||[http://www.city.tsushima.nagasaki.jp/] |- |align="left"|[[Iki, Nagasaki|Iki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|壱岐市}}}}||align="left"|{{flag|Nagasaki}}||30,352||138.50||219||2004-03-01||[https://web.archive.org/web/20110516134104/http://www.city.iki.nagasaki.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Goto</span>[[Gotō, Nagasaki|Gotō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|五島市}}}}||align="left"|{{flag|Nagasaki}}||42,447||420.77||101||2004-08-01||[https://web.archive.org/web/20120303101431/http://www3.city.goto.nagasaki.jp/] |- |align="left"|[[Isahaya, Nagasaki|Isahaya]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|諫早市}}}}||align="left"|{{flag|Nagasaki}}||142,635||312.24||457||2005-03-01||[http://www.city.isahaya.nagasaki.jp/] |- |align="left"|[[Saikai, Nagasaki|Saikai]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|西海市}}}}||align="left"|{{flag|Nagasaki}}||32,737||241.95||135||2005-04-01||[http://www.city.saikai.nagasaki.jp/] |- |align="left"|[[Hirado, Nagasaki|Hirado]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|平戸市}}}}||align="left"|{{flag|Nagasaki}}||36,785||235.63||156||2005-10-01||[https://web.archive.org/web/20090416075114/http://www.city.hirado.lg.jp/] |- |align="left"|[[Unzen, Nagasaki|Unzen]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|雲仙市}}}}||align="left"|{{flag|Nagasaki}}||48,701||206.92||235||2005-10-11||[http://www.city.unzen.nagasaki.jp/] |- |align="left"|[[Matsuura, Nagasaki|Matsuura]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|松浦市}}}}||align="left"|{{flag|Nagasaki}}||26,007||130.35||200||2006-01-01||[http://www.city-matsuura.jp/] |- |align="left"|[[Minamishimabara]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|南島原市}}}}||align="left"|{{flag|Nagasaki}}||52,347||169.88||308||2006-03-31||[http://www.city.Minamishimabara.lg.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Lungsod ng Nara|Nara]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|奈良市}}}}||align="left"|{{flag|Nara}}||367,393||276.84||1,327||1898-02-01||[https://web.archive.org/web/20031008220336/http://www.city.nara.nara.jp/] |- |align="left"|[[Yamatotakada, Nara|Yamatotakada]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|大和高田市}}}}||align="left"|{{flag|Nara}}||69,473||16.49||4,213||1948-01-01||[http://www.city.yamatotakada.nara.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Yamatokoriyama</span>[[Yamatokōriyama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|大和郡山市}}}}||align="left"|{{flag|Nara}}||90,223||42.68||2,114||1954-01-01||[http://www.city.yamatokoriyama.nara.jp/] |- |align="left"|[[Tenri, Nara|Tenri]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|天理市}}}}||align="left"|{{flag|Nara}}||70,702||86.37||819||1954-04-01||[http://www.city.tenri.nara.jp/] |- |align="left"|[[Kashihara, Nara|Kashihara]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|橿原市}}}}||align="left"|{{flag|Nara}}||124,679||39.52||3,155||1956-02-11||[https://web.archive.org/web/20081212230334/http://www.city.kashihara.nara.jp/] |- |align="left"|[[Sakurai, Nara|Sakurai]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|桜井市}}}}||align="left"|{{flag|Nara}}||60,699||98.92||614||1956-09-01||[http://webarchive.loc.gov/all/20020914050354/http%3A//www.city.sakurai.nara.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Gojo</span>[[Gojō, Nara|Gojō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|五條市}}}}||align="left"|{{flag|Nara}}||36,002||292.05||123||1957-10-15||[http://www.city.gojo.lg.jp/] |- |align="left"|[[Gose, Nara|Gose]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|御所市}}}}||align="left"|{{flag|Nara}}||31,160||60.58||514||1958-03-31||[http://www.city.gose.nara.jp/] |- |align="left"|[[Ikoma, Nara|Ikoma]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|生駒市}}}}||align="left"|{{flag|Nara}}||115,359||53.18||2,169||1971-11-01||[http://www.city.ikoma.lg.jp/] |- |align="left"|[[Kashiba, Nara|Kashiba]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|香芝市}}}}||align="left"|{{flag|Nara}}||72,967||24.23||3,011||1991-10-01||[http://www.city.kashiba.lg.jp/] |- |align="left"|[[Katsuragi, Nara|Katsuragi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|葛城市}}}}||align="left"|{{flag|Nara}}||35,194||33.73||1,043||2004-10-01||[http://www.city.katsuragi.nara.jp/] |- |align="left"|[[Uda, Nara|Uda]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|宇陀市}}}}||align="left"|{{flag|Nara}}||35,895||247.62||145||2006-01-01||[http://www.city.uda.nara.jp/] |- bgcolor="Moccasin" |align="left"|[[Lungsod ng Niigata|Niigata]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|新潟市}}}}||align="left"|{{flag|Niigata}}||813,053||726.10||1,120||1889-04-01||[http://www.city.niigata.jp/] |- bgcolor="MistyRose" |align="left"|[[Nagaoka, Niigata|Nagaoka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|長岡市}}}}||align="left"|{{flag|Niigata}}||281,222||840.88||334||1906-04-01||[http://www.city.nagaoka.niigata.jp/] |- |align="left"|[[Kashiwazaki, Niigata|Kashiwazaki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|柏崎市}}}}||align="left"|{{flag|Niigata}}||93,506||442.70||211||1940-07-01||[https://web.archive.org/web/20031011010046/http://www.city.kashiwazaki.niigata.jp/] |- |align="left"|[[Shibata, Niigata|Shibata]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|新発田市}}}}||align="left"|{{flag|Niigata}}||103,490||532.82||194||1947-01-01||[https://web.archive.org/web/20031017121056/http://www.city.shibata.niigata.jp/] |- |align="left"|[[Ojiya, Niigata|Ojiya]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|小千谷市}}}}||align="left"|{{flag|Niigata}}||39,304||155.12||253||1954-03-10||[http://www.city.ojiya.niigata.jp/] |- |align="left"|[[Kamo, Niigata|Kamo]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|加茂市}}}}||align="left"|{{flag|Niigata}}||30,800||133.68||230||1954-03-10||[http://www.city.kamo.niigata.jp/] |- |align="left"|[[Mitsuke, Niigata|Mitsuke]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|見附市}}}}||align="left"|{{flag|Niigata}}||42,139||77.96||541||1954-03-31||[http://www.city.mitsuke.niigata.jp/] |- |align="left"|[[Murakami, Niigata|Murakami]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|村上市}}}}||align="left"|{{flag|Niigata}}||30,197||142.12||212||1954-03-31||[https://web.archive.org/web/20050828083750/http://www.city.murakami.niigata.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Myoko</span>[[Myōkō, Niigata|Myōkō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|妙高市}}}}||align="left"|{{flag|Niigata}}||36,837||445.52||82.7||1954-11-01||[http://www.city.myoko.niigata.jp/] |- bgcolor="MistyRose" |align="left"|<span style="display:none">Joetsu</span>[[Jōetsu, Niigata|Jōetsu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|上越市}}}}||align="left"|{{flag|Niigata}}||206,175||973.32||212||1971-04-29||[http://www.city.joetsu.niigata.jp/] |- |align="left"|[[Sado, Niigata|Sado]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|佐渡市}}}}||align="left"|{{flag|Niigata}}||65,037||855.26||76.0||2004-03-01||[http://www.city.sado.niigata.jp/] |- |align="left"|[[Agano, Niigata|Agano]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|阿賀野市}}}}||align="left"|{{flag|Niigata}}||46,158||192.72||240||2004-04-01||[http://www.city.agano.niigata.jp/] |- |align="left"|[[Uonuma]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|魚沼市}}}}||align="left"|{{flag|Niigata}}||42,334||946.93||44.7||2004-11-01||[https://web.archive.org/web/20070927014907/http://www.city.uonuma.niigata.jp/uogaku/] |- |align="left"|[[Minamiuonuma|Minami-Uonuma]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|南魚沼市}}}}||align="left"|{{flag|Niigata}}||62,518||584.82||107||2004-11-01||[http://www.city.minamiuonuma.niigata.jp/] |- |align="left"|[[Itoigawa, Niigata|Itoigawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|糸魚川市}}}}||align="left"|{{flag|Niigata}}||48,653||746.24||65.2||2005-03-19||[http://www.city.itoigawa.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Tokamachi</span>[[Tōkamachi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|十日町市}}}}||align="left"|{{flag|Niigata}}||60,480||589.92||103||2005-04-01||[http://www.city.tokamachi.niigata.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160129140601/http://www.city.tokamachi.niigata.jp/ |date=2016-01-29 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Sanjo</span>[[Sanjō, Niigata|Sanjō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|三条市}}}}||align="left"|{{flag|Niigata}}||103,199||432.01||239||2005-05-01||[http://www.city.sanjo.niigata.jp/] |- |align="left"|[[Tainai]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|胎内市}}}}||align="left"|{{flag|Niigata}}||32,165||265.18||121||2005-09-01||[http://www.city.tainai.niigata.jp/] |- |align="left"|[[Gosen, Niigata|Gosen]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|五泉市}}}}||align="left"|{{flag|Niigata}}||55,936||351.87||159||2006-01-01||[http://www.city.gosen.lg.jp/] |- |align="left"|[[Tsubame, Niigata|Tsubame]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|燕市}}}}||align="left"|{{flag|Niigata}}||82,910||110.88||748||2006-03-20||[http://www.city.tsubame.niigata.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|<span style="display:none">Oita</span>[[Lungsod ng Ōita|Ōita]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|大分市}}}}||align="left"|<span style="display:none">Oita</span>{{flag|Ōita}}||467,267||501.25||932||1911-04-01||[http://www.city.oita.oita.jp/] |- |align="left"|[[Beppu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|別府市}}}}||align="left"|<span style="display:none">Oita</span>{{flag|Ōita}}||127,345||125.15||1,018||1924-04-01||[http://www.city.beppu.oita.jp/] |- |align="left"|[[Nakatsu, Ōita|Nakatsu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|中津市}}}}||align="left"|<span style="display:none">Oita</span>{{flag|Ōita}}||84,179||491.09||171||1929-04-20||[http://www.city-nakatsu.jp/] |- |align="left"|[[Hita, Ōita|Hita]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|日田市}}}}||align="left"|<span style="display:none">Oita</span>{{flag|Ōita}}||72,601||666.19||109||1940-12-11||[http://www.city.hita.oita.jp/] |- |align="left"|[[Saiki, Ōita|Saiki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|佐伯市}}}}||align="left"|<span style="display:none">Oita</span>{{flag|Ōita}}||78,675||903.44||87.1||1941-04-29||[http://www.city.saiki.oita.jp/] |- |align="left"|[[Usuki, Ōita|Usuki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|臼杵市}}}}||align="left"|<span style="display:none">Oita</span>{{flag|Ōita}}||42,464||291.07||146||1950-04-01||[http://www.city.usuki.oita.jp/] |- |align="left"|[[Tsukumi, Ōita|Tsukumi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|津久見市}}}}||align="left"|<span style="display:none">Oita</span>{{flag|Ōita}}||20,561||79.53||259||1951-04-01||[http://www.city.tsukumi.oita.jp/] |- |align="left"|[[Taketa, Ōita|Taketa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|竹田市}}}}||align="left"|<span style="display:none">Oita</span>{{flag|Ōita}}||25,449||477.59||53.3||1954-03-31||[http://www.city.taketa.oita.jp/] |- |align="left"|[[Bungotakada, Ōita|Bungotakada]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|豊後高田市}}}}||align="left"|<span style="display:none">Oita</span>{{flag|Ōita}}||24,484||206.64||118||1954-05-31||[http://www.city.bungotakada.oita.jp/] |- |align="left"|[[Usa, Ōita|Usa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|宇佐市}}}}||align="left"|<span style="display:none">Oita</span>{{flag|Ōita}}||59,971||439.12||137||1967-04-01||[http://www.city.usa.oita.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Bungo-ono</span>[[Bungo-Ōno]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|豊後大野市}}}}||align="left"|<span style="display:none">Oita</span>{{flag|Ōita}}||40,409||603.36||67.0||2005-03-31||[http://www.bungo-ohno.jp/] |- |align="left"|[[Kitsuki, Ōita|Kitsuki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|杵築市}}}}||align="left"|<span style="display:none">Oita</span>{{flag|Ōita}}||33,465||280.01||120||2005-10-01||[http://www.city.kitsuki.lg.jp/] |- |align="left"|[[Yufu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|由布市}}}}||align="left"|<span style="display:none">Oita</span>{{flag|Ōita}}||35,298||319.16||111||2005-10-01||[http://www.city.yufu.oita.jp/] |- |align="left"|[[Kunisaki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|国東市}}}}||align="left"|<span style="display:none">Oita</span>{{flag|Ōita}}||33,473||317.81||105||2006-03-31||[http://www.city.kunisaki.oita.jp/] |- bgcolor="Moccasin" |align="left"|[[Okayama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|岡山市}}}}||align="left"|{{flag|Okayama}}||701,293||789.91||887||1889-06-01||[http://www.city.okayama.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Kurashiki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|倉敷市}}}}||align="left"|{{flag|Okayama}}||472,452||354.71||1,332||1928-04-01||[http://www.city.kurashiki.okayama.jp/] |- |align="left"|[[Tsuyama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|津山市}}}}||align="left"|{{flag|Okayama}}||109,493||506.36||216||1929-02-11||[http://www.city.tsuyama.lg.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120820085908/http://www.city.tsuyama.lg.jp/ |date=2012-08-20 }} |- |align="left"|[[Tamano]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|玉野市}}}}||align="left"|{{flag|Okayama}}||65,723||103.63||634||1940-08-03||[https://web.archive.org/web/20031014090840/http://www.city.tamano.okayama.jp/] |- |align="left"|[[Kasaoka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|笠岡市}}}}||align="left"|{{flag|Okayama}}||55,987||136.03||412||1952-04-01||[http://www.city.kasaoka.okayama.jp/] |- |align="left"|[[Ibara]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|井原市}}}}||align="left"|{{flag|Okayama}}||44,423||243.36||183||1953-04-01||[http://www.city.ibara.okayama.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Soja</span>[[Sōja]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|総社市}}}}||align="left"|{{flag|Okayama}}||66,789||212.00||315||1954-03-31||[http://www.city.soja.okayama.jp/] |- |align="left"|[[Takahashi, Okayama|Takahashi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|高梁市}}}}||align="left"|{{flag|Okayama}}||37,573||547.01||68.7||1954-05-01||[http://www.city.takahashi.okayama.jp/] |- |align="left"|[[Niimi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|新見市}}}}||align="left"|{{flag|Okayama}}||35,022||793.27||44.1||1954-06-01||[http://www.city.niimi.okayama.jp/] |- |align="left"|[[Bizen, Okayama|Bizen]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|備前市}}}}||align="left"|{{flag|Okayama}}||39,117||258.23||151||1971-04-01||[http://www.city.bizen.okayama.jp/] |- |align="left"|[[Setouchi, Okayama|Setouchi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|瀬戸内市}}}}||align="left"|{{flag|Okayama}}||38,645||125.53||308||2004-11-01||[http://www.city.setouchi.lg.jp/] |- |align="left"|[[Akaiwa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|赤磐市}}}}||align="left"|{{flag|Okayama}}||43,742||209.43||209||2005-03-07||[http://www.city.akaiwa.lg.jp/] |- |align="left"|[[Maniwa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|真庭市}}}}||align="left"|{{flag|Okayama}}||50,405||828.43||60.8||2005-03-31||[http://www.city.maniwa.lg.jp/] |- |align="left"|[[Mimasaka, Okayama|Mimasaka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|美作市}}}}||align="left"|{{flag|Okayama}}||31,550||429.19||73.5||2005-03-31||[http://www.city.mimasaka.lg.jp/] |- |align="left"|[[Asakuchi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|浅口市}}}}||align="left"|{{flag|Okayama}}||37,108||66.46||558||2006-03-21||[http://www.city.asakuchi.okayama.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Naha]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|那覇市}}}}||align="left"|{{flag|Okinawa}}||314,162||39.23||7,963||1921-05-20||[http://www.city.naha.okinawa.jp/] |- |align="left"|[[Ishigaki, Okinawa|Ishigaki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|石垣市}}}}||align="left"|{{flag|Okinawa}}||46,489||229.00||195||1947-07-10||[http://www.city.ishigaki.okinawa.jp/] |- |align="left"|[[Ginowan, Okinawa|Ginowan]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|宜野湾市}}}}||align="left"|{{flag|Okinawa}}||91,233||19.70||4,569||1962-07-01||[http://www.city.ginowan.okinawa.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100318044008/http://www.city.ginowan.okinawa.jp/ |date=2010-03-18 }} |- |align="left"|[[Urasoe, Okinawa|Urasoe]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|浦添市}}}}||align="left"|{{flag|Okinawa}}||108,052||19.09||5,516||1970-07-01||[https://web.archive.org/web/20050822223727/http://8761234.jp/] |- |align="left"|[[Nago]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|名護市}}}}||align="left"|{{flag|Okinawa}}||60,598||210.30||278||1970-08-01||[http://www.city.nago.okinawa.jp/] |- |align="left"|[[Itoman, Okinawa|Itoman]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|糸満市}}}}||align="left"|{{flag|Okinawa}}||56,171||46.63||1,200||1971-12-01||[https://web.archive.org/web/20031010070538/http://www.city.itoman.okinawa.jp/] |- |align="left"|[[Lungsod ng Okinawa|Okinawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|沖縄市}}}}||align="left"|{{flag|Okinawa}}||128,421||49.00||2,565||1974-04-01||[http://www.city.okinawa.okinawa.jp/] |- |align="left"|[[Tomigusuku, Okinawa|Tomigusuku]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|豊見城市}}}}||align="left"|{{flag|Okinawa}}||54,586||19.45||2,751||2002-04-01||[https://web.archive.org/web/20070309075111/http://j2k.naver.com/j2k_frame.php/korean/www.city.tomigusuku.okinawa.jp/] |- |align="left"|[[Uruma]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|うるま市}}}}||align="left"|{{flag|Okinawa}}||114,087||86.03||1,313||2005-04-01||[https://web.archive.org/web/20050520003645/http://www.city.uruma.okinawa.jp/] |- |align="left"|[[Miyakojima, Okinawa|Miyakojima]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|宮古島市}}}}||align="left"|{{flag|Okinawa}}||52,777||204.54||275||2005-10-01||[http://www.city.miyakojima.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Nanjo</span>[[Nanjō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|南城市}}}}||align="left"|{{flag|Okinawa}}||39,458||49.70||819||2006-01-01||[http://www.city.nanjo.okinawa.jp/] |- bgcolor="Moccasin" |align="left"|[[Osaka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|大阪市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||2,668,586||222.30||11,900||1889-04-01||[http://www.city.osaka.lg.jp/] |- bgcolor="Moccasin" |align="left"|[[Sakai, Osaka|Sakai]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|堺市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||835,333||149.99||5,569||1889-04-01||[http://www.city.sakai.lg.jp/] |- bgcolor="MistyRose" |align="left"|[[Kishiwada, Osaka|Kishiwada]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|岸和田市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||200,538||72.24||2,776||1922-11-01||[https://web.archive.org/web/20090103101744/http://www.city.kishiwada.osaka.jp/index_e.html] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Toyonaka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|豊中市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||387,269||36.38||10,645||1936-10-15||[http://www.city.toyonaka.osaka.jp/] |- |align="left"|[[Ikeda, Osaka|Ikeda]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|池田市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||104,426||22.09||4,727||1939-04-29||[http://www.city.ikeda.osaka.jp/] |- bgcolor="MistyRose" |align="left"|[[Suita]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|吹田市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||354,600||36.11||9,820||1940-04-01||[http://www.city.suita.osaka.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Izumiotsu</span>[[Izumiōtsu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|泉大津市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||78,014||12.80||6,095||1942-04-01||[https://web.archive.org/web/20030928055053/http://www.city.izumiotsu.osaka.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Takatsuki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|高槻市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||354,228||105.31||3,364||1943-01-01||[https://web.archive.org/web/20121007044544/http://www.city.takatsuki.osaka.jp/] |- |align="left"|[[Kaizuka, Osaka|Kaizuka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|貝塚市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||90,447||43.99||2,056||1943-05-01||[http://www.city.kaizuka.lg.jp/] |- |align="left"|[[Moriguchi, Osaka|Moriguchi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|守口市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||146,294||12.73||11,492||1946-11-01||[http://www.city.moriguchi.osaka.jp/] |- bgcolor="MistyRose" |align="left"|[[Hirakata]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|枚方市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||406,201||65.08||6,242||1947-08-01||[http://www.city.hirakata.osaka.jp/] |- bgcolor="MistyRose" |align="left"|[[Ibaraki, Osaka|Ibaraki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|茨木市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||272,240||76.52||3,558||1948-01-01||[http://www.city.ibaraki.osaka.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Yao, Osaka|Yao]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|八尾市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||273,244||41.71||6,551||1948-04-01||[http://www.city.yao.osaka.jp/] |- |align="left"|[[Izumisano]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|泉佐野市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||99,636||55.03||1,811||1948-04-01||[http://www.city.izumisano.lg.jp/] |- |align="left"|[[Tondabayashi, Osaka|Tondabayashi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|富田林市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||122,205||39.66||3,081||1950-04-01||[http://www.city.tondabayashi.osaka.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070226104118/http://www.city.tondabayashi.osaka.jp/ |date=2007-02-26 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Neyagawa, Osaka|Neyagawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|寝屋川市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||239,029||24.73||9,666||1951-05-03||[http://www.city.neyagawa.osaka.jp/] |- |align="left"|[[Kawachinagano]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|河内長野市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||114,428||109.61||1,044||1954-04-01||[http://webarchive.loc.gov/all/20020914050056/http%3A//www.city.kawachinagano.osaka.jp/] |- |align="left"|[[Matsubara, Osaka|Matsubara]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|松原市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||125,274||16.66||7,519||1955-02-01||[http://www.city.matsubara.osaka.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070219030756/http://www.city.matsubara.osaka.jp/ |date=2007-02-19 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Daito</span>[[Daitō, Osaka|Daitō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|大東市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||125,847||18.27||6,888||1956-04-01||[http://www.city.daito.lg.jp/] |- |align="left"|[[Izumi, Osaka|Izumi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|和泉市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||179,352||84.98||2,110||1956-09-01||[https://web.archive.org/web/20050824110542/http://www.city.izumi.osaka.jp/] |- |align="left"|[[Minoh, Osaka|Minoh]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|箕面市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||127,757||47.84||2,671||1956-12-01||[http://www.city.minoh.lg.jp/] |- |align="left"|[[Kashiwara]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|柏原市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||75,875||25.39||2,988||1958-10-01||[http://www.city.kashiwara.osaka.jp/] |- |align="left"|[[Habikino, Osaka|Habikino]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|羽曳野市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||118,281||26.44||4,474||1959-01-15||[http://www.city.habikino.lg.jp/] |- |align="left"|[[Kadoma, Osaka|Kadoma]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|門真市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||130,026||12.28||10,588||1963-08-01||[http://www.city.kadoma.osaka.jp/] |- |align="left"|[[Settsu, Osaka|Settsu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|摂津市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||84,330||14.88||5,667||1966-11-01||[http://www.city.settsu.osaka.jp/] |- |align="left"|[[Takaishi, Osaka|Takaishi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|高石市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||60,077||11.35||5,293||1966-11-01||[http://www.city.takaishi.lg.jp/] |- |align="left"|[[Fujiidera, Osaka|Fujiidera]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|藤井寺市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||65,892||8.89||7,412||1966-11-01||[http://www.city.fujiidera.osaka.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070416203514/http://www.city.fujiidera.osaka.jp/ |date=2007-04-16 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|<span style="display:none">Higashiosaka</span>[[Higashiōsaka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|東大阪市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||509,157||61.81||8,237||1967-02-01||[https://web.archive.org/web/20031005161739/http://www.city.higashiosaka.osaka.jp/] |- |align="left"|[[Sennan, Osaka|Sennan]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|泉南市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||64,916||48.48||1,339||1970-07-01||[http://www.city.sennan.osaka.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070211222511/http://www.city.sennan.osaka.jp/ |date=2007-02-11 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Shijonawate</span>[[Shijōnawate, Osaka|Shijōnawate]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|四條畷市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||57,239||18.74||3,054||1970-07-01||[http://www.city.shijonawate.lg.jp/] |- |align="left"|[[Katano, Osaka|Katano]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|交野市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||77,853||25.55||3,047||1971-11-03||[http://www.city.katano.osaka.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Osakasayama</span>[[Ōsakasayama, Osaka|Ōsakasayama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|大阪狭山市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||58,661||11.86||4,946||1987-10-01||[http://www.city.osakasayama.osaka.jp/] |- |align="left"|[[Hannan, Osaka|Hannan]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|阪南市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||56,853||36.10||1,575||1991-10-01||[http://www.city.hannan.lg.jp/] |- |align="left"|[[Tosu, Saga|Tosu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|鳥栖市}}}}||align="left"|{{flag|Saga}}||66,842||71.73||932||1954-04-01||[http://www.city.tosu.lg.jp/] |- |align="left"|[[Imari, Saga|Imari]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|伊万里市}}}}||align="left"|{{flag|Saga}}||57,604||254.99||226||1954-04-01||[http://www.city.imari.saga.jp/] |- |align="left"|[[Kashima, Saga|Kashima]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|鹿島市}}}}||align="left"|{{flag|Saga}}||31,326||112.10||279||1954-04-01||[https://web.archive.org/web/20100505115227/http://www.city.kashima.saga.jp/] |- |align="left"|[[Taku, Saga|Taku]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|多久市}}}}||align="left"|{{flag|Saga}}||22,165||96.93||229||1954-05-01||[http://www.city.taku.lg.jp/] |- |align="left"|[[Karatsu, Saga|Karatsu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|唐津市}}}}||align="left"|{{flag|Saga}}||129,194||487.45||265||2005-01-01||[http://www.city.karatsu.lg.jp/] |- |align="left"|[[Ogi, Saga|Ogi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|小城市}}}}||align="left"|{{flag|Saga}}||45,516||95.85||475||2005-03-01||[http://www.city.ogi.lg.jp/] |- bgcolor="MistyRose" |align="left"|[[Saga, Saga|Saga]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|佐賀市}}}}||align="left"|{{flag|Saga}}||239,932||431.42||556||2005-10-01||[http://www.city.saga.lg.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120712064656/http://www.city.saga.lg.jp/ |date=2012-07-12 }} |- |align="left"|[[Ureshino, Saga|Ureshino]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|嬉野市}}}}||align="left"|{{flag|Saga}}||29,644||126.51||234||2006-01-01||[http://www.city.ureshino.lg.jp/] |- |align="left"|[[Takeo, Saga|Takeo]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|武雄市}}}}||align="left"|{{flag|Saga}}||50,788||195.44||260||2006-03-01||[http://www.city.takeo.lg.jp/] |- |align="left"|[[Kanzaki, Saga|Kanzaki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|神埼市}}}}||align="left"|{{flag|Saga}}||33,449||125.01||268||2006-03-20||[http://www.city.kanzaki.saga.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Kawagoe, Saitama|Kawagoe]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|川越市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||335,693||109.16||3,075||1922-12-01||[http://www.city.kawagoe.saitama.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070213071307/http://www.city.kawagoe.saitama.jp/ |date=2007-02-13 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Kawaguchi, Saitama|Kawaguchi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|川口市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||552,883||61.97||8,922||1933-04-01||[http://www.city.kawaguchi.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Gyoda</span>[[Gyōda]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|行田市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||87,462||67.37||1,298||1949-05-03||[http://www.city.gyoda.lg.jp/] |- |align="left"|[[Chichibu, Saitama|Chichibu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|秩父市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||69,139||577.69||120||1950-04-01||[http://www.city.chichibu.lg.jp/] |- bgcolor="MistyRose" |align="left"|[[Tokorozawa, Saitama|Tokorozawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|所沢市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||338,560||71.99||4,703||1950-11-03||[http://www.city.tokorozawa.saitama.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Hanno</span>[[Hannō, Saitama|Hannō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|飯能市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||84,053||193.16||435||1954-01-01||[http://www.city.hanno.saitama.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070219024658/http://www.city.hanno.saitama.jp/ |date=2007-02-19 }} |- |align="left"|[[Kazo, Saitama|Kazo]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|加須市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||67,862||59.40||1,142||1954-05-03||[http://www.city.kazo.lg.jp/] |- |align="left"|[[Higashimatsuyama, Saitama|Higashimatsuyama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|東松山市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||90,840||65.33||1,390||1954-07-01||[http://www.city.higashimatsuyama.lg.jp/] |- |align="left"|[[Sayama, Saitama|Sayama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|狭山市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||156,634||49.04||3,194||1954-07-01||[http://www.city.sayama.saitama.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Hanyu</span>[[Hanyū, Saitama|Hanyū]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|羽生市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||56,820||58.55||970||1954-09-01||[http://www.city.hanyu.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Konosu</span>[[Kōnosu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|鴻巣市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||119,768||67.49||1,775||1954-09-30||[http://www.city.kounosu.saitama.jp/] |- |align="left"|[[Ageo, Saitama|Ageo]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|上尾市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||222,479||45.55||4,884||1958-07-15||[http://www.city.ageo.lg.jp/] |- bgcolor="MistyRose" |align="left"|<span style="display:none">Soka</span>[[Sōka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|草加市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||237,964||27.42||8,678||1958-11-01||[http://www.city.soka.saitama.jp/] |- bgcolor="MistyRose" |align="left"|[[Koshigaya]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|越谷市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||318,592||60.31||5,283||1958-11-03||[http://www.city.koshigaya.saitama.jp/] |- |align="left"|[[Warabi, Saitama|Warabi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|蕨市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||70,410||5.10||13,806||1959-04-01||[http://www.city.warabi.saitama.jp/] |- |align="left"|[[Toda, Saitama|Toda]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|戸田市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||118,591||18.17||6,527||1966-10-01||[http://www.city.toda.saitama.jp/] |- |align="left"|[[Iruma, Saitama|Iruma]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|入間市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||148,203||44.74||3,313||1966-11-01||[http://www.city.iruma.saitama.jp/] |- |align="left"|[[Asaka, Saitama|Asaka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|朝霞市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||126,902||18.38||6,904||1967-03-15||[https://web.archive.org/web/20031020205457/http://www.city.asaka.saitama.jp/] |- |align="left"|[[Shiki, Saitama|Shiki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|志木市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||68,531||9.06||7,564||1970-10-26||[http://www.city.shiki.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Wako</span>[[Wakō, Saitama|Wakō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|和光市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||78,575||11.04||7,117||1970-10-31||[http://www.city.wako.lg.jp/] |- |align="left"|[[Niiza, Saitama|Niiza]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|新座市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||155,926||22.80||6,839||1970-11-01||[http://www.city.niiza.lg.jp/] |- |align="left"|[[Okegawa, Saitama|Okegawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|桶川市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||74,703||25.26||2,957||1970-11-03||[https://web.archive.org/web/20080114142555/http://www.city.okegawa.lg.jp/index01.html] |- |align="left"|[[Kuki, Saitama|Kuki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|久喜市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||71,667||25.35||2,827||1971-10-01||[https://web.archive.org/web/20050827001932/http://www.city.kuki.saitama.jp/] |- |align="left"|[[Kitamoto, Saitama|Kitamoto]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|北本市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||69,903||19.84||3,523||1971-11-03||[http://www.city.kitamoto.saitama.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070224215300/http://www.city.kitamoto.saitama.jp/ |date=2007-02-24 }} |- |align="left"|[[Yashio, Saitama|Yashio]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|八潮市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||78,601||18.03||4,359||1972-01-15||[http://www.city.yashio.lg.jp/] |- |align="left"|[[Fujimi, Saitama|Fujimi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|富士見市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||105,286||19.70||5,344||1972-04-10||[http://www.city.fujimi.saitama.jp/] |- |align="left"|[[Misato, Saitama (lungsod)|Misato]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|三郷市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||128,956||30.16||4,276||1972-05-03||[http://www.city.misato.lg.jp/] |- |align="left"|[[Hasuda, Saitama|Hasuda]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|蓮田市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||63,375||27.27||2,324||1972-10-01||[http://www.city.hasuda.saitama.jp/] |- |align="left"|[[Sakado, Saitama|Sakado]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|坂戸市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||99,680||40.97||2,433||1976-09-01||[http://www.city.sakado.lg.jp/] |- |align="left"|[[Satte, Saitama|Satte]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|幸手市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||53,485||33.95||1,575||1986-10-01||[http://www.city.satte.saitama.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070219054705/http://www.city.satte.saitama.jp/ |date=2007-02-19 }} |- |align="left"|[[Tsurugashima, Saitama|Tsurugashima]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|鶴ヶ島市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||70,131||17.73||3,955||1991-09-01||[http://www.city.tsurugashima.lg.jp/] |- |align="left"|[[Hidaka, Saitama|Hidaka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|日高市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||55,454||47.50||1,167||1991-10-01||[http://www.city.hidaka.lg.jp/] |- |align="left"|[[Yoshikawa, Saitama|Yoshikawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|吉川市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||63,050||31.62||1,994||1996-04-01||[http://www.city.yoshikawa.saitama.jp/] |- bgcolor="Moccasin" |align="left"|[[Saitama, Saitama|Saitama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|さいたま市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||1,192,418||217.49||5,483||2001-05-01||[http://www.city.saitama.jp/] |- bgcolor="MistyRose" |align="left"|[[Kumagaya]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|熊谷市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||204,853||159.88||1,281||2005-10-01||[http://www.city.kumagaya.lg.jp/] |- bgcolor="MistyRose" |align="left"|[[Kasukabe, Saitama|Kasukabe]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|春日部市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||236,854||65.98||3,590||2005-10-01||[http://www.city.kasukabe.lg.jp/] |- |align="left"|[[Fujimino, Saitama|Fujimino]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|ふじみ野市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||103,724||14.67||7,070||2005-10-01||[http://www.city.fujimino.saitama.jp/] |- |align="left"|[[Fukaya, Saitama|Fukaya]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|深谷市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||146,128||137.58||1,062||2006-01-01||[http://www.city.fukaya.saitama.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Honjo</span>[[Honjō, Saitama|Honjō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|本庄市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||81,805||89.71||912||2006-01-10||[http://www.city.honjo.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Honjo</span>[[Shiraoka, Saitama|Shiraoka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|白岡市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||51,684||24.92||2,070||2012-10-01||[http://www.city.shiraoka.lg.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|<span style="display:none">Otsu</span>[[Ōtsu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|大津市}}}}||align="left"|{{flag|Shiga}}||329,024||464.10||709||1898-10-01||[https://web.archive.org/web/20000622004441/http://www.city.otsu.shiga.jp/] |- |align="left"|[[Hikone, Shiga|Hikone]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|彦根市}}}}||align="left"|{{flag|Shiga}}||110,945||196.84||564||1937-02-11||[http://www.city.hikone.shiga.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110501090525/http://www.city.hikone.shiga.jp/ |date=2011-05-01 }} |- |align="left"|[[Kusatsu, Shiga|Kusatsu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|草津市}}}}||align="left"|{{flag|Shiga}}||123,512||67.92||1,818||1954-10-15||[http://www.city.kusatsu.shiga.jp/] |- |align="left"|[[Moriyama, Shiga|Moriyama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|守山市}}}}||align="left"|{{flag|Shiga}}||74,263||54.81||1,355||1970-07-01||[http://www.city.moriyama.shiga.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161023173417/http://www.city.moriyama.shiga.jp/ |date=2016-10-23 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Ritto</span>[[Rittō, Shiga|Rittō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|栗東市}}}}||align="left"|{{flag|Shiga}}||62,353||52.75||1,182||2001-10-01||[https://web.archive.org/web/20011003204425/http://www.city.ritto.shiga.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Koka</span>[[Kōka, Shiga|Kōka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|甲賀市}}}}||align="left"|{{flag|Shiga}}||94,007||481.69||195||2004-10-01||[https://web.archive.org/web/20080206022438/http://www.city.koka.shiga.jp/] |- |align="left"|[[Yasu, Shiga|Yasu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|野洲市}}}}||align="left"|{{flag|Shiga}}||49,821||81.07||615||2004-10-01||[http://www.city.yasu.lg.jp/] |- |align="left"|[[Konan, Shiga|Konan]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|湖南市}}}}||align="left"|{{flag|Shiga}}||55,144||70.49||782||2004-10-01||[http://www.city.konan.shiga.jp/] |- |align="left"|[[Takashima, Shiga|Takashima]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|高島市}}}}||align="left"|{{flag|Shiga}}||52,967||693.00||76.4||2005-01-01||[http://www.city.takashima.shiga.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060218063311/http://www.city.takashima.shiga.jp/ |date=2006-02-18 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Higashiomi</span>[[Higashiōmi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|東近江市}}}}||align="left"|{{flag|Shiga}}||117,487||388.58||302||2005-02-11||[http://www.city.higashiomi.shiga.jp/] |- |align="left"|[[Maibara, Shiga|Maibara]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|米原市}}}}||align="left"|{{flag|Shiga}}||40,757||250.46||163||2005-02-14||[http://www.city.maibara.lg.jp/] |- |align="left"|[[Nagahama, Shiga|Nagahama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|長浜市}}}}||align="left"|{{flag|Shiga}}||83,555||247.01||338||2006-02-13||[http://www.city.nagahama.shiga.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161230232547/http://www.city.nagahama.shiga.jp/ |date=2016-12-30 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Omihachiman</span>[[Ōmihachiman]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|近江八幡市}}}}||align="left"|{{flag|Shiga}}||69,116||153.09||451||2010-03-21||[http://www.city.omihachiman.shiga.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Matsue]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|松江市}}}}||align="left"|{{flag|Shimane}}||195,875||530.27||369||1889-04-01||[http://www.city.matsue.shimane.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180125141356/http://www.city.matsue.shimane.jp/ |date=2018-01-25 }} |- |align="left"|[[Izumo, Shimane|Izumo]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|出雲市}}}}||align="left"|{{flag|Shimane}}||146,115||543.48||269||1941-11-03||[http://www.city.izumo.shimane.jp/] |- |align="left"|[[Masuda, Shimane|Masuda]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|益田市}}}}||align="left"|{{flag|Shimane}}||50,980||733.16||69.5||1952-08-01||[http://www.city.masuda.lg.jp/] |- |align="left"|[[Yasugi, Shimane|Yasugi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|安来市}}}}||align="left"|{{flag|Shimane}}||42,997||420.97||102||1954-04-01||[http://www.city.yasugi.shimane.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Gotsu</span>[[Gōtsu, Shimane|Gōtsu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|江津市}}}}||align="left"|{{flag|Shimane}}||26,958||268.51||100||1954-04-01||[http://www.city.gotsu.lg.jp/] |- |align="left"|[[Unnan, Shimane|Unnan]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|雲南市}}}}||align="left"|{{flag|Shimane}}||43,269||553.37||78.2||2004-11-01||[http://www.city.unnan.shimane.jp/] |- |align="left"|[[Hamada, Shimane|Hamada]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|浜田市}}}}||align="left"|{{flag|Shimane}}||61,325||689.60||88.9||2005-10-01||[http://www.city.hamada.shimane.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Oda</span>[[Ōda, Shimane|Ōda]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|大田市}}}}||align="left"|{{flag|Shimane}}||39,593||436.11||90.8||2005-10-01||[http://www.city.ohda.lg.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100904074354/http://www.city.ohda.lg.jp/ |date=2010-09-04 }} |- bgcolor="Moccasin" |align="left"|[[Shizuoka, Shizuoka|Shizuoka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|静岡市}}}}||align="left"|{{flag|Shizuoka}}||710,944||1,388.78||512||1889-04-01||[http://www.city.shizuoka.jp/] |- bgcolor="Moccasin" |align="left"|[[Hamamatsu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|浜松市}}}}||align="left"|{{flag|Shizuoka}}||811,431||1,511.17||537||1911-07-01||[https://web.archive.org/web/20100521073237/http://www.city.hamamatsu.shizuoka.jp/] |- bgcolor="MistyRose" |align="left"|[[Numazu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|沼津市}}}}||align="left"|{{flag|Shizuoka}}||206,818||187.11||1,105||1923-07-01||[http://www.city.numazu.shizuoka.jp/] |- |align="left"|[[Atami]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|熱海市}}}}||align="left"|{{flag|Shizuoka}}||40,524||61.56||658||1937-04-10||[https://web.archive.org/web/20120426053204/http://www.city.atami.shizuoka.jp/] |- |align="left"|[[Mishima, Shizuoka|Mishima]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|三島市}}}}||align="left"|{{flag|Shizuoka}}||112,320||62.13||1,808||1941-04-29||[http://www.city.mishima.shizuoka.jp/] |- |align="left"|[[Fujinomiya, Shizuoka|Fujinomiya]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|富士宮市}}}}||align="left"|{{flag|Shizuoka}}||122,122||314.81||388||1942-06-01||[http://www.city.fujinomiya.shizuoka.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081025001740/http://www.city.fujinomiya.shizuoka.jp/ |date=2008-10-25 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Ito</span>[[Itō, Shizuoka|Itō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|伊東市}}}}||align="left"|{{flag|Shizuoka}}||72,038||124.13||580||1947-08-10||[http://www.city.ito.shizuoka.jp/] |- |align="left"|[[Shimada, Shizuoka|Shimada]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|島田市}}}}||align="left"|{{flag|Shizuoka}}||95,762||195.40||490||1948-01-01||[http://www.city.shimada.shizuoka.jp/] |- |align="left"|[[Iwata, Shizuoka|Iwata]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|磐田市}}}}||align="left"|{{flag|Shizuoka}}||172,583||164.08||1,052||1948-04-01||[http://www.city.iwata.shizuoka.jp/] |- |align="left"|[[Yaizu, Shizuoka|Yaizu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|焼津市}}}}||align="left"|{{flag|Shizuoka}}||120,331||46.01||2,615||1951-03-01||[http://www.city.yaizu.lg.jp/] |- |align="left"|[[Kakegawa, Shizuoka|Kakegawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|掛川市}}}}||align="left"|{{flag|Shizuoka}}||118,660||265.63||447||1954-03-31||[https://web.archive.org/web/20110414054930/http://www.city.kakegawa.shizuoka.jp/] |- |align="left"|[[Fujieda, Shizuoka|Fujieda]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|藤枝市}}}}||align="left"|{{flag|Shizuoka}}||129,637||140.74||921||1954-03-31||[http://www.city.fujieda.shizuoka.jp/] |- |align="left"|[[Gotenba, Shizuoka|Gotenba]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|御殿場市}}}}||align="left"|{{flag|Shizuoka}}||88,078||194.63||453||1955-02-11||[http://www.city.gotemba.shizuoka.jp/] |- |align="left"|[[Fukuroi, Shizuoka|Fukuroi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|袋井市}}}}||align="left"|{{flag|Shizuoka}}||85,163||108.56||784||1958-11-03||[http://www.city.fukuroi.shizuoka.jp/] |- bgcolor="MistyRose" |align="left"|[[Fuji, Shizuoka|Fuji]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|富士市}}}}||align="left"|{{flag|Shizuoka}}||237,279||214.10||1,108||1966-11-01||[http://www.city.fuji.shizuoka.jp/] |- |align="left"|[[Shimoda, Shizuoka|Shimoda]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|下田市}}}}||align="left"|{{flag|Shizuoka}}||25,784||104.70||246||1971-01-01||[http://www.city.shimoda.shizuoka.jp/] |- |align="left"|[[Susono, Shizuoka|Susono]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|裾野市}}}}||align="left"|{{flag|Shizuoka}}||53,740||138.39||388||1971-01-01||[http://www.city.susono.shizuoka.jp/] |- |align="left"|[[Kosai, Shizuoka|Kosai]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|湖西市}}}}||align="left"|{{flag|Shizuoka}}||44,545||55.08||809||1972-01-01||[http://www.city.kosai.shizuoka.jp/] |- |align="left"|[[Izu, Shizuoka|Izu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|伊豆市}}}}||align="left"|{{flag|Shizuoka}}||35,911||363.97||98.7||2004-04-01||[http://www.city.izu.shizuoka.jp/] |- |align="left"|[[Omaezaki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|御前崎市}}}}||align="left"|{{flag|Shizuoka}}||35,015||65.85||532||2004-04-01||[http://www.city.omaezaki.shizuoka.jp/] |- |align="left"|[[Kikugawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|菊川市}}}}||align="left"|{{flag|Shizuoka}}||47,702||94.24||506||2005-01-17||[http://www.city.kikugawa.shizuoka.jp/] |- |align="left"|[[Izunokuni]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|伊豆の国市}}}}||align="left"|{{flag|Shizuoka}}||49,711||94.71||525||2005-04-01||[http://www.city.izunokuni.shizuoka.jp/] |- |align="left"|[[Makinohara]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|牧之原市}}}}||align="left"|{{flag|Shizuoka}}||49,726||111.50||446||2005-10-11||[http://www.city.makinohara.shizuoka.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Utsunomiya]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|宇都宮市}}}}||align="left"|{{flag|Tochigi}}||507,833||416.84||1,218||1896-04-01||[http://www.city.utsunomiya.tochigi.jp/] |- |align="left"|[[Ashikaga, Tochigi|Ashikaga]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|足利市}}}}||align="left"|{{flag|Tochigi}}||157,793||177.82||887||1921-01-01||[http://www.city.ashikaga.tochigi.jp/] |- |align="left"|[[Tochigi, Tochigi|Tochigi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|栃木市}}}}||align="left"|{{flag|Tochigi}}||81,601||122.06||669||1937-04-01||[https://web.archive.org/web/20100305195542/http://www.city.tochigi.tochigi.jp/] |- |align="left"|[[Kanuma, Tochigi|Kanuma]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|鹿沼市}}}}||align="left"|{{flag|Tochigi}}||103,690||490.62||211||1948-10-10||[http://www.city.kanuma.tochigi.jp/] |- |align="left"|[[Oyama, Tochigi|Oyama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|小山市}}}}||align="left"|{{flag|Tochigi}}||162,283||171.61||946||1954-03-31||[http://www.city.oyama.tochigi.jp/] |- |align="left"|[[Mooka, Tochigi|Mooka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|真岡市}}}}||align="left"|{{flag|Tochigi}}||66,705||111.76||597||1954-10-01||[https://web.archive.org/web/20030919052800/http://www.city.moka.tochigi.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Otawara</span>[[Ōtawara]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|大田原市}}}}||align="left"|{{flag|Tochigi}}||78,563||354.12||222||1954-12-01||[http://www.city.ohtawara.tochigi.jp/] |- |align="left"|[[Yaita, Tochigi|Yaita]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|矢板市}}}}||align="left"|{{flag|Tochigi}}||35,462||170.66||208||1958-11-01||[http://www.city.yaita.tochigi.jp/] |- |align="left"|[[Nasushiobara]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|那須塩原市}}}}||align="left"|{{flag|Tochigi}}||115,633||592.82||195||2005-01-01||[http://www.city.nasushiobara.lg.jp/] |- |align="left"|[[Sano, Tochigi|Sano]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|佐野市}}}}||align="left"|{{flag|Tochigi}}||123,034||356.07||346||2005-02-28||[http://www.city.sano.lg.jp/] |- |align="left"|[[Sakura, Tochigi|Sakura]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|さくら市}}}}||align="left"|{{flag|Tochigi}}||42,403||125.46||338||2005-03-28||[http://www.city.tochigi-sakura.lg.jp/] |- |align="left"|[[Nasukarasuyama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|那須烏山市}}}}||align="left"|{{flag|Tochigi}}||30,433||174.42||174||2005-10-01||[http://www.city.nasukarasuyama.lg.jp/] |- |align="left"|[[Shimotsuke, Tochigi|Shimotsuke]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|下野市}}}}||align="left"|{{flag|Tochigi}}||59,459||74.58||797||2006-01-10||[http://www.city.shimotsuke.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Nikko</span>[[Nikkō, Tochigi|Nikkō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|日光市}}}}||align="left"|{{flag|Tochigi}}||92,181||1,449.87||63.6||2006-03-20||[http://www.city.nikko.lg.jp/] |- |align="left"|[[Tokushima, Tokushima|Tokushima]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|徳島市}}}}||align="left"|{{flag|Tokushima}}||266,370||191.39||1,392||1889-10-01||[http://www.city.tokushima.tokushima.jp/] |- |align="left"|[[Naruto, Tokushima|Naruto]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|鳴門市}}}}||align="left"|{{flag|Tokushima}}||62,453||135.46||461||1947-03-15||[http://www.city.naruto.tokushima.jp/] |- |align="left"|[[Komatsushima, Tokushima|Komatsushima]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|小松島市}}}}||align="left"|{{flag|Tokushima}}||41,540||45.24||918||1951-06-01||[http://www.city.komatsushima.tokushima.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120204062523/http://www.city.komatsushima.tokushima.jp/ |date=2012-02-04 }} |- |align="left"|[[Anan, Tokushima|Anan]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|阿南市}}}}||align="left"|{{flag|Tokushima}}||77,099||279.39||276||1958-05-01||[http://www.city.anan.tokushima.jp/] |- |align="left"|[[Yoshinogawa, Tokushima|Yoshinogawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|吉野川市}}}}||align="left"|{{flag|Tokushima}}||44,905||144.19||311||2004-10-01||[http://www.city.yoshinogawa.lg.jp/] |- |align="left"|[[Mima, Tokushima|Mima]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|美馬市}}}}||align="left"|{{flag|Tokushima}}||33,520||367.38||91.2||2005-03-01||[http://www.city.mima.lg.jp/] |- |align="left"|[[Awa, Tokushima|Awa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|阿波市}}}}||align="left"|{{flag|Tokushima}}||40,303||190.97||211||2005-04-01||[http://www.city.awa.lg.jp/] |- |align="left"|[[Miyoshi, Tokushima|Miyoshi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|三好市}}}}||align="left"|{{flag|Tokushima}}||30,998||721.48||42.96||2006-03-01||[http://www.city-miyoshi.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120722042934/http://www.city-miyoshi.jp/ |date=2012-07-22 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Hachioji</span>[[Hachiōji, Tokyo|Hachiōji]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|八王子市}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo}}||567,367||186.31||3,045||1917-09-01||[http://www.city.hachioji.tokyo.jp/] |- |align="left"|[[Tachikawa, Tokyo|Tachikawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|立川市}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo}}||175,639||24.38||7,204||1940-12-01||[http://www.city.tachikawa.lg.jp/] |- |align="left"|[[Musashino, Tokyo|Musashino]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|武蔵野市}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo}}||138,516||10.73||12,909||1947-11-03||[http://www.city.musashino.lg.jp/] |- |align="left"|[[Mitaka, Tokyo|Mitaka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|三鷹市}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo}}||180,797||16.50||10,957||1950-11-03||[http://www.city.mitaka.tokyo.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061026011433/http://www.city.mitaka.tokyo.jp/ |date=2006-10-26 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Ome</span>[[Ōme, Tokyo|Ōme]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|青梅市}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo}}||141,708||103.26||1,372||1951-04-01||[https://web.archive.org/web/20100117054805/http://www.city.ome.tokyo.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Fuchu</span>[[Fuchū, Tokyo|Fuchū]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|府中市}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo}}||248,445||29.34||8,468||1954-04-01||[http://www.city.fuchu.tokyo.jp/] |- |align="left"|[[Akishima, Tokyo|Akishima]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|昭島市}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo}}||111,763||17.33||6,449||1954-05-01||[http://www.city.akishima.lg.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080913142520/http://www.city.akishima.lg.jp/ |date=2008-09-13 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Chofu</span>[[Chōfu, Tokyo|Chōfu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|調布市}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo}}||219,053||21.53||10,174||1955-04-01||[http://www.city.chofu.tokyo.jp/] |- |align="left"|[[Machida, Tokyo|Machida]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|町田市}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo}}||413,786||71.63||5,777||1958-02-01||[http://www.city.machida.tokyo.jp/] |- |align="left"|[[Koganei, Tokyo|Koganei]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|小金井市}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo}}||115,116||11.33||10,160||1958-10-01||[http://www.city.koganei.lg.jp/] |- |align="left"|[[Kodaira, Tokyo|Kodaira]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|小平市}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo}}||185,829||20.46||9,083||1962-10-01||[http://www.city.kodaira.tokyo.jp/] |- |align="left"|[[Hino, Tokyo|Hino]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|日野市}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo}}||179,482||27.53||6,520||1963-11-03||[http://www.city.hino.lg.jp/] |- |align="left"|[[Higashimurayama, Tokyo|Higashimurayama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|東村山市}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo}}||146,585||17.17||8,537||1964-04-01||[http://www.city.higashimurayama.tokyo.jp/] |- |align="left"|[[Kokubunji, Tokyo|Kokubunji]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|国分寺市}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo}}||118,801||11.48||10,349||1964-11-03||[http://www.city.kokubunji.tokyo.jp/] |- |align="left"|[[Kunitachi, Tokyo|Kunitachi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|国立市}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo}}||73,362||8.15||9,001||1967-01-01||[http://www.city.kunitachi.tokyo.jp/] |- |align="left"|[[Fussa, Tokyo|Fussa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|福生市}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo}}||60,413||10.24||5,900||1970-07-01||[http://www.city.fussa.tokyo.jp/] |- |align="left"|[[Komae, Tokyo|Komae]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|狛江市}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo}}||78,237||6.39||12,244||1970-10-01||[http://www.city.komae.tokyo.jp/] |- |align="left"|[[Higashiyamato, Tokyo|Higashiyamato]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|東大和市}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo}}||81,445||13.54||6,015||1970-10-01||[http://www.city.higashiyamato.lg.jp/] |- |align="left"|[[Kiyose, Tokyo|Kiyose]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|清瀬市}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo}}||73,518||10.19||7,215||1970-10-01||[http://www.city.kiyose.lg.jp/] |- |align="left"|[[Higashikurume, Tokyo|Higashikurume]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|東久留米市}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo}}||115,405||12.92||8,932||1970-10-01||[http://www.city.higashikurume.lg.jp/] |- |align="left"|[[Musashimurayama, Tokyo|Musashimurayama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|武蔵村山市}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo}}||68,333||15.37||4,446||1970-11-03||[http://www.city.musashimurayama.tokyo.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100126164716/http://www.city.musashimurayama.tokyo.jp/ |date=2010-01-26 }} |- |align="left"|[[Tama, Tokyo|Tama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|多摩市}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo}}||149,404||21.08||7,087||1971-11-01||[http://www.city.tama.lg.jp/] |- |align="left"|[[Inagi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|稲城市}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo}}||80,772||17.97||4,495||1971-11-01||[http://www.city.inagi.tokyo.jp/] |- |align="left"|[[Hamura, Tokyo|Hamura]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|羽村市}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo}}||56,984||9.91||5,750||1991-11-01||[http://www.city.hamura.tokyo.jp/] |- |align="left"|[[Akiruno, Tokyo|Akiruno]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|あきる野市}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo}}||80,268||73.34||1,094||1995-09-01||[http://www.city.akiruno.tokyo.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Nishitokyo</span>[[Nishitōkyō, Tokyo|Nishitōkyō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|西東京市}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo}}||193,350||15.85||12,199||2001-01-21||[http://www.city.nishitokyo.lg.jp/] |- bgcolor="LightSlateGray" |align="left"|<span style="display:none">Tokyo Ward AA</span>[[Mga natatanging purok ng Tokyo]] (''Special wards of Tokyo'')||align="left"|{{large|{{lang|ja|東京特別区部}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo|alt}}||8,637,098||621.81||13,890|| || |- bgcolor="Gainsboro" |align="left"|<span style="display:none">Tokyo Ward</span>[[Adachi, Tokyo|Adachi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|足立区}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo|alt}}||629,392||53.20||11,830||1947-03-13||[http://www.city.adachi.tokyo.jp/] |- bgcolor="Gainsboro" |align="left"|<span style="display:none">Tokyo Ward</span>[[Arakawa, Tokyo|Arakawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|荒川区}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo|alt}}||194,777||10.20||18,262||1947-03-13||[http://www.city.arakawa.tokyo.jp/] |- bgcolor="Gainsboro" |align="left"|<span style="display:none">Tokyo Ward</span>[[Bunkyō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|文京区}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo|alt}}||194,933||11.31||16,009||1947-03-13||[http://www.city.bunkyo.lg.jp/] |- bgcolor="Gainsboro" |align="left"|<span style="display:none">Tokyo Ward</span>[[Chiyoda, Tokyo|Chiyoda]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|千代田区}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo|alt}}||43,802||11.64||3,763||1947-03-13||[https://web.archive.org/web/20031011182823/http://city.chiyoda.tokyo.jp/] |- bgcolor="Gainsboro" |align="left"|<span style="display:none">Tokyo Ward</span>[[Chūō, Tokyo|Chūō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|中央区}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo|alt}}||104,997||10.15||10,344||1947-03-13||[http://www.city.chuo.lg.jp/] |- bgcolor="Gainsboro" |align="left"|<span style="display:none">Tokyo Ward</span>[[Edogawa, Tokyo|Edogawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|江戸川区}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo|alt}}||661,386||49.86||13,264||1947-03-13||[http://www.city.edogawa.tokyo.jp/] |- bgcolor="Gainsboro" |align="left"|<span style="display:none">Tokyo Ward</span>[[Itabashi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|板橋区}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo|alt}}||529,059||32.17||16,445||1947-03-13||[http://www.city.itabashi.tokyo.jp/] |- bgcolor="Gainsboro" |align="left"|<span style="display:none">Tokyo Ward</span>[[Katsushika]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|葛飾区}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo|alt}}||428,066||34.84||12,286||1947-03-13||[http://www.city.katsushika.lg.jp/] |- bgcolor="Gainsboro" |align="left"|<span style="display:none">Tokyo Ward</span>[[Kita, Tokyo|Kita]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|北区}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo|alt}}||330,646||20.59||15,885||1947-03-13||[http://www.city.kita.tokyo.jp/] |- bgcolor="Gainsboro" |align="left"|<span style="display:none">Tokyo Ward</span>[[Kōtō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|江東区}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo|alt}}||436,337||39.80||10,963||1947-03-13||[http://www.city.koto.lg.jp/] |- bgcolor="Gainsboro" |align="left"|<span style="display:none">Tokyo Ward</span>[[Meguro]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|目黒区}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo|alt}}||267,798||14.70||18,217||1947-03-13||[http://www.city.meguro.tokyo.jp/] |- bgcolor="Gainsboro" |align="left"|<span style="display:none">Tokyo Ward</span>[[Minato, Tokyo|Minato]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|港区}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo|alt}}||205,196||20.34||10,088||1947-03-13||[http://www.city.minato.tokyo.jp/] |- bgcolor="Gainsboro" |align="left"|<span style="display:none">Tokyo Ward</span>[[Nakano, Tokyo|Nakano]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|中野区}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo|alt}}||312,939||15.59||20,097||1947-03-13||[http://www.city.tokyo-nakano.lg.jp/] |- bgcolor="Gainsboro" |align="left"|<span style="display:none">Tokyo Ward</span>[[Nerima]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|練馬区}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo|alt}}||702,202||48.16||14,580||1947-08-01||[http://www.city.nerima.tokyo.jp/] |- bgcolor="Gainsboro" |align="left"|<span style="display:none">Tokyo Ward</span><span style="display:none">Ota</span>[[Ōta, Tokyo|Ōta]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|大田区}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo|alt}}||674,590||59.46||11,345||1947-03-13||[http://www.city.ota.tokyo.jp/] |- bgcolor="Gainsboro" |align="left"|<span style="display:none">Tokyo Ward</span>[[Setagaya]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|世田谷区}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo|alt}}||855,416||58.08||14,728||1947-03-13||[https://web.archive.org/web/20020926224343/http://www.city.setagaya.tokyo.jp/] |- bgcolor="Gainsboro" |align="left"|<span style="display:none">Tokyo Ward</span>[[Shibuya]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|渋谷区}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo|alt}}||205,512||15.11||13,337||1947-03-13||[http://www.city.shibuya.tokyo.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131014183215/http://www.city.shibuya.tokyo.jp/ |date=2013-10-14 }} |- bgcolor="Gainsboro" |align="left"|<span style="display:none">Tokyo Ward</span>[[Shinagawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|品川区}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo|alt}}||353,887||22.72||15,576||1947-03-13||[http://www.city.shinagawa.tokyo.jp/] |- bgcolor="Gainsboro" |align="left"|<span style="display:none">Tokyo Ward</span>[[Shinjuku]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|新宿区}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo|alt}}||309,463||18.23||16,975||1947-03-13||[https://web.archive.org/web/20100514200320/http://www.city.shinjuku.tokyo.jp/] |- bgcolor="Gainsboro" |align="left"|<span style="display:none">Tokyo Ward</span>[[Suginami]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|杉並区}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo|alt}}||534,981||34.02||15,725||1947-03-13||[http://www.city.suginami.tokyo.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131027233626/http://www.city.suginami.tokyo.jp/ |date=2013-10-27 }} |- bgcolor="Gainsboro" |align="left"|<span style="display:none">Tokyo Ward</span>[[Sumida, Tokyo|Sumida]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|墨田区}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo|alt}}||237,433||13.75||16,079||1947-03-13||[http://www.city.sumida.lg.jp/] |- bgcolor="Gainsboro" |align="left"|<span style="display:none">Tokyo Ward</span>[[Taitō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|台東区}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo|alt}}||168,277||10.08||16,139||1947-03-13||[https://web.archive.org/web/20031011164358/http://www.city.taito.tokyo.jp/] |- bgcolor="Gainsboro" |align="left"|<span style="display:none">Tokyo Ward</span>[[Toshima]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|豊島区}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo|alt}}||256,009||13.01||19,428||1947-03-13||[http://www.city.toshima.lg.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Lungsod ng Tottori|Tottori]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|鳥取市}}}}||align="left"|{{flag|Tottori}}||200,315||765.66||262||1889-10-01||[http://www.city.tottori.lg.jp/] |- |align="left"|[[Yonago, Tottori|Yonago]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|米子市}}}}||align="left"|{{flag|Tottori}}||149,140||132.21||1,128||1927-04-01||[http://www.city.yonago.lg.jp/] |- |align="left"|[[Kurayoshi, Tottori|Kurayoshi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|倉吉市}}}}||align="left"|{{flag|Tottori}}||51,453||272.15||189||1953-10-01||[http://www.city.kurayoshi.lg.jp/] |- |align="left"|[[Sakaiminato, Tottori|Sakaiminato]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|境港市}}}}||align="left"|{{flag|Tottori}}||35,908||28.79||1,247||1956-04-01||[http://www.city.sakaiminato.lg.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Toyama, Toyama|Toyama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|富山市}}}}||align="left"|{{flag|Toyama}}||421,116||1,241.85||339||1889-04-01||[http://www.city.toyama.toyama.jp/] |- |align="left"|[[Uozu, Toyama|Uozu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|魚津市}}}}||align="left"|{{flag|Toyama}}||45,945||200.63||229||1952-04-01||[http://www.city.uozu.toyama.jp/] |- |align="left"|[[Himi, Toyama|Himi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|氷見市}}}}||align="left"|{{flag|Toyama}}||53,316||230.47||231||1952-08-01||[http://www.city.himi.toyama.jp/] |- |align="left"|[[Namerikawa, Toyama|Namerikawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|滑川市}}}}||align="left"|{{flag|Toyama}}||33,789||54.61||619||1954-03-01||[http://www.city.namerikawa.toyama.jp/] |- |align="left"|[[Tonami, Toyama|Tonami]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|砺波市}}}}||align="left"|{{flag|Toyama}}||49,396||126.96||389||1954-04-01||[http://www.city.tonami.toyama.jp/] |- |align="left"|[[Oyabe, Toyama|Oyabe]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|小矢部市}}}}||align="left"|{{flag|Toyama}}||32,656||134.11||244||1962-08-01||[http://www.city.oyabe.toyama.jp/] |- |align="left"|[[Nanto, Toyama|Nanto]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|南砺市}}}}||align="left"|{{flag|Toyama}}||57,061||668.86||85.3||2004-11-01||[http://www.city.nanto.toyama.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051201124816/http://www.city.nanto.toyama.jp/webapps/www/english/index.html |date=2005-12-01 }} |- |align="left"|[[Takaoka, Toyama|Takaoka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|高岡市}}}}||align="left"|{{flag|Toyama}}||178,965||209.38||855||2005-11-01||[http://www.city.takaoka.toyama.jp/] |- |align="left"|[[Imizu, Toyama|Imizu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|射水市}}}}||align="left"|{{flag|Toyama}}||94,691||109.18||867||2005-11-01||[http://www.city.imizu.toyama.jp/] |- |align="left"|[[Kurobe, Toyama|Kurobe]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|黒部市}}}}||align="left"|{{flag|Toyama}}||42,612||426.34||99.9||2006-03-31||[https://web.archive.org/web/20110511173958/http://kurobe.city.kurobe.toyama.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Wakayama, Wakayama|Wakayama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|和歌山市}}}}||align="left"|{{flag|Wakayama}}||372,175||209.23||1,779||1889-04-01||[http://www.city.wakayama.wakayama.jp/] |- |align="left"|[[Kainan, Wakayama|Kainan]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|海南市}}}}||align="left"|{{flag|Wakayama}}||55,877||101.18||552||1934-05-01||[http://www.city.kainan.wakayama.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210210075705/http://www.city.kainan.wakayama.jp/ |date=2021-02-10 }} |- |align="left"|[[Tanabe, Wakayama|Tanabe]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|田辺市}}}}||align="left"|{{flag|Wakayama}}||80,478||1,026.77||78.4||1942-05-20||[http://www.city.tanabe.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Gobo</span>[[Gobō, Wakayama|Gobō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|御坊市}}}}||align="left"|{{flag|Wakayama}}||26,335||43.93||599||1954-04-01||[http://www.city.gobo.wakayama.jp/] |- |align="left"|[[Arida, Wakayama|Arida]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|有田市}}}}||align="left"|{{flag|Wakayama}}||31,194||36.92||845||1956-05-01||[http://www.city.arida.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Shingu</span>[[Shingū, Wakayama|Shingū]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|新宮市}}}}||align="left"|{{flag|Wakayama}}||32,654||255.43||128||2005-10-01||[https://web.archive.org/web/20070116052751/http://www2.city.shingu.lg.jp/] |- |align="left"|[[Kinokawa, Wakayama|Kinokawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|紀の川市}}}}||align="left"|{{flag|Wakayama}}||67,192||228.24||294||2005-11-07||[http://www.city.kinokawa.lg.jp/] |- |align="left"|[[Hashimoto, Wakayama|Hashimoto]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|橋本市}}}}||align="left"|{{flag|Wakayama}}||67,505||130.31||518||2006-03-01||[http://www.city.hashimoto.wakayama.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060427091637/http://www.city.hashimoto.wakayama.jp/ |date=2006-04-27 }} |- |align="left"|[[Iwade, Wakayama|Iwade]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|岩出市}}}}||align="left"|{{flag|Wakayama}}||51,843||38.50||1,347||2006-04-01||[http://www.city.iwade.lg.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Yamagata, Yamagata|Yamagata]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|山形市}}}}||align="left"|{{flag|Yamagata}}||255,370||381.34||670||1889-04-01||[https://web.archive.org/web/20031019034152/http://www.city.yamagata.yamagata.jp/] |- |align="left"|[[Yonezawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|米沢市}}}}||align="left"|{{flag|Yamagata}}||91,704||548.74||167||1889-04-01||[http://www.city.yonezawa.yamagata.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Shinjo</span>[[Shinjō, Yamagata|Shinjō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|新庄市}}}}||align="left"|{{flag|Yamagata}}||39,808||223.08||178||1949-04-01||[http://www.city.shinjo.yamagata.jp/] |- |align="left"|[[Sagae]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|寒河江市}}}}||align="left"|{{flag|Yamagata}}||43,299||139.08||311||1954-08-01||[https://web.archive.org/web/20130517025028/http://www.city.sagae.yamagata.jp/] |- |align="left"|[[Kaminoyama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|上山市}}}}||align="left"|{{flag|Yamagata}}||35,086||240.95||146||1954-10-01||[https://web.archive.org/web/20100325194842/http://www.city.kaminoyama.yamagata.jp/] |- |align="left"|[[Murayama, Yamagata|Murayama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|村山市}}}}||align="left"|{{flag|Yamagata}}||27,586||196.83||140||1954-11-01||[https://web.archive.org/web/20221024104751/https://www.city.murayama.lg.jp/] |- |align="left"|[[Nagai, Yamagata|Nagai]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|長井市}}}}||align="left"|{{flag|Yamagata}}||30,285||214.69||141||1954-11-15||[http://www.city.nagai.yamagata.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Tendo</span>[[Tendō, Yamagata|Tendō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|天童市}}}}||align="left"|{{flag|Yamagata}}||63,470||113.01||562||1958-10-01||[https://web.archive.org/web/20100613015952/http://www.city.tendo.yamagata.jp/] |- |align="left"|[[Higashine]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|東根市}}}}||align="left"|{{flag|Yamagata}}||46,141||207.17||223||1958-11-03||[http://www.city.higashine.yamagata.jp/] |- |align="left"|[[Obanazawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|尾花沢市}}}}||align="left"|{{flag|Yamagata}}||19,937||372.32||53.5||1959-04-10||[http://www.city.obanazawa.yamagata.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Nan'yo</span>[[Nan'yō, Yamagata|Nan'yō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|南陽市}}}}||align="left"|{{flag|Yamagata}}||34,542||160.70||215||1967-04-01||[http://www.city.nanyo.yamagata.jp/] |- |align="left"|[[Tsuruoka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|鶴岡市}}}}||align="left"|{{flag|Yamagata}}||140,097||1,311.51||107||2005-10-01||[http://www.city.tsuruoka.lg.jp/] |- |align="left"|[[Sakata, Yamagata|Sakata]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|酒田市}}}}||align="left"|{{flag|Yamagata}}||114,964||602.79||191||2005-11-01||[http://www.city.sakata.lg.jp/] |- |align="left"|[[Ube, Yamaguchi|Ube]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|宇部市}}}}||align="left"|{{flag|Yamaguchi}}||176,370||287.69||613||1921-11-01||[http://www.city.ube.yamaguchi.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Hofu</span>[[Hōfu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|防府市}}}}||align="left"|{{flag|Yamaguchi}}||116,393||188.59||617||1936-08-25||[http://www.city.hofu.yamaguchi.jp/] |- |align="left"|[[Kudamatsu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|下松市}}}}||align="left"|{{flag|Yamaguchi}}||54,026||89.36||605||1939-11-03||[https://web.archive.org/web/20080212033246/http://www.city.kudamatsu.yamaguchi.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Shunan</span>[[Shūnan]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|周南市}}}}||align="left"|{{flag|Yamaguchi}}||150,299||656.25||229||2003-04-21||[http://www.city.shunan.lg.jp/] |- |align="left"|[[Hikari, Yamaguchi|Hikari]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|光市}}}}||align="left"|{{flag|Yamaguchi}}||53,274||91.94||579||2004-10-04||[http://www.city.hikari.lg.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Shimonoseki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|下関市}}}}||align="left"|{{flag|Yamaguchi}}||286,073||716.06||400||2005-02-13||[https://web.archive.org/web/20141020094055/http://www.city.shimonoseki.yamaguchi.jp/seisaku/kokusai/gaikoku/] |- |align="left"|[[Yanai, Yamaguchi|Yanai]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|柳井市}}}}||align="left"|{{flag|Yamaguchi}}||35,438||139.90||253||2005-02-21||[http://www.city-yanai.jp/] |- |align="left"|[[Hagi, Yamaguchi|Hagi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|萩市}}}}||align="left"|{{flag|Yamaguchi}}||55,831||698.87||79.9||2005-03-06||[http://www.city.hagi.lg.jp/] |- |align="left"|[[Nagato, Yamaguchi|Nagato]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|長門市}}}}||align="left"|{{flag|Yamaguchi}}||39,825||357.92||111||2005-03-22||[http://www.city.nagato.yamaguchi.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">San'yo-Onoda</span>[[San'yō-Onoda]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|山陽小野田市}}}}||align="left"|{{flag|Yamaguchi}}||65,523||132.99||493||2005-03-22||[http://www.city.sanyo-onoda.lg.jp/] |- |align="left"|[[Yamaguchi, Yamaguchi|Yamaguchi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|山口市}}}}||align="left"|{{flag|Yamaguchi}}||192,008||730.23||263||2005-10-01||[http://www.city.yamaguchi.lg.jp/] |- |align="left"|[[Iwakuni]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|岩国市}}}}||align="left"|{{flag|Yamaguchi}}||146,885||872.71||168||2006-03-20||[http://www.city.iwakuni.yamaguchi.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090926071949/http://www.city.iwakuni.yamaguchi.jp/ |date=2009-09-26 }} |- |align="left"|[[Mine, Yamaguchi|Mine]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|美祢市}}}}||align="left"|{{flag|Yamaguchi}}||17,355||228.25||76.0||2008-03-21||[http://www2.city.mine.lg.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|<span style="display:none">Kofu</span>[[Kōfu, Yamanashi|Kōfu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|甲府市}}}}||align="left"|{{flag|Yamanashi}}||199,374||212.41||939||1889-07-01||[http://www.city.kofu.yamanashi.jp/] |- |align="left"|[[Fujiyoshida]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|富士吉田市}}}}||align="left"|{{flag|Yamanashi}}||51,879||121.83||426||1951-03-20||[http://www.city.fujiyoshida.yamanashi.jp/] |- |align="left"|[[Tsuru, Yamanashi|Tsuru]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|都留市}}}}||align="left"|{{flag|Yamanashi}}||34,439||161.58||213||1954-04-29||[http://www.city.tsuru.yamanashi.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Otsuki</span>[[Ōtsuki, Yamanashi|Ōtsuki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|大月市}}}}||align="left"|{{flag|Yamanashi}}||29,869||280.30||107||1954-08-08||[http://www.city.otsuki.yamanashi.jp/] |- |align="left"|[[Nirasaki, Yamanashi|Nirasaki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|韮崎市}}}}||align="left"|{{flag|Yamanashi}}||33,539||143.73||233||1954-10-10||[https://web.archive.org/web/20040630220735/http://www.city.nirasaki.yamanashi.jp/] |- |align="left"|[[Minami-Alps, Yamanashi|Minami-Alps]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|南アルプス市}}}}||align="left"|{{flag|Yamanashi}}||72,295||264.06||274||2003-04-01||[http://www.city.minami-alps.yamanashi.jp/] |- |align="left"|[[Kai, Yamanashi|Kai]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|甲斐市}}}}||align="left"|{{flag|Yamanashi}}||74,077||71.94||1,030||2004-09-01||[http://www.city.kai.yamanashi.jp/] |- |align="left"|[[Fuefuki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|笛吹市}}}}||align="left"|{{flag|Yamanashi}}||71,184||201.92||353||2004-10-12||[http://www.city.fuefuki.yamanashi.jp/] |- |align="left"|[[Hokuto, Yamanashi|Hokuto]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|北杜市}}}}||align="left"|{{flag|Yamanashi}}||47,754||602.89||79.2||2004-11-01||[http://www.city.hokuto.yamanashi.jp/] |- |align="left"|[[Uenohara, Yamanashi|Uenohara]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|上野原市}}}}||align="left"|{{flag|Yamanashi}}||28,295||170.65||166||2005-02-13||[http://www.city.uenohara.yamanashi.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151107094120/http://www.city.uenohara.yamanashi.jp/ |date=2015-11-07 }} |- |align="left"|[[Yamanashi, Yamanashi|Yamanashi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|山梨市}}}}||align="left"|{{flag|Yamanashi}}||38,202||289.87||132||2005-03-22||[http://www.city.yamanashi.yamanashi.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20000901231441/http://www.city.yamanashi.yamanashi.jp/ |date=2000-09-01 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Koshu</span>[[Kōshū, Yamanashi|Kōshū]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|甲州市}}}}||align="left"|{{flag|Yamanashi}}||35,072||264.01||133||2005-11-01||[http://www.city.koshu.yamanashi.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Chuo</span>[[Chūō, Yamanashi|Chūō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|中央市}}}}||align="left"|{{flag|Yamanashi}}||31,875||31.81||1,002||2006-02-20||[http://www.city.chuo.yamanashi.jp/] |} ==Binuwag na mga lungsod== {| class="wikitable sortable" !Lungsod!!Pangalang Hapones!!Prepektura!!Itinatag!!Binuwag!!Dibisyong sinanib |- |Moriyama||{{large|{{lang|ja|守山市}}}}||Aichi||1954-06-01||1963-02-15||Sinanib sa [[Nagoya]] |- |[[Bisai, Aichi|Bisai]]||{{large|{{lang|ja|尾西市}}}}||Aichi||1955-01-01||2005-04-01||Sinanib sa [[Ichinomiya, Aichi|Ichinomiya]] |- |Shinshiro {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|新城市}}}}||Aichi||1958-11-01||2005-10-01||Sinanib sa Hōrai, Tsukude → [[Shinshiro, Aichi|Shinshiro]] {{small|(kasalukuyan)}} |- |[[Honjō, Akita|Honjō]]||{{large|{{lang|ja|本荘市}}}}||Akita||1954-03-31||2005-05-22||Sinanib sa Chōkai, Higashiyuri, Iwaki, Nishime, Ōuchi, Yashima, Yuri → [[Yurihonjō]] |- |[[Ōmagari, Akita|Ōmagari]]||{{large|{{lang|ja|大曲市}}}}||Akita||1954-05-03||2005-03-22||Sinanib sa Kamioka, Kyōwa, Nakasen, Nishisenboku, Ōta, Semboku, Nangai → [[Daisen, Akita|Daisen]] |- |Yuzawa {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|湯沢市}}}}||Akita||1954-03-31||2005-03-22||Sinanib sa Inakawa, Minase, Ogachi → [[Yuzawa, Akita|Yuzawa]] {{small|(kasalukuyan)}} |- |Oga {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|男鹿市}}}}||Akita||1954-03-31||2005-03-22||Sinanib sa Wakami → [[Oga, Akita|Oga]] {{small|(kasalukuyan)}} |- |Yokote {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|横手市}}}}||Akita||1951-04-01||2005-10-01||Sinanib sa Hiraka+Jūmonji, Masuda, Omonogawa, Ōmori, Sannai, Taiyū → [[Yokote, Akita|Yokote]] {{small|(kasalukuyan)}} |- |Noshiro {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|能代市}}}}||Akita||1940-10-01||2005-10-01||Sinanib sa Futatsui → [[Noshiro, Akita|Noshiro]] {{small|(kasalukuyan)}} |- |Towada {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|十和田市}}}}||Aomori||1955-02-01||2005-03-28||Sinanib sa Towadako → [[Towada, Aomori|Towada]] {{small|(kasalukuyan)}} |- |Goshogawara {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|五所川原市}}}}||Aomori||1955-02-01||2005-03-28||Sinanib sa Kanagi, Shiura → [[Goshogawara]] {{small|(kasalukuyan)}} |- |Aomori {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|青森市}}}}||Aomori||1898-04-01||2005-04-01||Sinanib sa Namioka → [[Aomori, Aomori|Aomori]] {{small|(kasalukuyan)}} |- |Hirosaki {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|弘前市}}}}||Aomori||1889-04-01||2006-11-15||Sinanib sa Iwaki, Sōma → [[Hirosaki]] {{small|(kasalukuyan)}} |- |Ichihara {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|市原市}}}}||Chiba||1963-05-01||1967-10-01||Sinanib sa Nansō, Kamo → [[Ichihara, Chiba|Ichihara]] {{small|(kasalukuyan)}} |- |Mobara {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|茂原市}}}}||Chiba||1952-04-01||1972-05-01||Sinanib sa Honnō → [[Mobara]] {{small|(kasalukuyan)}} |- |Kamogawa {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|鴨川市}}}}||Chiba||1971-03-31||2005-02-11||Sinanib sa Amatsukominato → [[Kamogawa, Chiba|Kamogawa]] {{small|(kasalukuyan)}} |- |Asahi {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|旭市}}}}||Chiba||1954-07-01||2005-07-01||Sinanib sa Hikata, Iioka, Unakami → [[Asahi, Chiba|Asahi]] {{small|(kasalukuyan)}} |- |[[Yōkaichiba, Chiba|Yōkaichiba]]||{{large|{{lang|ja|八日市場市}}}}||Chiba||1954-07-01||2006-01-23||Sinanib sa Nosaka → [[Sōsa]] |- |[[Sawara, Chiba|Sawara]]||{{large|{{lang|ja|佐原市}}}}||Chiba||1951-03-15||2006-03-27||Sinanib sa Kurimoyo, Omigawa, Yamada → [[Katori, Chiba|Katori]] |- |[[Iyomishima, Ehime|Iyomishima]]||{{large|{{lang|ja|伊予三島市}}}}||Ehime||1954-11-01||2004-04-01||Sinanib sa Kawanoe, Doi, Shingū → [[Shikokuchūō]] |- |[[Kawanoe, Ehime|Kawanoe]]||{{large|{{lang|ja|川之江市}}}}||Ehime||1954-11-01||2004-04-01||Sinanib sa Iyomishima, Doi, Shingū → [[Shikokuchūō]] |- |Saijō {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|西条市}}}}||Ehime||1941-04-29||2004-11-01||Sinanib sa Tōyo, Komatsu, Tanbara → [[Saijō, Ehime|Saijō]] {{small|(kasalukuyan)}} |- |[[Tōyo, Ehime|Tōyo]]||{{large|{{lang|ja|東予市}}}}||Ehime||1972-10-01||2004-11-01||Sinanib sa Saij, Komatsu, Tanbara → [[Saijō, Ehime|Saijō]] {{small|(kasalukuyan)}} |- |[[Hōjō, Ehime|Hōjō]]||{{large|{{lang|ja|北条市}}}}||Ehime||1958-11-01||2005-01-01||Sinanib sa [[Matsuyama]] |- |Ōzu {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|大洲市}}}}||Ehime||1954-09-01||2005-01-11||Sinanib sa Hijikawa, Nagahama, Kawabe → [[Ōzu, Ehime|Ōzu]] {{small|(kasalukuyan)}} |- |Imabari {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|今治市}}}}||Ehime||1920-02-11||2005-01-16||Sinanib sa Hakata, Kamiura, Kikuma, Miyakubo, Namikata, [[Ōmishima, Ehime|Ōmishima]] Ōnishi, Tamagawa, Yoshiumi, Asakura, Sekizen → [[Imabari, Ehime|Imabari]] {{small|(kasalukuyan)}} |- |Yawatahama {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|八幡浜市}}}}||Ehime||1935-02-11||2005-04-01||Sinanib sa Honai → [[Yawatahama]] {{small|(kasalukuyan)}} |- |Iyo {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|伊予市}}}}||Ehime||1955-01-01||2005-04-01||Sinanib sa Nakayama, Futami → [[Iyo, Ehime|Iyo]] {{small|(kasalukuyan)}} |- |Uwajima {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|宇和島市}}}}||Ehime||1921-08-01||2005-08-01||Sinanib sa Mima, Tsushima, Yoshida → [[Uwajima, Ehime|Uwajima]] {{small|(kasalukuyan)}} |- |[[Takefu, Fukui|Takefu]]||{{large|{{lang|ja|武生市}}}}||Fukui||1948-04-01||2005-1001||Sinanib sa Imadate → [[Echizen, Fukui|Echizen]] |- |[[Moji-ku, Kitakyūshū|Moji]]||{{large|{{lang|ja|門司市}}}}||Fukuoka||1899-04-01||1963-02-10||Sinanib sa Kokura, Tobata, Yahata, Wakamatsu → [[Kitakyushu]] |- |[[Kokura]]||{{large|{{lang|ja|小倉市}}}}||Fukuoka||1900-04-01||1963-02-10||Sinanib sa Moji, Tobata, Yahata, Wakamatsu → [[Kitakyushu]] |- |[[Tobata-ku, Kitakyūshū|Tobata]]||{{large|{{lang|ja|戸畑市}}}}||Fukuoka||1924-09-01||1963-02-10||Sinanib sa Moji, Kokura, Yahata, Wakamatsu → [[Kitakyushu]] |- |[[Yahata, Fukuoka|Yahata]]||{{large|{{lang|ja|八幡市}}}}||Fukuoka||1917-03-01||1963-02-10||Sinanib sa Moji, Kokura, Tobata, Wakamatsu → [[Kitakyushu]] |- |[[Wakamatsu-ku, Kitakyūshū|Wakamatsu]]||{{large|{{lang|ja|若松市}}}}||Fukuoka||1914-04-01||1963-02-10||Sinanib sa Moji, Kokura, Tobata, Yahata → [[Kitakyushu]] |- |Iizuka {{small|(unang dating lungsod)}}||{{large|{{lang|ja|飯塚市}}}}||Fukuoka||1932-01-20||1963-04-01||Sinanib sa Kobukuro, Futase, Chinzei → Iizuka {{small|(sumunod na dating lungsod)}} |- |Munakata||{{large|{{lang|ja|宗像市}}}}||Fukuoka||1981-04-01||2003-04-01||Sinanib sa Genkai → [[Munakata, Fukuoka|Munakata]] {{small|(kasalukuyan)}} |- |Yanagawa||{{large|{{lang|ja|柳川市}}}}||Fukuoka||1952-04-01||2005-03-21||Sinanib sa Yamato, Mitsuhashi → [[Yanagawa, Fukuoka|Yanagawa]] {{small|(kasalukuyan)}} |- |[[Amagi, Fukuoka|Amagi]]||{{large|{{lang|ja|甘木市}}}}||Fukuoka||1954-04-01||2006-03-20||Sinanib sa Asakura, Haki → [[Asakura, Fukuoka|Asakura]] |- |Iizuka {{small|(sumunod na dating lungsod)}}||{{large|{{lang|ja|飯塚市}}}}||Fukuoka||1963-04-01||2006-03-26||Sinanib sa Chikuho, Honami, Kaita, Shōnai → [[Iizuka, Fukuoka|Iizuka]] {{small|(kasalukuyan)}} |- |[[Yamada, Fukuoka|Yamada]]||{{large|{{lang|ja|山田市}}}}||Fukuoka||1954-04-01||2006-03-27||Sinanib sa Inatsuki, Kaho, Usui → [[Kama, Fukuoka|Kama]] |- |[[Maebaru, Fukuoka|Maebaru]]||{{large|{{lang|ja|前原市}}}}||Fukuoka||1992-10-01||2010-01-01||Sinanib sa Nijō, Shima → [[Itoshima, Fukuoka|Itoshima]] |- |Kōriyama {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|郡山市}}}}||Fukushima||1924-09-01||1965-05-01||Sinanib sa Nishida, Nakata → [[Kōriyama]] {{small|(kasalukuyan)}} |- |Taira||{{large|{{lang|ja|平市}}}}||Fukushima||1937-06-01||1966-10-01||Sinanib sa Iwaki {{small|(dati)}}, Jōban, Uchigō, Nakoso → [[Iwaki, Fukushima|Iwaki]] {{small|(kasalukuyan)}} |- |Iwaki {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|磐城市}}}}||Fukushima||1954-03-31||1966-10-01||Sinanib sa Taira, Jōban, Uchigō, Nakoso → [[Iwaki, Fukushima|Iwaki]] {{small|(kasalukuyan)}} |- |Jōban||{{large|{{lang|ja|常磐市}}}}||Fukushima||1954-03-31||1966-10-01||Sinanib sa Taira, Iwaki {{small|(dati)}}, Uchigō, Nakoso → [[Iwaki, Fukushima|Iwaki]] {{small|(kasalukuyan)}} |- |Uchigō||{{large|{{lang|ja|内郷市}}}}||Fukushima||1954-10-01||1966-10-01||Sinanib sa Taira, Iwaki {{small|(dati)}}, Jōban, Nakoso → [[Iwaki, Fukushima|Iwaki]] {{small|(kasalukuyan)}} |- |Nakoso||{{large|{{lang|ja|勿来市}}}}||Fukushima||1955-04-29||1966-10-01||Sinanib sa Taira, Iwaki {{small|(dati)}}, Jōban, Uchigō → [[Iwaki, Fukushima|Iwaki]] {{small|(kasalukuyan)}} |- |Shirakawa {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|白河市}}}}||Fukushima||1949-04-01||2005-11-07||Sinanib sa Taishin, Higashi, Omotegō → [[Shirakawa, Fukushima|Shirakawa]] {{small|(kasalukuyan)}} |- |Nihonmatsu {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|二本松市}}}}||Fukushima||1958-10-01||2005-12-01||Sinanib sa Adachi, Iwashiro, Tōwa → [[Nihonmatsu, Fukushima|Nihonmatsu]] {{small|(kasalukuyan)}} |- |[[Haramachi, Fukushima|Haramachi]]||{{large|{{lang|ja|原町市}}}}||Fukushima||1954-03-20||2006-01-01||Sinanib sa Kashima, Odaka → [[Minamisōma]] |- |Kitakata {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|喜多方市}}}}||Fukushima||1954-03-31||2006-01-04||Sinanib sa Shiokawa, Yamato, Atsushiokanō, Takasato → [[Kitakata, Fukushima|Kitakata]] {{small|(kasalukuyan)}} |- |Ena {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|恵那市}}}}||Gifu||1954-04-01||2004-10-25||Sinanib sa Akechi, Iwamura, Kamiyahagi, Yamaoka, Kushihara → [[Ena, Gifu|Ena]] {{small|(kasalukuyan)}} |- |Isesaki {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|伊勢崎市}}}}||Gunma||1940-09-13||2005-01-01||Sinanib sa Akabori, Sakai, Azuma → [[Isesaki, Gunma|Isesaki]] {{small|(kasalukuyan)}} |- |Ōta {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|太田市}}}}||Gunma||1948-05-03||2005-03-28||Sinanib sa Nitta, Ojima, Yabuzukahon → [[Ōta, Gunma|Ōta]] {{small|(kasalukuyan)}} |- |Shibukawa {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|渋川市}}}}||Gunma||1954-04-01||2006-02-20||Sinanib sa Ikaho, Komochi, Onogami, Akagi, Kitatachibana → [[Shibukawa, Gunma|Shibukawa]] {{small|(kasalukuyan)}} |- |Annaka {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|安中市}}}}||Gunma||1958-11-01||2006-03-18||Sinanib sa Matsuida → [[Annaka, Gunma|Annaka]] {{small|(kasalukuyan)}} |- |Tomioka {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|富岡市}}}}||Gunma||1954-04-01||2006-03-27||Sinanib sa Myōgi → [[Tomioka, Gunma|Tomioka]] {{small|(kasalukuyan)}} |- |Fukuyama {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|福山市}}}}||Hiroshima||1916-07-01||1966-05-01||Sinanib sa Matsunaga → [[Fukuyama, Hiroshima|Fukuyama]] {{small|(kasalukuyan)}} |- |Matsunaga||{{large|{{lang|ja|松永市}}}}||Hiroshima||1954-03-31||1966-05-01||Sinanib sa Fukuyama {{small|(dati)}} → [[Fukuyama, Hiroshima|Fukuyama]] {{small|(kasalukuyan)}} |- |Miyoshi||{{large|{{lang|ja|三次市}}}}||Hiroshima||1954-03-31||2004-04-01||Sinanib sa Kisa, Mirasaka, Miwa, Funo, Kimita, Sakugi, Kōnu → [[Miyoshi, Hiroshima|Miyoshi]] {{small|(kasalukuyan)}} |- |Mihara||{{large|{{lang|ja|三原市}}}}||Hiroshima||1936-11-15||2005-03-22||Sinanib sa Daiwa, Kui, Hongō → [[Mihara, Hiroshima|Mihara]] {{small|(kasalukuyan)}} |- |Shōbara||{{large|{{lang|ja|庄原市}}}}||Hiroshima||1954-03-31||2005-03-31||Sinanib sa Hiwa, Kuchiwa, Saijō, Takano, Tōjō, Sōryō → [[Shōbara, Hiroshima|Shōbara]] {{small|(kasalukuyan)}} |- |[[Innoshima, Hiroshima|Innoshima]]||{{large|{{lang|ja|原町市}}}}||Hiroshima||1953-05-01||2006-01-10||Kasama ang Setoda, sinanib sa [[Onomichi, Hiroshima|Onomichi]] |- |Kushiro {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|釧路市}}}}||Hokkaido||1922-08-01||2005-10-11||Sinanib sa Akan, Onbetsu → [[Kushiro, Hokkaido|Kushiro]] {{small|(kasalukuyan)}} |- |Kitami {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|北見市}}}}||Hokkaido||1942-06-10||2006-03-05||Sinanib sa Rubeshibe, Tanno, Tokoro → [[Kitami, Hokkaido|Kitami]] {{small|(kasalukuyan)}} |- |Shibetsu {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|士別市}}}}||Hokkaido||1954-07-01||2005-09-01||Sinanib sa Asahi → [[Shibetsu, Hokkaido|Shibetsu]] {{small|(kasalukuyan)}} |- |Nayoro {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|名寄市}}}}||Hokkaido||1956-04-01||2006-03-27||Sinanib sa Fūren → [[Nayoro, Hokkaido|Nayoro]] {{small|(kasalukuyan)}} |- |Kameda||{{large|{{lang|ja|亀田市}}}}||Hokkaido||1971-11-01||1973-12-01||Sinanib sa [[Hakodate]] |- |Amagasaki {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|尼崎市}}}}||Hyōgo||||1936-04-01|| |- |Miki {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|三木市}}}}||Hyōgo||||1954-07-01|| |- |Toyooka {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|豊岡市}}}}||Hyōgo||||2005-04-01|| |- |Nishiwaki {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|西脇市}}}}||Hyōgo||||2005-10-01|| |- |Tatsuno||{{large|{{lang|ja|龍野市}}}}||Hyōgo||||2005-10-01|| |- |Sumoto {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|洲本市}}}}||Hyōgo||||2006-02-11|| |- |Katsuta||{{large|{{lang|ja|勝田市}}}}||Ibaraki||||1994-11-01|| |- |Nakaminato||{{large|{{lang|ja|那珂湊市}}}}||Ibaraki||||1994-11-01|| |- |[[Iwai, Ibaraki|Iwai]]||{{large|{{lang|ja|岩井市}}}}||Ibaraki||||2005-03-22|| |- |[[Shimodate, Ibaraki|Shimodate]]||{{large|{{lang|ja|下館市}}}}||Ibaraki||||2005-03-28|| |- |Koga {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|古河市}}}}||Ibaraki||||2005-09-12|| |- |Ishioka {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|石岡市}}}}||Ibaraki||||2005-10-01|| |- |Kasama {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|笠間市}}}}||Ibaraki||||2006-03-19|| |- |Nanao {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|七尾市}}}}||Ishikawa||||2004-10-01|| |- |[[Mattō, Ishikawa|Mattō]]||{{large|{{lang|ja|松任市}}}}||Ishikawa||||2005-02-01|| |- |Kaga {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|加賀市}}}}||Ishikawa||||2005-10-01|| |- |Wajima {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|輪島市}}}}||Ishikawa||||2006-02-01|| |- |Ichinoseki {{small|(nauna na dating lungsod)}}||{{large|{{lang|ja|一関市}}}}||Iwate||||1955-01-01|| |- |Kamaishi {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|釜石市}}}}||Iwate||||1955-04-01|| |- |Kitakami {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|北上市}}}}||Iwate||||1991-04-01|| |- |Miyako {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|宮古市}}}}||Iwate||||2005-06-06|| |- |Ichinoseki {{small|(sumunod na dating lungsod)}}||{{large|{{lang|ja|一関市}}}}||Iwate||||2005-09-20|| |- |Tōno {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|遠野市}}}}||Iwate||||2005-10-01|| |- |Hanamaki {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|花巻市}}}}||Iwate||||2006-01-01|| |- |Ninohe {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|二戸市}}}}||Iwate||||2006-01-01|| |- |[[Mizusawa, Iwate|Mizusawa]]||{{large|{{lang|ja|水沢市}}}}||Iwate||||2006-02-20|| |- |[[Esashi, Iwate|Esashi]]||{{large|{{lang|ja|江刺市}}}}||Iwate||||2006-02-20|| |- |Kuji {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|久慈市}}}}||Iwate||||2006-03-06|| |- |Marugame {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|丸亀市}}}}||Kagawa||||2005-03-22|| |- |Kan'onji {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|観音寺市}}}}||Kagawa||||2005-10-11|| |- |Kagoshima {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|鹿児島市}}}}||Kagoshima||||1967-04-29|| |- |Taniyama||{{large|{{lang|ja|谷山市}}}}||Kagoshima||||1967-04-29|| |- |Sendai {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|川内市}}}}||Kagoshima||||2004-10-12|| |- |[[Kushikino, Kagoshima|Kushikino]]||{{large|{{lang|ja|串木野市}}}}||Kagoshima||||2005-10-11|| |- |[[Kaseda, Kagoshima|Kaseda]]||{{large|{{lang|ja|加世田市}}}}||Kagoshima||||2005-11-07|| |- |[[Kokubu, Kagoshima|Kokubu]]||{{large|{{lang|ja|国分市}}}}||Kagoshima||||2005-11-07|| |- |Kanoya {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|鹿屋市}}}}||Kagoshima||||2006-01-01|| |- |Ibusuki {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|指宿市}}}}||Kagoshima||||2006-01-01|| |- |Izumi {{small|(dati)}}||{{large|{{lang|ja|出水市}}}}||Kagoshima||||2006-03-13|| |- |[[Naze, Kagoshima|Naze]]||{{large|{{lang|ja|名瀬市}}}}||Kagoshima||||2006-03-20|| |- |[[Ōkuchi, Kagoshima|Ōkuchi]]||{{large|{{lang|ja|大口市}}}}||Kagoshima||||2008-11-01|| |- |[[Yuzhno-Sakhalinsk|Toyohara]]||{{large|{{lang|ja|豊原市}}}}||Karafuto||1937-07-01||1949-06-01||sinuko sa [[Unyong Sobyet|USSR]] ang karapatang soberanya sa [[Prepektura ng Karafuto|Karafuto]] |- |[[Hatogaya]]||{{large|{{lang|ja|鳩ヶ谷市}}}}||Saitama||1967-03-01||2011-10-11||Sinanib sa [[Kawaguchi, Saitama|Kawaguchi]] |- |[[Ōmiya, Saitama|Ōmiya]]||{{large|{{lang|ja|大宮市}}}}||Saitama||1940-11-03||2001-05-01||Sinanib sa [[Saitama, Saitama|Saitama]] |- |[[Imaichi, Tochigi|Imaichi]]||{{large|{{lang|ja|今市市}}}}||Tochigi||1954-03-31||2006-03-20||Sinanib sa [[Nikkō]] |- |[[Lungsod ng Tokyo|Tokyo]]||{{large|{{lang|ja|東京市}}}}||Tokyo-fu||1889-05-01||1943-07-01||Sinanib sa [[Prepektura ng Tokyo|Tokyo-fu]] → [[Tokyo|Tokyo Metropolis]] {{small|(tingnan ang [[Mga natatanging purok ng Tokyo|Mga natatanging purok]])}} |- |[[Akigawa, Tokyo|Akigawa]]||{{large|{{lang|ja|秋川市}}}}||Tokyo||1972-05-05||1995-09-01||Sinanib sa Itsukaichi → [[Akiruno, Tokyo|Akiruno]] |- |[[Tanashi, Tokyo|Tanashi]]||{{large|{{lang|ja|田無市}}}}||Tokyo||1967-01-01||2001-01-21||Sinanib sa Hōya → [[Nishitōkyō, Tokyo|Nishitōkyō]] |- |[[Hōya, Tokyo|Hōya]]||{{large|{{lang|ja|保谷市}}}}||Tokyo||1967-01-01||2001-01-21||Sinanib sa Tanashi → [[Nishitōkyō, Tokyo|Nishitōkyō]] |} ==Sanggunian ng datos== {| class="wikitable" ! Prepektura !! Populasyon magmula noong !! Sanggunian |- |Aichi||2008-01-01||<ref>[http://www.pref.aichi.jp/toukei/ 月報 あいちの人口]. Ang ginamit na datos ng Toyokawa ay ang kabuoan ng Otowa, Mito, at Toyokawa bago ang kamakailang pagsasanib.</ref> |- |Akita||2008-01-01||<ref>[http://www.pref.akita.lg.jp/icity/browser?ActionCode=content&ContentID=1132639874531&SiteID=0 美の国あきたネット [秋田県の人口と世帯(月報)過去データ&#93;<!-- Bot generated title -->] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071018231802/http://www.pref.akita.lg.jp/icity/browser?ActionCode=content&ContentID=1132639874531&SiteID=0 |date=2007-10-18 }}</ref> |- |Aomori||2008-01-01||<ref>{{Cite web |title=青森県人口移動統計調査 |url=http://www.pref.aomori.lg.jp/tokei/major/jinko.html |access-date=2020-06-23 |archive-date=2015-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924115557/http://www.pref.aomori.lg.jp/tokei/major/jinko.html |url-status=dead }}</ref> |- |Chiba||2008-01-01||<ref>[http://www.pref.chiba.lg.jp/syozoku/b_toukei/joujuujinkou/census-j.html 毎月常住人口調査月報インデックス<!-- Bot generated title -->] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071014143831/http://www.pref.chiba.lg.jp/syozoku/b_toukei/joujuujinkou/census-j.html |date=2007-10-14 }}</ref> |- |Ehime||2008-01-01||<ref>[http://www.pref.ehime.jp/toukeibox/toukeika-01.htm 愛媛県統計BOX 推計人口] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080308113720/http://www.pref.ehime.jp/toukeibox/toukeika-01.htm |date=2008-03-08 }}</ref> |- |Fukui||2008-01-01||<ref>[http://toukei.pref.fukui.jp/www/toppage/0000000000000/APM03000.html 福井県の人口と世帯(推計)] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080214003845/http://toukei.pref.fukui.jp/www/toppage/0000000000000/APM03000.html |date=2008-02-14 }}</ref> |- |Fukuoka||2008-01-01||<ref>[http://www.toukei.pref.fukuoka.jp/search/1/1004.html 月報「福岡県の人口と世帯(推計)」] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080205185609/http://www.toukei.pref.fukuoka.jp/search/1/1004.html |date=2008-02-05 }}</ref> |- |Fukushima||2008-01-01||<ref>{{Cite web |url=http://www.pref.fukushima.jp/toukei/html/01/m-jinko/gepo.html |title=ふくしま統計情報ボックス 福島県の推計人口<!-- Bot generated title --> |access-date=2020-06-23 |archive-date=2012-02-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120212135609/http://www.pref.fukushima.jp/toukei/html/01/m-jinko/gepo.html |url-status=dead }}</ref> |- |Gifu||2008-01-01||<ref>[http://www.pref.gifu.lg.jp/pref/s11111/data/jinko/jinko.htm 岐阜県統計課(岐阜県の人口・世帯数 調査結果)<!-- Bot generated title -->] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071014004928/http://www.pref.gifu.lg.jp/pref/s11111/data/jinko/jinko.htm#new |date=2007-10-14 }}</ref> |- |Gunma||2008-01-01||<ref>[http://toukei.pref.gunma.jp/IDJ.htm 基本統計・群馬県移動人口調査<!-- Bot generated title -->] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071102214607/http://toukei.pref.gunma.jp/IDJ.htm |date=2007-11-02 }}</ref> |- |Hiroshima||2008-01-01||<ref>[http://db1.pref.hiroshima.jp/data/geppou/jinkou/saisin/jinkou_gaiyou.htm 推計人口(甲調査)第3表] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080221101232/http://db1.pref.hiroshima.jp/data/geppou/jinkou/saisin/jinkou_gaiyou.htm |date=2008-02-21 }}</ref> |- |Hokkaidō||2012-03-31||<ref>[http://www.pref.hokkaido.lg.jp/ss/tuk/900brr/index2.htm 住民基本台帳人口・世帯数]</ref> |- |Hyōgo||2008-01-01||<ref>[http://web.pref.hyogo.jp/ac08/ac08_5_000000004.html 兵庫県/推計人口<!-- Bot generated title -->] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071013000756/http://web.pref.hyogo.jp/ac08/ac08_5_000000004.html |date=2007-10-13 }}</ref> |- |Ibaraki||2008-01-01||<ref>[http://www.pref.ibaraki.jp/tokei/betu/jinko/getsu/index.htm 茨城県の人口と世帯(推計)<!-- Bot generated title -->] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080325190656/http://www.pref.ibaraki.jp/tokei/betu/jinko/getsu/index.htm |date=2008-03-25 }}</ref> |- |Ishikawa||2008-01-01||<ref>[http://toukei.pref.ishikawa.jp/search/min.asp?sc_id=10 いしかわ統計指標ランド 石川県の統計情報ポータルサイト<!-- Bot generated title -->]</ref> |- |Iwate||2008-01-01||<ref>[http://www2.pref.iwate.jp/h/hp0206/ToukeiDB.nsf/A_ResultChousa?OpenAgent&C=I002 毎月人口推計の概要] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060218143311/http://www2.pref.iwate.jp/h/hp0206/ToukeiDB.nsf/A_ResultChousa?OpenAgent&C=I002 |date=2006-02-18 }}</ref> |- |Kagawa||2008-01-01||<ref>[http://www.pref.kagawa.jp/toukei/Population.htm 統計速報(香川県推計人口及び人口移動)<!-- Bot generated title -->] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080129073738/http://www.pref.kagawa.jp/toukei/Population.htm |date=2008-01-29 }}</ref> |- |Kagoshima||2008-01-01||<ref>[http://www.pref.kagoshima.jp/tokei/bunya/jinko/suikei/index.html 鹿児島県毎月推計人口] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080311024207/http://www.pref.kagoshima.jp/tokei/bunya/jinko/suikei/index.html |date=2008-03-11 }}</ref> |- |Kanagawa||2008-01-01||<ref>[http://www.pref.kanagawa.jp/tokei/tokei/204/jinko.html 神奈川県の人口と世帯 : 神奈川県<!-- Bot generated title -->] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120424041142/http://www.pref.kanagawa.jp/tokei/tokei/204/jinko.html |date=2012-04-24 }}</ref> |- |Kōchi||2008-02-29||<ref>[http://www.pref.kochi.jp/~toukei/index.htm 住民基本台帳人口移動] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080226085040/http://www.pref.kochi.jp/~toukei/index.htm |date=2008-02-26 }}</ref> |- |Kumamoto||2008-01-01||<ref>[http://www.pref.kumamoto.jp/statistics/jinko/jinko/geppo.htm 熊本県の人口と世帯数 月報<!-- Bot generated title -->] {{webarchive|url=https://archive.today/20011120195824/http://www.pref.kumamoto.jp/statistics/jinko/jinko/geppo.htm |date=2001-11-20 }}</ref> |- |Kyoto||2008-01-01||<ref>{{cite web |url=http://www.pref.kyoto.jp/tokei/data/a0300i.html |title=Archived copy |accessdate=2008-03-02 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080225175115/http://www.pref.kyoto.jp/tokei/data/a0300i.html |archivedate=2008-02-25 }}</ref> |- |Mie||2008-01-01||<ref>{{Cite web |url=http://www.pref.mie.jp/DATABOX/library.htm#jinko |title=みえDataBox(データライブラリ)毎月調査<!-- Bot generated title --> |access-date=2020-06-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080306000722/http://www.pref.mie.jp/databox/library.htm#jinko |archive-date=2008-03-06 |url-status=dead}} {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080306000722/http://www.pref.mie.jp/databox/library.htm |date=2008-03-06 }}</ref> |- |Miyagi||2008-01-01||<ref>[https://wayback.archive-it.org/all/20110322131800/http://www.pref.miyagi.jp/toukei/toukeidata/zinkou/jinkou/suikei_top/suikei_top.htm 宮城県/統計課/統計データ/宮城県推計人口(月報)<!-- Bot generated title -->]</ref> |- |Miyazaki||2008-01-01||<ref>[http://www.pref.miyazaki.lg.jp/contents/org/honbu/toukei/jinko-setai/index.html 市町村別人口と世帯数] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080219020019/http://www.pref.miyazaki.lg.jp/contents/org/honbu/toukei/jinko-setai/index.html |date=2008-02-19 }}</ref> |- |Nagano||2008-01-01||<ref>[http://www3.pref.nagano.jp/toukei1/jinkou/jinkou_1.htm 毎月人口異動調査結果] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080614041638/http://www3.pref.nagano.jp/toukei1/jinkou/jinkou_1.htm |date=2008-06-14 }}</ref> |- |Nagasaki||2008-01-01||<ref>[http://www.pref.nagasaki.jp/toukei/new_date/nen_geppou/tuki/kokuseichousa/suikei/suikei.htm 長崎県公式ウェブサイト|長崎県の統計長崎県統計課のホームページへようこそ世帯数と推計人口<!-- Bot generated title -->] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080212081140/http://www.pref.nagasaki.jp/toukei/new_date/nen_geppou/tuki/kokuseichousa/suikei/suikei.htm |date=2008-02-12 }}</ref> |- |Nara||2008-01-01||<ref>{{Cite web |url=http://www.pref.nara.jp/pro/toukei/group/jinkou/jinkou.htm |title=各種人口統計<!-- Bot generated title --> |access-date=2008-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080118064416/http://www.pref.nara.jp/pro/toukei/group/jinkou/jinkou.htm |archive-date=2008-01-18 |url-status=dead }}</ref> |- |Niigata||2008-01-01||<ref>[http://www.pref.niigata.lg.jp/tokei/1194797750548.html 新潟県庁:新潟県人口移動調査(推計人口および人口移動)<!-- Bot generated title -->] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080221042515/http://www.pref.niigata.lg.jp/tokei/1194797750548.html |date=2008-02-21 }}</ref> |- |Ōita||2008-01-01||<ref>[http://www.pref.oita.jp/10800/chosakekka/jinko/index.html 各種統計調査結果/毎月流動人口調査<!-- Bot generated title -->]</ref> |- |Okayama||2008-01-01||<ref>{{Cite web |url=http://www.pref.okayama.jp/soshiki/kakuka.html?sec_sec1=15 |title=岡山県統計管理課 毎月流動人口調査 |access-date=2020-06-23 |archive-date=2011-11-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111106122221/http://www.pref.okayama.jp/soshiki/kakuka.html?sec_sec1=15 |url-status=dead }}</ref> |- |Okinawa||2008-01-01||<ref>[http://www.pref.okinawa.jp/toukeika/estimates/estidata.html 沖縄県推計人口データ一覧(Excel形式)<!-- Bot generated title -->]</ref> |- |Osaka||2008-01-01||<ref>{{Cite web |url=http://www.pref.osaka.jp/toukei/jinkou/index.html |title=大阪府毎月推計人口 |access-date=2020-06-23 |archive-date=2013-11-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131106023139/http://www.pref.osaka.jp/toukei/jinkou/index.html |url-status=dead }}</ref> |- |Saga||2008-01-01||<ref>[https://archive.today/20121219095948/http://www.pref.saga.lg.jp/toukei/php3/houkokusyo/hou_nen.php3?nendo_number=2001&sessionid= 推計人口(月報・年報)<!-- Bot generated title -->]</ref> |- |Saitama||2008-01-01||<ref>[http://www.pref.saitama.lg.jp/A01/BP00/03.html 埼玉県推計人口] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080221164805/http://www.pref.saitama.lg.jp/A01/BP00/03.html |date=2008-02-21 }}</ref> |- |Shiga||2008-01-01||<ref>[http://www.pref.shiga.jp/data/population/renew/#jinko 滋賀県/滋賀県の人口と世帯数<!-- Bot generated title -->] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080216061821/http://www.pref.shiga.jp/data/population/renew/ |date=2008-02-16 }}</ref> |- |Shimane||2008-01-01||<ref>[http://www.toukeika.pref.shimane.jp/toukei/st0/st0100.asp しまね統計情報データベース 新着情報 今月の統計 推計人口(市町村別)] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080410125028/http://www.toukeika.pref.shimane.jp/toukei/st0/st0100.asp |date=2008-04-10 }}</ref> |- |Shizuoka||2008-01-01||<ref>[http://toukei.pref.shizuoka.jp/tokei/ 統計センターしずおか 静岡県人口推計] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080203204758/http://toukei.pref.shizuoka.jp/tokei/ |date=2008-02-03 }}</ref> |- |Tochigi||2008-01-01||<ref>[https://web.archive.org/web/20070918144152/http://www.pref.tochigi.jp/pref/toukei/toukei/popu1.html 栃木県毎月人口推計速報/栃木県<!-- Bot generated title -->]</ref> |- |Tokushima||2008-01-01||<ref>[http://www.pref.tokushima.jp/Statistics.nsf/ 徳島県の統計情報 推計人口]</ref> |- |Tokyo||2008-01-01||<ref>[http://www.toukei.metro.tokyo.jp/jsuikei/js-index.htm 東京都の人口推計トップページ<!-- Bot generated title -->]</ref> |- |Tottori||2008-01-01||<ref>[http://www.pref.tottori.lg.jp/dd.aspx?menuid=9974 鳥取県人口移動調査/とりネット/鳥取県公式サイト<!-- Bot generated title -->]</ref> |- |Toyama||2008-01-01||<ref>[http://www.pref.toyama.jp/sections/1015/lib/jinko/index.html 人口移動調査<!-- Bot generated title -->]</ref> |- |Wakayama||2008-01-01||<ref>{{Cite web |url=http://www.pref.wakayama.lg.jp/prefg/020300/suikei/index.html |title=毎月推計人口 |access-date=2020-06-23 |archive-date=2018-07-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180713231453/https://www.pref.wakayama.lg.jp/prefg/020300/suikei/index.html |url-status=dead }}</ref> |- |Yamagata||2008-01-01||<ref>[https://archive.today/20070519180118/http://www.pref.yamagata.jp/ou/somu/020052/jinkou.html 山形県の人口と世帯数(月報)(推計)の統計表電子データについて — 山形県ホームページ<!-- Bot generated title -->]</ref> |- |Yamaguchi||2008-01-01||<ref>{{Cite web |url=http://www.pref.yamaguchi.lg.jp/cms/a12500/jinko/jinko.html |title=山口県/統計分析課/人口・人口移動統計調査(平成20年3月1日現在)<!-- Bot generated title --> |access-date=2020-06-23 |archive-date=2018-07-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180713202913/http://www.pref.yamaguchi.lg.jp/cms/a12500/jinko/jinko.html |url-status=dead }}</ref> |- |Yamanashi||2008-01-01||<ref>[http://www.pref.yamanashi.jp/toukei/DB/EDA/A/dbaa04000.html 山梨県統計データバンク aa04000<!-- Bot generated title -->] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060517044252/http://www.pref.yamanashi.jp/toukei/DB/EDA/A/dbaa04000.html |date=2006-05-17 }}</ref> |} * Ang mga datos ng lawak ng lupa ay ayon sa [http://www.gsi.go.jp/KOKUJYOHO/MENCHO/title.htm Geographical Survey Institute of Japan] magmula noong 2007-10-01. * Ang pinagbatayang mga websayt ng mga populasyon ng bawat prepektura ay ayon sa [[:ja:Template:自治体人口/doc]]. ==Tingnan din== * [[Talaan ng mga lungsod sa Hapon ayon sa populasyon (1889)]] * [[Mga munisipalidad ng Hapon]] * [[Talaan ng mga palayaw ng lungsod sa Hapon]] * [[Talaan ng mga kalakhang pook sa Hapon]] ==Mga sanggunian== <references /> {{Asia topic|Talaan ng mga lungsod sa}} {{DEFAULTSORT:Talaan Ng Lungsod Sa Hapon}} [[Kategorya:Mga talaan ng mga lungsod sa Hapon| ]] [[Kategorya:Mga talaan ng mga lungsod ayon sa bansa|Hapon]] 4is3b1xb0prdgnopgdvo55y4z1oqqta Diocleciano 0 36711 2238398 2083749 2026-11-01T09:31:06Z ~2026-58314-38 168270 /* */ 2238398 wikitext text/x-wiki {{Infobox monarch |name='''Diocletiano''' <br /> ''Diocletianus'' | title =[[Emperador Romano|Emperador]] ng [[Imperyo Romano]] | full name =Diocles (buong pangalan ay walang nakaaalam) (mula pagkapanganak);<br />Caesar Gaius Aurelius Valerius Diocletianus Augustus (bilang Emperador)<ref>Barnes, ''New Empire'', 4. For full imperial titulature, see: Barnes, ''New Empire'', 17–29.</ref> | image =Diocletien Vaux1.jpg | image_size =250px | caption =Busto na Laureate ni Diocletiano. | reign =20 November 284&nbsp;–&nbsp;1 April 286 (alone)<br />1 April 286&nbsp;–&nbsp;1 Mayo 305 (bilang [[Augusto]] ng Silangan, with [[Maximian]] as [[Augusto]] ng Kanluran)<ref>Barnes, ''New Empire'', 4.</ref> | predecessor =[[Numerian]] | successor =[[Constantius Chlorus]] and [[Galerius]] | spouse =[[Prisca (empress)|Prisca]] | issue = [[Galeria Valeria|Valeria]] | date of birth =c. 22 December 244<ref name=BIRTH/> | place of birth =Salona, ngayo'y Solin, Croatia | date of death =3 Disyembre 311 (edad 66)<ref name=DEATH/> | place of death =[[Diocletian's Palace|Aspalathos (now Split, Croatia)]] | place of burial =Palasyo ni Diocletiano in Aspalathos (now Split, Croatia). His tomb was later turned into a Christian church, the Cathedral of St. Domnius, which is still standing within the palace at Split. |}} Si '''Gaius Aurelius Valerius Diocletianus''' (c. 236-316), na ipinanganak na '''Diocles''' (Griyego: Διοκλής) at kilala sa Ingles bilang '''Diocletian''' (Kastila: '''Diocleciano'''), ay ang [[Emperador Romano]] mula Nobyembre 20, 284 hanggang Mayo 1, 305. Sa kaniang pag-akyat sa pwesto, kanyang tinapos ang [[Krisis ng Ikatlong Siglo]]. Ginawa niyang kapwa-emperador si ''Maximiano Augusto'' noong 285. Tinakda niyang emperador (Cesar) sina Galerius and Constantius noong 293 bilang ''Junior Caesars''. Sa kanyang sistemang ''"Tetrakiya"'' o "Paghahari ng Apat", kanyang hinati ang pamumuno ng [[Imperyo Romano]] sa apat na [[Emperador Romano|Emperador]]. [[Talaksan:Istanbul - Museo archeol. - Diocleziano (284-305 d.C.) - Foto G. Dall'Orto 28-5-2006.jpg|thumb]] == Mga sanggunian == {{reflist}} {{Mga Emperador ng Roma}} [[Kategorya:Mga emperador ng Imperyong Romano]] {{stub}} gnh52e1vvpbzl0mfb4m5riq65x8nrcp 2238399 2238398 2026-11-01T09:51:19Z ~2026-58167-11 168272 /* */ 2238399 wikitext text/x-wiki {{Infobox monarch |name='''Diocletiano''' <br /> ''Diocletianus'' | title =[[Emperador Romano|Emperador]] ng [[Imperyo Romano]] | full name =Diocles (buong pangalan ay walang nakaaalam) (mula pagkapanganak);<br />Caesar Gaius Aurelius Valerius Diocletianus Augustus (bilang Emperador)<ref>Barnes, ''New Empire'', 4. For full imperial titulature, see: Barnes, ''New Empire'', 17–29.</ref> | image =Diocletien Vaux1.jpg | image_size =250px | caption =Busto na Laureate ni Diocletiano. | reign =20 November 284&nbsp;–&nbsp;1 April 286 (alone)<br />1 April 286&nbsp;–&nbsp;1 Mayo 305 (bilang [[Augusto]] ng Silangan, with [[Maximian]] as [[Augusto]] ng Kanluran)<ref>Barnes, ''New Empire'', 4.</ref> | predecessor =[[Numerian]] | successor =[[Constantius Chlorus]] and [[Galerius]] | spouse =[[Prisca (empress)|Prisca]] | issue = [[Galeria Valeria|Valeria]] | date of birth =c. 22 December 244<ref name=BIRTH/> | place of birth =Salona, ngayo'y Solin, Croatia | date of death =3 Disyembre 311 (edad 66)<ref name=DEATH/> | place of death =[[Diocletian's Palace|Aspalathos (now Split, Croatia)]] | place of burial =Palasyo ni Diocletiano in Aspalathos (now Split, Croatia). Ang kanyang puntod pagkaraan ay ginawang isang simbahang katoliko, ang katedral ni San Duje, na nakatayo ngayon sa loob ng palasyo sa Split, Kroasya. |}} Si '''Gaius Aurelius Valerius Diocletianus''' (c. 236-316), na ipinanganak na '''Diocles''' (Griyego: Διοκλής) at kilala sa Ingles bilang '''Diocletian''' (Kastila: '''Diocleciano'''), ay ang [[Emperador Romano]] mula Nobyembre 20, 284 hanggang Mayo 1, 305. Sa kaniang pag-akyat sa pwesto, kanyang tinapos ang [[Krisis ng Ikatlong Siglo]]. Ginawa niyang kapwa-emperador si ''Maximiano Augusto'' noong 285. Tinakda niyang emperador (Cesar) sina Galerius and Constantius noong 293 bilang ''Junior Caesars''. Sa kanyang sistemang ''"Tetrakiya"'' o "Paghahari ng Apat", kanyang hinati ang pamumuno ng [[Imperyo Romano]] sa apat na [[Emperador Romano|Emperador]]. [[Talaksan:Istanbul - Museo archeol. - Diocleziano (284-305 d.C.) - Foto G. Dall'Orto 28-5-2006.jpg|thumb]] == Mga sanggunian == {{reflist}} {{Mga Emperador ng Roma}} [[Kategorya:Mga emperador ng Imperyong Romano]] {{stub}} th706xtrzs9t57g0gi31fxla4lg242w Hebei 0 37759 2238392 2146743 2026-11-01T07:16:47Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1381901070|Hebei]]" 2238392 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement|name=Hebei|native_name={{lang|zh|河北}}|native_name_lang=zh|other_name=Hopeh, Ho-pei|type=[[Province of China|Province]]|translit_lang1=Name|translit_lang1_type={{nobold|Chinese}}|translit_lang1_info={{lang|zh|河北省}} ({{tlit|zh|Héběi shěng}})|translit_lang1_type1={{nobold|Abbreviation}}|translit_lang1_info1={{hlist|HE|HEB|{{linktext|lang=zh|冀}} ({{tlit|zh|Jì}})}}|image_map=Hebei in China (+all claims hatched).svg|map_caption=Location of Hebei in China|coordinates={{coord|39.3|N|116.7|E|type:adm1st|format=dms|display=it}}|named_for=[[Yellow River]]|subdivision_type=Country|subdivision_name=[[China]]|seat_type=Capital<br>{{nobold|(and largest city)}}|seat=[[Shijiazhuang]]|parts_type=Divisions|parts_style=para|p1=11 [[List of administrative divisions of Hebei|prefectures]]|p2=121 Counties|p3=2207 Townships|government_type=[[Provinces of China|Province]]|governing_body=[[Hebei Provincial People's Congress]]|leader_title=[[Party Secretary of Hebei|Party Secretary]]|leader_name=[[Luo Wen (politician)|Luo Wen]]<ref name="LuoWen2026">{{cite news |title=New Party chief appointed for China's Hebei Province |agency=Xinhua |work=People's Daily Online |date=31 July 2026 |url=https://en.people.cn/n3/2026/0731/c90000-20484286.html |access-date=19 October 2026}}</ref>|leader_title1=[[Hebei Provincial People's Congress|Congress]] chairman|leader_name1=Ni Yuefeng<!-- Ni Yuefeng left all Hebei party posts on 31 July 2026; verify who now chairs the Provincial People's Congress Standing Committee --><ref name="Caixin2026">{{cite news |title=China Names Top Market Regulator Luo Wen as Hebei Party Chief |work=Caixin Global |date=31 July 2026 |url=https://www.caixinglobal.com/2026-07-31/china-names-top-market-regulator-luo-wen-as-hebei-party-chief-102470110.html |access-date=19 October 2026}}</ref>{{Update inline|date=October 2026}}|leader_title2=[[Governor of Hebei|Governor]]|leader_name2={{ill|Zhao Chenxin|zh|赵辰昕}}|leader_title3=[[Chinese People's Political Consultative Conference|CPPCC]] chairman|leader_name3=[[Zhang Guohua (politician, born 1964)|Zhang Guohua]]|leader_title4=[[National People's Congress]] Representation|leader_name4=[[Hebei delegation to the National People's Congress|123 deputies]]|area_total_km2=188800|area_rank=[[List of Chinese administrative divisions by area|12th]]|elevation_max_m=2882|elevation_max_point=[[Mount Xiaowutai]]<ref name="Mt Xwt Dili 360">{{cite journal |last=Liu |first=Yanlin |script-title=zh:太行山把最高的山脊留在了河北 |journal=Chinese National Geography |year=2015 |issue=2 |url = http://www.dili360.com/cng/article/p54ed2aee95d2c70.htm |access-date=20 May 2018 |language=zh |script-quote=zh:小五台山是太行山主脉上的最高峰,同时也是河北省的最高峰 }}</ref>|population_footnotes=<ref>{{cite web |date=11 May 2021 |title=Communiqué of the Seventh National Population Census (No. 3) |url=http://www.stats.gov.cn/english/PressRelease/202105/t20210510_1817188.html |access-date = 11 May 2021 |publisher=[[National Bureau of Statistics of China]] }}</ref>|population_total=74,610,235|population_as_of=2020|population_rank=[[List of Chinese administrative divisions by population|6th]]|population_density_km2=auto|population_density_rank=[[List of Chinese administrative divisions by population density|11th]]|demographics_type1=Demographics|demographics1_title1=Ethnic composition|demographics1_info1={{ubl|[[Han Chinese|Han]]: 96%|[[Manchu]]: 3%|[[Hui people|Hui]]: 0.8%|[[Mongol]]: 0.3%}}|demographics1_title2=Languages and dialects|demographics1_info2=[[Jilu Mandarin]], [[Beijing dialect|Beijing Mandarin]], [[Jin Chinese|Jin]]|demographics_type2=[[Gross domestic product|GDP]] {{nobold|(2025)}}<ref name="GDPdata">{{cite web|url=https://data.stats.gov.cn/english/easyquery.htm?cn=E0103|title=National Data|publisher=[[National Bureau of Statistics of China|China NBS]]|date=March 2024|access-date=June 22, 2024}}; see also {{cite web|url=https://www.hebei.gov.cn/columns/3bbf017c-0e27-4cac-88c0-c5cac90ecd73/202403/06/c5cd8698-2ec9-40d5-9a4b-5f4128266b0d.html|script-title=zh: 2023年河北省国民经济和社会发展统计公报|publisher=hebei.gov.cn|date=March 1, 2024|access-date=June 22, 2024|archive-date=November 3, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241103175913/http://www.hebei.gov.cn/columns/3bbf017c-0e27-4cac-88c0-c5cac90ecd73/202403/06/c5cd8698-2ec9-40d5-9a4b-5f4128266b0d.html|url-status=dead}}</ref>|demographics2_title1=Total|demographics2_info1={{CNY|4,931 billion}} ([[List of Chinese provincial-level divisions by GDP|13th]]; US$690 billion)|demographics2_title2=Per capita|demographics2_info2={{CNY|66,936}} ([[List of Chinese provincial-level divisions by GDP per capita|26th]]; US$9,371)|iso_code=CN-HE|website={{URL|hebei.gov.cn}}|image={{multiple image| border = infobox| total_width = 300| image_style = border:1; |perrow = 2/2/3/1 |image1 = Fengning Jing Bei meadow.jpg |image2 = 20090529 Great Wall 8216.jpg |image3 = Business and Service Convention Center Xiongan (20230123122944).jpg |image4 = Beidaihe skyline from the north2021.jpg |image5 = Mount cangyan 2007.jpg |image6 = Zhengding Guanghui Si Hua Ta 2013.08.31 14-24-02.jpg |image7 = "Tian Kai Hai Yue" Stele Carving.jpg |image8 = Chengde Mountain Resort 22934-Chengde (49049294376).jpg |caption1 = Bashang Meadows in [[Fengning County|Fengning]] |caption2 = [[Great Wall of China|Great Wall]] at [[Jinshanling]] |caption3 = [[Xiong'an|Xiong'an New Area]] |caption4 = [[Beidaihe]] |caption5 = [[Mount Cangyan]] |caption6 = [[Guanghui Temple Huatai Pagoda|Hua Pagoda]] |caption7 = [[Shanhai Pass]] |caption8 = [[Chengde Mountain Resort]] }}}}Ang '''Hebei'''{{Efn|{{lang-zh|c={{Audio|zh-Hebei.ogg|河北|help=no}}|l=north of the [[Yellow River]]}}{{pb}}{{IPAc-en|UK|ˌ|h|ɜː|'|b|eɪ}}<ref>{{cite book |last=Longman |first=J. C. |title=Longman Pronunciation Dictionary |year=2008 |publisher=Pearson |isbn=978-1405881173 |edition=3rd }}</ref> or {{IPAc-en|h|@|'|b|eɪ}},<ref>{{Cite encyclopedia |url=http://www.lexico.com/definition/Hebei |archive-url=https://web.archive.org/web/20210518052007/https://www.lexico.com/definition/Hebei |url-status=dead |archive-date=May 18, 2021 |title=Hebei |dictionary=Lexico UK English Dictionary |publisher=Oxford University Press}}</ref> {{IPAc-en|US|ˈ|h|ʌ|'|b|eɪ}},<ref>{{Cite Merriam-Webster|Hebei}}</ref>{{pb}}[[Postal romanization]]: '''Hopeh'''}} ay isang [[Mga lalawigan ng Tsina|lalawigan]] sa [[Hilagang Tsina]]. Ito ang [[Talaan ng mga dibisyong antas-lalawigan ng Tsina batay sa populasyon|pang-anim na pinakamataong lalawigan]] sa Tsina, na may 74.6 milyong katao noong senso ng 2020; tinantya ng kawanihan ng estadistika ng probinsya ang populasyon ng residente sa 73.54 milyon sa pagtatapos ng 2025.<ref name="HebeiStats2025">{{Cite web |last=Hebei Provincial Bureau of Statistics |last2=NBS Hebei Survey Office |date=13 April 2026 |script-title=zh:河北省2025年国民经济和社会发展统计公报 |trans-title=Statistical Communiqué of Hebei Province on the 2025 National Economic and Social Development |url=https://news.bjd.com.cn/2026/04/13/11684759.shtml |access-date=19 October 2026 |website=Beijing Daily (republished from Hebei Daily) |language=zh}}</ref> Ang [[Shijiazhuang]] ang kabisera at pinakamalaking lungsod. Napapaligiran ito ng [[Shanxi]] sa kanluran, [[Henan]] sa timog, [[Shandong]] at [[Liaoning]] sa silangan, at [[Mongolia Interyor]] sa hilaga; bukod pa rito, ang Hebei ay ganap na nakapalibot sa mga munisipalidad ng [[Beijing]] at [[Tianjin]] na [[Mga tuwirang-pinamamahalaang munisipalidad|direktang pinamamahalaan]] sa kalupaan. Ang populasyon nito ay 96% [[Tsinong Han]], 3% [[Mga Manchu|Manchu]], 0.8% [[Mga Hui|Hui]], at 0.3% [[Mga Mongol sa Tsina|Mongol]]. Kabilang sa [[Mga uri ng Tsino|mga uri ng wikang Tsino]] na sinasalita ang [[Jilu Mandarin]], ang [[diyalektong Beijing]] ng Mandarin, at ang [[Tsinong Jin]]. == Mga sanggunian == === Mga Sitasyon === <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{Commons}}{{Clear}}{{Geographic Location|Centre=Hebei (surrounds [[Beijing]] and [[Tianjin]])|North=[[Inner Mongolia]]|NORTHEAST=[[Liaoning]]|EAST=''[[Bohai Sea]]''|SOUTHEAST=[[Shandong]]|South=[[Henan]]|SOUTHWEST=|WEST=[[Shanxi]]|NORTHWEST=}}{{Hebei topics}}{{Hebei}}{{Province-level divisions of the People's Republic of China}} [[Kategorya:Gumagamit ang CS1 ng sulat sa wikang Hapones (ja)]] [[Kategorya:Mga pinagmulan sa wikang Tsino ng CS1 (zh)]] [[Kategorya:Gumagamit ang CS1 ng sulat sa wikang Tsino (zh)]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng teksto sa wikang Tsinong pinapayak]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng teksto sa wikang Tsino]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 46actnyrs2lzpgxnhiq1tdkapd9hvw8 2238393 2238392 2026-11-01T07:22:06Z Ryomaandres 8044 2238393 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement|name=Hebei|native_name={{lang|zh|河北}}|native_name_lang=zh|other_name=Hopeh, Ho-pei|type=[[Province of China|Province]]|translit_lang1=Name|translit_lang1_type={{nobold|Chinese}}|translit_lang1_info={{lang|zh|河北省}} ({{tlit|zh|Héběi shěng}})|translit_lang1_type1={{nobold|Abbreviation}}|translit_lang1_info1={{hlist|HE|HEB|{{linktext|lang=zh|冀}} ({{tlit|zh|Jì}})}}|image_map=Hebei in China (+all claims hatched).svg|map_caption=Location of Hebei in China|coordinates={{coord|39.3|N|116.7|E|type:adm1st|format=dms|display=it}}|named_for=[[Yellow River]]|subdivision_type=Country|subdivision_name=[[China]]|seat_type=Capital<br>{{nobold|(and largest city)}}|seat=[[Shijiazhuang]]|parts_type=Divisions|parts_style=para|p1=11 [[List of administrative divisions of Hebei|prefectures]]|p2=121 Counties|p3=2207 Townships|government_type=[[Provinces of China|Province]]|governing_body=[[Hebei Provincial People's Congress]]|leader_title=[[Party Secretary of Hebei|Party Secretary]]|leader_name=[[Luo Wen (politician)|Luo Wen]]<ref name="LuoWen2026">{{cite news |title=New Party chief appointed for China's Hebei Province |agency=Xinhua |work=People's Daily Online |date=31 July 2026 |url=https://en.people.cn/n3/2026/0731/c90000-20484286.html |access-date=19 October 2026}}</ref>|leader_title1=[[Hebei Provincial People's Congress|Congress]] chairman|leader_name1=Ni Yuefeng<!-- Ni Yuefeng left all Hebei party posts on 31 July 2026; verify who now chairs the Provincial People's Congress Standing Committee --><ref name="Caixin2026">{{cite news |title=China Names Top Market Regulator Luo Wen as Hebei Party Chief |work=Caixin Global |date=31 July 2026 |url=https://www.caixinglobal.com/2026-07-31/china-names-top-market-regulator-luo-wen-as-hebei-party-chief-102470110.html |access-date=19 October 2026}}</ref>{{Update inline|date=October 2026}}|leader_title2=[[Governor of Hebei|Governor]]|leader_name2={{ill|Zhao Chenxin|zh|赵辰昕}}|leader_title3=[[Chinese People's Political Consultative Conference|CPPCC]] chairman|leader_name3=[[Zhang Guohua (politician, born 1964)|Zhang Guohua]]|leader_title4=[[National People's Congress]] Representation|leader_name4=[[Hebei delegation to the National People's Congress|123 deputies]]|area_total_km2=188800|area_rank=[[List of Chinese administrative divisions by area|12th]]|elevation_max_m=2882|elevation_max_point=[[Mount Xiaowutai]]<ref name="Mt Xwt Dili 360">{{cite journal |last=Liu |first=Yanlin |script-title=zh:太行山把最高的山脊留在了河北 |journal=Chinese National Geography |year=2015 |issue=2 |url = http://www.dili360.com/cng/article/p54ed2aee95d2c70.htm |access-date=20 May 2018 |language=zh |script-quote=zh:小五台山是太行山主脉上的最高峰,同时也是河北省的最高峰 }}</ref>|population_footnotes=<ref>{{cite web |date=11 May 2021 |title=Communiqué of the Seventh National Population Census (No. 3) |url=http://www.stats.gov.cn/english/PressRelease/202105/t20210510_1817188.html |access-date = 11 May 2021 |publisher=[[National Bureau of Statistics of China]] }}</ref>|population_total=74,610,235|population_as_of=2020|population_rank=[[List of Chinese administrative divisions by population|6th]]|population_density_km2=auto|population_density_rank=[[List of Chinese administrative divisions by population density|11th]]|demographics_type1=Demographics|demographics1_title1=Ethnic composition|demographics1_info1={{ubl|[[Han Chinese|Han]]: 96%|[[Manchu]]: 3%|[[Hui people|Hui]]: 0.8%|[[Mongol]]: 0.3%}}|demographics1_title2=Languages and dialects|demographics1_info2=[[Jilu Mandarin]], [[Beijing dialect|Beijing Mandarin]], [[Jin Chinese|Jin]]|demographics_type2=[[Gross domestic product|GDP]] {{nobold|(2025)}}<ref name="GDPdata">{{cite web|url=https://data.stats.gov.cn/english/easyquery.htm?cn=E0103|title=National Data|publisher=[[National Bureau of Statistics of China|China NBS]]|date=March 2024|access-date=June 22, 2024}}; see also {{cite web|url=https://www.hebei.gov.cn/columns/3bbf017c-0e27-4cac-88c0-c5cac90ecd73/202403/06/c5cd8698-2ec9-40d5-9a4b-5f4128266b0d.html|script-title=zh: 2023年河北省国民经济和社会发展统计公报|publisher=hebei.gov.cn|date=March 1, 2024|access-date=June 22, 2024|archive-date=November 3, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241103175913/http://www.hebei.gov.cn/columns/3bbf017c-0e27-4cac-88c0-c5cac90ecd73/202403/06/c5cd8698-2ec9-40d5-9a4b-5f4128266b0d.html|url-status=dead}}</ref>|demographics2_title1=Total|demographics2_info1={{CNY|4,931 billion}} ([[List of Chinese provincial-level divisions by GDP|13th]]; US$690 billion)|demographics2_title2=Per capita|demographics2_info2={{CNY|66,936}} ([[List of Chinese provincial-level divisions by GDP per capita|26th]]; US$9,371)|iso_code=CN-HE|website={{URL|hebei.gov.cn}}|image={{multiple image| border = infobox| total_width = 300| image_style = border:1; |perrow = 2/2/3/1 |image1 = Fengning Jing Bei meadow.jpg |image2 = 20090529 Great Wall 8216.jpg |image3 = Business and Service Convention Center Xiongan (20230123122944).jpg |image4 = Beidaihe skyline from the north2021.jpg |image5 = Mount cangyan 2007.jpg |image6 = Zhengding Guanghui Si Hua Ta 2013.08.31 14-24-02.jpg |image7 = "Tian Kai Hai Yue" Stele Carving.jpg |image8 = Chengde Mountain Resort 22934-Chengde (49049294376).jpg |caption1 = Bashang Meadows in [[Fengning County|Fengning]] |caption2 = [[Great Wall of China|Great Wall]] at [[Jinshanling]] |caption3 = [[Xiong'an|Xiong'an New Area]] |caption4 = [[Beidaihe]] |caption5 = [[Mount Cangyan]] |caption6 = [[Guanghui Temple Huatai Pagoda|Hua Pagoda]] |caption7 = [[Shanhai Pass]] |caption8 = [[Chengde Mountain Resort]] }}}}Ang '''Hebei'''{{Efn|{{lang-zh|c={{Audio|zh-Hebei.ogg|河北|help=no}}|l=north of the [[Yellow River]]}}{{pb}}{{IPAc-en|UK|ˌ|h|ɜː|'|b|eɪ}}<ref>{{cite book |last=Longman |first=J. C. |title=Longman Pronunciation Dictionary |year=2008 |publisher=Pearson |isbn=978-1405881173 |edition=3rd }}</ref> or {{IPAc-en|h|@|'|b|eɪ}},<ref>{{Cite encyclopedia |url=http://www.lexico.com/definition/Hebei |archive-url=https://web.archive.org/web/20210518052007/https://www.lexico.com/definition/Hebei |url-status=dead |archive-date=May 18, 2021 |title=Hebei |dictionary=Lexico UK English Dictionary |publisher=Oxford University Press}}</ref> {{IPAc-en|US|ˈ|h|ʌ|'|b|eɪ}},<ref>{{Cite Merriam-Webster|Hebei}}</ref>{{pb}}[[Postal romanization]]: '''Hopeh'''}} ay isang [[Mga lalawigan ng Tsina|lalawigan]] sa [[Hilagang Tsina]]. Ito ang [[Talaan ng mga dibisyong antas-lalawigan ng Tsina batay sa populasyon|pang-anim na pinakamataong lalawigan]] sa Tsina, na may 74.6 milyong katao noong senso ng 2020; tinantya ng kawanihan ng estadistika ng probinsya ang populasyon ng residente sa 73.54 milyon sa pagtatapos ng 2025.<ref name="HebeiStats2025">{{Cite web |last=Hebei Provincial Bureau of Statistics |last2=NBS Hebei Survey Office |date=13 April 2026 |script-title=zh:河北省2025年国民经济和社会发展统计公报 |trans-title=Statistical Communiqué of Hebei Province on the 2025 National Economic and Social Development |url=https://news.bjd.com.cn/2026/04/13/11684759.shtml |access-date=19 October 2026 |website=Beijing Daily (republished from Hebei Daily) |language=zh}}</ref> Ang [[Shijiazhuang]] ang kabisera at pinakamalaking lungsod. Napapaligiran ito ng [[Shanxi]] sa kanluran, [[Henan]] sa timog, [[Shandong]] at [[Liaoning]] sa silangan, at [[Mongolia Interyor]] sa hilaga; bukod pa rito, ang Hebei ay ganap na nakapalibot sa mga munisipalidad ng [[Beijing]] at [[Tianjin]] na [[Mga tuwirang-pinamamahalaang munisipalidad|direktang pinamamahalaan]] sa kalupaan. Ang populasyon nito ay 96% [[Tsinong Han]], 3% [[Mga Manchu|Manchu]], 0.8% [[Mga Hui|Hui]], at 0.3% [[Mga Mongol sa Tsina|Mongol]]. Kabilang sa [[Mga uri ng Tsino|mga uri ng wikang Tsino]] na sinasalita ang [[Jilu Mandarin]], ang [[diyalektong Beijing]] ng Mandarin, at ang [[Tsinong Jin]]. Noong [[Panahong Tagsibol at Taglagas|Tagsibol at Taglagas]], at mga [[Mga Panahon ng Naglalabanang Estado|panahon ng Naglalabanang Estado]] (771–226&#x20;BC), ang rehiyon ay pinasiyahan ng mga estado ng [[Yan (estado)|Yan]] at [[Zhao (estado)|Zhao]]. Noong panahon ng [[Dinastiyang Yuan]] (1271–1368), ang rehiyon ay tinawag na [[Zhongshu Sheng|Zhongshu]]. Ito ay tinawag na [[Beizhili (laalwigang Ming)|Hilagangg Zhili]] noong panahon ng [[Dinastiyang Ming]] (1368–1644), at simpleng [[Zhili (lalawigan)|Zhili]] noong panahon ng [[Dinastiyang Qing]] (1644–1912). Ang modernong lalawigan ng Hebei ay itinatag noong 1928. Limang UNESCO [[Pandaigdigang Pamanang Pook]] ang matatagpuan sa probinsiya: ang [[Mahabang Muog ng Tsina]],<ref name="UNESCO-GreatWall">{{Cite web |title=The Great Wall |url=https://whc.unesco.org/en/list/438 |access-date=19 October 2026 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> [[Chengde Mountain Resort]],<ref name="UNESCO-Chengde">{{Cite web |title=Mountain Resort and its Outlying Temples, Chengde |url=https://whc.unesco.org/en/list/703 |access-date=19 October 2026 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> [[Dakilang Kanal (China)|Dakilang Kanal]],<ref name="UNESCO-Canal">{{Cite web |title=The Grand Canal (China) – Advisory Body Evaluation |url=https://whc.unesco.org/document/152692 |access-date=19 October 2026 |publisher=UNESCO World Heritage Centre / ICOMOS}}</ref> mga [[Mga Puntod ng Silangang Qing|Puntod ng Silangang Qing]], at mga [[Mga Puntod ng Kanlurang Qing|Puntod ng Kanlurang Qing]].<ref name="UNESCO-Tombs">{{Cite web |title=Imperial Tombs of the Ming and Qing Dynasties |url=https://whc.unesco.org/en/list/1004 |access-date=19 October 2026 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> Ito rin ang tahanan ng limang [[Pambansang Tanyag na Lungsod na Pangkasaysayan at Pangkultura]]: [[Handan]], [[Baoding]], [[Chengde]], [[Kondado ng Zhengding|Zhengding]], at [[Shanhaiguan, Qinhuangdao|Shanhaiguan]]. == Mga sanggunian == === Mga Sitasyon === <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{Commons}}{{Clear}}{{Geographic Location|Centre=Hebei (surrounds [[Beijing]] and [[Tianjin]])|North=[[Inner Mongolia]]|NORTHEAST=[[Liaoning]]|EAST=''[[Bohai Sea]]''|SOUTHEAST=[[Shandong]]|South=[[Henan]]|SOUTHWEST=|WEST=[[Shanxi]]|NORTHWEST=}}{{Hebei topics}}{{Hebei}}{{Province-level divisions of the People's Republic of China}} [[Kategorya:Gumagamit ang CS1 ng sulat sa wikang Hapones (ja)]] [[Kategorya:Mga pinagmulan sa wikang Tsino ng CS1 (zh)]] [[Kategorya:Gumagamit ang CS1 ng sulat sa wikang Tsino (zh)]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng teksto sa wikang Tsinong pinapayak]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng teksto sa wikang Tsino]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] h428vr0r754ll8321n62o9ukcdya471 2238394 2238393 2026-11-01T07:29:07Z Ryomaandres 8044 2238394 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement|name=Hebei|native_name={{lang|zh|河北}}|native_name_lang=zh|other_name=Hopeh, Ho-pei|type=[[Province of China|Province]]|translit_lang1=Name|translit_lang1_type={{nobold|Chinese}}|translit_lang1_info={{lang|zh|河北省}} ({{tlit|zh|Héběi shěng}})|translit_lang1_type1={{nobold|Abbreviation}}|translit_lang1_info1={{hlist|HE|HEB|{{linktext|lang=zh|冀}} ({{tlit|zh|Jì}})}}|image_map=Hebei in China (+all claims hatched).svg|map_caption=Location of Hebei in China|coordinates={{coord|39.3|N|116.7|E|type:adm1st|format=dms|display=it}}|named_for=[[Yellow River]]|subdivision_type=Country|subdivision_name=[[China]]|seat_type=Capital<br>{{nobold|(and largest city)}}|seat=[[Shijiazhuang]]|parts_type=Divisions|parts_style=para|p1=11 [[List of administrative divisions of Hebei|prefectures]]|p2=121 Counties|p3=2207 Townships|government_type=[[Provinces of China|Province]]|governing_body=[[Hebei Provincial People's Congress]]|leader_title=[[Party Secretary of Hebei|Party Secretary]]|leader_name=[[Luo Wen (politician)|Luo Wen]]<ref name="LuoWen2026">{{cite news |title=New Party chief appointed for China's Hebei Province |agency=Xinhua |work=People's Daily Online |date=31 July 2026 |url=https://en.people.cn/n3/2026/0731/c90000-20484286.html |access-date=19 October 2026}}</ref>|leader_title1=[[Hebei Provincial People's Congress|Congress]] chairman|leader_name1=Ni Yuefeng<!-- Ni Yuefeng left all Hebei party posts on 31 July 2026; verify who now chairs the Provincial People's Congress Standing Committee --><ref name="Caixin2026">{{cite news |title=China Names Top Market Regulator Luo Wen as Hebei Party Chief |work=Caixin Global |date=31 July 2026 |url=https://www.caixinglobal.com/2026-07-31/china-names-top-market-regulator-luo-wen-as-hebei-party-chief-102470110.html |access-date=19 October 2026}}</ref>{{Update inline|date=October 2026}}|leader_title2=[[Governor of Hebei|Governor]]|leader_name2={{ill|Zhao Chenxin|zh|赵辰昕}}|leader_title3=[[Chinese People's Political Consultative Conference|CPPCC]] chairman|leader_name3=[[Zhang Guohua (politician, born 1964)|Zhang Guohua]]|leader_title4=[[National People's Congress]] Representation|leader_name4=[[Hebei delegation to the National People's Congress|123 deputies]]|area_total_km2=188800|area_rank=[[List of Chinese administrative divisions by area|12th]]|elevation_max_m=2882|elevation_max_point=[[Mount Xiaowutai]]<ref name="Mt Xwt Dili 360">{{cite journal |last=Liu |first=Yanlin |script-title=zh:太行山把最高的山脊留在了河北 |journal=Chinese National Geography |year=2015 |issue=2 |url = http://www.dili360.com/cng/article/p54ed2aee95d2c70.htm |access-date=20 May 2018 |language=zh |script-quote=zh:小五台山是太行山主脉上的最高峰,同时也是河北省的最高峰 }}</ref>|population_footnotes=<ref>{{cite web |date=11 May 2021 |title=Communiqué of the Seventh National Population Census (No. 3) |url=http://www.stats.gov.cn/english/PressRelease/202105/t20210510_1817188.html |access-date = 11 May 2021 |publisher=[[National Bureau of Statistics of China]] }}</ref>|population_total=74,610,235|population_as_of=2020|population_rank=[[List of Chinese administrative divisions by population|6th]]|population_density_km2=auto|population_density_rank=[[List of Chinese administrative divisions by population density|11th]]|demographics_type1=Demographics|demographics1_title1=Ethnic composition|demographics1_info1={{ubl|[[Han Chinese|Han]]: 96%|[[Manchu]]: 3%|[[Hui people|Hui]]: 0.8%|[[Mongol]]: 0.3%}}|demographics1_title2=Languages and dialects|demographics1_info2=[[Jilu Mandarin]], [[Beijing dialect|Beijing Mandarin]], [[Jin Chinese|Jin]]|demographics_type2=[[Gross domestic product|GDP]] {{nobold|(2025)}}<ref name="GDPdata">{{cite web|url=https://data.stats.gov.cn/english/easyquery.htm?cn=E0103|title=National Data|publisher=[[National Bureau of Statistics of China|China NBS]]|date=March 2024|access-date=June 22, 2024}}; see also {{cite web|url=https://www.hebei.gov.cn/columns/3bbf017c-0e27-4cac-88c0-c5cac90ecd73/202403/06/c5cd8698-2ec9-40d5-9a4b-5f4128266b0d.html|script-title=zh: 2023年河北省国民经济和社会发展统计公报|publisher=hebei.gov.cn|date=March 1, 2024|access-date=June 22, 2024|archive-date=November 3, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241103175913/http://www.hebei.gov.cn/columns/3bbf017c-0e27-4cac-88c0-c5cac90ecd73/202403/06/c5cd8698-2ec9-40d5-9a4b-5f4128266b0d.html|url-status=dead}}</ref>|demographics2_title1=Total|demographics2_info1={{CNY|4,931 billion}} ([[List of Chinese provincial-level divisions by GDP|13th]]; US$690 billion)|demographics2_title2=Per capita|demographics2_info2={{CNY|66,936}} ([[List of Chinese provincial-level divisions by GDP per capita|26th]]; US$9,371)|iso_code=CN-HE|website={{URL|hebei.gov.cn}}|image={{multiple image| border = infobox| total_width = 300| image_style = border:1; |perrow = 2/2/3/1 |image1 = Fengning Jing Bei meadow.jpg |image2 = 20090529 Great Wall 8216.jpg |image3 = Business and Service Convention Center Xiongan (20230123122944).jpg |image4 = Beidaihe skyline from the north2021.jpg |image5 = Mount cangyan 2007.jpg |image6 = Zhengding Guanghui Si Hua Ta 2013.08.31 14-24-02.jpg |image7 = "Tian Kai Hai Yue" Stele Carving.jpg |image8 = Chengde Mountain Resort 22934-Chengde (49049294376).jpg |caption1 = Bashang Meadows in [[Fengning County|Fengning]] |caption2 = [[Great Wall of China|Great Wall]] at [[Jinshanling]] |caption3 = [[Xiong'an|Xiong'an New Area]] |caption4 = [[Beidaihe]] |caption5 = [[Mount Cangyan]] |caption6 = [[Guanghui Temple Huatai Pagoda|Hua Pagoda]] |caption7 = [[Shanhai Pass]] |caption8 = [[Chengde Mountain Resort]] }}}}Ang '''Hebei'''{{Efn|{{lang-zh|c={{Audio|zh-Hebei.ogg|河北|help=no}}|l=north of the [[Yellow River]]}}{{pb}}{{IPAc-en|UK|ˌ|h|ɜː|'|b|eɪ}}<ref>{{cite book |last=Longman |first=J. C. |title=Longman Pronunciation Dictionary |year=2008 |publisher=Pearson |isbn=978-1405881173 |edition=3rd }}</ref> or {{IPAc-en|h|@|'|b|eɪ}},<ref>{{Cite encyclopedia |url=http://www.lexico.com/definition/Hebei |archive-url=https://web.archive.org/web/20210518052007/https://www.lexico.com/definition/Hebei |url-status=dead |archive-date=May 18, 2021 |title=Hebei |dictionary=Lexico UK English Dictionary |publisher=Oxford University Press}}</ref> {{IPAc-en|US|ˈ|h|ʌ|'|b|eɪ}},<ref>{{Cite Merriam-Webster|Hebei}}</ref>{{pb}}[[Postal romanization]]: '''Hopeh'''}} ay isang [[Mga lalawigan ng Tsina|lalawigan]] sa [[Hilagang Tsina]]. Ito ang [[Talaan ng mga dibisyong antas-lalawigan ng Tsina batay sa populasyon|pang-anim na pinakamataong lalawigan]] sa Tsina, na may 74.6 milyong katao noong senso ng 2020; tinantya ng kawanihan ng estadistika ng probinsya ang populasyon ng residente sa 73.54 milyon sa pagtatapos ng 2025.<ref name="HebeiStats2025">{{Cite web |last=Hebei Provincial Bureau of Statistics |last2=NBS Hebei Survey Office |date=13 April 2026 |script-title=zh:河北省2025年国民经济和社会发展统计公报 |trans-title=Statistical Communiqué of Hebei Province on the 2025 National Economic and Social Development |url=https://news.bjd.com.cn/2026/04/13/11684759.shtml |access-date=19 October 2026 |website=Beijing Daily (republished from Hebei Daily) |language=zh}}</ref> Ang [[Shijiazhuang]] ang kabisera at pinakamalaking lungsod. Napapaligiran ito ng [[Shanxi]] sa kanluran, [[Henan]] sa timog, [[Shandong]] at [[Liaoning]] sa silangan, at [[Mongolia Interyor]] sa hilaga; bukod pa rito, ang Hebei ay ganap na nakapalibot sa mga munisipalidad ng [[Beijing]] at [[Tianjin]] na [[Mga tuwirang-pinamamahalaang munisipalidad|direktang pinamamahalaan]] sa kalupaan. Ang populasyon nito ay 96% [[Tsinong Han]], 3% [[Mga Manchu|Manchu]], 0.8% [[Mga Hui|Hui]], at 0.3% [[Mga Mongol sa Tsina|Mongol]]. Kabilang sa [[Mga uri ng Tsino|mga uri ng wikang Tsino]] na sinasalita ang [[Jilu Mandarin]], ang [[diyalektong Beijing]] ng Mandarin, at ang [[Tsinong Jin]]. Noong [[Panahong Tagsibol at Taglagas|Tagsibol at Taglagas]], at mga [[Mga Panahon ng Naglalabanang Estado|panahon ng Naglalabanang Estado]] (771–226&#x20;BC), ang rehiyon ay pinasiyahan ng mga estado ng [[Yan (estado)|Yan]] at [[Zhao (estado)|Zhao]]. Noong panahon ng [[Dinastiyang Yuan]] (1271–1368), ang rehiyon ay tinawag na [[Zhongshu Sheng|Zhongshu]]. Ito ay tinawag na [[Beizhili (laalwigang Ming)|Hilagangg Zhili]] noong panahon ng [[Dinastiyang Ming]] (1368–1644), at simpleng [[Zhili (lalawigan)|Zhili]] noong panahon ng [[Dinastiyang Qing]] (1644–1912). Ang modernong lalawigan ng Hebei ay itinatag noong 1928. Limang UNESCO [[Pandaigdigang Pamanang Pook]] ang matatagpuan sa probinsiya: ang [[Mahabang Muog ng Tsina]],<ref name="UNESCO-GreatWall">{{Cite web |title=The Great Wall |url=https://whc.unesco.org/en/list/438 |access-date=19 October 2026 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> [[Chengde Mountain Resort]],<ref name="UNESCO-Chengde">{{Cite web |title=Mountain Resort and its Outlying Temples, Chengde |url=https://whc.unesco.org/en/list/703 |access-date=19 October 2026 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> [[Dakilang Kanal (China)|Dakilang Kanal]],<ref name="UNESCO-Canal">{{Cite web |title=The Grand Canal (China) – Advisory Body Evaluation |url=https://whc.unesco.org/document/152692 |access-date=19 October 2026 |publisher=UNESCO World Heritage Centre / ICOMOS}}</ref> mga [[Mga Puntod ng Silangang Qing|Puntod ng Silangang Qing]], at mga [[Mga Puntod ng Kanlurang Qing|Puntod ng Kanlurang Qing]].<ref name="UNESCO-Tombs">{{Cite web |title=Imperial Tombs of the Ming and Qing Dynasties |url=https://whc.unesco.org/en/list/1004 |access-date=19 October 2026 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> Ito rin ang tahanan ng limang [[Pambansang Tanyag na Lungsod na Pangkasaysayan at Pangkultura]]: [[Handan]], [[Baoding]], [[Chengde]], [[Kondado ng Zhengding|Zhengding]], at [[Shanhaiguan, Qinhuangdao|Shanhaiguan]]. Ang ekonomiya ng Hebei ay nakabatay sa agrikultura at pagmamanupaktura; matagal na itong pinakamalaking probinsiya sa Tsina na gumagawa ng bakal.<ref name="Mysteel2020">{{Cite news |title=Hebei retains China's top steelmaking province in 2020 |publisher=Mysteel Global |url=https://www.mysteel.net/news/5021660-Hebei-retains-Chinas-top-steelmaking-province-in-2020 |access-date=19 October 2026}}</ref><ref name="BigMint2022">{{Cite web |title=Which are the top 7 crude steel producing provinces in China? |url=https://bigmint.co/insights/detail/which-are-the-top-7-crude-steel-producing-provinces-in-china-410415 |access-date=19 October 2026 |publisher=BigMint}}</ref> == Etimolohiya == Ang "Hebei" ay nangangahulugang 'hilaga ng ilog', na hango sa lokasyon ng lalawigan sa hilaga ng [[Ilog Dilaw]] sa [[Kapatagang Hilagang Tsina]].<ref>{{Cite web |title=我国各省份名称的由来 |url=https://new.qq.com/rain/a/20181208A0M4OV |access-date=2021-01-10 |website=腾讯网}}</ref><ref>[http://www.people.com.cn/GB/shenghuo/1090/2435218.html Origin of the Names of China's Provinces] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160427100058/http://www.people.com.cn/GB/shenghuo/1090/2435218.html|date=2016-04-27}}, People's Daily Online.</ref><ref>{{in lang|zh}} [http://www.people.com.cn/GB/shenghuo/1090/2435218.html Origin of the Names of China's Provinces] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160427100058/http://www.people.com.cn/GB/shenghuo/1090/2435218.html|date=2016-04-27}}, [[People's Daily Online]].</ref><ref>{{Cite web |title=Yellow bridge Chinese Dictionary |url=http://www.yellowbridge.com/chinese/dictionary.php |access-date=15 April 2016 |website=Yellow Bridge}}</ref> Sa ''[[Yu Gong]]'', ang lalawigan ay naitala bilang "[[Jizhou (ancient China)|Jizhou]]", na nagpapahiram sa tradisyonal nitong pagpapaikli na "Ji" (冀). Ang palayaw ng lalawigan ay "Yanzhao" (燕赵), na siyang kolektibong pangalan ng mga estadong [[Yan (state)|Yan]] at [[Zhao (state)|Zhao]] na kumokontrol sa rehiyon noong panahon ng [[Panahong Tagsibol at Taglagas|Tagsibol at Taglagas]] at mga [[Mga Panahon ng Naglalabanang Estado|Naglalabanang Estado]] (771–221 BK).<ref>{{Cite web |title=河北省古称"燕赵之地",为什么现在的简称却是"冀"呢? |url=https://www.sohu.com/a/294749251_353840 |access-date=2021-01-10 |website=[[Sohu]]}}</ref> Noong 1421, inilipat ng [[Yongle Emperor|Emperador Yongle]] ng [[Dinastiyang Ming]] (1368–1644) ang kabisera mula [[Nanjing]] patungong [[Beijing]], at ang lalawigan na nakapalibot sa bagong kabisera ay unang tinawag na [[Hilagang Zhili]] o [[Zhili (province)|Zhili]], na nangangahulugang 'direktang pinamumunuan'.<ref name="EB1911">{{Cite EB1911|wstitle=Chih-Li}}</ref><ref>{{Cite web |last=Cartwright |first=Mark |date=14 February 2019 |title=Yongle Emperor |url=https://www.worldhistory.org/Yongle_Emperor |access-date=2021-01-10 |website=[[World History Encyclopedia]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Bird |first=Thomas |date=2018-08-16 |title=More than Beijing's backyard: Hebei in China, where historical treasures shine through the pollution |url=https://www.scmp.com/magazines/post-magazine/travel/article/2159833/more-beijings-backyard-hebei-china-where-historical |access-date=2024-04-01}}</ref> Nang maging kabesera ng [[Republika ng Tsina (1912–1949)|Republika ng Tsina]] ang Nanjing noong 1928, ang lalawigan ng Zhili ay inalis at binigyan ng kasalukuyang pangalan na Hebei.<ref>{{Cite web |title=直隶省的称呼延续了几百年,1928年,为何被改成了河北省? |url=https://www.360kuai.com/pc/9b7b4962109a9be44?cota=3&kuai_so=1&sign=360_7bc3b157 |access-date=2021-01-10 |website=快资讯}}</ref> == Mga sanggunian == === Mga Sitasyon === <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{Commons}}{{Clear}}{{Geographic Location|Centre=Hebei (surrounds [[Beijing]] and [[Tianjin]])|North=[[Inner Mongolia]]|NORTHEAST=[[Liaoning]]|EAST=''[[Bohai Sea]]''|SOUTHEAST=[[Shandong]]|South=[[Henan]]|SOUTHWEST=|WEST=[[Shanxi]]|NORTHWEST=}}{{Hebei topics}}{{Hebei}}{{Province-level divisions of the People's Republic of China}} [[Kategorya:Gumagamit ang CS1 ng sulat sa wikang Hapones (ja)]] [[Kategorya:Mga pinagmulan sa wikang Tsino ng CS1 (zh)]] [[Kategorya:Gumagamit ang CS1 ng sulat sa wikang Tsino (zh)]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng teksto sa wikang Tsinong pinapayak]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng teksto sa wikang Tsino]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] j3fbkgb4efzefunn4chwpshoa41o2bp 2238395 2238394 2026-11-01T07:32:39Z Ryomaandres 8044 /* Etimolohiya */ 2238395 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement|name=Hebei|native_name={{lang|zh|河北}}|native_name_lang=zh|other_name=Hopeh, Ho-pei|type=[[Province of China|Province]]|translit_lang1=Name|translit_lang1_type={{nobold|Chinese}}|translit_lang1_info={{lang|zh|河北省}} ({{tlit|zh|Héběi shěng}})|translit_lang1_type1={{nobold|Abbreviation}}|translit_lang1_info1={{hlist|HE|HEB|{{linktext|lang=zh|冀}} ({{tlit|zh|Jì}})}}|image_map=Hebei in China (+all claims hatched).svg|map_caption=Location of Hebei in China|coordinates={{coord|39.3|N|116.7|E|type:adm1st|format=dms|display=it}}|named_for=[[Yellow River]]|subdivision_type=Country|subdivision_name=[[China]]|seat_type=Capital<br>{{nobold|(and largest city)}}|seat=[[Shijiazhuang]]|parts_type=Divisions|parts_style=para|p1=11 [[List of administrative divisions of Hebei|prefectures]]|p2=121 Counties|p3=2207 Townships|government_type=[[Provinces of China|Province]]|governing_body=[[Hebei Provincial People's Congress]]|leader_title=[[Party Secretary of Hebei|Party Secretary]]|leader_name=[[Luo Wen (politician)|Luo Wen]]<ref name="LuoWen2026">{{cite news |title=New Party chief appointed for China's Hebei Province |agency=Xinhua |work=People's Daily Online |date=31 July 2026 |url=https://en.people.cn/n3/2026/0731/c90000-20484286.html |access-date=19 October 2026}}</ref>|leader_title1=[[Hebei Provincial People's Congress|Congress]] chairman|leader_name1=Ni Yuefeng<!-- Ni Yuefeng left all Hebei party posts on 31 July 2026; verify who now chairs the Provincial People's Congress Standing Committee --><ref name="Caixin2026">{{cite news |title=China Names Top Market Regulator Luo Wen as Hebei Party Chief |work=Caixin Global |date=31 July 2026 |url=https://www.caixinglobal.com/2026-07-31/china-names-top-market-regulator-luo-wen-as-hebei-party-chief-102470110.html |access-date=19 October 2026}}</ref>{{Update inline|date=October 2026}}|leader_title2=[[Governor of Hebei|Governor]]|leader_name2={{ill|Zhao Chenxin|zh|赵辰昕}}|leader_title3=[[Chinese People's Political Consultative Conference|CPPCC]] chairman|leader_name3=[[Zhang Guohua (politician, born 1964)|Zhang Guohua]]|leader_title4=[[National People's Congress]] Representation|leader_name4=[[Hebei delegation to the National People's Congress|123 deputies]]|area_total_km2=188800|area_rank=[[List of Chinese administrative divisions by area|12th]]|elevation_max_m=2882|elevation_max_point=[[Mount Xiaowutai]]<ref name="Mt Xwt Dili 360">{{cite journal |last=Liu |first=Yanlin |script-title=zh:太行山把最高的山脊留在了河北 |journal=Chinese National Geography |year=2015 |issue=2 |url = http://www.dili360.com/cng/article/p54ed2aee95d2c70.htm |access-date=20 May 2018 |language=zh |script-quote=zh:小五台山是太行山主脉上的最高峰,同时也是河北省的最高峰 }}</ref>|population_footnotes=<ref>{{cite web |date=11 May 2021 |title=Communiqué of the Seventh National Population Census (No. 3) |url=http://www.stats.gov.cn/english/PressRelease/202105/t20210510_1817188.html |access-date = 11 May 2021 |publisher=[[National Bureau of Statistics of China]] }}</ref>|population_total=74,610,235|population_as_of=2020|population_rank=[[List of Chinese administrative divisions by population|6th]]|population_density_km2=auto|population_density_rank=[[List of Chinese administrative divisions by population density|11th]]|demographics_type1=Demographics|demographics1_title1=Ethnic composition|demographics1_info1={{ubl|[[Han Chinese|Han]]: 96%|[[Manchu]]: 3%|[[Hui people|Hui]]: 0.8%|[[Mongol]]: 0.3%}}|demographics1_title2=Languages and dialects|demographics1_info2=[[Jilu Mandarin]], [[Beijing dialect|Beijing Mandarin]], [[Jin Chinese|Jin]]|demographics_type2=[[Gross domestic product|GDP]] {{nobold|(2025)}}<ref name="GDPdata">{{cite web|url=https://data.stats.gov.cn/english/easyquery.htm?cn=E0103|title=National Data|publisher=[[National Bureau of Statistics of China|China NBS]]|date=March 2024|access-date=June 22, 2024}}; see also {{cite web|url=https://www.hebei.gov.cn/columns/3bbf017c-0e27-4cac-88c0-c5cac90ecd73/202403/06/c5cd8698-2ec9-40d5-9a4b-5f4128266b0d.html|script-title=zh: 2023年河北省国民经济和社会发展统计公报|publisher=hebei.gov.cn|date=March 1, 2024|access-date=June 22, 2024|archive-date=November 3, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241103175913/http://www.hebei.gov.cn/columns/3bbf017c-0e27-4cac-88c0-c5cac90ecd73/202403/06/c5cd8698-2ec9-40d5-9a4b-5f4128266b0d.html|url-status=dead}}</ref>|demographics2_title1=Total|demographics2_info1={{CNY|4,931 billion}} ([[List of Chinese provincial-level divisions by GDP|13th]]; US$690 billion)|demographics2_title2=Per capita|demographics2_info2={{CNY|66,936}} ([[List of Chinese provincial-level divisions by GDP per capita|26th]]; US$9,371)|iso_code=CN-HE|website={{URL|hebei.gov.cn}}|image={{multiple image| border = infobox| total_width = 300| image_style = border:1; |perrow = 2/2/3/1 |image1 = Fengning Jing Bei meadow.jpg |image2 = 20090529 Great Wall 8216.jpg |image3 = Business and Service Convention Center Xiongan (20230123122944).jpg |image4 = Beidaihe skyline from the north2021.jpg |image5 = Mount cangyan 2007.jpg |image6 = Zhengding Guanghui Si Hua Ta 2013.08.31 14-24-02.jpg |image7 = "Tian Kai Hai Yue" Stele Carving.jpg |image8 = Chengde Mountain Resort 22934-Chengde (49049294376).jpg |caption1 = Bashang Meadows in [[Fengning County|Fengning]] |caption2 = [[Great Wall of China|Great Wall]] at [[Jinshanling]] |caption3 = [[Xiong'an|Xiong'an New Area]] |caption4 = [[Beidaihe]] |caption5 = [[Mount Cangyan]] |caption6 = [[Guanghui Temple Huatai Pagoda|Hua Pagoda]] |caption7 = [[Shanhai Pass]] |caption8 = [[Chengde Mountain Resort]] }}}}Ang '''Hebei'''{{Efn|{{lang-zh|c={{Audio|zh-Hebei.ogg|河北|help=no}}|l=north of the [[Yellow River]]}}{{pb}}{{IPAc-en|UK|ˌ|h|ɜː|'|b|eɪ}}<ref>{{cite book |last=Longman |first=J. C. |title=Longman Pronunciation Dictionary |year=2008 |publisher=Pearson |isbn=978-1405881173 |edition=3rd }}</ref> or {{IPAc-en|h|@|'|b|eɪ}},<ref>{{Cite encyclopedia |url=http://www.lexico.com/definition/Hebei |archive-url=https://web.archive.org/web/20210518052007/https://www.lexico.com/definition/Hebei |url-status=dead |archive-date=May 18, 2021 |title=Hebei |dictionary=Lexico UK English Dictionary |publisher=Oxford University Press}}</ref> {{IPAc-en|US|ˈ|h|ʌ|'|b|eɪ}},<ref>{{Cite Merriam-Webster|Hebei}}</ref>{{pb}}[[Postal romanization]]: '''Hopeh'''}} ay isang [[Mga lalawigan ng Tsina|lalawigan]] sa [[Hilagang Tsina]]. Ito ang [[Talaan ng mga dibisyong antas-lalawigan ng Tsina batay sa populasyon|pang-anim na pinakamataong lalawigan]] sa Tsina, na may 74.6 milyong katao noong senso ng 2020; tinantya ng kawanihan ng estadistika ng probinsya ang populasyon ng residente sa 73.54 milyon sa pagtatapos ng 2025.<ref name="HebeiStats2025">{{Cite web |last=Hebei Provincial Bureau of Statistics |last2=NBS Hebei Survey Office |date=13 April 2026 |script-title=zh:河北省2025年国民经济和社会发展统计公报 |trans-title=Statistical Communiqué of Hebei Province on the 2025 National Economic and Social Development |url=https://news.bjd.com.cn/2026/04/13/11684759.shtml |access-date=19 October 2026 |website=Beijing Daily (republished from Hebei Daily) |language=zh}}</ref> Ang [[Shijiazhuang]] ang kabisera at pinakamalaking lungsod. Napapaligiran ito ng [[Shanxi]] sa kanluran, [[Henan]] sa timog, [[Shandong]] at [[Liaoning]] sa silangan, at [[Mongolia Interyor]] sa hilaga; bukod pa rito, ang Hebei ay ganap na nakapalibot sa mga munisipalidad ng [[Beijing]] at [[Tianjin]] na [[Mga tuwirang-pinamamahalaang munisipalidad|direktang pinamamahalaan]] sa kalupaan. Ang populasyon nito ay 96% [[Tsinong Han]], 3% [[Mga Manchu|Manchu]], 0.8% [[Mga Hui|Hui]], at 0.3% [[Mga Mongol sa Tsina|Mongol]]. Kabilang sa [[Mga uri ng Tsino|mga uri ng wikang Tsino]] na sinasalita ang [[Jilu Mandarin]], ang [[diyalektong Beijing]] ng Mandarin, at ang [[Tsinong Jin]]. Noong [[Panahong Tagsibol at Taglagas|Tagsibol at Taglagas]], at mga [[Mga Panahon ng Naglalabanang Estado|panahon ng Naglalabanang Estado]] (771–226&#x20;BC), ang rehiyon ay pinasiyahan ng mga estado ng [[Yan (estado)|Yan]] at [[Zhao (estado)|Zhao]]. Noong panahon ng [[Dinastiyang Yuan]] (1271–1368), ang rehiyon ay tinawag na [[Zhongshu Sheng|Zhongshu]]. Ito ay tinawag na [[Beizhili (laalwigang Ming)|Hilagangg Zhili]] noong panahon ng [[Dinastiyang Ming]] (1368–1644), at simpleng [[Zhili (lalawigan)|Zhili]] noong panahon ng [[Dinastiyang Qing]] (1644–1912). Ang modernong lalawigan ng Hebei ay itinatag noong 1928. Limang UNESCO [[Pandaigdigang Pamanang Pook]] ang matatagpuan sa probinsiya: ang [[Mahabang Muog ng Tsina]],<ref name="UNESCO-GreatWall">{{Cite web |title=The Great Wall |url=https://whc.unesco.org/en/list/438 |access-date=19 October 2026 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> [[Chengde Mountain Resort]],<ref name="UNESCO-Chengde">{{Cite web |title=Mountain Resort and its Outlying Temples, Chengde |url=https://whc.unesco.org/en/list/703 |access-date=19 October 2026 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> [[Dakilang Kanal (China)|Dakilang Kanal]],<ref name="UNESCO-Canal">{{Cite web |title=The Grand Canal (China) – Advisory Body Evaluation |url=https://whc.unesco.org/document/152692 |access-date=19 October 2026 |publisher=UNESCO World Heritage Centre / ICOMOS}}</ref> mga [[Mga Puntod ng Silangang Qing|Puntod ng Silangang Qing]], at mga [[Mga Puntod ng Kanlurang Qing|Puntod ng Kanlurang Qing]].<ref name="UNESCO-Tombs">{{Cite web |title=Imperial Tombs of the Ming and Qing Dynasties |url=https://whc.unesco.org/en/list/1004 |access-date=19 October 2026 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> Ito rin ang tahanan ng limang [[Pambansang Tanyag na Lungsod na Pangkasaysayan at Pangkultura]]: [[Handan]], [[Baoding]], [[Chengde]], [[Kondado ng Zhengding|Zhengding]], at [[Shanhaiguan, Qinhuangdao|Shanhaiguan]]. Ang ekonomiya ng Hebei ay nakabatay sa agrikultura at pagmamanupaktura; matagal na itong pinakamalaking probinsiya sa Tsina na gumagawa ng bakal.<ref name="Mysteel2020">{{Cite news |title=Hebei retains China's top steelmaking province in 2020 |publisher=Mysteel Global |url=https://www.mysteel.net/news/5021660-Hebei-retains-Chinas-top-steelmaking-province-in-2020 |access-date=19 October 2026}}</ref><ref name="BigMint2022">{{Cite web |title=Which are the top 7 crude steel producing provinces in China? |url=https://bigmint.co/insights/detail/which-are-the-top-7-crude-steel-producing-provinces-in-china-410415 |access-date=19 October 2026 |publisher=BigMint}}</ref> == Etimolohiya == Ang "Hebei" ay nangangahulugang 'hilaga ng ilog', na hango sa lokasyon ng lalawigan sa hilaga ng [[Ilog Dilaw]] sa [[Kapatagang Hilagang Tsina]].<ref>{{Cite web |title=我国各省份名称的由来 |url=https://new.qq.com/rain/a/20181208A0M4OV |access-date=2021-01-10 |website=腾讯网}}</ref><ref>[http://www.people.com.cn/GB/shenghuo/1090/2435218.html Origin of the Names of China's Provinces] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160427100058/http://www.people.com.cn/GB/shenghuo/1090/2435218.html|date=2016-04-27}}, People's Daily Online.</ref><ref>{{in lang|zh}} [http://www.people.com.cn/GB/shenghuo/1090/2435218.html Origin of the Names of China's Provinces] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160427100058/http://www.people.com.cn/GB/shenghuo/1090/2435218.html|date=2016-04-27}}, [[People's Daily Online]].</ref><ref>{{Cite web |title=Yellow bridge Chinese Dictionary |url=http://www.yellowbridge.com/chinese/dictionary.php |access-date=15 April 2016 |website=Yellow Bridge}}</ref> Sa ''[[Yu Gong]]'', ang lalawigan ay naitala bilang "[[Jizhou (ancient China)|Jizhou]]", na nagpapahiram sa tradisyonal nitong pagpapaikli na "Ji" (冀). Ang palayaw ng lalawigan ay "Yanzhao" (燕赵), na siyang kolektibong pangalan ng mga estadong [[Yan (state)|Yan]] at [[Zhao (state)|Zhao]] na kumokontrol sa rehiyon noong panahon ng [[Panahong Tagsibol at Taglagas|Tagsibol at Taglagas]] at mga [[Mga Panahon ng Naglalabanang Estado|Naglalabanang Estado]] (771–221 BK).<ref>{{Cite web |title=河北省古称"燕赵之地",为什么现在的简称却是"冀"呢? |url=https://www.sohu.com/a/294749251_353840 |access-date=2021-01-10 |website=[[Sohu]]}}</ref> Noong 1421, inilipat ng [[Yongle Emperor|Emperador Yongle]] ng [[Dinastiyang Ming]] (1368–1644) ang kabisera mula [[Nanjing]] patungong [[Beijing]], at ang lalawigan na nakapalibot sa bagong kabisera ay unang tinawag na [[Hilagang Zhili]] o [[Zhili (province)|Zhili]], na nangangahulugang 'direktang pinamumunuan'.<ref name="EB1911">{{Cite EB1911|wstitle=Chih-Li}}</ref><ref>{{Cite web |last=Cartwright |first=Mark |date=14 February 2019 |title=Yongle Emperor |url=https://www.worldhistory.org/Yongle_Emperor |access-date=2021-01-10 |website=[[World History Encyclopedia]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Bird |first=Thomas |date=2018-08-16 |title=More than Beijing's backyard: Hebei in China, where historical treasures shine through the pollution |url=https://www.scmp.com/magazines/post-magazine/travel/article/2159833/more-beijings-backyard-hebei-china-where-historical |access-date=2024-04-01}}</ref> Nang maging kabesera ng [[Republika ng Tsina (1912–1949)|Republika ng Tsina]] ang Nanjing noong 1928, ang lalawigan ng Zhili ay inalis at binigyan ng kasalukuyang pangalan na Hebei.<ref>{{Cite web |title=直隶省的称呼延续了几百年,1928年,为何被改成了河北省? |url=https://www.360kuai.com/pc/9b7b4962109a9be44?cota=3&kuai_so=1&sign=360_7bc3b157 |access-date=2021-01-10 |website=快资讯}}</ref> == Kasaysayan == === Kasaysayan bago at maagang panahon === Ang [[Taong Peking]], isang sinaunang populasyon ng ''[[Homo erectus]]'', ay nanirahan sa [[Zhoukoudian]] sa kasalukuyang [[Distrito ng Fangshan]] ng Beijing, malapit sa modernong hangganan ng Hebei, ilang daang libong taon na ang nakalilipas; ang mga nailathalang pagtatantya ay karaniwang mula humigit-kumulang 700,000 hanggang 200,000 taon na ang nakalilipas.<ref name="BeijingGov-ZKD">{{Cite web |title=Peking Man Site at Zhoukoudian |url=https://english.beijing.gov.cn/beijinginfo/culture/culturaltreasures/sevenculture/202401/t20240111_3532662.html |access-date=19 October 2026 |publisher=Beijing Municipal Government}}</ref><ref name="VisitBeijing-ZKD">{{Cite web |title=Zhoukoudian |url=https://english.visitbeijing.com.cn/article/47ONrT0hsdY |access-date=19 October 2026 |publisher=Visit Beijing}}</ref><ref name="UNESCO-ZKD">{{Cite web |title=Periodic Report: Peking Man Site at Zhoukoudian |url=https://whc.unesco.org/document/216771 |access-date=19 October 2026 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> Ang mga natuklasan noong panahong [[Neolitiko]] sa [[Beifudi|sinaunang-panahong lugar ng Beifudi]] ay mula pa noong 7000 at 8000 BK.<ref>{{Cite web |title=New Archaeological Discoveries and Researches in 2004 – The Fourth Archaeology Forum of CASS |url=http://www.kaogu.cn/en/detail.asp?ProductID=982 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110512174808/http://www.kaogu.cn/en/detail.asp?ProductID=982 |archive-date=2011-05-12 |access-date=2007-09-18 |publisher=Institute of Archaeology, Chinese Academy of Social Sciences}}</ref> Maraming sinaunang [[mitolohiyang Tsino]] ang nangyari sa lalawigan. Si [[Fuxi]], isa sa [[Atlong Soberano at Limang Emperador|Tatlong Soberano at Limang Emperador]], ay sinasabing nanirahan sa kasalukuyang [[Xingtai]]. <ref>{{Cite web |title=河北 – 中华名胜 |url=https://www.gatzs.com.cn/zhms/province.action?ssdm=086130000 |access-date=2021-01-10 |publisher=内地(祖国大陆)高校面向港澳台招生信息网}}</ref> Ang mito ng [[Labanan sa Zhuolu]], na napanaluhan ng [[Emperador na Dilaw]], ng [[Emperador na Yan]], at ng kanilang mga tribong [[Yanhuang]] laban sa mga tribong Jiuli na pinamumunuan ni [[Chiyou]], ay nangyari sa [[Zhangjiakou]] at nagpasimula ng kabihasnang [[Huaxia]]. == Mga sanggunian == === Mga Sitasyon === <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{Commons}}{{Clear}}{{Geographic Location|Centre=Hebei (surrounds [[Beijing]] and [[Tianjin]])|North=[[Inner Mongolia]]|NORTHEAST=[[Liaoning]]|EAST=''[[Bohai Sea]]''|SOUTHEAST=[[Shandong]]|South=[[Henan]]|SOUTHWEST=|WEST=[[Shanxi]]|NORTHWEST=}}{{Hebei topics}}{{Hebei}}{{Province-level divisions of the People's Republic of China}} [[Kategorya:Gumagamit ang CS1 ng sulat sa wikang Hapones (ja)]] [[Kategorya:Mga pinagmulan sa wikang Tsino ng CS1 (zh)]] [[Kategorya:Gumagamit ang CS1 ng sulat sa wikang Tsino (zh)]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng teksto sa wikang Tsinong pinapayak]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng teksto sa wikang Tsino]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] axwqre8j3d5y4auenhrk4zl9m4e99td Talatinigan 0 42978 2238320 2192980 2026-10-31T18:13:08Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238320 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Glossary of software reuse terms (IA glossaryofsoftwa5002katz).pdf|thumb|right|200px|Talatinigan ng mga termino sa ''software reuse'', na inilathala ng [[Pambansang Surian ng mga Pamantayan at Teknolohiya]] (NIST) ng Estados Unidos noong 1994.]] Ang '''talatinigan''' o '''glosaryo'''<ref>{{cite web|url=https://kwfdiksiyonaryo.ph/?query=glos%C3%A1ryo |title=glo•sár•yo |website=KWF Diksiyonaryo ng Wikang Filipino |access-date=Disyembre 3, 2025}}</ref><ref>{{cite web |url=https://diksiyonaryo.ph/search/talatinigan |title=talatinigan |website=diksiyonaryo.ph |access-date=Disyembre 3, 2025 |archive-date=Disyembre 3, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251203113816/https://diksiyonaryo.ph/search/talatinigan |url-status=dead }}</ref> (mula sa {{langx|grc|γλῶσσα}}, ''glossa'' na nangngangahulugang wika, panalita, salita), na kilala rin bilang '''talasalitaan''' o '''bokabularyo''', ay isang alpabetikong talaan ng mga termino sa isang partikular na sinasakupan ng [[kaalaman]] kalakip ang mga [[kahulugan]] ng mga terminong iyon. Kinagisnang makikita ang talatinigan sa huling bahagi ng [[aklat]] at kinabibilangan ng mga terminong ginagamit sa aklat na iyon na maaaring bagong kilala, hindi madalas gamitin ng madla, o ginagamit sa natatanging mga larangan. Bagama't madalas na iniuugnay ang mga talatinigan sa [[di-kathang-isip]] na mga aklat, makikita rin sa ilang mga [[kathang-isip]] na nobela ang talatinigan para sa kahulugan ng di-kilalang mga termino. Ang isang '''talatinigang bilingguwál''' ay isang talaan ng mga termino sa isang wika na may mga kahulugan sa isa pang wika o [[Glosa (anotasyon)|ginlosa]] ng mga [[singkahulugan]] (o mga salitang malapit sa singkahulugan) sa isa pang wika. Sa pangkalahatang kahulugan, naglalaman ang talatinigan ng mga paliwanag sa mga [[konsepto]]ng kaugnay sa isang tiyak na larangan o kilos. Kaugnay ang terminong ito sa kaisipan ng [[Ontolohiya (agham pang-impormasyon)|ontolohiya]], batay sa kahulugang ito. Mayroon ding ibinibigay na mga pamamaraang awtomatiko para gawing isang ontolohiya ang talatinigan,<ref>R. Navigli, P. Velardi. [http://www.dsi.uniroma1.it/~navigli/pubs/Navigli_Velardi_IOS_2008.pdf From Glossaries to Ontologies: Extracting Semantic Structure from Textual Definitions] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120323171258/http://www.dsi.uniroma1.it/~navigli/pubs/Navigli_Velardi_IOS_2008.pdf |date=2012-03-23 }}, Ontology Learning and Population: Bridging the Gap between Text and Knowledge (P. Buitelaar and P. Cimiano, Eds.), Series information for Frontiers in Artificial Intelligence and Applications, IOS Press, 2008, pp. 71-87.</ref> o gawing isang leksikong pangkomputasyon ang talatinigan.<ref>R. Navigli. [http://www.dsi.uniroma1.it/~navigli/pubs/EACL_2009_Navigli.pdf Using Cycles and Quasi-Cycles to Disambiguate Dictionary Glosses] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120323173826/http://www.dsi.uniroma1.it/~navigli/pubs/EACL_2009_Navigli.pdf |date=2012-03-23 }}, Proc. of 12th Conference of the European Association for Computational Linguistics (EACL 2009), Athens, Gresya, Marso 30-Abril 3, 2009, pp. 594-602.</ref> == ''Core glossary'' == [[Talaksan:Intelligence Law Glossary 2011.pdf|thumb|right|200px|Nagbibigay ang talatinigang ito ng paliwanag ng mahahalagang mga termino sa batas sa intelihensiya ng Estados Unidos.]] Ang ''core glossary'' ay isang payak na talatinigan o [[talahuluganang nagpapaliwanag]] na nagbibigay ng kahulugan ng ibang mga konsepto, lalo na para sa mga baguhan sa isang wika o larangan ng pag-aaral. Naglalaman ito ng isang maliit na talasalitaan at mga kahulugan para sa mahahalaga o madalas na makikitang mga konsepto, at madalas may kasamang mga [[idyoma]] o [[pagwawangis]] na mahalaga sa isang kalinangan. == Talatinigan bilang talahuluganan == Bagama't nangangahulugang talaan ng mga termino o ''pagbigkas'' ang talatinigan, minsan din itong ginagamit na panturing sa aklat na talahuluganan o diksiyonaryo.<ref name=JETE>{{cite-JETE|Diksiyunaryo}}</ref> == Tingnan din == * [[Talahuluganan]] * [[Indeks]] * [[Paghalaw ng terminolohiya]] == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga kawing panlabas == {{Wiktionary|talatinigan|glosaryo}} ;Sa wikang Ingles * [https://web.archive.org/web/20060320132442/http://www.glossarist.com/ glossarist.com: The Glossarist] - Malaking talaan ng mga talatinigan * [https://web.archive.org/web/20050915123957/http://www.ontopia.net/topicmaps/materials/tao.html www.ontopia.net: The TAO of Topic Maps] * [https://web.archive.org/web/20080820180152/http://www.babel-linguistics.com/glossaries.htm www.babel-linguistics.com: Babel Linguistics Glossaries] - Piling mga Talatinigang Multilingguwál ayon sa Industriya * {{Cite EB1911|wstitle=Gloss, Glossary|volume=12|pages=124–128|first=John Henry|last=Hessels}} - Nabibigay ito ng isang detalyadong paglalarawan ng paglilinang ng mga talatinigan sa mga wikang klasiko. {{Authority control}} [[Kategorya:Mga talatinigan| ]] [[Kategorya:Disenyo ng aklat]] [[Kategorya:Leksikograpiya]] afyrddntizez1cd9p1c8olhms15vlji Unang Imperyong Pranses 0 121065 2238322 2181634 2026-10-31T20:24:19Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238322 wikitext text/x-wiki {{Infobox Former Country |native_name = ''Empire Français'' <br> {{aut|Imperium Francorum}} |conventional_long_name = Imperyong Pranses |common_name = France | |continent = Europa |region = |country = France |era = Panahon ni Napoleon |status = Imperyo |status_text= |empire = |government_type = Constitutional Monarkiya | |event_start = Napoleon ay naging emperador |year_start = 1804 |date_start = 18 May |event_end = Pagbitiw ni Napoleon I |year_end = 1814 |date_end = 6 April |life_span = 1804–1814 | |event1 = |date_event1 = |event2 = |date_event2 = |event3 = |date_event3 = |event_pre = |date_pre = |event_post = Isangdaang Araw |date_post = 20 Marso – 7 Hulyo 1815 | |p1 = Pransiya |flag_p1 = Flag_of_France.svg |p2 = Banal na Imperyong Romano |flag_p2 = Banner of the Holy Roman Emperor (after 1400).svg |p3 = Kaharian ng Holland |flag_p3 = Flag of the Netherlands.svg |p4 = Republika ng Liguria |flag_p4 = Flag of Genoa.svg |s1 = Pransiya |flag_s1 = Flag of the Kingdom of France (1814-1830).svg |s2 = United Kingdom of the Netherlands |flag_s2 = Prinsenvlag.svg |s3 = Neutral Moresnet |flag_s3 = Flag of Moresnet.svg |s4 = Kaharian ng Sardinia |flag_s4 = Flag of Savoie.svg |s5 = Imperyong Austiano |flag_s5 = Flag of the Habsburg Monarchy.svg |s6 = Grand Duchy of Luxembourg |flag_s6 = Flag of Luxembourg.svg |s7 = Grand Duchy of Tuscany |flag_s7 = Flag of the Grand Duchy of Tuscany.svg |flag = |flag_type = |image_flag = Flag of the First French Empire (with coat of arms).svg |symbol = Coat of Arms of France |symbol_type = Coat of Arms |image_coat = Grandes Armes Impériales (1804-1815).svg |image_map = Europe map Napoleon 1811.svg |image_map_caption =Ang Imperyong Pranses (asul) at mga kambal na estado (bahagyang asul) noong 1811. |capital = Paris |national_motto = |national_anthem = Veillons au Salut de l'Empire (hindi opisyal) |common_languages = French |currency = [[French Franc]] |leader1 = [[Napoleon I of France|Napoleon I]] |year_leader1 = 1804 – 1814/1815 |leader2 = [[Napoleon II of France|Napoleon II]]<ref>According to his father's will only. Between Hunyo 23 and Hulyo 7, France was held by a Commission of Government of five members, which never summoned Napoleon II as emperor in any official act, and no regent was ever appointed while waiting the return of the king. [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k486114j.pleinepage.f281.langFR]</ref> |year_leader2 = 1815 |title_leader = [[Emperador Pranses|Emperador]] |legislature = [[Parliament of France|Parliament]] |house1 = [[Senado]]r |house2 = [[Corps législatif]] |today = {{flag|Belgium}}<br />{{flag|Croatia}}<br />{{flag|France}}<br />{{flag|Germany}}<br />{{flag|Italy}}<br />{{flag|Luxembourg}}<br />{{flag|Monaco}}<br />{{flag|Netherlands}}<br />{{flag|Slovenia}}<br />{{flag|Switzerland}}<br />{{flag|Vatican City}} }} Ang '''Imperyo ng mga Pranses'''<font size="1"><ref name="FRANC">But still domestically styled as ''French Republic'' until 1808: compare the French franc minted in 1808 [http://www.lesfrancs.com/francais/1f1808rh.jpg] and in 1809 [http://www.lesfrancs.com/francais/1f1809rh.jpg] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111008161407/http://www.lesfrancs.com/francais/1f1809rh.jpg |date=2011-10-08 }}.</ref><ref>[http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k4453562.image.f1.langFR The official bulletin of laws of the French Empire]</ref></font> (1804–1814), mas kilala sa katawagang '''Greater French Empire''', '''First French Empire''' o '''Napoleonic Empire''', ay ang naging imperyo ni [[Napoleon I of France|Napoleon I]] ng Pransiya. Ito ang naging matatag at makapangyarihan sa Europa noong ika-19 siglo. ==Sanggunian== {{reflist}} {{stub}} [[Kategorya:Kasaysayan ng Pransiya]] f3z86jdy87m3neag5dgob5jytzlrawc Sona, Veneto 0 123097 2238277 2236993 2026-10-31T14:47:36Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238277 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Sona|official_name=Comune di Sona|native_name=|image=Italy - Sona.jpg|image_size=|caption=Tanawin|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|26|N|10|50|E|region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region={{RegioneIT|sigla=VEN}}|province={{ProvinciaIT (short form)|sigla=VR}} (VR)|frazioni=Lugagnano, Palazzolo, San Giorgio in Salici|mayor_party=|mayor=|area_footnotes=|area_total_km2=41.14|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics from the Italian statistical institute ([[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]]); [http://www.comune.sona.vr.it/informazioni/dati%20demografici/dati/Variazioni%20anagrafiche%202008.pdf PDF]{{dead link|date=December 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>|population_demonym=Sonesi|elevation_footnotes=|elevation_m=169|saint=|day=Agosto 6|postal_code=37060|area_code=045|website={{official website|http://www.comune.sona.vr.it/}}|footnotes=<!-- These are currently unused -->}}Ang '''Sona''' ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) na may 14,269 naninirahan sa [[Lalawigan ng Verona]] sa rehiyon ng [[Veneto]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]] na may lawak na {{Convert|41.14|km2|sqmi|2|abbr=off}}. == Pisikal na heograpiya == Ang munisipalidad ng Sona, na matatagpuan halos kalahati sa pagitan ng Verona, kung saan ito ay 13.5km ang layo, at ang [[Lawa ng Garda]], ay nasa hangganan ng [[Bussolengo]] sa hilaga, Verona sa silangan, [[Sommacampagna]] sa timog, [[Valeggio sul Mincio]] sa timog-kanluran, at [[Castelnuovo del Garda]] sa hilagang-kanluran. Ang teritoryong munisipal, na nabubuo sa malaking bahagi sa pagitan ng mga burol na morenong ilalim, na nabuo ng glacier na dumudulas patungo sa lambak na nagbigay daan sa Lawa ng Garda, ay nabubuo sa pagitan ng 83 metro ng patag na bahagi ng teritoryo at 240 metro ng mas mataas na burol. mataas, habang ang Munisipyo ay may taas na 169 metro.<ref>{{Cite web |title=Sona |url=https://www.tuttitalia.it/veneto/21-sona/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20170730081532/https://www.tuttitalia.it/veneto/21-sona/ |archive-date=30 July 2017}}</ref> == Kasaysayan == Mula noong ika-15 siglo pataas, ang Sona, tulad ng Verona, ay naging bahagi ng [[Republika ng Venecia]]: sa panahong ito ang pagmamay-ari ng lupain ay muling inorganisa, na kadalasang nasa ilalim ng pagmamay-ari ng mayayamang Venecianong mangangalakal na may malalaking lugar na nababakuran at pinatayuan ng mga kanal (na pagkatapos ay sinasaka kasama ng pagtatanim ng mga bagong puno). Ang iba't ibang ari-ariang pang-agrikultura ay pinamamahalaan mula sa "villa", na binubuo ng bahay ng amo at mga tirahan ng mga magsasaka, pati na rin ang mga espasyo para sa serbisyo at imbakan.<ref name="comunesona">{{Cita web|url=https://comune.sona.vr.it/contenuti/43172/storia|titolo=La storia|accesso=20 marzo 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20200320121704/https://comune.sona.vr.it/contenuti/43172/storia|urlmorto=no|dataarchivio=20 marzo 2020}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200320121704/https://comune.sona.vr.it/contenuti/43172/storia |date=2020-03-20 }}</ref> == Mga kakambal na bayan == Si Sona ay [[Kinakapatid na lungsod|kakambal]] ni: * {{Flagicon|POL}}[[File:Wadowice_herb.svg|29x29px]] [[Wadowice]] ([[Lesser Poland Voivodeship|Nakababatang]] [[Nakababatang Polonya|Polonya]], [[Polonya]]) * {{Flagicon|GER}}[[File:DEU_Weiler-Simmerberg_COA.svg|21x21px]] [[Weiler-Simmerberg]] ([[Baviera]], [[Alemanya]]) [[File:Chiesa_Lugagnano.jpg|thumb| Simbahan ng Lugagnano]] [[File:Colline_moreniche_del_Garda.jpg|thumb| Ang mga morenang burol na nilikha ng glacier ng Lawa ng Garda noong huling glasyasyon. Lugar sa pagitan ng Sona at Sommacampagna]] [[File:Forte_Lugagnano_bis.jpg|thumb| Kuta ng Lugagnano, bahagi ng kuta ng [[Austria-Unggriya|Austro-Unggaro]] ng Verona, noong 1863. Larawan ni Moritz Lotze (1809-1890)]] == Mga sanggunian == {{Reflist|colwidth=30em}} == Mga panlabas na link == {{Commonscatinline|Sona}}{{Province of Verona}}{{Authority control}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] apvmy2hpijpvr00lkdhbkpah4mbv5ro MediaWiki:Sitenotice 8 123285 2238345 2200488 2026-11-01T01:31:35Z Jojit fb 38 2238345 wikitext text/x-wiki {| {{Partnership-Layout|lang={{{lang|}}}}} | style="width:200px;" rowspan="3" | [[File:WAM logo without text (Philippine edition).svg|80px]] | <div style="text-align:center; font-weight:bolder; font-size:150%; color:maroon;">Sumali sa [[Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2026|Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia, 2026]] sa Wikipediang Tagalog.</div> Magpatala&nbsp;na&nbsp;at&nbsp;magsulat&nbsp;ng&nbsp;mga&nbsp;artikulo&nbsp;sa&nbsp;buong&nbsp;buwan&nbsp;ng&nbsp;Nobyembre&nbsp;1,&nbsp;2026 hanggang Nobyembre 30, 2026&nbsp;at makatanggap ng postkard. | style="width:90px;" rowspan="3" | [[File:Asia (orthographic projection).svg|80px]] |} ekpeyx1hwaemcpjq3n3fmsw7kmdv2ps Pagmamanupaktura 0 126642 2238400 2236584 2026-11-01T10:11:42Z GinawaSaHapon 102500 2238400 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates}}<!-- Panatilihin ang paggamit ng tuldik sa unang banggit ng paksa --> [[File:New_Horizons_on_work_stand.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:New_Horizons_on_work_stand.jpg|thumb|Pagmamanupaktura sa [[sasakyang pangkalawakan]] na ''[[New Horizons]]'' sa Laboratoryong Pangpananaliksik ng [[NASA]].]] '''Pagmamanupaktúra''' ([[Salitang-ugat|ugat]]: '''manupaktúra''') ang paggawa o [[Produksiyon (ekonomika)|pagyari]] sa mga [[produkto]] na may tulong mula sa isang [[kagamitan]], [[Hanapbuhay|lakas-paggawa]], [[makina]], [[kasangkapan]], at [[Prosesong kemikal|kemikal]] o [[Prosesong biolohiko|biolohikong pagproseso]] o [[pormulasyon]]. Ito ang sentro ng [[ikalawang sektor ng ekonomiya]].<ref>{{Cite web |last=Kenton |first=Will |title=Manufacturing |trans-title=Pagmamanupaktura |url=https://www.investopedia.com/terms/m/manufacturing.asp |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201117184723/https://www.investopedia.com/terms/m/manufacturing.asp |archive-date=November 17, 2020 |access-date= |website=Investopedia |language=en}}</ref> Maaari itong tumukoy rin sa samu't saring gawain ng tao kagaya ng [[gawang-kamay]] o mga [[high tech]] na bagay, ngunit pinakaginagamit ito sa konteksto ng [[disenyong pang-industriya]], kung saan pinoproseso ang mga [[hilaw na materyales]] mula sa [[Unang sektor ng ekonomiya|unang sektor]] upang maging mga gawang produkto ito nang maramihan. Binebenta ang mga ito sa iba pang nagmamanupaktura upang makagawa pa ng ibang produkto tulad ng [[aplayans]], [[eroplano]], o [[sasakyan]], o di kaya'y direkta patungo sa mga gagamit na [[konsyumer]] sa pamamagitan ng [[Ikatlong sektor ng ekonomiya|ikatlong sektor]]. [[Inhinyeriyang pangmanupaktura]] ang larangan ng [[inhenyeriya]] na nakatuon sa pagdisenyo at pagpapaunlad sa proseso ng pagmamanupaktura at sa mga hakbang mula sa pagproseso sa mga hilaw na materyales hanggang sa [[tapos na produkto]]. Nagsisimula ang prosesong ito sa pagdisenyo sa produkto at [[espesipikasyon ng mga materyales]], at susundan ng pagbabago sa mga materyales na ito upang maging produkto na umaayon sa disenyo. Saklaw ng kontemporaryong pagmamanupaktura ang lahat ng mga hakbang na pumapatungkol sa paggawa at pagsasama sa mga parte ng isang produkto. Ginagamit sa ilang mga industriya kagaya ng sa [[semikonduktor]] at [[asero]] ang katagang [[pabrikasyon]] upang tumukoy sa parehong proseso.<ref>{{Cite journal |last1=Thadani |first1=Akhil |last2=Allen |first2=Gregory C. |date=2023-05-30 |title=Mapping the Semiconductor Supply Chain: The Critical Role of the Indo-Pacific Region |trans-title=Pagmamapa sa Daloy ng Suplay ng Semikonduktor: Ang Kritikal na Gampanin ng Rehiyong Indo-Pasipiko |url=https://www.csis.org/analysis/mapping-semiconductor-supply-chain-critical-role-indo-pacific-region |journal=CSIS |language=en}}</ref> == Etimolohiya == Nagmula ang salitang "manupaktura", ang [[salitang-ugat]] ng "pagmamanupaktura", sa [[wikang Espanyol]] na {{Lang|en|manufactura}}. Isa itong pagsasama ng [[Parirala|pariralang]] [[Wikang Latin|Latin]] na {{Lang|la|manu factura}} ("[[gawang-kamay]]").<ref>{{Cite web |title=manufactura |trans-title=manupaktura |url=https://dle.rae.es/manufactura |access-date=2026-10-06 |website=«Diccionario de la lengua española» - Edición del Tricentenario |language=es}}</ref> Kalaunan, nagbago ang kahulugan nito upang tumukoy sa proseso ng paggawa sa mga produktong gawang-kamay bandang ika-16 na siglo, at pagsapit ng [[Rebolusyong Industriyal]] sa Europa, nagkaroon ito ng kahulugan na tumutukoy sa paggawa sa mga produkto mapaanuman ang paraan.<ref>{{Cite book |last1=Srivatsan |first1=T. S. |title=Manufacturing Techniques for Materials: Engineering and Engineered |last2=Manigandan |first2=K. |last3=Sudarshan |first3=T. S. |publisher=CRC Press |year=2018 |isbn=978-1138099265 |editor-last=Srivatsan |editor-first=T. S. |location=Boca Raton, Estados Unidos |pages=436–437 |language=en |trans-title=Mga Kaparaanan sa Pagmamanupaktura ng mga Materyales: Inhinyeriya at Ginawa |chapter=Use of Conventional Manufacturing Techniques for Materials |trans-chapter=Paggamit sa mga Kumbensiyonal na Kaparaanan sa Pagmamanupaktura ng mga Materyales |editor-last2=Sudarshan |editor-first2=T. S. |editor-last3=Manigandan |editor-first3=K.}}</ref><ref>{{Cite book |last1=Youssef |first1=Helmi A. |title=Machining Technology: Machine Tools and Operations |url=https://archive.org/details/machiningtechnol0000yous |last2=El-Hofy |first2=Hassan |publisher=CRC Press |year=2008 |isbn=978-1420043396 |location=Boca Raton, Estados Unidos |page=[https://archive.org/details/machiningtechnol0000yous/page/1 1] |language=en |trans-title=Teknolohiyang Pangmakina: Mga De-makinang Kagamitan at Operasyon}}</ref> Ilan sa mga karaniwang salin sa wikang Tagalog para rito ang mga salitang "paggawa" at "pagyari", bagamat pawang mas malalawak ang saklaw na kahulugan ng mga ito kumpara sa "manupaktura". == Kasaysayan == === Prehistorya at sinaunang kasaysayan === [[File:Stone_Core_for_Making_Blades_-_Boqer_Tachtit,_Negev,_circa_40000_BP_(detail).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Stone_Core_for_Making_Blades_-_Boqer_Tachtit,_Negev,_circa_40000_BP_(detail).jpg|thumb|[[Ubod ng bato|Ubod]] ng [[batong pingkian]] para sa paggawa ng mga talim, natagpuan sa [[Israel]] at tinatayang may tanda na {{BKP|40000|link=yes}}.]] Nagmamanupaktura na ang mga [[Ebolusyon ng tao|ninuno ng tao]] ng mga kagamitan at kasangkapang gawa sa bato bandang 200,000 taon ang nakalilipas, bago pa man umusbong ang modernong ''[[Tao|Homo sapiens]]''.<ref>{{Cite web |title=Human Ancestors Hall: Homo sapiens |trans-title=Bulwagan ng mga Ninuno ng Tao: Homo sapiens |url=http://anthropology.si.edu/humanorigins/ha/sap.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20090501000000/http://anthropology.si.edu/humanorigins/ha/sap.htm |archive-date=May 1, 2009 |access-date= |publisher=[[Smithsonian Institution]] |language=en}}</ref> Di bababa sa 2.3 milyong taon ang tanda ng [[industriyang Oldowan]], ang pinakamatandang [[arkeolohikong industriya]] na gumagawa ng mga kagamitang gawa sa bato.<ref>{{Cite news |date=May 6, 1999 |title=Ancient 'Tool Factory' Uncovered |language=en |trans-title=Nahukay ang isang Sinaunang 'Pagawaan ng Kagamitan' |work=[[BBC News]] |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/sci/tech/336555.stm |url-status=live |access-date= |archive-url=https://web.archive.org/web/20070318192530/http://news.bbc.co.uk/1/hi/sci/tech/336555.stm |archive-date=March 18, 2007}}</ref> May ebidensiya na ng aktuwal na paggamit mismo ng mga kagamitang ito noong bandang 2.5 milyong taon ang nakaraan sa [[Lambak ng Great Rift]] sa rehiyong bahagi ngayon ng [[Etiopiya]].<ref>{{Cite journal |last1=Heinzelin |first1=Jean de |last2=Clark |first2=JD |last3=White |first3=T |last4=Hart |first4=W |last5=Renne |first5=P |last6=Woldegabriel |first6=G |last7=Beyene |first7=Y |last8=Vrba |first8=E |date=April 1999 |title=Environment and Behavior of 2.5-Million-Year-Old Bouri Hominids |url=https://archive.org/details/sim_science_1999-04-23_284_5414/page/625 |trans-title=Kapaligiran at Ugali ng mga 2.5 Milyong Taóng Hominid ng Bouri |journal=[[Science (journal)|Science]] |volume=284 |issue=5414 |pages=625–629 |bibcode=1999Sci...284..625D |doi=10.1126/science.284.5414.625 |pmid=10213682}}</ref> Para magawa ang mga kagamitang ito, hinahampas ang [[Ubod ng bato|ubod]] ng isang matigas na batong may partikular na katangiang mababalatan tulad ng [[Batong pingkian|pingkian]] gamit ng isang [[batong panghampas]]. Dahil sa pagbabalat, nagkakaroon ng talim ang naturang bato na magagamit bilang [[Panghiwa (arkeolohiya)|panghiwa]] o [[Pangkiskis (arkeolohiya)|pangkiskis]]. Malaki ang tulong ng mga kagamitang ito sa mga sinaunang tao sa kanilang pamumuhay para makagawa pa sila ng iba pang mga kagamitan na gawa sa mas malalambot na materyales kagaya ng [[Buto (anatomiya)|buto]] at [[kahoy]].<ref>{{Cite journal |last=Plummer |first=Thomas |year=2004 |title=Flaked Stones and Old Bones: Biological and Cultural Evolution at the Dawn of Technology |trans-title=Mga Nabalatang Bato at Lumang Buto: Biolohikal at Kultural na Ebolusyon sa Pag-usbong ng Teknolohiya |journal=American Journal of Physical Anthropology |language=en |publisher=[[Yearbook of Physical Anthropology]] |volume= |issue=47 |pages=118–64 |bibcode=2004AJPA..125S.118P |doi=10.1002/ajpa.20157 |pmid=15605391}}</ref> Pagsapit ng [[Gitnang Paleolitiko]] noong bandang 300,000 taon ang nakaraan, umusbong ang isang paraan kung saan [[Nakahandang ubod|may nakahanda na'ng isang ubod ng bato]] na siyang gagamitin upang makagawa ng maraming matatalas na bato. Bandang 40,000 taon ang nakaraan sa kasagsagan ng [[Itaas na Paleolitiko]], umusbong naman ang [[Pagbabalat gamit talas|pagbabalat gamit ng matalas na kagamitan]] tulad ng kahoy o buto, na nagpapahintulot sa paggawa sa mga kagamitang may mas pinong talim na hindi magagawa ng simpleng paghampas ng bato sa isa pang bato.<ref>{{Cite book |last=Haviland |first=William A. |title=Cultural Anthropology: The Human Challenge |publisher=[[The Thomson Corporation]] |year=2004 |isbn=978-0-534-62487-3 |page=77 |language=en |trans-title=Antropolohiyang Pangkultura: Ang Hámon ng Tao}}</ref> Noong [[Neolitiko]], laganap na ang mga kagamitang gawa sa samu't saring klase ng mga bato bukod sa pingkian, tulad ng [[Eskistong lunti|eskitong lunti]] at [[Hade (bato)|hade]]. Ginagamit ang mga makikinis na palakol kasama ng iba pang mga kagamitang gawa sa bato tulad ng [[Matulis na bala|matutulis na bala]], kutsilyo, at pangkiskis, gayundin sa mga kagamitang gawa naman sa mga organikong materyales.<ref>{{Cite book |last=Tóth |first=Zsuzsanna |title=The First Neolithic Sites in Central/South-East European Transect |publisher=BAR International Series 2334 |year=2012 |editor-last=Anders |editor-first=Alexandra |series=Bone, Antler, and Tusk tools of the Early Neolithic Körös Culture |volume=III |location=Oxford |language=en |trans-title=Ang mga Unang Neolitikong Lugar sa Salubungan ng Gitna/Timog-silangang Europa |chapter=The Körös Culture in Eastern Hungary |trans-chapter=Ang Kulturang Körös sa Silangang Unggriya |editor-last2=Siklósi |editor-first2=Zsuzsanna}}</ref> [[File:Sword_bronze_age_(2nd_version).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sword_bronze_age_(2nd_version).jpg|thumb|Isang [[espada]] o [[patalim]] na napetsahang ginawa noong huling bahagi ng [[Panahong Bronse|Panahon ng Bronse]], ngayo'y nakalagak sa [[Pransiya]].]] Pinaniniwalaan na nagsimula ang [[pagtutunaw]] ng [[Tanso (elemento)|tanso]] nang maimbento ang mga [[kiln]] na gawa sa [[luwad]] na kaya ang mga matataas na temperatura. Lumalaki ang konsentrasyon ng [[arseniko]] batay sa lalim ng mga deposito ng tanso; nagiging mga arsenikong tanso kung tutunawin ang mga ito, na may tigas na magagamit para sa paggawa ng mga kagamitan.<ref name="Tylecote_1992">{{Cite book |last=Merson |first=John |url=https://archive.org/details/geniusthatwaschi0000mers |title=The Genius That Was China: East and West in the Making of the Modern World |publisher=The Overlook Press |year=1990 |isbn=978-0-87951-397-9 |location=Woodstock, Estados Unidos |page=69 |language=en |trans-title=Ang Kahenyuhan ng Tsina: Silangan at Kanluran sa Paggawa sa Modernong Mundo |url-access=registration}}</ref> Isang [[balahak]] ng tansong hinaluan ng [[lata]] ang [[bronse]]; ang kakapusan ng makikitang deposito ng lata sa maraming lugar ang siyang naging hadlang upang kumalat ang tunay na bronseng lata sa mundo. Di hamak na isang mas mainam na materyal ang bronse kesa sa bato sa paggawa ng mga kasangkapan dahil sa mga katangian nito tulad ng tibay, kunat, at banat gayundin sa kadalian nito na mailagay sa mga nakahandang molde upang makagawa ng mga bagay sa isang partikular na hugis. Partikular na pinaunlad ng bronse ang teknolohiya ng [[paggawa ng barko]] dahil sa mga kagamitang gawa sa naturang materyal gaya ng [[Pako (pangkabit)|pako]], na pumalit sa naunang proseso ng pagtatali sa mga tablang kahoy sa isang bahaging binutasan.<ref>{{Cite book |last=Paine |first=Lincoln |title=The Sea and Civilization: A Maritime History of the World |url=https://archive.org/details/seacivilizationm0000pain |publisher=Random House, LLC |year=2013 |location=New York |language=en |trans-title=Ang Dagat at Sibilisasyon: Isang Pandagat na Kasaysayan ng Mundo}}</ref> Samantala, nagsimula naman ang [[Panahong Bakal|Panahon ng Bakal]] sa paggamit ng mga tao ng [[bakal]] at [[asero]] sa paggawa ng mga kasangkapan.<ref name="waldbaum">{{Cite book |last=Jane C. |first=Waldbaum |title=From Bronze to Iron: The Transition from the Bronze Age to the Iron Age in the Eastern Mediterranean |date=1978 |publisher=Paul Aström |isbn=91-85058-79-3 |pages=56–58 |language=en |trans-title=Mula Bronse hanggang Bakal: Ang Transisyon mula sa Panahon ng Tanso patungo sa Panahon ng Bakal sa Silangang Mediteraneo |oclc=1146527679}}</ref> Bagamat di hamak na mas mahirap tunawin ang bakal at asero kesa sa bronse at nangangailangan isagawa sa isang dinisenyong hurno para rito, mas matibay naman ito kaya nagawa pa rin itong kumalat. Di alam ng mga siyentipiko kung saan at kailan nagsimulang tunawin ng mga tao ang bakal at asero para sa ganitong hangarin dahil sa kahirapan sa pagtukoy sa mga bakal na nagmula sa mga mininang [[nikel]] mula sa mga bakal na resulta ng pagpapainit.<ref>{{Cite journal |last=Photos |first=E. |year=1989 |title=The Question of Meteoritic versus Smelted Nickel-Rich Iron: Archaeological Evidence and Experimental Results |trans-title=Ang Tanong ng Meteoritiko vs Tinunaw na Bakal na Mayaman sa Nikel: Arkeolohikong Ebidensiya at Eksperimental na Resulta |journal=World Archaeology |language=en |volume=20 |issue=3 |pages=403–421 |doi=10.1080/00438243.1989.9980081 |jstor=124562}}</ref> Nagmula ang marami sa mga sinaunang teknolohiya ng mga sinaunang sibilisasyon sa pag-unlad ng pagmamanupaktura. Marami sa anim na klasikong [[Makinang payak|simpleng makina]] ang naimbento sa [[Mesopotamia]].<ref>{{Cite book |last=Moorey |first=Peter Roger Stuart |title=Ancient Mesopotamian Materials and Industries: The Archaeological Evidence |date=1999 |publisher=[[Eisenbrauns]] |isbn=978-1575060422 |language=en |trans-title=Sinaunang Materyales at Industriya ng Mesopotamia: Ang Arkeolohikong Ebidensiya}}</ref> Unang lumabas ang mekanismong [[gulong at ehe]] sa [[gulong pampalayok]], na ginagamit na noon pang {{BCE|ika-5 milenyo|link=true}}.<ref>{{Cite book |last=Potts |first=D. T. |title=A Companion to the Archaeology of the Ancient Near East |year=2012 |page=285 |language=en |trans-title=Katulong sa Arkeolohiya ng Sinaunang Malapit na Silangan}}</ref> Ginagawa rin sa maraming lugar sa [[Dagat Mediteraneo]] ang mga [[papel]] na gawa sa [[papiro]] gayundin sa mga [[palayok]]. Karaniwang gawa ang mga sinaunang gusali sa sinaunang Ehipto sa [[Laryo|ladrilyong]] yari sa luwad, [[buhangin]], [[banlik]], at iba pa.<ref>{{Cite journal |last1=Trzciński |first1=Jerzy |last2=Zaremba |first2=Małgorzata |last3=Rzepka |first3=Sławomir |last4=Welc |first4=Fabian |last5=Szczepański |first5=Tomasz |date=2016-06-01 |title=Preliminary Report on Engineering Properties and Environmental Resistance of Ancient Mud Bricks from Tell El-Retaba Archaeological Site in the Nile Delta |trans-title=Paunang Ulat sa mga Katangiang Pang-inhinyeriya at Resistensiyang Pangkalikasan ng mga Sinaunang Ladrilyong Luwad mula sa Arkeolohikong Sayt ng Tell El-Retaba sa Delta ng Ilog Nilo |journal=Studia Quaternaria |language=en |volume=33 |issue=1 |pages=47–56 |bibcode=2016StudQ..33...47T |doi=10.1515/squa-2016-0005 |doi-access=free}}</ref> === Medyebal at maagang moderno === [[Talaksan:Stocking_Frame.jpg|thumb|Isang {{Lang|en|stocking frame}} sa [[Inglatera]]]] Maraming mga imbensiyon na nabuo noong [[Gitnang Kapanahunan|panahong medyebal]] sa Europa na may layunin mapabilis ang mga tradisyonal na pamamaraan ng paggawa sa mga produkto. Isa rito ang [[paggawa ng papel]], isang teknolohiyang nagmula sa Tsina, na nakarating sa kontinente mula sa Gitnang Silangan sa pamamagitan ng mga bihag na Tsino noong ikawalong siglo.<ref>{{cite book |url=http://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref/9780191735516.timeline.0001 |title=8th century |isbn=978-0191735516 |language=en |trans-title=Ika-8 siglo |chapter=Timeline: 8th century |trans-chapter=Kronolohiya: ika-8 siglo |access-date= |archive-url=https://web.archive.org/web/20210825213937/https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref/9780191735516.timeline.0001 |archive-date=August 25, 2021 |url-status=live}}</ref> Lalo pa itong kumalat noong kasagsagan ng pananakop ng [[kalipatong Umayyad]] sa rehiyon ng [[Tangway ng Iberya|Iberia]].<ref>{{Cite web |last=de Safita |first=Neathery |date=July 2002 |title=A Brief History of Paper |trans-title=Maikling Kasaysayan ng Papel |url=http://users.stlcc.edu/nfuller/paper/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180822144311/http://users.stlcc.edu/nfuller/paper/ |archive-date=August 22, 2018 |access-date= |website=[[St. Louis Community College]] |language=en}}</ref> Pagsapit ng ika-12 siglo, nagsimulang lumitaw ang mga [[Pagawaan ng papel|pagawaan]] ng [[papel]] sa kontinente, simula sa Italya. Nagmula ang mga materyales sa paggawa ng papel mula sa [[lino]] at [[bulak]], mga materyales na madaling makukuha kaya humantong ito sa pagmura ng papel at sa mabilis na pagkalat nito sa kontinente. Samantala, dahil sa paggawa sa mga [[Kanyon (sandata)|kanyon]] kaya naimbento ang mga [[hurnong de-ningas]] sa Pransiya pagsapit ng ika-15 siglo, bagamat may kaparehong teknolohiya na rin sa Tsina noon pang {{BKP|ikaapat na siglo|link=true}}.<ref name="Tylecote_1992" /> Ang pagkaimbento naman sa {{Lang|en|[[stocking frame]]}} noong 1598 ang nagpabilis sa paggawa sa mga [[burda]] at [[tela]].<ref>{{Cite book |last=Rosen |first=William |title=The Most Powerful Idea in the World: A Story of Steam, Industry and Invention |publisher=University Of Chicago Press |year=2012 |isbn=978-0-226-72634-2 |page=237 |language=en |trans-title=Ang Pinakamalakas na Ideya sa Mundo: Ang Kuwento ng Singaw, Industriya, at Inobasyon}}</ref> === Una at Ikalawang Rebolusyong Industriyal === {{Main|Rebolusyong Industriyal|Ikalawang Rebolusyong Industriyal}} [[Rebolusyong Industriyal]] ang panahon sa kasaysayan ng Europa at Estados Unidos mula dekada 1760s hanggang bandang 1830s na markado ng mabilis na pag-unlad ng teknolohiya at proseso sa pagmamanupaktura, mula sa tradisyonal na mga kaparaanan na de-kamay. Malawakang tinangkilik ng samu't saring industriya lalo na sa paggawa ng [[Industriya ng tela|tela]] ang mga pagbabagong ito, kabilang na ang mga makabagong proseso sa paggawa, mga bagong imbensiyon at makina, at mga bagong pinagkukunan ng lakas gaya ng sa [[singaw]] at tubig. Sa panahong ito umusbong ang mga pinakaunang [[pabrika]], gayundin sa pagbilis ng paglaki ng populasyon dulot ng pagdami ng pagkaing nagagawa at sa pag-unlad ng pamumuhay dahil sa pagdami naman ng mga trabaho. Mula dekada 1780s sa Britanya nang naimbento ang mga de-makinang paraan sa [[paghahabi]], kumalat ang mga prosesong ito sa kontinental na Europa gayundin sa kabilang-ibayo sa noo'y kalalayang bansa na Estados Unidos pagsapit ng ika-19 na siglo. Gayunpaman, nagsimulang magsibagsakan ang mga ekonomiya ng mga bansa sa Europa pagsapit ng dekada 1830s hanggang 1840s. Isa sa mga itinuturong dahilan nito ang teknolohiya mismo, na hindi makahabol sa bilis ng mga ekonomiya sa Europa. Bagamat naimbento sa panahong ito ang mga teknolohiya sa transportasyon gaya ng [[tren]] at [[bapor]], pawang mga bata ang mga teknolohiyang ito kumpara sa matanda na'ng sistema ng ekonomiyang resulta ng nagdaang Rebolusyong Industriyal. Gayunpaman, nagsimula muling bumilis ang takbo ng mga ekonomiya sa Europa pagsapit ng dekada 1870s nang nakahabol na ang mga teknolohiyang ito gayundin sa mga makabagong teknolohiya na ipinakilala sa dekadang ito. Tinatawag ang panahong ito bilang ang [[Ikalawang Rebolusyong Industriyal]], na markado ng paggamit sa [[Daloy ng kuryente|kuryente]], [[malawakang produksiyon]], [[linya ng pagawaan]], at ang lalong paggamit pa sa mga makabagong teknolohiya sa paggawa sa mga mas makomplikadong produkto gaya ng [[sasakyan]]. == Mga pangunahing bansa == Ayon sa {{tooltip|Organisasyon sa Pagpapaunlad ng Industriya ng Mga Nagkakaisang Bansa|United Nations Industrial Development Organization}} (UNIDO), [[Tsina]] ang pabrikante na may pinakamataas na produksiyon sa buong mundo noong 2023, na nagprodyus ng 28.7% ng kabuuang pandaigdigang produksiyon sa pagmamanupaktura, kasunod ng [[Estados Unidos]], [[Alemanya]], [[Hapon]], at [[Indiya]].<ref>{{Cite web |title=UNIDO Statistics Data Portal |trans-title=Portada ng Estadistikang Datos ng UNIDO |url=https://stat.unido.org/cip/?_ga=2.165931005.250164366.1633426210-602870229.1633426210 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211005095041/https://stat.unido.org/cip/?_ga=2.165931005.250164366.1633426210-602870229.1633426210 |archive-date=Oktubre 5, 2021 |access-date=Oktubre 5, 2021 |language=en}}</ref><ref name="www2.deloitte.com">{{Cite web |date=Hulyo 15, 2021 |title=Leading Manufacturing Nations |trans-title=Mga Nangungunang Bansa sa Pagmamanupaktura |url=https://www.safeguardglobal.com/resources/top-10-manufacturing-countries-in-the-world-2023/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220304232728/https://globalupside.com/top-10-manufacturing-countries-in-the-world/ |archive-date=Marso 4, 2022 |access-date=Marso 14, 2022 |language=en}}</ref> Naglalathala rin ang UNIDO ng Indise ng {{tooltip|Mapagkompitensiyang Pagganap sa Industriya|Competitive Industrial Performance}} (CIP), na sumusukat sa kakayahang makipagkompitensiya sa pagmamanupaktura ng iba't ibang bansa. Pinagsasama ng Indiseng CIP ang kabuuang output ng bansa sa pagmamanupaktura sa iba pang mga salik tulad ng kakayahan nito sa mataas na teknolohiya at ng impluwensiya nito sa pandaigdigang ekonomiya. Nanguna ang Alemanya sa Indiseng CIP ng 2020, na sinundan ng Tsina, Timog Korea, Estados Unidos, at Hapon.<ref>{{Cite web |title=UNIDO's Competitive Industrial Performance Index 2020: Country Profiles |trans-title=Indise ng Mapagkompitensiyang Pagganap sa Industriya ng UNIDO noong 2020: Mga Perpil ng Bansa |url=https://www.unido.org/news/unidos-competitive-industrial-performance-index-2020-country-profiles-published |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220406093836/https://www.unido.org/news/unidos-competitive-industrial-performance-index-2020-country-profiles-published |archive-date=Abril 6, 2022 |access-date=Hunyo 21, 2022 |website=unido.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Competitive Industrial Performance Index 2020: Country Profiles ( Report) |trans-title=Indise ng Mapagkompitensiyang Pagganap sa Industriya ng 2020: Mga Perpil ng Bansa (Ulat) |url=https://stat.unido.org/content/publications/competitive-industrial-performance-index-2020%253a-country-profiles |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220110161808/https://stat.unido.org/content/publications/competitive-industrial-performance-index-2020%253a-country-profiles |archive-date=Enero 10, 2022 |access-date=Hunyo 21, 2022 |website=stat.unido.org |language=en}}</ref> === Talaan ng mga bansa ayon sa output sa pagmamanupaktura === Ito ang nangungunang 50 bansa batay sa kabuuang halaga ng output ng pagmamanupaktura sa dolyar ng US para sa nabanggit na taon ayon sa Bangkong Pandaigdig:<ref>{{Cite web |title=Manufacturing, Value Added (Current US$) |trans-title=Pagmamanupaktura, Halagang Idinagdag (Kasalukuyang US$) |url=https://data.worldbank.org/indicator/NV.IND.MANF.CD?most_recent_value_desc=true |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200107135049/https://data.worldbank.org/indicator/NV.IND.MANF.CD?most_recent_value_desc=true |archive-date=January 7, 2020 |access-date=July 14, 2021 |publisher=[[World Bank]] |language=en}}</ref> {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+ {{sronly|List of countries by manufacturing output}} |- ! scope="col" | Ranggo ! scope="col" | Bansa o rehiyon ! scope="col" | Halaga (sa milyun-milyong US$) ! scope="col" | Taon |- style="font-weight:bold; background:#f0f0f0" | ||{{noflag}}''Mundo''||16,182,038||2023 |- |1||{{flag|Tsina}}||4,658,782||2023 |- |2||{{flag|Estados Unidos}}||2,497,132||2021 |- |3||{{flag|Alemanya}}||844,926||2023 |- |4||{{flag|Hapon}}||818,398||2022 |- |5||{{flag|Indiya}}||709,990||2023 |- |6||{{flag|Timog Korea}}||562,389||2023 |- |7||{{flag|Mehiko}}||460,728||2023 |- |8||{{flag|Italya}}||354,722||2023 |- |9||{{flag|Pransiya}}||294,465||2023 |- |10||{{flag|Brasil}}||289,791||2023 |- |11||{{flag|Reyno Unido}}||284,063||2023 |- |12||{{flag|Indonesya}}||255,962||2023 |- |13||{{flag|Rusya}}||251,577||2023 |- |14||{{flag|Turkiya}}||215,038||2023 |- |15||{{flag|Irlanda}}||186,525||2023 |- |16||{{flag|Espanya}}||181,592||2023 |- |17||{{flag|Suwisa}}||160,232||2023 |- |18||{{flag|Saudi Arabia}}||157,876||2023 |- |19||{{flag|Kanada}}||149,268||2020 |- |20||{{flag|Polonya}}||131,712||2023 |- |21||{{flag|Olanda}}||130,225||2023 |- |22||{{flag|Taylandiya}}||128,271||2023 |- |23||{{flag|Arhentina}}||104,386||2023 |- |24 |{{flag|Biyetnam}} |102,628 |2023 |- |25||{{flagicon|BGD}} [[Banglades]]||97,727||2023 |- |26||{{flag|Australya}}||92,893||2023 |- |27||{{flag|Malasya}}||92,117||2023 |- |28||{{flagicon|SIN}} [[Singapura]]||88,498||2023 |- |29||{{flag|Iran}}||82,641||2022 |- |30||{{flagicon|AUT}} [[Austriya]]||80,816||2023 |- |31||{{flag|Suwesya}}||77,456||2023 |- |32||{{flag|Belhika}}||75,079||2023 |- |33||{{flag|Pilipinas}}||70,896||2023 |- |34||{{flag|Republikang Tseko}}||70,732||2023 |- |35 |{{flag|Ehipto}} |59,642 |2023 |- |36||{{flag|Beneswela}}||58,237||2014 |- |37||{{flag|Dinamarka}}||56,283||2023 |- |38||{{flag|Niherya}}||55,742||2023 |- |39||{{flagicon|PUR}} [[Porto Riko]]||53,769||2023 |- |40||{{flag|Israel}}||49,658||2021 |- |41||{{flag|Emiratos Arabes Unidos}}||49,317||2022 |- |42||{{flag|Timog Aprika}}||48,809||2023 |- |43||{{flag|Rumanya}}||47,923||2023 |- |44||{{flag|Pakistan}}||45,936||2023 |- |45||{{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]]||44,966||2023 |- |46||{{flag|Kolombya}}||39,595||2023 |- |47||{{flagicon|HUN}} [[Unggriya]]||36,403||2023 |- |48||{{flag|Portugal}}||34,296||2023 |- |49||{{flagicon|KAZ}} [[Kasakistan]]||32,148||2023 |- |50||{{flag|Tsile}}||30,889||2023 |- |} ==Sanggunian== {{Reflist}}{{Industries|state=expanded}} {{Human impact on the environment|state=expanded}}{{Authority control}} [[Kategorya:Industriya]] [[Kategorya:Negosyo]] [[Kategorya:Pagmamanupaktura]] [[Kategorya:Produksiyon (ekonomika)]] 0dco1aqbp2litduupjbzwiefvddu0cv Scheggino 0 129146 2238270 2234395 2026-10-31T13:32:58Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238270 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Scheggino|frazioni=|website=|area_code=0743|postal_code=06040|day=|saint=|istat=|elevation_m=281|elevation_footnotes=|population_demonym=|population_footnotes=|area_total_km2=35.2|area_footnotes=|mayor=|mayor_party=|province=[[Lalawigan ng Perugia]] (PG)|official_name=Comune di Scheggino|shield_alt=|native_name=|image_skyline=Scheggino 03.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=Tanaw ng Scheggino mula sa tabing-ilog|image_shield=|image_map=|region=[[Umbria]]|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|42|43|N|12|50|E|type:city(460)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|footnotes=}} [[Talaksan:Salita_alla_chiesa_di_S_Nicola.jpg|thumb|Daan patungo sa Simbahan ng San Nicolas]] Ang '''Scheggino''' ay isang [[komuna]] (munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Perugia]] sa rehiyon ng [[Umbria]] sa [[Italya]], na matatagpuan mga 60&nbsp;km timog-silangan ng [[Perugia]]. Noong Enero 2020, mayroon itong populasyon na 464 at sakop na 35.2&nbsp;km².<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref> Ang Scheggino ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: [[Ferentillo]], [[Monteleone di Spoleto]], [[Sant'Anatolia di Narco]], at [[Spoleto]]. == Pisikal na heograpiya == Ang maliit na nayon ng Scheggino ay matatagpuan sa gitna ng Valnerina, sa timog-silangang bahagi ng Umbria. Ang teritoryo ay ganap na bulubundukin at tinatawid ng ilog [[Nera (Tiber)|Nera]]. Mula sa kastilyo sa gilid ng burol na nakapatong sa tuktok ng isang bato, ang Scheggino ay umuunlad patungo sa lambak, hanggang sa nayon na tumatakbo sa tabi ng artipisyal na ilog, na nagsasama-sama sa isang complex. Ang lugar ay nasa mataas na panganib ng lindol gaya ng ipinahiwatig sa Ordinansa ng Pangulo ng Konseho ng mga Ministro n. 3274 ng 20/03/2003<ref>{{Cita web|url=https://www.gazzettaufficiale.it/eli/gu/2003/05/08/105/so/72/sg/pdf|titolo=Ordinanza del Presidente del Consiglio dei Ministri 20 marzo 2003}}</ref> at sa Resolusyon ng Konseho ng Rehiyon noong Setyembre 18, 2012, n. 1111,<ref>{{Cita web|url=https://www.regione.umbria.it/documents/18/1983152/DGR_1111/a1cea192-741d-40e2-9a1d-d7e76d285b9d|titolo=Bollettino ufficiale della regione Umbria}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241225224428/https://www.regione.umbria.it/documents/18/1983152/DGR_1111/a1cea192-741d-40e2-9a1d-d7e76d285b9d |date=2024-12-25 }}</ref> na naglalagay sa Scheggino kasama ang mga kalapit na munisipalidad sa sona 1, ang pinakamapanganib at may mataas na intensidad ng lindol. == Ebolusyong demograpiko == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.8) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:455 height:303 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:2000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from: 0 till:821 bar:1871 from: 0 till:889 bar:1881 from: 0 till:915 bar:1901 from: 0 till:890 bar:1911 from: 0 till:911 bar:1921 from: 0 till:890 bar:1931 from: 0 till:894 bar:1936 from: 0 till:890 bar:1951 from: 0 till:887 bar:1961 from: 0 till:777 bar:1971 from: 0 till:624 bar:1981 from: 0 till:550 bar:1991 from: 0 till:493 bar:2001 from: 0 till:458 PlotData= bar:1861 at:821 fontsize:XS text: 821 shift:(-8,5) bar:1871 at:889 fontsize:XS text: 889 shift:(-8,5) bar:1881 at:915 fontsize:XS text: 915 shift:(-8,5) bar:1901 at:890 fontsize:XS text: 890 shift:(-8,5) bar:1911 at:911 fontsize:XS text: 911 shift:(-8,5) bar:1921 at:890 fontsize:XS text: 890 shift:(-8,5) bar:1931 at:894 fontsize:XS text: 894 shift:(-8,5) bar:1936 at:890 fontsize:XS text: 890 shift:(-8,5) bar:1951 at:887 fontsize:XS text: 887 shift:(-8,5) bar:1961 at:777 fontsize:XS text: 777 shift:(-8,5) bar:1971 at:624 fontsize:XS text: 624 shift:(-8,5) bar:1981 at:550 fontsize:XS text: 550 shift:(-8,5) bar:1991 at:493 fontsize:XS text: 493 shift:(-8,5) bar:2001 at:458 fontsize:XS text: 458 shift:(-8,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:Datos mula sa ISTAT </timeline> == Mga sanggunian == <references /> {{Clear}}{{Province of Perugia}} ldgbxi35rplpntg8rwdw6ddjn6klebp Trebaseleghe 0 131251 2238321 2234087 2026-10-31T19:44:57Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238321 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=Trebaseleghe|official_name=Comune di Trebaseleghe|native_name={{native name|vec|Trebaxéłeghe}}|image=Palazzo_Municipale_(Trebaseleghe)_02.JPG|image_size=|caption=Munisipyo|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|35|N|12|3|E|type:city(11,535)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Veneto]]|province=[[Lalawigan ng Padua|Padua]] (PD)|frazioni=Sant'Ambrogio, Silvelle, Fossalta|mayor_party=|mayor=Antonella Zoggia|area_footnotes=|area_total_km2=30.7|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=Trebaselicensi|elevation_footnotes=|elevation_m=22|saint=Kapanganakan ng Birheng Maria|day=Setyembre 8|postal_code=35010|area_code=049|website={{URL|http://www.comune.trebaseleghe.pd.it}}|footnotes=}}Ang '''Trebaseleghe''' ({{IPA|it|trebaˈzeːleɡe|lang}} ; {{Langx|vec|Trebaxéłeghe}} {{IPA|vec|tɾebaˈzeɰeɡe|}} ; {{Literal na pagsasalin|three [[basilica]]s}}) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Treviso|Lalawigan ng Padua]], rehiyon ng [[Veneto]], [[Hilagang-silangang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|25|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Venecia]] at mga {{Convert|25|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Padua]]. Ang bayan ay kinaroroonan ng punong-tanggapan ng [[Grafica Veneta]], ang Italyanong tagapaglathala ng mga aklat na ''[[Harry Potter]]'', na bahagyang nagpalit ng produksiyon nito tungo sa mga proteksiyon na maskara para sa pangkalahatang populasyon noong [[Pandemya ng COVID-19 sa Italya|pandemya ng COVID-19 noong 2019-20 sa Italya]].<ref>{{Cite news |last=Pietrobelli |first=Giuseppe |date=18 March 2020 |title=Coronavirus, Grafica Veneta riconverte produzione: 4 milioni di mascherine al giorno "gratis alla popolazione" |language=italian |publisher=[[Il Fatto Quotidiano]] |url=https://www.ilfattoquotidiano.it/2020/03/18/coronavirus-grafica-veneta-riconverte-produzione-4-milioni-di-mascherine-al-giorno-gratis-alla-popolazione/5740755/ |access-date=18 March 2020}}</ref><ref>{{Cite news |date=16 March 2020 |title=Grafica Veneta pronta a produrre "mascherine", Zaia: "Saranno le prime "made in Veneto"" |language=italian |publisher=[[Il Gazzettino]] |url=https://www.ilgazzettino.it/nordest/padova/coronavirus_grafica_veneta_produzione_mascherine-5114284.html |access-date=18 March 2020}}</ref> == Mga pinagmulan ng pangalan == Ang toponimo, na malinaw na Veneciano, ay natunton pabalik sa isang tambalang nangangahulugang "tatlong basilika", isang posibleng pagtukoy sa pagkakaroon ng tatlong sagradong lugar (kahit na mga simpleng selda o dambana),<ref>{{cita libro |p=154 |cognome=Pellegrini |nome=Giovan Battista |wkautore=Giovan Battista Pellegrini |titolo=Toponomastica italiana. 10.000 nomi di città, paesi, frazioni, regioni, contrade, monti spiegati nella loro origine e storia |editore=Hoepli |città=Milano |anno=1990}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.comune.trebaseleghe.pd.it/?q=node/61|titolo=Informazioni generali|editore=Comune di Trebaseleghe|accesso=27 marzo 2012|urlmorto=sì|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20120220150239/http://www.comune.trebaseleghe.pd.it/?q=node%2F61|dataarchivio=20 febbraio 2012}}</ref> o tatlong simbahan na may hindi mapaghihiwalay na kaugnayan sa relihiyon at administrasyon, katulad ng mga simbahan ng Trebaseleghe, Cappelletta, at Fossalta.<ref>{{Cita libro |autore=Francesco Bonaventura |titolo=Cappelletta nel tempo: il paese e i suoi dintorni |anno=2006}}</ref> Iniuugnay ito ng ibang mga palagay sa "tatlong eskinita", o "tatlong nayon".<ref name="vivi">{{cita libro |url=http://noicittadini.net/pdf/Trebaseleghe04.pdf |p=5 |titolo=Vivi la città 2004-2005. Città di Trebaseleghe |editore=Gruppo Media |anno=2003 |accesso=5 aprile 2012 |urlarchivio=https://web.archive.org/web/20160304085453/http://www.noicittadini.net/pdf/Trebaseleghe04.pdf |dataarchivio=4 marzo 2016 |urlmorto=sì |title=Archive copy |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304085453/http://www.noicittadini.net/pdf/Trebaseleghe04.pdf |archive-date=2016-03-04 |access-date=2026-10-14 |url-status=dead}}</ref> Bagaman sa kawalan ng mga sanggunian ay hindi posible na maitatag kung aling tatlong basilika ang tinutukoy ng toponimo, gayunpaman, ang tatlong magkakaibang nukleo ng tao na naroroon noong unang panahon - kastilyo, simbahan ng parokya, at nayon - ang bubuo sana ng mga katalista para sa maraming sagradong pundasyon.<ref>{{Cita web|url=https://www.academia.edu/5684495/Trebaseleghe_Tres_basilicas_o_denominazione_di_culto_in_Porphyra16|titolo=Giovanni Roman: "Trebaseleghe: Tres Basilicas o denominazioni di culto?" - Porphyra n.16 - 2011 - Pag. 75 e seguenti.}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Padua}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] qfvup6o5d4vivx493hiiwol8e0d7g71 Sillano 0 135976 2238276 2096283 2026-10-31T14:10:15Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238276 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya | name = {{BASEPAGENAME}} | official_name = Comune di {{BASEPAGENAME}} | image_shield = Provincia di Lucca-Stemma.png | shield_alt = | image_map = Lucca posizione.png | map_alt = | map_caption = Lokasyon ng {{BASEPAGENAME}} sa Lalawigan ng Lucca | coordinates_type = region:IT_type:city(2415) | coordinates_display = title | coordinates_footnotes = | region = {{RegioneIT|sigla=TOS}} | province = {{ProvincialIT (short form)|sigla=LI}} (LI) | frazioni = | mayor_party = | mayor = | area_footnotes = | area_total_km2 = | population_footnotes = <ref name="istat">Ang lahat ng mga demograpiya at iba pang istadistkita: Italian statistical institute [[Istat]].</ref><ref>{{cite web |last= |first= |url=http://demo.istat.it/bilmens2006/index.html |title=Istat - Monthly demographic balance (January–December 2006) |publisher=Istituto Nazionale di Statistica. |accessdate=2006-07-05 |archive-date=2016-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160325075131/http://www.demo.istat.it/bilmens2006/index.html |url-status=dead }}</ref> | population_total = - | population_as_of = Dec. 2004 }} Ang '''{{BASEPAGENAME}}''' ay isang [[comune]] sa lalawigan ng [[Lalawigan ng Lucca|Lucca]] sa bansang [[Italya]]. == Talababa == {{reflist}} == Ugnay Panlabas == * {{it icon}}[https://web.archive.org/web/20110226081219/http://provincia.arezzo.it/ Punong Websayt] ; Institusyong Pampubliko * [http://www.istat.it/english/ Pambansang Tanggapan ng Estadistika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091207102304/http://www.istat.it/english/ |date=2009-12-07 }} * [http://www.enit.it/default.asp?an=uin&Lang=UK ENIT Italian State Tourism Board] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080327024845/http://www.enit.it/default.asp?an=uin&Lang=UK |date=2008-03-27 }} * [http://www.italiantourism.com/ ENIT Hilagang Amerika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170502153409/http://www.italiantourism.com/ |date=2017-05-02 }} * [https://web.archive.org/web/20080418121932/http://www.trenitalia.it/en/index.html Italian Railways] * [http://www.parks.it/Eindex.html Italian National at Regional Parks] {{Tuskanya}} {{Lalawigan ng Lucca}} {{regions of Italy}} {{Stub|Italya}} [[Kaurian:Mga Communi ng Lucca]] [[Kaurian:Tuskanya]] 2cju1mknsh4bfzsdwt3x81ohjc2p4jj Vergemoli 0 135983 2238327 2095302 2026-10-31T21:15:28Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238327 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya | name = {{BASEPAGENAME}} | official_name = Comune di {{BASEPAGENAME}} | image_shield = Provincia di Lucca-Stemma.png | shield_alt = | image_map = Lucca posizione.png | map_alt = | map_caption = Lokasyon ng {{BASEPAGENAME}} sa Lalawigan ng Lucca | coordinates_type = region:IT_type:city(2415) | coordinates_display = title | coordinates_footnotes = | region = {{RegioneIT|sigla=TOS}} | province = {{ProvincialIT (short form)|sigla=LI}} (LI) | frazioni = | mayor_party = | mayor = | area_footnotes = | area_total_km2 = | population_footnotes = <ref name="istat">Ang lahat ng mga demograpiya at iba pang istadistkita: Italian statistical institute [[Istat]].</ref><ref>{{cite web |last= |first= |url=http://demo.istat.it/bilmens2006/index.html |title=Istat - Monthly demographic balance (January–December 2006) |publisher=Istituto Nazionale di Statistica. |accessdate=2006-07-05 |archive-date=2016-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160325075131/http://www.demo.istat.it/bilmens2006/index.html |url-status=dead }}</ref> | population_total = - | population_as_of = Dec. 2004 }} Ang '''{{BASEPAGENAME}}''' ay isang [[comune]] sa lalawigan ng [[Lalawigan ng Lucca|Lucca]] sa bansang [[Italya]]. == Talababa == {{reflist}} == Ugnay Panlabas == * {{it icon}}[https://web.archive.org/web/20110226081219/http://provincia.arezzo.it/ Punong Websayt] ; Institusyong Pampubliko * [http://www.istat.it/english/ Pambansang Tanggapan ng Estadistika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091207102304/http://www.istat.it/english/ |date=2009-12-07 }} * [http://www.enit.it/default.asp?an=uin&Lang=UK ENIT Italian State Tourism Board] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080327024845/http://www.enit.it/default.asp?an=uin&Lang=UK |date=2008-03-27 }} * [http://www.italiantourism.com/ ENIT Hilagang Amerika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170502153409/http://www.italiantourism.com/ |date=2017-05-02 }} * [https://web.archive.org/web/20080418121932/http://www.trenitalia.it/en/index.html Italian Railways] * [http://www.parks.it/Eindex.html Italian National at Regional Parks] {{Tuskanya}} {{Lalawigan ng Lucca}} {{regions of Italy}} {{Stub|Italya}} [[Kaurian:Mga Communi ng Lucca]] [[Kaurian:Tuskanya]] 2cju1mknsh4bfzsdwt3x81ohjc2p4jj San Marcello Pistoiese 0 136057 2238257 2096235 2026-10-31T12:28:30Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238257 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya | name = {{BASEPAGENAME}} | official_name = Comune di {{BASEPAGENAME}} | image_shield = Provincia di Pistoia.png | shield_alt = | image_map = Pistoia posizione.png | map_alt = | map_caption = Lokasyon ng {{BASEPAGENAME}} sa Lalawigan ng Pistoia | coordinates_type = region:IT_type:city(2415) | coordinates_display = title | coordinates_footnotes = | region = {{RegioneIT|sigla=TOS}} | province = {{ProvincialIT (short form)|sigla=PT}} (PT) | frazioni = | mayor_party = | mayor = | area_footnotes = | area_total_km2 = | population_footnotes = <ref name="istat">Ang lahat ng mga demograpiya at iba pang istadistkita: Italian statistical institute [[Istat]].</ref><ref>{{cite web |last= |first= |url=http://demo.istat.it/bilmens2006/index.html |title=Istat - Monthly demographic balance (January–December 2006) |publisher=Istituto Nazionale di Statistica. |accessdate=2006-07-05 |archive-date=2016-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160325075131/http://www.demo.istat.it/bilmens2006/index.html |url-status=dead }}</ref> | population_total = - | population_as_of = Dec. 2004 }} Ang '''{{BASEPAGENAME}}''' ay isang [[comune]] sa lalawigan ng [[Lalawigan ng Pistoia|Pistoia]] sa bansang [[Italya]]. == Talababa == {{reflist}} == Ugnay Panlabas == * {{it icon}}[https://web.archive.org/web/20110226081219/http://provincia.arezzo.it/ Punong Websayt] ; Institusyong Pampubliko * [http://www.istat.it/english/ Pambansang Tanggapan ng Estadistika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091207102304/http://www.istat.it/english/ |date=2009-12-07 }} * [http://www.enit.it/default.asp?an=uin&Lang=UK ENIT Italian State Tourism Board] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080327024845/http://www.enit.it/default.asp?an=uin&Lang=UK |date=2008-03-27 }} * [http://www.italiantourism.com/ ENIT Hilagang Amerika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170502153409/http://www.italiantourism.com/ |date=2017-05-02 }} * [https://web.archive.org/web/20080418121932/http://www.trenitalia.it/en/index.html Italian Railways] * [http://www.parks.it/Eindex.html Italian National at Regional Parks] {{Tuskanya}} {{Lalawigan ng Pistoia}} {{regions of Italy}} {{Stub|Italya}} [[Kaurian:Mga Communi ng Pistoia]] [[Kaurian:Tuskanya]] ob6rh499kxjxfw16unsk70ad6no8us2 Syracuse, Italy 0 136450 2238296 2096312 2026-10-31T15:25:06Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238296 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya | name = {{BASEPAGENAME}} | official_name = Comune di {{BASEPAGENAME}} | image_shield = Provincia di Syracuse-Stemmna.png | shield_alt = Provincia di Syracuse-Stemmna.png | image_map = Siracusa posizione.png | map_alt = | map_caption = Lokasyon ng {{BASEPAGENAME}} sa Lalawigan ng Syracuse | coordinates_type = region:IT_type:city(2415) | coordinates_display = title | coordinates_footnotes = | region = {{RegioneIT|sigla=SIC}} | province = {{ProvincialIT (short form)|sigla=SR}} (SR) | frazioni = | mayor_party = | mayor = | area_footnotes = | area_total_km2 = | population_footnotes = <ref name="istat">Ang lahat ng mga demograpiya at iba pang istadistkita: Italian statistical institute [[Istat]].</ref><ref>{{cite web |last= |first= |url=http://demo.istat.it/bilmens2006/index.html |title=Istat - Monthly demographic balance (January–December 2006) |publisher=Istituto Nazionale di Statistica. |accessdate=2006-07-05 |archive-date=2016-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160325075131/http://www.demo.istat.it/bilmens2006/index.html |url-status=dead }}</ref> | population_total = - | population_as_of = Dec. 2004 }} Ang '''{{BASEPAGENAME}}''' ay isang [[comune]] sa lalawigan ng [[Lalawigan ng Syracuse|Syracuse]] sa bansang [[Italya]]. == Talababa == {{reflist}} == Ugnay Panlabas == * {{it icon}}[https://web.archive.org/web/20110226081219/http://provincia.arezzo.it/ Punong Websayt] ; Institusyong Pampubliko * [http://www.istat.it/english/ Pambansang Tanggapan ng Estadistika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091207102304/http://www.istat.it/english/ |date=2009-12-07 }} * [http://www.enit.it/default.asp?an=uin&Lang=UK ENIT Italian State Tourism Board] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080327024845/http://www.enit.it/default.asp?an=uin&Lang=UK |date=2008-03-27 }} * [http://www.italiantourism.com/ ENIT Hilagang Amerika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170502153409/http://www.italiantourism.com/ |date=2017-05-02 }} * [https://web.archive.org/web/20080418121932/http://www.trenitalia.it/en/index.html Italian Railways] * [http://www.parks.it/Eindex.html Italian National at Regional Parks] {{Sicily}} {{Lalawigan ng Syracuse}} {{regions of Italy}} {{Stub|Italya}} [[Kaurian:Mga Communi ng Syracuse]] [[Kaurian:Sicilia]] [[en:Syracuse, Italy]] [[war:Syracuse, Italy]] svpcw3i1m4a2mceykbkm76svxf8yi7c Veruno 0 137261 2238328 2095303 2026-10-31T21:18:37Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238328 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya | name = {{BASEPAGENAME}} | official_name = Comune di {{BASEPAGENAME}} | image_shield = Provincia di Novara-Stemma.png | shield_alt = | image_map = Novara posizione.png | map_alt = | map_caption = Lokasyon ng {{BASEPAGENAME}} sa Lalawigan ng Novara | coordinates_type = region:IT_type:city(2415) | coordinates_display = title | coordinates_footnotes = | region = {{RegioneIT|sigla=PMN}} | province = {{ProvincialIT (short form)|sigla=NO}} (NO) | frazioni = | mayor_party = | mayor = | area_footnotes = | area_total_km2 = | population_footnotes = <ref name="istat">Ang lahat ng mga demograpiya at iba pang istadistkita: Italian statistical institute [[Istat]].</ref><ref>{{cite web |last= |first= |url=http://demo.istat.it/bilmens2006/index.html |title=Istat - Monthly demographic balance (January–December 2006) |publisher=Istituto Nazionale di Statistica. |accessdate=2006-07-05 |archive-date=2016-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160325075131/http://www.demo.istat.it/bilmens2006/index.html |url-status=dead }}</ref> | population_total = - | population_as_of = Dec. 2004 }} Ang '''{{BASEPAGENAME}}''' ay isang [[comune]] sa lalawigan ng [[Lalawigan ng Novara|Novara]] sa bansang [[Italya]]. == Talababa == {{reflist}} == Ugnay Panlabas == * {{it icon}}[https://web.archive.org/web/20110226081219/http://provincia.arezzo.it/ Punong Websayt] ; Institusyong Pampubliko * [http://www.istat.it/english/ Pambansang Tanggapan ng Estadistika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091207102304/http://www.istat.it/english/ |date=2009-12-07 }} * [http://www.enit.it/default.asp?an=uin&Lang=UK ENIT Italian State Tourism Board] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080327024845/http://www.enit.it/default.asp?an=uin&Lang=UK |date=2008-03-27 }} * [http://www.italiantourism.com/ ENIT Hilagang Amerika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170502153409/http://www.italiantourism.com/ |date=2017-05-02 }} * [https://web.archive.org/web/20080418121932/http://www.trenitalia.it/en/index.html Italian Railways] * [http://www.parks.it/Eindex.html Italian National at Regional Parks] {{Piemonte}} {{Lalawigan ng Novara}} {{regions of Italy}} {{Stub|Italya}} [[Kaurian:Mga Communi ng Novara]] [[Kaurian:Piemonte]] s4ndnt9kadvixeny3jx0brbtthwzhxp Saltara 0 138468 2238246 2096229 2026-10-31T12:11:39Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238246 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya | name = {{BASEPAGENAME}} | official_name = Comune di {{BASEPAGENAME}} | image_shield = {{PAGENAME}}-Stemma.gif | shield_alt = | image_map = Pesaro posizione.png | map_alt = | map_caption = Lokasyon ng {{BASEPAGENAME}} sa Lalawigan ng Pesaro at Urbino | coordinates_type = region:IT_type:city(2415) | coordinates_display = title | coordinates_footnotes = | region = {{RegioneIT|sigla=MAR}} | province = {{ProvincialIT (short form)|sigla=PU}} (PU) | frazioni = | mayor_party = | mayor = | area_footnotes = | area_total_km2 = | population_footnotes = <ref name="istat">Ang lahat ng mga demograpiya at iba pang istadistkita: Italian statistical institute [[Istat]].</ref><ref>{{cite web |last= |first= |url=http://demo.istat.it/bilmens2006/index.html |title=Istat - Monthly demographic balance (January–December 2006) |publisher=Istituto Nazionale di Statistica. |accessdate=2006-07-05 |archive-date=2016-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160325075131/http://www.demo.istat.it/bilmens2006/index.html |url-status=dead }}</ref> | population_total = - | population_as_of = Dec. 2004 }} Ang '''{{BASEPAGENAME}}''' ay isang [[comune]] sa lalawigan ng [[Lalawigan ng Pesaro at Urbino|Pesaro at Urbino]] sa bansang [[Italya]]. == Talababa == {{reflist}} == Ugnay Panlabas == * {{it icon}}[https://web.archive.org/web/20110226081219/http://provincia.arezzo.it/ Punong Websayt] ; Institusyong Pampubliko * [http://www.istat.it/english/ Pambansang Tanggapan ng Estadistika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091207102304/http://www.istat.it/english/ |date=2009-12-07 }} * [http://www.enit.it/default.asp?an=uin&Lang=UK ENIT Italian State Tourism Board] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080327024845/http://www.enit.it/default.asp?an=uin&Lang=UK |date=2008-03-27 }} * [http://www.italiantourism.com/ ENIT Hilagang Amerika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170502153409/http://www.italiantourism.com/ |date=2017-05-02 }} * [https://web.archive.org/web/20080418121932/http://www.trenitalia.it/en/index.html Italian Railways] * [http://www.parks.it/Eindex.html Italian National at Regional Parks] {{Marche}} {{Lalawigan ng Pesaro at Urbino}} {{regions of Italy}} {{Stub|Italya}} [[Kaurian:Mga Communi ng Pesaro and Urbino]] [[Kaurian:Marche]] q62v6pqj9ivow9ax9y2r6pybw22oew2 San Giorgio di Pesaro 0 138471 2238255 2096233 2026-10-31T12:23:16Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238255 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya | name = {{BASEPAGENAME}} | official_name = Comune di {{BASEPAGENAME}} | image_shield = {{PAGENAME}}-Stemma.gif | shield_alt = | image_map = Pesaro posizione.png | map_alt = | map_caption = Lokasyon ng {{BASEPAGENAME}} sa Lalawigan ng Pesaro at Urbino | coordinates_type = region:IT_type:city(2415) | coordinates_display = title | coordinates_footnotes = | region = {{RegioneIT|sigla=MAR}} | province = {{ProvincialIT (short form)|sigla=PU}} (PU) | frazioni = | mayor_party = | mayor = | area_footnotes = | area_total_km2 = | population_footnotes = <ref name="istat">Ang lahat ng mga demograpiya at iba pang istadistkita: Italian statistical institute [[Istat]].</ref><ref>{{cite web |last= |first= |url=http://demo.istat.it/bilmens2006/index.html |title=Istat - Monthly demographic balance (January–December 2006) |publisher=Istituto Nazionale di Statistica. |accessdate=2006-07-05 |archive-date=2016-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160325075131/http://www.demo.istat.it/bilmens2006/index.html |url-status=dead }}</ref> | population_total = - | population_as_of = Dec. 2004 }} Ang '''{{BASEPAGENAME}}''' ay isang [[comune]] sa lalawigan ng [[Lalawigan ng Pesaro at Urbino|Pesaro at Urbino]] sa bansang [[Italya]]. == Talababa == {{reflist}} == Ugnay Panlabas == * {{it icon}}[https://web.archive.org/web/20110226081219/http://provincia.arezzo.it/ Punong Websayt] ; Institusyong Pampubliko * [http://www.istat.it/english/ Pambansang Tanggapan ng Estadistika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091207102304/http://www.istat.it/english/ |date=2009-12-07 }} * [http://www.enit.it/default.asp?an=uin&Lang=UK ENIT Italian State Tourism Board] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080327024845/http://www.enit.it/default.asp?an=uin&Lang=UK |date=2008-03-27 }} * [http://www.italiantourism.com/ ENIT Hilagang Amerika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170502153409/http://www.italiantourism.com/ |date=2017-05-02 }} * [https://web.archive.org/web/20080418121932/http://www.trenitalia.it/en/index.html Italian Railways] * [http://www.parks.it/Eindex.html Italian National at Regional Parks] {{Marche}} {{Lalawigan ng Pesaro at Urbino}} {{regions of Italy}} {{Stub|Italya}} [[Kaurian:Mga Communi ng Pesaro and Urbino]] [[Kaurian:Marche]] q62v6pqj9ivow9ax9y2r6pybw22oew2 Sant'Angelo in Lizzola 0 138473 2238260 2096243 2026-10-31T12:57:32Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238260 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya | name = {{BASEPAGENAME}} | official_name = Comune di {{BASEPAGENAME}} | image_shield = {{PAGENAME}}-Stemma.gif | shield_alt = | image_map = Pesaro posizione.png | map_alt = | map_caption = Lokasyon ng {{BASEPAGENAME}} sa Lalawigan ng Pesaro at Urbino | coordinates_type = region:IT_type:city(2415) | coordinates_display = title | coordinates_footnotes = | region = {{RegioneIT|sigla=MAR}} | province = {{ProvincialIT (short form)|sigla=PU}} (PU) | frazioni = | mayor_party = | mayor = | area_footnotes = | area_total_km2 = | population_footnotes = <ref name="istat">Ang lahat ng mga demograpiya at iba pang istadistkita: Italian statistical institute [[Istat]].</ref><ref>{{cite web |last= |first= |url=http://demo.istat.it/bilmens2006/index.html |title=Istat - Monthly demographic balance (January–December 2006) |publisher=Istituto Nazionale di Statistica. |accessdate=2006-07-05 |archive-date=2016-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160325075131/http://www.demo.istat.it/bilmens2006/index.html |url-status=dead }}</ref> | population_total = - | population_as_of = Dec. 2004 }} Ang '''{{BASEPAGENAME}}''' ay isang [[comune]] sa lalawigan ng [[Lalawigan ng Pesaro at Urbino|Pesaro at Urbino]] sa bansang [[Italya]]. == Talababa == {{reflist}} == Ugnay Panlabas == * {{it icon}}[https://web.archive.org/web/20110226081219/http://provincia.arezzo.it/ Punong Websayt] ; Institusyong Pampubliko * [http://www.istat.it/english/ Pambansang Tanggapan ng Estadistika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091207102304/http://www.istat.it/english/ |date=2009-12-07 }} * [http://www.enit.it/default.asp?an=uin&Lang=UK ENIT Italian State Tourism Board] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080327024845/http://www.enit.it/default.asp?an=uin&Lang=UK |date=2008-03-27 }} * [http://www.italiantourism.com/ ENIT Hilagang Amerika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170502153409/http://www.italiantourism.com/ |date=2017-05-02 }} * [https://web.archive.org/web/20080418121932/http://www.trenitalia.it/en/index.html Italian Railways] * [http://www.parks.it/Eindex.html Italian National at Regional Parks] {{Marche}} {{Lalawigan ng Pesaro at Urbino}} {{regions of Italy}} {{Stub|Italya}} [[Kaurian:Mga Communi ng Pesaro and Urbino]] [[Kaurian:Marche]] q62v6pqj9ivow9ax9y2r6pybw22oew2 Sassocorvaro 0 138474 2238265 2096253 2026-10-31T13:19:47Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238265 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya | name = {{BASEPAGENAME}} | official_name = Comune di {{BASEPAGENAME}} | image_shield = {{PAGENAME}}-Stemma.gif | shield_alt = | image_map = Pesaro posizione.png | map_alt = | map_caption = Lokasyon ng {{BASEPAGENAME}} sa Lalawigan ng Pesaro at Urbino | coordinates_type = region:IT_type:city(2415) | coordinates_display = title | coordinates_footnotes = | region = {{RegioneIT|sigla=MAR}} | province = {{ProvincialIT (short form)|sigla=PU}} (PU) | frazioni = | mayor_party = | mayor = | area_footnotes = | area_total_km2 = | population_footnotes = <ref name="istat">Ang lahat ng mga demograpiya at iba pang istadistkita: Italian statistical institute [[Istat]].</ref><ref>{{cite web |last= |first= |url=http://demo.istat.it/bilmens2006/index.html |title=Istat - Monthly demographic balance (January–December 2006) |publisher=Istituto Nazionale di Statistica. |accessdate=2006-07-05 |archive-date=2016-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160325075131/http://www.demo.istat.it/bilmens2006/index.html |url-status=dead }}</ref> | population_total = - | population_as_of = Dec. 2004 }} Ang '''{{BASEPAGENAME}}''' ay isang [[comune]] sa lalawigan ng [[Lalawigan ng Pesaro at Urbino|Pesaro at Urbino]] sa bansang [[Italya]]. == Talababa == {{reflist}} == Ugnay Panlabas == * {{it icon}}[https://web.archive.org/web/20110226081219/http://provincia.arezzo.it/ Punong Websayt] ; Institusyong Pampubliko * [http://www.istat.it/english/ Pambansang Tanggapan ng Estadistika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091207102304/http://www.istat.it/english/ |date=2009-12-07 }} * [http://www.enit.it/default.asp?an=uin&Lang=UK ENIT Italian State Tourism Board] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080327024845/http://www.enit.it/default.asp?an=uin&Lang=UK |date=2008-03-27 }} * [http://www.italiantourism.com/ ENIT Hilagang Amerika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170502153409/http://www.italiantourism.com/ |date=2017-05-02 }} * [https://web.archive.org/web/20080418121932/http://www.trenitalia.it/en/index.html Italian Railways] * [http://www.parks.it/Eindex.html Italian National at Regional Parks] {{Marche}} {{Lalawigan ng Pesaro at Urbino}} {{regions of Italy}} {{Stub|Italya}} [[Kaurian:Mga Communi ng Pesaro and Urbino]] [[Kaurian:Marche]] q62v6pqj9ivow9ax9y2r6pybw22oew2 Serrungarina 0 138479 2238272 2096264 2026-10-31T13:49:16Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238272 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya | name = {{BASEPAGENAME}} | official_name = Comune di {{BASEPAGENAME}} | image_shield = {{PAGENAME}}-Stemma.gif | shield_alt = | image_map = Pesaro posizione.png | map_alt = | map_caption = Lokasyon ng {{BASEPAGENAME}} sa Lalawigan ng Pesaro at Urbino | coordinates_type = region:IT_type:city(2415) | coordinates_display = title | coordinates_footnotes = | region = {{RegioneIT|sigla=MAR}} | province = {{ProvincialIT (short form)|sigla=PU}} (PU) | frazioni = | mayor_party = | mayor = | area_footnotes = | area_total_km2 = | population_footnotes = <ref name="istat">Ang lahat ng mga demograpiya at iba pang istadistkita: Italian statistical institute [[Istat]].</ref><ref>{{cite web |last= |first= |url=http://demo.istat.it/bilmens2006/index.html |title=Istat - Monthly demographic balance (January–December 2006) |publisher=Istituto Nazionale di Statistica. |accessdate=2006-07-05 |archive-date=2016-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160325075131/http://www.demo.istat.it/bilmens2006/index.html |url-status=dead }}</ref> | population_total = - | population_as_of = Dec. 2004 }} Ang '''{{BASEPAGENAME}}''' ay isang [[comune]] sa lalawigan ng [[Lalawigan ng Pesaro at Urbino|Pesaro at Urbino]] sa bansang [[Italya]]. == Talababa == {{reflist}} == Ugnay Panlabas == * {{it icon}}[https://web.archive.org/web/20110226081219/http://provincia.arezzo.it/ Punong Websayt] ; Institusyong Pampubliko * [http://www.istat.it/english/ Pambansang Tanggapan ng Estadistika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091207102304/http://www.istat.it/english/ |date=2009-12-07 }} * [http://www.enit.it/default.asp?an=uin&Lang=UK ENIT Italian State Tourism Board] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080327024845/http://www.enit.it/default.asp?an=uin&Lang=UK |date=2008-03-27 }} * [http://www.italiantourism.com/ ENIT Hilagang Amerika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170502153409/http://www.italiantourism.com/ |date=2017-05-02 }} * [https://web.archive.org/web/20080418121932/http://www.trenitalia.it/en/index.html Italian Railways] * [http://www.parks.it/Eindex.html Italian National at Regional Parks] {{Marche}} {{Lalawigan ng Pesaro at Urbino}} {{regions of Italy}} {{Stub|Italya}} [[Kaurian:Mga Communi ng Pesaro and Urbino]] [[Kaurian:Marche]] q62v6pqj9ivow9ax9y2r6pybw22oew2 San Giuliano Milanese 0 143839 2238256 2230049 2026-10-31T12:24:27Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238256 wikitext text/x-wiki {{Infobox Italian comune|name=San Giuliano Milanese|official_name=Città di San Giuliano Milanese|native_name=|image_skyline=SanGiulianoMil piazza Vittoria.JPG|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=San Giuliano Milanese-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|24|N|9|17|E|type:city(33,561)_region:IT|display=inline}}|coordinates_footnotes=|region=[[Lombardia]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Milan|Milan]] (MI)|frazioni=Borgolombardo, Carpianello, Civesio, Mezzano, Pedriano, Rancate, Santa Brera, Sesto Ulteriano, Viboldone, Videserto, Zivido|mayor_party=|mayor=Marco Segala|area_footnotes=|area_total_km2=30.87|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_total=39446|population_as_of=Mayo 31, 2023|pop_density_footnotes=|population_demonym=Sangiulianesi|elevation_footnotes=|elevation_m=97|twin1=|twin1_country=|saint=|day=|postal_code=20098|area_code=02|website={{official website|http://www.sangiulianonline.it/}}|footnotes=}}Ang '''San Giuliano Milanese''' ([[Diyalektong Milanes|Milanes]]: {{Lang|lmo|San Giulian}}) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Milan]] sa rehiyon ng [[Lombardia]], hilagang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|12|km|0|abbr=off}} timog-silangan ng [[Milan]]. Natanggap nito ang titulong parangal na lungsod sa pamamagitan ng isang atas ng pangulo noong Abril 24, 2000. Ang ''[[frazione]]'' ng Viboldone ay tahanan ng makasaysayang [[Abadia ng Viboldone]]. Ang bayan ay pinaglilingkuran ng mga estasyon ng tren ng [[Estasyon ng tren ng Borgolombardo|Borgolombardo]] at [[Estasyon ng tren ng San Giuliano Milanese|San Giuliano Milanese]]. == Heograpiya == Ang kasalukuyang teritoryong munisipal ng San Giuliano Milanese ay resulta ng pinakamatinding penomeno ng administratibong rasyonalisasyon sa [[Lalawigan ng Milan]] kasunod ng sa [[Milan|kabesera]]. Sa ilalim ng pamamahala ng [[Austria]], sa katunayan, sa loob ng mga modernong hangganan ng munisipalidad ngayon, mayroong 11 iba't iba at awtonomong munisipalidad, na nabawasan sa 5 noong 1841, at pinag-isa noong 1870.<ref>Lombardia Beni Culturali</ref> == Mga kakambal na bayan at kinakapatid na lungsod == Ang San Giuliano Milanese ay ikinambal sa:<ref>{{Cite web |title=Gemellaggi |url=http://www.sangiulianonline.it/la-citt%C3%A0/storia-e-persone/gemellaggi |access-date=2019-12-19 |website=sangiulianonline.it |publisher=San Giuliano Milanese |language=it |archive-url=https://web.archive.org/web/20190103032201/http://www.sangiulianonline.it/la-citt%C3%A0/storia-e-persone/gemellaggi |archive-date=2019-01-03 |url-status=dead}}</ref> * {{Flagicon|FRA}}[[Bussy-Saint-Georges]], Pransiya, mula noong 2001 * {{Flagicon|ROU}} [[Curtea de Argeş]], Rumanya, mula noong 2003 == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [https://web.archive.org/web/20110220002036/http://www.sangiulianonline.it/ Opisyal na website] {{Lalawigan ng Milan}} [[Kategorya:Official website different in Wikidata and Wikipedia]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] gg35l7133917q6mylychcfe0w4l5nqg Gameto 0 169510 2238324 2174822 2026-10-31T20:34:44Z ~2026-57801-90 168257 2238324 wikitext text/x-wiki Ang '''gameto''' ([[Wikang Ingles|Ingles]]: ''gamete''), na maaaring katumbas ng '''punla''' o '''binhi''', ay isang selulang kaakbay na sumasanib sa isa pang kaakbay na selula o gameto sa panahon ng [[pertilisasyon]] ([[konsepsyon]]) sa mga [[organismo]]ng [[nagpaparami sa paraang seksuwal]] ([[reproduksiyong seksuwal]]). Ang mga gameto ay mga '''selulang reproduktibo''' ng isang organismo, na tinatawag ding mga '''selulang''' '''pangkasarian'''. Ang mga gameto ay nililikha ng mga [[selulang lithayop]] o [[selulang binhi]] (''germ cell''). Sa mga uri o espesyeng na gumagawa ng mga tipo o uri ng mga gametong may pagkakaiba sa [[morpolohiya]], at kung saan ang bawat isang indibiduwal ay nakakagagawa lamang ng isang tipo o uri, ang [[babae]] ay ang sinuman o anumang indibiduwal na nakagagawa ng mas malaking uri ng gametong tinatawag na [[obum]] o [[itlog (obum)|itlog]]; at ang [[lalaki]] ang gumagawa ng mas maliit na uring tinatawag na [[ispermatosoon]] o sihay na [[semilya|esperma]]. Ang pangalang ''gamete'' ay ipinakilala ni [[Gregor Mendel]], isang biyologong [[taga-Austriya]]. ==Ebolusyon== Dalawang bilyong taon na ang nakalilipas, naganap ang [[Reproduksiyong seksuwal|sekswal na reproduksiyon]] sa organismo nang wala pang kasariang [[lalaki]] at [[babae]]. Ang sekswal na reproduksiyon ay pangunahing nangyayari —hindi sa pagsasanib ng gameto na magkaiba sa laki at anyo (tulad ng [[Spermatozoa|isperma]] at [[Ovum|itlog]])— kundi sa pamamagitan ng pagsasanib ng gameto na ''pantay'' ''ang laki''. Ang ganitong uri ng reproduksiyon ay tinatawag na [[isogamiya]] (''iso'' = pantay; ''gamos'' = pagsasama).<ref>{{Cite journal |last=Kirk |first=David L. |date=2006-12-19 |title=Oogamy: inventing the sexes |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17174908 |journal=Current biology: CB |volume=16 |issue=24 |pages=R1028–1030 |doi=10.1016/j.cub.2006.11.015 |issn=0960-9822 |pmid=17174908}}</ref> Ang isogamiya ay karaniwang matatagpuan sa mga uniselular na organismo (mga organismong binubuo lamang ng isang selula), gayundin sa ilang uri ng multiselular na [[lumot]], at [[halamang-singaw]].<ref>{{Cite journal |last=Kirk |first=David L. |date=2006-12-19 |title=Oogamy: inventing the sexes |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17174908 |journal=Current biology: CB |volume=16 |issue=24 |pages=R1028–1030 |doi=10.1016/j.cub.2006.11.015 |issn=0960-9822 |pmid=17174908}}</ref> Sa prosesong ito, pareho at pantay ang ambag ng dalawang magulang ng kanilang henetikong materyal at mga yamang kailangan ng nabubuong ''[[sigoto]]''.<ref>{{Cite journal |last=Lehtonen |first=Jussi |last2=Kokko |first2=Hanna |last3=Parker |first3=Geoff A. |date=2016-10-19 |title=What do isogamous organisms teach us about sex and the two sexes? |url=https://doi.org/10.1098/rstb.2015.0532 |journal=Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences |volume=371 |issue=1706 |pages=20150532 |doi=10.1098/rstb.2015.0532 |issn=0962-8436}}</ref> Sa isogamong reproduksyon na nangyayari sa mga organismo gaya ng lumot, ang mga gameto ay inilalabas sa dagat. Doon sila nagkikita at nagsasama, hanggang magdikit at magsanib ang kanilang mga [[Nukleyus ng selula|nukleo]] upang makabuo ng bagong sigoto.<ref>{{Cite journal |last=Gaulin |first=André |date=2016 |title=Lepage, Lawrence. Le Temps. [Sainte-Mélanie, Qc], La Prûche [sic] libre productions, 2012, DC Mélisande. Les Métamorphoses. Ibid., 2014, DC La Cantinière. La Différence. Ibid., 2013, DC Barbo. Résistance. Ibid., 2013, DC Yves Lambert Trio. Trio. Ibid., 2012, DC |url=https://doi.org/10.7202/1037489ar |journal=Rabaska: Revue d'ethnologie de l'Amérique française |volume=14 |pages=287 |doi=10.7202/1037489ar |issn=1703-7433}}</ref> Sa loob ng daan-daang milyong taon, patuloy na nagbago at naging mas komplikado ang mga [[eukaryota]]. Habang dumarami ang kanilang mga selula, lumalaki din ang sukat ng katawan nila. Dahil dito, kailangan maglaan ng mas maraming mga yaman para sa bawat nabubuong sigoto (o pertisilasadong selulang itlog) upang masuportahan ang kanilang pag-unlad.<ref>{{Cite journal |last=da Silva |first=Jack |date=2017-11-26 |title=The evolution of sexes: A specific test of the disruptive selection theory |url=https://doi.org/10.1002/ece3.3656 |journal=Ecology and Evolution |volume=8 |issue=1 |pages=207–219 |doi=10.1002/ece3.3656 |issn=2045-7758}}</ref> Ngunit, upang mapanatiling mabilis at maraming nangyayaring pagsasanib, may ibang gamete na lumiit at dumami. Naging pabor sa [[Likas na pagpili|''likas na pagpili'']] ang dalawang magkaibang gameto —malaki at konti (para sa mas maraming yaman), maliit at marami (para sa mabilis at madaming pagsasanib). Ang mga gameto na nasa gitna ng laki at dami ay nawala, kaya't naiwan ang dalawang optimal na uri. Dito nagsimula ang pagkakaroon ng dalawang kasarian: babae at lalaki, o ang pagdadalubhasa ng gameto sa dalawang anyo. Ang sistemang ng dalawang uri ng gameto na magkaiba ang laki at anyo, kung saan hindi pantay ang ambag ng mga magulang ng kanilang mga sangkap para sa sigoto, ay tinatawag na ''[[anisogamy]]'' (''aniso'' = hindi pantay; ''gamos'' = pagsasama). Kapag ang mga gameto ay naging sobrang magkaiba ang laki dahil sa ''disruptive selection'', halos hindi na ito kayang ibalik sa dati. Upang mapabalik ito sa dating estado, kailangang may maganap na pambihirang mga pagbabago—tulad ng pagbabalik sa simpleng antas ng organismo. <ref>{{Cite journal |last=Lehtonen |first=Jussi |last2=Parker |first2=Geoff A. |date=2014-10-16 |title=Gamete competition, gamete limitation, and the evolution of the two sexes |url=https://doi.org/10.1093/molehr/gau068 |journal=MHR: Basic science of reproductive medicine |volume=20 |issue=12 |pages=1161–1168 |doi=10.1093/molehr/gau068 |issn=1460-2407}}</ref> Ang pagpili ng kalikasan para sa dalawang uri ng gameto (at kaya, dalawang kasarian), ay “halos di-maiiwasan” sa sekswal na reproduksyon ng karamihan sa mga halaman at hayop, dahil ito ang pinakaepektibong paraan upang magparami nang matagumpay. <ref>{{Citation |last=Lehtonen |first=Jussi |title=Optimality Theory |date=2025 |url=https://doi.org/10.1016/b978-0-443-15750-9.00092-6 |work=Reference Module in Life Sciences |publisher=Elsevier |isbn=978-0-12-809633-8 |access-date=2025-08-09 |last2=Parker |first2=Geoff A.}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} [[Kategorya:Sistemang reproduktibo]] {{usbong|Anatomiya}} h2dcvu1frl9qaepn36xu2q5tsp7y4ff She's Dating the Gangster 0 231816 2238273 2010651 2026-10-31T13:59:17Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238273 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | image = SDTG.jpg | caption = Ang inilabas na larawan ng pelikula | name = She's Dating the Gangster | director = [[Cathy Garcia-Molina]]<ref name="C&B">{{cite news|url=http://philnews.ph/2014/05/09/shes-dating-the-gangster-casts-revealed-list |title=She’s Dating The Gangster Casts Revealed (List) |author=Blinkremz |date=9 Mayo 2014 |work=Philippine News |accessdate=6 Hul 2014}}</ref> | based_on = ''She's Dating the Gangster'' ni Bianca Bernardino<ref name="Bianca">{{cite web |url=https://www.summitmedia.com.ph/news/she-s-dating-the-gangster-shoots-to-the-top-of-local-bestseller-lists |title=She’s Dating the Gangster shoots to the top of local bestseller lists! |date=22 Mayo 2013 |website=[[Summit Media]] |accessdate=6 Hul 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714231719/https://www.summitmedia.com.ph/news/she-s-dating-the-gangster-shoots-to-the-top-of-local-bestseller-lists/ |archive-date=14 Hulyo 2014 |url-status=dead}}</ref><ref name="Bianca2">{{cite news |url=http://www.pep.ph/guide/movies/13307/kathryn-bernardo-and-daniel-padilla-to-topbill-movie-version-of-the-book-shes-dating-the-gangster |title=Kathryn Bernardo and Daniel Padilla to topbill movie version of the book ''She’s Dating the Gangster'' |first=Allan |last=Sancon |date=29 Ene 2014 |work=Philippine Entertainment Portal | accessdate=6 Hul 2014}}</ref> | producer = {{ubl|[[Malou Santos]]|[[Charo Santos-Concio]]}} | music = | cinematography = | story = Carmi Raymundo and Charlene Grace Bernardo | screenplay = Carmi Raymundo and Charlene Grace Bernardo | writer = Bianca Bernardino<ref name="C&B" /> <br>(nobela) | editing = Marya Ignacio | starring = {{ubl|[[Kathryn Bernardo]]|[[Daniel Padilla]]}} | studio = {{ubl|[[Star Cinema]]|[[Summit Media]]}} | distributor = Star Cinema | released = {{Film date|2014|07|16}}<ref>{{cite web |url=http://starcinema.abs-cbn.com/movies/shes-dating-the-gangster/latest-news/what-is-71614 |title=What is '71614?' |date=9 Mayo 2014 |website=[[ABS-CBN]] |publisher=[[Star Cinema]] |accessdate=6 Hul 2014 |archive-date=2014-11-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141106150727/http://starcinema.abs-cbn.com/movies/shes-dating-the-gangster/latest-news/what-is-71614 |url-status=dead }}</ref> | country = [[Pilipinas]] | language = {{ubl|English|Filipino}} | runtime = 113 minuto<ref>{{cite web|url=http://www.clickthecity.com/movies/detail/05vMph/she-s-dating-the-gangster|title=''She's Dating the Gangster'' on Click the City|publisher=Click the City|accessdate=July 20, 2014}}</ref> | budget = | gross = [[Philippine peso|PHP]] 200 milyon<ref name="BOM">{{cite web|url=http://www.boxofficemojo.com/movies/intl/?id=_fSHESDATINGTHEGAN01&country=PH&wk=2014W29&id=_fSHESDATINGTHEGAN01&p=.htm|title='She's Dating the Gangster (2014 film)'|publisher=[[Box Office Mojo]]|accessdate=24 Hul 2014}}</ref><br>(pagtataya - hanggang 27 Hulyo 2014) <!-- Please do not change the total gross unless it says so on Box Office Mojo or has a trustful source in the internet. Furthermore, if you change the number, also update the access date and in the Box-Office section on this article --> }} Ang '''''She's Dating the Gangster''''' ay isang pelikulang komedya-drama para sa mga kabataang Pilipino noong 2014 batay sa pinakamabiling nobela na may kaparehong pangalan, na orihinal na inilathala sa [[Wattpad]] ni Bianca Bernardino. Ang pelikula ay sa direksiyon ni Cathy Garcia-Molina, at pinagbibidahan nina [[Kathryn Bernardo]] at [[Daniel Padilla]]. Inilabas ito ng [[Star Cinema]] kasama ang Summit Media bilang bahagi ng produksiyon, at ipinalabas sa mga sinehan noong 16 Hulyo 2014 bilang tampok na bahagi ng ika-20 anibersaryo nito. ==Kwento== Noong 2014, nagbigay ng talumpati si Kenji Delos Reyes sa kasal nina Kirby at Grace. Gayunpaman, si Kenneth, ang anak ni Kenji, ay nakikipag-usap sa isang babae sa isang banyo. Bumukas ang stall nang pumasok ang lolo ng babae at nagkaroon ng kaguluhan habang hinahabol niya si Kenneth sa reception hall. Nagdudulot ito ng eksena at komprontasyon nina Kenji at Kenneth. Pagkatapos ay hiniling ni Kenji kay Kenneth na maging mature at tinanong siya kung ano ang problema, kung saan sinabi ng huli na ayaw niya itong makasama ngunit wala siyang pagpipilian. Tinanong ni Kenji ang kanyang anak kung ano ang naging sanhi ng kanyang pakiramdam, at sumagot siya na alam niya ang tungkol sa iba pang Athena. Nadismaya, sinabi ni Kenji na walang ideya si Kenneth kung gaano niya kamahal siya at ang kanyang ina. Kinaumagahan pagkatapos ng inuman, nalaman ng isang hungover na si Kenneth na bumagsak ang eroplanong maghahatid sa kanyang ama sa Bicol. Nagmamadali siyang pumunta sa airport para tingnan ang listahan ng mga nakaligtas. Doon, nakilala niya si Kelay na gusto ring makita ang listahan. Dahil masikip ang lugar, hindi makadaan si Kelay. Siya pagkatapos ay gumagawa ng isang eksena upang hayaan siyang makita niya ito. Nagkunwari siyang umiiyak at nagsimulang sumigaw na ayaw niyang mamatay ang kanyang ama. Nilapitan siya ng mga miyembro ng media at tinanong kung ano ang pangalan ng kanyang ama, kung saan sinagot niya si Kenji delos Reyes. Nang marinig ito, hinarap siya ni Kenneth at sinabing siya lang ang supling ni Kenji. Pagkatapos ay sinabi ni Kenneth sa media na siya ang legal na anak at maaari niyang ipakita ang kanyang birth certificate para patunayan ito. Si Kelay naman ay may picture ni Kenji. Sa pagkumpirma na ang batang babae sa larawan ay hindi kanyang ina, si Kenneth ay tinanong ng opisyal ng airline para sa kanyang mga detalye sa pakikipag-ugnayan habang si Kelay ay iniiwasan. Hinarap siya ni Kenneth upang tanungin kung sino ang babae sa larawan, at nakipag-usap si Kelay na sasabihin niya kay Kenneth kapag pumayag itong sabihin sa kanya kaagad kapag nakipag-ugnayan sa kanya ang airline para sa impormasyon tungkol kay Kenji. Gayunpaman, ang lahat ng mga flight sa [[Legazpi]] ay naka-book. Wala siyang choice kundi sumakay ng bus pero dahil Holy Week na, nabenta na lahat ng ticket. Si Kenneth ay natutulog sa istasyon ng bus, umaasang makakuha ng tiket bilang isang pagkakataong pasahero, ngunit siya ay nakatulog nang sobra. Buti na lang at pumunta si Kelay sa iisang bus station at bumili ng ticket para sa kanilang dalawa. Habang papunta sa Legazpi, ikinuwento ni Kelay, ang pamangkin ni Athena, ang kuwento ng batang si Athena at Kenji na nagsimula noong 1990s, isang "gangster" na kinatatakutan ng lahat. Broken hearted siya kay Athena Abigail Tizon. Sa kagustuhang makipagbalikan sa kanya, nagkamali siyang nagpadala ng kanyang mga mensahe ng kawalan ng pag-asa sa pager ni Athena Dizon. Si Athena, na hindi alam kung kanino galing ang mga mensahe, ay pumayag na makipagkita sa nagpadala. Sa isang pool hall, si Athena at ang kaibigan niyang si Sarah ay mahilig maglaro ng pool. Dumating si Kenji at hiniling na lumipat sila sa isa pang pool table. Lumaban si Athena ngunit nanalo si Kenji at inaangkin ang kanyang puwesto. Isang galit na Athena pagkatapos ay pinapanood si Kenji na binu-bully ng, ngunit tumatangging lumaban sa isang karibal na grupo ng mga gangster. Tinutukso siya ng mga ito na hindi magpapakita si Bee. Nang marinig ito, napagtanto ni Athena na ang mga mensahe ay ipinadala ni Kenji. Naaawa siyang nanonood habang niloloko si Kenji. Nalaman niya ang tungkol sa mga mensahe niya para kay Abi at hinarap niya si Athena. Sa kanyang pagtataka, hinalikan siya nito ng mariin at sinabi sa kanya na simula noon, magiging kasintahan na niya ito dahil may utang siya kay Kenji dahil sa ginawa niyang pagnanakaw sa kanya. Kailangang magpanggap na girlfriend niya si Athena para pagselosin si Abi. Noong una, tumanggi si Athena at binu-bully siya ni Kenji. Kalaunan ay sumuko si Athena nang tangkaing magpakamatay ni Kenji sa pamamagitan ng pagtalon mula sa rooftop ng paaralan kung hindi niya tatanggapin. Kinabukasan sa paaralan, si Athena ay tratuhin na parang isang prinsesa kasama si Kenji na nagbibigay ng kanyang mga bodyguard. Naiinggit, sinisimulan siya ng ilang babae sa paaralan na binu-bully. Hinarap sila ni Kenji at sinabing walang nananakit sa kanyang kasintahan. Ang kanilang pagpapanggap na relasyon sa kalaunan ay naging totoo at ang dalawa ay nagtapat ng kanilang pagmamahal sa isa't isa. Dinala ni Kenji si Athena Dizon sa Legazpi upang makita ang [[Bulkang Mayon]] at nangako na balang araw ay magpapakasal sila sa lugar na iyon kasama ang [[bulkan]] bilang kanilang saksi. Pagbalik nila sa Maynila, gayunpaman, nagsimulang lumiban si Kenji sa klase. Pagkatapos ay nakatanggap si Athena ng imbitasyon mula sa batang si Lucas na puntahan si Kenji na nasa ospital. Nag-aalala, nagmamadali si Athena at nakita si Abi na nakahiga sa kama ng ospital. Si Abi ay may stage three gastric cancer at naging dahilan kung bakit siya nakipaghiwalay kay Kenji. Sa kagustuhang maging masaya at mabuhay ng matagal si Abi, nakipaghiwalay si Athena sa kanya. Ikinasal sina Kenji at Abi at ipinanganak ni Abi si Kenneth. Noon makalipas ang 20 taon habang hinahanap si Kenji sa Legazpi, nakatanggap si Kenneth ng tawag mula kay Lucas ngayon at tumulong siya sa paghahanap kay Kenji. Sa kanilang paglalakbay, nakatanggap si Kelay ng tawag mula sa kanyang pamilya na nagpapaalam sa kanya tungkol sa kondisyon ng kalusugan ni Athena at na siya ay namamatay. Humiwalay sina Kelay at Kenneth kay Kenneth na nangako na magkikita sina Athena at Kenji kapag nahanap na siya. Hinanap ni Kenneth ang ospital kung saan naka-confine si Kenji at binasa ang sulat nito sa kanya. Sa sulat, sinabi sa kanya ni Kenji na papunta siya sa Legazpi para magpaalam sa mga alaala nila ni Athena at humingi ng tawad sa pagpaparamdam kay Kenneth. Nang magising si Kenji, nagyakapan ang dalawa at nagkasundo. Kapag maayos na si Kenji, dinala siya ni Kenneth sa bahay ni Athena. Sinabi ni Athena kay Kenji ang tungkol sa kanyang sakit sa unang pagkakataon at sinabi sa kanya na ang kanyang pag-ibig ang nagpanatiling buhay sa kanya sa mga taong iyon. Sinabi niya na masaya siya para kay Kenji at namatay sa kanyang mga bisig. Nagising si Kelay sa isang tawag sa telepono na nagsasabi sa kanya na isang flight ay nawala muli at si Kenneth ay nasa flight na iyon. Kapag hinanap niya siya, muli siyang gumawa ng eksena, na sinasabi sa media na nawawala ang kanyang boyfriend. Nasaksihan ni Kenneth si Kelay at napag-alaman na si Kenji talaga ang tumawag sa kanya. Tinanong ni Kenneth si Kelay kung maaari ba silang magkaroon ng magandang kwento ng pag-ibig tulad ng ginawa ng kanyang ama at tiyahin ni Kelay at halos maghalikan habang ang screen ay naging itim. ==Mga tauhan at pagganap== * [[Daniel Padilla]] as young Kenji Delos Reyes/Kenneth Delos Reyes ** [[Richard Gomez]]<ref name="CharDawn" /> as present Kenji Delos Reyes * [[Kathryn Bernardo]] as young Athena Dizon/Kelay Dizon ** [[Dawn Zulueta]]<ref name="CharDawn">{{cite news |url=http://philnews.ph/2014/07/02/richard-gomez-dawn-zulueta-to-join-kathniel-shes-dating-the-gangster|title=Richard Gomez and Dawn Zulueta to Join KathNiel's "She's Dating The Gangster" |author=Dark Angel |date=July 2, 2014 |work=Philippine News |accessdate=July 6, 2014}}</ref> as present Athena Dizon * [[Sofia Andres]] as Athena Abigail Tizon-Delos Reyes * [[Khalil Ramos]] as young Lucas Lazaro ** [[Ian Veneracion]] as present Lucas Lazaro * Pamu Pamorada as Sara Jung * John Uy as young Mickey ** Willian Lorenzo as present Mickey * [[Ynna Asistio]] as young Grace Matic ** [[Yayo Aguila]] as present Grace Matic * [[Igi Boy Flores]] as young Kirby Araneta ** [[Niño Muhlach]] as present Kirby Araneta * [[Marco Gumabao]] as young Stephen ** [[Ramon Christopher]] as present Stephen * Alexander Diaz as young Jigs ** [[Allan Paule]] as present Jigs * Eslove Briones as Sara's date * Joe Vargas as Gang Leader * [[Elisse Joson]] as Mean Girl * Arnold Reyes as Gerry, Athena's dad ** Alfonso Deza as present Athena's dad * [[Niña Dolino]] as Athena's stepmom ** [[Chiqui del Carmen]] as present Athena's stepmom * [[Rio Locsin]] as Abigail's mom * Kobi Vidanes as Carl * Justin Gonzales as Nathan * Julian Estrada as Jet * Kevin Fowler as Barry ==Mga Sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Mga pelikula mula sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga pelikula ng 2014]] {{stub|Pelikula-Pilipinas}} qvnjvlgzwzfnku3hxgl90meayf2jlz6 Sota Fukushi 0 239666 2238278 1902381 2026-10-31T14:53:15Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238278 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=Oktubre 2020}} {{Infobox person | name = Sōta Fukushi | image = {{wikidata|property|raw|P18}} | caption = | birth_date = {{Birth date and age|mf=yes|1993|5|30}} | birth_place = [[Tokyo]], [[Hapon]] | height = {{height|m=1.83}} | nationality = Hapones | other_names = | occupation = Aktor | agent = | years_active = 2010–kasalukuyan | website = | module = }} Si '''Sōta Fukushi''' ([[Wikang Hapones|Hapones]]: 福士 蒼汰, ''Fukushi Souta'') ay isang artista mula sa [[Hapon]]. Mas nakilala siya bilang si Gentaro Kisaragi na bida sa seryeng [[Tokusatsu]] na [[Kamen Rider Fourze]].<ref name="TV Asahi">{{cite web|url=http://www.tv-asahi.co.jp/fourze/cast/index.html|title=TV Asahi's official cast and characters of Kamen Rider Fourze page|accessdate=2012-01-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20110915023151/http://www.tv-asahi.co.jp/fourze/cast/index.html|archive-date=2011-09-15|url-status=dead}}</ref> ==Pilmograpiya== ===Teleserye=== {| class="wikitable" |- ! Taon ! Ingles Pamagat ! Hapones na Pamagat ! Papel na Ginampanan ! Estasyon ! Ibang Katalaan |- |rowspan="4"| 2011 || ''Misaki Number One!!'' || 美咲ナンバーワン!! || Sōta Murano || [[Nippon Television|NTV]] ||debut na papel |- |''Shima Shima'' ||シマシマ || Shuji Makomo || [[Tokyo Broadcasting System|TBS]] || |- |''Umareru'' || 生まれる。 || Yuya Yamanaka || TBS || |- |''[[Kamen Rider Fourze]]'' || 仮面ライダーフォーゼ || [[Kamen Rider Fourze (character)|Gentaro Kisaragi / Kamen Rider Fourze]] || [[TV Asahi]] || |- | rowspan="4"| 2013 || ''[[Amachan]]'' || あまちゃん || Kōichi Taneichi || [[NHK]] || |- |''Starman・Love in Earth'' || スターマン・この星の恋 || Hoshio(Tatsuya) || [[Kansai Telecasting Corporation|KTV]]|| |- |''FNS27 hours TV Special Drama - About first marriage proposal''|| FNS27時間テレビ特別ドラマ 約1回目のプロポーズ || [[Motorcycle courier]] rider || [[Fuji Television|FNS]] || |- | ''The Clinic on the Sea'' || 海の上の診療所 || Noboru Misaki || FNS || |- | rowspan="3"| 2014 || ''[[Trick (TV series)|Trick]] New Special 3''||トリック新作スペシャル3 || Akira Mizukami || TV Asahi || |- | ''You can win even if weak – The ambition of Aoshi teacher and his weak high school baseball players'' || 弱くても勝てます〜青志先生とへっぽこ高校球児の野望〜 || Kimiyasu Akaiwa || NTV || |- | ''[[Kyō wa Kaisha Yasumimasu.]]'' || きょうは会社休みます。 || Yūto Tanokura || NTV || |} ===Pelikula=== {| class="wikitable" |- ! Taon ! Pamagat ! Papel ! Ibang Katalaan |- |rowspan="2"| 2011 || ''[[Kamen Rider OOO Wonderful: The Shogun and the 21 Core Medals]]'' || [[Kamen Rider Fourze (character)|Gentaro Kisaragi / Kamen Rider Fourze]] || kameo |- |''[[Kamen Rider × Kamen Rider Fourze & OOO: Movie War Mega Max]]'' ||[[Kamen Rider Fourze (character)|Gentaro Kisaragi / Kamen Rider Fourze]] || |- |rowspan="4"| 2012 || ''[[Kamen Rider × Super Sentai: Super Hero Taisen]]'' || [[Kamen Rider Fourze (character)|Gentaro Kisaragi / Kamen Rider Fourze]] || |- |''[[Kamen Rider Fourze the Movie: Everyone, Space Is Here!]]'' ||[[Kamen Rider Fourze (character)|Gentaro Kisaragi / Kamen Rider Fourze]] || |- |''Toei Hero Next 2: The Future I'm Executing'' || Yukio Asao || Pangunahing papel |- |''[[Kamen Rider × Kamen Rider Wizard & Fourze: Movie War Ultimatum]]'' ||[[Kamen Rider Fourze (character)|Gentaro Kisaragi / Kamen Rider Fourze]] || |- |rowspan="3"| 2013 || ''[[Kamen Rider × Super Sentai × Space Sheriff: Super Hero Taisen Z]]'' || [[Kamen Rider Fourze (character)|Gentaro Kisaragi / Kamen Rider Fourze]] || tinig |- | ''[[Toshokan Sensō]]'' || Hikaru Tezuka || |- | ''[[Enoshima Prism]]'' || Shūta Jōgasaki || Pangunahing papel |- |rowspan="3"| 2014 || ''[[Say "I love you".]]'' || Yamato Kurosawa || Pangunahing papel |- | ''In the hero'' || Ryo Ichinose || |- | ''[[Kami-sama no Iu Toori]]'' ||Shun Takahata|| Pangunahing papel |- |2015 || ''[[Strobe Edge]]'' ||Ren Ichinose || Pangunahing papel |} ==Sanggunian== {{reflist}} ==Kawing Panlabas== * [http://www.ken-on.co.jp/fukushi/index.html Official site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131029203427/http://www.ken-on.co.jp/fukushi/index.html |date=2013-10-29 }} * [http://www.ken-on.co.jp/artists/fukushi Official profile] * [http://ameblo.jp/fukushisota/ Official blog] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150615063058/http://ameblo.jp/fukushisota |date=2015-06-15 }} * {{IMDb name|nm4445437}} {{BD|1993|LIVING|Fukushi, Sota}} [[Kategorya:Mga artista mula sa Hapon]] egyp1stx0thcsgcu4k3a3esebgxodpo Wonder Girls 0 240911 2238330 2205843 2026-10-31T22:32:15Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238330 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist| <!-- See Wikipedia:WikiProject Musicians --> | name = Wonder Girls |image = Wonder Girls in 2011 Korea Entertainment Awards.jpg | landscape = yes | caption = Wonder Girls sa Korea Entertainment Awards noong 2011<br/>Mula kaliwa pakanan : [[Sohee]], [[Sunye]], [[Yubin]], [[Yenny (singer)|Yeeun]], [[Hyelim]] | image_size = | background = group_or_band | origin = [[Seoul]], [[Timog Korea]] | genre = [[K-pop]] | years_active = {{start date|2007}}–2013<br>2015<ref name=2015comeback>{{cite news |url=http://www.allkpop.com/article/2015/06/wonder-girls-shoot-mv-with-4-members-including-sunmi |publisher=allKpop |date=June 24, 2015 |accessdate=June 24, 2015 |title=Wonder Girls shoot MV with 4 members including Sunmi?}}</ref>–2017 | label = [[JYP Entertainment]], [[DefStar Records]], [[Jonas Records]]<ref>[http://jonasworld.org/?p=6621 "WONDER GIRLS SIGN WITH JONAS GROUP OFFICIALLY"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110819022919/http://jonasworld.org/?p=6621 |date=2011-08-19 }}. JonasWorld.Org. Retrieved August 14, 2012.</ref> | associated_acts = [[JYP Entertainment#JYP Nation|JYP Nation]] | website = [http://www.wondergirls.jype.com/swf/] | current_members = *[[Yubin|Kim Yubin]] *[[Yenny (mang-aawit)|Park Yeeun]] *[[Lee Sunmi]]<ref name=2015comeback /> *[[Hyelim|Woo Hyelim]] | past_members = *[[Hyuna|Kim Hyuna]] *[[Sohee|Ahn Sohee]] *[[Sunye|Min Sunye]]<ref name="Sunye leaving">{{cite news|url=http://www.allkpop.com/2013/01/sun-to-officially-leave-wonder-girls-after-wedding-press-conference|title=Sun to halt promotions with Wonder Girls after wedding press conference|date=19 January 2013|publisher=''AllKPop''|accessdate=26 January 2013}}</ref> }} Ang '''Wonder Girls''' ({{lang|ko|원더걸스}}) ay isang grupong mang-aawit sa [[Timog Korea]] na hawak ng mang-aawit at kompositor na si [[Park Jin-Young]] sa ilalim ng kanyang ahensyang pang-aliwang [[JYP Entertainment]]. <ref>{{cite news |url=http://media.paran.com/snews/newsview2.php?key=hit&dirnews=533917&year=2007&dir=834&rtlog=MV |date=March 13, 2007 |accessdate=March 18, 2007 |last=Yi |first=Dong-jun |script-title=ko:원더걸스, "남자 가수로 구성된 팬클럽 있다!" |publisher=Paran Media |language=Korean |archive-date=Oktubre 14, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071014182831/http://media.paran.com/snews/newsview2.php?key=hit&dirnews=533917&year=2007&dir=834&rtlog=MV |url-status=dead }}</ref><ref name=Eastday>{{cite news |language=Chinese |url=http://game.eastday.com/eastday/game/node29626/node29630/u1a2667145.html |publisher=Eastday |date=March 7, 2007 |accessdate=March 19, 2007 |title=《On Air》代言人神秘美女5人组 |archive-date=May 21, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070521233629/http://game.eastday.com/eastday/game/node29626/node29630/u1a2667145.html |url-status=dead }}</ref><ref name=Eastday/> Sa Estados Unidos ay hawak naman sila ng [[Creative Artists Agency]].<ref>{{cite web |url=http://jonasworld.org/?p=6621 |publisher=jonasworld.org |title=Wonder Girls sign with Jonas Group Officially |date=June 5, 2009 |accessdate=June 9, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110819022919/http://jonasworld.org/?p=6621 |archive-date=Agosto 19, 2011 |url-status=dead}}</ref> ==Diskograpiya== {{col-begin}} * ''[[The Wonder Years (Wonder Girls - album)|The Wonder Years]]'' (2007) * ''[[Wonder World (Wonder Girls' - album)|Wonder World]]'' (2011) * ''[[Reboot (Wonder Girls - album)|Reboot]]'' (2015) {{col-end}} ==Sanggunian== {{reflist}} ==Kawing Panlabas== {{Commons}} * [http://www.wondergirlsworld.com Wonder Girls] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091214224201/http://www.wondergirlsworld.com/ |date=2009-12-14 }} – Official website * [http://musictea.org/music/wondergirls Wonder Girls] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150317171424/http://musictea.org/music/wondergirls |date=2015-03-17 }} discography at MusicTea * {{IMDb name|3719281|Wonder Girls}} {{stub}} [[Category:Musika]] 93cx8xocpix3yihtgmmrja945b2t357 Unibersidad ng Utah 0 249759 2238325 2178749 2026-10-31T20:50:34Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238325 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:MountVanCott.JPG|left|thumb|Ang Block U kung saan overlooking ang unibersidad mula pa noong 1907<ref><cite class="citation web">[http://www.trademarks.utah.edu/traditions/blockU.html "The Block U"]. </cite></ref>]] [[Talaksan:Uofu_marriottlibraryfront.jpg|right|thumb|Ang J. Willard Marriott Library]] Ang '''Unibersidad ng Utah '''(Ingles: ''University of Utah'') (tinutukoy din bilang '''U''', '''U of U''', o '''Utah''') ay isang pampublikong unibersidad sa pananaliksik sa [[Lungsod ng Salt Lake, Utah|Lungsod ng Salt Lake]], estado ng [[Utah]], [[Estados Unidos]]. Bilang pangunahing unibersidad, ang Utah ay nag-aalok ng higit sa 100 undergraduate majors at higit sa 92 graduate degree na programa.<ref name="fast facts"><cite class="citation web">[http://www.obia.utah.edu/content/fastfacts.pdf "Fast Facts"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130111202450/http://www.obia.utah.edu/content/fastfacts.pdf |date=2013-01-11 }} (PDF). </cite></ref> Kabilang sa paaralang gradwado ng unibersidad ang S. J. Quinney Kolehiyo ng Batas at ang Paaralan ng Medisina, na siyang nag-iisang medikal na paaralan sa buong estao.<ref name="aamc"><cite class="citation web">[http://services.aamc.org/memberlistings/index.cfm?fuseaction=home.search&search_type=MS&state_criteria=CNT%3AUSA "Member Medical Schools"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130615233301/https://services.aamc.org/memberlistings/index.cfm?fuseaction=home.search&search_type=MS&state_criteria=CNT%3AUSA |date=2013-06-15 }}. </cite></ref>  Ang unibersidad ay itinatag noong 1850 bilang '''Unibersidad ng Deseret''' ({{IPAc-en|d|ɛ|z|.|ə|ˈ|r|ɛ|t|.}}<ref>[http://www.lds.org/scriptures/bofm/pronunciation?lang=eng LDS.org: "Book of Mormon Pronunciation Guide"] (retrieved 2012-02-25), IPA-ified from «dĕz-a-rĕt´»</ref>) sa pamamagitan ng General Assembly ng probisyonal na Estado ng Deseret,<ref name="sesquicentennial"><cite class="citation web">bersida[http://www.lib.utah.edu/portal/site/marriottlibrary/menuitem.350f2794f84fb3b29cf87354d1e916b9/?vgnextoid=99f582749bbfb110VgnVCM1000001c9e619bRCRD "University of Utah Sesquicentennial, 1850–2000"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081116112412/http://www.lib.utah.edu/portal/site/marriottlibrary/menuitem.350f2794f84fb3b29cf87354d1e916b9/?vgnextoid=99f582749bbfb110VgnVCM1000001c9e619bRCRD |date=2008-11-16 }}. </cite></ref> kung saan nangangahulugan ito na ang institusyon ang pinakamatanda sa Utah.<ref name="fast facts"/>Nakuha nito ang kasalukuyang pangalan noong 1892, apat na taon bago natamo ng Utah ang pagiging estado, at inilipat sa kasalukuyang lokasyon nito noong 1900.<ref name="sesquicentennial"/> Ang unibersidad ay nakapaglinang ng 22 Rhodes Scholars,<ref><cite class="citation web">[http://www.rhodesscholar.org/winners/winning-institutions/ "Winning Institutions Search | The Rhodes Scholarships"]. ''www.rhodesscholar.org''<span class="reference-accessdate">. </span></cite></ref> 3 nagwagi ng [[Nobel Prize]],<ref><cite class="citation web">[http://www.physics.utah.edu/index.php/people/faculty-physical-phenomena "Department of Physics & Astronomy at the University of Utah - Faculty Phenomena"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151222074638/http://www.physics.utah.edu/index.php/people/faculty-physical-phenomena |date=2015-12-22 }}. ''www.physics.utah.edu''<span class="reference-accessdate">. </span></cite></ref><ref><cite class="citation web">[http://capecchi.genetics.utah.edu/capecchi.html "Dr. Mario Capecchi"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151122135405/http://capecchi.genetics.utah.edu/capecchi.html |date=2015-11-22 }}. ''capecchi.genetics.utah.edu''<span class="reference-accessdate">. </span></cite></ref><ref><cite class="citation web">[http://archive.sltrib.com/story.php?ref=/utah/ci_13506868 "U. of U. can claim another Nobel Prize"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221206032621/https://archive.sltrib.com/story.php?ref=/utah/ci_13506868 |date=2022-12-06 }}. </cite></ref> 3 MacArthur Fellows,<ref><cite class="citation web">[https://www.macfound.org/fellows/search/?sort_name=&fellow_class=&area=&birth_state=&state=&include_deceased=1&educational_institutions=10&degree_type= "MacArthur Fellows Program — MacArthur Foundation"]. ''www.macfound.org''<span class="reference-accessdate">. </span></cite></ref> 2 Gates Cambridge Scholars,<ref><cite class="citation web">[http://archive.unews.utah.edu/news_releases/u-grad-student-named-2014-gates-cambridge-scholar/ "U Grad Student Named 2014 Gates Cambridge Scholar | University of Utah News"]. ''archive.unews.utah.edu''<span class="reference-accessdate">. </span></cite></ref> at 1 Churchill Scholar.<ref><cite class="citation web">[http://unews.utah.edu/university-of-utah-student-awarded-prestigious-churchill-scholarship/ "University of Utah student awarded prestigious Churchill Scholarship | UNews"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230502075942/https://unews.utah.edu/university-of-utah-student-awarded-prestigious-churchill-scholarship/ |date=2023-05-02 }}. ''unews.utah.edu''<span class="reference-accessdate">. </span></cite></ref> Sa karagdagan, ang Honors' College ng unibersidad ay kabilang sa Top 50 sa bansa.<ref><cite class="citation web">[http://publicuniversityhonors.com/sample-page/ "Fifty Honors Programs…"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160427114350/http://publicuniversityhonors.com/sample-page/ |date=2016-04-27 }}. </cite></ref> == Mga sanggunian == {{reflist}} {{coord|format=dms|display=title}} [[Kategorya:Flagship na unibersidad sa Estados Unidos]] 8h6a602mdmb80hal11yhd7tr4g9dwyg Talaan ng mga munisipalidad sa Colorado 0 289781 2238317 2229280 2026-10-31T16:47:09Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238317 wikitext text/x-wiki [[Talaksan:Colorado in United States.svg|thumb|right|250px|Mapa ng Estados Unidos na nagpapakita ng kinaroroonan ng Colorado]] Ang [[Colorado]] ay isang [[Estado ng Estados Unidos|estado]] na matatagpuan sa [[Kanlurang Estados Unidos|Kanlurang]] [[Estados Unidos]]. Kasalukuyang mayroong 271 nasaping munisipalidad ang estado, na binubuo ng '''196 na mga bayan, 73 mga lungsod, at two pinagsamang mga pamahalaang lungsod-kondado.'''<ref name=COmuniStatus>{{cite web |url=http://www.dola.state.co.us/dlg/local_governments/municipalities.html |title=Active Colorado Municipalities |publisher=[[Colorado|State of Colorado]], Department of Local Affairs |accessdate=May 11, 2011 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070202163712/http://www.dola.state.co.us/dlg/local_governments/municipalities.html |archivedate=February 2, 2007 |df= }}</ref><ref name=COgovTypes>{{cite web | url = http://www.dola.state.co.us/dlg/local_governments/lgtypes.html | title = Colorado Local Government by Type | publisher = [[Colorado|State of Colorado]], Department of Local Affairs | date = February 27, 2007 | accessdate = May 11, 2011 | deadurl = yes | archiveurl = https://web.archive.org/web/20070202163726/http://www.dola.state.co.us/dlg/local_governments/lgtypes.html | archivedate = February 2, 2007 | df = }}</ref> __TOC__ {{clear}} ==Mga uri ng pamahalaang pangmunisipalidad== Nagpapatakbo ang mga munisipalidad ng Colorado sa ilalim ng isa sa limang mga uri ng pangasiwaan sa pamamahala ng munisipalidad.<ref name=Constitution>[[:en:Constitution of the State of Colorado]]</ref><ref name=CRS>[[:en:Colorado Revised Statutes]]</ref> ;Pinagsamang pamahalaan ng lungsod-kondado (''Consolidated city-county government'') Sa estado ng Colorado, tanging [[Denver, Colorado|Denver]] at [[Broomfield, Colorado|Broomfield]] lamang ang may [[Pinagsamang lungsod-kondado|pinagsamang pamahalaan ng lungsod at kondado]]. <gallery mode="packed" caption="Mga lungsod na pinamamahalaan sa ilalim ng pinagsanib na pamahalaang lungsod-kondado"> 2006-07-14-Denver Skyline Midnight.jpg|[[Denver, Colorado|Lungsod ng Denver]], ang kabisera at pinakamataong lungsod ng estado. Broomfield colorado interlocken offices.jpg|[[Broomfield, Colorado|Lungsod ng Broomfield]] </gallery> ;''Home rule municipality'' [[Talaksan:Downtown Colorado Springs by David Shankbone.jpg|thumb|[[Colorado Springs, Colorado|Lungsod ng Colorado Springs]], ang pangalawang pinakamataong lungsod ng estado ay ang pinakamataong ''home rule municipality'' sa estado.]] Ang Colorado ay may 61 mga lungsod at 35 mga bayan na may katayuang ''[[home rule municipality]]'' {{clear}} ;Itinakdang lungsod (''Statutory city'') [[Talaksan:Leadville & the Hotel Vendome , Colorado , 1950s , Kodachrome by Chalmers Butterfield.jpg|thumb|Ang makasaysayang [[Leadville, Colorado|Lungsod ng Leadville]] ay isang itinakdang lungsod.]] Ang Colorado ay may 12 mga [[Itinakdang munisipalidad|itinakdang lungsod]]. {{clear}} ;Itinakdang bayan (''Statutory town'') [[Talaksan:Paonia.JPG|thumb|Ang nagsasakang [[Paonia, Colorado|Bayan ng Paonia]] ay isang itinakdang bayan.]] Ang Colorado ay may 160 mga [[Itinakdang munisipalidad|itinakdang bayan]]: {{clear}} ;Munisipalidad na ikinarta ng teritoryo (''Territorial charter municipality'') [[Talaksan:DSCN2128 georgetownsixthstreet e 600.jpg|thumb|Ang makasaysayang [[Georgetown, Colorado|Bayan ng Georgetown]] ay ang tanging munisipalidad na may katayuang nakartahan ng teritoryo.]] Ang [[Georgetown, Colorado|Bayan ng Georgetown]] ay ang tanging nasaping pamayanan at munisipalidad sa estado na pinapatakbo sa ilalim ng isang kartang (''charter'') iginawad ng naunang [[Teritoryo ng Colorado]]: {{clear}} ==Pagkakaiba sa kontekstong ligal== Kaunti lamang ang mga pagkakaiba sa pagitan ng isang bayan at isang lungsod sa ilalim ng batas ng Colorado<ref name=Constitution/><ref name=CRS/> Isang ''home rule municipality'' ay maaaring magdeklara ng sarili bilang isang lungsod o bayan. Pangkalahatang mas-matao ang mga lungsod kaysa mga bayan, bagamat ang mga lungsod ng [[Castle Rock, Colorado|Castle Rock]] at [[Parker, Colorado|Parker]] ay may higit sa 49,000 residente, habang ang [[Black Hawk, Colorado|lungsod ng Black Hawk]] ay may mas-kaunti sa 130 residente. Ang [[Central City, Colorado|Lungsod ng Central]] ay ang tanging munisipalidad sa Colorado na hindi naglalagay ng buong pangalang pook sa dulo ng pangalang munisipalidad nito. Ang mga bayan ng [[Garden City, Colorado|Garden City]], [[Lake City, Colorado|Lake City]], [[Orchard City, Colorado|Orchard City]], and [[Sugar City, Colorado|Sugar City]] ay [[#Itinakdang bayan (Statutory town)|mga itinakdang bayan]] sa kabila ng pagkakaroon ng salitang "''city''" sa dulo ng kanilang pangalan. Ang munisipalidad ng [[Creede, Colorado|Creede]] ay gumagamit ng opisyal na titulong "''City of Creede''" sa kabila ng katayuan nitong [[#Itinakdang bayan (Statutory town)|itinakdang bayan]]. Ni hindi [[nayon]] o [[sibil township]] man ay isang uri ng dibisyong sibil sa Estado ng Colorado, bagamat ang mga lungsod ng [[Cherry Hills Village, Colorado|Cherry Hills Village]] at [[Greenwood Village, Colorado|Greenwood Village]] at mga bayan ng [[Log Lane Village, Colorado|Log Lane Village]], [[Mountain Village, Colorado|Mountain Village]], at [[Snowmass Village, Colorado|Snowmass Village]] ay may salitang "''village''" sa dulo ng kanilang mga pangalan. Ilang mga pamayanang liwaliwan ay gumagamit ng salitang "''village''" upang matukoy ang kanilang [[sentral na distritong pangnegosyo]]. Sa Colorado, maaaring umabot ang isang munisipalidad sa maraming [[Kondado (Estados Unidos)|mga kondado]]. {{clear}} ==Talahanayan== Ang talahanayang maaaring i-ayos ay nagtatala ng bawat isa sa 271 aktibong mga sinaping munisipalidad ng estado kalakip ng mga sumusunod na kabatiran: #Ang pangalang pook ng munisipalidad<ref name=COmuniStatus/><ref name=AF>{{cite web|url=http://factfinder.census.gov/|title=American Factfinder|publisher=[[United States Census Bureau]]|accessdate=September 14, 2015|archive-date=February 26, 2012|archive-url=https://www.webcitation.org/65jESGrbU?url=http://factfinder2.census.gov/legacy/aff_sunset.html|url-status=dead}}</ref> #Ang opisyal na pangalan ng munisipalidad<ref name=COmuniStatus/> #Ang unang petsa ng pagsasapi bilang munisipalidad<ref name=MuniIncCO>{{cite web | url = http://www.colorado.gov/dpa/doit/archives/muninc.html | title = Colorado Municipal Incorporations | publisher = [[Colorado|State of Colorado]], Department of Personnel & Administration, Colorado State Archives | date = December 1, 2004 | accessdate = February 27, 2007 | archive-date = Disyembre 2, 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20101202030057/http://www.colorado.gov/dpa/doit/archives/muninc.html | url-status = dead }}</ref> #Ang kasalukuyang uri ng pamahalaang pangmunisipalidad<ref name=COmuniStatus/><ref name=COgovTypes/> #Ang mga kondadong kinaroroonan ng munisipalidad<ref name=COmuniStatus/><ref name=AF/> #Isnag kawing sa detalyadong mapang transportasyon ng munisipalidad<ref name=map>{{cite web|url=http://apps.coloradodot.info/dataaccess/Maps/index.cfm?fuseaction=MapsMain&MenuType=Maps|title=Colorado Department of Transportation Maps|publisher=[[State of Colorado]], [[Colorado Department of Transportation|Department of Transportation]]|accessdate=May 7, 2011|archive-date=June 12, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110612224329/http://apps.coloradodot.info/dataaccess/Maps/index.cfm?fuseaction=MapsMain&MenuType=Maps|url-status=dead}}</ref> #Ang ranggo ayon sa populasyon magmula noong Hulyo 1, 2014, na tinukoy ng [[Kawanihan ng Senso ng Estados Unidos]]<ref name=AF/> #Ang populasyon ng munisipalidad noong Hulyo 1, 2014, na tinaya ng [[Kawanihan ng Senso ng Estados Unidos]]<ref name=AF/> #Ang populasyon ng munisipalidad noong Abril 1, 2010, sang-ayon sa mga bilang ng [[Senso ng Estados Unidos (2010)]] ng [[Kawanihan ng Senso ng Estados Unidos]]<ref name=AF/> #Ang bahagdan ng pagbabago ng populasyon mula Abril 1, 2010, hanggang Hulyo 1, 2014<ref name=AF/> and #Ang karaniwang kapal ng populasyon magmula noong Hulyo 1, 2014, na tinukoy ng Kawanihan ng Senso ng Estados Unidos<ref name=AF/> #Ang lawak ng lupa magmula noong Hulyo 1, 2014, na tinukoy ng Kawanihan ng Senso ng Estados Unidos<ref name=AF/> #Ang lawak ng katubigan magmula noong Hulyo 1, 2014, na tinukoy ng Kawanihan ng Senso ng Estados Unidos<ref name=AF/> #Ang kabuuang lawak ng lupa magmula noong Hulyo 1, 2014, na tinukoy ng Kawanihan ng Senso ng Estados Unidos<ref name=AF/> #Ang kodigong lugar ng [[International Committee for Information Technology Standards]] (INCITS).<ref name=AF/> #Ang koordinado ng lokasyon ng [[World Geodetic System 1984]] (WGS84) magmula noong Hulyo 1, 2014, na tinukoy ng Kawanihan ng Senso ng Estados Unidos<ref name=AF/> {{clear}} <!-- THE FOLLOWING TABLE CONTAINS DATA FROM THE UNITED STATES CENSUS BUREAU. DO NOT ALTER U.S. CENSUS DATA. --> {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+<big>'''The 271 Municipalities of the State of Colorado'''</big><br/><br/> !Pangalan ng pook !Munisipalidad !Petsa ng pagsasapi !Pamahalaan !Kondado !class=unsortable|Mapa !Ranggo<br> ng pop. !Pagtataya 2014 !Senso 2010 !% ng pagbago !Kapal ng<br>populasyon !Lawak ng lupa !Lawak ng katubigan !Kabuuang lawak !INCITS !WGS84 |- |[[Aguilar, Colorado|Aguilar]] |[http://www.aguilarco.us/ Town of Aguilar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110317205950/http://www.aguilarco.us/oem/ |date=2011-03-17 }} |{{sort|1894-01-10|January 10, 1894}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Las Animas County, Colorado|Las Animas County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Aguilar.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304083515/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Aguilar.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center| {{nts|197}} | {{change|invert=on|495|538}} |align=right|{{ntsh|112}}1262&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>487&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|218}}0.3923&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.0161&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|218}}0.3923&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.0161&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0800760 |align=right|{{coord|37.403626|-104.655036|format=dms}} |- |[[Akron, Colorado|Akron]] |[https://web.archive.org/web/20080418093316/http://www.cmca.gen.co.us/Municipality.cfm?MunicipalityID=1 Town of Akron] |{{sort|1887-09-22|September 22, 1887}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Washington County, Colorado|Washington County]]<ref name=County_Seat>[[County seat|Seat]] of [[County (United States)|county]] government.</ref> |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Akron.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304022907/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Akron.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|121}} |{{change|invert=on|1694|1702}} |align=right|{{ntsh|190}}649&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>251&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|104}}2.6244&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>6.7973&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|104}}2.6244&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>6.7973&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0800925 |align=right|{{coord|40.164382|-103.220685|format=dms}} |- |[[Alamosa, Colorado|Alamosa]] |[http://www.cityofalamosa.org/ City of Alamosa] |{{sort|1878-08-12|August 12, 1878}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Alamosa County, Colorado|Alamosa County]]<ref name=County_Seat/> |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Alamosa.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041550/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Alamosa.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|48}} |{{change|invert=on|9531|8780}} |align=right|{{ntsh|104}}1298&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>501&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|57}}7.3663&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>19.0788&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|32}}0.1244&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.3222&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|57}}7.4908&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>19.4010&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0801090 |align=right|{{coord|37.475041|-105.875314|format=dms}} |- |[[Alma, Colorado|Alma]] |[https://web.archive.org/web/20080131135043/http://www.almafoundation.com/town.htm Town of Alma] |{{sort|1873-12-02|December 2, 1873}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Park County, Colorado|Park County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Alma.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304083417/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Alma.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|221}} |{{change|invert=on|275|270}} |align=right|{{ntsh|182}}742&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>286&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|223}}0.3600&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.9325&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|110}}0.0019&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0049&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|223}}0.3619&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.9374&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0801530 |align=right|{{coord|39.285942|-106.066319|format=dms}} |- |[[Antonito, Colorado|Antonito]] |[http://www.colorado.com/Antonito.aspx Town of Antonito] |{{sort|1889-12-29|December 29, 1889}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Conejos County, Colorado|Conejos County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Antonito.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304000148/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Antonito.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|163}} |{{change|invert=on|775|781}} |align=right|{{ntsh|52}}1927&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>744&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|214}}0.4033&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.0446&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|214}}0.4033&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.0446&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0802355 |align=right|{{coord|37.076605|-106.010222|format=dms}} |- |[[Arriba, Colorado|Arriba]] |[https://web.archive.org/web/20100610144319/http://www.lincolncountyco.us/town_of_arriba.htm Town of Arriba] |{{sort|1918-08-29|August 29, 1918}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Lincoln County, Colorado|Lincoln County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Arriba.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041602/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Arriba.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|237}} |{{change|invert=on|194|193}} |align=right|{{ntsh|221}}427&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>165&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|210}}0.4401&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.1398&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|210}}0.4401&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.1398&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0803235 |align=right|{{coord|39.284058|-103.273902|format=dms}} |- |[[Arvada, Colorado|Arvada]] |[http://arvada.org/ City of Arvada] |{{sort|1904-08-24|August 24, 1904}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Jefferson County, Colorado|Jefferson County]]<br/>[[Adams County, Colorado|Adams County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Arvada.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041752/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Arvada.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|7}} |{{change|invert=on|113574|106433}} |align=right|{{ntsh|19}}2914&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1125&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|9}}38.3316&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>99.2785&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|13}}0.6235&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.6149&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|9}}38.9551&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>100.8933&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0803455 |align=right|{{coord|39.833728|-105.150306|format=dms}} |- |[[Aspen, Colorado|Aspen]] |[http://www.aspenpitkin.com/ City of Aspen] |{{sort|1881-04-01|April 1, 1881}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Pitkin County, Colorado|Pitkin County]]<ref name=County_Seat/> |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Aspen.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041653/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Aspen.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|59}} |{{change|invert=on|6805|6658}} |align=right|{{ntsh|64}}1734&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>670&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|84}}3.8796&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>10.0481&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|84}}3.8796&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>10.0481&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0803620 |align=right|{{coord|39.194951|-106.837002|format=dms}} |- |[[Ault, Colorado|Ault]] |[http://www.townofault.org/ Town of Ault] |{{sort|1904-04-11|April 11, 1904}}<ref name=Bergdorf>[[Ault, Colorado|Ault]] was incorporated in 1904 as [[Ault, Colorado|Bergdorf]].</ref> |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Weld County, Colorado|Weld County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Ault.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303224416/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Ault.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|123}} |{{change|invert=on|1603|1519}} |align=right|{{ntsh|46}}1996&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>771&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|179}}0.7886&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.0426&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|180}}0.7886&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.0426&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0803950 |align=right|{{coord|40.583454|-104.733962|format=dms}} |- |[[Aurora, Colorado|Aurora]] |[http://www.auroragov.org/ City of Aurora] |{{sort|1903-05-05|May 5, 1903}}<ref name=Fletcher>[[Aurora, Colorado|Aurora]] was incorporated in 1903 as [[Fletcher, Colorado|Fletcher]].</ref> |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Arapahoe County, Colorado|Arapahoe County]]<br/>[[Adams County, Colorado|Adams County]]<br/>[[Douglas County, Colorado|Douglas County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Aurora.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140903150030/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Aurora.pdf |date=2014-09-03 }} |align=center|{{nts|3}} |{{change|invert=on|353108|325078}} |align=right|{{ntsh|35}}2248&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>868&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|2}}153.8290&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>398.4152&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|12}}0.6784&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.7570&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|3}}154.5074&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>400.1722&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0804000 |align=right|{{coord|39.688002|-104.689740|format=dms}} |- |[[Avon, Colorado|Avon]] |[http://www.avon.org/ Town of Avon] |{{sort|1978-02-24|February 24, 1978}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Eagle County, Colorado|Eagle County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Avon.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303225053/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Avon.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|63}} |{{change|invert=on|6447|6447}} |align=right|{{ntsh|169}}798&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>308&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|51}}8.0338&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>20.8075&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|48}}0.0720&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.1866&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|51}}8.1059&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>20.9941&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0804110 |align=right|{{coord|39.641797|-106.515877|format=dms}} |- |[[Basalt, Colorado|Basalt]] |[http://www.basalt.net/ Town of Basalt] |{{sort|1901-08-26|August 26, 1901}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Eagle County, Colorado|Eagle County]]<br/>[[Pitkin County, Colorado|Pitkin County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Basalt.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304045207/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Basalt.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|86}} |{{change|invert=on|3919|3857}} |align=right|{{ntsh|51}}1929&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>745&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|122}}1.9990&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>5.1774&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|92}}0.0078&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0203&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|123}}2.0068&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>5.1977&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0804935 |align=right|{{coord|39.358174|-107.018557|format=dms}} |- |[[Bayfield, Colorado|Bayfield]] |[http://www.bayfieldgov.org/ Town of Bayfield] |{{sort|1906-08-18|August 18, 1906}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[La Plata County, Colorado|La Plata County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Bayfield.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304044126/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Bayfield.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|102}} |{{change|invert=on|2533|2333}} |align=right|{{ntsh|66}}1729&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>668&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|140}}1.4415&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>3.7335&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|140}}1.4415&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>3.7335&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0805265 |align=right|{{coord|37.235248|-107.594814|format=dms}} |- |[[Bennett, Colorado|Bennett]] |[http://www.townofbennett.org/ Town of Bennett] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111020185300/http://www.townofbennett.org/ |date=2011-10-20 }} |{{sort|1930-01-22|January 22, 1930}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Adams County, Colorado|Adams County]]<br/>[[Arapahoe County, Colorado|Arapahoe County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Bennett.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180130194015/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Bennett.pdf |date=2018-01-30 }} |align=center|{{nts|103}} |{{change|invert=on|2443|2308}} |align=right|{{ntsh|223}}416&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>161&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|68}}5.7934&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>15.0049&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|95}}0.0060&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0156&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|68}}5.7994&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>15.0205&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0806090 |align=right|{{coord|39.745990|-104.442841|format=dms}} |- |[[Berthoud, Colorado|Berthoud]] |[https://web.archive.org/web/20110430082948/http://berthoud.org/ Town of Berthoud] |{{sort|1888-08-28|August 28, 1888}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Larimer County, Colorado|Larimer County]]<br/>[[Weld County, Colorado|Weld County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Berthoud.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041612/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Berthoud.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|70}} |{{change|invert=on|5807|5105}} |align=right|{{ntsh|218}}448&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>173&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|35}}12.0289&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>31.1547&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|30}}0.1264&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.3275&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|35}}12.1553&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>31.4822&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0806255 |align=right|{{coord|40.284667|-104.965504|format=dms}} |- |[[Bethune, Colorado|Bethune]] |[https://web.archive.org/web/20080418095448/http://www.cmca.gen.co.us/Municipality.cfm?MunicipalityID=76 Town of Bethune] |{{sort|1926-06-10|June 10, 1926}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Kit Carson County, Colorado|Kit Carson County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Bethune.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304042029/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Bethune.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|232}} |{{change|invert=on|240|237}} |align=right|{{ntsh|88}}1438&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>555&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|261}}0.1620&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.4196&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|261}}0.1620&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.4196&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0806530 |align=right|{{coord|39.303822|-102.423414|format=dms}} |- |[[Black Hawk, Colorado|Black Hawk]] |[http://www.cityofblackhawk.org/ City of Black Hawk] |{{sort|1886-06-12|June 12, 1886}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Gilpin County, Colorado|Gilpin County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Black%20Hawk.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303234554/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Black%20Hawk.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|250}} |{{change|invert=on|126|118}} |align=right|{{ntsh|267}}62&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>24&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|124}}1.9449&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>5.0372&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|125}}1.9449&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>5.0372&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0807025 |align=right|{{coord|39.801069|-105.489224|format=dms}} |- |[[Blanca, Colorado|Blanca]] |[http://blancaco.com/ Town of Blanca]{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |{{sort|1910-05-18|May 18, 1910}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Costilla County, Colorado|Costilla County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Blanca.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304083343/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Blanca.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|211}} |{{change|invert=on|372|385}} |align=right|{{ntsh|251}}208&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>80&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|126}}1.7857&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>4.6250&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|128}}1.7857&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>4.6250&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0807190 |align=right|{{coord|37.439281|-105.513526|format=dms}} |- |[[Blue River, Colorado|Blue River]]<ref name=Blue_River>[[Blue River, Colorado|Blue River]] is served by the [[Breckenridge, Colorado|Breckenridge]] [[United States Postal Service|Post Office]].</ref> |[http://www.townofblueriver.com/ Town of Blue River] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120711200755/http://townofblueriver.com/ |date=2012-07-11 }} |{{sort|1964-99-99|1964}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Summit County, Colorado|Summit County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Blue%20River.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304022911/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Blue%20River.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|155}} |{{change|invert=on|882|849}} |align=right|{{ntsh|233}}345&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>133&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|108}}2.5149&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>6.5136&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|37}}0.0996&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.2579&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|105}}2.6145&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>6.7715&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0807410 |align=right|{{coord|39.448494|-106.036774|format=dms}} |- |[[Bonanza, Colorado|Bonanza]]<ref name=Bonanza>[[Bonanza, Colorado|Bonanza]] is served by the [[Villa Grove, Colorado|Villa Grove]] [[United States Postal Service|Post Office]].</ref> |[http://www.sangres.com/colorado/saguache/bonanza.htm Town of Bonanza] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160902204654/http://www.sangres.com/colorado/saguache/bonanza.htm |date=2016-09-02 }} |{{sort|1881-01-13|January 13, 1881}}<ref name=Bonanza_City>[[Bonanza, Colorado|Bonanza]] was incorporated in 1881 as [[Bonanza, Colorado|Bonanza City]].</ref> |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Saguache County, Colorado|Saguache County]] |[https://web.archive.org/web/20160303224030/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Bonanza.pdf map] |align=center|{{nts|270}} |{{change|invert=on|16|16}} |align=right|{{ntsh|271}}37&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>14&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|211}}0.4365&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.1306&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|211}}0.4365&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.1306&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0807571 |align=right|{{coord|38.296607|-106.141873|format=dms}} |- |[[Boone, Colorado|Boone]] |[https://web.archive.org/web/20090923225150/http://www.dola.state.co.us/dlg/local_governments/lgov_pueblo.html Town of Boone] |{{sort|1956-09-22|September 22, 1956}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Pueblo County, Colorado|Pueblo County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Boone.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041741/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Boone.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|213}} |{{change|invert=on|342|339}} |align=right|{{ntsh|152}}932&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>360&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|222}}0.3616&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.9365&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|86}}0.0098&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0253&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|222}}0.3713&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.9618&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0807795 |align=right|{{coord|38.250445|-104.260792|format=dms}} |- |[[Boulder, Colorado|Boulder]] |[http://www.bouldercolorado.gov/ City of Boulder] |{{sort|1871-11-04|November 4, 1871}}<ref name=Boulder_City>[[Boulder, Colorado|Boulder]] was incorporated in 1871 as [[Boulder, Colorado#History|Boulder City]].</ref> |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Boulder County, Colorado|Boulder County]]<ref name=County_Seat/> |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Boulder.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304004127/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Boulder.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|11}} |{{change|invert=on|105112|97385}} |align=right|{{ntsh|8}}4152&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1603&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|19}}24.8478&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>64.3556&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|9}}1.0187&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.6384&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|19}}25.8665&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>66.9940&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0807850 |align=right|{{coord|40.027435|-105.251945|format=dms}} |- |[[Bow Mar, Colorado|Bow Mar]] |[http://www.bowmar.gov/ Town of Bow Mar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121021230455/http://www.bowmar.gov/ |date=2012-10-21 }} |{{sort|1958-08-99|August 1958}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Arapahoe County, Colorado|Arapahoe County]]<br/>[[Jefferson County, Colorado|Jefferson County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Bow%20Mar.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041638/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Bow%20Mar.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|151}} |{{change|invert=on|921|866}} |align=right|{{ntsh|102}}1322&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>510&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|191}}0.6846&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.7732&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|27}}0.1511&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.3913&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|177}}0.8357&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.1645&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0808070 |align=right|{{coord|39.626594|-105.050914|format=dms}} |- |[[Branson, Colorado|Branson]] |[http://www.sangres.com/colorado/lasanimas/branson.htm Town of Branson] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160329033915/http://www.sangres.com/colorado/lasanimas/branson.htm |date=2016-03-29 }} |{{sort|1921-03-26|March 26, 1921}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Las Animas County, Colorado|Las Animas County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Branson.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303233536/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Branson.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|262}} |{{change|invert=on|67|74}} |align=right|{{ntsh|239}}282&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>109&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|244}}0.2448&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.6340&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|246}}0.2448&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.6340&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0808345 |align=right|{{coord|37.015493|-103.883777|format=dms}} |- |[[Breckenridge, Colorado|Breckenridge]] |[http://www.townofbreckenridge.com/ Town of Breckenridge] |{{sort|1880-03-03|March 3, 1880}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Summit County, Colorado|Summit County]]<ref name=County_Seat/> |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Breckenridge.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304040659/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Breckenridge.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|79}} |{{change|invert=on|4749|4540}} |align=right|{{ntsh|172}}775&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>299&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|67}}5.9946&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>15.5259&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|67}}5.9946&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>15.5259&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0808400 |align=right|{{coord|39.499619|-106.043292|format=dms}} |- |[[Brighton, Colorado|Brighton]] |[http://brightonco.gov/ City of Brighton] |{{sort|1887-09-01|September 1, 1887}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Adams County, Colorado|Adams County]]<ref name=County_Seat/><br/>[[Weld County, Colorado|Weld County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Brighton.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303224423/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Brighton.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|22}} |{{change|invert=on|36765|33352}} |align=right|{{ntsh|69}}1720&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>664&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|23}}20.7614&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>53.7719&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|20}}0.3013&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.7803&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|23}}21.0627&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>54.5522&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0808675 |align=right|{{coord|39.964790|-104.796581|format=dms}} |- |[[Brookside, Colorado|Brookside]]<ref name=Brookside>[[Brookside, Colorado|Brookside]] is served by the [[Cañon City, Colorado|Cañon City]] [[United States Postal Service|Post Office]].</ref> |[https://web.archive.org/web/20090924004034/http://www.dola.state.co.us/dlg/local_governments/lgov_fremont.html Town of Brookside] |{{sort|1913-99-99|1913}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Fremont County, Colorado|Fremont County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Brookside.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140903145933/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Brookside.pdf |date=2014-09-03 }} |align=center|{{nts|231}} |{{change|invert=on|243|233}} |align=right|{{ntsh|211}}512&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>198&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|208}}0.4649&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.2041&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|208}}0.4649&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.2041&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0809115 |align=right|{{coord|38.413543|-105.191060|format=dms}} |- |[[Broomfield, Colorado|Broomfield]] |[http://www.broomfield.org/ City and County of Broomfield] |{{sort|1961-06-06|June 6, 1961}}<ref name=Broomfield>The [[Broomfield, Colorado|City and County of Broomfield]] was [[consolidated city-county|consolidated]] on November 15, 2001.</ref> |[[#Consolidated city and county|consolidated city and county]] |[[Broomfield, Colorado|City and County of Broomfield]]<ref name=Broomfield2>As a [[#Consolidated city and county|consolidated city and county]], the [[Broomfield, Colorado|City and County of Broomfield]] is its own [[county seat]].</ref> |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Broomfield.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303235315/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Broomfield.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|15}} |{{change|invert=on|62138|55889}} |align=right|{{ntsh|57}}1802&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>696&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|14}}33.0031&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>85.4775&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|14}}0.5455&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.4127&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|15}}33.5485&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>86.8903&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0809280 |align=right|{{coord|39.953302|-105.052038|format=dms}} |- |[[Brush, Colorado|Brush]] |[http://www.brushcolo.com/ City of Brush] |{{sort|1884-11-24|November 24, 1884}} |[[#Statutory city|statutory city]] |[[Morgan County, Colorado|Morgan County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Brush.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304052948/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Brush.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|71}} |{{change|invert=on|5466|5463}} |align=right|{{ntsh|38}}2159&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>834&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|107}}2.5474&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>6.5978&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|108}}2.5474&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>6.5978&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0809555 |align=right|{{coord|40.258136|-103.632160|format=dms}} |- |[[Buena Vista, Colorado|Buena Vista]] |[http://www.buenavistaco.gov/ Town of Buena Vista] |{{sort|1879-11-08|November 8, 1879}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Chaffee County, Colorado|Chaffee County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Buena%20Vista.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041535/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Buena%20Vista.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|96}} |{{change|invert=on|2734|2617}} |align=right|{{ntsh|171}}792&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>306&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|89}}3.4544&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>8.9469&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|117}}0.0008&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0022&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|89}}3.4553&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>8.9491&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0810105 |align=right|{{coord|38.829332|-106.139515|format=dms}} |- |[[Burlington, Colorado|Burlington]] |[http://www.burlingtoncolo.com/ City of Burlington] |{{sort|1888-01-12|January 12, 1888}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Kit Carson County, Colorado|Kit Carson County]]<ref name=County_Seat/> |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Burlington.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303221635/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Burlington.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|85}} |{{change|invert=on|4014|4254}} |align=right|{{ntsh|54}}1917&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>740&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|120}}2.0878&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>5.4073&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|121}}2.0878&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>5.4073&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0810600 |align=right|{{coord|39.304491|-102.271463|format=dms}} |- |[[Calhan, Colorado|Calhan]] |[https://web.archive.org/web/20080418095508/http://www.cmca.gen.co.us/Municipality.cfm?MunicipalityID=81 Town of Calhan] |{{sort|1919-05-10|May 10, 1919}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[El Paso County, Colorado|El Paso County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Calhan.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041448/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Calhan.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|162}} |{{change|invert=on|797|780}} |align=right|{{ntsh|155}}912&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>352&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|170}}0.8710&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.2559&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|170}}0.8710&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.2559&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0811260 |align=right|{{coord|39.034438|-104.299139|format=dms}} |- |[[Campo, Colorado|Campo]] |[https://web.archive.org/web/20090921144557/http://www.dola.state.co.us/dlg/local_governments/lgov_baca.html Town of Campo] |{{sort|1950-03-06|March 6, 1950}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Baca County, Colorado|Baca County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Campo.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303224419/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Campo.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|256}} |{{change|invert=on|105|109}} |align=right|{{ntsh|181}}742&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>286&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|263}}0.1443&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.3737&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|263}}0.1443&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.3737&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0811645 |align=right|{{coord|37.104711|-102.578798|format=dms}} |- |[[Cañon City, Colorado|Cañon City]] |[http://www.canoncity.org/ City of Cañon City] |{{sort|1872-04-03|April 3, 1872}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Fremont County, Colorado|Fremont County]]<ref name=County_Seat/> |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Cañon%20City.pdf map]{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |align=center|{{nts|34}} |{{change|invert=on|16337|16400}} |align=right|{{ntsh|103}}1304&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>504&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|34}}12.5117&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>32.4051&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|84}}0.0122&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0315&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|34}}12.5238&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>32.4366&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0811810 |align=right|{{coord|38.441889|-105.220891|format=dms}} |- |[[Carbondale, Colorado|Carbondale]] |[http://www.carbondalegov.org/ Town of Carbondale] |{{sort|1888-04-26|April 26, 1888}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Garfield County, Colorado|Garfield County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Carbondale.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304045331/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Carbondale.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|61}} |{{change|invert=on|6574|6427}} |align=right|{{ntsh|17}}3205&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1238&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|121}}2.0443&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>5.2947&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|122}}2.0443&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>5.2947&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0812045 |align=right|{{coord|39.394616|-107.214475|format=dms}} |- |[[Castle Pines, Colorado|Castle Pines]] |[http://www.castlepinesgov.com/ City of Castle Pines] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160406084318/http://www.castlepinesgov.com/ |date=2016-04-06 }} |{{sort|2007-11-06|November 6, 2007}}<ref name=Castle_Pines_North>The [[Castle Pines, Colorado|City of Castle Pines North]] was incorporated on November 6, 2007. An election on November 2, 2010, changed the name to the [[Castle Pines, Colorado|City of Castle Pines]].</ref> |[[#Statutory city|statutory city]] |[[Douglas County, Colorado|Douglas County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Castle%20Pines.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131104212518/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Castle%20Pines.pdf |date=2013-11-04 }} |align=center|{{nts|46}} |{{change|invert=on|10796|NA}} |align=right|{{ntsh|127}}1121&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>433&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|44}}9.5674&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>24.7793&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|45}}9.5674&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>24.7793&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0812387 |align=right|{{coord|39.462512|-104.870620|format=dms}} |- |[[Castle Rock, Colorado|Castle Rock]] |[http://www.townofcastlerock.org/ Town of Castle Rock] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080111060615/http://www.townofcastlerock.org/ |date=2008-01-11 }} |{{sort|1881-05-17|May 17, 1881}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Douglas County, Colorado|Douglas County]]<ref name=County_Seat/> |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Castle%20Rock.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180430050124/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Castle%20Rock.pdf |date=2018-04-30 }} |align=center|{{nts|17}} |{{change|invert=on|55747|48231}} |align=right|{{ntsh|82}}1567&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>605&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|13}}33.8639&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>87.7070&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|14}}33.8639&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>87.7070&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0812415 |align=right|{{coord|39.376089|-104.853487|format=dms}} |- |[[Cedaredge, Colorado|Cedaredge]] |[https://web.archive.org/web/20070812145207/http://www.cedaredgecolorado.com/town/ Town of Cedaredge] |{{sort|1907-05-02|May 2, 1907}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Delta County, Colorado|Delta County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Cedaredge.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041930/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Cedaredge.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|111}} |{{change|invert=on|2187|2253}} |align=right|{{ntsh|125}}1136&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>438&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|123}}1.9556&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>5.0650&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|124}}1.9556&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>5.0650&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0812635 |align=right|{{coord|38.894137|-107.925498|format=dms}} |- |[[Centennial, Colorado|Centennial]] |[http://www.centennialcolorado.com/ City of Centennial] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140213080920/http://www.centennialcolorado.com/ |date=2014-02-13 }} |{{sort|2001-02-07|February 7, 2001}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Arapahoe County, Colorado|Arapahoe County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Centennial.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303224433/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Centennial.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|10}} |{{change|invert=on|107201|100377}} |align=right|{{ntsh|9}}3672&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1418&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|16}}28.9014&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>74.8543&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|28}}0.1472&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.3813&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|16}}29.0486&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>75.2356&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0812815 |align=right|{{coord|39.590568|-104.869118|format=dms}} |- |[[Center, Colorado|Center]] |[http://www.townofcenter.org/ Town of Center] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120323161653/http://www.townofcenter.org/ |date=2012-03-23 }} |{{sort|1907-01-18|January 18, 1907}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Rio Grande County, Colorado|Rio Grande County]]<br/>[[Saguache County, Colorado|Saguache County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Center.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041635/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Center.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|109}} |{{change|invert=on|2199|2230}} |align=right|{{ntsh|22}}2694&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1040&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|177}}0.8260&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.1392&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|178}}0.8260&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.1392&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0812855 |align=right|{{coord|37.751351|-106.110195|format=dms}} |- |[[Central City, Colorado|Central City]] |[http://www.centralcitycolorado.us/ City of Central] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151018115739/http://centralcitycolorado.us/ |date=2015-10-18 }} |{{sort|1886-06-12|June 12, 1886}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Gilpin County, Colorado|Gilpin County]]<ref name=County_Seat/><br/>[[Clear Creek County, Colorado|Clear Creek County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Central%20City.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041512/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Central%20City.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|170}} |{{change|invert=on|724|663}} |align=right|{{ntsh|241}}280&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>108&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|110}}2.4493&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>6.3438&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|122}}0.0000&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0000&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|110}}2.4494&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>6.3438&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0812910 |align=right|{{coord|39.795790|-105.514835|format=dms}} |- |[[Cheraw, Colorado|Cheraw]] |[https://web.archive.org/web/20090921113635/http://www.dola.state.co.us/dlg/local_governments/lgov_otero.html Town of Cheraw] |{{sort|1917-04-17|April 17, 1917}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Otero County, Colorado|Otero County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Cheraw.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041612/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Cheraw.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|230}} |{{change|invert=on|249|252}} |align=right|{{ntsh|83}}1567&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>605&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|262}}0.1583&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.4100&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|262}}0.1583&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.4100&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0813460 |align=right|{{coord|38.108104|-103.510926|format=dms}} |- |[[Cherry Hills Village, Colorado|Cherry Hills Village]] |[http://www.cherryhillsvillage.com/ City of Cherry Hills Village] |{{sort|1945-07-19|July 19, 1945}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Arapahoe County, Colorado|Arapahoe County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Cherry%20Hills%20Village.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304083408/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Cherry%20Hills%20Village.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|64}} |{{change|invert=on|6423|5987}} |align=right|{{ntsh|142}}1018&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>393&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|65}}6.2038&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>16.0678&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|49}}0.0715&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.1853&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|64}}6.2753&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>16.2531&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0813845 |align=right|{{coord|39.637418|-104.947470|format=dms}} |- |[[Cheyenne Wells, Colorado|Cheyenne Wells]] |[http://www.townofcheyennewells.com/ Town of Cheyenne Wells] |{{sort|1890-05-14|May 14, 1890}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Cheyenne County, Colorado|Cheyenne County]]<ref name=County_Seat/> |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Cheyenne%20Wells.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304000144/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Cheyenne%20Wells.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|159}} |{{change|invert=on|860|846}} |align=right|{{ntsh|168}}814&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>314&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|157}}1.0696&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.7702&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|158}}1.0696&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.7702&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0814175 |align=right|{{coord|38.819202|-102.352030|format=dms}} |- |[[Coal Creek, Fremont County, Colorado|Coal Creek]] |[https://web.archive.org/web/20090827075915/http://www.cmca.gen.co.us/Municipality.cfm?MunicipalityID=306 Town of Coal Creek] |{{sort|1882-02-11|February 11, 1882}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Fremont County, Colorado|Fremont County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Coal%20Creek.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303222242/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Coal%20Creek.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|214}} |{{change|invert=on|339|343}} |align=right|{{ntsh|245}}266&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>103&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|147}}1.2719&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>3.2942&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|147}}1.2719&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>3.2942&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0815330 |align=right|{{coord|38.362038|-105.141782|format=dms}} |- |[[Cokedale, Colorado|Cokedale]] |[http://www.sangres.com/colorado/lasanimas/cokedale.htm Town of Cokedale] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160329053150/http://www.sangres.com/colorado/lasanimas/cokedale.htm |date=2016-03-29 }} |{{sort|1948-03-15|March 15, 1948}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Las Animas County, Colorado|Las Animas County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Cokedale.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304035511/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Cokedale.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|251}} |{{change|invert=on|119|129}} |align=right|{{ntsh|201}}581&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>224&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|254}}0.2049&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.5308&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|255}}0.2049&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.5308&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0815550 |align=right|{{coord|37.144223|-104.621590|format=dms}} |- |[[Collbran, Colorado|Collbran]] |[https://web.archive.org/web/20080418095538/http://www.cmca.gen.co.us/Municipality.cfm?MunicipalityID=87 Town of Collbran] |{{sort|1908-07-22|July 22, 1908}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Mesa County, Colorado|Mesa County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Collbran.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304083413/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Collbran.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|172}} |{{change|invert=on|706|708}} |align=right|{{ntsh|118}}1184&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>457&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|195}}0.5912&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.5312&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|195}}0.5912&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.5312&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0815605 |align=right|{{coord|39.240016|-107.963956|format=dms}} |- |[[Colorado Springs, Colorado|Colorado Springs]] |[http://www.springsgov.com/ City of Colorado Springs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20031002012442/http://www.springsgov.com/ |date=2003-10-02 }} |{{sort|1886-06-19|June 19, 1886}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[El Paso County, Colorado|El Paso County]]<ref name=County_Seat/> |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Colorado%20Springs.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303235547/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Colorado%20Springs.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|2}} |{{change|invert=on|445830|416427}} |align=right|{{ntsh|34}}2257&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>872&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|1}}194.8701&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>504.7114&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|16}}0.3657&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.9472&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|1}}195.2359&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>505.6585&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0816000 |align=right|{{coord|38.867255|-104.760749|format=dms}} |- |[[Columbine Valley, Colorado|Columbine Valley]]<ref name=Columbine_Valley>[[Columbine Valley, Colorado|Columbine Valley]] is served by the [[Littleton, Colorado|Littleton]] [[United States Postal Service|Post Office]].</ref> |[http://www.columbinevalley.org/ Town of Columbine Valley] |{{sort|1959-07-02|July 2, 1959}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Arapahoe County, Colorado|Arapahoe County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Columbine%20Valley.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304022923/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Columbine%20Valley.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|133}} |{{change|invert=on|1328|1256}} |align=right|{{ntsh|110}}1287&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>497&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|160}}1.0245&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.6534&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|80}}0.0144&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0372&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|161}}1.0388&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.6906&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0816385 |align=right|{{coord|39.599580|-105.030771|format=dms}} |- |[[Commerce City, Colorado|Commerce City]] |[http://www.c3gov.com/ City of Commerce City] |{{sort|1952-12-18|December 18, 1952}}<ref name=Commerce_Town>[[Commerce City, Colorado|Commerce City]] was incorporated in 1952 as [[Commerce City, Colorado#History|Commerce Town]].</ref> |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Adams County, Colorado|Adams County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Commerce%20City.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140903151321/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Commerce%20City.pdf |date=2014-09-03 }} |align=center|{{nts|18}} |{{change|invert=on|51762|45913}} |align=right|{{ntsh|89}}1426&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>551&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|11}}34.9113&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>90.4199&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|15}}0.4119&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.0669&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|12}}35.3233&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>91.4868&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0816495 |align=right|{{coord|39.882968|-104.795452|format=dms}} |- |[[Cortez, Colorado|Cortez]] |[http://www.cityofcortez.com/ City of Cortez] |{{sort|1902-11-10|November 10, 1902}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Montezuma County, Colorado|Montezuma County]]<ref name=County_Seat/> |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Cortez.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304022930/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Cortez.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|52}} |{{change|invert=on|8602|8482}} |align=right|{{ntsh|94}}1379&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>532&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|64}}6.2130&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>16.0916&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|69}}0.0272&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0704&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|65}}6.2402&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>16.1620&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0817375 |align=right|{{coord|37.349783|-108.576687|format=dms}} |- |[[Craig, Colorado|Craig]] |[http://www.ci.craig.co.us/ City of Craig] |{{sort|1908-07-15|July 15, 1908}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Moffat County, Colorado|Moffat County]]<ref name=County_Seat/> |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Craig.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041652/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Craig.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|50}} |{{change|invert=on|8846|9464}} |align=right|{{ntsh|62}}1749&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>675&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|70}}5.1354&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>13.3007&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|70}}5.1354&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>13.3007&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0817760 |align=right|{{coord|40.517034|-107.555674|format=dms}} |- |[[Crawford, Colorado|Crawford]] |[http://www.colorado.com/Crawford.aspx Town of Crawford] |{{sort|1910-12-19|December 19, 1910}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Delta County, Colorado|Delta County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Crawford.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304022935/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Crawford.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|205}} |{{change|invert=on|411|431}} |align=right|{{ntsh|63}}1736&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>670&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|246}}0.2431&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.6296&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|247}}0.2431&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.6296&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0817925 |align=right|{{coord|38.705183|-107.610061|format=dms}} |- |[[Creede, Colorado|Creede]] |[http://www.creede.com/ City of Creede]<ref name=Creede>The municipality of [[Creede, Colorado|Creede]] uses the official title [[Creede, Colorado|City of Creede]] despite its status as a [[#Statutory town|Colorado statutory town]].</ref> |{{sort|1892-05-19|May 19, 1892}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Mineral County, Colorado|Mineral County]]<ref name=County_Seat/> |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Creede.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180206131607/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Creede.pdf |date=2018-02-06 }} |align=center|{{nts|219}} |{{change|invert=on|282|290}} |align=right|{{ntsh|237}}319&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>123&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|165}}0.9161&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.3727&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|165}}0.9161&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.3727&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0814765 |align=right|{{coord|37.849102|-106.925415|format=dms}} |- |[[Crested Butte, Colorado|Crested Butte]] |[http://www.crestedbutte-co.gov/ Town of Crested Butte] |{{sort|1880-07-15|July 15, 1880}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Gunnison County, Colorado|Gunnison County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Crested%20Butte.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303234746/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Crested%20Butte.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|125}} |{{change|invert=on|1541|1487}} |align=right|{{ntsh|56}}1805&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>697&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|174}}0.8417&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.1800&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|175}}0.8417&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.1800&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0818310 |align=right|{{coord|38.867736|-106.977266|format=dms}} |- |[[Crestone, Colorado|Crestone]] |[https://web.archive.org/web/20080117131337/http://www.cmca.gen.co.us/Municipality.cfm?MunicipalityID=225 Town of Crestone] |{{sort|1902-01-24|January 24, 1902}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Saguache County, Colorado|Saguache County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Crestone.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303221040/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Crestone.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|246}} |{{change|invert=on|137|127}} |align=right|{{ntsh|231}}350&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>135&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|221}}0.3772&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.9771&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|221}}0.3772&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.9771&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0818420 |align=right|{{coord|37.994497|-105.696273|format=dms}} |- |[[Cripple Creek, Colorado|Cripple Creek]] |[https://web.archive.org/web/20071013114502/http://cripplecreekgov.com/ City of Cripple Creek] |{{sort|1892-06-09|June 9, 1892}} |[[#Statutory city|statutory city]] |[[Teller County, Colorado|Teller County]]<ref name=County_Seat/> |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Cripple%20Creek.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304083426/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Cripple%20Creek.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|136}} |{{change|invert=on|1172|1189}} |align=right|{{ntsh|177}}763&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>294&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|135}}1.5328&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>3.9699&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|136}}1.5328&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>3.9699&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0818530 |align=right|{{coord|38.746149|-105.184042|format=dms}} |- |[[Crook, Colorado|Crook]] |[http://www.colorado.com/Crook.aspx Town of Crook] |{{sort|1918-09-23|September 23, 1918}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Logan County, Colorado|Logan County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Crook.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304045118/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Crook.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|254}} |{{change|invert=on|109|110}} |align=right|{{ntsh|167}}815&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>315&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|264}}0.1338&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.3464&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|264}}0.1338&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.3464&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0818640 |align=right|{{coord|40.858752|-102.801392|format=dms}} |- |[[Crowley, Colorado|Crowley]] |[https://web.archive.org/web/20101028140857/http://www.colorado.com/Crowley.aspx Town of Crowley] |{{sort|1921-10-10|October 10, 1921}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Crowley County, Colorado|Crowley County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Crowley.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303232515/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Crowley.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|238}} |{{change|invert=on|175|176}} |align=right|{{ntsh|179}}754&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>291&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|252}}0.2255&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.5840&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|253}}0.2255&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.5840&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0818750 |align=right|{{coord|38.193506|-103.859744|format=dms}} |- |[[Dacono, Colorado|Dacono]] |[http://www.ci.dacono.co.us/ City of Dacono] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160331122516/http://www.ci.dacono.co.us/ |date=2016-03-31 }} |{{sort|1908-09-23|September 23, 1908}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Weld County, Colorado|Weld County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Dacono.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140903151326/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Dacono.pdf |date=2014-09-03 }} |align=center|{{nts|81}} |{{change|invert=on|4544|4152}} |align=right|{{ntsh|206}}539&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>208&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|50}}8.1208&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>21.0328&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|89}}0.0091&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0235&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|50}}8.1299&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>21.0563&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0819080 |align=right|{{coord|40.063521|-104.946804|format=dms}} |- |[[De Beque, Colorado|De Beque]] |[http://www.debeque.org/ Town of De Beque] |{{sort|1890-01-18|January 18, 1890}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Mesa County, Colorado|Mesa County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/De%20Beque.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304001405/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/De%20Beque.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|195}} |{{change|invert=on|496|504}} |align=right|{{ntsh|262}}115&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>45&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|78}}4.3012&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>11.1401&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|71}}0.0256&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0664&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|78}}4.3269&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>11.2065&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0819355 |align=right|{{coord|39.275733|-108.193405|format=dms}} |- |[[Deer Trail, Colorado|Deer Trail]] |[https://web.archive.org/web/20071223025552/http://www.deertrailcolorado.org/ Town of Deer Trail] |{{sort|1920-02-03|February 3, 1920}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Arapahoe County, Colorado|Arapahoe County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Deer%20Trail.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140903151101/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Deer%20Trail.pdf |date=2014-09-03 }} |align=center|{{nts|187}} |{{change|invert=on|576|546}} |align=right|{{ntsh|208}}525&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>203&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|156}}1.0714&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.7748&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|101}}0.0043&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0111&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|156}}1.0757&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.7859&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0819630 |align=right|{{coord|39.615892|-104.043007|format=dms}} |- |[[Del Norte, Colorado|Del Norte]] |[https://web.archive.org/web/20080418095558/http://www.cmca.gen.co.us/Municipality.cfm?MunicipalityID=91 Town of Del Norte] |{{sort|1895-11-15|November 15, 1895}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Rio Grande County, Colorado|Rio Grande County]]<ref name=County_Seat/> |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Del%20Norte.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304022946/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Del%20Norte.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|122}} |{{change|invert=on|1629|1686}} |align=right|{{ntsh|79}}1643&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>634&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|161}}1.0075&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.6093&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|162}}1.0075&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.6093&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0819795 |align=right|{{coord|37.678447|-106.353931|format=dms}} |- |[[Delta, Colorado|Delta]] |[https://web.archive.org/web/20071013152055/http://www.delta-co.gov/ City of Delta] |{{sort|1882-10-24|October 24, 1882}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Delta County, Colorado|Delta County]]<ref name=County_Seat/> |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Delta.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304001344/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Delta.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|51}} |{{change|invert=on|8720|8915}} |align=right|{{ntsh|189}}664&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>256&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|30}}13.3451&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>34.5635&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|21}}0.2813&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.7286&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|31}}13.6264&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>35.2922&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0819850 |align=right|{{coord|38.757372|-108.087959|format=dms}} |- |[[Denver]] |[http://www.denvergov.org/ City and County of Denver] |{{sort|1859-12-03|December 3, 1859}}<ref name=Denver_1st>The [[Jefferson Territory|Provisional Government of the Territory of Jefferson]] granted a charter to the consolidated [[History of Denver|City of Denver, Auraria, and Highland]] on December 3, 1859. The [[Territory of Colorado]] reincorporated the city as [[History of Denver|Denver City]] on November 7, 1861. Later, the city's common name was shortened to [[History of Denver|Denver]].</ref><ref name=Denver>The [[History of Denver|City and County of Denver]] was [[consolidated city-county|consolidated]] on November 15, 1902.</ref> |[[#Consolidated city and county|consolidated city and county]] |[[Denver|City and County of Denver]]<ref name=Denver1>The [[Denver|City and County of Denver]] is the [[Capital (political)|capital]] of the [[state of Colorado]].</ref><ref name=Denver2>As a [[#Consolidated city and county|consolidated city and county]], the [[Denver|City and County of Denver]] is its own [[county seat]].</ref> |[https://web.archive.org/web/20180807155729/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/DENVER.pdf map] |align=center|{{nts|1}} |{{change|invert=on|663862|600158}} |align=right|{{ntsh|7}}4244&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1639&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|3}}153.0374&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>396.3650&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|2}}1.6249&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>4.2086&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|2}}154.6623&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>400.5735&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0820000 |align=right|{{coord|39.761850|-104.881105|format=dms}} |- |[[Dillon, Colorado|Dillon]] |[http://www.townofdillon.com/ Town of Dillon] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110903044644/http://www.townofdillon.com/ |date=2011-09-03 }} |{{sort|1883-01-26|January 26, 1883}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Summit County, Colorado|Summit County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Dillon.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303224427/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Dillon.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|149}} |{{change|invert=on|937|904}} |align=right|{{ntsh|199}}586&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>226&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|133}}1.5694&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>4.0648&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|10}}0.8587&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.2241&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|111}}2.4281&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>6.2889&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0820440 |align=right|{{coord|39.625881|-106.043728|format=dms}} |- |[[Dinosaur, Colorado|Dinosaur]] |[http://www.colorado.com/Dinosaur.aspx Town of Dinosaur] |{{sort|1947-12-18|December 18, 1947}}<ref name=Artesia>[[Dinosaur, Colorado|Dinosaur]] was incorporated in 1947 as [[Dinosaur, Colorado|Artesia]].</ref> |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Moffat County, Colorado|Moffat County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Dinosaur.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303222017/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Dinosaur.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|216}} |{{change|invert=on|312|339}} |align=right|{{ntsh|225}}407&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>157&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|180}}0.7847&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.0324&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|181}}0.7847&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.0324&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0820495 |align=right|{{coord|40.240551|-109.008590|format=dms}} |- |[[Dolores, Colorado|Dolores]] |[http://www.townofdolores.com/ Town of Dolores] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160401235730/http://www.townofdolores.com/ |date=2016-04-01 }} |{{sort|1900-07-19|July 19, 1900}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Montezuma County, Colorado|Montezuma County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Dolores.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041730/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Dolores.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|148}} |{{change|invert=on|948|936}} |align=right|{{ntsh|107}}1296&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>500&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|184}}0.7279&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.8852&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|185}}0.7279&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.8852&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0820770 |align=right|{{coord|37.473990|-108.499824|format=dms}} |- |[[Dove Creek, Colorado|Dove Creek]] |[https://web.archive.org/web/20080418095609/http://www.cmca.gen.co.us/Municipality.cfm?MunicipalityID=94 Town of Dove Creek] |{{sort|1939-06-15|June 15, 1939}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Dolores County, Colorado|Dolores County]]<ref name=County_Seat/> |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Dove%20Creek.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180131023610/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Dove%20Creek.pdf |date=2018-01-31 }} |align=center|{{nts|174}} |{{change|invert=on|703|735}} |align=right|{{ntsh|99}}1342&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>518&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|202}}0.5373&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.3916&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|202}}0.5373&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.3916&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0821265 |align=right|{{coord|37.766665|-108.906297|format=dms}} |- |[[Durango, Colorado|Durango]] |[http://www.durangogov.org/ City of Durango] |{{sort|1881-04-27|April 27, 1881}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[La Plata County, Colorado|La Plata County]]<ref name=County_Seat/> |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Durango.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041745/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Durango.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|33}} |{{change|invert=on|17834|16887}} |align=right|{{ntsh|81}}1586&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>612&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|38}}11.0712&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>28.6743&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|65}}0.0330&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0854&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|38}}11.1042&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>28.7597&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0822035 |align=right|{{coord|37.273267|-107.871692|format=dms}} |- |[[Eads, Colorado|Eads]] |[http://www.kcedfonline.org/eads.htm Town of Eads] |{{sort|1916-01-29|January 29, 1916}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Kiowa County, Colorado|Kiowa County]]<ref name=County_Seat/> |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Eads.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140903151121/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Eads.pdf |date=2014-09-03 }} |align=center|{{nts|185}} |{{change|invert=on|599|609}} |align=right|{{ntsh|106}}1296&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>501&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|207}}0.4698&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.2167&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|207}}0.4698&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.2167&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0822145 |align=right|{{coord|38.481346|-102.779776|format=dms}} |- |[[Eagle, Colorado|Eagle]] |[http://www.townofeagle.org/ Town of Eagle] |{{sort|1905-04-05|April 5, 1905}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Eagle County, Colorado|Eagle County]]<ref name=County_Seat/> |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Eagle.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304022952/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Eagle.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|62}} |{{change|invert=on|6572|6508}} |align=right|{{ntsh|90}}1420&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>548&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|76}}4.5927&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>11.8949&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|74}}0.0201&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0520&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|76}}4.6127&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>11.9469&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0822200 |align=right|{{coord|39.634496|-106.816402|format=dms}} |- |[[Eaton, Colorado|Eaton]] |[http://www.eatonco.org/ Town of Eaton] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160316071202/http://www.eatonco.org/ |date=2016-03-16 }} |{{sort|1892-12-05|December 5, 1892}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Weld County, Colorado|Weld County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Eaton.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303235844/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Eaton.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|78}} |{{change|invert=on|4815|4365}} |align=right|{{ntsh|47}}1967&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>760&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|112}}2.3620&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>6.1177&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|113}}2.3620&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>6.1177&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0822860 |align=right|{{coord|40.525181|-104.713308|format=dms}} |- |[[Eckley, Colorado|Eckley]] |[https://web.archive.org/web/20090921145036/http://www.dola.state.co.us/dlg/local_governments/lgov_yuma.html Town of Eckley] |{{sort|1920-06-16|June 16, 1920}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Yuma County, Colorado|Yuma County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Eckley.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303221734/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Eckley.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|227}} |{{change|invert=on|255|257}} |align=right|{{ntsh|205}}539&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>208&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|206}}0.4767&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.2346&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|206}}0.4767&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.2346&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0823025 |align=right|{{coord|40.112467|-102.488545|format=dms}} |- |[[Edgewater, Colorado|Edgewater]] |[http://www.edgewaterco.com/ City of Edgewater] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160406164433/http://www.edgewaterco.com/ |date=2016-04-06 }} |{{sort|1904-11-05|November 5, 1904}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Jefferson County, Colorado|Jefferson County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Edgewater.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041416/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Edgewater.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|76}} |{{change|invert=on|5289|5170}} |align=right|{{ntsh|3}}7531&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2908&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|189}}0.6978&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.8072&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|190}}0.6978&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.8072&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0823135 |align=right|{{coord|39.750820|-105.062615|format=dms}} |- |[[Elizabeth, Colorado|Elizabeth]] |[http://www.townofelizabeth.org/ Town of Elizabeth] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070920154608/http://www.townofelizabeth.org/ |date=2007-09-20 }} |{{sort|1890-10-09|October 9, 1890}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Elbert County, Colorado|Elbert County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Elizabeth.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303234143/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Elizabeth.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|130}} |{{change|invert=on|1395|1358}} |align=right|{{ntsh|131}}1099&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>424&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|148}}1.2489&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>3.2348&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|149}}1.2489&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>3.2348&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0823740 |align=right|{{coord|39.361015|-104.606172|format=dms}} |- |[[Empire, Colorado|Empire]] |[http://www.empirecoloradogov.com/ Town of Empire] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161005012514/http://empirecoloradogov.com/ |date=2016-10-05 }} |{{sort|1882-04-12|April 12, 1882}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Clear Creek County, Colorado|Clear Creek County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Empire.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041531/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Empire.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|218}} |{{change|invert=on|283|282}} |align=right|{{ntsh|126}}1128&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>436&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|245}}0.2446&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.6335&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|106}}0.0022&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0058&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|244}}0.2468&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.6393&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0824620 |align=right|{{coord|39.759710|-105.682813|format=dms}} |- |[[Englewood, Colorado|Englewood]] |[https://web.archive.org/web/20080111060613/http://www.ci.englewood.co.us/ City of Englewood] |{{sort|1903-05-09|May 9, 1903}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Arapahoe County, Colorado|Arapahoe County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Englewood.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041659/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Englewood.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|23}} |{{change|invert=on|32480|30255}} |align=right|{{ntsh|6}}4810&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1857&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|63}}6.5515&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>16.9684&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|41}}0.0878&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.2274&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|62}}6.6393&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>17.1958&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0824785 |align=right|{{coord|39.646505|-104.994001|format=dms}} |- |[[Erie, Colorado|Erie]] |[https://web.archive.org/web/20090323033446/http://www.erieco.gov/index.cfm Town of Erie] |{{sort|1885-11-15|November 15, 1885}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Boulder County, Colorado|Boulder County]]<br/>[[Weld County, Colorado|Weld County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Erie.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303224459/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Erie.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|28}} |{{change|invert=on|20493|18135}} |align=right|{{ntsh|123}}1142&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>441&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|25}}17.2659&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>44.7185&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|31}}0.1263&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.3271&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|25}}17.3922&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>45.0457&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0824950 |align=right|{{coord|40.040351|-105.039365|format=dms}} |- |[[Estes Park, Colorado|Estes Park]] |[http://www.estesnet.com/ Town of Estes Park] |{{sort|1917-04-17|April 17, 1917}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Larimer County, Colorado|Larimer County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Estes%20Park.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304022958/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Estes%20Park.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|66}} |{{change|invert=on|6165|5858}} |align=right|{{ntsh|156}}908&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>351&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|61}}6.6998&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>17.3525&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|42}}0.0864&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.2238&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|61}}6.7863&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>17.5764&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0825115 |align=right|{{coord|40.377117|-105.525514|format=dms}} |- |[[Evans, Colorado|Evans]] |[http://www.cityofevans.org/ City of Evans] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130823200705/http://www.cityofevans.org/ |date=2013-08-23 }} |{{sort|1885-11-15|November 15, 1885}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Weld County, Colorado|Weld County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Evans.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304043213/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Evans.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|29}} |{{change|invert=on|20473|18537}} |align=right|{{ntsh|48}}1964&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>758&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|40}}10.1524&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>26.2946&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|18}}0.3438&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.8906&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|40}}10.4962&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>27.1851&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0825280 |align=right|{{coord|40.350168|-104.748388|format=dms}} |- |[[Fairplay, Colorado|Fairplay]] |[http://fairplayco.us/ Town of Fairplay] |{{sort|1872-11-15|November 15, 1872}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Park County, Colorado|Park County]]<ref name=County_Seat/> |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Fairplay.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304042218/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Fairplay.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|175}} |{{change|invert=on|679|679}} |align=right|{{ntsh|198}}587&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>227&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|152}}1.1445&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.9642&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|88}}0.0095&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0247&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|152}}1.1540&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.9889&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0825610 |align=right|{{coord|39.223780|-105.994005|format=dms}} |- |[[Federal Heights, Colorado|Federal Heights]] |[https://web.archive.org/web/20071231102953/http://www.ci.federal-heights.co.us/ City of Federal Heights] |{{sort|1940-05-19|May 19, 1940}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Adams County, Colorado|Adams County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Federal%20Heights.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041829/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Federal%20Heights.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|42}} |{{change|invert=on|12178|11467}} |align=right|{{ntsh|4}}6742&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2603&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|127}}1.7759&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>4.5995&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|108}}0.0021&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0055&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|129}}1.7780&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>4.6049&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0826270 |align=right|{{coord|39.864590|-105.016341|format=dms}} |- |[[Firestone, Colorado|Firestone]] |[http://www.ci.firestone.co.us/ Town of Firestone] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150319115536/http://www.ci.firestone.co.us/ |date=2015-03-19 }} |{{sort|1908-10-08|October 8, 1908}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Weld County, Colorado|Weld County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Firestone.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140903151146/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Firestone.pdf |date=2014-09-03 }} |align=center|{{nts|43}} |{{change|invert=on|11537|10147}} |align=right|{{ntsh|147}}979&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>378&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|36}}11.4095&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>29.5504&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|26}}0.1784&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.4622&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|36}}11.5879&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>30.0126&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0826600 |align=right|{{coord|40.149261|-104.961932|format=dms}} |- |[[Flagler, Colorado|Flagler]] |[http://www.flaglercolorado.com/ Town of Flagler] |{{sort|1916-11-02|November 2, 1916}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Kit Carson County, Colorado|Kit Carson County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Flagler.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304083347/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Flagler.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|189}} |{{change|invert=on|561|561}} |align=right|{{ntsh|219}}444&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>171&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|146}}1.2768&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>3.3070&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|146}}1.2768&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>3.3070&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0826765 |align=right|{{coord|39.295491|-103.076707|format=dms}} |- |[[Fleming, Colorado|Fleming]] |[https://web.archive.org/web/20080418100331/http://www.cmca.gen.co.us/Municipality.cfm?MunicipalityID=99 Town of Fleming] |{{sort|1917-05-05|May 5, 1917}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Logan County, Colorado|Logan County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Fleming.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140903151126/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Fleming.pdf |date=2014-09-03 }} |align=center|{{nts|207}} |{{change|invert=on|399|408}} |align=right|{{ntsh|175}}768&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>297&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|204}}0.5205&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.3482&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|204}}0.5205&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.3482&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0826875 |align=right|{{coord|40.681771|-102.839443|format=dms}} |- |[[Florence, Colorado|Florence]] |[https://web.archive.org/web/20090821193729/http://www.florenceco.govoffice2.com/ City of Florence] |{{sort|1887-09-13|September 13, 1887}} |[[#Statutory city|statutory city]] |[[Fremont County, Colorado|Fremont County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Florence.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304003418/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Florence.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|88}} |{{change|invert=on|3852|3881}} |align=right|{{ntsh|153}}923&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>356&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|79}}4.1695&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>10.7990&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|102}}0.0037&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0097&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|79}}4.1732&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>10.8087&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0827040 |align=right|{{coord|38.379826|-105.098107|format=dms}} |- |[[Fort Collins, Colorado|Fort Collins]] |[http://www.fcgov.com/ City of Fort Collins] |{{sort|1883-02-12|February 12, 1883}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Larimer County, Colorado|Larimer County]]<ref name=County_Seat/> |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Fort%20Collins.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304002325/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Fort%20Collins.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|4}} |{{change|invert=on|156480|143986}} |align=right|{{ntsh|21}}2784&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1075&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|4}}54.6183&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>141.4607&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|5}}1.2242&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>3.1707&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|4}}55.8425&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>144.6314&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0827425 |align=right|{{coord|40.548216|-105.064833|format=dms}} |- |[[Fort Lupton, Colorado|Fort Lupton]] |[http://www.fortlupton.org/ City of Fort Lupton] |{{sort|1890-01-15|January 15, 1890}} |[[#Statutory city|statutory city]] |[[Weld County, Colorado|Weld County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Fort%20Lupton.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041815/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Fort%20Lupton.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|54}} |{{change|invert=on|7783|7377}} |align=right|{{ntsh|146}}997&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>385&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|53}}7.7156&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>19.9833&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|62}}0.0373&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0965&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|55}}7.7529&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>20.0799&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0827700 |align=right|{{coord|40.081503|-104.798544|format=dms}} |- |[[Fort Morgan, Colorado|Fort Morgan]] |[http://www.cityoffortmorgan.com/ City of Fort Morgan] |{{sort|1887-06-15|June 15, 1887}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Morgan County, Colorado|Morgan County]]<ref name=County_Seat/> |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Fort%20Morgan.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304042210/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Fort%20Morgan.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|44}} |{{change|invert=on|11329|11315}} |align=right|{{ntsh|24}}2591&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1000&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|77}}4.4027&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>11.4030&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|51}}0.0689&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.1785&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|77}}4.4716&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>11.5815&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0827810 |align=right|{{coord|40.256029|-103.791319|format=dms}} |- |[[Fountain, Colorado|Fountain]] |[http://www.ci.fountain.co.us/ City of Fountain] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120517092747/http://www.ci.fountain.co.us/ |date=2012-05-17 }} |{{sort|1903-04-23|April 23, 1903}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[El Paso County, Colorado|El Paso County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Fountain.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041422/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Fountain.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|25}} |{{change|invert=on|27631|25846}} |align=right|{{ntsh|129}}1113&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>430&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|20}}24.5017&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>63.4592&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|63}}0.0361&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0935&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|21}}24.5378&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>63.5527&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0827865 |align=right|{{coord|38.699580|-104.699758|format=dms}} |- |[[Fowler, Colorado|Fowler]] |[http://www.fowlercolorado.com/ Town of Fowler] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081202013610/http://www.fowlercolorado.com/ |date=2008-12-02 }} |{{sort|1900-08-25|August 25, 1900}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Otero County, Colorado|Otero County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Fowler.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041617/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Fowler.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|138}} |{{change|invert=on|1155|1182}} |align=right|{{ntsh|36}}2233&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>862&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|203}}0.5236&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.3560&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|203}}0.5236&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.3560&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0827975 |align=right|{{coord|38.129631|-104.025673|format=dms}} |- |[[Foxfield, Colorado|Foxfield]] |[http://www.foxfieldco.us/ Town of Foxfield] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071201045110/http://www.foxfieldco.us/ |date=2007-12-01 }} |{{sort|1994-12-15|December 15, 1994}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Arapahoe County, Colorado|Arapahoe County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Foxfield.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041844/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Foxfield.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|168}} |{{change|invert=on|741|685}} |align=right|{{ntsh|202}}573&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>221&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|145}}1.2775&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>3.3087&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|145}}1.2775&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>3.3087&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0828105 |align=right|{{coord|39.588405|-104.785823|format=dms}} |- |[[Fraser, Colorado|Fraser]] |[http://www.frasercolorado.com/ Town of Fraser] |{{sort|1953-06-15|June 15, 1953}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Grand County, Colorado|Grand County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Fraser.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303221742/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Fraser.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|137}} |{{change|invert=on|1165|1224}} |align=right|{{ntsh|235}}329&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>127&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|87}}3.5064&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>9.0815&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|98}}0.0050&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0129&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|87}}3.5114&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>9.0944&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0828305 |align=right|{{coord|39.923324|-105.805286|format=dms}} |- |[[Frederick, Colorado|Frederick]] |[http://www.frederickco.gov/ Town of Frederick] |{{sort|1908-09-09|September 9, 1908}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Weld County, Colorado|Weld County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Frederick.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303224122/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Frederick.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|45}} |{{change|invert=on|10927|8679}} |align=right|{{ntsh|183}}733&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>283&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|28}}13.9101&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>36.0270&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|29}}0.1333&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.3453&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|28}}14.0434&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>36.3723&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0828360 |align=right|{{coord|40.109362|-104.965251|format=dms}} |- |[[Frisco, Colorado|Frisco]] |[http://www.townoffrisco.com/ Town of Frisco] |{{sort|1880-12-03|December 3, 1880}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Summit County, Colorado|Summit County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Frisco.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304083404/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Frisco.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|93}} |{{change|invert=on|2914|2683}} |align=right|{{ntsh|74}}1674&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>646&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|129}}1.6851&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>4.3645&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|35}}0.1022&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.2648&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|127}}1.7874&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>4.6293&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0828690 |align=right|{{coord|39.578482|-106.090973|format=dms}} |- |[[Fruita, Colorado|Fruita]] |[https://web.archive.org/web/20090406040926/http://www.fruita.org/cityhome.htm City of Fruita] |{{sort|1894-04-18|April 18, 1894}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Mesa County, Colorado|Mesa County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Fruita.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304002055/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Fruita.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|40}} |{{change|invert=on|12761|12646}} |align=right|{{ntsh|76}}1669&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>644&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|55}}7.6236&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>19.7450&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|24}}0.1859&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.4814&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|54}}7.8094&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>20.2264&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0828745 |align=right|{{coord|39.153960|-108.728196|format=dms}} |- |[[Garden City, Colorado|Garden City]] |[https://web.archive.org/web/20080418094250/http://www.cmca.gen.co.us/Municipality.cfm?MunicipalityID=23 Town of Garden City] |{{sort|1936-09-14|September 14, 1936}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Weld County, Colorado|Weld County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Garden%20City.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303222238/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Garden%20City.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|223}} |{{change|invert=on|264|234}} |align=right|{{ntsh|31}}2321&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>896&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|266}}0.1129&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.2924&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|266}}0.1129&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.2924&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0829185 |align=right|{{coord|40.394591|-104.689494|format=dms}} |- |[[Genoa, Colorado|Genoa]] |[http://www.genoacolorado.com/ Town of Genoa] |{{sort|1905-07-27|July 27, 1905}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Lincoln County, Colorado|Lincoln County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Genoa.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041557/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Genoa.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|245}} |{{change|invert=on|140|139}} |align=right|{{ntsh|228}}386&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>149&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|224}}0.3576&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.9262&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|224}}0.3576&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.9262&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0829680 |align=right|{{coord|39.278330|-103.498786|format=dms}} |- |[[Georgetown, Colorado|Georgetown]] |[http://www.town.georgetown.co.us/ Town of Georgetown] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120531032750/http://www.town.georgetown.co.us/ |date=2012-05-31 }} |{{sort|1868-01-10|January 10, 1868}} |[[#Territorial charter municipality|territorial charter municipality]] |[[Clear Creek County, Colorado|Clear Creek County]]<ref name=County_Seat/> |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Georgetown.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303221101/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Georgetown.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|142}} |{{change|invert=on|1038|1034}} |align=right|{{ntsh|137}}1061&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>410&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|162}}0.9689&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.5094&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|36}}0.1013&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.2624&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|157}}1.0702&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.7718&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0829735 |align=right|{{coord|39.721298|-105.694029|format=dms}} |- |[[Gilcrest, Colorado|Gilcrest]] |[https://web.archive.org/web/20080418093336/http://www.cmca.gen.co.us/Municipality.cfm?MunicipalityID=104 Town of Gilcrest] |{{sort|1912-03-18|March 18, 1912}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Weld County, Colorado|Weld County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Gilcrest.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304042054/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Gilcrest.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|140}} |{{change|invert=on|1080|1034}} |align=right|{{ntsh|101}}1323&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>511&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|178}}0.8110&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.1004&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|179}}0.8110&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.1004&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0829955 |align=right|{{coord|40.284156|-104.782024|format=dms}} |- |[[Glendale, Colorado|Glendale]] |[http://www.glendale.co.us/ City of Glendale] |{{sort|1952-05-19|May 19, 1952}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Arapahoe County, Colorado|Arapahoe County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Glendale.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041925/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Glendale.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|77}} |{{change|invert=on|5115|4184}} |align=right|{{ntsh|2}}7821&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>3020&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|197}}0.5769&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.4943&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|107}}0.0022&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0057&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|197}}0.5792&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.5000&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0830340 |align=right|{{coord|39.702917|-104.936069|format=dms}} |- |[[Glenwood Springs, Colorado|Glenwood Springs]] |[http://www.ci.glenwood-springs.co.us/ City of Glenwood Springs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160728090112/http://www.ci.glenwood-springs.co.us/ |date=2016-07-28 }} |{{sort|1885-09-04|September 4, 1885}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Garfield County, Colorado|Garfield County]]<ref name=County_Seat/> |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Glenwood%20Springs.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304083431/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Glenwood%20Springs.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|47}} |{{change|invert=on|9840|9614}} |align=right|{{ntsh|65}}1731&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>668&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|69}}5.6828&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>14.7184&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|90}}0.0089&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0231&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|69}}5.6917&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>14.7415&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0830780 |align=right|{{coord|39.550626|-107.324308|format=dms}} |- |[[Golden, Colorado|Golden]] |[https://web.archive.org/web/20110511225541/http://www.ci.golden.co.us/ City of Golden] |{{sort|1871-01-02|January 2, 1871}}<ref name=Golden_City>[[Golden, Colorado|Golden]] was incorporated in 1871 as [[Golden, Colorado#History|Golden City]].</ref> |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Jefferson County, Colorado|Jefferson County]]<ref name=County_Seat/> |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Golden.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304053854/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Golden.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|30}} |{{change|invert=on|20201|18867}} |align=right|{{ntsh|49}}1948&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>752&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|42}}9.9557&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>25.7852&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|38}}0.0968&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.2507&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|42}}10.0525&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>26.0359&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0830835 |align=right|{{coord|39.742483|-105.210561|format=dms}} |- |[[Granada, Colorado|Granada]] |[https://web.archive.org/web/20080418094551/http://www.cmca.gen.co.us/Municipality.cfm?MunicipalityID=281 Town of Granada] |{{sort|1887-07-25|July 25, 1887}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Prowers County, Colorado|Prowers County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Granada.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303222948/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Granada.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|196}} |{{change|invert=on|490|517}} |align=right|{{ntsh|185}}710&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>274&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|188}}0.7053&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.8268&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|189}}0.7053&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.8268&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0831550 |align=right|{{coord|38.062975|-102.311707|format=dms}} |- |[[Granby, Colorado|Granby]] |[http://www.townofgranby.com/ Town of Granby] |{{sort|1905-12-11|December 11, 1905}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Grand County, Colorado|Grand County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Granby.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304023003/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Granby.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|117}} |{{change|invert=on|1808|1864}} |align=right|{{ntsh|259}}138&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>53&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|31}}12.9832&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>33.6263&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|32}}12.9832&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>33.6263&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0831605 |align=right|{{coord|40.036989|-105.900174|format=dms}} |- |[[Grand Junction, Colorado|Grand Junction]] |[http://www.gjcity.org/ City of Grand Junction] |{{sort|1882-07-22|July 22, 1882}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Mesa County, Colorado|Mesa County]]<ref name=County_Seat/> |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Grand%20Junction.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304042023/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Grand%20Junction.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|16}} |{{change|invert=on|60210|58566}} |align=right|{{ntsh|86}}1535&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>593&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|8}}38.9379&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>100.8486&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|17}}0.3545&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.9181&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|8}}39.2924&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>101.7667&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0831660 |align=right|{{coord|39.089062|-108.567452|format=dms}} |- |[[Grand Lake, Colorado|Grand Lake]] |[http://www.townofgrandlake.com/ Town of Grand Lake] |{{sort|1944-06-23|June 23, 1944}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Grand County, Colorado|Grand County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Grand%20Lake.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303235326/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Grand%20Lake.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|200}} |{{change|invert=on|466|471}} |align=right|{{ntsh|220}}435&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>168&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|159}}1.0490&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.7170&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|118}}0.0005&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0013&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|160}}1.0495&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.7183&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0831715 |align=right|{{coord|40.246652|-105.825629|format=dms}} |- |[[Greeley, Colorado|Greeley]] |[https://web.archive.org/web/20141217084943/http://greeleygov.com/ City of Greeley] |{{sort|1885-11-15|November 15, 1885}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Weld County, Colorado|Weld County]]<ref name=County_Seat/> |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Greeley.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303234208/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Greeley.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|12}} |{{change|invert=on|98596|92889}} |align=right|{{ntsh|43}}2049&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>791&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|6}}47.1215&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>122.0442&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|33}}0.1225&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.3172&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|6}}47.2440&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>122.3614&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0832155 |align=right|{{coord|40.414034|-104.771043|format=dms}} |- |[[Green Mountain Falls, Colorado|Green Mountain Falls]] |[http://www.greenmountainfalls.org/towninfo.htm Town of Green Mountain Falls] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200204130005/http://www.greenmountainfalls.org/towninfo.htm |date=2020-02-04 }} |{{sort|1880-08-19|August 19, 1880}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[El Paso County, Colorado|El Paso County]]<br/>[[Teller County, Colorado|Teller County]] |[https://web.archive.org/web/20180810175629/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/GREEN%20MOUNTAIN%20FALLS.pdf map] |align=center|{{nts|176}} |{{change|invert=on|676|640}} |align=right|{{ntsh|193}}627&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>242&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|158}}1.0673&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.7642&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|113}}0.0016&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0041&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|159}}1.0688&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.7683&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0832650 |align=right|{{coord|38.934954|-105.019713|format=dms}} |- |[[Greenwood Village, Colorado|Greenwood Village]] |[http://www.greenwoodvillage.com/ City of Greenwood Village] |{{sort|1950-09-19|September 19, 1950}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Arapahoe County, Colorado|Arapahoe County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Greenwood%20Village.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304083519/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Greenwood%20Village.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|35}} |{{change|invert=on|15385|13925}} |align=right|{{ntsh|59}}1775&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>685&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|49}}8.2539&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>21.3776&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|83}}0.0124&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0321&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|49}}8.2663&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>21.4097&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0833035 |align=right|{{coord|39.615934|-104.911688|format=dms}} |- |[[Grover, Colorado|Grover]] |[https://web.archive.org/web/20080418094642/http://www.cmca.gen.co.us/Municipality.cfm?MunicipalityID=290 Town of Grover] |{{sort|1916-10-06|October 6, 1916}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Weld County, Colorado|Weld County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Grover.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303221312/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Grover.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|243}} |{{change|invert=on|145|137}} |align=right|{{ntsh|250}}233&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>90&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|194}}0.5954&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.5422&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|194}}0.5954&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.5422&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0833310 |align=right|{{coord|40.869111|-104.225932|format=dms}} |- |[[Gunnison, Colorado|Gunnison]] |[http://www.cityofgunnison-co.gov/ City of Gunnison] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160312101449/http://www.cityofgunnison-co.gov/ |date=2016-03-12 }} |{{sort|1880-03-01|March 1, 1880}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Gunnison County, Colorado|Gunnison County]]<ref name=County_Seat/> |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Gunnison.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303221700/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Gunnison.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|68}} |{{change|invert=on|5973|5854}} |align=right|{{ntsh|91}}1413&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>545&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|80}}4.1570&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>10.7667&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|80}}4.1570&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>10.7667&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0833640 |align=right|{{coord|38.545479|-106.922551|format=dms}} |- |[[Gypsum, Colorado|Gypsum]] |[http://www.townofgypsum.com/ Town of Gypsum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160322005311/http://www.townofgypsum.com/ |date=2016-03-22 }} |{{sort|1911-11-25|November 25, 1911}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Eagle County, Colorado|Eagle County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Gypsum.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303225216/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Gypsum.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|60}} |{{change|invert=on|6797|6477}} |align=right|{{ntsh|173}}771&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>298&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|48}}8.6514&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>22.4069&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|44}}0.0850&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.2200&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|48}}8.7363&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>22.6270&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0833695 |align=right|{{coord|39.639971|-106.911471|format=dms}} |- |[[Hartman, Colorado|Hartman]] |[https://web.archive.org/web/20090921145613/http://www.dola.state.co.us/dlg/local_governments/lgov_prowers.html Town of Hartman] |{{sort|1910-05-14|May 14, 1910}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Prowers County, Colorado|Prowers County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Hartman.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304043948/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Hartman.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|260}} |{{change|invert=on|73|81}} |align=right|{{ntsh|242}}275&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>106&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|235}}0.2725&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.7059&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|235}}0.2725&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.7059&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0834520 |align=right|{{coord|38.121118|-102.221652|format=dms}} |- |[[Haswell, Colorado|Haswell]] |[http://www.kcedfonline.org/haswell.htm Town of Haswell] |{{sort|1920-09-02|September 2, 1920}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Kiowa County, Colorado|Kiowa County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Haswell.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041656/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Haswell.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|261}} |{{change|invert=on|68|68}} |align=right|{{ntsh|266}}81&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>31&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|172}}0.8520&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.2067&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|172}}0.8520&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.2067&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0834740 |align=right|{{coord|38.452451|-103.164896|format=dms}} |- |[[Haxtun, Colorado|Haxtun]] |[https://web.archive.org/web/20080418093402/http://www.cmca.gen.co.us/Municipality.cfm?MunicipalityID=110 Town of Haxtun] |{{sort|1909-07-30|July 30, 1909}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Phillips County, Colorado|Phillips County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Haxtun.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303223234/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Haxtun.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|150}} |{{change|invert=on|933|946}} |align=right|{{ntsh|67}}1728&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>667&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|201}}0.5375&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.3920&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|201}}0.5375&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.3920&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0834960 |align=right|{{coord|40.641520|-102.629539|format=dms}} |- |[[Hayden, Colorado|Hayden]] |[http://www.townofhayden.org/ Town of Hayden] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140903130229/http://www.townofhayden.org/ |date=2014-09-03 }} |{{sort|1906-05-05|May 5, 1906}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Routt County, Colorado|Routt County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Hayden.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304083436/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Hayden.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|116}} |{{change|invert=on|1837|1810}} |align=right|{{ntsh|195}}599&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>231&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|99}}3.0047&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>7.7821&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|99}}3.0047&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>7.7821&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0835070 |align=right|{{coord|40.485241|-107.242311|format=dms}} |- |[[Hillrose, Colorado|Hillrose]] |[https://web.archive.org/web/20080418093412/http://www.cmca.gen.co.us/Municipality.cfm?MunicipalityID=112 Town of Hillrose] |{{sort|1919-05-20|May 20, 1919}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Morgan County, Colorado|Morgan County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Hillrose.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304023008/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Hillrose.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|229}} |{{change|invert=on|250|264}} |align=right|{{ntsh|109}}1290&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>498&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|255}}0.1939&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.5021&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|256}}0.1939&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.5021&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0836610 |align=right|{{coord|40.324654|-103.522175|format=dms}} |- |[[Holly, Colorado|Holly]] |[https://web.archive.org/web/20080418093417/http://www.cmca.gen.co.us/Municipality.cfm?MunicipalityID=113 Town of Holly] |{{sort|1903-09-04|September 4, 1903}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Prowers County, Colorado|Prowers County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Holly.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304023014/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Holly.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|164}} |{{change|invert=on|766|802}} |align=right|{{ntsh|135}}1075&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>415&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|185}}0.7252&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.8784&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|115}}0.0010&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0026&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|186}}0.7263&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.8810&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0837215 |align=right|{{coord|38.055639|-102.124589|format=dms}} |- |[[Holyoke, Colorado|Holyoke]] |[https://web.archive.org/web/20080418093422/http://www.cmca.gen.co.us/Municipality.cfm?MunicipalityID=114 City of Holyoke] |{{sort|1888-05-31|May 31, 1888}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Phillips County, Colorado|Phillips County]]<ref name=County_Seat/> |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Holyoke.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041942/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Holyoke.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|108}} |{{change|invert=on|2263|2313}} |align=right|{{ntsh|150}}957&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>369&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|111}}2.3657&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>6.1272&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|94}}0.0070&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0180&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|112}}2.3727&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>6.1452&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0837270 |align=right|{{coord|40.582094|-102.298414|format=dms}} |- |[[Hooper, Colorado|Hooper]] |[https://web.archive.org/web/20080418094412/http://www.cmca.gen.co.us/Municipality.cfm?MunicipalityID=254 Town of Hooper] |{{sort|1898-05-20|May 20, 1898}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Alamosa County, Colorado|Alamosa County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Hooper.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041722/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Hooper.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|257}} |{{change|invert=on|103|103}} |align=right|{{ntsh|226}}401&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>155&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|241}}0.2520&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.6527&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|241}}0.2520&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.6527&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0837380 |align=right|{{coord|37.745976|-105.877735|format=dms}} |- |[[Hot Sulphur Springs, Colorado|Hot Sulphur Springs]] |[http://www.HotSulphurSpringsCO.com Town of Hot Sulphur Springs] |{{sort|1903-04-01|April 1, 1903}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Grand County, Colorado|Grand County]]<ref name=County_Seat/> |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Hot%20Sulphur%20Springs.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303230119/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Hot%20Sulphur%20Springs.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|178}} |{{change|invert=on|656|663}} |align=right|{{ntsh|161}}842&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>325&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|182}}0.7592&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.9664&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|183}}0.7592&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.9664&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0837600 |align=right|{{coord|40.074834|-106.102486|format=dms}} |- |[[Hotchkiss, Colorado|Hotchkiss]] |[https://web.archive.org/web/20080418093433/http://www.cmca.gen.co.us/Municipality.cfm?MunicipalityID=116 Town of Hotchkiss] |{{sort|1901-03-14|March 14, 1901}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Delta County, Colorado|Delta County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Hotchkiss.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041627/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Hotchkiss.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|152}} |{{change|invert=on|907|944}} |align=right|{{ntsh|145}}1007&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>389&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|166}}0.9125&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.3635&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|166}}0.9125&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.3635&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0837545 |align=right|{{coord|38.799065|-107.713633|format=dms}} |- |[[Hudson, Colorado|Hudson]] |[http://www.hudsoncolorado.org/ Town of Hudson] |{{sort|1914-04-02|April 2, 1914}} |home rule municipality |[[Weld County, Colorado|Weld County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Hudson.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041645/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Hudson.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|101}} |{{change|invert=on|2569|2356}} |align=right|{{ntsh|212}}502&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>194&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|74}}4.7874&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>12.3994&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|75}}0.0200&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0519&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|74}}4.8075&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>12.4513&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0837820 |align=right|{{coord|40.078388|-104.641005|format=dms}} |- |[[Hugo, Colorado|Hugo]] |[http://www.cityofhugoco.org/ Town of Hugo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160329192559/http://www.cityofhugoco.org/ |date=2016-03-29 }} |{{sort|1909-06-21|June 21, 1909}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Lincoln County, Colorado|Lincoln County]]<ref name=County_Seat/> |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Hugo.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303222536/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Hugo.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|169}} |{{change|invert=on|731|730}} |align=right|{{ntsh|174}}769&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>297&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|163}}0.9390&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.4319&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|163}}0.9390&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.4319&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0837875 |align=right|{{coord|39.135962|-103.473373|format=dms}} |- |[[Idaho Springs, Colorado|Idaho Springs]] |[http://www.idahospringsco.com/ City of Idaho Springs] |{{sort|1885-11-15|November 15, 1885}} |[[#Statutory city|statutory city]] |[[Clear Creek County, Colorado|Clear Creek County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Idaho%20Springs.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041824/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Idaho%20Springs.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|120}} |{{change|invert=on|1710|1717}} |align=right|{{ntsh|170}}795&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>307&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|119}}2.1198&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>5.4902&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|64}}0.0334&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0864&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|120}}2.1532&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>5.5767&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0838370 |align=right|{{coord|39.748923|-105.504759|format=dms}} |- |[[Ignacio, Colorado|Ignacio]] |[http://www.townofignacio.com/ Town of Ignacio] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111227061226/http://www.townofignacio.com/ |date=2011-12-27 }} |{{sort|1913-07-07|July 7, 1913}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[La Plata County, Colorado|La Plata County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Ignacio.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303234547/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Ignacio.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|171}} |{{change|invert=on|721|697}} |align=right|{{ntsh|71}}1709&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>660&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|212}}0.4155&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.0762&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|212}}0.4155&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.0762&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0838535 |align=right|{{coord|37.117729|-107.637460|format=dms}} |- |[[Iliff, Colorado|Iliff]] |[http://www.dola.colorado.gov/dlg/local_governments/lgov_logan.html Town of Iliff]{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |{{sort|1906-02-20|February 20, 1906}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Logan County, Colorado|Logan County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Iliff.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304023019/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Iliff.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|225}} |{{change|invert=on|258|266}} |align=right|{{ntsh|141}}1018&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>393&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|240}}0.2524&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.6537&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|240}}0.2524&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.6537&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0838590 |align=right|{{coord|40.758333|-103.066128|format=dms}} |- |[[Jamestown, Colorado|Jamestown]] |[http://www.colorado.com/Jamestown.aspx Town of Jamestown] |{{sort|1883-06-22|June 22, 1883}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Boulder County, Colorado|Boulder County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Jamestown.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303225452/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Jamestown.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|224}} |{{change|invert=on|262|274}} |align=right|{{ntsh|217}}454&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>175&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|193}}0.6236&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.6151&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|120}}0.0004&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0010&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|193}}0.6240&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.6161&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0839195 |align=right|{{coord|40.117078|-105.389048|format=dms}} |- |[[Johnstown, Colorado|Johnstown]] |[http://www.townofjohnstown.com/ Town of Johnstown] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160327142757/http://www.townofjohnstown.com/ |date=2016-03-27 }} |{{sort|1907-05-13|May 13, 1907}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Weld County, Colorado|Weld County]]<br/>[[Larimer County, Colorado|Larimer County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Johnstown.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304023023/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Johnstown.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|38}} |{{change|invert=on|13306|9887}} |align=right|{{ntsh|158}}876&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>338&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|29}}13.8030&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>35.7496&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|43}}0.0853&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.2209&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|29}}13.8883&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>35.9705&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0839855 |align=right|{{coord|40.389789|-104.969443|format=dms}} |- |[[Julesburg, Colorado|Julesburg]] |[http://www.townofjulesburg.com/ Town of Julesburg] |{{sort|1886-11-18|November 18, 1886}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Sedgwick County, Colorado|Sedgwick County]]<ref name=County_Seat/> |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Julesburg.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303222231/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Julesburg.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|134}} |{{change|invert=on|1211|1225}} |align=right|{{ntsh|165}}821&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>317&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|136}}1.4839&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>3.8432&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|137}}1.4839&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>3.8432&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0839965 |align=right|{{coord|40.984988|-102.262580|format=dms}} |- |[[Keenesburg, Colorado|Keenesburg]] |[https://web.archive.org/web/20071222094252/http://www.keenesburgco.org/whatsnewin.html Town of Keenesburg] |{{sort|1919-06-04|June 4, 1919}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Weld County, Colorado|Weld County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Keenesburg.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303225319/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Keenesburg.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|135}} |{{change|invert=on|1191|1127}} |align=right|{{ntsh|207}}529&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>204&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|114}}2.2341&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>5.7862&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|68}}0.0279&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0724&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|116}}2.2620&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>5.8586&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0840185 |align=right|{{coord|40.112932|-104.489163|format=dms}} |- |[[Kersey, Colorado|Kersey]] |[http://www.townofkersey.com/ Town of Kersey] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160326190152/http://www.townofkersey.com/ |date=2016-03-26 }} |{{sort|1908-12-03|December 3, 1908}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Weld County, Colorado|Weld County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Kersey.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041824/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Kersey.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|124}} |{{change|invert=on|1560|1454}} |align=right|{{ntsh|111}}1266&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>489&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|151}}1.2082&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>3.1291&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|151}}1.2082&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>3.1291&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0840515 |align=right|{{coord|40.387430|-104.565866|format=dms}} |- |[[Kim, Colorado|Kim]] |[http://www.colorado.com/Kim.aspx Town of Kim] |{{sort|1910-99-99|1910}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Las Animas County, Colorado|Las Animas County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Kim.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304000948/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Kim.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|262}} |{{change|invert=on|67|74}} |align=right|{{ntsh|253}}182&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>70&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|220}}0.3787&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.9809&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|220}}0.3787&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.9809&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0840570 |align=right|{{coord|37.247062|-103.353411|format=dms}} |- |[[Kiowa, Colorado|Kiowa]] |[http://www.townofkiowa.com/ Town of Kiowa] |{{sort|1912-12-30|December 30, 1912}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Elbert County, Colorado|Elbert County]]<ref name=County_Seat/> |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Kiowa.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303224134/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Kiowa.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|167}} |{{change|invert=on|742|723}} |align=right|{{ntsh|164}}824&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>318&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|168}}0.8845&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.2908&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|109}}0.0021&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0054&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|168}}0.8866&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.2963&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0840790 |align=right|{{coord|39.343530|-104.457176|format=dms}} |- |[[Kit Carson, Colorado|Kit Carson]] |[https://web.archive.org/web/20080418094652/http://www.cmca.gen.co.us/Municipality.cfm?MunicipalityID=294 Town of Kit Carson] |{{sort|1931-07-13|July 13, 1931}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Cheyenne County, Colorado|Cheyenne County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Kit%20Carson.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303221020/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Kit%20Carson.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|234}} |{{change|invert=on|235|233}} |align=right|{{ntsh|224}}407&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>157&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|196}}0.5841&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.5128&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|196}}0.5841&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.5128&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0841010 |align=right|{{coord|38.762823|-102.795366|format=dms}} |- |[[Kremmling, Colorado|Kremmling]] |[http://www.townofkremmling.org/ Town of Kremmling] |{{sort|1904-05-14|May 14, 1904}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Grand County, Colorado|Grand County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Kremmling.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304040047/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Kremmling.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|129}} |{{change|invert=on|1404|1444}} |align=right|{{ntsh|139}}1051&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>406&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|144}}1.3231&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>3.4269&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|144}}1.3231&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>3.4269&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0841560 |align=right|{{coord|40.056543|-106.378160|format=dms}} |- |[[La Jara, Colorado|La Jara]] |[http://www.cmca.gen.co.us/Municipality.cfm?MunicipalityID=298 Town of La Jara]{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |{{sort|1910-11-11|November 11, 1910}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Conejos County, Colorado|Conejos County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/La%20Jara.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303225745/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/La%20Jara.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|160}} |{{change|invert=on|817|818}} |align=right|{{ntsh|42}}2071&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>800&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|216}}0.3955&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.0244&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|216}}0.3955&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.0244&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0842055 |align=right|{{coord|37.273562|-105.959821|format=dms}} |- |[[La Junta, Colorado|La Junta]] |[https://web.archive.org/web/20050612074142/http://www.ci.la-junta.co.us/ City of La Junta] |{{sort|1881-04-23|April 23, 1881}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Otero County, Colorado|Otero County]]<ref name=County_Seat/> |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/La%20Junta.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140903150830/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/La%20Junta.pdf |date=2014-09-03 }} |align=center|{{nts|58}} |{{change|invert=on|6964|7077}} |align=right|{{ntsh|29}}2347&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>906&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|98}}3.0159&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>7.8112&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|96}}0.0059&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0152&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|98}}3.0218&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>7.8265&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0842110 |align=right|{{coord|37.979414|-103.547336|format=dms}} |- |[[La Veta, Colorado|La Veta]] |[http://www.townoflaveta-co.gov/ Town of La Veta] |{{sort|1886-06-16|June 16, 1886}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Huerfano County, Colorado|Huerfano County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/La%20Veta.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304023029/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/La%20Veta.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|166}} |{{change|invert=on|758|800}} |align=right|{{ntsh|203}}560&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>216&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|142}}1.3665&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>3.5392&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|142}}1.3665&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>3.5392&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0844100 |align=right|{{coord|37.508562|-105.008487|format=dms}} |- |[[Lafayette, Colorado|Lafayette]] |[http://www.cityoflafayette.com/ City of Lafayette] |{{sort|1890-01-06|January 6, 1890}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Boulder County, Colorado|Boulder County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Lafayette.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041829/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Lafayette.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|26}} |{{change|invert=on|27081|24453}} |align=right|{{ntsh|20}}2874&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1110&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|46}}9.3201&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>24.1389&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|23}}0.2028&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.5253&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|46}}9.5229&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>24.6642&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0841835 |align=right|{{coord|39.995268|-105.099620|format=dms}} |- |[[Lake City, Colorado|Lake City]] |[http://www.townoflakecity.us/ Town of Lake City] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160818182003/http://www.townoflakecity.us/ |date=2016-08-18 }} |{{sort|1884-09-19|September 19, 1884}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Hinsdale County, Colorado|Hinsdale County]]<ref name=County_Seat/> |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Lake%20City.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041735/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Lake%20City.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|210}} |{{change|invert=on|378|408}} |align=right|{{ntsh|214}}471&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>182&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|176}}0.8321&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.1551&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|87}}0.0097&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0250&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|174}}0.8417&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.1801&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0842330 |align=right|{{coord|38.030504|-107.310176|format=dms}} |- |[[Lakeside, Colorado|Lakeside]]<ref name=Lakeside>[[Lakeside, Colorado|Lakeside]] is served by the [[Denver, Colorado|Denver]] [[United States Postal Service|Post Office]].</ref> |[http://www.dola.colorado.gov/dlg/local_governments/lgov_jefferson.html Town of Lakeside]{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |{{sort|1907-11-25|November 25, 1907}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Jefferson County, Colorado|Jefferson County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Lakeside.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304043106/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Lakeside.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|271}} |{{change|invert=on|8|8}} |align=right|{{ntsh|269}}43&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>16&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|257}}0.1876&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.4860&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|55}}0.0607&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.1573&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|242}}0.2484&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.6432&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0842495 |align=right|{{coord|39.779075|-105.057825|format=dms}} |- |[[Lakewood, Colorado|Lakewood]] |[http://www.ci.lakewood.co.us/ City of Lakewood] |{{sort|1969-06-24|June 24, 1969}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Jefferson County, Colorado|Jefferson County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Lakewood.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041710/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Lakewood.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|5}} |{{change|invert=on|149643|142980}} |align=right|{{ntsh|13}}3434&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1326&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|7}}42.8725&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>111.0391&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|6}}1.1800&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>3.0563&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|7}}44.0525&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>114.0954&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0843000 |align=right|{{coord|39.698942|-105.117551|format=dms}} |- |[[Lamar, Colorado|Lamar]] |[http://www.ci.lamar.co.us/ City of Lamar] |{{sort|1886-12-05|December 5, 1886}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Prowers County, Colorado|Prowers County]]<ref name=County_Seat/> |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Lamar.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180215023615/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Lamar.pdf |date=2018-02-15 }} |align=center|{{nts|55}} |{{change|invert=on|7608|7804}} |align=right|{{ntsh|85}}1546&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>597&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|71}}5.0305&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>13.0288&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|121}}0.0002&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0006&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|71}}5.0307&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>13.0294&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0843110 |align=right|{{coord|38.074729|-102.616682|format=dms}} |- |[[Larkspur, Colorado|Larkspur]] |[http://www.townoflarkspur.org/ Town of Larkspur] |{{sort|1979-99-99|1979}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Douglas County, Colorado|Douglas County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Larkspur.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303232457/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Larkspur.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|236}} |{{change|invert=on|198|183}} |align=right|{{ntsh|261}}124&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>48&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|134}}1.5609&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>4.0426&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|134}}1.5609&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>4.0426&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0843550 |align=right|{{coord|39.229776|-104.885758|format=dms}} |- |[[Las Animas, Colorado|Las Animas]] |[https://web.archive.org/web/20110502071348/http://bentcounty.org/las-animas-about/ City of Las Animas] |{{sort|1886-05-15|May 15, 1886}} |[[#Statutory city|statutory city]] |[[Bent County, Colorado|Bent County]]<ref name=County_Seat/> |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Las%20Animas.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041726/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Las%20Animas.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|110}} |{{change|invert=on|2198|2410}} |align=right|{{ntsh|93}}1390&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>537&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|131}}1.6200&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>4.1957&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|58}}0.0459&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.1188&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|133}}1.6658&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>4.3145&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0843660 |align=right|{{coord|38.069668|-103.223229|format=dms}} |- |[[LaSalle, Colorado|LaSalle]] |[http://www.lasalletown.com/ Town of LaSalle] |{{sort|1910-99-99|1910}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Weld County, Colorado|Weld County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/LaSalle.pdf map]{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |align=center|{{nts|113}} |{{change|invert=on|2047|1955}} |align=right|{{ntsh|37}}2231&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>861&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|167}}0.9101&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.3572&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|167}}0.9101&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.3572&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0843605 |align=right|{{coord|40.348525|-104.705927|format=dms}} |- |[[Leadville, Colorado|Leadville]] |[https://web.archive.org/web/20080418094526/http://www.cmca.gen.co.us/Municipality.cfm?MunicipalityID=275 City of Leadville] |{{sort|1878-02-18|February 18, 1878}} |[[#Statutory city|statutory city]] |[[Lake County, Colorado|Lake County]]<ref name=County_Seat/> |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Leadville.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303221051/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Leadville.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|99}} |{{change|invert=on|2595|2602}} |align=right|{{ntsh|30}}2339&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>903&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|154}}1.1029&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.8565&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|154}}1.1029&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.8565&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0844320 |align=right|{{coord|39.246693|-106.293509|format=dms}} |- |[[Limon, Colorado|Limon]] |[http://www.townoflimon.com/ Town of Limon] |{{sort|1909-11-18|November 18, 1909}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Lincoln County, Colorado|Lincoln County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Limon.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304003752/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Limon.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|115}} |{{change|invert=on|1887|1880}} |align=right|{{ntsh|194}}609&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>235&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|97}}3.0516&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>7.9037&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|67}}0.0317&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0821&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|97}}3.0833&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>7.9858&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0844980 |align=right|{{coord|39.264844|-103.683757|format=dms}} |- |[[Littleton, Colorado|Littleton]] |[http://www.littletongov.org/ City of Littleton] |{{sort|1890-03-13|March 13, 1890}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Arapahoe County, Colorado|Arapahoe County]]<ref name=County_Seat/><br/>[[Jefferson County, Colorado|Jefferson County]]<br/>[[Douglas County, Colorado|Douglas County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Littleton.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304003618/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Littleton.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|20}} |{{change|invert=on|44669|41737}} |align=right|{{ntsh|12}}3476&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1342&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|32}}12.7355&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>32.9849&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|7}}1.1279&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.9212&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|30}}13.8634&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>35.9061&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0845255 |align=right|{{coord|39.590375|-105.020084|format=dms}} |- |[[Lochbuie, Colorado|Lochbuie]] |[http://www.lochbuie.org/ Town of Lochbuie] |{{sort|1974-05-99|May 1974}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Weld County, Colorado|Weld County]]<br/>[[Adams County, Colorado|Adams County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Lochbuie.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303233944/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Lochbuie.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|75}} |{{change|invert=on|5302|4726}} |align=right|{{ntsh|92}}1396&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>539&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|85}}3.7191&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>9.6325&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|72}}0.0230&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0595&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|85}}3.7421&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>9.6920&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0845530 |align=right|{{coord|40.010496|-104.724484|format=dms}} |- |[[Log Lane Village, Colorado|Log Lane Village]] |[https://web.archive.org/web/20080418094321/http://www.cmca.gen.co.us/Municipality.cfm?MunicipalityID=239 Town of Log Lane Village] |{{sort|1956-06-12|June 12, 1956}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Morgan County, Colorado|Morgan County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Log%20Lane%20Village.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304083457/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Log%20Lane%20Village.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|156}} |{{change|invert=on|872|873}} |align=right|{{ntsh|18}}3173&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1225&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|234}}0.2739&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.7093&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|234}}0.2739&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.7093&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0845695 |align=right|{{coord|40.270230|-103.829382|format=dms}} |- |[[Lone Tree, Colorado|Lone Tree]] |[http://www.cityoflonetree.com/ City of Lone Tree] |{{sort|1995-11-99|November 1995}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Douglas County, Colorado|Douglas County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Lone%20Tree.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304083510/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Lone%20Tree.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|37}} |{{change|invert=on|13545|10218}} |align=right|{{ntsh|95}}1371&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>529&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|43}}9.6759&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>25.0604&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|43}}9.6759&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>25.0604&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0845955 |align=right|{{coord|39.530744|-104.871031|format=dms}} |- |[[Longmont, Colorado|Longmont]] |[http://www.ci.longmont.co.us/ City of Longmont] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110501122528/http://www.ci.longmont.co.us/ |date=2011-05-01 }} |{{sort|1885-11-15|November 15, 1885}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Boulder County, Colorado|Boulder County]]<br/>[[Weld County, Colorado|Weld County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Longmont.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191019072747/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Longmont.pdf |date=2019-10-19 }} |align=center|{{nts|13}} |{{change|invert=on|90237|86270}} |align=right|{{ntsh|15}}3299&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1274&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|18}}27.2550&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>70.5901&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|3}}1.4700&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>3.8074&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|17}}28.7250&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>74.3974&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0845970 |align=right|{{coord|40.169842|-105.099006|format=dms}} |- |[[Louisville, Colorado|Louisville]] |[http://www.ci.louisville.co.us/ City of Louisville] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190616105028/http://www.ci.louisville.co.us/ |date=2019-06-16 }} |{{sort|1882-06-03|June 3, 1882}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Boulder County, Colorado|Boulder County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Louisville.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041951/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Louisville.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|31}} |{{change|invert=on|20112|18376}} |align=right|{{ntsh|26}}2461&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>950&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|52}}7.9598&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>20.6158&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|34}}0.1140&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.2952&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|52}}8.0738&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>20.9110&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0846355 |align=right|{{coord|39.969532|-105.143215|format=dms}} |- |[[Loveland, Colorado|Loveland]] |[http://www.ci.loveland.co.us/ City of Loveland] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120514103507/http://www.ci.loveland.co.us/ |date=2012-05-14 }} |{{sort|1881-04-30|April 30, 1881}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Larimer County, Colorado|Larimer County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Loveland.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303232433/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Loveland.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|14}} |{{change|invert=on|72651|66859}} |align=right|{{ntsh|40}}2102&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>812&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|12}}33.9341&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>87.8889&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|4}}1.4678&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>3.8017&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|11}}35.4019&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>91.6906&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0846465 |align=right|{{coord|40.416905|-105.063111|format=dms}} |- |[[Lyons, Colorado|Lyons]] |[http://www.townoflyons.com/ Town of Lyons] |{{sort|1891-04-10|April 10, 1891}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Boulder County, Colorado|Boulder County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Lyons.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304042041/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Lyons.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|112}} |{{change|invert=on|2108|2033}} |align=right|{{ntsh|72}}1697&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>655&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|149}}1.2390&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>3.2090&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|78}}0.0163&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0423&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|148}}1.2554&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>3.2514&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0847070 |align=right|{{coord|40.223050|-105.268665|format=dms}} |- |[[Manassa, Colorado|Manassa]] |[https://web.archive.org/web/20080418094155/http://www.cmca.gen.co.us/Municipality.cfm?MunicipalityID=217 Town of Manassa] |{{sort|1889-06-06|June 6, 1889}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Conejos County, Colorado|Conejos County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Manassa.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303223513/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Manassa.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|145}} |{{change|invert=on|978|991}} |align=right|{{ntsh|138}}1052&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>406&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|164}}0.9312&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.4118&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|164}}0.9312&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.4118&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0848060 |align=right|{{coord|37.173841|-105.937275|format=dms}} |- |[[Mancos, Colorado|Mancos]] |[http://www.mancoscolorado.com/ Town of Mancos] |{{sort|1894-11-30|November 30, 1894}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Montezuma County, Colorado|Montezuma County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Mancos.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303225927/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Mancos.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|132}} |{{change|invert=on|1377|1336}} |align=right|{{ntsh|39}}2132&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>823&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|192}}0.6383&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.6532&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|192}}0.6383&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.6532&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0848115 |align=right|{{coord|37.346597|-108.293856|format=dms}} |- |[[Manitou Springs, Colorado|Manitou Springs]] |[https://web.archive.org/web/20071211055908/http://www.manitousprings-co.gov/ City of Manitou Springs] |{{sort|1888-01-25|January 25, 1888}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[El Paso County, Colorado|El Paso County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Manitou%20Springs.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304043039/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Manitou%20Springs.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|74}} |{{change|invert=on|5314|4992}} |align=right|{{ntsh|77}}1662&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>642&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|93}}3.1565&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>8.1753&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|94}}3.1565&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>8.1753&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0848445 |align=right|{{coord|38.857602|-104.912429|format=dms}} |- |[[Manzanola, Colorado|Manzanola]] |[https://web.archive.org/web/20080418094351/http://www.cmca.gen.co.us/Municipality.cfm?MunicipalityID=245 Town of Manzanola] |{{sort|1900-07-09|July 9, 1900}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Otero County, Colorado|Otero County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Manzanola.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041807/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Manzanola.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|204}} |{{change|invert=on|425|434}} |align=right|{{ntsh|84}}1556&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>601&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|233}}0.2764&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.7158&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|233}}0.2764&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.7158&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0848500 |align=right|{{coord|38.108825|-103.866778|format=dms}} |- |[[Marble, Colorado|Marble]] |[http://www.townofmarble.org/ Town of Marble] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120323161657/http://www.townofmarble.org/ |date=2012-03-23 }} |{{sort|1899-99-99|1899}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Gunnison County, Colorado|Gunnison County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Marble.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041402/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Marble.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|248}} |{{change|invert=on|131|131}} |align=right|{{ntsh|234}}330&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>127&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|217}}0.3945&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.0218&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|217}}0.3945&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.0218&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0848555 |align=right|{{coord|39.071817|-107.190467|format=dms}} |- |[[Mead, Colorado|Mead]] |[https://web.archive.org/web/20080213205920/http://mead-co.gov/ Town of Mead] |{{sort|1908-03-17|March 17, 1908}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Weld County, Colorado|Weld County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Mead.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304045419/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Mead.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|84}} |{{change|invert=on|4104|3405}} |align=right|{{ntsh|229}}369&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>142&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|39}}10.8107&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>27.9996&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|45}}0.0847&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.2194&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|39}}10.8954&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>28.2191&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0849600 |align=right|{{coord|40.226983|-104.988312|format=dms}} |- |[[Meeker, Colorado|Meeker]] |[http://www.townofmeeker.org/ Town of Meeker] |{{sort|1885-11-10|November 10, 1885}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Rio Blanco County, Colorado|Rio Blanco County]]<ref name=County_Seat/> |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Meeker.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304040054/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Meeker.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|105}} |{{change|invert=on|2429|2475}} |align=right|{{ntsh|184}}711&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>275&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|88}}3.5052&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>9.0785&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|88}}3.5052&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>9.0785&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0849875 |align=right|{{coord|40.049800|-107.895355|format=dms}} |- |[[Merino, Colorado|Merino]] |[https://web.archive.org/web/20080418094632/http://www.cmca.gen.co.us/Municipality.cfm?MunicipalityID=289 Town of Merino] |{{sort|1917-01-04|January 4, 1917}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Logan County, Colorado|Logan County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Merino.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304002145/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Merino.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|219}} |{{change|invert=on|282|284}} |align=right|{{ntsh|78}}1650&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>637&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|259}}0.1673&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.4332&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|259}}0.1673&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.4332&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0850040 |align=right|{{coord|40.484825|-103.353616|format=dms}} |- |[[Milliken, Colorado|Milliken]] |[https://web.archive.org/web/20071224052759/http://town.milliken.co.us/ Town of Milliken] |{{sort|1910-10-01|October 1, 1910}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Weld County, Colorado|Weld County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Milliken.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303224034/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Milliken.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|67}} |{{change|invert=on|6091|5610}} |align=right|{{ntsh|215}}471&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>182&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|33}}12.5898&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>32.6074&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|46}}0.0844&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.2187&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|33}}12.6742&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>32.8261&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0850480 |align=right|{{coord|40.310502|-104.858384|format=dms}} |- |[[Minturn, Colorado|Minturn]] |[http://www.minturn.org/ Town of Minturn] |{{sort|1904-11-23|November 23, 1904}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Eagle County, Colorado|Eagle County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Minturn.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304043612/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Minturn.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|143}} |{{change|invert=on|1035|1027}} |align=right|{{ntsh|260}}134&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>52&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|54}}7.6599&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>19.8389&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|25}}0.1804&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.4672&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|53}}7.8402&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>20.3061&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0850920 |align=right|{{coord|39.535508|-106.381727|format=dms}} |- |[[Moffat, Colorado|Moffat]] |[https://web.archive.org/web/20090831090346/http://www.moffatcolorado.org/index.html Town of Moffat] |{{sort|1911-04-20|April 20, 1911}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Saguache County, Colorado|Saguache County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Moffat.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304023035/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Moffat.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|252}} |{{change|invert=on|116|116}} |align=right|{{ntsh|265}}83&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>32&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|141}}1.4014&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>3.6296&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|141}}1.4014&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>3.6296&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0851250 |align=right|{{coord|38.001997|-105.905455|format=dms}} |- |[[Monte Vista, Colorado|Monte Vista]] |[http://www.ci.monte-vista.co.us/ City of Monte Vista] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080124121400/http://www.ci.monte-vista.co.us/ |date=2008-01-24 }} |{{sort|1886-09-27|September 27, 1886}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Rio Grande County, Colorado|Rio Grande County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Monte%20Vista.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041938/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Monte%20Vista.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|82}} |{{change|invert=on|4311|4444}} |align=right|{{ntsh|73}}1692&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>653&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|105}}2.5927&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>6.7150&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|76}}0.0179&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0465&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|106}}2.6106&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>6.7614&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0851635 |align=right|{{coord|37.578541|-106.150630|format=dms}} |- |[[Montezuma, Colorado|Montezuma]] |[http://www.dola.colorado.gov/dlg/local_governments/lgov_summit.html Town of Montezuma]{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |{{sort|1882-99-99|1882}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Summit County, Colorado|Summit County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Montezuma.pdf map]{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |align=center|{{nts|262}} |{{change|invert=on|67|65}} |align=right|{{ntsh|163}}833&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>321&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|269}}0.0793&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.2053&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|269}}0.0793&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.2053&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0851690 |align=right|{{coord|39.581706|-105.868071|format=dms}} |- |[[Montrose, Colorado|Montrose]] |[http://www.cityofmontrose.org/ City of Montrose] |{{sort|1882-05-01|May 1, 1882}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Montrose County, Colorado|Montrose County]]<ref name=County_Seat/> |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Montrose.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304054332/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Montrose.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|32}} |{{change|invert=on|19045|19132}} |align=right|{{ntsh|134}}1080&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>417&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|24}}17.6085&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>45.6058&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|24}}17.6085&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>45.6058&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0851745 |align=right|{{coord|38.469173|-107.860682|format=dms}} |- |[[Monument, Colorado|Monument]] |[http://www.townofmonument.net/ Town of Monument] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160309125420/http://www.townofmonument.net/ |date=2016-03-09 }} |{{sort|1881-05-14|May 14, 1881}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[El Paso County, Colorado|El Paso County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Monument.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140903145831/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Monument.pdf |date=2014-09-03 }} |align=center|{{nts|65}} |{{change|invert=on|6391|5530}} |align=right|{{ntsh|160}}861&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>333&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|60}}6.7534&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>17.4913&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|57}}0.0497&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.1288&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|60}}6.8031&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>17.6200&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0851800 |align=right|{{coord|39.074698|-104.843906|format=dms}} |- |[[Morrison, Colorado|Morrison]] |[http://town.morrison.co.us/ Town of Morrison] |{{sort|1906-01-29|January 29, 1906}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Jefferson County, Colorado|Jefferson County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Morrison.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304050250/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Morrison.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|203}} |{{change|invert=on|431|428}} |align=right|{{ntsh|252}}197&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>76&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|117}}2.1886&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>5.6683&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|103}}0.0035&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0089&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|118}}2.1920&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>5.6773&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0852075 |align=right|{{coord|39.625613|-105.207919|format=dms}} |- |[[Mount Crested Butte, Colorado|Mount Crested Butte]]<ref name=Mount_Crested_Butte>[[Mount Crested Butte, Colorado|Mount Crested Butte]] is served by the [[Crested Butte, Colorado|Crested Butte]] [[United States Postal Service|Post Office]].</ref> |[http://www.mtcrestedbuttecolorado.us/ Town of Mount Crested Butte] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160318101635/http://www.mtcrestedbuttecolorado.us/ |date=2016-03-18 }} |{{sort|1973-99-99|1973}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Gunnison County, Colorado|Gunnison County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Mount%20Crested%20Butte.pdf map]{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |align=center|{{nts|193}} |{{change|invert=on|522|507}} |align=right|{{ntsh|249}}233&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>90&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|116}}2.2187&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>5.7463&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|117}}2.2187&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>5.7463&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0852570 |align=right|{{coord|38.908453|-106.958673|format=dms}} |- |[[Mountain View, Colorado|Mountain View]]<ref name=Mountain_View>[[Mountain View, Colorado|Mountain View]] is served by the [[Denver, Colorado|Denver]] [[United States Postal Service|Post Office]].</ref> |[http://www.mountainviewco.org/ Town of Mountain View] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160110143822/http://www.mountainviewco.org/ |date=2016-01-10 }} |{{sort|1904-10-11|October 11, 1904}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Jefferson County, Colorado|Jefferson County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Mountain%20View.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304043208/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Mountain%20View.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|131}} |{{change|invert=on|1387|1320}} |align=right|{{ntsh|1}}14702&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>5677&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|268}}0.0930&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.2408&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|268}}0.0930&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.2408&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0852350 |align=right|{{coord|39.774776|-105.056711|format=dms}} |- |[[Mountain Village, Colorado|Mountain Village]] |[http://www.mountain-village.co.us/ Town of Mountain Village] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080119143154/http://www.mountain-village.co.us/ |date=2008-01-19 }} |{{sort|1995-03-10|March 10, 1995}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[San Miguel County, Colorado|San Miguel County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Mountain%20Village.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304001329/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Mountain%20Village.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|161}} |{{change|invert=on|809|801}} |align=right|{{ntsh|248}}238&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>92&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|91}}3.3783&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>8.7498&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|91}}3.3783&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>8.7498&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0852550 |align=right|{{coord|37.932377|-107.857854|format=dms}} |- |[[Naturita, Colorado|Naturita]] |[https://web.archive.org/web/20080418094612/http://www.cmca.gen.co.us/Municipality.cfm?MunicipalityID=285 Town of Naturita] |{{sort|1951-11-30|November 30, 1951}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Montrose County, Colorado|Montrose County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Naturita.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041454/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Naturita.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|191}} |{{change|invert=on|530|546}} |align=right|{{ntsh|176}}764&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>295&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|190}}0.6872&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.7798&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|191}}0.6872&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.7798&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0853120 |align=right|{{coord|38.218554|-108.568286|format=dms}} |- |[[Nederland, Colorado|Nederland]] |[http://www.town.nederland.co.us/ Town of Nederland] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160315020318/http://town.nederland.co.us/ |date=2016-03-15 }} |{{sort|1885-11-15|November 15, 1885}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Boulder County, Colorado|Boulder County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Nederland.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041518/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Nederland.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|126}} |{{change|invert=on|1504|1445}} |align=right|{{ntsh|144}}1009&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>389&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|137}}1.4781&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>3.8283&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|50}}0.0694&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.1797&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|135}}1.5475&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>4.0080&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0853175 |align=right|{{coord|39.963815|-105.505864|format=dms}} |- |[[New Castle, Colorado|New Castle]] |[http://www.newcastlecolorado.org/ Town of New Castle] |{{sort|1890-03-27|March 27, 1890}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Garfield County, Colorado|Garfield County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/New%20Castle.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041731/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/New%20Castle.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|80}} |{{change|invert=on|4608|4518}} |align=right|{{ntsh|68}}1721&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>665&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|103}}2.6574&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>6.8826&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|66}}0.0325&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0842&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|103}}2.6899&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>6.9669&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0853395 |align=right|{{coord|39.578289|-107.526243|format=dms}} |- |[[Northglenn, Colorado|Northglenn]] |[http://www.northglenn.org/ City of Northglenn] |{{sort|1969-04-19|April 19, 1969}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Adams County, Colorado|Adams County]]<br/>[[Weld County, Colorado|Weld County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Northglenn.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304002200/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Northglenn.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|21}} |{{change|invert=on|38596|35789}} |align=right|{{ntsh|5}}5098&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1968&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|58}}7.3558&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>19.0514&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|40}}0.0923&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.2391&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|58}}7.4481&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>19.2905&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0854330 |align=right|{{coord|39.911166|-104.978840|format=dms}} |- |[[Norwood, Colorado|Norwood]] |[https://web.archive.org/web/20080418093625/http://www.cmca.gen.co.us/Municipality.cfm?MunicipalityID=140 Town of Norwood] |{{sort|1903-08-20|August 20, 1903}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[San Miguel County, Colorado|San Miguel County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Norwood.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304023047/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Norwood.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|190}} |{{change|invert=on|554|518}} |align=right|{{ntsh|55}}1869&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>722&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|232}}0.2900&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.7511&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|232}}0.2900&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.7511&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0854880 |align=right|{{coord|38.128846|-108.291711|format=dms}} |- |[[Nucla, Colorado|Nucla]] |[https://web.archive.org/web/20080418094024/http://www.cmca.gen.co.us/Municipality.cfm?MunicipalityID=190 Town of Nucla] |{{sort|1915-03-14|March 14, 1915}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Montrose County, Colorado|Montrose County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Nucla.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041717/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Nucla.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|173}} |{{change|invert=on|704|711}} |align=right|{{ntsh|149}}963&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>372&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|186}}0.7195&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.8634&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|187}}0.7195&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.8634&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0854935 |align=right|{{coord|38.266534|-108.548716|format=dms}} |- |[[Nunn, Colorado|Nunn]] |[http://www.nunncolorado.com/ Town of Nunn] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150801212112/http://nunncolorado.com/ |date=2015-08-01 }} |{{sort|1908-03-28|March 28, 1908}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Weld County, Colorado|Weld County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Nunn.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304000137/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Nunn.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|201}} |{{change|invert=on|440|416}} |align=right|{{ntsh|257}}140&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>54&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|95}}3.1165&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>8.0717&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|95}}3.1165&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>8.0717&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0855045 |align=right|{{coord|40.711917|-104.789804|format=dms}} |- |[[Oak Creek, Colorado|Oak Creek]] |[https://web.archive.org/web/20080418094341/http://www.cmca.gen.co.us/Municipality.cfm?MunicipalityID=243 Town of Oak Creek] |{{sort|1907-12-26|December 26, 1907}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Routt County, Colorado|Routt County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Oak%20Creek.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041634/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Oak%20Creek.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|154}} |{{change|invert=on|892|884}} |align=right|{{ntsh|25}}2545&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>983&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|225}}0.3442&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.8916&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|225}}0.3442&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.8916&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0855155 |align=right|{{coord|40.273991|-106.957083|format=dms}} |- |[[Olathe, Colorado|Olathe]] |[https://web.archive.org/web/20110813145317/http://ci.olathe.co.us/ Town of Olathe] |{{sort|1907-10-16|October 16, 1907}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Montrose County, Colorado|Montrose County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Olathe.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304001908/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Olathe.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|118}} |{{change|invert=on|1804|1849}} |align=right|{{ntsh|114}}1247&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>482&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|139}}1.4509&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>3.7579&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|139}}1.4509&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>3.7579&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0855540 |align=right|{{coord|38.608319|-107.982841|format=dms}} |- |[[Olney Springs, Colorado|Olney Springs]] |[https://web.archive.org/web/20080418095203/http://www.cmca.gen.co.us/Municipality.cfm?MunicipalityID=40 Town of Olney Springs] |{{sort|1912-05-27|May 27, 1912}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Crowley County, Colorado|Crowley County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Olney%20Springs.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041607/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Olney%20Springs.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|215}} |{{change|invert=on|334|345}} |align=right|{{ntsh|97}}1363&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>526&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|248}}0.2406&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.6231&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|249}}0.2406&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.6231&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0855705 |align=right|{{coord|38.166274|-103.944491|format=dms}} |- |[[Ophir, Colorado|Ophir]] |[http://www.town-ophir.co.gov/ Town of Ophir] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080513061640/http://www.town-ophir.co.gov/ |date=2008-05-13 }} |{{sort|1881-99-99|1881}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[San Miguel County, Colorado|San Miguel County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Ophir.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041859/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Ophir.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|240}} |{{change|invert=on|167|159}} |align=right|{{ntsh|151}}932&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>360&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|258}}0.1759&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.4555&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|258}}0.1759&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.4555&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0855870 |align=right|{{coord|37.856840|-107.829023|format=dms}} |- |[[Orchard City, Colorado|Orchard City]] |[http://www.orchardcityco.org/ Town of Orchard City] |{{sort|1912-05-25|May 25, 1912}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Delta County, Colorado|Delta County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Orchard%20City.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303221338/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Orchard%20City.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|91}} |{{change|invert=on|3025|3119}} |align=right|{{ntsh|244}}268&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>104&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|37}}11.4068&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>29.5435&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|93}}0.0072&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0186&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|37}}11.4140&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>29.5621&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0855980 |align=right|{{coord|38.814059|-107.967542|format=dms}} |- |[[Ordway, Colorado|Ordway]] |[https://web.archive.org/web/20080418094130/http://www.cmca.gen.co.us/Municipality.cfm?MunicipalityID=206 Town of Ordway] |{{sort|1900-09-04|September 4, 1900}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Crowley County, Colorado|Crowley County]]<ref name=County_Seat/> |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Ordway.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041644/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Ordway.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|141}} |{{change|invert=on|1059|1080}} |align=right|{{ntsh|98}}1346&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>520&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|181}}0.7714&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.9980&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|182}}0.7714&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.9980&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0856145 |align=right|{{coord|38.220898|-103.756679|format=dms}} |- |[[Otis, Colorado|Otis]] |[https://web.archive.org/web/20080418093636/http://www.cmca.gen.co.us/Municipality.cfm?MunicipalityID=143 Town of Otis] |{{sort|1917-03-27|March 27, 1917}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Washington County, Colorado|Washington County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Otis.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304042007/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Otis.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|199}} |{{change|invert=on|468|475}} |align=right|{{ntsh|122}}1145&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>442&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|213}}0.4130&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.0697&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|213}}0.4130&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.0697&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0856365 |align=right|{{coord|40.150129|-102.962138|format=dms}} |- |[[Ouray, Colorado|Ouray]] |[http://www.ci.ouray.co.us/ City of Ouray] |{{sort|1884-03-24|March 24, 1884}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Ouray County, Colorado|Ouray County]]<ref name=County_Seat/> |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Ouray.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041639/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Ouray.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|144}} |{{change|invert=on|1021|1000}} |align=right|{{ntsh|120}}1150&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>444&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|169}}0.8809&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.2816&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|169}}0.8809&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.2816&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0856420 |align=right|{{coord|38.027430|-107.673580|format=dms}} |- |[[Ovid, Colorado|Ovid]] |[http://www.ovidcolorado.com/ Town of Ovid] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929012129/http://www.ovidcolorado.com/ |date=2007-09-29 }} |{{sort|1925-12-21|December 21, 1925}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Sedgwick County, Colorado|Sedgwick County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Ovid.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304045323/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Ovid.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|217}} |{{change|invert=on|308|318}} |align=right|{{ntsh|50}}1938&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>748&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|260}}0.1620&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.4197&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|260}}0.1620&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.4197&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0856475 |align=right|{{coord|40.960564|-102.388352|format=dms}} |- |[[Pagosa Springs, Colorado|Pagosa Springs]] |[http://www.townofpagosasprings.com/ Town of Pagosa Springs] |{{sort|1891-03-18|March 18, 1891}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Archuleta County, Colorado|Archuleta County]]<ref name=County_Seat/> |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Pagosa%20Springs.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041706/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Pagosa%20Springs.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|119}} |{{change|invert=on|1743|1727}} |align=right|{{ntsh|230}}353&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>136&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|72}}4.8708&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>12.6154&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|70}}0.0261&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0675&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|72}}4.8969&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>12.6829&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0856860 |align=right|{{coord|37.263604|-107.003530|format=dms}} |- |[[Palisade, Colorado|Palisade]] |[http://www.townofpalisade.org/ Town of Palisade] |{{sort|1904-04-04|April 4, 1904}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Mesa County, Colorado|Mesa County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Palisade.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304042011/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Palisade.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|97}} |{{change|invert=on|2645|2692}} |align=right|{{ntsh|27}}2436&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>941&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|155}}1.0807&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.7991&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|97}}0.0055&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0143&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|155}}1.0863&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.8134&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0856970 |align=right|{{coord|39.107404|-108.359087|format=dms}} |- |[[Palmer Lake, Colorado|Palmer Lake]] |[https://web.archive.org/web/20050607075623/http://www.ci.palmer-lake.co.us/ Town of Palmer Lake] |{{sort|1889-03-12|March 12, 1889}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[El Paso County, Colorado|El Paso County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Palmer%20Lake.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303222842/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Palmer%20Lake.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|100}} |{{change|invert=on|2579|2420}} |align=right|{{ntsh|166}}821&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>317&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|96}}3.0922&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>8.0088&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|73}}0.0216&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0560&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|96}}3.1138&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>8.0647&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0857025 |align=right|{{coord|39.113465|-104.899806|format=dms}} |- |[[Paoli, Colorado|Paoli]] |[http://www.dola.colorado.gov/dlg/local_governments/lgov_phillips.html Town of Paoli]{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |{{sort|1930-08-06|August 6, 1930}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Phillips County, Colorado|Phillips County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Paoli.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304023052/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Paoli.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|269}} |{{change|invert=on|33|34}} |align=right|{{ntsh|263}}111&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>43&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|230}}0.3052&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.7905&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|230}}0.3052&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.7905&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0857245 |align=right|{{coord|40.612871|-102.472061|format=dms}} |- |[[Paonia, Colorado|Paonia]] |[https://web.archive.org/web/20080418095213/http://www.cmca.gen.co.us/Municipality.cfm?MunicipalityID=42 Town of Paonia] |{{sort|1902-09-03|September 3, 1902}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Delta County, Colorado|Delta County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Paonia.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304042257/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Paonia.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|127}} |{{change|invert=on|1413|1451}} |align=right|{{ntsh|75}}1671&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>645&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|171}}0.8584&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.2231&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|171}}0.8584&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.2231&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0857300 |align=right|{{coord|38.869824|-107.591433|format=dms}} |- |[[Parachute, Colorado|Parachute]] |[http://www.parachutecolorado.com/ Town of Parachute] |{{sort|1908-04-01|April 1, 1908}}<ref name=Grand_Valley>[[Parachute, Colorado|Parachute]] was incorporated in 1908 as [[Parachute, Colorado|Grand Valley]].</ref> |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Garfield County, Colorado|Garfield County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Parachute.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304042626/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Parachute.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|139}} |{{change|invert=on|1098|1085}} |align=right|{{ntsh|187}}682&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>263&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|132}}1.6081&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>4.1649&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|54}}0.0618&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.1601&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|132}}1.6699&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>4.3250&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0857400 |align=right|{{coord|39.450047|-108.055481|format=dms}} |- |[[Parker, Colorado|Parker]] |[http://www.parkeronline.org/ Town of Parker] |{{sort|1981-05-99|May 1981}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Douglas County, Colorado|Douglas County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Parker.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160312072357/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Parker.pdf |date=2016-03-12 }} |align=center|{{nts|19}} |{{change|invert=on|49857|45297}} |align=right|{{ntsh|33}}2295&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>886&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|22}}21.1821&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>54.8613&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|91}}0.0080&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0208&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|22}}21.1901&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>54.8821&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0857630 |align=right|{{coord|39.504167|-104.773173|format=dms}} |- |[[Peetz, Colorado|Peetz]] |[https://web.archive.org/web/20080418093652/http://www.cmca.gen.co.us/Municipality.cfm?MunicipalityID=148 Town of Peetz] |{{sort|1917-05-17|May 17, 1917}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Logan County, Colorado|Logan County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Peetz.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140903150510/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Peetz.pdf |date=2014-09-03 }} |align=center|{{nts|233}} |{{change|invert=on|237|238}} |align=right|{{ntsh|116}}1196&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>462&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|256}}0.1914&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.4958&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|257}}0.1914&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.4958&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0858235 |align=right|{{coord|40.962046|-103.114231|format=dms}} |- |[[Pierce, Colorado|Pierce]] |[https://web.archive.org/web/20080418093657/http://www.cmca.gen.co.us/Municipality.cfm?MunicipalityID=149 Town of Pierce] |{{sort|1918-08-30|August 30, 1918}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Weld County, Colorado|Weld County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Pierce.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041622/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Pierce.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|157}} |{{change|invert=on|871|834}} |align=right|{{ntsh|140}}1031&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>398&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|175}}0.8390&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.1730&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|176}}0.8390&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.1730&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0859005 |align=right|{{coord|40.633499|-104.755178|format=dms}} |- |[[Pitkin, Colorado|Pitkin]] |[http://www.pitkincolorado.com/ Town of Pitkin] |{{sort|1880-04-05|April 5, 1880}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Gunnison County, Colorado|Gunnison County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Pitkin.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304043943/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Pitkin.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|262}} |{{change|invert=on|67|66}} |align=right|{{ntsh|247}}248&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>96&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|237}}0.2700&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.6992&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|237}}0.2700&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.6992&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0859830 |align=right|{{coord|38.608612|-106.516466|format=dms}} |- |[[Platteville, Colorado|Platteville]] |[http://www.plattevillegov.org/ Town of Platteville] |{{sort|1887-01-01|January 1, 1887}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Weld County, Colorado|Weld County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Platteville.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304053034/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Platteville.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|98}} |{{change|invert=on|2608|2485}} |align=right|{{ntsh|157}}894&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>345&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|101}}2.8731&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>7.4413&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|85}}0.0103&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0266&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|101}}2.8834&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>7.4680&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0860160 |align=right|{{coord|40.216683|-104.824077|format=dms}} |- |[[Poncha Springs, Colorado|Poncha Springs]] |[http://www.ponchaspringscolorado.us/ Town of Poncha Springs] |{{sort|1880-12-16|December 16, 1880}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Chaffee County, Colorado|Chaffee County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Poncha%20Springs.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304050925/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Poncha%20Springs.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|165}} |{{change|invert=on|764|737}} |align=right|{{ntsh|240}}281&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>109&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|102}}2.7146&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>7.0307&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|102}}2.7146&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>7.0307&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0860600 |align=right|{{coord|38.518844|-106.072576|format=dms}} |- |[[Pritchett, Colorado|Pritchett]] |[http://www.sangres.com/colorado/baca/pritchett.htm Town of Pritchett] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924094027/http://www.sangres.com/colorado/baca/pritchett.htm |date=2015-09-24 }} |{{sort|1923-99-99|1923}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Baca County, Colorado|Baca County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Pritchett.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303235719/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Pritchett.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|247}} |{{change|invert=on|136|140}} |align=right|{{ntsh|197}}588&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>227&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|251}}0.2330&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.6036&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|252}}0.2330&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.6036&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0861315 |align=right|{{coord|37.370009|-102.858749|format=dms}} |- |[[Pueblo, Colorado|Pueblo]] |[http://www.pueblo.us/ City of Pueblo] |{{sort|1885-11-15|November 15, 1885}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Pueblo County, Colorado|Pueblo County]]<ref name=County_Seat/> |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Pueblo.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160312121456/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Pueblo.pdf |date=2016-03-12 }} |align=center|{{nts|9}} |{{change|invert=on|108423|106595}} |align=right|{{ntsh|44}}2020&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>780&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|5}}53.5917&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>138.8020&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|11}}0.7852&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.0337&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|5}}54.3770&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>140.8357&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0862000 |align=right|{{coord|38.269934|-104.612294|format=dms}} |- |[[Ramah, Colorado|Ramah]] |[https://web.archive.org/web/20080418094235/http://www.cmca.gen.co.us/Municipality.cfm?MunicipalityID=227 Town of Ramah] |{{sort|1927-07-18|July 18, 1927}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[El Paso County, Colorado|El Paso County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Ramah.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304001059/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Ramah.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|249}} |{{change|invert=on|127|123}} |align=right|{{ntsh|210}}517&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>200&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|243}}0.2454&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.6356&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|245}}0.2454&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.6356&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0862660 |align=right|{{coord|39.122238|-104.167334|format=dms}} |- |[[Rangely, Colorado|Rangely]] |[http://www.rangely.com/ Town of Rangely] |{{sort|1946-08-27|August 27, 1946}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Rio Blanco County, Colorado|Rio Blanco County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Rangely.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041603/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Rangely.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|104}} |{{change|invert=on|2430|2365}} |align=right|{{ntsh|200}}586&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>226&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|81}}4.1505&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>10.7496&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|81}}4.1505&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>10.7496&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0862880 |align=right|{{coord|40.095177|-108.756740|format=dms}} |- |[[Raymer, Colorado|Raymer]]<ref name=Raymer>[[Raymer, Colorado|Raymer]] is served by the [[New Raymer, Colorado|New Raymer]] [[United States Postal Service|Post Office]].</ref> |[http://www.dola.colorado.gov/dlg/local_governments/lgov_weld.html Town of Raymer]{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |{{sort|1919-99-99|1919}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Weld County, Colorado|Weld County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Raymer.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041810/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Raymer.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|258}} |{{change|invert=on|102|96}} |align=right|{{ntsh|258}}139&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>54&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|187}}0.7188&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.8616&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|188}}0.7188&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.8616&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0863045 |align=right|{{coord|40.607758|-103.844329|format=dms}} |- |[[Red Cliff, Colorado|Red Cliff]] |[https://web.archive.org/web/20080418094602/http://www.cmca.gen.co.us/Municipality.cfm?MunicipalityID=283 Town of Red Cliff] |{{sort|1880-12-18|December 18, 1880}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Eagle County, Colorado|Eagle County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Red%20Cliff.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041934/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Red%20Cliff.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|222}} |{{change|invert=on|270|267}} |align=right|{{ntsh|128}}1120&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>433&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|249}}0.2348&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.6080&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|250}}0.2348&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.6080&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0863265 |align=right|{{coord|39.509143|-106.370030|format=dms}} |- |[[Rico, Colorado|Rico]] |[http://www.ricocolorado.org/gov/frame_gov.html Town of Rico] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160308195759/http://www.ricocolorado.org/gov/frame_gov.html |date=2016-03-08 }} |{{sort|1880-02-25|February 25, 1880}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Dolores County, Colorado|Dolores County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Rico.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041524/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Rico.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|226}} |{{change|invert=on|256|265}} |align=right|{{ntsh|232}}346&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>134&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|183}}0.7567&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.9599&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|184}}0.7567&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.9599&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0864090 |align=right|{{coord|37.688569|-108.031434|format=dms}} |- |[[Ridgway, Colorado|Ridgway]] |[http://www.town.ridgway.co.us/ Town of Ridgway] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160402215702/http://www.town.ridgway.co.us/ |date=2016-04-02 }} |{{sort|1891-04-02|April 2, 1891}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Ouray County, Colorado|Ouray County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Ridgway.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304083338/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Ridgway.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|147}} |{{change|invert=on|953|924}} |align=right|{{ntsh|227}}399&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>154&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|113}}2.3350&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>6.0475&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|114}}2.3350&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>6.0475&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0864200 |align=right|{{coord|38.159128|-107.753111|format=dms}} |- |[[Rifle, Colorado|Rifle]] |[http://www.rifleco.org/ City of Rifle] |{{sort|1905-08-18|August 18, 1905}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Garfield County, Colorado|Garfield County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Rifle.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041819/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Rifle.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|49}} |{{change|invert=on|9488|9172}} |align=right|{{ntsh|96}}1367&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>528&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|59}}6.9404&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>17.9755&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|53}}0.0629&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.1628&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|59}}7.0033&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>18.1384&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0864255 |align=right|{{coord|39.537565|-107.770345|format=dms}} |- |[[Rockvale, Colorado|Rockvale]] |[https://web.archive.org/web/20080418093738/http://www.cmca.gen.co.us/Municipality.cfm?MunicipalityID=156 Town of Rockvale] |{{sort|1886-09-30|September 30, 1886}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Fremont County, Colorado|Fremont County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Rockvale.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303233239/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Rockvale.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|194}} |{{change|invert=on|498|487}} |align=right|{{ntsh|246}}260&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>101&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|125}}1.9169&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>4.9648&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|126}}1.9169&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>4.9648&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0864970 |align=right|{{coord|38.364713|-105.164779|format=dms}} |- |[[Rocky Ford, Colorado|Rocky Ford]] |[https://web.archive.org/web/20081021033923/http://www.rockyfordcolo.com/ City of Rocky Ford] |{{sort|1887-08-19|August 19, 1887}} |[[#Statutory city|statutory city]] |[[Otero County, Colorado|Otero County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Rocky%20Ford.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304002734/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Rocky%20Ford.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|87}} |{{change|invert=on|3873|3957}} |align=right|{{ntsh|28}}2355&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>909&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|130}}1.6608&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>4.3014&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|81}}0.0140&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0362&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|131}}1.6748&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>4.3376&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0865190 |align=right|{{coord|38.050212|-103.722672|format=dms}} |- |[[Romeo, Colorado|Romeo]] |[https://web.archive.org/web/20080418094210/http://www.cmca.gen.co.us/Municipality.cfm?MunicipalityID=222 Town of Romeo] |{{sort|1923-09-04|September 4, 1923}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Conejos County, Colorado|Conejos County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Romeo.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041440/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Romeo.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|208}} |{{change|invert=on|394|404}} |align=right|{{ntsh|70}}1715&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>662&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|250}}0.2332&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.6041&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|251}}0.2332&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.6041&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0865740 |align=right|{{coord|37.171819|-105.985414|format=dms}} |- |[[Rye, Colorado|Rye]] |[http://www.colorado.com/Rye.aspx Town of Rye] |{{sort|1937-11-22|November 22, 1937}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Pueblo County, Colorado|Pueblo County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Rye.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304000652/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Rye.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|241}} |{{change|invert=on|154|153}} |align=right|{{ntsh|80}}1588&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>613&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|267}}0.0951&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.2462&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|267}}0.0951&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.2462&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0866895 |align=right|{{coord|37.921281|-104.932135|format=dms}} |- |[[Saguache, Colorado|Saguache]]<ref name=Saguache>Saguache is {{IPAc-en|s|ə|ˈ|w|ɒ|tʃ}}. This name comes from a [[Ute language]] word meaning "sand dunes". The [[Spanish language]] version of this name is usually spelled ''Saguache'', while the [[English language]] version is usually spelled ''Sawatch''.</ref> |[https://web.archive.org/web/20080418093749/http://www.cmca.gen.co.us/Municipality.cfm?MunicipalityID=158 Town of Saguache]<ref name=Saguache/> |{{sort|1891-08-13|August 13, 1891}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Saguache County, Colorado|Saguache County]]<ref name=County_Seat/><ref name=Saguache/> |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Saguache.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303233743/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Saguache.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|197}} |{{change|invert=on|480|485}} |align=right|{{ntsh|115}}1215&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>469&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|215}}0.3985&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.0321&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|215}}0.3985&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.0321&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0867005 |align=right|{{coord|38.086247|-106.140876|format=dms}} |- |[[Salida, Colorado|Salida]] |[http://www.cityofsalida.com/ City of Salida] |{{sort|1891-03-23|March 23, 1891}} |[[#Statutory city|statutory city]] |[[Chaffee County, Colorado|Chaffee County]]<ref name=County_Seat/> |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Salida.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304042811/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Salida.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|72}} |{{change|invert=on|5406|5236}} |align=right|{{ntsh|41}}2094&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>809&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|106}}2.5829&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>6.6896&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|107}}2.5829&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>6.6896&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0867280 |align=right|{{coord|38.530275|-105.998784|format=dms}} |- |[[San Luis, Colorado|San Luis]] |[https://web.archive.org/web/20080418093804/http://www.cmca.gen.co.us/Municipality.cfm?MunicipalityID=160 Town of San Luis] |{{sort|1885-99-99|1885}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Costilla County, Colorado|Costilla County]]<ref name=County_Seat/> |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/San%20Luis.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304003217/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/San%20Luis.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|182}} |{{change|invert=on|622|629}} |align=right|{{ntsh|130}}1108&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>428&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|200}}0.5595&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.4490&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|200}}0.5595&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.4490&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0868105 |align=right|{{coord|37.202341|-105.422469|format=dms}} |- |[[Sanford, Colorado|Sanford]] |[http://www.dola.colorado.gov/dlg/local_governments/lgov_conejos.html Town of Sanford]{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |{{sort|1907-04-09|April 9, 1907}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Conejos County, Colorado|Conejos County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Sanford.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304042955/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Sanford.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|158}} |{{change|invert=on|870|879}} |align=right|{{ntsh|196}}594&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>229&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|138}}1.4645&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>3.7931&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|138}}1.4645&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>3.7931&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0867830 |align=right|{{coord|37.257425|-105.900741|format=dms}} |- |[[Sawpit, Colorado|Sawpit]]<ref name=Sawpit>[[Sawpit, Colorado|Sawpit]] is served by the [[Placerville, Colorado|Placerville]] [[United States Postal Service|Post Office]].</ref> |[http://www.dola.colorado.gov/dlg/local_governments/lgov_san_miguel.html Town of Sawpit]{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |{{sort|1896-99-99|1896}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[San Miguel County, Colorado|San Miguel County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Sawpit.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304042940/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Sawpit.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|267}} |{{change|invert=on|42|40}} |align=right|{{ntsh|100}}1333&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>515&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|271}}0.0307&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0796&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|271}}0.0307&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0796&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0868655 |align=right|{{coord|37.994621|-108.001189|format=dms}} |- |[[Sedgwick, Colorado|Sedgwick]] |[https://web.archive.org/web/20080418094505/http://www.cmca.gen.co.us/Municipality.cfm?MunicipalityID=271 Town of Sedgwick] |{{sort|1918-01-28|January 28, 1918}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Sedgwick County, Colorado|Sedgwick County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Sedgwick.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304042920/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Sedgwick.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|243}} |{{change|invert=on|145|146}} |align=right|{{ntsh|222}}425&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>164&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|228}}0.3338&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.8647&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|228}}0.3338&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.8647&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0868930 |align=right|{{coord|40.935068|-102.525674|format=dms}} |- |[[Seibert, Colorado|Seibert]] |[https://web.archive.org/web/20080418093809/http://www.cmca.gen.co.us/Municipality.cfm?MunicipalityID=161 Town of Seibert] |{{sort|1917-06-21|June 21, 1917}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Kit Carson County, Colorado|Kit Carson County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Seibert.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303222953/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Seibert.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|235}} |{{change|invert=on|218|181}} |align=right|{{ntsh|209}}525&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>203&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|226}}0.3428&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.8880&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|226}}0.3428&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.8880&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0869040 |align=right|{{coord|39.297967|-102.869524|format=dms}} |- |[[Severance, Colorado|Severance]] |[http://www.townofseverance.org/ Town of Severance] |{{sort|1920-11-20|November 20, 1920}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Weld County, Colorado|Weld County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Severance.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304003406/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Severance.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|90}} |{{change|invert=on|3525|3165}} |align=right|{{ntsh|204}}555&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>214&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|66}}6.1160&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>15.8404&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|39}}0.0963&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.2495&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|66}}6.2123&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>16.0899&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0869150 |align=right|{{coord|40.539441|-104.870121|format=dms}} |- |[[Sheridan, Colorado|Sheridan]] |[http://www.ci.sheridan.co.us/ City of Sheridan] |{{sort|1890-04-01|April 1, 1890}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Arapahoe County, Colorado|Arapahoe County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Sheridan.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041727/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Sheridan.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|69}} |{{change|invert=on|5949|5664}} |align=right|{{ntsh|23}}2644&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1021&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|115}}2.2220&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>5.7549&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|52}}0.0665&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.1723&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|115}}2.2885&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>5.9273&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0869700 |align=right|{{coord|39.647757|-105.017457|format=dms}} |- |[[Sheridan Lake, Colorado|Sheridan Lake]] |[http://www.kcedfonline.org/sheridanlake.htm Town of Sheridan Lake] |{{sort|1951-06-11|June 11, 1951}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Kiowa County, Colorado|Kiowa County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Sheridan%20Lake.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041711/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Sheridan%20Lake.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|259}} |{{change|invert=on|88|88}} |align=right|{{ntsh|238}}284&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>110&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|229}}0.3171&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.8212&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|229}}0.3171&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.8212&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0869645 |align=right|{{coord|38.466677|-102.294142|format=dms}} |- |[[Silt, Colorado|Silt]] |[http://www.townofsilt.org/ Town of Silt] |{{sort|1915-05-19|May 19, 1915}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Garfield County, Colorado|Garfield County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Silt.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304000728/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Silt.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|92}} |{{change|invert=on|3007|2930}} |align=right|{{ntsh|60}}1762&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>680&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|128}}1.6915&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>4.3809&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|59}}0.0456&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.1181&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|130}}1.7371&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>4.4990&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0870195 |align=right|{{coord|39.547648|-107.654073|format=dms}} |- |[[Silver Cliff, Colorado|Silver Cliff]] |[http://silvercliffco.com/ Town of Silver Cliff] |{{sort|1879-02-10|February 10, 1879}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Custer County, Colorado|Custer County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Silver%20Cliff.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041508/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Silver%20Cliff.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|186}} |{{change|invert=on|584|587}} |align=right|{{ntsh|270}}37&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>14&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|27}}15.4639&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>40.0514&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|111}}0.0017&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0044&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|27}}15.4656&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>40.0558&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0870250 |align=right|{{coord|38.129203|-105.399189|format=dms}} |- |[[Silver Plume, Colorado|Silver Plume]] |[http://www.townofsilverplume.org/ Town of Silver Plume] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120615180352/http://www.townofsilverplume.org/ |date=2012-06-15 }} |{{sort|1880-09-24|September 24, 1880}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Clear Creek County, Colorado|Clear Creek County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Silver%20Plume.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041648/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Silver%20Plume.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|239}} |{{change|invert=on|172|170}} |align=right|{{ntsh|191}}642&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>248&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|239}}0.2586&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.6697&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|105}}0.0026&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0068&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|239}}0.2612&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.6765&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0870360 |align=right|{{coord|39.695445|-105.726666|format=dms}} |- |[[Silverthorne, Colorado|Silverthorne]] |[http://www.silverthorne.org/ Town of Silverthorne] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160129154446/http://www.silverthorne.org/ |date=2016-01-29 }} |{{sort|1967-09-05|September 5, 1967}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Summit County, Colorado|Summit County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Silverthorne.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304023103/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Silverthorne.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|83}} |{{change|invert=on|4271|3887}} |align=right|{{ntsh|143}}1012&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>391&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|82}}3.9738&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>10.2920&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|56}}0.0568&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.1472&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|82}}4.0306&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>10.4392&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0870525 |align=right|{{coord|39.654012|-106.092443|format=dms}} |- |[[Silverton, Colorado|Silverton]] |[http://www.silverton.co.us/ Town of Silverton] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200913023446/http://www.silverton.co.us/ |date=2020-09-13 }} |{{sort|1885-11-15|November 15, 1885}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[San Juan County, Colorado|San Juan County]]<ref name=County_Seat/> |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Silverton.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041411/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Silverton.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|179}} |{{change|invert=on|655|637}} |align=right|{{ntsh|180}}742&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>287&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|173}}0.8474&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.1947&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|173}}0.8474&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.1947&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0870580 |align=right|{{coord|37.811092|-107.664643|format=dms}} |- |[[Simla, Colorado|Simla]] |[https://web.archive.org/web/20080418095236/http://www.cmca.gen.co.us/Municipality.cfm?MunicipalityID=46 Town of Simla] |{{sort|1913-01-15|January 15, 1913}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Elbert County, Colorado|Elbert County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Simla.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140903150547/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Simla.pdf |date=2014-09-03 }} |align=center|{{nts|181}} |{{change|invert=on|627|618}} |align=right|{{ntsh|132}}1099&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>424&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|199}}0.5677&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.4703&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|199}}0.5677&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.4703&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0870635 |align=right|{{coord|39.141051|-104.081754|format=dms}} |- |[[Snowmass Village, Colorado|Snowmass Village]] |[http://www.tosv.com/ Town of Snowmass Village] |{{sort|1977-99-99|1977}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Pitkin County, Colorado|Pitkin County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Snowmass%20Village.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303223837/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Snowmass%20Village.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|94}} |{{change|invert=on|2898|2826}} |align=right|{{ntsh|264}}105&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>40&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|17}}27.3167&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>70.7498&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|47}}0.0820&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.2123&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|18}}27.3986&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>70.9621&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0871755 |align=right|{{coord|39.216872|-106.943974|format=dms}} |- |[[South Fork, Colorado|South Fork]] |[http://www.southfork.org/community/government.php Town of South Fork] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100803042517/http://www.southfork.org/community/government.php |date=2010-08-03 }} |{{sort|1992-05-19|May 19, 1992}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Rio Grande County, Colorado|Rio Grande County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/South%20Fork.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304083357/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/South%20Fork.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|212}} |{{change|invert=on|364|386}} |align=right|{{ntsh|256}}150&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>58&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|109}}2.4754&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>6.4112&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|116}}0.0009&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0023&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|109}}2.4763&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>6.4136&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0872395 |align=right|{{coord|37.669186|-106.642851|format=dms}} |- |[[Springfield, Colorado|Springfield]] |[http://www.springfieldcolorado.com/ Town of Springfield] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160406224452/http://www.springfieldcolorado.com/ |date=2016-04-06 }} |{{sort|1889-01-16|January 16, 1889}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Baca County, Colorado|Baca County]]<ref name=County_Seat/> |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Springfield.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304000336/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Springfield.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|128}} |{{change|invert=on|1405|1451}} |align=right|{{ntsh|113}}1260&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>486&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|153}}1.1263&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.9172&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|153}}1.1263&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.9172&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0873330 |align=right|{{coord|37.404915|-102.618898|format=dms}} |- |[[Starkville, Colorado|Starkville]] |[http://www.dola.colorado.gov/dlg/local_governments/lgov_las_animas.html Town of Starkville]{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |{{sort|1954-03-02|March 2, 1954}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Las Animas County, Colorado|Las Animas County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Starkville.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304035958/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Starkville.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|266}} |{{change|invert=on|53|59}} |align=right|{{ntsh|178}}755&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>291&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|270}}0.0729&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.1888&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|270}}0.0729&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.1888&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0873715 |align=right|{{coord|37.116820|-104.523298|format=dms}} |- |[[Steamboat Springs, Colorado|Steamboat Springs]] |[http://steamboatsprings.net/ City of Steamboat Springs] |{{sort|1900-07-19|July 19, 1900}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Routt County, Colorado|Routt County]]<ref name=County_Seat/> |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Steamboat%20Springs.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041638/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Steamboat%20Springs.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|41}} |{{change|invert=on|12260|12088}} |align=right|{{ntsh|117}}1192&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>460&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|41}}10.1468&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>26.2800&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|82}}0.0129&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0334&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|41}}10.1597&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>26.3134&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0873825 |align=right|{{coord|40.475587|-106.822935|format=dms}} |- |[[Sterling, Colorado|Sterling]] |[http://www.sterlingcolo.com/ City of Sterling] |{{sort|1884-12-03|December 3, 1884}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Logan County, Colorado|Logan County]]<ref name=County_Seat/> |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Sterling.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041622/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Sterling.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|36}} |{{change|invert=on|14629|14777}} |align=right|{{ntsh|53}}1923&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>743&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|56}}7.6098&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>19.7092&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|56}}7.6098&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>19.7092&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0873935 |align=right|{{coord|40.620706|-103.191867|format=dms}} |- |[[Stratton, Colorado|Stratton]] |[http://www.strattoncolorado.com/ Town of Stratton] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20010720092629/http://www.strattoncolorado.com/ |date=2001-07-20 }} |{{sort|1917-04-15|April 15, 1917}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Kit Carson County, Colorado|Kit Carson County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Stratton.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041810/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Stratton.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|177}} |{{change|invert=on|663|658}} |align=right|{{ntsh|108}}1293&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>499&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|205}}0.5137&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.3305&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|205}}0.5137&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.3305&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0874485 |align=right|{{coord|39.302883|-102.603473|format=dms}} |- |[[Sugar City, Colorado|Sugar City]] |[https://web.archive.org/web/20090827083950/http://www.cmca.gen.co.us/Municipality.cfm?MunicipalityID=297 Town of Sugar City] |{{sort|1900-07-02|July 2, 1900}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Crowley County, Colorado|Crowley County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Sugar%20City.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304045510/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Sugar%20City.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|228}} |{{change|invert=on|253|258}} |align=right|{{ntsh|192}}637&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>246&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|219}}0.3849&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.9968&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|219}}0.3849&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.9968&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0874815 |align=right|{{coord|38.232773|-103.663312|format=dms}} |- |[[Superior, Colorado|Superior]] |[https://web.archive.org/web/20080111060617/http://www.townofsuperior.com/ Town of Superior] |{{sort|1904-06-10|June 10, 1904}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Boulder County, Colorado|Boulder County]]<br/>[[Jefferson County, Colorado|Jefferson County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Superior.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304023107/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Superior.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|39}} |{{change|invert=on|12855|12483}} |align=right|{{ntsh|16}}3240&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1251&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|83}}3.9705&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>10.2835&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|60}}0.0406&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.1052&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|83}}4.0111&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>10.3887&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0875640 |align=right|{{coord|39.931190|-105.159085|format=dms}} |- |[[Swink, Colorado|Swink]] |[https://web.archive.org/web/20090529053023/http://www.swinkcolorado.com/ Town of Swink] |{{sort|1906-06-06|June 6, 1906}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Otero County, Colorado|Otero County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Swink.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041755/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Swink.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|183}} |{{change|invert=on|602|617}} |align=right|{{ntsh|32}}2307&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>891&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|238}}0.2644&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.6847&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|238}}0.2644&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.6847&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0875970 |align=right|{{coord|38.014148|-103.628163|format=dms}} |- |[[Telluride, Colorado|Telluride]] |[http://www.telluride-co.gov/ Town of Telluride] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160403080857/http://www.telluride-co.gov/ |date=2016-04-03 }} |{{sort|1887-02-10|February 10, 1887}}<ref name=Columbia>[[Telluride, Colorado|Telluride]] was incorporated in 1887 as [[Telluride, Colorado#History|Columbia]].</ref> |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[San Miguel County, Colorado|San Miguel County]]<ref name=County_Seat/> |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Telluride.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304042033/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Telluride.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|107}} |{{change|invert=on|2369|2325}} |align=right|{{ntsh|136}}1062&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>410&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|118}}2.1832&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>5.6545&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|119}}2.1832&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>5.6545&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0876795 |align=right|{{coord|37.939664|-107.817888|format=dms}} |- |[[Thornton, Colorado|Thornton]] |[http://www.cityofthornton.net/ City of Thornton] |{{sort|1956-06-12|June 12, 1956}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Adams County, Colorado|Adams County]]<br/>[[Weld County, Colorado|Weld County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Thornton.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303224119/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Thornton.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|6}} |{{change|invert=on|130307|118772}} |align=right|{{ntsh|10}}3628&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1401&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|10}}35.1056&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>90.9232&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|8}}1.0541&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>2.7300&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|10}}36.1597&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>93.6532&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0877290 |align=right|{{coord|39.919420|-104.942808|format=dms}} |- |[[Timnath, Colorado|Timnath]] |[http://www.timnathcolorado.org/ Town of Timnath] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20021024093514/http://www.timnathcolorado.org/ |date=2002-10-24 }} |{{sort|1920-07-06|July 6, 1920}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Larimer County, Colorado|Larimer County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Timnath.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041947/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Timnath.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|114}} |{{change|invert=on|1983|625}} |align=right|{{ntsh|236}}320&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>124&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|73}}4.8220&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>12.4890&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|77}}0.0168&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0435&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|73}}4.8388&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>12.5325&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0877510 |align=right|{{coord|40.533090|-104.961193|format=dms}} |- |[[Trinidad, Colorado|Trinidad]] |[https://web.archive.org/web/20111002155601/http://www.historictrinidad.com/city/ City of Trinidad] |{{sort|1879-12-30|December 30, 1879}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Las Animas County, Colorado|Las Animas County]]<ref name=County_Seat/> |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Trinidad.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304054527/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Trinidad.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|53}} |{{change|invert=on|8193|9096}} |align=right|{{ntsh|154}}913&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>352&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|47}}9.2756&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>24.0238&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|119}}0.0004&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0010&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|47}}9.2760&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>24.0248&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0878610 |align=right|{{coord|37.173157|-104.490326|format=dms}} |- |[[Two Buttes, Colorado|Two Buttes]] |[https://web.archive.org/web/20110928100005/http://www.colorado.com/TwoButtes.aspx Town of Two Buttes] |{{sort|1911-10-19|October 19, 1911}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Baca County, Colorado|Baca County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Two%20Buttes.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041803/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Two%20Buttes.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|267}} |{{change|invert=on|42|43}} |align=right|{{ntsh|255}}169&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>65&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|242}}0.2480&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.6422&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|243}}0.2480&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.6422&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0879270 |align=right|{{coord|37.560664|-102.396556|format=dms}} |- |[[Vail, Colorado|Vail]] |[http://www.vailgov.com/ Town of Vail] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111026064921/http://www.vailgov.com/ |date=2011-10-26 }} |{{sort|1966-99-99|1966}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Eagle County, Colorado|Eagle County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Vail.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041627/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Vail.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|73}} |{{change|invert=on|5328|5305}} |align=right|{{ntsh|124}}1137&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>439&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|75}}4.6711&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>12.0981&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|79}}0.0154&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0400&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|75}}4.6865&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>12.1381&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0880040 |align=right|{{coord|39.637527|-106.364526|format=dms}} |- |[[Victor, Colorado|Victor]] |[https://web.archive.org/web/20121030091929/http://www.victorcolorado.com/cityofvictor.htm City of Victor] |{{sort|1894-07-16|July 16, 1894}} |[[#Statutory city|statutory city]] |[[Teller County, Colorado|Teller County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Victor.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304035256/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Victor.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|206}} |{{change|invert=on|400|397}} |align=right|{{ntsh|87}}1458&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>563&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|236}}0.2701&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.6997&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|236}}0.2701&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.6997&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0880865 |align=right|{{coord|38.709004|-105.141855|format=dms}} |- |[[Vilas, Colorado|Vilas]] |[http://www.dola.colorado.gov/dlg/local_governments/lgov_baca.html Town of Vilas]{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |{{sort|1888-06-25|June 25, 1888}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Baca County, Colorado|Baca County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Vilas.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041854/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Vilas.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|253}} |{{change|invert=on|110|114}} |align=right|{{ntsh|159}}876&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>338&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|265}}0.1278&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.3311&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|265}}0.1278&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.3311&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0881030 |align=right|{{coord|37.373664|-102.447416|format=dms}} |- |[[Vona, Colorado|Vona]] |[http://www.dola.colorado.gov/dlg/local_governments/lgov_kit_carson.html Town of Vona]{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |{{sort|1919-08-09|August 9, 1919}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Kit Carson County, Colorado|Kit Carson County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Vona.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304042639/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Vona.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|255}} |{{change|invert=on|107|106}} |align=right|{{ntsh|213}}488&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>188&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|253}}0.2213&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.5732&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|254}}0.2213&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.5732&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0881690 |align=right|{{coord|39.302119|-102.743352|format=dms}} |- |[[Walden, Colorado|Walden]] |[https://web.archive.org/web/20080418094255/http://www.cmca.gen.co.us/Municipality.cfm?MunicipalityID=230 Town of Walden] |{{sort|1890-12-02|December 2, 1890}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Jackson County, Colorado|Jackson County]]<ref name=County_Seat/> |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Walden.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041649/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Walden.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|184}} |{{change|invert=on|601|608}} |align=right|{{ntsh|61}}1760&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>680&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|227}}0.3352&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.8683&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|227}}0.3352&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.8683&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0882130 |align=right|{{coord|40.731584|-106.281336|format=dms}} |- |[[Walsenburg, Colorado|Walsenburg]] |[http://www.cityofwalsenburg.net/ City of Walsenburg] |{{sort|1873-06-16|June 16, 1873}} |[[#Statutory city|statutory city]] |[[Huerfano County, Colorado|Huerfano County]]<ref name=County_Seat/> |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Walsenburg.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304023113/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Walsenburg.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|95}} |{{change|invert=on|2896|3068}} |align=right|{{ntsh|148}}979&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>378&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|100}}2.9898&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>7.7435&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|100}}2.9898&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>7.7435&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0882350 |align=right|{{coord|37.630598|-104.781719|format=dms}} |- |[[Walsh, Colorado|Walsh]] |[http://www.dola.colorado.gov/dlg/local_governments/lgov_baca.html Town of Walsh]{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |{{sort|1928-07-19|July 19, 1928}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Baca County, Colorado|Baca County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Walsh.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303224446/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Walsh.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|192}} |{{change|invert=on|524|546}} |align=right|{{ntsh|119}}1178&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>455&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|209}}0.4473&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.1584&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|209}}0.4473&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.1584&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0882460 |align=right|{{coord|37.386107|-102.279933|format=dms}} |- |[[Ward, Colorado|Ward]] |[https://web.archive.org/web/20080418094230/http://www.cmca.gen.co.us/Municipality.cfm?MunicipalityID=226 Town of Ward] |{{sort|1896-06-09|June 9, 1896}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Boulder County, Colorado|Boulder County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Ward.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303223013/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Ward.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|241}} |{{change|invert=on|154|150}} |align=right|{{ntsh|243}}270&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>104&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|198}}0.5731&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.4844&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|114}}0.0014&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0035&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|198}}0.5745&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1.4879&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0882735 |align=right|{{coord|40.073201|-105.515621|format=dms}} |- |[[Wellington, Colorado|Wellington]] |[http://www.townofwellington.com/ Town of Wellington] |{{sort|1905-11-10|November 10, 1905}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Larimer County, Colorado|Larimer County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Wellington.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303221706/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Wellington.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|57}} |{{change|invert=on|7185|6289}} |align=right|{{ntsh|45}}1999&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>772&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|92}}3.3645&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>8.7140&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|99}}0.0047&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0123&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|92}}3.3693&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>8.7263&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0883230 |align=right|{{coord|40.699366|-105.005825|format=dms}} |- |[[Westcliffe, Colorado|Westcliffe]] |[http://www.townofwestcliffe.com/ Town of Westcliffe] |{{sort|1887-11-21|November 21, 1887}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Custer County, Colorado|Custer County]]<ref name=County_Seat/> |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Westcliffe.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304043406/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Westcliffe.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|188}} |{{change|invert=on|572|568}} |align=right|{{ntsh|216}}457&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>177&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|150}}1.2351&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>3.1990&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|112}}0.0016&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0042&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|150}}1.2367&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>3.2032&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0883450 |align=right|{{coord|38.134203|-105.465306|format=dms}} |- |[[Westminster, Colorado|Westminster]] |[https://web.archive.org/web/20060111220035/http://www.ci.westminster.co.us/ City of Westminster] |{{sort|1911-05-24|May 24, 1911}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Adams County, Colorado|Adams County]]<br/>[[Jefferson County, Colorado|Jefferson County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Westminster.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041909/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Westminster.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|8}} |{{change|invert=on|112090|106114}} |align=right|{{ntsh|11}}3502&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1352&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|15}}31.6761&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>82.0407&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|1}}2.2765&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>5.8961&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|13}}33.9526&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>87.9368&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0883835 |align=right|{{coord|39.882190|-105.064426|format=dms}} |- |[[Wheat Ridge, Colorado|Wheat Ridge]] |[http://www.ci.wheatridge.co.us/ City of Wheat Ridge] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160331050102/http://www.ci.wheatridge.co.us/ |date=2016-03-31 }} |{{sort|1969-08-20|August 20, 1969}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Jefferson County, Colorado|Jefferson County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Wheat%20Ridge.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303223849/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Wheat%20Ridge.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|24}} |{{change|invert=on|31034|30166}} |align=right|{{ntsh|14}}3301&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>1274&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|45}}9.3671&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>24.2606&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|22}}0.2458&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.6367&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|44}}9.6129&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>24.8974&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0884440 |align=right|{{coord|39.772675|-105.104801|format=dms}} |- |[[Wiggins, Colorado|Wiggins]] |[https://web.archive.org/web/20080418095402/http://www.cmca.gen.co.us/Municipality.cfm?MunicipalityID=64 Town of Wiggins] |{{sort|1974-10-11|October 11, 1974}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Morgan County, Colorado|Morgan County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Wiggins.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304045424/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Wiggins.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|153}} |{{change|invert=on|895|893}} |align=right|{{ntsh|188}}678&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>262&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|143}}1.3265&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>3.4355&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|100}}0.0044&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0113&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|143}}1.3308&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>3.4468&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0884770 |align=right|{{coord|40.226588|-104.073498|format=dms}} |- |[[Wiley, Colorado|Wiley]] |[https://web.archive.org/web/20080418094336/http://www.cmca.gen.co.us/Municipality.cfm?MunicipalityID=242 Town of Wiley] |{{sort|1909-01-28|January 28, 1909}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Prowers County, Colorado|Prowers County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Wiley.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140903150627/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Wiley.pdf |date=2014-09-03 }} |align=center|{{nts|209}} |{{change|invert=on|387|405}} |align=right|{{ntsh|105}}1298&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>501&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|231}}0.3051&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.7902&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|231}}0.3051&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.7902&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0885045 |align=right|{{coord|38.155356|-102.719248|format=dms}} |- |[[Williamsburg, Colorado|Williamsburg]]<ref name=Williamsburg>[[Williamsburg, Colorado|Williamsburg]] is served by the [[Florence, Colorado|Florence]] [[United States Postal Service|Post Office]].</ref> |[https://web.archive.org/web/20080418094546/http://www.cmca.gen.co.us/Municipality.cfm?MunicipalityID=280 Town of Williamsburg] |{{sort|1888-04-07|April 7, 1888}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Fremont County, Colorado|Fremont County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Williamsburg.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303224452/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Williamsburg.pdf |date=2016-03-03 }} |align=center|{{nts|180}} |{{change|invert=on|653|662}} |align=right|{{ntsh|254}}181&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>70&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|86}}3.5678&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>9.2405&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|86}}3.5678&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>9.2405&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0885155 |align=right|{{coord|38.383984|-105.171179|format=dms}} |- |[[Windsor, Colorado|Windsor]] |[https://web.archive.org/web/20080114103943/http://www.ci.windsor.co.us/ Town of Windsor] |{{sort|1890-04-15|April 15, 1890}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Weld County, Colorado|Weld County]]<br/>[[Larimer County, Colorado|Larimer County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Windsor.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304083352/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Windsor.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|27}} |{{change|invert=on|21106|18644}} |align=right|{{ntsh|162}}836&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>323&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|21}}24.4316&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>63.2776&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|19}}0.3185&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.8248&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|20}}24.7501&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>64.1025&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0885485 |align=right|{{coord|40.477555|-104.916800|format=dms}} |- |[[Winter Park, Colorado|Winter Park]] |[https://web.archive.org/web/20050513194906/http://www.winterparkgov.com/ Town of Winter Park] |{{sort|1979-09-01|September 1, 1979}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Grand County, Colorado|Grand County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Winter%20Park.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304000941/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Winter%20Park.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|146}} |{{change|invert=on|955|999}} |align=right|{{ntsh|268}}57&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>22&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|26}}16.5337&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>42.8221&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|26}}16.5337&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>42.8221&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0885705 |align=right|{{coord|39.877821|-105.782813|format=dms}} |- |[[Woodland Park, Colorado|Woodland Park]] |[http://www.city-woodlandpark.org/ City of Woodland Park] |{{sort|1891-06-06|June 6, 1891}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Teller County, Colorado|Teller County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Woodland%20Park.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304002801/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Woodland%20Park.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|56}} |{{change|invert=on|7194|7200}} |align=right|{{ntsh|133}}1083&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>418&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|62}}6.6065&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>17.1108&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|63}}6.6065&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>17.1108&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0886090 |align=right|{{coord|38.998706|-105.059533|format=dms}} |- |[[Wray, Colorado|Wray]] |[http://www.wrayco.net/ City of Wray] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120419220115/http://www.wrayco.net/ |date=2012-04-19 }} |{{sort|1906-06-22|June 22, 1906}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Yuma County, Colorado|Yuma County]]<ref name=County_Seat/> |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Wray.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304050245/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Wray.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|106}} |{{change|invert=on|2400|2342}} |align=right|{{ntsh|186}}695&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>268&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|90}}3.4376&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>8.9034&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|104}}0.0029&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.0075&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|90}}3.4405&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>8.9109&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0886310 |align=right|{{coord|40.079953|-102.228622|format=dms}} |- |[[Yampa, Colorado|Yampa]] |[https://web.archive.org/web/20080418095417/http://www.cmca.gen.co.us/Municipality.cfm?MunicipalityID=68 Town of Yampa] |{{sort|1907-02-25|February 25, 1907}} |[[#Statutory town|statutory town]] |[[Routt County, Colorado|Routt County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Yampa.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304002105/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Yampa.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|202}} |{{change|invert=on|436|429}} |align=right|{{ntsh|58}}1782&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>688&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|247}}0.2408&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.6235&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|{{ntsh|123}}none |align=right|{{ntsh|248}}0.2408&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.6235&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0886475 |align=right|{{coord|40.152996|-106.908496|format=dms}} |- |[[Yuma, Colorado|Yuma]] |[https://web.archive.org/web/20080418094205/http://www.cmca.gen.co.us/Municipality.cfm?MunicipalityID=220 City of Yuma] |{{sort|1887-03-24|March 24, 1887}} |[[#Home rule municipality|home rule municipality]] |[[Yuma County, Colorado|Yuma County]] |[http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Yuma.pdf map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304083447/http://dtdapps.coloradodot.info/staticdata/Downloads/CityMaps/Yuma.pdf |date=2016-03-04 }} |align=center|{{nts|89}} |{{change|invert=on|3606|3524}} |align=right|{{ntsh|121}}1147&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>443&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|94}}3.1181&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>8.0760&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|61}}0.0387&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>0.1002&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=right|{{ntsh|93}}3.1568&nbsp;mi<sup>−2</sup>&nbsp;<br/>8.1761&nbsp;km<sup>−2</sup> |align=center|0886750 |align=right|{{coord|40.124400|-102.717612|format=dms}} |} <!-- THE PRECEDING TABLE CONTAINS DATA FROM THE UNITED STATES CENSUS BUREAU. DO NOT ALTER U.S. CENSUS DATA. --> ==Mga kaibhan ng munisipalidad== *Ang [[Denver, Colorado|Lungsod at Kondado ng Denver]] ay ang pinakamatanda at pinakamataong munisipalidad, gayon din kabisera ng estado. *Ang [[Castle Pines, Colorado|Lungsod ng Castle Pines]] ay ang pinakabatang munisipalidad sa Colorado. *Ag [[Georgetown, Colorado|Bayan ng Georgetown]] ay pinamamahalaan ng pinakamatandang karta ng munisipyo sa Colorado. *Ang [[Lakeside, Colorado|Bayan ng Lakeside]] ay ang pinakakaunti na taong munisipalidad sa Colorado. Kakatuwang nasa tabi ito ng Denver. *Ang [[Castle Rock, Colorado|Bayan ng Castle Rock]] ay ang pinakamataong bayan sa Colorado. *Ang [[Black Hawk, Colorado|Lungsod ng Blackhawk]] ay ang pinakakaunting taong lungsod at ''home rule municipality'' sa Colorado. *Ang [[Colorado Springs, Colorado|Lungsod ng Colorado Springs]] ay ang pinakamalawak na munisipalidad At binubuo ito ng malalawak na mga munisipalidad at pinakamataong ''home rule municipality'' sa Colorado. *Ang [[Sawpit, Colorado|Bayan ng Sawpit]] ay ang pang-apat na pinakakaunting taong munisipalidad sa Colorado. *Ang [[Mountain View, Colorado|Bayan ng Mountain View]] ay ang pinakamakapal na tinitirhang munisipalidad sa Colorado. *Ang [[Bonanza, Colorado|Town of Bonanza]] ay ang pinakakaunting taong lungsod at pangalawang pinakakaunting tao na munisipalidad sa [[Retasyon]]. *Ang mga lungsod ng [[Denver, Colorado|Denver]], [[Broomfield, Colorado|Broomfield]], at [[Leadville, Colorado|Leadville]] at mga bayan ng [[Pagosa Springs, Colorado|Pagosa Springs]], [[Silverton, Colorado|Silverton]], [[Walden, Colorado|Walden]], [[Lake City, Colorado|Lake City]], and [[Creede, Colorado|Creede]] ay mga tanging munisipaidad sa kani-kanilang mga kondado. ==Mga sanggunian== {{reflist|2}} ==Mga kawing panlabas== {{sister project links}} *[http://www.colorado.gov/ State of Colorado] **[http://www.dola.state.co.us/ Colorado Department of Local Affairs] ***[https://web.archive.org/web/20091212060308/http://www.dola.state.co.us/dlg/local_governments/municipalities.html Active Colorado municipalities] ***[http://www.colorado.gov/dpa/doit/archives/muninc.html Colorado municipal incorporations] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101202030057/http://www.colorado.gov/dpa/doit/archives/muninc.html |date=2010-12-02 }} **{{Cite web |url=http://www.dot.state.co.us/ |title=Colorado Department of Transportation |access-date=2008-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070612125743/http://www.dot.state.co.us/ |archive-date=2007-06-12 |dead-url=yes |df= }} ***{{Cite web |url=http://www.dot.state.co.us/App_DTD_DataAccess/Maps/index.cfm?fuseaction=MapsMain&MenuType=Maps |title=CDOT maps |access-date=2008-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070701073723/http://www.dot.state.co.us/App_DTD_DataAccess/Maps/index.cfm?fuseaction=MapsMain&MenuType=Maps |archive-date=2007-07-01 |dead-url=yes |df= }} *[http://www.cml.org/ Colorado Municipal League] *[http://www.cmca.gen.co.us/ Colorado Municipal Clerks Association] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140903203052/http://www.cmca.gen.co.us/ |date=2014-09-03 }} *[http://www.usa.gov/ United States Government] **[https://www.census.gov/ United States Census Bureau] ***{{Cite web |url=http://2010.census.gov/2010census/ |title=United States Census 2010 |access-date=2010-01-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100320084325/http://2010.census.gov/2010census/ |archive-date=2010-03-20 |dead-url=yes |df= }} ***{{Cite web |url=http://www.census.gov/popest/estimates.php |title=United States population estimates |access-date=2010-01-07 |archive-url=http://webarchive.loc.gov/all/20061206215954/http://www.census.gov/popest/estimates.php |archive-date=2006-12-06 |dead-url=bot: unknown |df= }} ***[http://www.arcgis.com/home/webmap/viewer.html?url=http%3A%2F%2Ftigerweb.geo.census.gov%2Farcgis%2Frest%2Fservices%2FCensus2010%2FState_County%2FMapServer&source=sd ArcGIS Map with main cities and counties] ***{{Cite web |url=http://www.census.gov/cgi-bin/gazetteer |title=U.S. Gazetteer |access-date=2008-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/19970101144813/http://www.census.gov/cgi-bin/gazetteer |archive-date=1997-01-01 |dead-url=yes |df= }} ***[https://web.archive.org/web/20080521160844/http://factfinder.census.gov./ American Factfinder] **[http://www.doi.gov/ U.S. Department of the Interior] ***[http://www.usgs.gov/ U.S. Geological Survey] ****[http://geonames.usgs.gov/pls/gnispublic/ Geographic Names Information System query] ***{{Cite web |url=http://www.nationalatlas.gov/ |title=National Atlas of the United States of America |access-date=2008-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081205020547/http://www.nationalatlas.gov/ |archive-date=2008-12-05 |dead-url=yes |df= }} *[http://www.usps.com/ U.S. Postal Service] **{{Cite web |url=http://zip4.usps.com/zip4/citytown.jsp |title=ZIP Code lookup |access-date=2006-12-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040927025424/http://zip4.usps.com/zip4/citytown.jsp |archive-date=2004-09-27 |dead-url=no |df= }} *[http://wikimapia.org/#lat=39.05&lon=-105.53&z=7&l=0&m=a Wikimapia map of Colorado] {{Colorado}} {{Mga talaan ng mga lungsod sa Estados Unidos}} [[Kategorya:Mga talaan ng mga lungsod sa Estados Unidos ayon sa estado|Colorado]] cn1apqm44z5z95lxrsi9fdr6f9urbml Sakura Miyawaki 0 290884 2238245 2221044 2026-10-31T12:05:27Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238245 wikitext text/x-wiki {{BLP unsourced|date=Hunyo 2022}} {{Infobox person<!--Due to copyright, please do NOT upload photos taken from ANY website and/or SNS (Facebook, Twitter, Instagram, etc) unless permitted by the owner/s (with evidence of permission).--> | name = Sakura Miyawaki | image = Miyawaki Sakura 190428.jpg | image_upright = | alt = | caption = | birth_date = {{birth date and age|1998|3|19}} | birth_place = [[Lungsod ng Kagoshima]], [[Prepektura ng Kagoshima]], [[Hapon]] | alias = Sakura | occupation = {{hlist|mang-aawit|artista|radio host}} | agent = {{Illm|A.M. Entertainment|lt=A.M.|ja|A.M.Entertainment}} | years_active = 2008<ref>{{Cite web|url=http://www.nuts-pro.com/cgi-bin/info_view.cgi|title=WHATS NEW -NUTS PRODUCTION-|date=January 13, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140113014205/http://www.nuts-pro.com/cgi-bin/info_view.cgi|archive-date=January 13, 2014}}</ref>–kasalukuyan | signature = | signature_alt = Signature of Sakura Miyawaki | module = {{Infobox musical artist|embed=yes | genre = {{hlist|[[J-pop]]|[[K-pop]]}} | instrument = Vocals | label = {{hlist|[[AKS (company)|AKS]]|Off The Record{{efn|name=labels|As a member of [[Iz*One]] only.}}|[[EMI Records Japan|EMI]]{{efn|name=labels}}|[[Source Music|Source]]}} | current_member_of = [[Le Sserafim]] | past_member_of = {{hlist|[[HKT48]]|[[AKB48]]|[[Iz*One]]}} | module2 = {{Infobox Chinese|child=yes|headercolor=transparent|hide=no | kanji = 宮脇 咲良 | romaji = Miyawaki Sakura | hiragana = みやわき さくら | katakana = ミヤワキ サクラ }}<br> | module3 = {{Infobox Chinese|child=yes|headercolor=transparent|hide=no | hangul = 미야와키 사쿠라 | rr = Miyawaki Sakura | mr = Miyawak'i Sak'ura }} }} | module2 = {{Infobox person|embed=yes | signature = Sakura Miyawaki signature (Le Sserafim).svg | signature_alt = Sakura Miyawaki signature (Le Sserafim).svg | signature_size = 120px }} }} {{Commonscat|Sakura Miyawaki}} Si {{nihongo|'''Sakura Miyawaki'''|宮脇 咲良|Miyawaki Sakura}} ay isang mang-aawit mula sa bansang [[Hapon]]. Siya ay ipinanganak sa [[Kagoshima Prefecture]], [[Hapon]]. Ang kanyang palayaw ay '''Sakura'''. Siya ay isang miyembro ng Korean at Japanese music group na [[IZ*ONE]]. ==Mga nota== {{notelist}} ==Mga sanggunian== == Mga Kawing panlabas == * [https://www.izone-official.com/profile/2 Sakura Miyawaki] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191213102056/https://www.izone-official.com/profile/2 |date=2019-12-13 }} - IZ*ONE JAPAN OFFICIAL SITE * [http://iz-one.co.kr/ IZ*ONE] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190827135828/http://iz-one.co.kr/ |date=2019-08-27 }} * [http://www.hkt48.jp/profile/12 HKT48 Opisyal na profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210525120000/http://www.hkt48.jp/profile/12/ |date=2021-05-25 }} * [https://web.archive.org/web/20180415214530/https://7gogo.jp/users/wkjaY7KoTCR2 Sakura Miyawaki] - [[755]] * {{Twitter|39saku_chan|宮脇 咲良}}(Setyembre 1, 2016- ) * {{Instagram|39saku_chan|Sakura Miyawaki}}(Setyembre 1, 2016- ) * {{Weibo|6352047195|HKT48_宫脇咲良}} * [https://www.showroom-live.com/48_SAKURA_MIYAWAKI 宮脇 咲良(HKT48 チームKIV)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210321172317/https://www.showroom-live.com/48_SAKURA_MIYAWAKI |date=2021-03-21 }} - [[SHOWROOM]] * {{YouTube|c=UC9Z0cgZPBa2szfJcrJdfYvA|ちゃんねる宮脇咲良}} {{DEFAULTSORT:Miyawaki, Sakura}} [[Kaurian:Ipinanganak noong 1998|Miyawaki, Sakura]] [[Kaurian:Mga mang-aawit mula sa Hapon|Miyawaki, Sakura]] [[Kaurian:Nabubuhay na mga tao|Miyawaki, Sakura]] {{stub|mang-aawit|Hapon}} {{Authority control}} kwdngjl9myxdk96mbgh9k0j334k0zjk Talaan ng mga pagganap ni Isabelle Huppert 0 296202 2238318 2235080 2026-10-31T16:52:57Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238318 wikitext text/x-wiki [[Isabelle Huppert|Si Isabelle Huppert]] ay isang artista sa Pransya na lumitaw sa higit sa 120 mga tampok na pelikula, na karamihan sa mga naka-star na papel.{{fact}} Itinuring bilang isa sa mga pinarangalan na artista sa sinehan ng Pransya,{{fact}} siya ay lumitaw sa mga pelikulang pinamunuan nina [[Claude Chabrol]], [[Jean-Luc Godard]] at [[Michael Haneke]].{{fact}} Nag-star din siya sa maraming mga paggawa ng entablado, sa Paris at sa buong mundo. Ang kanyang unang malaking pagsikat ay dumating sa [[Bertrand Blier]] 's ''[[Pupunta Lugar (1974 film)|Les Valseuses]]'' (1974), na isang tagumpay sa Pransya.{{fact}} Ang unang pelikula ng wikang Ingles ng Huppert ay si ''[[Rosebud (1975 film)|Rosebud]]'' (1975), sa direksyon ni [[Otto Preminger]] at pinagbibidahan ni [[Peter O'Toole]] . Noong 2017, siya ay lumitaw sa 21 mga pelikula na na-screen sa ''Competition'' sa [[Cannes Film Festival]].{{fact}} Sa Cannes siya ay nanalo ng [[Pinakamahusay na Award ng Actress (Cannes Film Festival)|Best Actress Award ng]] dalawang beses, para sa kanyang mga tungkulin sa ''[[Violette Nozière]]'' (1978) at ''[[Ang Piano Guro (pelikula)|The Piano Teacher]]'' (2001).{{fact}} Nanalo rin siya ng isang [[BAFTA Award for Most Promising Newcomer sa Nangungunang Mga Pelikulang Pelikula|BAFTA Award para sa Most Promising Newcomer]] for ''[[The Lacemaker]]'' (1977),{{fact}} at dalawang [[Volpi Cup]]s sa [[Pista ng Pelikula ng Venice|Venice]] for ''[[Kuwento ng Babae|Story of Women]]'' (1988) at ''[[La Cérémonie]]'' (1995).{{fact}} Siya ay hinirang para sa 16 [[Mga Gawad ng César|César Awards]], dalawang beses na nanalo ng [[César Award para sa Pinakamahusay na Aktres|Best Actress]] award, para sa ''La Cérémonie'' at para kay ''[[Elle (pelikula)|Elle]]''.{{fact}} Nanalo si Huppert ng [[Golden Globe Award para sa Pinakamagaling na Aktres sa isang Larawan ng Paggalaw - Drama|Golden Globe Award]] at nakatanggap ng isang nominasyon para sa [[Academy Award para sa Pinakamahusay na Aktres|Academy Award para sa Pinakamagandang Aktres]] para sa kanyang trabaho sa [[Paul Verhoeven]] 's ''Elle'' (2016). == Pelikula == {| class="wikitable" |+Key | style="background:#FFFFCC;" |{{dagger|alt=Denotes films that have not yet been released}} |Pelikula na hindi pa naipapalabas |} {| class="wikitable plainrowheaders sortable" ! scope="col" |Titulo ! scope="col" |Taon ! scope="col" |Papel ! scope="col" |Direktor ! scope="col" class="unsortable" | ! scope="col" class="unsortable" |{{abbr|Ref(s)|Reference(s)}} |- ! scope="row" |''[[Faustine et le Bel Été]]'' |1972 |Student #2 |{{sort|Companeez|[[Nina Companeez]]}} |{{small|(Out of Competition – [[1972 Cannes Film Festival]])}} | style="text-align:center;" |<ref>{{cite web|title=Faustine et le Bel Été (1972)|url=https://www.rottentomatoes.com/m/faustine_et_le_bel_ete|publisher=Rotten Tomatoes|accessdate=28 November 2017}}</ref><ref name="hupperttribute2">{{cite web|url=https://www.rogerebert.com/festivals-and-awards/ciff-2014-tribute-isabelle-huppert|title=CIFF 2014 Tribute: Isabelle Huppert|last=Sobczynski|first=Peter|publisher=Ebert Digital|work=[[RogerEbert.com]]|date=10 October 2014|accessdate=28 November 2017}}</ref> |- ! scope="row" |''[[The Bar at the Crossing]]'' |1972 |Annie Smith |{{sort|Levent|[[Alain Levent]]}} |{{small|(In Competition – [[22nd Berlin International Film Festival|1972 Berlin Film Festival]])}} | style="text-align:center;" |<ref>{{cite web|url=http://www.vulture.com/2017/02/the-lesser-known-roles-of-this-years-oscar-nominated-actors.html|title=Saluting the Lesser-Known Roles of This Year’s Oscar-Nominated Actors|last=Bramesco|first=Charles|work=[[Vulture.com|Vulture]]|date=14 February 2017|accessdate=28 November 2017}}</ref> |- ! scope="row" |''[[César and Rosalie]]'' |1972 |Marite |{{sort|Sautet|[[Claude Sautet]]}} | | style="text-align:center;" |<ref>{{cite web|title=César and Rosalie (1972)|url=https://www.rottentomatoes.com/m/cesar_and_rosalie/|publisher=Rotten Tomatoes|accessdate=28 November 2017}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Successive Slidings of Pleasure]]'' |1974 |Bit |{{sort|Robbe-Grillet|[[Alain Robbe-Grillet]]}} | | style="text-align:center;" |<ref>{{cite web|title=Successive Slidings of Pleasure (1974)|url=https://www.rottentomatoes.com/m/successive_slidings_of_pleasure|publisher=Rotten Tomatoes|accessdate=28 November 2017}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Going Places (1974 film)|Going Places]]'' |1974 |Jacqueline |{{sort|Blier|[[Bertrand Blier]]}} | | style="text-align:center;" |<ref>{{cite web|title=Going Places (1974)|url=https://www.rottentomatoes.com/m/going_places|publisher=Rotten Tomatoes|accessdate=28 November 2017}}</ref> |- ! scope="row" |''[[L'Ampélopède]]'' |1974 |The storyteller |{{sort|Weinberg|[[Rachel Weinberg]]}} | | style="text-align:center;" |<ref>{{cite web|title=L'Ampélopède (1974)|url=http://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b6ebc9d9e|publisher=[[British Film Institute]]|accessdate=28 November 2017|archive-date=28 Nobiyembre 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171128095013/http://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b6ebc9d9e|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Serious as Pleasure]]'' |1975 |A girl brought home |[[Robert Benayoun]] | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[The Common Man (film)|The Common Man]]'' |1975 |Brigitte Colin |[[Yves Boisset]] |{{small|(In Competition – [[25th Berlin International Film Festival|1975 Berlin Film Festival]])}} | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Rosebud (1975 film)|Rosebud]]'' |1975 |Helene Nikolaos |[[Otto Preminger]] | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Aloïse (film)|Aloïse]]'' |1975 |Aloïse as a child |[[Liliane de Kermadec]] |{{small|(In Competition – [[1975 Cannes Film Festival]])}} | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[The Big Delirium]]'' |1975 |Marie |[[Dennis Berry (director)|Dennis Berry]] | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Docteur Françoise Gailland]]'' |1976 |Élisabeth Gailland |[[Jean-Louis Bertucelli]] | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[The Judge and the Assassin]]'' |1976 |Rose |[[Bertrand Tavernier]] | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Little Marcel]]'' |1976 |Yvette |[[Jacques Fansten]] | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[I Am Pierre Riviere]]'' |1976 |Aimée |[[Christine Lipinska]] | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[The Lacemaker]]'' |1977 |Pomme |[[Claude Goretta]] |{{small|(In Competition – [[1977 Cannes Film Festival]])}} | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Spoiled Children (1977 film)|Spoiled Children]]'' |1977 |The secretary of the deputy |[[Bertrand Tavernier]] |Uncredited | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[The Indians Are Still Far Away]]'' |1977 |Jenny |{{Interlanguage link multi|Patricia Moraz|fr}} | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Violette Nozière]]'' |1978 |Violette Nozière |[[Claude Chabrol]] |{{small|(In Competition – [[1978 Cannes Film Festival]])}} | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''Scénario de 'Sauve qui peut la vie'' |1979 |Herself |[[Jean-Luc Godard]] |Short film | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Return to the Beloved]]'' |1979 |Jeanne Kern |[[Jean-François Adam]] | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[The Brontë Sisters]]'' |1979 |[[Anne Brontë]] |[[André Téchiné]] |{{small|(In Competition – [[1979 Cannes Film Festival]])}} | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Every Man for Himself (1980 film)|Every Man for Himself]]'' |1980 |Isabelle Rivière |[[Jean-Luc Godard]] |{{small|(In Competition – [[1980 Cannes Film Festival]])}} | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[The Heiresses (1980 film)|The Heiresses]]'' |1980 |Irène |[[Márta Mészáros]] |{{small|(In Competition – [[1980 Cannes Film Festival]])}} | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Loulou (film)|Loulou]]'' |1980 |Nelly |[[Maurice Pialat]] |{{small|(In Competition – [[1980 Cannes Film Festival]])}} | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Heaven's Gate (film)|Heaven's Gate]]'' |1980 |[[Ella Watson]] |[[Michael Cimino]] |{{small|(In Competition – [[1981 Cannes Film Festival]])}} | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[The Lady of the Camellias (1981 film)|The Lady of the Camellias]]'' |1981 |Alphonsine Plessis |[[Mauro Bolognini]] | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[The Wings of the Dove (1981 film)|The Wings of the Dove]]'' |1981 |Marie |[[Benoît Jacquot]] | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Coup de Torchon]]'' |1981 |Rose Mercaillou |[[Bertrand Tavernier]] | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Eaux profondes]]'' |1981 |Melanie |[[Michel Deville]] | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Passion (1982 film)|Passion]]'' |1982 |Isabelle |[[Jean-Luc Godard]] |{{small|(In Competition – [[1982 Cannes Film Festival]])}} | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[The Trout (film)|The Trout]]'' |1982 |Frédérique |[[Joseph Losey]] | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[The Story of Piera]]'' |1983 |Piera |[[Marco Ferreri]] |{{small|(In Competition – [[1983 Cannes Film Festival]])}} | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Entre Nous (film)|Entre Nous]]'' |1983 |Lena Weber |[[Diane Kurys]] |Also known as ''Coup de foudre'' | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[My Best Friend's Girl (1983 film)|My Best Friend's Girl]]'' |1983 |Viviane |[[Bertrand Blier]] | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[La Garce]]'' |1984 |Aline Kaminker / Édith Weber |[[Christine Pascal]] | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Sincerely Charlotte]]'' |1985 |Charlotte |[[Caroline Huppert]] | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[All Mixed Up (film)|All Mixed Up]]'' |1985 |Rose-Marie Martin |[[Josiane Balasko]] | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Cactus (1986 film)|Cactus]]'' |1986 |Colo |[[Paul Cox (director)|Paul Cox]] | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[The Bedroom Window (1987 film)|The Bedroom Window]]'' |1987 |Sylvia Wentworth |[[Curtis Hanson]] | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[The Possessed (1988 film)|The Possessed]]'' |1988 |Maria Sjatov |[[Andrzej Wajda]] | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Story of Women]]'' |1988 |Marie |[[Claude Chabrol]] |{{small|(In Competition – [[45th Venice International Film Festival|1988 Venice Film Festival]])}} | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Milan noir]]'' |1988 |Sarah |{{Interlanguage link multi|Ronald Chammah|fr}} | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Migrations (film)|Migrations]]'' |1989 |Dafina Isakovic |[[Aleksandar Petrović (film director)|Aleksandar Petrović]] | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[A Woman's Revenge (1990 film)|A Woman's Revenge]]'' |1990 |Cécile |[[Jacques Doillon]] |{{small|(In Competition – [[40th Berlin International Film Festival|1990 Berlin Film Festival]])}} | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Malina (film)|Malina]]'' |1991 |The Woman |[[Werner Schroeter]] |{{small|(In Competition – [[1991 Cannes Film Festival]])}} | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Madame Bovary (1991 film)|Madame Bovary]]'' |1991 |Emma Bovary |[[Claude Chabrol]] | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Love After Love (1992 film)|Love After Love]]'' |1992 |Lola |[[Diane Kurys]] | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[The Flood (1994 film)|The Flood]]'' |1993 |Sofia |{{Interlanguage link multi|Igor Minaiev|fr}} |Also associate producer | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Amateur (1994 film)|Amateur]]'' |1994 |Isabelle |[[Hal Hartley]] | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[La Séparation]]'' |1994 |Anne |[[Christian Vincent (director)|Christian Vincent]] | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[La Cérémonie]]'' |1995 |Jeanne |[[Claude Chabrol]] |{{small|(In Competition – [[52nd Venice International Film Festival|1995 Venice Film Festival]])}} | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[The Elective Affinities]]'' |1996 |Carlotta |[[Paolo and Vittorio Taviani]] |{{small|(Out of Competition – [[1996 Cannes Film Festival]])}} | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Les Palmes de M. Schutz]]'' |1997 |[[Marie Curie]] |[[Claude Pinoteau]] | style="text-align:center;" | | |- ! scope="row" |''[[The Swindle (1997 film)|The Swindle]]'' |1997 |Elizabeth / Betty |[[Claude Chabrol]] | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[The School of Flesh]]'' |1998 |Dominique |[[Benoît Jacquot]] |{{small|(In Competition – [[1998 Cannes Film Festival]])}} | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[No Scandal]]'' |1999 |Agnès Jeancourt |[[Benoît Jacquot]] |{{small|(In Competition – [[56th Venice International Film Festival|1999 Venice Film Festival]])}} | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Modern Life (film)|Modern Life]]'' |2000 |Claire |[[Laurence Ferreira Barbosa]] | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[False Servant]]'' |2000 |La comtesse |[[Benoît Jacquot]] | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[The King's Daughters]]'' |2000 |Madame de Maintenon |[[Patricia Mazuy]] |{{small|(Un Certain Regard – [[2000 Cannes Film Festival]])}} | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Sentimental Destinies]]'' |2000 |Nathalie Barnery |[[Olivier Assayas]] |{{small|(In Competition – [[2000 Cannes Film Festival]])}} | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Comedy of Innocence]]'' |2000 |Ariane |[[Raúl Ruiz (director)|Raúl Ruiz]] |{{small|(In Competition – [[57th Venice International Film Festival|2000 Venice Film Festival]])}} | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Merci pour le Chocolat]]'' |2000 |Marie-Claire 'Mika' Muller |[[Claude Chabrol]] | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[The Piano Teacher (film)|The Piano Teacher]]'' |2001 |Erika Kohut |[[Michael Haneke]] |{{small|(In Competition – [[2001 Cannes Film Festival]])}} | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[8 Women]]'' ''(8 femmes)'' |2002 |Augustine |[[François Ozon]] |{{small|(In Competition – [[52nd Berlin International Film Festival|2002 Berlin Film Festival]])}} | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Two (2002 film)|Two]]'' |2002 |Magdalena / Maria |[[Werner Schroeter]] | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[La vie promise]]'' |2002 |Sylvia |[[Olivier Dahan]] | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Time of the Wolf]]'' |2003 |Anne Laurent |[[Michael Haneke]] |{{small|(Out of Competition – [[2003 Cannes Film Festival]])}} | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Ma Mère]]'' |2004 |Hélène |[[Christophe Honoré]] | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[I Heart Huckabees]]'' |2004 |Caterine Vauban |[[David O. Russell]] | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Les Sœurs fâchées]]'' |2004 |Martine Demouthy |[[Alexandra Leclère]] | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Gabrielle (2005 film)|Gabrielle]]'' |2005 |Gabrielle Hervey |[[Patrice Chéreau]] |{{small|(In Competition – [[62nd Venice International Film Festival|2005 Venice Film Festival]])}} | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Comedy of Power]]'' |2006 |Jeanne Charmant-Killman |[[Claude Chabrol]] |{{small|(In Competition – [[56th Berlin International Film Festival|2006 Berlin Film Festival]])}} | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Private Property (2006 film)|Private Property]]'' |2006 |Pascale |[[Joachim Lafosse]] |{{small|(In Competition – [[63rd Venice International Film Festival|2006 Venice Film Festival]])}} | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Hidden Love]]'' |2007 |Danielle |[[Alessandro Capone]] | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Medea Miracle]]'' |2007 |Irène / Médée |{{Interlanguage link multi|Tonino De Bernardi|it}} | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Home (2008 film)|Home]]'' |2008 |Marthe |[[Ursula Meier]] | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[The Sea Wall]]'' |2008 |Mother |[[Rithy Panh]] | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Villa Amalia (film)|Villa Amalia]]'' |2009 |Ann |[[Benoît Jacquot]] | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[White Material]]'' |2009 |Maria Vial |[[Claire Denis]] |{{small|(In Competition – [[66th Venice International Film Festival|2009 Venice Film Festival]])}} | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Copacabana (2010 film)|Copacabana]]'' |2010 |Elisabeth Delmotte, known as Babou |[[Marc Fitoussi]] | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''{{Interlanguage link multi|Sans queue ni tête|fr}}'' |2010 |Alice Bergerac |[[Jeanne Labrune]] | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Fantastic Mr. Fox (film)|Fantastic Mr. Fox]]'' |2010 |Mrs. Felicity Fox (voice) |[[Wes Anderson]] |French dubbed version | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Die Blutgräfin (film)|Die Blutgräfin]]'' |2011 |Maid Hermine |[[Ulrike Ottinger]] | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[My Little Princess]]'' |2011 |Hanna Giurgiu |[[Eva Ionesco]] | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[My Worst Nightmare]]'' |2011 |Agathe Novic |[[Anne Fontaine (filmmaker)|Anne Fontaine]] | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''{{Interlanguage link multi|Dubaï Flamingo|fr}}'' |2012 |The goat (voice) |{{ill|Delphine Kreuter|fr}} |Uncredited | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Captive (2012 film)|Captive]]'' |2012 |Thérèse Bourgoine |[[Brillante Mendoza]] |{{small|(In Competition – [[62nd Berlin International Film Festival|2012 Berlin Film Festival]])}} | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Amour (2012 film)|Amour]]'' |2012 |Eva |[[Michael Haneke]] |{{small|(In Competition – [[2012 Cannes Film Festival]])}} | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[In Another Country (film)|In Another Country]]'' |2012 |Anne |[[Hong Sang-soo]] |{{small|(In Competition – [[2012 Cannes Film Festival]])}} | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Dormant Beauty]]'' |2012 |Divina Madre |[[Marco Bellocchio]] |{{small|(In Competition – [[69th Venice International Film Festival|2012 Venice Film Festival]])}} | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Lines of Wellington]]'' |2012 |Cosima Pia |[[Valeria Sarmiento]] |{{small|(In Competition – [[69th Venice International Film Festival|2012 Venice Film Festival]])}} | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[The Nun (2013 film)|The Nun]]'' |2013 |Supérieure Saint Eutrope |[[Guillaume Nicloux]] |{{small|(In Competition – [[63rd Berlin International Film Festival|2013 Berlin Film Festival]])}} | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Michael H – Profession: Director]]'' |2013 |Herself |Yves Montmayeur |Documentary | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Dead Man Down]]'' |2013 |Maman Louzon |[[Niels Arden Oplev]] | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Tip Top (film)|Tip Top]]'' |2013 |Esther Lafarge |[[Serge Bozon]] |{{small|(Directors' Fortnight – [[2013 Cannes Film Festival]])}} | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Abuse of Weakness]]'' |2013 |Maud Schoenberg |[[Catherine Breillat]] | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[The Disappearance of Eleanor Rigby]]'' |2013 |Mary Rigby |[[Ned Benson]] |{{small|(Un Certain Regard – [[2014 Cannes Film Festival]])}} | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Paris Follies]]'' |2014 |Brigitte Lecanu |[[Marc Fitoussi]] | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Dior and I]]'' |2014 |Herself |Frédéric Tcheng |Documentary | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Macadam Stories]]'' |2015 |Jeanne Meyer |[[Samuel Benchetrit]] |{{small|(Special Screening – [[2015 Cannes Film Festival]])}} | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Louder Than Bombs (film)|Louder Than Bombs]]'' |2015 |Isabelle Reed |[[Joachim Trier]] |{{small|(In Competition – [[2015 Cannes Film Festival]])}} | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Valley of Love]]'' |2015 |Isabelle |[[Guillaume Nicloux]] |{{small|(In Competition – [[2015 Cannes Film Festival]])}} | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Things to Come (2016 film)|Things to Come]]'' |2016 |Nathalie Chazeaux |[[Mia Hansen-Løve]] |{{small|(In Competition – [[2016 Berlin Film Festival]])}} | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Elle (film)|Elle]]'' |2016 |Michèle Leblanc |[[Paul Verhoeven]] |{{small|(In Competition – [[2016 Cannes Film Festival]])}} | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Tout de suite maintenant]]'' |2016 |Solveig |[[Pascal Bonitzer]] | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''Close Encounters with Vilmos Zsigmond'' |2016 |Herself |Pierre Filmon |{{small|(Cannes Classics – [[2016 Cannes Film Festival]])}}Documentary | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Souvenir (2016 film)|Souvenir]]'' |2016 |Liliane Cheverny, known as Laura |{{Interlanguage link multi|Bavo Defurne|fr}} | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''What Tears Us Apart'' |2016 |Isabelle |[[Hu Wei (director)|Hu Wei]] |Short film | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" |''[[Barrage (film)|Barrage]]'' |2017 |Elisabeth |{{sort|Schroeder|[[Laura Schroeder]]}} |{{small|(Forum – [[67th Berlin International Film Festival|2017 Berlin Film Festival]])}} | style="text-align:center;" |<ref>{{cite web|url=http://delano.lu/d/detail/news/drama-barrage-represent-lux-2018-oscars/155120|title=Drama "Barrage" to represent Lux. at 2018 Oscars|work=Delano|first=Jess|last=Bauldry|date=8 September 2017|accessdate=27 January 2018}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Claire's Camera]]'' |2017 |Claire |{{sort|Sang-soo|[[Hong Sang-soo]]}} |{{small|(Special Screening – [[2017 Cannes Film Festival]])}} | style="text-align:center;" |<ref>{{cite web|url=http://theplaylist.net/sofia-coppola-todd-haynes-michael-haneke-bong-joon-ho-twin-peaks-lead-2017-cannes-film-festival-line-up-20170413/|title=Sofia Coppola, Todd Haynes, Michael Haneke, Bong-Joon Ho & ‘Twin Peaks’ Lead 2017 Cannes Film Festival Line Up|website=The Playlist|first=Kevin|last=Jagernauth|date=13 April 2017|accessdate=19 January 2018}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Happy End (2017 film)|Happy End]]'' |2017 |Anne Laurent |{{sort|Haneke|[[Michael Haneke]]}} |{{small|(In Competition – [[2017 Cannes Film Festival]])}} | style="text-align:center;" |<ref>{{cite web|url=http://theplaylist.net/sofia-coppola-todd-haynes-michael-haneke-bong-joon-ho-twin-peaks-lead-2017-cannes-film-festival-line-up-20170413/|title=Sofia Coppola, Todd Haynes, Michael Haneke, Bong-Joon Ho & ‘Twin Peaks’ Lead 2017 Cannes Film Festival Line Up|work=The Playlist|first=Kevin|last=Jagernauth|date=13 April 2017|accessdate=19 January 2018}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Madame Hyde]]'' |2017 |Marie Géquil / Madame Hyde |{{sort|Bozon|[[Serge Bozon]]}} | | style="text-align:center;" |<ref>{{cite web|url=https://pardo.ch/pardo/pardo-live/today-at-festival/2017/day-11/isabelle-huppert.html|title=Best Actress: Isabelle Huppert|work=[[Locarno Festival]]|accessdate=19 January 2018|archive-date=12 Agosto 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170812173359/https://pardo.ch/pardo/pardo-live/today-at-festival/2017/day-11/isabelle-huppert.html|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Marvin (film)|Reinventing Marvin]]'' |2017 |Isabelle Huppert |{{sort|Fontaine|[[Anne Fontaine]]}} |{{small|(Horizons – [[74th Venice International Film Festival|2017 Venice Film Festival]])}} | style="text-align:center;" |<ref>{{cite web|url=https://www.queerlion.it/en/winner2017|title=Queer Lion Award to "Marvin" by Anne Fontaine|publisher=[[Queer Lion]]|accessdate=19 January 2018|archive-date=9 Septiyembre 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170909142459/https://www.queerlion.it/en/winner2017/|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Isle of Dogs (film)|Isle of Dogs]]'' |2018 |Interpreter Woman (voice) |{{sort|Anderson|[[Wes Anderson]]}} |{{small|(In Competition – [[68th Berlin International Film Festival|2018 Berlin Film Festival]])}}French dubbed version | style="text-align:center;" |<ref>{{cite web|url=http://www.konbini.com/fr/entertainment-2/garrel-duris-seydoux-le-casting-luxueux-de-la-vf-du-prochain-wes-anderson/|title=Garrel, Duris, Seydoux : le casting luxueux de la VF du prochain Wes Anderson|last=Cios|first=Arthur|work=Konbini|accessdate=22 February 2018|language=FR}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Eva (2018 film)|Eva]]'' |2018 |Eva |{{sort|Jacquot|[[Benoît Jacquot]]}} |{{small|(In Competition – [[68th Berlin International Film Festival|2018 Berlin Film Festival]])}} | style="text-align:center;" |<ref>{{cite web|url=https://variety.com/2016/film/global/isabelle-huppert-to-star-in-benoit-jacquots-psychological-thriller-eva-1201931509/|title=Isabelle Huppert to Star in Benoit Jacquot’s Psychological Thriller ‘Eva’|last=Keslassy|first=Elsa|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|date=1 December 2016|accessdate=28 November 2017}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Greta (2018 film)|Greta]]'' |2018 |Greta |{{sort|Jordan|[[Neil Jordan]]}} | | style="text-align:center;" |<ref>{{cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/cannes-isabelle-huppert-chloe-grace-moretz-star-thriller-widow-1000624|title=Cannes: Isabelle Huppert, Chloe Grace Moretz to Star in Thriller 'The Widow' (Exclusive)|last=Ford|first=Rebecca|work=[[The Hollywood Reporter]]|date=5 May 2017|accessdate=28 November 2017}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Golden Youth (film)|Golden Youth]]'' |2019 |Lucile Wood |{{sort|Ionesco|[[Eva Ionesco]]}} |Also known as ''Une jeunesse dorée'' | style="text-align:center;" |<ref>{{cite web|url=https://www.lesinrocks.com/2017/10/news/une-jeunesse-doree-le-nouveau-film-deva-ionesco-se-precise|title="Une jeunesse dorée", le nouveau film d'Eva Ionesco se précise|work=[[Les Inrockuptibles]]|accessdate=27 January 2018|language=FR|archive-date=28 Enero 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180128132636/https://www.lesinrocks.com/2017/10/news/une-jeunesse-doree-le-nouveau-film-deva-ionesco-se-precise/|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" |''White As Snow'' |2019 |Maud |{{sort|Fontaine|[[Anne Fontaine]]}} |Also known as ''Blanche comme neige'' | style="text-align:center;" |<ref>{{cite web|url=http://www.lefigaro.fr/cinema/2018/04/12/03002-20180412ARTFIG00257-le-tournage-du-blanche-neige-erotique-d-anne-fontaine-a-commence.php|title=Le tournage du Blanche-Neige érotique d'Anne Fontaine a commencé|last=Lévy|first=Noémie|work=[[Le Figaro]]|date=12 April 2018|accessdate=15 April 2018|language=FR}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Frankie (2019 film)|Frankie]]'' |2019 |Françoise Crémont, known as Frankie |{{sort|Sachs|[[Ira Sachs]]}} |{{small|(In Competition – [[2019 Cannes Film Festival]])}} | style="text-align:center;" |<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2018/02/family-vacation-isabelle-huppert-marisa-tomei-greg-kinnear-ira-sachs-berlin-1202289408/|title=Ira Sachs Packs For ‘A Family Vacation’ With Isabelle Huppert, Marisa Tomei – Berlin|website=[[Deadline Hollywood]]|first=Nancy|last=Tartaglione|date=14 February 2018|accessdate=9 October 2018}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#FFFFCC;" |''Mama Weed'' {{dagger|alt=Denotes films that have not yet been released}} |2020 |Patience Portefeux |{{sort|Salomé|[[Jean-Paul Salomé]]}} |Post-production | style="text-align:center;" |<ref>{{cite web|url=https://variety.com/2018/film/global/isabelle-huppert-la-daronne-jean-paul-salome-orange-studio-1203017797/|title=Isabelle Huppert to Play Drug Dealer in ‘La Daronne’ (EXCLUSIVE)|last=Keslassy|first=Elsa|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|date=2 November 2018|accessdate=9 November 2018}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#FFFFCC;" |''Luz'' {{dagger|alt=Denotes films that have not yet been released}} |TBA | |Flora Lau |Post-production | style="text-align:center;" |<ref>{{cite web|url=https://www.indiewire.com/2019/02/isabelle-huppert-interview-greta-1202047935/|title=Killer Instinct: Why Isabelle Huppert Is Still the Most Dangerous Actress in the World|last=Ehrlich|first=David|work=[[IndieWire]]|date=28 February 2019|accessdate=19 April 2019}}</ref> |} == Telebisyon == {| class="wikitable plainrowheaders sortable" ! scope="col" |Titulo ! scope="col" |Taon ! scope="col" |Papel ! scope="col" |Direktor ! scope="col" class="unsortable" | ! scope="col" class="unsortable" |{{abbr|Ref(s)|Reference(s)}} |- ! scope="row" |''[[Le Prussien]]'' |1971 |Elisabeth |[[Jean L'Hôte]] |TV film | |- ! scope="row" |''{{Interlanguage link multi|Les Cent Livres des Hommes|fr}}'' |1971 |Gilberte | |Episode: "Du côté des chez Swann" | |- ! scope="row" |''[[Figaro-ci, Figaro-là]]'' |1972 |Pauline |[[Hervé Bromberger]] |TV film | |- ! scope="row" |''[[Histoire vraie]]'' |1973 |Adelaïde |[[Claude Santelli]] |TV film | |- ! scope="row" |''[[Le Maître de pension]]'' |1973 |Annie |[[Marcel Moussy]] |TV film | |- ! scope="row" |''[[Le Drakkar]]'' |1973 |Yolande |Jacques Pierre |TV film | |- ! scope="row" |''[[Vogue la galère]]'' |1973 |Clotilde |[[Raymond Rouleau]] |TV film | |- ! scope="row" |''[[Madame Baptiste]]'' |1974 |Blanche |[[Claude Santelli]] |TV film | |- ! scope="row" |''[[Plaies et bosses]]'' |1974 |Patsy Lackan |[[Yves-André Hubert]] |TV film | |- ! scope="row" |''[[No Trifling with Love]]'' |1977 |Camille |[[Caroline Huppert]] |TV film | |- ! scope="row" |''[[Un siècle d'écrivains]]'' |1995 |Narrator |[[Jacques Doillon]] |Episode: "Nathalie Sarraute" | |- ! scope="row" |''[[Gulliver's Travels (miniseries)|Gulliver's Travels]]'' |1996 |Houyhnhnm Mistress (voice) |[[Charles Sturridge]] |Episode #1.2 | |- ! scope="row" |''Médée'' |2001 |[[Medea|Médée]] |Don Kent |TV film | |- ! scope="row" |''Isabelle Huppert, une vie pour jouer'' |2001 |Herself |{{Interlanguage link multi|Serge Toubiana|fr}} |Documentary | |- ! scope="row" |''[[Law & Order: Special Victims Unit]]'' |2010 |Sophie Gerard |[[Peter Leto]] |Episode: "Shattered" | |- ! scope="row" |''False Confessions'' |2016 |Araminte |[[Luc Bondy]] |TV film; released in U.S. theatres in July 2017 | style="text-align:center;" |<ref>{{cite news|url=http://frenchculture.org/film-tv-and-new-media/in-theaters/false-confessions|title=False Confessions|work=[[Embassy of France, Washington, D.C.|French Embassy in the U.S.]]|accessdate=14 June 2017|archive-date=9 Oktubre 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171009102534/http://frenchculture.org/film-tv-and-new-media/in-theaters/false-confessions|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" |''I Love Isabelle Huppert'' |2017 |Herself |Jean-Marie Nizan and Stéphane Bergouhnioux |Documentary | style="text-align:center;" |<ref>{{cite web|url=http://television.telerama.fr/tele/programmes-tv/i-love-isabelle-huppert,115664619.php|title=I Love Isabelle Huppert (2017) - Documentary - The essentials - Télérama.fr|publisher=[[Télérama]]|language=fr|accessdate=5 June 2017}}</ref> |- ! scope="row" |''[[Call My Agent!]]'' |2018 |Herself |[[Marc Fitoussi]] |Episode: "Isabelle" | style="text-align:center;" |<ref>{{cite web|url=https://www.contentsales.francetvdistribution.fr/content/show/1205093|title=France TV - Call my agent! - Seasons 2 & 3|website=francetvdistribution.fr|language=fr|accessdate=29 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180629211542/https://www.contentsales.francetvdistribution.fr/content/show/1205093|archive-date=29 Hunyo 2018|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" |''[[The Romanoffs]]'' |2018 |Jacqueline |[[Matthew Weiner]] |Episode: "House of Special Purpose" | style="text-align:center;" |<ref>{{cite web|url=http://deadline.com/2017/08/matthew-weiner-recruits-isabelle-huppert-cast-the-romanoffs-christina-hendricks-john-slattery-1202142790/|title=Matthew Weiner Recruits Isabelle Huppert & ‘Mad Men’ Alums For Amazon Anthology Series ‘The Romanoffs’|last=Andreeva|first=Nellie|website=[[Deadline Hollywood]]|accessdate=17 December 2017|date=3 January 2018}}</ref> |} == Entablado == {| class="wikitable sortable" !Taon !Dula !Papel !Lugar ! scope="col" class="unsortable" |{{Tooltip|Ref.|Reference}} |- |1971–72 |''[[Les Précieuses ridicules]]'' |Lucile |[[Comédie-Française]], Paris |<ref>{{cite web|url=http://www.lesarchivesduspectacle.net/?IDX_Spectacle=16836|title=Les Précieuses ridicules|publisher=Les Archives du Spectacle|language=fr|accessdate=16 February 2017}}</ref> |- |1972 |''[[A Hunger Artist]]'' |Caged panther |National Theatre Daniel Sorano, Paris / [[Shiraz Arts Festival]] |<ref name="Rezo2">{{cite web|url=http://www.artistikrezo.com/spectacle/portraits/isabelle-huppert.html|title=Isabelle Huppert - Artistik Rezo|publisher=Artistik Rezo|language=fr|date=30 October 2013|accessdate=16 February 2017}}</ref> |- |1973 |''The True Story of Jack the Ripper'' (''La Véritable Histoire de Jack l'éventreur'') | |Café-théâtre Le Sélénite, Paris |<ref>{{cite web|url=http://www.agencesartistiques.com/Fiche-Artiste/169421-caroline-huppert.html|title=Caroline Huppert - Fiche Artiste|publisher=Agences Artistiques|language=fr|accessdate=15 February 2017}}</ref> |- |1973 |''[[The Miser]]'' |Marianne |Tour across universities in 25 American states |<ref>{{cite web|url=http://www.hollywoodreporter.com/race/awards-chatter-podcast-isabelle-huppert-elle-976899|title='Awards Chatter' Podcast- Isabelle Huppert - ('Elle')|work=[[The Hollywood Reporter]]|last=Feinberg|first=Scott|date=11 February 2017|accessdate=15 February 2017}}</ref> |- |1973 |''Will There Be Another Summer?'' (''Viendra-t-il un autre été ?'') |Murielle |[[Odéon-Théâtre de l'Europe]], Paris |<ref>{{cite web|url=http://www.lesarchivesduspectacle.net/?IDX_Spectacle=15111|title=Viendra-t-il un autre été ?|publisher=Les Archives du Spectacle|language=fr|accessdate=17 February 2017}}</ref> |- |1974 |''[[For Whom the Bell Tolls]]'' |Maria |Comédie de Reims |<ref>{{cite web|url=http://www.lesarchivesduspectacle.net/?IDX_Spectacle=19359|title=Pour qui sonne le glas|publisher=Les Archives du Spectacle|language=fr|accessdate=17 February 2017}}</ref> |- |1975 |''Travel Around My Pot'' (''Voyage autour de ma marmite'') | |Théâtre Essaïon, Paris |<ref name="Rezo2" /> |- |1977 |''No Trifling with Love'' (''On ne badine pas avec l'amour'') |Camille |[[Théâtre des Bouffes du Nord]], Paris |<ref>{{cite web|url=http://www.lesarchivesduspectacle.net/?IDX_Spectacle=25332|title=On ne badine pas avec l’amour|publisher=Les Archives du Spectacle|language=fr|accessdate=17 February 2017}}</ref> |- |1989 |''[[A Month in the Country (play)|A Month in the Country]]'' |Natalia Petrovna |[[Théâtre Édouard VII]], Paris |<ref>{{cite web|url=http://www.lesarchivesduspectacle.net/?IDX_Spectacle=55909|title=Un mois à la campagne|publisher=Les Archives du Spectacle|language=fr|accessdate=18 February 2017}}</ref> |- |1991 |''[[Measure for Measure]]'' |Isabella |Odéon-Théâtre de l'Europe / [[Théâtre National Populaire]], Paris / Opéra-Théâtre de Clermont-Ferrand / Maison de la Culture, Chambéry / Théâtre de Nîmes / Maison de la Culture, Le Havre |<ref>{{cite web|url=http://www.lesarchivesduspectacle.net/?IDX_Spectacle=25926|title=Mesure pour mesure|publisher=Les Archives du Spectacle|language=fr|accessdate=18 February 2017}}</ref> |- |1992 |''[[Jeanne d'Arc au bûcher]]'' |[[Joan of Arc]] |[[Opéra Bastille]], Paris |<ref>{{cite web|url=http://fresques.ina.fr/en-scenes/fiche-media/Scenes00498/claude-regy-monte-jeanne-au-bucher-avec-isabelle-huppert.html|title=Claude Régy monte Jeanne au bûcher avec Isabelle Huppert|publisher=En Scènes|language=fr|accessdate=16 February 2017}}</ref> |- |1993–95 |''[[Orlando: A Biography|Orlando]]'' |Orlando |Théatre Vidy, Lausanne / Odéon-Théâtre de l'Europe, Paris |<ref>{{cite web|url=http://fresques.ina.fr/en-scenes/fiche-media/Scenes00013/isabelle-huppert-dans-orlando-de-virginia-woolf.html|title=Isabelle Huppert dans Orlando, de Virginia Woolf|publisher=En Scènes|language=fr|accessdate=16 February 2017}}</ref> |- |1996 |''[[Mary Stuart (play)|Mary Stuart]]'' |[[Mary, Queen of Scots]] |[[Royal National Theatre|National Theatre]], London |<ref>{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/theatre-mary-stuart-when-two-queens-go-to-war-1343544.html|title=THEATRE / Mary Stuart When two Queens go to war.|work=[[The Independent]]|last=Taylor|first=Paul|date=23 March 1996|accessdate=16 February 2017}}</ref> |- |2000–01 |''[[Medea (play)|Medea]]'' |[[Medea]] |[[Festival d'Avignon]], / Odéon-Théâtre de l'Europe, Paris / La Rochelle / Toulouse |<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2001/02/04/theater/theater-medea-witch-and-woman-takes-paris-and-london.html|title=Medea, Witch and Woman, takes Paris and London|work=[[The New York Times]]|last=Riding|first=Alan|date=4 February 2001|accessdate=10 February 2017}}</ref> |- |2002–03 |''[[4.48 Psychosis]]'' |She |Théâtre des Bouffes du Nord, Paris / Tour around Caen, Geneva, Lorient, Lisbon, Villeurbanne, Rennes, and São Paulo |<ref>{{cite web|url=http://www.lesarchivesduspectacle.net/?IDX_Spectacle=468|title=4.48 Psychose|publisher=Les Archives du Spectacle|language=fr|accessdate=18 February 2017}}</ref> |- |2003 |''Jeanne d'Arc au bûcher'' |Joan of Arc |[[Teatro Nacional de São Carlos]], Lisbon |<ref>{{cite web|url=https://www.publico.pt/2003/03/24/culturaipsilon/noticia/isabelle-em-estado-de-graca-287227|title='Jeanne d`Arc au bûcher' estreia esta noite no S. Carlos: Isabelle em estado de graça|publisher=[[Público (Portugal)|Público]]|language=pt|last=Gorjão Henriques|first=Joana|date=24 March 2003|accessdate=18 February 2017}}</ref> |- |2005 |''[[Hedda Gabler]]'' |Hedda Gabler |Odéon-Théâtre de l'Europe, Paris / Tour around Caen, Geneva, Barcelona, Hérouville-Saint-Clair, and Festival de la Rhur |<ref>{{cite web|url=http://www.lesarchivesduspectacle.net/?IDX_Spectacle=5830|title=Hedda Gabler|publisher=Les Archives du Spectacle|language=fr|accessdate=18 February 2017}}</ref> |- |2005 |''4.48 Psychosis'' |She |Théâtre des 13 vents, Paris / [[UCLA School of the Arts and Architecture|UCLA Arts]], Los Angeles / [[Brooklyn Academy of Music]] / Montreal / Berlin / Milan |<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2005/10/21/theater/reviews/existentialist-musings-clinically-pondered-in-french.html|title=Existentialist Musings, Clinically Pondered in French|work=[[The New York Times]]|last=Isherwood|first=Charles|date=21 October 2005|accessdate=11 February 2017}}</ref> |- |2006–07 |''[[Quartet (Müller)|Quartett]]'' |Madame de Merteuil |Odéon-Théâtre de l'Europe, Paris / [[Piccolo Teatro (Milan)|Piccolo Teatro]], Milan / [[Berliner Festspiele]] / Théâtre du Gymnase, Marseille / Comédie de Genève |<ref>{{cite web|url=http://www.lesarchivesduspectacle.net/?IDX_Spectacle=1768|title=Quartett|publisher=Les Archives du Spectacle|language=fr|accessdate=18 February 2017}}</ref> |- |2008 |''[[God of Carnage]]'' |Véronique Houillé |[[Théâtre Antoine-Simone Berriau]], Paris |<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/stage/2008/mar/30/theatre3|title=Are You Sitting Uncomfortably?|work=[[The Guardian]]|last=Clapp|first=Susannah|date=30 March 2008|accessdate=9 February 2017}}</ref> |- |2009 |''Quartett'' |Madame de Merteuill |São Paulo / Porto Alegre / [[Brooklyn Academy of Music]] |<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2009/11/06/theater/reviews/06quartett.html|title=A Minuet Between Sexual Predators|work=[[The New York Times]]|last=Brantley|first=Ben|date=6 November 2009|accessdate=11 February 2017}}</ref> |- |2010–12 |''[[A Streetcar Named Desire]]'' |[[Blanche DuBois]] |Odéon-Théâtre de l'Europe, Paris / Berliner Festspiele / [[Maison de la culture de Grenoble]] / [[Grand Théâtre de Luxembourg]] / [[Polish Theatre in Warsaw]] / Athens / Genève / Amsterdam / The Hague / [[Adelaide Festival]] |<ref>{{cite web|url=http://www.lesarchivesduspectacle.net/?IDX_Spectacle=19568|title=Un tramway|publisher=Les Archives du Spectacle|language=fr|accessdate=18 February 2017}}</ref> |- |2013–14 |''[[The Maids]]'' |Solange |[[Sydney Theatre Company]], Sydney / [[New York City Center]] |<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/stage/2014/aug/10/cate-blanchett-isabelle-huppert-the-maids-review/|title=Blanchett and Huppert make The Maids less a tragedy than a tantrum|work=[[The Guardian]]|last=Camp|first=James|date=10 August 2014|accessdate=10 February 2017}}</ref> |- |2014–15 |''[[Les Fausses Confidences]]'' |Araminte |Odéon-Théâtre de l'Europe, Paris / Tour throughout France |<ref>{{cite web|url=http://www.lesarchivesduspectacle.net/?IDX_Spectacle=50673|title=Les Fausses Confidences|publisher=Les Archives du Spectacle|language=fr|accessdate=18 February 2017}}</ref> |- |2016 |''Phèdre(s)'' |[[Phaedra (mythology)|Phèdre]] |Odéon-Théâtre de l'Europe, Paris / Comédie de Clermont-Ferrand / [[Barbican Center|Barbican]], London / Brooklyn Academy of Music / [[Théâtre de Liège]] / Onassis Cultural Center, Athens |<ref>{{cite web|url=http://www.lesarchivesduspectacle.net/?IDX_Spectacle=65472|title=Phèdre(s)|publisher=Les Archives du Spectacle|language=fr|accessdate=18 February 2017}}</ref> |- |2019 |''The Mother'' |Mother |[[Atlantic Theater Company]], New York City |<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2018/05/17/theater/atlantic-theater-company-isabelle-huppert.html|title=Atlantic Theater Company Season to Feature Isabelle Huppert|work=[[The New York Times]]|last=Libby|first=Peter|date=17 May 2018|accessdate=25 May 2018}}</ref> |- |2019 |''Mary Said What She Said'' |Mary, Queen of Scots |[[Théâtre de la Ville]], Paris / [[Vienna Festival]], Vienna / [[Cultural Centre of Belém]], Lisbon / [[Teatre Lliure]], Barcelona / [[Thalia Theater (Hamburg)|Thalia Theater]], Hamburg |<ref>{{cite web|url=http://www.robertwilson.com/calendar/2019/5/22/mary-said-what-she-said-paris|title=Mary Said What She Said (Opening) / Paris — Robert Wilson|publisher=Robert Wilson|accessdate=19 May 2019}}</ref> |- |2020 |''[[The Glass Menagerie]]'' |Amanda Wingfield |Odéon-Théâtre de l'Europe, Paris |<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2019/02/13/theater/isabelle-huppert-atlantic-theater-company.html|title=Isabelle Huppert Is Busy. But There’s Always Time for Theater.|last=Vincentelli|first=Elisabeth|work=[[The New York Times]]|date=13 February 2019|accessdate=19 April 2019}}</ref> |} == Mga pagbasa sa publiko == {| class="wikitable sortable" !Petsa !Titulo !Parasurat !Lugar ! scope="col" class="unsortable" |{{Tooltip|Ref.|Reference}} |- |20 January 2006 |Selected text |[[Maurice Blanchot]] and [[Françoise Sagan]] |[[Cinémathèque Française]] |<ref>{{cite web|url=http://www.cinematheque.fr/intervention/853.html|title=Lectures par Isabelle Huppert - La Cinémathèque française|publisher=cinematheque.fr|language=fr|accessdate=26 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20190417140855/http://www.cinematheque.fr/intervention/853.html|archive-date=17 Abril 2019|url-status=dead}}</ref> |- |18 October 2010 |''[[Just Kids]]'' |[[Patti Smith]] |[[Odéon-Théâtre de l'Europe]] |<ref>{{cite web|url=http://www.theatre-odeon.eu/fr/2010-2011/evenements/cela-s-est-passe-a-l-odeon-automne-2010|title=Cela s'est passé à l'Odéon ... Automne 2010|publisher=Odéon-Théâtre de l'Europe|language=fr|accessdate=26 May 2017}}{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |26 November 2012 |''Une tribu, voilà ce que je suis'', ''Je suis une erreur'', ''Another sleepy dusty delta day''{{efn|From ''Jan Fabre 4 solos''}} |[[Jan Fabre]] |[[Théâtre de Gennevilliers]] |<ref>{{cite web|url=http://www.billetreduc.com/80349/evt.htm|title=Isabelle Huppert lit Jan Fabre - Théâtre de Gennevilliers|publisher=BilletReduc|language=fr|accessdate=26 May 2017}}</ref> |- |2015–18 |''Juliette et Justine, le vice et la vertu'' |[[Marquis de Sade]] |[[Festival d'Avignon]] / [[Théâtre des Capucins]] / Printemps des comédiens / [[Ancient Theatre of Fourvière]] / [[Queen Elizabeth Hall]] |<ref>{{cite web|url=http://www.lesarchivesduspectacle.net/?IDX_Spectacle=65131|title=Juliette et Justine, le vice et la vertu|publisher=Les Archives du Spectacle|language=fr|accessdate=18 February 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.southbankcentre.co.uk/whats-on/122943-isabelle-huppert-reads-sade-2018|title=Isabelle Huppert reads Sade|work=[[Southbank Centre]]|accessdate=2 March 2018|archive-date=3 Marso 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180303105945/https://www.southbankcentre.co.uk/whats-on/122943-isabelle-huppert-reads-sade-2018|url-status=dead}}</ref> |- |2017–18 |''[[The Lover (Duras novel)|The Lover]]'' |[[Marguerite Duras]] |Shanghai Culture Square / [[Guangzhou Opera House]] / Beijing Tianqiao Performing Arts Center / [[Teatro di San Carlo]] / [[Thalia Hall]] |<ref>{{cite web|url=https://en.damai.cn/event/tickets_122893/|title=How I Met The Master - Isabelle Huppert Reads Marguerite Duras in Shanghai|work=damai.cn|accessdate=27 May 2017|archive-date=14 Hunyo 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180614071837/https://en.damai.cn/event/tickets_122893/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://gzdjy.org/perform/show.aspx?id=1503552461|title=GOH Anniversary Season A Night of Marguerite Duras by Isabelle Huppert|work=[[Guangzhou Opera House]]|accessdate=18 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170218145152/http://gzdjy.org/perform/show.aspx?id=1503552461|archive-date=18 February 2017|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://theatrebeijing.com/whats_on/drama/2017/how_i_met_the_master.html|title=How I Met The Master - Isabelle Huppert Reads Marguerite Duras|work=Theatre Beijing|accessdate=27 May 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.napoliteatrofestival.it/spettacolo/lamant/|title=L' AMANT - Napoli Teatro Festival Italia|publisher=[[Napoli Teatro Festival Italia]]|language=it|accessdate=14 June 2018|archive-date=14 Hunyo 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180614071739/https://www.napoliteatrofestival.it/spettacolo/lamant/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.sibfest.ro/events-2018/isabelle-huppert-reads-l-amant|title=ISABELLE HUPPERT reads L’AMANT|work=[[Sibiu International Theatre Festival]]|accessdate=22 June 2018|archive-date=22 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180622083854/http://www.sibfest.ro/events-2018/isabelle-huppert-reads-l-amant|url-status=dead}}</ref> |} == Diskograpiya == === Albums === * 2001: ''Madame Deshoulières'' with [[Jean-Louis Murat]]<ref>{{cite web|url=https://www.allmusic.com/album/madame-deshouli%C3%A8res-mw0001146778|title=Madame Deshoulières|work=[[AllMusic]]|accessdate=27 October 2017}}</ref> === Tracks === * 1976: "La Commune Est En Lutte" for the soundtrack of ''[[The Judge and the Assassin]]''<ref name="Assassin2">{{cite web|url=https://www.francemusique.fr/emissions/france-musique-la-nuit-quel-meli-melo-dis/sarde-tavernier-le-juge-et-l-assassin-21160|title=Sarde/Tavernier : Le Juge et l'assassin|publisher=[[France Musique]]|language=fr|accessdate=27 October 2017}}</ref> * 1976: "Promenade" for the soundtrack of ''The Judge and the Assassin''<ref name="Assassin2" /> * 1981: "Dans La Chambre Vide (Romance)" for the soundtrack of ''[[Coup de Torchon]]''<ref>{{cite web|url=https://www.filmmusicsite.com/en/soundtracks.cgi?id=5740|title=Coup de Torchon|publisher=Film Music Site|accessdate=27 October 2017}}</ref> * 1985: "Signé Charlotte! (Souvenir Chiffonné)" for the soundtrack of ''[[Sincerely Charlotte]]''<ref>{{cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=J2EbU6i3GNs|title=SOUVENIRS CHIFFONNES / Philippe Sarde / BOF SIGNE CHARLOTTE !|website=[[YouTube]]|publisher=Michael Ponchon|date=22 October 2015|accessdate=27 October 2017}}</ref> * 2002: "[[Message personnel]]" for the soundtrack of ''[[8 Women]]''<ref>{{cite web|url=https://www.soundtrack.net/album/8-femmes-8-women|title=8 Femmes (8 Women) Soundtrack (2002)|publisher=soundtrack.net|accessdate=27 October 2017}}</ref> * 2004: "Rue De Jollières" for the soundtrack of ''[[Les Sœurs fâchées]]''<ref>{{cite web|url=https://www.filmmusicsite.com/en/soundtracks.cgi?id=22862|title=Les Soeurs Fâchées|publisher=Film Music Site|accessdate=27 October 2017}}</ref> * 2016: "Joli Garçon" for the soundtrack of ''[[Souvenir (2016 film)|Souvenir]]''<ref name="Pink2">{{cite web|url=http://www.sonymusic.fr/news/Pink-Martini-38126/news-pink-martini|title=Pink Martini - New album "Joli Garçon" available!|publisher=[[Sony Music]]|language=fr|accessdate=4 July 2017|archive-date=13 July 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170713030105/http://www.sonymusic.fr/news/Pink-Martini-38126/news-pink-martini/|url-status=dead}}</ref> * 2016: "Souvenir" for the soundtrack of ''Souvenir''<ref name="Pink2" /> === Audiobooks === * 1988: ''Le Roseau révolté'' by [[Nina Berberova]]<ref>{{cite web|url=http://www.desfemmes.fr/livre-cd-audio/le-roseau-revolte/|title=Le roseau révolté - Des femmes|publisher=Éditions des femmes|language=fr|accessdate=15 June 2017}}</ref> * 1994: ''The Flood'' (''L’Inondation'') by [[Yevgeny Zamyatin]]<ref>{{cite web|url=http://www.desfemmes.fr/livre-cd-audio/linondation/|title=L'Inondation - Des femmes|publisher=Éditions des femmes|language=fr|accessdate=15 June 2017}}</ref> * 1994: ''Music and Poetry'' (''Musique et Poésie'') by [[Ingeborg Bachmann]] in ''Voices of Women for Democracy'' (''Voix de femmes pour la démocratie'')<ref>{{cite web|url=http://www.desfemmes.fr/livre-cd-audio/voix-de-femmes-pour-la-democratie/|title=Voix de femmes pour la démocratie - Des femmes|publisher=Éditions des femmes|language=fr|accessdate=15 June 2017|archive-date=6 Agosto 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170806100813/http://www.desfemmes.fr/livre-cd-audio/voix-de-femmes-pour-la-democratie/|url-status=dead}}</ref> * 2009: ''Tropisms'' (''Tropismes'') by [[Nathalie Sarraute]]<ref>{{cite web|url=http://www.desfemmes.fr/livre-cd-audio/tropismes-entre-la-vie-et-la-mort-lusage-de-la-parole-tu-ne-taimes-pas-ici/|title=Tropismes et 5 autres textes - Nathalie Sarraute - Des femmes|publisher=Éditions des femmes|language=fr|accessdate=15 June 2017}}</ref> == Tala == {{notelist}} == Mga sanggunian == {{reflist}} {{Uncategorized|date=Disyembre 2023}} qq0tskr32sr5zsz8h0852whyzmm1qb9 Talaan ng mga dihital na himpilang pantelebisyon sa Pilipinas 0 299026 2238391 2235924 2026-11-01T06:45:37Z Julius Santos III 139725 2238391 wikitext text/x-wiki {{For|talaan ng mga analog na himpilang pangtelebisyon|Talaan ng mga analogong himpilang pangtelebisyon sa Pilipinas}} {{Multiple issues|{{primary sources|date=Oktubre 2020}} {{Unreliable sources|date=Abril 2025}} {{more citations needed|date=Oktubre 2020}} {{update|date=Abril 2023}} }} [[File:Digital broadcast standards.svg|thumb|400x400px|Pamantayan ng [[dihital na telebisyon]] sa buong mundo.]] Ito ang isang '''talaan ng mga himpilang pantelebisyon na [[dihital na telebisyon sa Pilipinas|naka-dihital sa Pilipinas]]'''.<ref>{{cite web |title=NTC List of DTTB Stations via FOI website |url=http://storage.googleapis.com/request-attachments/3qwepDblYFlFpRIAxnpr8DeBq7m2qrvCyUDjZHDqcWYLHU55YohnTf2QwdWk8xHnErMQ6iIXPAiLJZM2qJGi32oxvPDGCessrNvB/NTC%20FOI%20223511250758.pdf |website=foi.gov.ph |date=September 6, 2019}}</ref> Mapapanood ang mga tsanel sa nakasaad na lugar. Pinagtibay ng [[National Telecommunication Commission|Pambansang Komisyon sa Telekomunikasyon (NTC)]] ang pamantayang [[ISDB-T]] para sa mga telebisyon sa Pilipinas. ==Paunang impormasyon== [[File:ISDB-T CH Seg Prog allocation.svg|thumb|Mga bahagi (''segment'') ng ISDB-T]] Huling isinapanahon noong Abril 2026.<ref>{{cite web |url=http://www.dtvpilipinas.org/ |title=DTV Pilipinas official website |access-date=2020-07-15 |archive-date=2020-07-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200716060054/https://www.dtvpilipinas.org/ |url-status=dead }} {{cite web |url=https://dtvpilipinas.blogspot.com |title=DTV Pilipinas official blogsite }}</ref> Nasa ''test broadcast'' pa rin ang karamihan sa mga nakalistang himpilan. Inaasahang permanenteng magsasara ang lahat ng mga naka-analog na serbisyo pagdating ng taong 2026.<ref name=ntcph>{{cite news |title=Gov't wants analog TV switched off by 2023 |url=https://www.gmanetwork.com/news/story/599484/money/companies/gov-t-wants-analog-tv-switched-off-by-2023 |work=GMA News Online |date=February 14, 2017 |author=Cabuenas, Jon Viktor D.}}</ref> ''Galing sa ibang pahina ng wiking ito pati na rin sa mga sanggunian ang datos na ipinapakita sa talaang ito. Maaaring iba ang masagap na tsanel depende sa lugar o di kaya sa lakas ng signal ng himpilan. Karamihan rin ng mga nakalagay na tsanel rito ay naka-test broadcast, kaya naman maaaring hindi masagap ng ilang lugar ang ilang himpilan dahil sa mahinang signal (o dead spot) o di kaya'y mahina ang lakas ng pagta-transmit ng mga himpilan. May ilan ding mga tsanel na naka-encrypt at maaaring mapanood lamang sa piling mga tagagawang (manufacturer) ng set-top box o mobile dongle.'' {{clear}} ==National Capital Region== {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |- ! Callsign ! class="unsortable"| [[Ultra high frequency|UHF]] Channel ! class="unsortable"| [[Dalas]] ! width="6%" | [[Virtual channel|LCN]] ! Broadcaster ! Maikling pangalan ! class="unsortable"| Pagprograma ! class="unsortable"| Format ng Larawan ! Mga Oras ng Pag-broadcast ! Mga Tala |- | rowspan="5" | [[DWGT-TV]] | rowspan="5" | '''14''' | rowspan="5" | '''473.143 MHz''' | '''4.01''' | rowspan="5" | [[People's Television Network]] | '''PTV HD1''' | rowspan="2" | [[People's Television Network|PTV]] | 16:9 [[1080i]] [[High-Definition Television|HDTV]] | rowspan="2" | Lunes - Biyernes: 5:30 a.m. - hatinggabi Weekends: 7 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) | Komersyal na broadcast (10 kW) |- | '''4.02''' | '''PTV SD1''' | rowspan="3" | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] | rowspan="3" | Pagsubok sa broadcast |- | '''4.03''' | '''PTV SD2''' | [[DZRB-AM|Radyo Pilipinas 1]] | Lunes - Biyernes: 4 a.m. - 10 p.m. Sabado: 5 a.m. - 11 p.m. Linggo: 6 a.m. - 10 p.m. |- | '''4.04''' | '''PTV SD3''' | PTV Sports Network | 8 a.m. - 6 p.m. |- | '''4.04''' | '''PTV 1SEG''' | [[People's Television Network|PTV]] | [[16:9]] [[240p]] [[LDTV]] | Lunes - Biyernes: 5:30 a.m. - hatinggabi Weekends: 7 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) | [[1seg]] |- | rowspan="5" | [[DZBB-TV]] | rowspan="5" | '''15''' | rowspan="5" | '''479.143 MHz''' | '''7.01''' | rowspan="5" | [[GMA Network (kompanya)|GMA Network, Inc.]] | '''GMA''' | [[GMA Network]] | rowspan="4" | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] | Lunes - Biyernes: 5:30 a.m. - 12:35 a.m (kinabukasan)<br />Sabado: 5 a.m. - hatinggabi Linggo: <br />5:30 a.m. - 12:30 a.m (kinabukasan) | rowspan="4" | Komersyal na broadcast (15 kW TPO; 100 kW ERP) |- | '''7.02''' | '''GTV''' | [[GTV (himpilang pantelebisyon sa Pilipinas)|GTV]] | Lunes - Sabado: 5:30 a.m. - hatinggabi Linggo: 6:00 a.m. - hatinggabi |- | '''7.03''' | '''HEART OF ASIA''' | [[Heart of Asia (telebisyong tsanel)|Heart of Asia]] | rowspan="2" | 6 a.m. - hatinggabi |- | '''7.07''' | '''I HEART MOVES''' | [[I Heart Movies]] |- | '''7.21''' | '''GMA 1Seg''' | [[GMA Network]] | 4:3 [[240p]] [[LDTV]] | Lunes - Biyernes: 5:30 a.m. - 12:35 a.m (kinabukasan)<br />Sabado: 5 a.m. - hatinggabi Linggo: <br />5:30 a.m. - 12:30 a.m (kinabukasan) | [[1seg]] |- | [[DZMV-TV]] | '''16''' | '''485.143 MHz''' | '''2.01''' | [[Advanced Media Broadcasting System]] | '''All TV HD''' | [[All TV]] | 16:9 [[1080p]] [[HDTV]] | Lunes - Biyernes: 8 a.m. - 10:45 p.m. (kinabukasan) Sabado - Linggo: 8 a.m. - 11 p.m. | Pagsubok na broadcast (10 kW) |- | rowspan="3" | [[DZTV-TV]] | rowspan="3" | '''17''' | rowspan="3" | '''491.143 MHz''' | '''13.01''' | rowspan="3" | [[Intercontinental Broadcasting Corporation]] | '''Congress TV HD''' | [[Congress TV]] | [[16:9]] [[1080i]] [[HDTV]] | rowspan="1" | Lunes - Biyernes: 9:00 a.m. - 9:00 p.m. | rowspan="3" | Pagsubok na broadcast (3 kW) |- | '''13.02''' | '''IBC HD''' | [[Intercontinental Broadcasting Corporation|IBC 13]] | 16:9 [[1080i]] [[HDTV]] | rowspan="2" | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 11:00 p.m. Sabado - Linggo: 7:00 a.m. - 10:00 p.m. |- | '''13.03''' | '''DWAN HD''' | [[DWAN-AM|DWAN 1206]] | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] |- | rowspan="4" | [[DWET-TV]] | rowspan="4" | '''18''' | rowspan="4" | '''497.143 MHz''' | '''5.01''' | rowspan="4" | [[TV5 Network|TV5 Network Inc.]] at [[Cignal TV]] | '''TV5''' | [[TV5 (Philippine TV network)|TV5]] | rowspan="3" | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] | rowspan="2" | Lunes - Biyernes: 4:30 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan) | rowspan="3" | Komersyal na broadcast (10 kW) |- | '''5.02''' | '''RPTV''' | [[RPTV (tsanel pantelebisyon)|RPTV]] |- | '''5.03''' | '''One Sports''' | [[One Sports (tsanel pantelebisyon)|One Sports]] | 6 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) |- | '''5.35''' | '''One Seg S1 ''' | [[TV5 (Philippine TV network)|TV5]] | 16:9 [[144p]] [[LDTV]] | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan) | [[1seg]] |- | rowspan="2" | [[DZKB-TV]] | rowspan="2" | '''19''' | rowspan="2" | '''503.143 MHz''' | '''19.02''' | rowspan="2" | [[Radio Philippines Network]], [[Nine Media Corporation]] at [[Cignal TV]] (pinamamahalaan sa ilalim ng [[local marketing agreement|blocktime agreement]] kasama ng [[TV5 Network, Inc.]]) | '''RPTV HD''' | rowspan="2" | [[RPTV (TV channel)|RPTV]] | 16:9 [[1080i]] [[High-definition na telebisyon|HDTV]] | rowspan="2" | 6 a.m. - hatinggabi | Komersyal na broadcast (5 kW) |- | '''19.06''' | '''RPTV HD 1Seg''' | 16:9 [[240p]] [[LDTV]] | [[1seg]] |- | rowspan="3" | [[DZOE-TV]] | rowspan="3" | '''20''' | rowspan="3" | '''509.143 MHz''' | '''20.21''' | rowspan="3" | [[ZOE Broadcasting Network]] (pinamamahalaan sa ilalim ng [[local marketing agreement|blocktime agreement]] kasama ng [[ABS-CBN Corporation]]) | '''A2Z''' | [[A2Z (tsanel pantelebisyon)|A2Z]] | rowspan="2" | 4:3 [[480i]] [[SDTV]] | Lunes - Biyernes: 5 a.m. - 12:15 a.m. (the next day) Sabado: 6 a.m. - 11:30 p.m. Linggo: 7 a.m. - 11:45 p.m. (kinabukasan) | rowspan="2" | Komersyal na broadcast (10 kW TPO; 30 kW ERP) |- | '''20.24''' | '''Light TV''' | [[DZOZ-DTV|Light TV]] | Lunes - Sabado: 8 a.m. - 8 p.m. Linggo: 7 a.m. - 8 p.m. |- | '''20.31''' | '''A2Z Oneseg''' | [[A2Z (tsanel pantelebisyon)|A2Z]] | 4:3 [[240p]] [[LDTV]] | Lunes - Biyernes 5 a.m. - 12:15 a.m. Sabado: 6 a.m. - 11:30 p.m. Linggo: 7 a.m. - 11:45 p.m. (kinabukasan) | rowspan="1" | [[1Seg]] |- | rowspan="4" | [[DWCP-DTV]] | rowspan="4" | '''21''' | rowspan="4" | '''515.143 MHz''' | '''21.02''' | rowspan="4" | [[Southern Broadcasting Network]] at [[Solar Entertainment Corporation]] | '''SolarFlix''' | [[SolarFlix]] | rowspan="4" | 4:3 [[480i]] [[SDTV]] | rowspan="2" | 8 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) | Ganap na lumipat mula sa analog patungo sa dihital sa komersyal na broadcast (3 kW) |- | '''21.03''' | '''Solar Sports''' | [[Solar Sports]] | rowspan="3" | Pagsubok sa broadcast |- | '''21.04''' | '''DepEd ALS''' | [[Solar Learning]] | Maaaring mag-iba ang mga oras |- | '''21.07''' | '''Shop TV''' | [[Shop TV]] | 8 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) |- | rowspan="2" {{n/a|PA}} | rowspan="2" | '''23''' | rowspan="2" | '''527.143 MHz''' | '''23.01''' | rowspan="2" | [[Aliw Broadcasting Corporation]] | '''ALIW CHANNEL 23''' | [[Aliw Channel 23]] | 16:9 [[1080i]] [[High-definition na telebisyon|HDTV]] | rowspan="2" | 4 a.m. - 10 p.m. | rowspan="2" | Pagsubok sa broadcast / Pagsubok sa Configuration (3 kW) |- | '''23.02''' | '''DWIZ NEWS TV''' | [[DWIZ]] | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] |- | rowspan="5" | [[DZEC-DTV]] | rowspan="5" | '''28''' | rowspan="5" | '''557.143 MHz''' | '''28.01''' | rowspan="5" | [[Eagle Broadcasting Corporation]] | '''NET25 HD''' | rowspan="2" | [[Net 25]] | 16:9 [[1080i]] [[HDTV]] | rowspan="5" | 5 a.m. – hatinggabi (kinabukasan) | rowspan="5" | Komersyal na broadcast (10 kW) |- | '''28.02''' | '''NET25 SD''' | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] |- | '''28.03''' | '''INCTV HD''' | rowspan="2" | [[INC TV]] | 16:9 [[1080i]] [[HDTV]] |- | '''28.04''' | '''INCTV SD''' | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] |- | '''28.05''' | '''EBC RESERVED''' | [[Net 25]] | 16:9 [[1080i]] [[HDTV]] |- | rowspan="5" | [[DZRJ-DTV]] | rowspan="5" | '''29''' | rowspan="5" | '''563.143 MHz''' | '''29.21''' | rowspan="5" | [[Rajah Broadcasting Network]] | '''RJ DigiTV''' | [[DZRJ-DTV|RJ DigiTV]] | rowspan="2" | 16:9 [[480i]] [[Standard-definition television|SDTV]] | 5 a.m. - 2 a.m. (kinabukasan) | Ganap na lumipat mula sa analog patungo sa dihital (Nasa ilalim pa rin ng pagsubok na broadcast) (2.5 kW) |- | '''29.22''' | '''Timeless TV''' | Timeless TV | 24 Oras | rowspan="4" | Pagsubok na broadcast |- | '''29.23''' | '''Radyo Bandido TV''' | [[DZRJ-AM|Radyo Bandido]] | 4:3 [[480i]] [[SDTV]] | 5 a.m. - hatinggabi |- | '''29.24''' | '''Rock of Manila TV''' | Rock MNL | rowspan="2" | 16:9 [[480i]] [[Standard-definition television|SDTV]] | 5 a.m. - 2 a.m. (kinabukasan) |- | '''29.25''' | '''TV Maria''' | [[TV Maria]] | 24 Oras |- | rowspan="7" | [[DWKC-DTV]] | rowspan="7" | '''31''' | rowspan="7" | '''575.143 MHz''' | '''31.01''' | rowspan="7" | [[Broadcast Enterprises and Affiliated Media]] | '''PRTV PRIME''' | [[PRTV Prime Media]] | [[16:9]] [[480i]] [[SDTV]] | 6 a.m. - hatinggabi | rowspan="7" | Ganap na inilipat mula analog patungo sa dihital sa Commercial broadcast (5 kW) |- | '''31.02''' | '''BLAST SPORTS''' | Blast Sports | [[16:9]] [[1080i]] [[HDTV]] | 6 a.m. - hatinggabi |- | '''31.03''' | '''KNOWLEDGE CHANNEL''' | [[Knowledge Channel]] | rowspan="4" | [[4:3]] [[480i]] [[SDTV]] | 6 a.m. - 11 p.m. |- | '''31.04''' | '''RESERVED''' | Test card | Lunes - Biyernes: 6 a.m. - hatinggabi Sabado - Linggo: 6 a.m. - hatinggabi |- | '''31.05''' | '''BILYONARYO NEWS CHANNEL''' | [[Bilyonaryo News Channel]] | rowspan="3" | 6 a.m. - hatinggabi |- | '''31.06''' | '''LIFE TV''' | [[Life TV]] |- | '''31.07''' | '''PILIPINAS HD''' | [[Pilipinas HD]]/[[D8TV]] | [[16:9]] [[480i]] [[SDTV]] |- | rowspan="3" | [[DZOZ-DTV]] | rowspan="3" | '''33''' | rowspan="3" | '''587.143 MHz''' |'''33.01''' | rowspan="3" | [[ZOE Broadcasting Network]] | '''Light TV HD''' | [[ZOE Broadcasting Network|Light TV]] | rowspan="2" | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] | rowspan="3" | Lunes - Sabado: 8 a.m. - 8 p.m. Linggo: 7 a.m. - 8 p.m. | rowspan="2" | Ganap na lumipat mula sa analog patungo sa dihital (Nasa ilalim pa rin ng pagsubok na broadcast) (5 kW TPO; 25 kW ERP) |- | '''33.02''' | '''Light TV SD1''' | Light TV Promotional channel |- | '''33.31''' | '''Light TV 1seg''' | [[ZOE Broadcasting Network|Light TV]] | 4:3 [[240p]] [[LDTV]] | [[1seg]] |- | rowspan="5" | [[DWAO-TV]] | rowspan="5" | '''38''' | rowspan="5" | '''617.143 MHz''' | '''55.01''' | rowspan="5" | [[Progressive Broadcasting Corporation]] | '''UNTV-1''' | [[UNTV]] | 16:9 [[1080i]] [[HDTV]] | rowspan="5" | 24 na oras | rowspan="3" | Pagsubok na broadcast (2.5 kW) [mahinang signal] |- | '''55.02''' | '''STV''' | [[STV (Pilipinas)|STV]] / kasalukuyang mirror feed mula sa [[UNTV]] | rowspan="2" | 16:9 [[1080i]] [[High-definition television|HDTV]] |- | '''55.03''' | '''TRUTH CHANNEL''' | [[Truth Channel]] |- | '''55.04''' | '''UNTV Reserve''' | {{n/a|Blank feed}} | rowspan="2" | 4:3 [[240p]] [[LDTV]] | {{n/a|Itim na screen}} |- | '''55.31''' | '''UNTV 1SEG''' | [[UNTV]] | [[1seg]] |- | rowspan="4" | [[DWVN-DTV]] | rowspan="4" | '''45''' | rowspan="4" | '''659.143 MHz''' | '''45.01''' | rowspan="3" | [[Gateway UHF Television Broadcasting]] | '''Hope Phil HD''' | [[Hope Channel Philippines]] | 16:9 [[1080i]] [[HDTV]] | rowspan="4" | 24 na oras | rowspan="4" | Ganap na lumipat mula sa analog patungo sa dihital (Mahina ang paghahatid ng signal, Nasa ilalim pa rin ng pagsubok na broadcast) (3.5 kW) |- | '''45.02''' | '''Hope Intl''' | [[Hope International (Seventh-day Adventist)|Hope International]] | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] |- | '''45.03''' | '''Hope Live''' | [[Hope Channel Philippines|Hope Channel Philippines]] | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] |- | '''45.04''' | [[Global Satellite Technology Services]] | '''One Media''' | [[One Media Network]] | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] |- | rowspan="3" | [[DZCE-TV]] | rowspan="3" | '''49''' | rowspan="3" | '''683.143 MHz''' | '''01.01''' | rowspan="3" | [[Christian Era Broadcasting Service International]] | '''INC TV HD''' | rowspan="3" | [[DZCE-TV|INC TV]] | rowspan="2" | 16:9 [[1080i]] [[High-definition na telebisyon|HDTV]] | rowspan="3" | 4 a.m. – hatinggabi | rowspan="3" | Pagsubok na broadcast (10 kW) |- | '''01.02''' | '''INC TV HD1''' |- | '''01.03''' | '''INC TV SD''' | 4:3 [[480i]] [[SDTV]] |- | rowspan="4" {{n/a|PA}} | rowspan="4" | '''51''' | rowspan="4" | '''695.143 MHz''' | '''5.01''' | rowspan="4" | [[Cignal TV|Mediascape Inc.]] at [[TV5 Network|TV5 Network Inc.]] | '''TV5''' | [[TV5 (Philippine TV network)|TV5]] | rowspan="3" | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] | rowspan="2" | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan) | rowspan="3" | Komersyal na broadcast (Mirror feed mula sa DTT-18) (5 kW) |- | '''5.02''' | '''RPTV''' | [[RPTV (TV channel)|RPTV]] |- | '''5.03''' | '''One Sports''' | [[One Sports (TV channel)|One Sports]] | 6 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) |- | '''5.35''' | '''One Seg S1 ''' | [[TV5 (Philippine TV network)|TV5]] | 16:9 [[144p]] [[LDTV]] | Lunes - Biyernes: 4:30 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan) | [[1seg]] |} ==Rehiyon I (Rehiyon ng Ilocos)== ===Ilocos Norte=== ===Ilocos Sur=== <div style="overflow: auto"> {| class="wikitable sortable" |- !Callsign !class="unsortable"|[[Ultra high frequency|UHF]] Channel !class="unsortable"|[[Dalas]] !width="6%" | [[Virtual channel|LCN]] !Broadcaster !Maikling pangalan !class="unsortable"|Pagprograma !class="unsortable"|Format ng Larawan !Mga Oras ng Pag-broadcast !Mga Tala |- | rowspan="8" |[[DWBC-TV]] | rowspan="8" |'''15''' | rowspan="8" |'''479.143 MHz''' (Metro Vigan at Northern Luzon) |'''48.01''' | rowspan="8" |[[GMA Network (company)|GMA Network, Inc.]] | '''GMA''' |[[DWBC-TV|GMA Ilocos]] | rowspan="7" | 4:3 [[480i]] [[SDTV]] | Mga Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:30 a.m. <br /> Sabado: <br /> 5 a.m. - hatinggabi <br /> Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:25 a.m. (ang susunod na araw) | rowspan="5" |Komersyal na broadcast (5 kW) |- |'''48.02''' | '''GTV''' |[[GTV (Philippine TV network)|GTV]] | rowspan="1" |5:30 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) |- |'''48.03''' | '''Heart of Asia''' |[[Heart of Asia (TV channel)|Heart of Asia]] | rowspan="3" |6:00 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) |- |'''48.06''' |'''HALLYPOP''' |[[Hallypop (Philippine TV channel)|Hallypop]] |- |'''48.07''' |'''I HEART MOVES''' |[[I Heart Movies]] |- |'''48.08''' |'''(UNNAMED)''' |{{n/a|Itim na screen}} | TBA |rowspan="2" |Subok na broadcast |- |'''7.11''' | '''DepEd TV''' | [[DepEd TV]] | rowspan="1" | 7 a.m. - 7 p.m. (Lunes Sabado) |- |'''48.31''' |'''GMA 1SEG''' |[[DWBC-TV|GMA Ilocos relay]] | 4:3 [[240p]] [[LDTV]] | Mga Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:30 a.m. <br /> Sabado: <br /> 5 a.m. - hatinggabi <br /> Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:25 a.m. (ang susunod na araw) |[[1seg]] |} </div> ==Cordillera Administrative Region (CAR)== ===Benguet=== {| class="wikitable sortable" ! Callsign ! [[Ultra high frequency|UHF]] ! [[Dalas]] ! [[Virtual channel|LCN]] ! Broadcaster ! Maikling pangalan ! Pagprograma ! Format ng Larawan ! Mga Oras ng Pag-broadcast ! Mga Tala |- | rowspan="2" | [[DZBS-TV]] | rowspan="2" | '''19''' | rowspan="2" | '''503.143 MHz''' | '''19.02''' | rowspan="2" | [[Radio Philippines Network]] | '''RPTV HD''' | rowspan="2" | [[RPTV (TV channel)|RPTV]] | 16:9 [[1080i]] [[High-definition na telebisyon|HDTV]] | rowspan="2" | 6 a.m. - hatinggabi | Komersyal na broadcast (5 kW) |- | '''19.06''' | '''RPTV HD 1Seg''' | 16:9 [[240p]] [[LDTV]] | [[1seg]] |- | rowspan="2" {{n/a|PA}} | rowspan="2" | '''25''' | rowspan="2" | '''539.143 MHz''' | '''25.01''' | rowspan="2" | [[Eagle Broadcasting Corporation]] | '''NET25''' | [[Net 25]] | rowspan="2" | 16:9 [[1080i]] [[High-definition na telebisyon|HDTV]] | rowspan="2" | 4 a.m. - hatinggabi | rowspan="2" | Komersyal na broadcast (1 kW) |- | '''25.02''' | '''INCTV''' | [[DZCE-TV|INCTV]] |- | rowspan="7" | [[DWHB-DTV]] | rowspan="7" | '''26''' | rowspan="7" | '''545.143 MHz''' (Metro Baguio Northern at Central Luzon) | '''26.01''' | rowspan="7" | [[Broadcast Enterprises and Affiliated Media]] | '''PRTV PRIME''' | [[PRTV Prime Media]] | [[16:9]] [[480i]] [[SDTV]] | 6 a.m. - hatinggabi | rowspan="7" | Ganap na inilipat mula analog patungo sa dihital sa Commercial broadcast (5 kW) |- | '''26.02''' | '''BLAST SPORTS''' | Blast Sports | [[16:9]] [[1080i]] [[HDTV]] | 6 a.m. - hatinggabi |- | '''26.03''' | '''KNOWLEDGE CHANNEL''' | [[Knowledge Channel]] | rowspan="3" | [[4:3]] [[480i]] [[SDTV]] | 6 a.m. - 11 p.m. |- | '''26.04''' | '''RESERVED''' | Test card | Lunes - Biyernes: 6 a.m. - hatinggabi Sabado - Linggo: 6 a.m. - hatinggabi |- |'''26.05''' | '''BILYONARYO NEWS CHANNEL''' | [[Bilyonaryo News Channel]] | rowspan="3" | 6 a.m. - hatinggabi |- |'''26.06''' | '''LIFE TV''' | [[Life TV]] |- | '''26.07''' | '''PILIPINAS HD''' | [[Pilipinas HD]] | [[16:9]] [[480i]] [[SDTV]] |- | rowspan="8" | [[DZEA-TV]] | rowspan="8" | '''38''' | rowspan="8" | '''617.143 MHz''' (Metro Baguio at Northern at Central Luzon) | '''10.01''' | rowspan="8" | [[GMA Network (kompanya)|GMA Network Inc.]] | '''GMA''' | [[DZEA-TV|GMA Dagupan/Baguio]] | rowspan="7" | 4:3 [[480i]] [[SDTV]] | Mga Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:30 a.m. <br /> Sabado: <br /> 5 a.m. - hatinggabi <br /> Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:25 a.m. (ang susunod na araw) | rowspan="5" | Komersyal na broadcast (15 kW) |- | '''10.02''' | '''GTV''' | [[GTV (Philippine TV network)|GTV]] | rowspan="1" | 5:30 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) |- | '''10.03''' | '''HEART OF ASIA''' | [[Heart of Asia (TV channel)|Heart of Asia]] | rowspan="3" | 6:00 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) |- | '''10.06''' | '''HALLYPOP''' | [[Hallypop (Philippine TV channel)|Hallypop]] |- | '''10.07''' | '''I HEART MOVES''' | [[I Heart Movies]] |- | '''10.08''' | {{n/a|'''(UNNAMED)'''}} | {{n/a|Itim na screen}} | {{n/a|TBA}} | rowspan="1" | Itim na screen |- | '''10.11''' | '''DepEd TV''' | [[DepEd TV]] | rowspan="1" | 7 a.m. - 7 p.m. (Lunes Sabado) | rowspan="1" | Pagsubok sa broadcast |- | '''10.31''' | '''GMA 1Seg''' | [[DZEA-TV|GMA Dagupan/Baguio Relay]] | 4:3 [[240p]] [[LDTV]] | Mga Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:30 a.m. <br /> Sabado: <br /> 5 a.m. - hatinggabi <br /> Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:25 a.m. (ang susunod na araw) | [[1seg]] |- | rowspan="4" | [[D-8-XM-TV]] | rowspan="4" | '''42''' | rowspan="4" | '''641.143 MHz''' (Metro Baguio at Northern at Central Luzon) | '''4.01''' | rowspan="4" |[[People's Television Network]] | '''PTV SD1''' | [[D-8-XM-TV|PTV Cordillera]] | rowspan="1" | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] (minsan [[1080i]] [[HDTV]]) | rowspan="1" | Linggo: 5:30 a.m. – 12:30 a.m. <br /> Sabado 5:30 a.m. – 12:30 a.m. <br /> Linggo: 7 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) | rowspan="1" | Pagsubok sa broadcast |- | '''4.02''' | '''PTV SD2''' | {{n/a|Black Screen}} | rowspan="2" | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] | {{n/a|TBA}} | rowspan="2" | Blangkong screen |- | '''4.03''' | '''PTV SD3''' | {{n/a|Black Screen}} | {{n/a|TBA}} |- | '''4.04''' | '''PTV 1seg''' | [[People's Television Network|PTV]] | 4:3 [[240p]] [[LDTV]] | rowspan="1" | Linggo: 5:30 a.m. – 12:30 a.m. <br /> Sabado 5:30 a.m. – 12:30 a.m. <br /> Linggo: 7 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) | [[1seg]] |- | rowspan="4" | [[DWFB-DTV]] | rowspan="4" | '''44''' | rowspan="4" | '''653.143 MHz''' (Metro Baguio at Northern at Central Luzon) | '''44.01''' | rowspan="3" | [[Global Satellite Technology Services]] | '''GNN North Luzon''' | [[GNN North Luzon]] | rowspan="4" | 16:9 [[480p]] [[SDTV]] (minsan [[720p]] [[HDTV]]) | rowspan="4" | Lunes-Linggo 5:00 a.m. - 11:00p.m. | rowspan="4" | Ganap na lumipat mula sa analog <br /> patungo sa dihital / Pagsubok sa Broadcast / Pagsubok sa Configuration |- | '''44.02''' | '''Highland TV''' | Highland TV / RNG Luzon |- | '''44.03''' | '''GNN''' | [[Golden Nation Network|GNN]] |- | '''44.04''' | rowspan="1"| [[Global Satellite Technology Services]] at [[Gateway UHF Television Broadcasting]] | '''Hope Phil HD''' | [[Hope Channel Philippines]] |- | rowspan"1" {{n/a|PA}} | rowspan"1" | '''45''' | rowspan"1" | '''659.143 MHz''' (Metro Baguio at Northern at Central Luzon) | '''45.01''' | rowspan"1" | [[DZTP|Tirad Pass Network]] | rowspan"1" | '''TPN''' | rowspan"1" | [[DZTP|TPN]] | rowspan"1" | 16:9 [[1080p]] [[HDTV]] | rowspan"1" | 5:00 a.m. - hatinggabi | rowspan"1" | Pagsubok sa broadcast / Pagsubok sa Configuration |- | rowspan="4" | [[DZET-TV]] | rowspan="4" | '''51''' | rowspan="4" | '''695.143 MHz''' (Metro Baguio at Northern at Central Luzon) | '''5.01''' | rowspan="4" | [[TV5 Network|TV5 Network Inc.]] | '''TV5''' | [[DZET-TV|TV5 Baguio]] | 4:3 [[480i]] [[SDTV]] | Lunes, Martes, Biyernes 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) / Miyerkules, Huwebes 5:00 a.m. - 12:30 a.m. (kinabukasan) / Sabado 6:00 a.m. - 1:30 am (ang susunod na araw) / Linggo 5:30 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) | rowspan="3" | Komersyal na broadcast (5 kW) |- | '''5.02''' | '''RPTV''' | [[RPTV (tsanel pantelebisyon)|RPTV]] | rowspan="1" | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] | 6 a.m. - hatinggabi |- | '''5.03''' | '''One Sports''' | [[One Sports (TV channel)|One Sports]] | 4:3 [[480i]] [[SDTV]] | Lunes - Sabado 8:00 a.m. - hatinggabi (sa susunod na araw) / Linggo 6:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) |- | '''5.35''' | '''One Seg S1''' | [[DZET-TV|TV5 Baguio Relay]] | 4:3 [[240p]] [[LDTV]] | Lunes, Martes, Biyernes 5:00 a.m. - 1:00 a.m. / Miyerkules, Huwebes 5:00 a.m. - 12:30 a.m. / Sabado 6:00 a.m. - 1:30 am (kinabukasan) / Linggo 5:30 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) | [[1seg]] |- |} ==Rehiyon II (Cagayan Valley)== ==Rehiyon III (Central Luzon)== ===Pampanga=== {| class="wikitable sortable" ! Callsign ! [[Ultra high frequency|UHF]] ! [[Dalas]] ! [[Virtual channel|LCN]] ! Broadcaster ! Maikling pangalan ! Pagprograma ! Format ng Larawan ! Mga Oras ng Pag-broadcast ! Mga Tala |- | [[DWRW-TV]] | '''36''' | '''605.143 MHz''' | '''36.01''' | [[RadioWorld Broadcasting Corporation]] | '''CLTV36''' | [[Central Luzon Television|CLTV36]] | 16:9 [[1080i]] [[HDTV]] | 9 a.m. - 10 p.m. | {{n/a|Ganap na inilipat mula sa analog/<br/>sa dihital/Test Broadcast/Configuration Testing}} |- | rowspan="3" | [[DWFU-DTV]] | rowspan="3" | '''44''' | rowspan="3" | '''653.143 MHz''' | '''44.01''' | rowspan="3" | [[First United Broadcasting Corporation]] | '''GNN Pampanga''' | GNN Pampanga [[DWFU-DTV]] | rowspan="3" | 4:3 [[480i]] [[SDTV]] | rowspan="3" {{n/a|TBA}} | rowspan="3" {{n/a|Ganap na inilipat mula sa analog/<br/>sa dihital/Test Broadcast/Configuration Testing}} |- | '''44.02''' | '''GNN Central Luzon''' | {{n/a|–}} |- | '''44.03''' | '''GNN''' | [[Golden Nation Network|GNN]] |- |} ==Rehiyon IV-A (CALABARZON)== ===Batangas=== {| class="wikitable sortable" ! Callsign ! [[Ultra high frequency|UHF]] ! [[Dalas]] ! [[Virtual channel|LCN]] ! Broadcaster ! Maikling pangalan ! Pagprograma ! Format ng Larawan ! Mga Oras ng Pag-broadcast ! Mga Tala |- | rowspan="4" | [[DWBD-TV]] | rowspan="4" | '''18''' | rowspan="4" | '''497.143 MHz''' (Batangas at CALABARZON) | '''5.01''' | rowspan="4" | [[TV5 Network|TV5 Network Inc.]] at [[Cignal TV|Mediascape Inc.]] | '''TV5''' | TV5 Batangas | 4:3 [[480i]] [[SDTV]] | Lunes, Martes, Biyernes 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) / Miyerkules, Huwebes 5:00 a.m. - 12:30 a.m. (kinabukasan) / Sabado 6:00 a.m. - 1:30 am (ang susunod na araw) / Linggo 5:30 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) | rowspan="3" | Komersyal na broadcast (10 kW) |- | '''5.02''' | '''RPTV''' | [[RPTV (tsanel pantelebisyon)|RPTV]] | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] | 6 a.m. - hatinggabi |- | '''5.03''' | '''One Sports''' | [[One Sports (TV channel)|One Sports]] | 4:3 [[480i]] [[SDTV]] | Lunes - Sabado 8:00 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) / Linggo 6:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) |- | '''5.35''' | '''One Seg S1''' | TV5 Batangas Relay | 4:3 [[240p]] [[LDTV]] | Lunes, Martes, Biyernes 5:00 a.m. - 1:00 a.m. / Miyerkules, Huwebes 5:00 a.m. - 12:30 a.m. / Sabado 6:00 a.m. - 1:30 am (kinabukasan) / Linggo 5:30 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) | [[1seg]] |- | rowspan="8" | [[D-12-ZB-TV]] | rowspan="8" | '''32''' | rowspan="8" | '''581.143 MHz''' (Batangas at CALABARZON) | '''12.01''' | rowspan="8" | [[GMA Network (kompanya)|GMA Network Inc.]] | '''GMA''' | [[D-12-ZB-TV|GMA Batangas]] | rowspan="7" | 4:3 [[480i]] [[SDTV]] | Mga Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:30 a.m. <br /> Sabado: <br /> 5 a.m. - hatinggabi <br /> Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:25 a.m. (ang susunod na araw) | rowspan="5" | Komersyal na broadcast (10 kW) |- | '''12.02''' | '''GTV''' | [[GTV (Philippine TV network)|GTV]] | rowspan="1" | 5:30 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) |- | '''12.03''' | '''HEART OF ASIA''' | [[Heart of Asia (TV channel)|Heart of Asia]] | rowspan="3" | 6:00 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) |- | '''12.06''' | '''HALLYPOP''' | [[Hallypop (Philippine TV channel)|Hallypop]] |- | '''12.07''' | '''I HEART MOVES''' | [[I Heart Movies]] |- | '''12.08''' | '''(RESERVED)''' | {{n/a|Itim na screen}} | TBA | rowspan="2" | Pagsubok sa broadcast |- | '''12.11''' | '''DEPED TV''' | [[DepEd TV]] | rowspan="1" | 7 a.m. - 7 p.m. (Lunes - Sabado) |- | '''12.31''' | '''GMA 1-Seg''' | GMA Batangas Relay | 4:3 [[240p]] [[LDTV]] | Mga Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:30 a.m. <br /> Sabado: <br /> 5 a.m. - hatinggabi <br /> Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:25 a.m. (ang susunod na araw) | [[1seg]] |- | DWAD-TV | '''46''' | '''659.143 MHz''' (Metro Cebu at Central Visayas) | '''2.01''' | [[Advanced Media Broadcasting System]] | '''All TV HD''' | [[All TV]] | 16:9 [[1080p]] [[HDTV]] | Lunes - Biyernes: 8 a.m. - 10:45 p.m. (kinabukasan) Sabado - Linggo: 8 a.m. - 11 p.m. | Pagsubok na broadcast (5 kW) |} ==Rehiyon IV-B (MIMAROPA)== ==Rehiyon V (Rehiyon ng Bicol)== ===Camarines Sur=== <div style="overflow: auto"> {| class="wikitable sortable" !Callsign ![[Ultra high frequency|UHF]] ![[Dalas]] ![[Virtual channel|LCN]] !Broadcaster !Maikling pangalan !Pagprograma !Format ng Larawan !Mga Oras ng Pag-broadcast !Mga Tala |- | rowspan="6" {{n/a|PA}} | rowspan="6" | '''19''' | rowspan="6" | '''503.143 MHz''' <br/>([[Nabua, Camarines Sur]]) | '''19.01''' | rowspan="6" | [[Polytechnic State University of Bicol|PSUB]] <br>at<br>[[Philippine Collective Media Corporation|PCMC]] | '''PSUBTv''' | PSUB TV | rowspan="6" |[[4:3]] [[480i]] [[SDTV]] | rowspan="6" | 9 a.m. - 8 p.m. | rowspan="3" | Pagsubok sa broadcast |- | '''19.02''' | '''PSUB COHS''' | Ang TLC Channel |- | '''19.03''' | '''PSUB COBM''' | Kolehiyo ng Pamamahala ng Negosyo |- | '''19.04''' | '''PSUB COEAS''' | BigCAS Channel | rowspan="3" {{n/a|Pagsubok sa Configuration}} |- | '''19.05''' | '''PSUB Graduate School''' | Ang Grad-Ed Channel |- | '''19.06''' | '''PSUB COE''' | Kolehiyo ng Inhinyero |- | rowspan="8" | [[DWHC-TV]] | rowspan="3" | '''32''' | rowspan="3" | '''581.143 MHz''' (Metro Naga at Camarines Sur) | '''32.01''' | rowspan="3" | [[Broadcast Enterprises and Affiliated Media]] |'''PIE''' |rowspan="1"|[[PIE (TV channel)|PIE Channel]] |rowspan="2"|16:9 [[480i]] [[SDTV]] |rowspan="1"|5:00 a.m. - 2:00 a.m. (kinabukasan) | rowspan="2"|Komersyal na Broadcast |- |'''32.03''' |''' KNOWLEDGE CHANNEL''' |[[Knowledge Channel]] |6:00 a.m. - 11:00 p.m. |- |'''32.31''' |'''PIE oneseg''' |rowspan="1"|[[PIE (TV channel)|PIE Channel]] | 4:3 [[240p]] [[LDTV]] |rowspan="1"|5:00 a.m. - 2:00 a.m. (kinabukasan) |[[1seg]] |- | rowspan="5" |'''35''' | rowspan="5" |'''599.143 MHz''' <br /> (Metro Naga) | '''35.01''' | rowspan="5" | [[Broadcast Enterprises and Affiliated Media]] | '''DEPED TV''' | [[Deped TV]] | rowspan="4" | 4:3 [[480i]] [[SDTV]] | rowspan="1" | 7 a.m. - 7 p.m. | rowspan="4" | Pagsubok na broadcast |- | '''35.02''' | '''RESERVED''' | RESERVED | 6 a.m. - hatinggabi |- | '''35.03''' | '''PILIPINAS HD''' | [[Pilipinas HD]] | rowspan="2" | 6 a.m. - hatinggabi |- | '''35.04''' | '''LIFE TV''' | [[Life TV (Philippines)|Life TV]] |- | '''35.31''' | '''BEAM TV 1Seg''' | [[Broadcast Enterprises and Affiliated Media|BEAM TV]] promotional channel | 4:3 [[240p]] [[LDTV]] | rowspan="1" | M 7 a.m. - 7 p.m. | [[1seg]] |- | rowspan="8" | [[DWAI-TV]] | rowspan="8" | '''38''' | rowspan="8" | '''617.143 MHz''' (Metro Naga at Camarines Sur) | '''07.01''' | rowspan="8" | [[GMA Network (kompanya)|GMA Network Inc.]] | ''GMA''' | [[DWAI-TV|GMA Naga]] | rowspan="7" | 4:3 [[480i]] [[SDTV]] | Mga Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:30 a.m. <br /> Sabado: <br /> 5 a.m. - hatinggabi <br /> Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:25 a.m. (ang susunod na araw) | rowspan="5" | Komersyal na broadcast (10 kW) |- | '''07.02''' | '''GTV''' | [[GTV (Philippine TV network)|GTV]] | rowspan="1" | 5:30 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) |- |'''07.03''' | '''HEART OF ASIA''' |[[Heart of Asia (TV channel)|Heart of Asia]] | rowspan="3" | 6:00 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) |- | '''07.06''' | '''HALLYPOP''' | [[Hallypop (Philippine TV channel)|Hallypop]] |- | '''07.07''' | '''I HEART MOVES''' | [[I Heart Movies]] |- |'''07.08''' |'''(UNNAMED)''' |{{n/a|Itim na screen}} |rowspan="1" |TBA |rowspan="2" |Pagsubok sa brodkast |- |'''7.11''' | '''DepEd TV''' | [[DepEd TV]] | rowspan="1" | 7 a.m. - 7 p.m. (Lunes Sabado) |- | '''07.35''' | '''GMA1SEG''' | [[DWAI-TV|GMA Naga Relay]] | 4:3 [[240p]] [[LDTV]] | Mga Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:30 a.m. <br /> Sabado: <br /> 5 a.m. - hatinggabi <br /> Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:25 a.m. (ang susunod na araw) |[[1seg]] |- | rowspan="4" |[[DWMA-TV]] | rowspan="4" |'''46''' | rowspan="4" |'''665.143 MHz''' <br/>(Metro Naga) |'''8.01''' | rowspan="4" |[[People's Television Network]] | '''PTV HD1''' |rowspan="2'|[[DWMA-TV|PTV Naga]] | rowspan="3" |16:9 [[720p]] [[HDTV]](minsan 4:3 up-scaled [[480i]] [[SDTV]]) | rowspan="4" |Mga Araw ng Linggo: <br /> 6 a.m. – 12:30 a.m. <br /> Sabado at Linggo: <br /> 7 a.m. – hatinggabi (sa susunod na araw) | L rowspan="3" | Pagsubok sa broadcast |- | '''8.02''' | '''PTV HD2''' |- | '''8.03''' | '''PTV HD3''' | {{n/a|Black Screen}} |- | '''8.04''' | '''PTV 1seg''' | [[People's Television Network|PTV]] | 4:3 [[240p]] [[LDTV]] | [[1seg]] |- | rowspan="5" |[[DWIL-TV]] | rowspan="5" |'''48''' | rowspan="5" |'''677.143 MHz''' <br/>(Metro Naga) |'''48.01''' | rowspan="5" |[[Global Satellite Technology Services]] | '''GNN''' | rowspan="1" |[[Golden Nation Network]] Mga Lokal na Programa | rowspan="5" |4:3 [[480i]] [[SDTV]] | rowspan="2" |6 a.m. - hatinggabi | rowspan="2" | Pagsubok sa broadcast |- |'''48.02''' | '''DepEd TV - Telearalan''' | rowspan="1" | [[DepEd TV]] Mga Lokal na Programa |- |'''48.03''' | '''LGU Naga''' | {{n/a|Black Screen}} | rowspan="1" {{n/a|Black Screen}} | rowspan="1" {{n/a|Pagsubok sa Configuration}} |- |'''48.04''' | '''TV Maria''' | [[TV Maria]] | 24 na oras | Pagsubok sa Broadcast |- |'''48.05''' | '''Reserved Channel GNN Naga TV48''' | rowspan="1" | [[Golden Nation Network]] | rowspan="1" {{n/a|Black Screen}} | rowspan="1" {{n/a|Pagsubok sa Configuration}} |} </div> == Rehiyon VI (Kanlurang Visayas) == === Aklan === {| class="wikitable sortable" |- ! Callsign ! class="unsortable"|Tsanel sa [[Ultra high frequency|UHF]] ! class="unsortable"|[[Dalasan]] ! width="6%" | [[Virtual channel|LCN]] ! Taga-ere (''broadcaster'') ! Maiksing pangalang [[PSIP]] ! class="unsortable"|Programa ! class="unsortable"|Anyo ng larawan ! Oras ng pag-ere ! Karagdagan |- | rowspan="4" {{n/a|PA}} | rowspan="4" | '''18''' | rowspan="4" | '''497.143 MHz''' | '''5.01''' | rowspan="4" | [[TV5 Network|TV5 Network Inc.]] | '''TV5''' | [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5 Kalibo]] | rowspan="3" | 16:9 480i SDTV | rowspan="2" | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan) | rowspan="3" | Komersyal na broadcast (10 kW) |- | '''5.02''' | '''RPTV''' | [[RPTV (TV channel)|RPTV]] |- | '''5.03''' | '''One Sports''' | [[One Sports (TV channel)|One Sports]] | 6 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) |- | '''5.04''' | '''One Seg S1''' | [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5 Kalibo]] | 16:9 [[240p]] [[LDTV]] | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan) | [[1seg]] |} === Capiz === === Iloilo === {| class="wikitable sortable" |- ! Callsign ! class="unsortable"|Tsanel sa [[Ultra high frequency|UHF]] ! class="unsortable"|[[Dalasan]] ! width="6%" | [[Virtual channel|LCN]] ! Taga-ere (''broadcaster'') ! Maiksing pangalang [[PSIP]] ! class="unsortable"|Programa ! class="unsortable"|Anyo ng larawan ! Oras ng pag-ere ! Karagdagan |- | {{n/a|PA}} | '''16''' | '''485.143 MHz''' | '''2.01''' | [[Advanced Media Broadcasting System]] | '''ALLTV HD''' | [[All TV]] | 16:9 1080i HDTV | Lunes - Biyernes: 8:00 a.m. - 10:45 p.m. (kinabukasan) Sabado at Linggo: 8:00 a.m. - 11 p.m. (kinabukasan) | Komersyal na brodkast (10 kW) |- | [[DYJB-TV]] | '''17''' | '''491.143 MHz''' (Guimaras) | '''17.01''' | [[Intercontinental Broadcasting Corporation]] | '''IBC HD''' | [[Intercontinental Broadcasting Corporation|IBC 13]] | 16:9 1080i HDTV | Lunes - Biyernes: 6:00 a.m. - 11:00 p.m. (kinabukasan) Sabado at Linggo: 6:00 a.m. - 11 p.m. (kinabukasan) | Pagsubok sa brodkast (5 kW) |- | rowspan="4" | [[DYMB-TV]] | rowspan="4" | '''18''' | rowspan="4" | '''497.143 MHz''' | '''5.01''' | rowspan="4" | [[TV5 Network|TV5 Network Inc.]] | '''TV5''' | [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5 Iloilo]] | rowspan="3" | 16:9 480i SDTV | rowspan="2" | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan) | rowspan="3" | Komersyal na broadcast (10 kW) |- | '''5.02''' | '''RPTV''' | [[RPTV (TV channel)|RPTV]] |- | '''5.03''' | '''One Sports''' | [[One Sports (TV channel)|One Sports]] | 6 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) |- | '''5.04''' | '''One Seg S1''' | [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5 Iloilo]] | 16:9 [[240p]] [[LDTV]] | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan) | [[1seg]] |- | rowspan="2" | DYOK-TV | rowspan="2" | '''43''' | rowspan="2" | '''647.143 MHz''' | '''43.21''' | rowspan="2" | [[MBC Media Group]] | '''DZRH NEWS TV''' | rowspan="2" | [[DZRH News Television]] | [[16:9]] [[1080i]] [[HDTV]] | rowspan="2" | 24 oras | rowspan="2" | Pagsubok sa brodkast (1 kW) |- | '''43.31''' | '''DZRH NEWS TV 1SEG''' | [[4:3]] [[240p]] [[LDTV]] |} == Isla ng Negros == === Negros Occidental === {| class="wikitable sortable" |- ! Callsign ! class="unsortable"|Tsanel sa [[Ultra high frequency|UHF]] ! class="unsortable"|[[Dalasan]] ! width="6%" | [[Virtual channel|LCN]] ! Taga-ere (''broadcaster'') ! Maiksing pangalang [[PSIP]] ! class="unsortable"|Programa ! class="unsortable"|Anyo ng larawan ! Oras ng pag-ere ! Karagdagan |- | rowspan="4" | [[DYTE-TV]] | rowspan="4" | '''18''' | rowspan="4" | '''497.143 MHz''' | '''5.01''' | rowspan="4" | [[TV5 Network|TV5 Network Inc.]] | '''TV5''' | [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5 Bacolod]] | rowspan="3" | 16:9 480i SDTV | rowspan="2" | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan) | rowspan="3" | Komersyal na broadcast (10 kW) |- | '''5.02''' | '''RPTV''' | [[RPTV (TV channel)|RPTV]] |- | '''5.03''' | '''One Sports''' | [[One Sports (TV channel)|One Sports]] | 6 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) |- | '''5.04''' | '''One Seg S1''' | [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5 Bacolod]] | 16:9 [[240p]] [[LDTV]] | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan) | [[1seg]] |- | rowspan="2" | DYEZ-TV | rowspan="2" | '''39''' | rowspan="2" | '''623.143 MHz''' | '''39.21''' | rowspan="2" | [[MBC Media Group]] | '''DZRH NEWS TV''' | rowspan="2" | [[DZRH News Television]] | [[16:9]] [[1080i]] [[HDTV]] | rowspan="2" | 24 oras | rowspan="2" | Pagsubok sa brodkast (1 kW) |- | '''39.31''' | '''DZRH NEWS TV 1SEG''' | [[4:3]] [[240p]] [[LDTV]] |} === Negros Oriental === == Region VII (Gitnang Visayas) == === Cebu === {| class="wikitable sortable" |- ! Callsign ! class="unsortable"|Tsanel sa [[Ultra high frequency|UHF]] ! class="unsortable"|[[Dalasan]] ! width="6%" | [[Virtual channel|LCN]] ! Taga-ere (''broadcaster'') ! Maiksing pangalang [[PSIP]] ! class="unsortable"|Programa ! class="unsortable"|Anyo ng larawan ! Oras ng pag-ere ! Karagdagan |- | {{n/a|PA}} | '''16''' | '''485.143 MHz''' (Metro Cebu at Central Visayas) | '''2.01''' | [[Advanced Media Broadcasting System]] | '''All TV HD''' | [[All TV]] | 16:9 [[1080p]] [[HDTV]] | Lunes - Biyernes: 8 a.m. - 10:45 p.m. (kinabukasan) Sabado - Linggo: 8 a.m. - 11 p.m. | Pagsubok na broadcast (10 kW ERP; 30 kW TPO) |- | rowspan="4" | [[DYET-TV]] | rowspan="4" | '''18''' | rowspan="4" | '''497.143 MHz''' (Metro Cebu at Central Visayas) | '''5.01''' | rowspan="4" | [[TV5 Network|TV5 Network Inc.]] | '''TV5''' | [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5 Cebu]] | rowspan="3" | 16:9 480i SDTV | rowspan="2" | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan) | rowspan="3" | Komersyal na broadcast (10 kW) |- | '''5.02''' | '''RPTV''' | [[RPTV (TV channel)|RPTV]] |- | '''5.03''' | '''One Sports''' | [[One Sports (TV channel)|One Sports]] | 6 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) |- | '''5.04''' | '''One Seg S1''' | [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5 Cebu]] | 16:9 [[240p]] [[LDTV]] | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan) | [[1seg]] |- | rowspan="5" | [[DYSS-TV]] | rowspan="5" | '''26''' | rowspan="5" | '''545.143 MHz''' (Metro Cebu at Central Visayas) | '''7.01''' | rowspan="5" | [[GMA Network (kompanya)|GMA Network, Inc.]] | '''GMA''' | [[GMA Network|GMA Cebu]] | rowspan="4" | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] | Lunes - Biyernes: 5:30 a.m. - 12:35 a.m (kinabukasan)<br />Sabado: 5 a.m. - hatinggabi Linggo: <br />5:30 a.m. - 12:30 a.m (kinabukasan) | rowspan="4" | Komersyal na broadcast (15 kW TPO) |- | '''7.02''' | '''GTV''' | [[GTV (himpilang pantelebisyon sa Pilipinas)|GTV]] | Lunes - Sabado: 5:30 a.m. - hatinggabi Linggo: 6:00 a.m. - hatinggabi |- | '''7.03''' | '''HEART OF ASIA''' | [[Heart of Asia (telebisyong tsanel)|Heart of Asia]] | rowspan="2" | 6 a.m. - hatinggabi |- | '''7.07''' | '''I HEART MOVES''' | [[I Heart Movies]] |- | '''7.21''' | '''GMA 1Seg''' | [[GMA Network|GMA Cebu Relay]] | 4:3 [[240p]] [[LDTV]] | Lunes-Biyernes: 5:30 a.m. - 12:35 a.m (kinabukasan)<br />Sabado: 5 a.m. - hatinggabi Linggo: <br />5:30 a.m. - 12:30 a.m (kinabukasan) | [[1seg]] |- | rowspan="7" | [[DYCT-DTV]] | rowspan="7" | '''31''' | rowspan="7" | '''575.143 MHz''' | '''31.01''' | rowspan="7" | [[Broadcast Enterprises and Affiliated Media]] | '''PRTV PRIME''' | [[PRTV Prime Media]] | [[16:9]] [[480i]] [[SDTV]] | 6 a.m. - hatinggabi | rowspan="7" | Ganap na inilipat mula analog patungo sa dihital sa Commercial broadcast (5 kW) |- | '''31.02''' | '''BLAST SPORTS''' | Blast Sports | [[16:9]] [[1080i]] [[HDTV]] | 6 a.m. - hatinggabi |- | '''31.03''' | '''KNOWLEDGE CHANNEL''' | [[Knowledge Channel]] | rowspan="3" | [[4:3]] [[480i]] [[SDTV]] | 6 a.m. - 11 p.m. |- | '''31.04''' | '''RESERVED''' | Test card | Lunes - Biyernes: 6 a.m. - hatinggabi Sabado - Linggo: 6 a.m. - hatinggabi |- |'''31.05''' | '''BILYONARYO NEWS CHANNEL''' | [[Bilyonaryo News Channel]] | rowspan="3" | 6 a.m. - hatinggabi |- |'''31.06''' | '''LIFE TV''' | [[Life TV]] |- | '''31.07''' | '''PILIPINAS HD''' | [[Pilipinas HD]] | [[16:9]] [[480i]] [[SDTV]] |- | rowspan="2" | [[DYBU-TV]] | rowspan="2" | '''43''' | rowspan="2" | '''647.143 MHz''' | '''43.21''' | rowspan="2" | [[MBC Media Group]] | '''DZRH NEWS TV''' | rowspan="2" | [[DZRH News Television]] | [[16:9]] [[1080i]] [[HDTV]] | rowspan="2" | 24 oras | rowspan="2" | Pagsubok sa brodkast (1 kW) |- | '''43.31''' | '''DZRH NEWS TV 1SEG''' | [[4:3]] [[240p]] [[LDTV]] |} === Bohol === ==Rehiyon VIII (Silangang Visayas)== === Leyte === {| class="wikitable sortable" |- ! Callsign ! class="unsortable"| Tsanel sa [[Ultra high frequency|UHF]] ! class="unsortable"| [[Dalasan]] ! width="6%" | [[Virtual channel|LCN]] ! Taga-ere (''broadcaster'') ! Maiksing pangalang [[PSIP]] ! class="unsortable"| Programa ! class="unsortable"| Anyo ng larawan ! Oras ng pag-ere ! Karagdagan |- | rowspan="5" | [[DYCL-TV]] | rowspan="5" | '''34''' | rowspan="5" | '''593.143 MHz''' (Tacloban City at Eastern Visayas) | '''7.01''' | rowspan="5" | [[GMA Network (kompanya)|GMA Network, Inc.]] | '''GMA''' | [[GMA Network|GMA Tacloban]] | rowspan="4" | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] | Lunes - Biyernes: 5:30 a.m. - 12:35 a.m (kinabukasan)<br />Sabado: 5 a.m. - hatinggabi Linggo: <br />5:30 a.m. - 12:30 a.m (kinabukasan) | rowspan="4" | Komersyal na broadcast (5 kW) |- | '''7.02''' | '''GTV''' | [[GTV (himpilang pantelebisyon sa Pilipinas)|GTV]] | Lunes - Sabado: 5:30 a.m. - hatinggabi Linggo: 6:00 a.m. - hatinggabi |- | '''7.03''' | '''HEART OF ASIA''' | [[Heart of Asia (telebisyong tsanel)|Heart of Asia]] | rowspan="2" | 6 a.m. - hatinggabi |- | '''7.07''' | '''I HEART MOVES''' | [[I Heart Movies]] |- | '''7.21''' | '''GMA 1Seg''' | [[GMA Network|GMA Tacloban Relay]] | 4:3 [[240p]] [[LDTV]] | Lunes-Biyernes: 5:30 a.m. - 12:35 a.m (kinabukasan)<br />Sabado: 5 a.m. - hatinggabi Linggo: <br />5:30 a.m. - 12:30 a.m (kinabukasan) | [[1seg]] |- | rowspan="3" | [[DYPR-DTV]] | rowspan="3" | '''50''' | rowspan="3" | '''689.143 MHz''' |'''27.01''' | rowspan="3" | [[Philippine Collective Media Corporation]] | '''PRTV TACLOBAN''' | [[PRTV Tacloban]] | 16:9 [[1080i]] [[HDTV]] | 6 a.m. – hatinggabi | rowspan="3" | Pagsubok sa brodkast (2 kW) |- | '''27.02''' | '''TV5''' | [[TV5 (Philippine TV network)|TV5 Tacloban]] | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan) | [[16:9]] [[1080i]] [[HDTV]] |- | '''27.03''' | '''A2Z''' | [[A2Z (tsanel pantelebisyon)|A2Z Tacloban]] ([[ZOE Broadcasting Network|ZOE TV]]) | Lunes - Biyernes: 5 a.m. - 12:15 a.m. Sabado: 6 a.m. - 11:30 p.m. Linggo: 7 a.m. - 11:45 p.m. (kinabukasan) | [[16:9]] [[720p]] [[HDTV]] |} === Samar === ==Rehiyon IX (Tangway ng Zamboanga)== === Zamboanga del Norte === === Zamboanga del Sur === {| class="wikitable sortable" |- !Callsign !class="unsortable"| Tsanel sa [[Ultra high frequency|UHF]] !class="unsortable"| [[Dalasan]] !width="6%" | [[Virtual channel|LCN]] !Taga-ere (''broadcaster'') !Maiksing pangalang [[PSIP]] !class="unsortable"| Programa !class="unsortable"| Anyo ng larawan !Oras ng pag-ere !Karagdagan |- | rowspan="5" | [[DXAX-DTV]] | rowspan="5" | '''40''' | rowspan="5" | '''629.143 MHz''' | '''0.01''' | rowspan="5" | Westwind Broadcasting Corporation & eMedia Production Network | '''eMedia Digital TV''' | [[eMedia]] | rowspan="5" | 4:3 [[480i]] [[SDTV]] | 4:45 n.u. – 9:30 n.g. | Tuluyang lumipat mula analog papuntang dihital |- | '''0.02''' | '''GPC''' | Global Pinoy Cinema | '''Buong araw''' | {{n/a|TBA}} |- | '''0.03''' | '''PTV''' | [[People's Television Network|PTV]] | rowspan="3" | '''Mula Maynila''' | rowspan="3" | ''Mula Maynila'' |- | '''0.04''' | '''TV5''' | [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5]] |- | '''0.05''' | '''One Sports''' | [[One Sports]] |} ==Rehiyon X (Hilagang Mindanao)== ===Bukidnon=== ===Lanao del Norte=== ===Misamis Oriental=== ==Rehiyon XI (Davao)== ===Lungsod ng Davao=== {| class="wikitable sortable" |- ! Callsign ! class="unsortable" | Tsanel sa [[Ultra high frequency|UHF]] ! class="unsortable" | [[Dalasan]] ! width="6%" | [[Virtual channel|LCN]] ! Taga-ere (''broadcaster'') ! Maiksing pangalang [[PSIP]] ! class="unsortable" | Programa ! class="unsortable" | Anyo ng larawan ! Oras ng pag-ere ! Karagdagan |- | {{n/a|PA}} | '''16''' | '''485.143 MHz''' | '''2.01''' | [[Advanced Media Broadcasting System]] | '''ALLTV HD''' | [[All TV]] | 16:9 1080i HDTV | Lunes - Biyernes: 8:00 a.m. - 10:45 p.m. (kinabukasan) Sabado at Linggo: 8:00 a.m. - 11 p.m. (kinabukasan) | Komersyal na brodkast (10 kW) |- | rowspan="4" | [[DXET-TV]] | rowspan="4" | '''18''' | rowspan="4" | '''497.143 MHz''' (Metro Davao and Davao Region) | '''5.01''' | rowspan="4" | [[TV5 Network|TV5 Network Inc.]] | '''TV5''' | [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5 Davao]] | rowspan="3" | 16:9 480i SDTV | rowspan="2" | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan) | rowspan="3" | Komersyal na broadcast (10 kW) |- | '''5.02''' | '''RPTV''' | [[RPTV (TV channel)|RPTV]] |- | '''5.03''' | '''One Sports''' | [[One Sports (tsanel pantelebisyon)|One Sports]] | 6 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) |- | '''5.04''' | '''One Seg S1''' | [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5 Davao]] | 16:9 [[240p]] [[LDTV]] | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan) |[[1seg]] |- | rowspan="2" | [[DXAQ-TV]] | rowspan="2" | '''19''' | rowspan="2" | '''503.143 MHz''' (Metro Davao) |'''39.01''' | rowspan="2" | [[Sonshine Media Network International]] | '''SMNI''' | [[Sonshine Media Network International|SMNI Davao]] | rowspan="2" | 4:3 upscaled sa 16:9 480i SDTV | rowspan="2" | 24 na oras | rowspan="2" | Pagsubok sa broadcast |- | '''39.02''' | '''SMNI UPLINK''' | [[SMNI News Channel]] |- | rowspan="3" | [[DXEX-DTV]] | rowspan="3" | '''20''' | rowspan="3" | '''509.143 MHz''' (Metro Davao and Davao Region) |'''20.01''' | rowspan="3" | [[ZOE Broadcasting Network]] (pinamamahalaan sa ilalim ng [[local marketing agreement|blocktime agreement]] kasama ng [[ABS-CBN Corporation]]) | '''A2Z''' | [[A2Z|A2Z Davao]] | rowspan="2" | 4:3 [[480i]] [[SDTV]] | Lunes - Biyernes: 5 a.m. - 12:15 a.m. (the next day) Sabado: 6 a.m. - 11:45 p.m. Linggo: 7 a.m. - 11:45 p.m. (kinabukasan) | rowspan="2" | Komersyal na broadcast (5.5 kW) |- | '''20.02''' | '''Light TV''' | [[ZOE Broadcasting Network|Light TV]] | Lunes - Sabado: 8 a.m. - 8 p.m. Linggo: 7 a.m. - 8 p.m. |- | '''20.22''' | '''A2Z 1Seg''' | [[A2Z|A2Z Davao]] | 4:3 [[240p]] [[LDTV]] | Lunes - Biyernes: 5 a.m. - 12:15 a.m. (the next day) Sabado: 6 a.m. - 11:45 p.m. Linggo: 7 a.m. - 11:45 p.m. (kinabukasan) | [[1seg]] |- | rowspan="7" | [[DXKC-DTV]] | rowspan="7" | '''31''' | rowspan="7" | '''575.143 MHz''' | '''31.01''' | rowspan="7" | [[Broadcast Enterprises and Affiliated Media]] | '''PRTV PRIME''' | [[PRTV Prime Media]] | [[16:9]] [[480i]] [[SDTV]] | 6 a.m. - hatinggabi | rowspan="7" | Ganap na inilipat mula analog patungo sa dihital sa Commercial broadcast (5 kW) |- | '''31.02''' | '''BLAST SPORTS''' | Blast Sports | [[16:9]] [[1080i]] [[HDTV]] | 6 a.m. - hatinggabi |- | '''31.03''' | '''KNOWLEDGE CHANNEL''' | [[Knowledge Channel]] | rowspan="3" | [[4:3]] [[480i]] [[SDTV]] | 6 a.m. - 11 p.m. |- | '''31.04''' | '''RESERVED''' | Test card | Lunes - Biyernes: 6 a.m. - hatinggabi Sabado - Linggo: 6 a.m. - hatinggabi |- |'''31.05''' | '''BILYONARYO NEWS CHANNEL''' | [[Bilyonaryo News Channel]] | rowspan="3" | 6 a.m. - hatinggabi |- |'''31.06''' | '''LIFE TV''' | [[Life TV]] |- | '''31.07''' | '''PILIPINAS HD''' | [[Pilipinas HD]] | [[16:9]] [[480i]] [[SDTV]] |- | [[DXSQ-TV]] | '''38''' | '''617.143 MHz''' (Digos City) | '''38.01''' | [[Sagay Broadcasting Corporation]] | '''Kapampi TV''' | Kakampi TV | 4:3 [[480i]] [[SDTV]] | 24 na oras | Pagsubok sa broadcast (500 watts) |- | rowspan="4" | [[DXNP-TV]] | rowspan="4" | '''45''' | rowspan="4" | '''659.143 MHz''' |'''11.01''' | rowspan="4" | [[People's Television Network]] | '''PTV HD1''' | PTV Davao | rowspan="2" | 16:9 (sometimes 4:3 up-scaled) [[1080i]] [[High-definition television|HDTV]] | rowspan="4" | '''Lunes''': <br /> 5 n.u. - 1 n.u. <br /> '''Martes-Biyernes''': <br /> 6 n.u. - 1 n.u. <br /> '''unang Biyernes ng buwan''': <br /> 4 n.u. - 1 n.u. <br /> '''Sabado''': <br /> 6 n.u. - hatinggabi <br /> '''Linggo''': <br /> 7 n.u. - hatinggabi (kinabukasan) | rowspan="2" | ''Test broadcast'' |- |'''11.02''' | '''PTV HD2''' | PTV Manila Feed |- |'''11.03''' | '''PTV SD2''' | rowspan="2" {{n/a|Gray screen}} | ''Nakaitim na iskrin'' | Black screen |- |'''11.04''' | '''PTV 1seg''' | 16:9 (sometimes 4:3 up-scaled) [[240p]] [[LDTV]] | [[1seg]] |} == Region XII (SOCCSKSARGEN) == === South Cotabato === {| class="wikitable sortable" |- !Callsign ! class="unsortable" |Tsanel sa [[Ultra high frequency|UHF]] ! class="unsortable" |[[Dalasan]] ! width="6%" | [[Virtual channel|LCN]] !Taga-ere (''broadcaster'') !Maiksing pangalang [[PSIP]] ! class="unsortable" |Programa ! class="unsortable" |Anyo ng larawan !Oras ng pag-ere !Karagdagan |- | rowspan="4" | DXER-TV | rowspan="4" | '''18''' | rowspan="4" | '''497.143 MHz''' (General Santos City and Soccsksargen) |'''5.01''' | rowspan="4" | [[TV5 Network|TV5 Network Inc.]] | '''TV5''' | [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5 General Santos]] | rowspan="3" | 16:9 480i SDTV | rowspan="2" | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan) | rowspan="3" | Komersyal na broadcast (10 kW) |- | '''5.02''' | '''RPTV''' | [[RPTV (TV channel)|RPTV]] |- | '''5.03''' | '''One Sports''' | [[One Sports (tsanel pantelebisyon)|One Sports]] | 6 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) |- | '''5.04''' | '''One Seg S1''' | [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5 General Santos]] | 16:9 [[240p]] [[LDTV]] | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan) | [[1seg]] |- | rowspan="8" | DXBG-TV | rowspan="8" | '''34''' | rowspan="8" | '''593.143 MHz''' (General Santos City and Soccsksargen) | '''8.01''' | rowspan="8" | [[GMA Network|GMA Network Inc.]] | '''GMA''' | [[GMA Network|GMA General Santos]] | rowspan="7" | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] |Lunes-Biyernes: 5:30 a.m. - 12:35 a.m (kinabukasan)<br />Sabado: 5 a.m. -hatinggabi Linggo: <br />5:30 a.m. - 12:30 a.m (kinabukasan) | rowspan="7" | Komersyal na broadcast (10 kW) |- | '''8.02''' | '''GTV''' |[[GTV (himpilang pantelebisyon sa Pilipinas)|GTV]] | rowspan="1" | Lunes - Sabado: 5:30 a.m. - hatinggabi Linggo: 6:00 a.m. - hatinggabi |- | '''8.03''' | '''HEART OF ASIA''' |[[Heart of Asia (telebisyong tsanel)|Heart of Asia]] | rowspan="4" | 6 a.m. - hatinggabi |- | '''8.06''' | '''HALLYPOP''' | [[Hallypop (Philippine TV channel)|Hallypop]] |- | '''8.07''' | '''I HEART MOVIES''' | [[I Heart Movies]] |- | '''8.08''' | '''PINOY HITS''' | [[GMA Network|Pinoy Hits]] |- | '''8.11''' ! '''''(UNNAMED)''''' ! Black Screen ! TBA |- | '''8.31''' | '''GMA 1Seg''' | [[GMA Network|GMA General Santos]] | 4:3 [[240p]] [[LDTV]] | Lunes-Biyernes: 5:30 a.m. - 12:35 a.m (kinabukasan)<br />Sabado: 5 a.m. -hatinggabi Linggo: <br />5:30 a.m. - 12:30 a.m (kinabukasan) | [[1seg]] |- | rowspan="2" | DXBC-TV | rowspan="2" | '''37''' | rowspan="2" | '''611.143 MHz''' (General Santos City) |'''37.01''' | rowspan="2" | [[Brigada Mass Media Corporation]] at [[Baycomms Broadcasting Corporation]] | '''Brigada TV''' | rowspan="2" | Brigada TV | rowspan="2" | 16:9 [[1080i]] [[High-definition na telebisyon|HDTV]] | rowspan="2" | 4:30 a.m. - 10:00 p.m. | Pagsubok sa broadcast (500 watts) |- | '''37.31''' | '''Brigada TV 1seg''' | [[1seg]] |} == Region XIII (Caraga Region) == === Agusan del Norte === {| class="wikitable sortable" |- !Callsign ! class="unsortable" |Tsanel sa [[Ultra high frequency|UHF]] ! class="unsortable" |[[Dalasan]] ! width="6%" | [[Virtual channel|LCN]] !Taga-ere (''broadcaster'') !Maiksing pangalang [[PSIP]] ! class="unsortable" |Programa ! class="unsortable" |Anyo ng larawan !Oras ng pag-ere !Karagdagan |- | rowspan="8" | DXBM-TV | rowspan="8" | '''15''' | rowspan="8" | '''479.143 MHz''' (Butuan City and Caraga) |'''26.01''' | rowspan="8" | [[GMA Network|GMA Network Inc.]] | '''GMA''' |[[GMA Network|GMA Butuan City]] | rowspan="7" | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] | Lunes-Biyernes: 5:30 a.m. - 12:35 a.m (kinabukasan)<br />Sabado: 5 a.m. -hatinggabi Linggo: <br />5:30 a.m. - 12:30 a.m (kinabukasan) | rowspan="7" | Komersyal na broadcast (10 kW) |- |'''26.02''' | '''GTV''' | [[GTV (himpilang pantelebisyon sa Pilipinas)|GTV]] | rowspan="1" |Lunes - Sabado: 5:30 a.m. - hatinggabi Linggo: 6:00 a.m. - hatinggabi |- |'''26.03''' | '''HEART OF ASIA''' |[[Heart of Asia (TV channel)|Heart of Asia]] | rowspan="4" |6 a.m. - hatinggabi |- |'''26.06''' | '''HALLYPOP''' |[[Hallypop (Philippine TV channel)|Hallypop]] |- |'''26.07''' |'''I HEART MOVIES''' |[[I Heart Movies]] |- |'''26.08''' |'''PINOY HITS''' |[[GMA Network|Pinoy Hits]] |- |'''26.11''' !'''''(UNNAMED)''''' !Black Screen !TBA |- |'''26.31''' |'''GMA 1Seg''' |[[GMA Network|GMA Butuan City]] |4:3 [[240p]] [[LDTV]] |Lunes-Biyernes: 5:30 a.m. - 12:35 a.m (kinabukasan)<br />Sabado: 5 a.m. -hatinggabi Linggo: <br />5:30 a.m. - 12:30 a.m (kinabukasan) |''[[1seg]]'' |} == Bangsamoro Autonomous Region in Muslim Mindanao (BARMM) == ''Wala pang mga digital TV station sa BARMM.'' == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Dihital na telebisyon na mga himpilan sa Pilipinas}} [[Kategorya:Mga dihital na himpilang pantelebisyon sa Pilipinas| ]] [[Kategorya:Lists of television channels by country|Philippines]] [[Kategorya:Telebisyon sa Pilipinas]] [[Kategorya:Philippine television-related lists]] [[Kategorya:Mga talaan ng dihital na telebisyon|Pilipinas, Himpilan]] 3yfg3wpriul2hgbcjzfmbzbts0yrt0c 2238397 2238391 2026-11-01T09:16:04Z Julius Santos III 139725 /* Rehiyon IV-A (CALABARZON) */ 2238397 wikitext text/x-wiki {{For|talaan ng mga analog na himpilang pangtelebisyon|Talaan ng mga analogong himpilang pangtelebisyon sa Pilipinas}} {{Multiple issues|{{primary sources|date=Oktubre 2020}} {{Unreliable sources|date=Abril 2025}} {{more citations needed|date=Oktubre 2020}} {{update|date=Abril 2023}} }} [[File:Digital broadcast standards.svg|thumb|400x400px|Pamantayan ng [[dihital na telebisyon]] sa buong mundo.]] Ito ang isang '''talaan ng mga himpilang pantelebisyon na [[dihital na telebisyon sa Pilipinas|naka-dihital sa Pilipinas]]'''.<ref>{{cite web |title=NTC List of DTTB Stations via FOI website |url=http://storage.googleapis.com/request-attachments/3qwepDblYFlFpRIAxnpr8DeBq7m2qrvCyUDjZHDqcWYLHU55YohnTf2QwdWk8xHnErMQ6iIXPAiLJZM2qJGi32oxvPDGCessrNvB/NTC%20FOI%20223511250758.pdf |website=foi.gov.ph |date=September 6, 2019}}</ref> Mapapanood ang mga tsanel sa nakasaad na lugar. Pinagtibay ng [[National Telecommunication Commission|Pambansang Komisyon sa Telekomunikasyon (NTC)]] ang pamantayang [[ISDB-T]] para sa mga telebisyon sa Pilipinas. ==Paunang impormasyon== [[File:ISDB-T CH Seg Prog allocation.svg|thumb|Mga bahagi (''segment'') ng ISDB-T]] Huling isinapanahon noong Abril 2026.<ref>{{cite web |url=http://www.dtvpilipinas.org/ |title=DTV Pilipinas official website |access-date=2020-07-15 |archive-date=2020-07-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200716060054/https://www.dtvpilipinas.org/ |url-status=dead }} {{cite web |url=https://dtvpilipinas.blogspot.com |title=DTV Pilipinas official blogsite }}</ref> Nasa ''test broadcast'' pa rin ang karamihan sa mga nakalistang himpilan. Inaasahang permanenteng magsasara ang lahat ng mga naka-analog na serbisyo pagdating ng taong 2026.<ref name=ntcph>{{cite news |title=Gov't wants analog TV switched off by 2023 |url=https://www.gmanetwork.com/news/story/599484/money/companies/gov-t-wants-analog-tv-switched-off-by-2023 |work=GMA News Online |date=February 14, 2017 |author=Cabuenas, Jon Viktor D.}}</ref> ''Galing sa ibang pahina ng wiking ito pati na rin sa mga sanggunian ang datos na ipinapakita sa talaang ito. Maaaring iba ang masagap na tsanel depende sa lugar o di kaya sa lakas ng signal ng himpilan. Karamihan rin ng mga nakalagay na tsanel rito ay naka-test broadcast, kaya naman maaaring hindi masagap ng ilang lugar ang ilang himpilan dahil sa mahinang signal (o dead spot) o di kaya'y mahina ang lakas ng pagta-transmit ng mga himpilan. May ilan ding mga tsanel na naka-encrypt at maaaring mapanood lamang sa piling mga tagagawang (manufacturer) ng set-top box o mobile dongle.'' {{clear}} ==National Capital Region== {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |- ! Callsign ! class="unsortable"| [[Ultra high frequency|UHF]] Channel ! class="unsortable"| [[Dalas]] ! width="6%" | [[Virtual channel|LCN]] ! Broadcaster ! Maikling pangalan ! class="unsortable"| Pagprograma ! class="unsortable"| Format ng Larawan ! Mga Oras ng Pag-broadcast ! Mga Tala |- | rowspan="5" | [[DWGT-TV]] | rowspan="5" | '''14''' | rowspan="5" | '''473.143 MHz''' | '''4.01''' | rowspan="5" | [[People's Television Network]] | '''PTV HD1''' | rowspan="2" | [[People's Television Network|PTV]] | 16:9 [[1080i]] [[High-Definition Television|HDTV]] | rowspan="2" | Lunes - Biyernes: 5:30 a.m. - hatinggabi Weekends: 7 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) | Komersyal na broadcast (10 kW) |- | '''4.02''' | '''PTV SD1''' | rowspan="3" | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] | rowspan="3" | Pagsubok sa broadcast |- | '''4.03''' | '''PTV SD2''' | [[DZRB-AM|Radyo Pilipinas 1]] | Lunes - Biyernes: 4 a.m. - 10 p.m. Sabado: 5 a.m. - 11 p.m. Linggo: 6 a.m. - 10 p.m. |- | '''4.04''' | '''PTV SD3''' | PTV Sports Network | 8 a.m. - 6 p.m. |- | '''4.04''' | '''PTV 1SEG''' | [[People's Television Network|PTV]] | [[16:9]] [[240p]] [[LDTV]] | Lunes - Biyernes: 5:30 a.m. - hatinggabi Weekends: 7 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) | [[1seg]] |- | rowspan="5" | [[DZBB-TV]] | rowspan="5" | '''15''' | rowspan="5" | '''479.143 MHz''' | '''7.01''' | rowspan="5" | [[GMA Network (kompanya)|GMA Network, Inc.]] | '''GMA''' | [[GMA Network]] | rowspan="4" | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] | Lunes - Biyernes: 5:30 a.m. - 12:35 a.m (kinabukasan)<br />Sabado: 5 a.m. - hatinggabi Linggo: <br />5:30 a.m. - 12:30 a.m (kinabukasan) | rowspan="4" | Komersyal na broadcast (15 kW TPO; 100 kW ERP) |- | '''7.02''' | '''GTV''' | [[GTV (himpilang pantelebisyon sa Pilipinas)|GTV]] | Lunes - Sabado: 5:30 a.m. - hatinggabi Linggo: 6:00 a.m. - hatinggabi |- | '''7.03''' | '''HEART OF ASIA''' | [[Heart of Asia (telebisyong tsanel)|Heart of Asia]] | rowspan="2" | 6 a.m. - hatinggabi |- | '''7.07''' | '''I HEART MOVES''' | [[I Heart Movies]] |- | '''7.21''' | '''GMA 1Seg''' | [[GMA Network]] | 4:3 [[240p]] [[LDTV]] | Lunes - Biyernes: 5:30 a.m. - 12:35 a.m (kinabukasan)<br />Sabado: 5 a.m. - hatinggabi Linggo: <br />5:30 a.m. - 12:30 a.m (kinabukasan) | [[1seg]] |- | [[DZMV-TV]] | '''16''' | '''485.143 MHz''' | '''2.01''' | [[Advanced Media Broadcasting System]] | '''All TV HD''' | [[All TV]] | 16:9 [[1080p]] [[HDTV]] | Lunes - Biyernes: 8 a.m. - 10:45 p.m. (kinabukasan) Sabado - Linggo: 8 a.m. - 11 p.m. | Pagsubok na broadcast (10 kW) |- | rowspan="3" | [[DZTV-TV]] | rowspan="3" | '''17''' | rowspan="3" | '''491.143 MHz''' | '''13.01''' | rowspan="3" | [[Intercontinental Broadcasting Corporation]] | '''Congress TV HD''' | [[Congress TV]] | [[16:9]] [[1080i]] [[HDTV]] | rowspan="1" | Lunes - Biyernes: 9:00 a.m. - 9:00 p.m. | rowspan="3" | Pagsubok na broadcast (3 kW) |- | '''13.02''' | '''IBC HD''' | [[Intercontinental Broadcasting Corporation|IBC 13]] | 16:9 [[1080i]] [[HDTV]] | rowspan="2" | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 11:00 p.m. Sabado - Linggo: 7:00 a.m. - 10:00 p.m. |- | '''13.03''' | '''DWAN HD''' | [[DWAN-AM|DWAN 1206]] | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] |- | rowspan="4" | [[DWET-TV]] | rowspan="4" | '''18''' | rowspan="4" | '''497.143 MHz''' | '''5.01''' | rowspan="4" | [[TV5 Network|TV5 Network Inc.]] at [[Cignal TV]] | '''TV5''' | [[TV5 (Philippine TV network)|TV5]] | rowspan="3" | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] | rowspan="2" | Lunes - Biyernes: 4:30 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan) | rowspan="3" | Komersyal na broadcast (10 kW) |- | '''5.02''' | '''RPTV''' | [[RPTV (tsanel pantelebisyon)|RPTV]] |- | '''5.03''' | '''One Sports''' | [[One Sports (tsanel pantelebisyon)|One Sports]] | 6 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) |- | '''5.35''' | '''One Seg S1 ''' | [[TV5 (Philippine TV network)|TV5]] | 16:9 [[144p]] [[LDTV]] | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan) | [[1seg]] |- | rowspan="2" | [[DZKB-TV]] | rowspan="2" | '''19''' | rowspan="2" | '''503.143 MHz''' | '''19.02''' | rowspan="2" | [[Radio Philippines Network]], [[Nine Media Corporation]] at [[Cignal TV]] (pinamamahalaan sa ilalim ng [[local marketing agreement|blocktime agreement]] kasama ng [[TV5 Network, Inc.]]) | '''RPTV HD''' | rowspan="2" | [[RPTV (TV channel)|RPTV]] | 16:9 [[1080i]] [[High-definition na telebisyon|HDTV]] | rowspan="2" | 6 a.m. - hatinggabi | Komersyal na broadcast (5 kW) |- | '''19.06''' | '''RPTV HD 1Seg''' | 16:9 [[240p]] [[LDTV]] | [[1seg]] |- | rowspan="3" | [[DZOE-TV]] | rowspan="3" | '''20''' | rowspan="3" | '''509.143 MHz''' | '''20.21''' | rowspan="3" | [[ZOE Broadcasting Network]] (pinamamahalaan sa ilalim ng [[local marketing agreement|blocktime agreement]] kasama ng [[ABS-CBN Corporation]]) | '''A2Z''' | [[A2Z (tsanel pantelebisyon)|A2Z]] | rowspan="2" | 4:3 [[480i]] [[SDTV]] | Lunes - Biyernes: 5 a.m. - 12:15 a.m. (the next day) Sabado: 6 a.m. - 11:30 p.m. Linggo: 7 a.m. - 11:45 p.m. (kinabukasan) | rowspan="2" | Komersyal na broadcast (10 kW TPO; 30 kW ERP) |- | '''20.24''' | '''Light TV''' | [[DZOZ-DTV|Light TV]] | Lunes - Sabado: 8 a.m. - 8 p.m. Linggo: 7 a.m. - 8 p.m. |- | '''20.31''' | '''A2Z Oneseg''' | [[A2Z (tsanel pantelebisyon)|A2Z]] | 4:3 [[240p]] [[LDTV]] | Lunes - Biyernes 5 a.m. - 12:15 a.m. Sabado: 6 a.m. - 11:30 p.m. Linggo: 7 a.m. - 11:45 p.m. (kinabukasan) | rowspan="1" | [[1Seg]] |- | rowspan="4" | [[DWCP-DTV]] | rowspan="4" | '''21''' | rowspan="4" | '''515.143 MHz''' | '''21.02''' | rowspan="4" | [[Southern Broadcasting Network]] at [[Solar Entertainment Corporation]] | '''SolarFlix''' | [[SolarFlix]] | rowspan="4" | 4:3 [[480i]] [[SDTV]] | rowspan="2" | 8 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) | Ganap na lumipat mula sa analog patungo sa dihital sa komersyal na broadcast (3 kW) |- | '''21.03''' | '''Solar Sports''' | [[Solar Sports]] | rowspan="3" | Pagsubok sa broadcast |- | '''21.04''' | '''DepEd ALS''' | [[Solar Learning]] | Maaaring mag-iba ang mga oras |- | '''21.07''' | '''Shop TV''' | [[Shop TV]] | 8 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) |- | rowspan="2" {{n/a|PA}} | rowspan="2" | '''23''' | rowspan="2" | '''527.143 MHz''' | '''23.01''' | rowspan="2" | [[Aliw Broadcasting Corporation]] | '''ALIW CHANNEL 23''' | [[Aliw Channel 23]] | 16:9 [[1080i]] [[High-definition na telebisyon|HDTV]] | rowspan="2" | 4 a.m. - 10 p.m. | rowspan="2" | Pagsubok sa broadcast / Pagsubok sa Configuration (3 kW) |- | '''23.02''' | '''DWIZ NEWS TV''' | [[DWIZ]] | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] |- | rowspan="5" | [[DZEC-DTV]] | rowspan="5" | '''28''' | rowspan="5" | '''557.143 MHz''' | '''28.01''' | rowspan="5" | [[Eagle Broadcasting Corporation]] | '''NET25 HD''' | rowspan="2" | [[Net 25]] | 16:9 [[1080i]] [[HDTV]] | rowspan="5" | 5 a.m. – hatinggabi (kinabukasan) | rowspan="5" | Komersyal na broadcast (10 kW) |- | '''28.02''' | '''NET25 SD''' | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] |- | '''28.03''' | '''INCTV HD''' | rowspan="2" | [[INC TV]] | 16:9 [[1080i]] [[HDTV]] |- | '''28.04''' | '''INCTV SD''' | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] |- | '''28.05''' | '''EBC RESERVED''' | [[Net 25]] | 16:9 [[1080i]] [[HDTV]] |- | rowspan="5" | [[DZRJ-DTV]] | rowspan="5" | '''29''' | rowspan="5" | '''563.143 MHz''' | '''29.21''' | rowspan="5" | [[Rajah Broadcasting Network]] | '''RJ DigiTV''' | [[DZRJ-DTV|RJ DigiTV]] | rowspan="2" | 16:9 [[480i]] [[Standard-definition television|SDTV]] | 5 a.m. - 2 a.m. (kinabukasan) | Ganap na lumipat mula sa analog patungo sa dihital (Nasa ilalim pa rin ng pagsubok na broadcast) (2.5 kW) |- | '''29.22''' | '''Timeless TV''' | Timeless TV | 24 Oras | rowspan="4" | Pagsubok na broadcast |- | '''29.23''' | '''Radyo Bandido TV''' | [[DZRJ-AM|Radyo Bandido]] | 4:3 [[480i]] [[SDTV]] | 5 a.m. - hatinggabi |- | '''29.24''' | '''Rock of Manila TV''' | Rock MNL | rowspan="2" | 16:9 [[480i]] [[Standard-definition television|SDTV]] | 5 a.m. - 2 a.m. (kinabukasan) |- | '''29.25''' | '''TV Maria''' | [[TV Maria]] | 24 Oras |- | rowspan="7" | [[DWKC-DTV]] | rowspan="7" | '''31''' | rowspan="7" | '''575.143 MHz''' | '''31.01''' | rowspan="7" | [[Broadcast Enterprises and Affiliated Media]] | '''PRTV PRIME''' | [[PRTV Prime Media]] | [[16:9]] [[480i]] [[SDTV]] | 6 a.m. - hatinggabi | rowspan="7" | Ganap na inilipat mula analog patungo sa dihital sa Commercial broadcast (5 kW) |- | '''31.02''' | '''BLAST SPORTS''' | Blast Sports | [[16:9]] [[1080i]] [[HDTV]] | 6 a.m. - hatinggabi |- | '''31.03''' | '''KNOWLEDGE CHANNEL''' | [[Knowledge Channel]] | rowspan="4" | [[4:3]] [[480i]] [[SDTV]] | 6 a.m. - 11 p.m. |- | '''31.04''' | '''RESERVED''' | Test card | Lunes - Biyernes: 6 a.m. - hatinggabi Sabado - Linggo: 6 a.m. - hatinggabi |- | '''31.05''' | '''BILYONARYO NEWS CHANNEL''' | [[Bilyonaryo News Channel]] | rowspan="3" | 6 a.m. - hatinggabi |- | '''31.06''' | '''LIFE TV''' | [[Life TV]] |- | '''31.07''' | '''PILIPINAS HD''' | [[Pilipinas HD]]/[[D8TV]] | [[16:9]] [[480i]] [[SDTV]] |- | rowspan="3" | [[DZOZ-DTV]] | rowspan="3" | '''33''' | rowspan="3" | '''587.143 MHz''' |'''33.01''' | rowspan="3" | [[ZOE Broadcasting Network]] | '''Light TV HD''' | [[ZOE Broadcasting Network|Light TV]] | rowspan="2" | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] | rowspan="3" | Lunes - Sabado: 8 a.m. - 8 p.m. Linggo: 7 a.m. - 8 p.m. | rowspan="2" | Ganap na lumipat mula sa analog patungo sa dihital (Nasa ilalim pa rin ng pagsubok na broadcast) (5 kW TPO; 25 kW ERP) |- | '''33.02''' | '''Light TV SD1''' | Light TV Promotional channel |- | '''33.31''' | '''Light TV 1seg''' | [[ZOE Broadcasting Network|Light TV]] | 4:3 [[240p]] [[LDTV]] | [[1seg]] |- | rowspan="5" | [[DWAO-TV]] | rowspan="5" | '''38''' | rowspan="5" | '''617.143 MHz''' | '''55.01''' | rowspan="5" | [[Progressive Broadcasting Corporation]] | '''UNTV-1''' | [[UNTV]] | 16:9 [[1080i]] [[HDTV]] | rowspan="5" | 24 na oras | rowspan="3" | Pagsubok na broadcast (2.5 kW) [mahinang signal] |- | '''55.02''' | '''STV''' | [[STV (Pilipinas)|STV]] / kasalukuyang mirror feed mula sa [[UNTV]] | rowspan="2" | 16:9 [[1080i]] [[High-definition television|HDTV]] |- | '''55.03''' | '''TRUTH CHANNEL''' | [[Truth Channel]] |- | '''55.04''' | '''UNTV Reserve''' | {{n/a|Blank feed}} | rowspan="2" | 4:3 [[240p]] [[LDTV]] | {{n/a|Itim na screen}} |- | '''55.31''' | '''UNTV 1SEG''' | [[UNTV]] | [[1seg]] |- | rowspan="4" | [[DWVN-DTV]] | rowspan="4" | '''45''' | rowspan="4" | '''659.143 MHz''' | '''45.01''' | rowspan="3" | [[Gateway UHF Television Broadcasting]] | '''Hope Phil HD''' | [[Hope Channel Philippines]] | 16:9 [[1080i]] [[HDTV]] | rowspan="4" | 24 na oras | rowspan="4" | Ganap na lumipat mula sa analog patungo sa dihital (Mahina ang paghahatid ng signal, Nasa ilalim pa rin ng pagsubok na broadcast) (3.5 kW) |- | '''45.02''' | '''Hope Intl''' | [[Hope International (Seventh-day Adventist)|Hope International]] | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] |- | '''45.03''' | '''Hope Live''' | [[Hope Channel Philippines|Hope Channel Philippines]] | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] |- | '''45.04''' | [[Global Satellite Technology Services]] | '''One Media''' | [[One Media Network]] | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] |- | rowspan="3" | [[DZCE-TV]] | rowspan="3" | '''49''' | rowspan="3" | '''683.143 MHz''' | '''01.01''' | rowspan="3" | [[Christian Era Broadcasting Service International]] | '''INC TV HD''' | rowspan="3" | [[DZCE-TV|INC TV]] | rowspan="2" | 16:9 [[1080i]] [[High-definition na telebisyon|HDTV]] | rowspan="3" | 4 a.m. – hatinggabi | rowspan="3" | Pagsubok na broadcast (10 kW) |- | '''01.02''' | '''INC TV HD1''' |- | '''01.03''' | '''INC TV SD''' | 4:3 [[480i]] [[SDTV]] |- | rowspan="4" {{n/a|PA}} | rowspan="4" | '''51''' | rowspan="4" | '''695.143 MHz''' | '''5.01''' | rowspan="4" | [[Cignal TV|Mediascape Inc.]] at [[TV5 Network|TV5 Network Inc.]] | '''TV5''' | [[TV5 (Philippine TV network)|TV5]] | rowspan="3" | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] | rowspan="2" | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan) | rowspan="3" | Komersyal na broadcast (Mirror feed mula sa DTT-18) (5 kW) |- | '''5.02''' | '''RPTV''' | [[RPTV (TV channel)|RPTV]] |- | '''5.03''' | '''One Sports''' | [[One Sports (TV channel)|One Sports]] | 6 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) |- | '''5.35''' | '''One Seg S1 ''' | [[TV5 (Philippine TV network)|TV5]] | 16:9 [[144p]] [[LDTV]] | Lunes - Biyernes: 4:30 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan) | [[1seg]] |} ==Rehiyon I (Rehiyon ng Ilocos)== ===Ilocos Norte=== ===Ilocos Sur=== <div style="overflow: auto"> {| class="wikitable sortable" |- !Callsign !class="unsortable"|[[Ultra high frequency|UHF]] Channel !class="unsortable"|[[Dalas]] !width="6%" | [[Virtual channel|LCN]] !Broadcaster !Maikling pangalan !class="unsortable"|Pagprograma !class="unsortable"|Format ng Larawan !Mga Oras ng Pag-broadcast !Mga Tala |- | rowspan="8" |[[DWBC-TV]] | rowspan="8" |'''15''' | rowspan="8" |'''479.143 MHz''' (Metro Vigan at Northern Luzon) |'''48.01''' | rowspan="8" |[[GMA Network (company)|GMA Network, Inc.]] | '''GMA''' |[[DWBC-TV|GMA Ilocos]] | rowspan="7" | 4:3 [[480i]] [[SDTV]] | Mga Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:30 a.m. <br /> Sabado: <br /> 5 a.m. - hatinggabi <br /> Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:25 a.m. (ang susunod na araw) | rowspan="5" |Komersyal na broadcast (5 kW) |- |'''48.02''' | '''GTV''' |[[GTV (Philippine TV network)|GTV]] | rowspan="1" |5:30 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) |- |'''48.03''' | '''Heart of Asia''' |[[Heart of Asia (TV channel)|Heart of Asia]] | rowspan="3" |6:00 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) |- |'''48.06''' |'''HALLYPOP''' |[[Hallypop (Philippine TV channel)|Hallypop]] |- |'''48.07''' |'''I HEART MOVES''' |[[I Heart Movies]] |- |'''48.08''' |'''(UNNAMED)''' |{{n/a|Itim na screen}} | TBA |rowspan="2" |Subok na broadcast |- |'''7.11''' | '''DepEd TV''' | [[DepEd TV]] | rowspan="1" | 7 a.m. - 7 p.m. (Lunes Sabado) |- |'''48.31''' |'''GMA 1SEG''' |[[DWBC-TV|GMA Ilocos relay]] | 4:3 [[240p]] [[LDTV]] | Mga Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:30 a.m. <br /> Sabado: <br /> 5 a.m. - hatinggabi <br /> Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:25 a.m. (ang susunod na araw) |[[1seg]] |} </div> ==Cordillera Administrative Region (CAR)== ===Benguet=== {| class="wikitable sortable" ! Callsign ! [[Ultra high frequency|UHF]] ! [[Dalas]] ! [[Virtual channel|LCN]] ! Broadcaster ! Maikling pangalan ! Pagprograma ! Format ng Larawan ! Mga Oras ng Pag-broadcast ! Mga Tala |- | rowspan="2" | [[DZBS-TV]] | rowspan="2" | '''19''' | rowspan="2" | '''503.143 MHz''' | '''19.02''' | rowspan="2" | [[Radio Philippines Network]] | '''RPTV HD''' | rowspan="2" | [[RPTV (TV channel)|RPTV]] | 16:9 [[1080i]] [[High-definition na telebisyon|HDTV]] | rowspan="2" | 6 a.m. - hatinggabi | Komersyal na broadcast (5 kW) |- | '''19.06''' | '''RPTV HD 1Seg''' | 16:9 [[240p]] [[LDTV]] | [[1seg]] |- | rowspan="2" {{n/a|PA}} | rowspan="2" | '''25''' | rowspan="2" | '''539.143 MHz''' | '''25.01''' | rowspan="2" | [[Eagle Broadcasting Corporation]] | '''NET25''' | [[Net 25]] | rowspan="2" | 16:9 [[1080i]] [[High-definition na telebisyon|HDTV]] | rowspan="2" | 4 a.m. - hatinggabi | rowspan="2" | Komersyal na broadcast (1 kW) |- | '''25.02''' | '''INCTV''' | [[DZCE-TV|INCTV]] |- | rowspan="7" | [[DWHB-DTV]] | rowspan="7" | '''26''' | rowspan="7" | '''545.143 MHz''' (Metro Baguio Northern at Central Luzon) | '''26.01''' | rowspan="7" | [[Broadcast Enterprises and Affiliated Media]] | '''PRTV PRIME''' | [[PRTV Prime Media]] | [[16:9]] [[480i]] [[SDTV]] | 6 a.m. - hatinggabi | rowspan="7" | Ganap na inilipat mula analog patungo sa dihital sa Commercial broadcast (5 kW) |- | '''26.02''' | '''BLAST SPORTS''' | Blast Sports | [[16:9]] [[1080i]] [[HDTV]] | 6 a.m. - hatinggabi |- | '''26.03''' | '''KNOWLEDGE CHANNEL''' | [[Knowledge Channel]] | rowspan="3" | [[4:3]] [[480i]] [[SDTV]] | 6 a.m. - 11 p.m. |- | '''26.04''' | '''RESERVED''' | Test card | Lunes - Biyernes: 6 a.m. - hatinggabi Sabado - Linggo: 6 a.m. - hatinggabi |- |'''26.05''' | '''BILYONARYO NEWS CHANNEL''' | [[Bilyonaryo News Channel]] | rowspan="3" | 6 a.m. - hatinggabi |- |'''26.06''' | '''LIFE TV''' | [[Life TV]] |- | '''26.07''' | '''PILIPINAS HD''' | [[Pilipinas HD]] | [[16:9]] [[480i]] [[SDTV]] |- | rowspan="8" | [[DZEA-TV]] | rowspan="8" | '''38''' | rowspan="8" | '''617.143 MHz''' (Metro Baguio at Northern at Central Luzon) | '''10.01''' | rowspan="8" | [[GMA Network (kompanya)|GMA Network Inc.]] | '''GMA''' | [[DZEA-TV|GMA Dagupan/Baguio]] | rowspan="7" | 4:3 [[480i]] [[SDTV]] | Mga Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:30 a.m. <br /> Sabado: <br /> 5 a.m. - hatinggabi <br /> Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:25 a.m. (ang susunod na araw) | rowspan="5" | Komersyal na broadcast (15 kW) |- | '''10.02''' | '''GTV''' | [[GTV (Philippine TV network)|GTV]] | rowspan="1" | 5:30 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) |- | '''10.03''' | '''HEART OF ASIA''' | [[Heart of Asia (TV channel)|Heart of Asia]] | rowspan="3" | 6:00 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) |- | '''10.06''' | '''HALLYPOP''' | [[Hallypop (Philippine TV channel)|Hallypop]] |- | '''10.07''' | '''I HEART MOVES''' | [[I Heart Movies]] |- | '''10.08''' | {{n/a|'''(UNNAMED)'''}} | {{n/a|Itim na screen}} | {{n/a|TBA}} | rowspan="1" | Itim na screen |- | '''10.11''' | '''DepEd TV''' | [[DepEd TV]] | rowspan="1" | 7 a.m. - 7 p.m. (Lunes Sabado) | rowspan="1" | Pagsubok sa broadcast |- | '''10.31''' | '''GMA 1Seg''' | [[DZEA-TV|GMA Dagupan/Baguio Relay]] | 4:3 [[240p]] [[LDTV]] | Mga Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:30 a.m. <br /> Sabado: <br /> 5 a.m. - hatinggabi <br /> Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:25 a.m. (ang susunod na araw) | [[1seg]] |- | rowspan="4" | [[D-8-XM-TV]] | rowspan="4" | '''42''' | rowspan="4" | '''641.143 MHz''' (Metro Baguio at Northern at Central Luzon) | '''4.01''' | rowspan="4" |[[People's Television Network]] | '''PTV SD1''' | [[D-8-XM-TV|PTV Cordillera]] | rowspan="1" | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] (minsan [[1080i]] [[HDTV]]) | rowspan="1" | Linggo: 5:30 a.m. – 12:30 a.m. <br /> Sabado 5:30 a.m. – 12:30 a.m. <br /> Linggo: 7 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) | rowspan="1" | Pagsubok sa broadcast |- | '''4.02''' | '''PTV SD2''' | {{n/a|Black Screen}} | rowspan="2" | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] | {{n/a|TBA}} | rowspan="2" | Blangkong screen |- | '''4.03''' | '''PTV SD3''' | {{n/a|Black Screen}} | {{n/a|TBA}} |- | '''4.04''' | '''PTV 1seg''' | [[People's Television Network|PTV]] | 4:3 [[240p]] [[LDTV]] | rowspan="1" | Linggo: 5:30 a.m. – 12:30 a.m. <br /> Sabado 5:30 a.m. – 12:30 a.m. <br /> Linggo: 7 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) | [[1seg]] |- | rowspan="4" | [[DWFB-DTV]] | rowspan="4" | '''44''' | rowspan="4" | '''653.143 MHz''' (Metro Baguio at Northern at Central Luzon) | '''44.01''' | rowspan="3" | [[Global Satellite Technology Services]] | '''GNN North Luzon''' | [[GNN North Luzon]] | rowspan="4" | 16:9 [[480p]] [[SDTV]] (minsan [[720p]] [[HDTV]]) | rowspan="4" | Lunes-Linggo 5:00 a.m. - 11:00p.m. | rowspan="4" | Ganap na lumipat mula sa analog <br /> patungo sa dihital / Pagsubok sa Broadcast / Pagsubok sa Configuration |- | '''44.02''' | '''Highland TV''' | Highland TV / RNG Luzon |- | '''44.03''' | '''GNN''' | [[Golden Nation Network|GNN]] |- | '''44.04''' | rowspan="1"| [[Global Satellite Technology Services]] at [[Gateway UHF Television Broadcasting]] | '''Hope Phil HD''' | [[Hope Channel Philippines]] |- | rowspan"1" {{n/a|PA}} | rowspan"1" | '''45''' | rowspan"1" | '''659.143 MHz''' (Metro Baguio at Northern at Central Luzon) | '''45.01''' | rowspan"1" | [[DZTP|Tirad Pass Network]] | rowspan"1" | '''TPN''' | rowspan"1" | [[DZTP|TPN]] | rowspan"1" | 16:9 [[1080p]] [[HDTV]] | rowspan"1" | 5:00 a.m. - hatinggabi | rowspan"1" | Pagsubok sa broadcast / Pagsubok sa Configuration |- | rowspan="4" | [[DZET-TV]] | rowspan="4" | '''51''' | rowspan="4" | '''695.143 MHz''' (Metro Baguio at Northern at Central Luzon) | '''5.01''' | rowspan="4" | [[TV5 Network|TV5 Network Inc.]] | '''TV5''' | [[DZET-TV|TV5 Baguio]] | 4:3 [[480i]] [[SDTV]] | Lunes, Martes, Biyernes 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) / Miyerkules, Huwebes 5:00 a.m. - 12:30 a.m. (kinabukasan) / Sabado 6:00 a.m. - 1:30 am (ang susunod na araw) / Linggo 5:30 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) | rowspan="3" | Komersyal na broadcast (5 kW) |- | '''5.02''' | '''RPTV''' | [[RPTV (tsanel pantelebisyon)|RPTV]] | rowspan="1" | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] | 6 a.m. - hatinggabi |- | '''5.03''' | '''One Sports''' | [[One Sports (TV channel)|One Sports]] | 4:3 [[480i]] [[SDTV]] | Lunes - Sabado 8:00 a.m. - hatinggabi (sa susunod na araw) / Linggo 6:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) |- | '''5.35''' | '''One Seg S1''' | [[DZET-TV|TV5 Baguio Relay]] | 4:3 [[240p]] [[LDTV]] | Lunes, Martes, Biyernes 5:00 a.m. - 1:00 a.m. / Miyerkules, Huwebes 5:00 a.m. - 12:30 a.m. / Sabado 6:00 a.m. - 1:30 am (kinabukasan) / Linggo 5:30 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) | [[1seg]] |- |} ==Rehiyon II (Cagayan Valley)== ==Rehiyon III (Central Luzon)== ===Pampanga=== {| class="wikitable sortable" ! Callsign ! [[Ultra high frequency|UHF]] ! [[Dalas]] ! [[Virtual channel|LCN]] ! Broadcaster ! Maikling pangalan ! Pagprograma ! Format ng Larawan ! Mga Oras ng Pag-broadcast ! Mga Tala |- | [[DWRW-TV]] | '''36''' | '''605.143 MHz''' | '''36.01''' | [[RadioWorld Broadcasting Corporation]] | '''CLTV36''' | [[Central Luzon Television|CLTV36]] | 16:9 [[1080i]] [[HDTV]] | 9 a.m. - 10 p.m. | {{n/a|Ganap na inilipat mula sa analog/<br/>sa dihital/Test Broadcast/Configuration Testing}} |- | rowspan="3" | [[DWFU-DTV]] | rowspan="3" | '''44''' | rowspan="3" | '''653.143 MHz''' | '''44.01''' | rowspan="3" | [[First United Broadcasting Corporation]] | '''GNN Pampanga''' | GNN Pampanga [[DWFU-DTV]] | rowspan="3" | 4:3 [[480i]] [[SDTV]] | rowspan="3" {{n/a|TBA}} | rowspan="3" {{n/a|Ganap na inilipat mula sa analog/<br/>sa dihital/Test Broadcast/Configuration Testing}} |- | '''44.02''' | '''GNN Central Luzon''' | {{n/a|–}} |- | '''44.03''' | '''GNN''' | [[Golden Nation Network|GNN]] |- |} ==Rehiyon IV-A (CALABARZON)== ===Batangas=== {| class="wikitable sortable" ! Callsign ! [[Ultra high frequency|UHF]] ! [[Dalas]] ! [[Virtual channel|LCN]] ! Broadcaster ! Maikling pangalan ! Pagprograma ! Format ng Larawan ! Mga Oras ng Pag-broadcast ! Mga Tala |- | rowspan="4" | [[DWBD-TV]] | rowspan="4" | '''18''' | rowspan="4" | '''497.143 MHz''' (Batangas at CALABARZON) | '''5.01''' | rowspan="4" | [[TV5 Network|TV5 Network Inc.]] at [[Cignal TV|Mediascape Inc.]] | '''TV5''' | TV5 Batangas | 4:3 [[480i]] [[SDTV]] | Lunes, Martes, Biyernes 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) / Miyerkules, Huwebes 5:00 a.m. - 12:30 a.m. (kinabukasan) / Sabado 6:00 a.m. - 1:30 am (ang susunod na araw) / Linggo 5:30 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) | rowspan="3" | Komersyal na broadcast (10 kW) |- | '''5.02''' | '''RPTV''' | [[RPTV (tsanel pantelebisyon)|RPTV]] | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] | 6 a.m. - hatinggabi |- | '''5.03''' | '''One Sports''' | [[One Sports (TV channel)|One Sports]] | 4:3 [[480i]] [[SDTV]] | Lunes - Sabado 8:00 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) / Linggo 6:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) |- | '''5.35''' | '''One Seg S1''' | TV5 Batangas Relay | 4:3 [[240p]] [[LDTV]] | Lunes, Martes, Biyernes 5:00 a.m. - 1:00 a.m. / Miyerkules, Huwebes 5:00 a.m. - 12:30 a.m. / Sabado 6:00 a.m. - 1:30 am (kinabukasan) / Linggo 5:30 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) | [[1seg]] |- | rowspan="8" | [[D-12-ZB-TV]] | rowspan="8" | '''32''' | rowspan="8" | '''581.143 MHz''' (Batangas at CALABARZON) | '''12.01''' | rowspan="8" | [[GMA Network (kompanya)|GMA Network Inc.]] | '''GMA''' | [[D-12-ZB-TV|GMA Batangas]] | rowspan="7" | 4:3 [[480i]] [[SDTV]] | Mga Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:30 a.m. <br /> Sabado: <br /> 5 a.m. - hatinggabi <br /> Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:25 a.m. (ang susunod na araw) | rowspan="5" | Komersyal na broadcast (10 kW) |- | '''12.02''' | '''GTV''' | [[GTV (Philippine TV network)|GTV]] | rowspan="1" | 5:30 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) |- | '''12.03''' | '''HEART OF ASIA''' | [[Heart of Asia (TV channel)|Heart of Asia]] | rowspan="3" | 6:00 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) |- | '''12.06''' | '''HALLYPOP''' | [[Hallypop (Philippine TV channel)|Hallypop]] |- | '''12.07''' | '''I HEART MOVES''' | [[I Heart Movies]] |- | '''12.08''' | '''(RESERVED)''' | {{n/a|Itim na screen}} | TBA | rowspan="2" | Pagsubok sa broadcast |- | '''12.11''' | '''DEPED TV''' | [[DepEd TV]] | rowspan="1" | 7 a.m. - 7 p.m. (Lunes - Sabado) |- | '''12.31''' | '''GMA 1-Seg''' | GMA Batangas Relay | 4:3 [[240p]] [[LDTV]] | Mga Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:30 a.m. <br /> Sabado: <br /> 5 a.m. - hatinggabi <br /> Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:25 a.m. (ang susunod na araw) | [[1seg]] |- | DWAD-TV | '''46''' | '''659.143 MHz''' (Batangas at CALABARZON) | '''2.01''' | [[Advanced Media Broadcasting System]] | '''All TV HD''' | [[All TV]] | 16:9 [[1080p]] [[HDTV]] | Lunes - Biyernes: 8 a.m. - 10:45 p.m. (kinabukasan) Sabado - Linggo: 8 a.m. - 11 p.m. | Pagsubok na broadcast (5 kW) |} ==Rehiyon IV-B (MIMAROPA)== ==Rehiyon V (Rehiyon ng Bicol)== ===Camarines Sur=== <div style="overflow: auto"> {| class="wikitable sortable" !Callsign ![[Ultra high frequency|UHF]] ![[Dalas]] ![[Virtual channel|LCN]] !Broadcaster !Maikling pangalan !Pagprograma !Format ng Larawan !Mga Oras ng Pag-broadcast !Mga Tala |- | rowspan="6" {{n/a|PA}} | rowspan="6" | '''19''' | rowspan="6" | '''503.143 MHz''' <br/>([[Nabua, Camarines Sur]]) | '''19.01''' | rowspan="6" | [[Polytechnic State University of Bicol|PSUB]] <br>at<br>[[Philippine Collective Media Corporation|PCMC]] | '''PSUBTv''' | PSUB TV | rowspan="6" |[[4:3]] [[480i]] [[SDTV]] | rowspan="6" | 9 a.m. - 8 p.m. | rowspan="3" | Pagsubok sa broadcast |- | '''19.02''' | '''PSUB COHS''' | Ang TLC Channel |- | '''19.03''' | '''PSUB COBM''' | Kolehiyo ng Pamamahala ng Negosyo |- | '''19.04''' | '''PSUB COEAS''' | BigCAS Channel | rowspan="3" {{n/a|Pagsubok sa Configuration}} |- | '''19.05''' | '''PSUB Graduate School''' | Ang Grad-Ed Channel |- | '''19.06''' | '''PSUB COE''' | Kolehiyo ng Inhinyero |- | rowspan="8" | [[DWHC-TV]] | rowspan="3" | '''32''' | rowspan="3" | '''581.143 MHz''' (Metro Naga at Camarines Sur) | '''32.01''' | rowspan="3" | [[Broadcast Enterprises and Affiliated Media]] |'''PIE''' |rowspan="1"|[[PIE (TV channel)|PIE Channel]] |rowspan="2"|16:9 [[480i]] [[SDTV]] |rowspan="1"|5:00 a.m. - 2:00 a.m. (kinabukasan) | rowspan="2"|Komersyal na Broadcast |- |'''32.03''' |''' KNOWLEDGE CHANNEL''' |[[Knowledge Channel]] |6:00 a.m. - 11:00 p.m. |- |'''32.31''' |'''PIE oneseg''' |rowspan="1"|[[PIE (TV channel)|PIE Channel]] | 4:3 [[240p]] [[LDTV]] |rowspan="1"|5:00 a.m. - 2:00 a.m. (kinabukasan) |[[1seg]] |- | rowspan="5" |'''35''' | rowspan="5" |'''599.143 MHz''' <br /> (Metro Naga) | '''35.01''' | rowspan="5" | [[Broadcast Enterprises and Affiliated Media]] | '''DEPED TV''' | [[Deped TV]] | rowspan="4" | 4:3 [[480i]] [[SDTV]] | rowspan="1" | 7 a.m. - 7 p.m. | rowspan="4" | Pagsubok na broadcast |- | '''35.02''' | '''RESERVED''' | RESERVED | 6 a.m. - hatinggabi |- | '''35.03''' | '''PILIPINAS HD''' | [[Pilipinas HD]] | rowspan="2" | 6 a.m. - hatinggabi |- | '''35.04''' | '''LIFE TV''' | [[Life TV (Philippines)|Life TV]] |- | '''35.31''' | '''BEAM TV 1Seg''' | [[Broadcast Enterprises and Affiliated Media|BEAM TV]] promotional channel | 4:3 [[240p]] [[LDTV]] | rowspan="1" | M 7 a.m. - 7 p.m. | [[1seg]] |- | rowspan="8" | [[DWAI-TV]] | rowspan="8" | '''38''' | rowspan="8" | '''617.143 MHz''' (Metro Naga at Camarines Sur) | '''07.01''' | rowspan="8" | [[GMA Network (kompanya)|GMA Network Inc.]] | ''GMA''' | [[DWAI-TV|GMA Naga]] | rowspan="7" | 4:3 [[480i]] [[SDTV]] | Mga Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:30 a.m. <br /> Sabado: <br /> 5 a.m. - hatinggabi <br /> Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:25 a.m. (ang susunod na araw) | rowspan="5" | Komersyal na broadcast (10 kW) |- | '''07.02''' | '''GTV''' | [[GTV (Philippine TV network)|GTV]] | rowspan="1" | 5:30 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) |- |'''07.03''' | '''HEART OF ASIA''' |[[Heart of Asia (TV channel)|Heart of Asia]] | rowspan="3" | 6:00 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) |- | '''07.06''' | '''HALLYPOP''' | [[Hallypop (Philippine TV channel)|Hallypop]] |- | '''07.07''' | '''I HEART MOVES''' | [[I Heart Movies]] |- |'''07.08''' |'''(UNNAMED)''' |{{n/a|Itim na screen}} |rowspan="1" |TBA |rowspan="2" |Pagsubok sa brodkast |- |'''7.11''' | '''DepEd TV''' | [[DepEd TV]] | rowspan="1" | 7 a.m. - 7 p.m. (Lunes Sabado) |- | '''07.35''' | '''GMA1SEG''' | [[DWAI-TV|GMA Naga Relay]] | 4:3 [[240p]] [[LDTV]] | Mga Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:30 a.m. <br /> Sabado: <br /> 5 a.m. - hatinggabi <br /> Linggo: <br /> 5:30 a.m. - 12:25 a.m. (ang susunod na araw) |[[1seg]] |- | rowspan="4" |[[DWMA-TV]] | rowspan="4" |'''46''' | rowspan="4" |'''665.143 MHz''' <br/>(Metro Naga) |'''8.01''' | rowspan="4" |[[People's Television Network]] | '''PTV HD1''' |rowspan="2'|[[DWMA-TV|PTV Naga]] | rowspan="3" |16:9 [[720p]] [[HDTV]](minsan 4:3 up-scaled [[480i]] [[SDTV]]) | rowspan="4" |Mga Araw ng Linggo: <br /> 6 a.m. – 12:30 a.m. <br /> Sabado at Linggo: <br /> 7 a.m. – hatinggabi (sa susunod na araw) | L rowspan="3" | Pagsubok sa broadcast |- | '''8.02''' | '''PTV HD2''' |- | '''8.03''' | '''PTV HD3''' | {{n/a|Black Screen}} |- | '''8.04''' | '''PTV 1seg''' | [[People's Television Network|PTV]] | 4:3 [[240p]] [[LDTV]] | [[1seg]] |- | rowspan="5" |[[DWIL-TV]] | rowspan="5" |'''48''' | rowspan="5" |'''677.143 MHz''' <br/>(Metro Naga) |'''48.01''' | rowspan="5" |[[Global Satellite Technology Services]] | '''GNN''' | rowspan="1" |[[Golden Nation Network]] Mga Lokal na Programa | rowspan="5" |4:3 [[480i]] [[SDTV]] | rowspan="2" |6 a.m. - hatinggabi | rowspan="2" | Pagsubok sa broadcast |- |'''48.02''' | '''DepEd TV - Telearalan''' | rowspan="1" | [[DepEd TV]] Mga Lokal na Programa |- |'''48.03''' | '''LGU Naga''' | {{n/a|Black Screen}} | rowspan="1" {{n/a|Black Screen}} | rowspan="1" {{n/a|Pagsubok sa Configuration}} |- |'''48.04''' | '''TV Maria''' | [[TV Maria]] | 24 na oras | Pagsubok sa Broadcast |- |'''48.05''' | '''Reserved Channel GNN Naga TV48''' | rowspan="1" | [[Golden Nation Network]] | rowspan="1" {{n/a|Black Screen}} | rowspan="1" {{n/a|Pagsubok sa Configuration}} |} </div> == Rehiyon VI (Kanlurang Visayas) == === Aklan === {| class="wikitable sortable" |- ! Callsign ! class="unsortable"|Tsanel sa [[Ultra high frequency|UHF]] ! class="unsortable"|[[Dalasan]] ! width="6%" | [[Virtual channel|LCN]] ! Taga-ere (''broadcaster'') ! Maiksing pangalang [[PSIP]] ! class="unsortable"|Programa ! class="unsortable"|Anyo ng larawan ! Oras ng pag-ere ! Karagdagan |- | rowspan="4" {{n/a|PA}} | rowspan="4" | '''18''' | rowspan="4" | '''497.143 MHz''' | '''5.01''' | rowspan="4" | [[TV5 Network|TV5 Network Inc.]] | '''TV5''' | [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5 Kalibo]] | rowspan="3" | 16:9 480i SDTV | rowspan="2" | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan) | rowspan="3" | Komersyal na broadcast (10 kW) |- | '''5.02''' | '''RPTV''' | [[RPTV (TV channel)|RPTV]] |- | '''5.03''' | '''One Sports''' | [[One Sports (TV channel)|One Sports]] | 6 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) |- | '''5.04''' | '''One Seg S1''' | [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5 Kalibo]] | 16:9 [[240p]] [[LDTV]] | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan) | [[1seg]] |} === Capiz === === Iloilo === {| class="wikitable sortable" |- ! Callsign ! class="unsortable"|Tsanel sa [[Ultra high frequency|UHF]] ! class="unsortable"|[[Dalasan]] ! width="6%" | [[Virtual channel|LCN]] ! Taga-ere (''broadcaster'') ! Maiksing pangalang [[PSIP]] ! class="unsortable"|Programa ! class="unsortable"|Anyo ng larawan ! Oras ng pag-ere ! Karagdagan |- | {{n/a|PA}} | '''16''' | '''485.143 MHz''' | '''2.01''' | [[Advanced Media Broadcasting System]] | '''ALLTV HD''' | [[All TV]] | 16:9 1080i HDTV | Lunes - Biyernes: 8:00 a.m. - 10:45 p.m. (kinabukasan) Sabado at Linggo: 8:00 a.m. - 11 p.m. (kinabukasan) | Komersyal na brodkast (10 kW) |- | [[DYJB-TV]] | '''17''' | '''491.143 MHz''' (Guimaras) | '''17.01''' | [[Intercontinental Broadcasting Corporation]] | '''IBC HD''' | [[Intercontinental Broadcasting Corporation|IBC 13]] | 16:9 1080i HDTV | Lunes - Biyernes: 6:00 a.m. - 11:00 p.m. (kinabukasan) Sabado at Linggo: 6:00 a.m. - 11 p.m. (kinabukasan) | Pagsubok sa brodkast (5 kW) |- | rowspan="4" | [[DYMB-TV]] | rowspan="4" | '''18''' | rowspan="4" | '''497.143 MHz''' | '''5.01''' | rowspan="4" | [[TV5 Network|TV5 Network Inc.]] | '''TV5''' | [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5 Iloilo]] | rowspan="3" | 16:9 480i SDTV | rowspan="2" | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan) | rowspan="3" | Komersyal na broadcast (10 kW) |- | '''5.02''' | '''RPTV''' | [[RPTV (TV channel)|RPTV]] |- | '''5.03''' | '''One Sports''' | [[One Sports (TV channel)|One Sports]] | 6 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) |- | '''5.04''' | '''One Seg S1''' | [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5 Iloilo]] | 16:9 [[240p]] [[LDTV]] | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan) | [[1seg]] |- | rowspan="2" | DYOK-TV | rowspan="2" | '''43''' | rowspan="2" | '''647.143 MHz''' | '''43.21''' | rowspan="2" | [[MBC Media Group]] | '''DZRH NEWS TV''' | rowspan="2" | [[DZRH News Television]] | [[16:9]] [[1080i]] [[HDTV]] | rowspan="2" | 24 oras | rowspan="2" | Pagsubok sa brodkast (1 kW) |- | '''43.31''' | '''DZRH NEWS TV 1SEG''' | [[4:3]] [[240p]] [[LDTV]] |} == Isla ng Negros == === Negros Occidental === {| class="wikitable sortable" |- ! Callsign ! class="unsortable"|Tsanel sa [[Ultra high frequency|UHF]] ! class="unsortable"|[[Dalasan]] ! width="6%" | [[Virtual channel|LCN]] ! Taga-ere (''broadcaster'') ! Maiksing pangalang [[PSIP]] ! class="unsortable"|Programa ! class="unsortable"|Anyo ng larawan ! Oras ng pag-ere ! Karagdagan |- | rowspan="4" | [[DYTE-TV]] | rowspan="4" | '''18''' | rowspan="4" | '''497.143 MHz''' | '''5.01''' | rowspan="4" | [[TV5 Network|TV5 Network Inc.]] | '''TV5''' | [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5 Bacolod]] | rowspan="3" | 16:9 480i SDTV | rowspan="2" | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan) | rowspan="3" | Komersyal na broadcast (10 kW) |- | '''5.02''' | '''RPTV''' | [[RPTV (TV channel)|RPTV]] |- | '''5.03''' | '''One Sports''' | [[One Sports (TV channel)|One Sports]] | 6 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) |- | '''5.04''' | '''One Seg S1''' | [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5 Bacolod]] | 16:9 [[240p]] [[LDTV]] | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan) | [[1seg]] |- | rowspan="2" | DYEZ-TV | rowspan="2" | '''39''' | rowspan="2" | '''623.143 MHz''' | '''39.21''' | rowspan="2" | [[MBC Media Group]] | '''DZRH NEWS TV''' | rowspan="2" | [[DZRH News Television]] | [[16:9]] [[1080i]] [[HDTV]] | rowspan="2" | 24 oras | rowspan="2" | Pagsubok sa brodkast (1 kW) |- | '''39.31''' | '''DZRH NEWS TV 1SEG''' | [[4:3]] [[240p]] [[LDTV]] |} === Negros Oriental === == Region VII (Gitnang Visayas) == === Cebu === {| class="wikitable sortable" |- ! Callsign ! class="unsortable"|Tsanel sa [[Ultra high frequency|UHF]] ! class="unsortable"|[[Dalasan]] ! width="6%" | [[Virtual channel|LCN]] ! Taga-ere (''broadcaster'') ! Maiksing pangalang [[PSIP]] ! class="unsortable"|Programa ! class="unsortable"|Anyo ng larawan ! Oras ng pag-ere ! Karagdagan |- | {{n/a|PA}} | '''16''' | '''485.143 MHz''' (Metro Cebu at Central Visayas) | '''2.01''' | [[Advanced Media Broadcasting System]] | '''All TV HD''' | [[All TV]] | 16:9 [[1080p]] [[HDTV]] | Lunes - Biyernes: 8 a.m. - 10:45 p.m. (kinabukasan) Sabado - Linggo: 8 a.m. - 11 p.m. | Pagsubok na broadcast (10 kW ERP; 30 kW TPO) |- | rowspan="4" | [[DYET-TV]] | rowspan="4" | '''18''' | rowspan="4" | '''497.143 MHz''' (Metro Cebu at Central Visayas) | '''5.01''' | rowspan="4" | [[TV5 Network|TV5 Network Inc.]] | '''TV5''' | [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5 Cebu]] | rowspan="3" | 16:9 480i SDTV | rowspan="2" | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan) | rowspan="3" | Komersyal na broadcast (10 kW) |- | '''5.02''' | '''RPTV''' | [[RPTV (TV channel)|RPTV]] |- | '''5.03''' | '''One Sports''' | [[One Sports (TV channel)|One Sports]] | 6 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) |- | '''5.04''' | '''One Seg S1''' | [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5 Cebu]] | 16:9 [[240p]] [[LDTV]] | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan) | [[1seg]] |- | rowspan="5" | [[DYSS-TV]] | rowspan="5" | '''26''' | rowspan="5" | '''545.143 MHz''' (Metro Cebu at Central Visayas) | '''7.01''' | rowspan="5" | [[GMA Network (kompanya)|GMA Network, Inc.]] | '''GMA''' | [[GMA Network|GMA Cebu]] | rowspan="4" | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] | Lunes - Biyernes: 5:30 a.m. - 12:35 a.m (kinabukasan)<br />Sabado: 5 a.m. - hatinggabi Linggo: <br />5:30 a.m. - 12:30 a.m (kinabukasan) | rowspan="4" | Komersyal na broadcast (15 kW TPO) |- | '''7.02''' | '''GTV''' | [[GTV (himpilang pantelebisyon sa Pilipinas)|GTV]] | Lunes - Sabado: 5:30 a.m. - hatinggabi Linggo: 6:00 a.m. - hatinggabi |- | '''7.03''' | '''HEART OF ASIA''' | [[Heart of Asia (telebisyong tsanel)|Heart of Asia]] | rowspan="2" | 6 a.m. - hatinggabi |- | '''7.07''' | '''I HEART MOVES''' | [[I Heart Movies]] |- | '''7.21''' | '''GMA 1Seg''' | [[GMA Network|GMA Cebu Relay]] | 4:3 [[240p]] [[LDTV]] | Lunes-Biyernes: 5:30 a.m. - 12:35 a.m (kinabukasan)<br />Sabado: 5 a.m. - hatinggabi Linggo: <br />5:30 a.m. - 12:30 a.m (kinabukasan) | [[1seg]] |- | rowspan="7" | [[DYCT-DTV]] | rowspan="7" | '''31''' | rowspan="7" | '''575.143 MHz''' | '''31.01''' | rowspan="7" | [[Broadcast Enterprises and Affiliated Media]] | '''PRTV PRIME''' | [[PRTV Prime Media]] | [[16:9]] [[480i]] [[SDTV]] | 6 a.m. - hatinggabi | rowspan="7" | Ganap na inilipat mula analog patungo sa dihital sa Commercial broadcast (5 kW) |- | '''31.02''' | '''BLAST SPORTS''' | Blast Sports | [[16:9]] [[1080i]] [[HDTV]] | 6 a.m. - hatinggabi |- | '''31.03''' | '''KNOWLEDGE CHANNEL''' | [[Knowledge Channel]] | rowspan="3" | [[4:3]] [[480i]] [[SDTV]] | 6 a.m. - 11 p.m. |- | '''31.04''' | '''RESERVED''' | Test card | Lunes - Biyernes: 6 a.m. - hatinggabi Sabado - Linggo: 6 a.m. - hatinggabi |- |'''31.05''' | '''BILYONARYO NEWS CHANNEL''' | [[Bilyonaryo News Channel]] | rowspan="3" | 6 a.m. - hatinggabi |- |'''31.06''' | '''LIFE TV''' | [[Life TV]] |- | '''31.07''' | '''PILIPINAS HD''' | [[Pilipinas HD]] | [[16:9]] [[480i]] [[SDTV]] |- | rowspan="2" | [[DYBU-TV]] | rowspan="2" | '''43''' | rowspan="2" | '''647.143 MHz''' | '''43.21''' | rowspan="2" | [[MBC Media Group]] | '''DZRH NEWS TV''' | rowspan="2" | [[DZRH News Television]] | [[16:9]] [[1080i]] [[HDTV]] | rowspan="2" | 24 oras | rowspan="2" | Pagsubok sa brodkast (1 kW) |- | '''43.31''' | '''DZRH NEWS TV 1SEG''' | [[4:3]] [[240p]] [[LDTV]] |} === Bohol === ==Rehiyon VIII (Silangang Visayas)== === Leyte === {| class="wikitable sortable" |- ! Callsign ! class="unsortable"| Tsanel sa [[Ultra high frequency|UHF]] ! class="unsortable"| [[Dalasan]] ! width="6%" | [[Virtual channel|LCN]] ! Taga-ere (''broadcaster'') ! Maiksing pangalang [[PSIP]] ! class="unsortable"| Programa ! class="unsortable"| Anyo ng larawan ! Oras ng pag-ere ! Karagdagan |- | rowspan="5" | [[DYCL-TV]] | rowspan="5" | '''34''' | rowspan="5" | '''593.143 MHz''' (Tacloban City at Eastern Visayas) | '''7.01''' | rowspan="5" | [[GMA Network (kompanya)|GMA Network, Inc.]] | '''GMA''' | [[GMA Network|GMA Tacloban]] | rowspan="4" | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] | Lunes - Biyernes: 5:30 a.m. - 12:35 a.m (kinabukasan)<br />Sabado: 5 a.m. - hatinggabi Linggo: <br />5:30 a.m. - 12:30 a.m (kinabukasan) | rowspan="4" | Komersyal na broadcast (5 kW) |- | '''7.02''' | '''GTV''' | [[GTV (himpilang pantelebisyon sa Pilipinas)|GTV]] | Lunes - Sabado: 5:30 a.m. - hatinggabi Linggo: 6:00 a.m. - hatinggabi |- | '''7.03''' | '''HEART OF ASIA''' | [[Heart of Asia (telebisyong tsanel)|Heart of Asia]] | rowspan="2" | 6 a.m. - hatinggabi |- | '''7.07''' | '''I HEART MOVES''' | [[I Heart Movies]] |- | '''7.21''' | '''GMA 1Seg''' | [[GMA Network|GMA Tacloban Relay]] | 4:3 [[240p]] [[LDTV]] | Lunes-Biyernes: 5:30 a.m. - 12:35 a.m (kinabukasan)<br />Sabado: 5 a.m. - hatinggabi Linggo: <br />5:30 a.m. - 12:30 a.m (kinabukasan) | [[1seg]] |- | rowspan="3" | [[DYPR-DTV]] | rowspan="3" | '''50''' | rowspan="3" | '''689.143 MHz''' |'''27.01''' | rowspan="3" | [[Philippine Collective Media Corporation]] | '''PRTV TACLOBAN''' | [[PRTV Tacloban]] | 16:9 [[1080i]] [[HDTV]] | 6 a.m. – hatinggabi | rowspan="3" | Pagsubok sa brodkast (2 kW) |- | '''27.02''' | '''TV5''' | [[TV5 (Philippine TV network)|TV5 Tacloban]] | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan) | [[16:9]] [[1080i]] [[HDTV]] |- | '''27.03''' | '''A2Z''' | [[A2Z (tsanel pantelebisyon)|A2Z Tacloban]] ([[ZOE Broadcasting Network|ZOE TV]]) | Lunes - Biyernes: 5 a.m. - 12:15 a.m. Sabado: 6 a.m. - 11:30 p.m. Linggo: 7 a.m. - 11:45 p.m. (kinabukasan) | [[16:9]] [[720p]] [[HDTV]] |} === Samar === ==Rehiyon IX (Tangway ng Zamboanga)== === Zamboanga del Norte === === Zamboanga del Sur === {| class="wikitable sortable" |- !Callsign !class="unsortable"| Tsanel sa [[Ultra high frequency|UHF]] !class="unsortable"| [[Dalasan]] !width="6%" | [[Virtual channel|LCN]] !Taga-ere (''broadcaster'') !Maiksing pangalang [[PSIP]] !class="unsortable"| Programa !class="unsortable"| Anyo ng larawan !Oras ng pag-ere !Karagdagan |- | rowspan="5" | [[DXAX-DTV]] | rowspan="5" | '''40''' | rowspan="5" | '''629.143 MHz''' | '''0.01''' | rowspan="5" | Westwind Broadcasting Corporation & eMedia Production Network | '''eMedia Digital TV''' | [[eMedia]] | rowspan="5" | 4:3 [[480i]] [[SDTV]] | 4:45 n.u. – 9:30 n.g. | Tuluyang lumipat mula analog papuntang dihital |- | '''0.02''' | '''GPC''' | Global Pinoy Cinema | '''Buong araw''' | {{n/a|TBA}} |- | '''0.03''' | '''PTV''' | [[People's Television Network|PTV]] | rowspan="3" | '''Mula Maynila''' | rowspan="3" | ''Mula Maynila'' |- | '''0.04''' | '''TV5''' | [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5]] |- | '''0.05''' | '''One Sports''' | [[One Sports]] |} ==Rehiyon X (Hilagang Mindanao)== ===Bukidnon=== ===Lanao del Norte=== ===Misamis Oriental=== ==Rehiyon XI (Davao)== ===Lungsod ng Davao=== {| class="wikitable sortable" |- ! Callsign ! class="unsortable" | Tsanel sa [[Ultra high frequency|UHF]] ! class="unsortable" | [[Dalasan]] ! width="6%" | [[Virtual channel|LCN]] ! Taga-ere (''broadcaster'') ! Maiksing pangalang [[PSIP]] ! class="unsortable" | Programa ! class="unsortable" | Anyo ng larawan ! Oras ng pag-ere ! Karagdagan |- | {{n/a|PA}} | '''16''' | '''485.143 MHz''' | '''2.01''' | [[Advanced Media Broadcasting System]] | '''ALLTV HD''' | [[All TV]] | 16:9 1080i HDTV | Lunes - Biyernes: 8:00 a.m. - 10:45 p.m. (kinabukasan) Sabado at Linggo: 8:00 a.m. - 11 p.m. (kinabukasan) | Komersyal na brodkast (10 kW) |- | rowspan="4" | [[DXET-TV]] | rowspan="4" | '''18''' | rowspan="4" | '''497.143 MHz''' (Metro Davao and Davao Region) | '''5.01''' | rowspan="4" | [[TV5 Network|TV5 Network Inc.]] | '''TV5''' | [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5 Davao]] | rowspan="3" | 16:9 480i SDTV | rowspan="2" | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan) | rowspan="3" | Komersyal na broadcast (10 kW) |- | '''5.02''' | '''RPTV''' | [[RPTV (TV channel)|RPTV]] |- | '''5.03''' | '''One Sports''' | [[One Sports (tsanel pantelebisyon)|One Sports]] | 6 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) |- | '''5.04''' | '''One Seg S1''' | [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5 Davao]] | 16:9 [[240p]] [[LDTV]] | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan) |[[1seg]] |- | rowspan="2" | [[DXAQ-TV]] | rowspan="2" | '''19''' | rowspan="2" | '''503.143 MHz''' (Metro Davao) |'''39.01''' | rowspan="2" | [[Sonshine Media Network International]] | '''SMNI''' | [[Sonshine Media Network International|SMNI Davao]] | rowspan="2" | 4:3 upscaled sa 16:9 480i SDTV | rowspan="2" | 24 na oras | rowspan="2" | Pagsubok sa broadcast |- | '''39.02''' | '''SMNI UPLINK''' | [[SMNI News Channel]] |- | rowspan="3" | [[DXEX-DTV]] | rowspan="3" | '''20''' | rowspan="3" | '''509.143 MHz''' (Metro Davao and Davao Region) |'''20.01''' | rowspan="3" | [[ZOE Broadcasting Network]] (pinamamahalaan sa ilalim ng [[local marketing agreement|blocktime agreement]] kasama ng [[ABS-CBN Corporation]]) | '''A2Z''' | [[A2Z|A2Z Davao]] | rowspan="2" | 4:3 [[480i]] [[SDTV]] | Lunes - Biyernes: 5 a.m. - 12:15 a.m. (the next day) Sabado: 6 a.m. - 11:45 p.m. Linggo: 7 a.m. - 11:45 p.m. (kinabukasan) | rowspan="2" | Komersyal na broadcast (5.5 kW) |- | '''20.02''' | '''Light TV''' | [[ZOE Broadcasting Network|Light TV]] | Lunes - Sabado: 8 a.m. - 8 p.m. Linggo: 7 a.m. - 8 p.m. |- | '''20.22''' | '''A2Z 1Seg''' | [[A2Z|A2Z Davao]] | 4:3 [[240p]] [[LDTV]] | Lunes - Biyernes: 5 a.m. - 12:15 a.m. (the next day) Sabado: 6 a.m. - 11:45 p.m. Linggo: 7 a.m. - 11:45 p.m. (kinabukasan) | [[1seg]] |- | rowspan="7" | [[DXKC-DTV]] | rowspan="7" | '''31''' | rowspan="7" | '''575.143 MHz''' | '''31.01''' | rowspan="7" | [[Broadcast Enterprises and Affiliated Media]] | '''PRTV PRIME''' | [[PRTV Prime Media]] | [[16:9]] [[480i]] [[SDTV]] | 6 a.m. - hatinggabi | rowspan="7" | Ganap na inilipat mula analog patungo sa dihital sa Commercial broadcast (5 kW) |- | '''31.02''' | '''BLAST SPORTS''' | Blast Sports | [[16:9]] [[1080i]] [[HDTV]] | 6 a.m. - hatinggabi |- | '''31.03''' | '''KNOWLEDGE CHANNEL''' | [[Knowledge Channel]] | rowspan="3" | [[4:3]] [[480i]] [[SDTV]] | 6 a.m. - 11 p.m. |- | '''31.04''' | '''RESERVED''' | Test card | Lunes - Biyernes: 6 a.m. - hatinggabi Sabado - Linggo: 6 a.m. - hatinggabi |- |'''31.05''' | '''BILYONARYO NEWS CHANNEL''' | [[Bilyonaryo News Channel]] | rowspan="3" | 6 a.m. - hatinggabi |- |'''31.06''' | '''LIFE TV''' | [[Life TV]] |- | '''31.07''' | '''PILIPINAS HD''' | [[Pilipinas HD]] | [[16:9]] [[480i]] [[SDTV]] |- | [[DXSQ-TV]] | '''38''' | '''617.143 MHz''' (Digos City) | '''38.01''' | [[Sagay Broadcasting Corporation]] | '''Kapampi TV''' | Kakampi TV | 4:3 [[480i]] [[SDTV]] | 24 na oras | Pagsubok sa broadcast (500 watts) |- | rowspan="4" | [[DXNP-TV]] | rowspan="4" | '''45''' | rowspan="4" | '''659.143 MHz''' |'''11.01''' | rowspan="4" | [[People's Television Network]] | '''PTV HD1''' | PTV Davao | rowspan="2" | 16:9 (sometimes 4:3 up-scaled) [[1080i]] [[High-definition television|HDTV]] | rowspan="4" | '''Lunes''': <br /> 5 n.u. - 1 n.u. <br /> '''Martes-Biyernes''': <br /> 6 n.u. - 1 n.u. <br /> '''unang Biyernes ng buwan''': <br /> 4 n.u. - 1 n.u. <br /> '''Sabado''': <br /> 6 n.u. - hatinggabi <br /> '''Linggo''': <br /> 7 n.u. - hatinggabi (kinabukasan) | rowspan="2" | ''Test broadcast'' |- |'''11.02''' | '''PTV HD2''' | PTV Manila Feed |- |'''11.03''' | '''PTV SD2''' | rowspan="2" {{n/a|Gray screen}} | ''Nakaitim na iskrin'' | Black screen |- |'''11.04''' | '''PTV 1seg''' | 16:9 (sometimes 4:3 up-scaled) [[240p]] [[LDTV]] | [[1seg]] |} == Region XII (SOCCSKSARGEN) == === South Cotabato === {| class="wikitable sortable" |- !Callsign ! class="unsortable" |Tsanel sa [[Ultra high frequency|UHF]] ! class="unsortable" |[[Dalasan]] ! width="6%" | [[Virtual channel|LCN]] !Taga-ere (''broadcaster'') !Maiksing pangalang [[PSIP]] ! class="unsortable" |Programa ! class="unsortable" |Anyo ng larawan !Oras ng pag-ere !Karagdagan |- | rowspan="4" | DXER-TV | rowspan="4" | '''18''' | rowspan="4" | '''497.143 MHz''' (General Santos City and Soccsksargen) |'''5.01''' | rowspan="4" | [[TV5 Network|TV5 Network Inc.]] | '''TV5''' | [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5 General Santos]] | rowspan="3" | 16:9 480i SDTV | rowspan="2" | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan) | rowspan="3" | Komersyal na broadcast (10 kW) |- | '''5.02''' | '''RPTV''' | [[RPTV (TV channel)|RPTV]] |- | '''5.03''' | '''One Sports''' | [[One Sports (tsanel pantelebisyon)|One Sports]] | 6 a.m. - hatinggabi (kinabukasan) |- | '''5.04''' | '''One Seg S1''' | [[TV5 (himpilan ng telebisyon)|TV5 General Santos]] | 16:9 [[240p]] [[LDTV]] | Lunes - Biyernes: 5:00 a.m. - 1:00 a.m. (kinabukasan) Sabado: 6:00 a.m. - 1:45 a.m. (kinabukasan) Linggo: 5:30 a.m. - 1:30 a.m. (kinabukasan) | [[1seg]] |- | rowspan="8" | DXBG-TV | rowspan="8" | '''34''' | rowspan="8" | '''593.143 MHz''' (General Santos City and Soccsksargen) | '''8.01''' | rowspan="8" | [[GMA Network|GMA Network Inc.]] | '''GMA''' | [[GMA Network|GMA General Santos]] | rowspan="7" | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] |Lunes-Biyernes: 5:30 a.m. - 12:35 a.m (kinabukasan)<br />Sabado: 5 a.m. -hatinggabi Linggo: <br />5:30 a.m. - 12:30 a.m (kinabukasan) | rowspan="7" | Komersyal na broadcast (10 kW) |- | '''8.02''' | '''GTV''' |[[GTV (himpilang pantelebisyon sa Pilipinas)|GTV]] | rowspan="1" | Lunes - Sabado: 5:30 a.m. - hatinggabi Linggo: 6:00 a.m. - hatinggabi |- | '''8.03''' | '''HEART OF ASIA''' |[[Heart of Asia (telebisyong tsanel)|Heart of Asia]] | rowspan="4" | 6 a.m. - hatinggabi |- | '''8.06''' | '''HALLYPOP''' | [[Hallypop (Philippine TV channel)|Hallypop]] |- | '''8.07''' | '''I HEART MOVIES''' | [[I Heart Movies]] |- | '''8.08''' | '''PINOY HITS''' | [[GMA Network|Pinoy Hits]] |- | '''8.11''' ! '''''(UNNAMED)''''' ! Black Screen ! TBA |- | '''8.31''' | '''GMA 1Seg''' | [[GMA Network|GMA General Santos]] | 4:3 [[240p]] [[LDTV]] | Lunes-Biyernes: 5:30 a.m. - 12:35 a.m (kinabukasan)<br />Sabado: 5 a.m. -hatinggabi Linggo: <br />5:30 a.m. - 12:30 a.m (kinabukasan) | [[1seg]] |- | rowspan="2" | DXBC-TV | rowspan="2" | '''37''' | rowspan="2" | '''611.143 MHz''' (General Santos City) |'''37.01''' | rowspan="2" | [[Brigada Mass Media Corporation]] at [[Baycomms Broadcasting Corporation]] | '''Brigada TV''' | rowspan="2" | Brigada TV | rowspan="2" | 16:9 [[1080i]] [[High-definition na telebisyon|HDTV]] | rowspan="2" | 4:30 a.m. - 10:00 p.m. | Pagsubok sa broadcast (500 watts) |- | '''37.31''' | '''Brigada TV 1seg''' | [[1seg]] |} == Region XIII (Caraga Region) == === Agusan del Norte === {| class="wikitable sortable" |- !Callsign ! class="unsortable" |Tsanel sa [[Ultra high frequency|UHF]] ! class="unsortable" |[[Dalasan]] ! width="6%" | [[Virtual channel|LCN]] !Taga-ere (''broadcaster'') !Maiksing pangalang [[PSIP]] ! class="unsortable" |Programa ! class="unsortable" |Anyo ng larawan !Oras ng pag-ere !Karagdagan |- | rowspan="8" | DXBM-TV | rowspan="8" | '''15''' | rowspan="8" | '''479.143 MHz''' (Butuan City and Caraga) |'''26.01''' | rowspan="8" | [[GMA Network|GMA Network Inc.]] | '''GMA''' |[[GMA Network|GMA Butuan City]] | rowspan="7" | 16:9 [[480i]] [[SDTV]] | Lunes-Biyernes: 5:30 a.m. - 12:35 a.m (kinabukasan)<br />Sabado: 5 a.m. -hatinggabi Linggo: <br />5:30 a.m. - 12:30 a.m (kinabukasan) | rowspan="7" | Komersyal na broadcast (10 kW) |- |'''26.02''' | '''GTV''' | [[GTV (himpilang pantelebisyon sa Pilipinas)|GTV]] | rowspan="1" |Lunes - Sabado: 5:30 a.m. - hatinggabi Linggo: 6:00 a.m. - hatinggabi |- |'''26.03''' | '''HEART OF ASIA''' |[[Heart of Asia (TV channel)|Heart of Asia]] | rowspan="4" |6 a.m. - hatinggabi |- |'''26.06''' | '''HALLYPOP''' |[[Hallypop (Philippine TV channel)|Hallypop]] |- |'''26.07''' |'''I HEART MOVIES''' |[[I Heart Movies]] |- |'''26.08''' |'''PINOY HITS''' |[[GMA Network|Pinoy Hits]] |- |'''26.11''' !'''''(UNNAMED)''''' !Black Screen !TBA |- |'''26.31''' |'''GMA 1Seg''' |[[GMA Network|GMA Butuan City]] |4:3 [[240p]] [[LDTV]] |Lunes-Biyernes: 5:30 a.m. - 12:35 a.m (kinabukasan)<br />Sabado: 5 a.m. -hatinggabi Linggo: <br />5:30 a.m. - 12:30 a.m (kinabukasan) |''[[1seg]]'' |} == Bangsamoro Autonomous Region in Muslim Mindanao (BARMM) == ''Wala pang mga digital TV station sa BARMM.'' == Mga sanggunian == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Dihital na telebisyon na mga himpilan sa Pilipinas}} [[Kategorya:Mga dihital na himpilang pantelebisyon sa Pilipinas| ]] [[Kategorya:Lists of television channels by country|Philippines]] [[Kategorya:Telebisyon sa Pilipinas]] [[Kategorya:Philippine television-related lists]] [[Kategorya:Mga talaan ng dihital na telebisyon|Pilipinas, Himpilan]] pgw0sce67dtdb64366bbfpd2i1wducb Under the Milky Way 0 300167 2238323 2147404 2026-10-31T20:27:14Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238323 wikitext text/x-wiki {{Infobox song | name = Under the Milky Way | version = | cover = | cover_size = | alt = | border = | caption = | type = | artist = [[The Church]] | album = [[Starfish (album)|Starfish]] | EP = | language = | English_title = | A-side = | B-side = "Musk", "Warm Spell" | written = | published = | released = {{Start date|1988|2|15|df=y}}<ref name=amr>{{cite web|url=https://i.imgur.com/UzJYOmX.jpg|title=Australian Music Report No 707 – 15 February 1988 > Singles: New Releases|publisher=[[Kent Music Report|Australian Music Report]]|via=Imgur.com|accessdate=24 September 2019}}</ref> | recorded = 1987 | studio = | venue = | genre = {{flatlist | * [[Alternative rock]] * [[dream pop]] }} | length = {{Duration|m=4|s=05}}, {{Duration|m=4|s=57}} | label = {{flatlist | * [[Mushroom Records|Mushroom]] * [[Arista Records|Arista]] }} | writer = {{flatlist | * [[Steve Kilbey]] * Karin Jansson }} | composer = | lyricist = | producer = {{flatlist | * [[Greg Ladanyi]] * [[Waddy Wachtel]] * The Church }} | chronology = | prev_title = Disenchanted | prev_year = 1986 | prev_version = | next_title = [[Reptile]] | next_year = 1988 | next_version = | tracks = | misc = {{External music video|{{YouTube|pWxJEIz7sSA|"Under The Milky Way"}}}} }} Ang "'''Under the Milky Way'''" ay isang sendilyo sa pamamagitan ng Australian [[alternative rock]] band [[The Church]], na inilabas noong 15 Pebrero 1988 at lumilitaw sa kanilang ikalimang studio album na ''[[Starfish (album)|Starfish]]''. Ang kanta ay isinulat ng gitara ng bass na gitarista at nangunguna sa bokalista na si [[Steve Kilbey]] at ang kanyang kasintahan na si Karin Jansson ng [[Curious (Yellow)]]. Sumilip ito sa No. 22 sa Australian Kent Music Report Singles Chart, No. 24 sa Estados Unidos na [[Billboard Hot 100|''Billboard'' Hot 100]], No. 25 sa New Zealand Singles Chart at lumitaw sa Dutch [[Dutch Single Top 100|Single Top 100]]. Sa [[ARIA Music Awards of 1989]], ang kanta ay nanalo ng 'Single of the Year'. Ito ay ibinigay nang sabay-sabay sa parehong 7" vinyl at 12" vinyl format ng [[Arista Records]] (internationally) at [[Mushroom Records]] (rehiyon ng Australia). Noong Enero 2018, bilang bahagi ng [[Triple M]]'s "Ozzest 100", ang 'most Australian' na mga kanta sa lahat ng oras, "Under the Milky Way" ay na-ranggo ng bilang na 33.<ref>{{cite news|author=|work=Musicfeeds|title=Here Are The Songs That Made Triple M's 'Ozzest 100'|url=http://musicfeeds.com.au/news/songs-made-triple-ms-ozzest-100/|accessdate=4 January 2020|date=27 January 2018}}</ref> == Background == Noong 1987 Australian [[alternative rock]] band [[The Church]] ay naglakbay sa Los Angeles upang i-record ang kanilang ikalimang studio album, ''[[Starfish (album)|Starfish]]'', at nakatrabaho ang mga prodyuser na sina [[Waddy Wachtel]] at [[Greg Ladanyi]].<ref name="McFarlane2">{{Cite book|last1=McFarlane|first1=Ian|authorlink1=Ian McFarlane|title=[[Encyclopedia of Australian Rock and Pop]]|chapter=Encyclopedia entry for 'The Church'|archiveurl=https://web.archive.org/web/20040604042607/http://www.whammo.com.au/encyclopedia.asp?articleid=205|chapter-url=http://www.whammo.com.au/encyclopedia.asp?articleid=205|accessdate=11 August 2013|year=1999|publisher=[[Allen & Unwin]]|location=[[St Leonards, New South Wales|St Leonards, NSW]]|archivedate=4 June 2004|isbn=1-86508-072-1|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref><ref name="Holmgren2">{{cite web|url=http://hem.passagen.se/honga/database/c/church.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20001118024600/http://hem.passagen.se/honga/database/c/church.html|url-status=dead|archive-date=18 November 2000|work=Australian Rock Database|title=The Church|publisher=Magnus Holmgren|last1=Holmgren|first1=Magnus|accessdate=11 August 2013}}</ref> Ang line-up ng the Church para sa album ay si [[Steve Kilbey]] sa gitara ng bass at nangunguna sa mga bokal, [[Peter Koppes]] sa mga gitara, [[Marty Willson-Piper]] sa mga gitara, at [[Richard Ploog]] sa mga tambol at pagtambya.<ref name="McFarlane2" /><ref name="Holmgren2" /> Gayunpaman, habang nagre-record ng "Under the Milky Way", ang banda ay hindi nakakakuha ng isang track ng tambol na tunog nang tama kay Ploog, kaya naglaro sila sa isang pag-click sa track at sa kalaunan session ng musikero na si [[Russ Kunkel]] ay dinala upang magdagdag ng mga tambol at pagtambya.<ref name="Lurie2">{{cite book|first=Robert Dean|last=Lurie|title=No Certainty Attached: Steve Kilbey and The Church|location=[[Portland, Oregon|Portland OR]]|publisher=Verse Chorus Press|year=2009|page=182|isbn=978-1-89124-122-2}}</ref> == Komposisyon == "Sa ilalim ng Milky Way" ay isinulat nina Kilbey at Karin Jansson ng [[Curious (Yellow)]].<ref name="APRA Under2">{{cite web|publisher=[[Australasian Performing Right Association]] (APRA)|title='Under the Milky Way' at APRA search engine|url=http://www.apra-amcos.com.au/worksearch.axd?q=Under%20the%20Milky%20Way|accessdate=11 August 2013|archive-date=2 Pebrero 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140202201238/http://www.apra-amcos.com.au/worksearch.axd?q=Under%20the%20Milky%20Way|url-status=dead}}</ref><ref name="bestsong2">{{cite news|url=http://www.theaustralian.com.au/news/arts/milky-way-best-song-from-down-under/story-e6frg8n6-1111117535402|title=Milky Way Judged the Best Song from Down Under|author=Shedden, Iain|work=[[The Australian]]|date=20 September 2008|accessdate=1 June 2010|publisher=[[News Limited]] ([[News Corp Australia]])|archive-url=https://web.archive.org/web/20120313005654/http://www.theaustralian.com.au/news/arts/milky-way-best-song-from-down-under/story-e6frg8n6-1111117535402|archive-date=13 Marso 2012|url-status=dead}}</ref> Si Kilbey at Jansson ay naging magkaibigan noong 1983 at nanirahan sa Australia mula 1986.<ref name="Tingwell2">{{cite news|url=http://www.shadowcabinet.net/454/index.php?option=com_content&task=view&id=314&Itemid=26|title=Karin Jansson Talks About ''Charms and Blues''|last=Tingwell|first=John|work=[[Drum Media]]|date=16 October 1990|accessdate=11 August 2013|archive-date=3 Pebrero 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140203172153/http://www.shadowcabinet.net/454/index.php?option=com_content&task=view&id=314&Itemid=26|url-status=dead}}</ref> Sinabi ni Kilbey, "I smoked a [[Kasu-kasuan|joint]] and started playing the piano and she came in the room and we just made it up."<ref name="hutch2">{{cite book|author=[[Tracee Hutchison]]|title=Your Name's On The Door|page=167|year=1992|publisher=ABC Enterprises|location=[[Sydney, New South Wales]]|isbn=0-7333-0115-0}}</ref> Ayon sa isang pahayag na inilabas kasama ang ''Starfish'', ang pamagat ay mula sa isang musika sa kulturang [[Amsterdam]] at kulturang pang-kultura, ang [[Melkweg]] ( [[Wikang Olandes|Dutch]] para sa "Milky Way"), na madalas na ginamit ni Kilbey.<ref name="Mathieson2">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=6YVj4KwMIl0C&pg=PA146&lpg=PA146&dq=%22under+the+milky+way%22+melkweg+-wikipedia&source=bl&ots=FYji6OmdxR&sig=ZjFRuapraJwKvfOsxUXzL4SlnfM&hl=en&sa=X&ei=hicHUtD9Kc-uiQed0YHoCQ&redir_esc=y#v=onepage&q=%22under%20the%20milky%20way%22%20melkweg%20-wikipedia&f=false|title=Playlisted: Everything You Need to Know About Australian Music Right Now|last1=Mathieson|first1=Craig|authorlink1=Craig Mathieson|chapter=Answers First, Questions Later|pages=144–148|location=[[University of Sydney]], NSW|publisher=UNSW Press|year=2009|isbn=978-1-74223-017-7}}</ref> Ang "Under the Milky Way" ay nagtatampok ng isang 12-string na acoustic gitara na melod kasama ang solo na binubuo ng isang EBow sa isang Fender [[Fender Jazzmaster|Jazzmaster]], at naitala sa isang [[Synclavier]], na humahantong sa isang tunog na nakapagpapaalaala sa mga bagpipe.<ref name="Lurie2" /> Noong Oktubre 1990 sinabi ni Jansson kay John Tingwell ng ''Drum Media'' tungkol sa pagkakasulat ng kanta kasama ang Kilbey "it's a very spontaneous thing. It's not as if someone has put us together to write a hit song. It's more like sometimes when we write together, a song comes knocking on the door".<ref name="Tingwell2" /> Habang noong Setyembre 2008 tinalakay ni Kilbey ang track kasama si Iain Shedden ng ''[[The Australian]]''.<ref name="bestsong2" /> == Paglabas ng kasaysayan == "Sa ilalim ng Milky Way" ay inilabas noong 15 Pebrero 1988 sa parehong 7" vinyl at 12" vinyl format ng [[Arista Records]] (internationally) at [[Mushroom Records]] (rehiyon ng Australia).<ref name="AusChartsUnder2">{{cite web|url=http://australian-charts.com/showitem.asp?interpret=The+Church&titel=Under+The+Milky+Way&cat=s|title=The Church – 'Under the Milky Way'|publisher=Australian Charts Portal. Hung Medien (Steffen Hung)|last=Hung|first=Steffen|accessdate=11 August 2013}}</ref> Ang ikalimang studio ng Simbahan ng ''Starfish'', ay inisyu nang sabay-sabay sa solong. Noong Abril ang solong ay pinakawalan sa maraming mga format sa buong mundo kabilang ang 7 ", doble 7", 12 ", CD solong, at compact cassette, gamit ang hindi bababa sa limang magkakaibang mga disenyo ng sining ng takip.<ref name="SinglesDiscography2">{{cite web|url=http://home.earthlink.net/~thechurch/singles/under-the-milky-way.html|title=The Church Discography – Singles: 'Under the Milky Way' (1988)|last1=Grimm|first1=Don|last2=Skjefte|first2=Morten|last3=Allen|first3=David|last4=Marshall|first4=Kevyn|last5=Fulmer|first5=Mike|publisher=Mike Fulmer|date=8 August 2000|accessdate=11 August 2013|archive-date=23 Nobiyembre 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141123090327/http://home.earthlink.net/~thechurch/singles/under-the-milky-way.html|url-status=dead}}</ref> Ang 12 " [[Gilid-A at gilid-B|B-panig]] ay" Musk "at" Warm Spell ", samantalang ang 7" B-side ay "Musk".<ref name="SinglesDiscography2" /> Ang iba't ibang mga bersyon ng Espanya ay idinagdag alinman sa "Anna Miranda" o "Perfect Child". Ang music video para sa kanta na itinampok sa The Church's video compilation ''Goldfish (Jokes, Magic & Souvenir)''. == Mga bersyon ng takip == Mga Pinagmumulan:<ref name="APRA Under2" /><ref name="Cover Versions2">{{cite web|url=http://home.earthlink.net/~thechurch/covers/covers-init-song-order.html|title=Covers of Songs by The Church|last1=Grimm|first1=Don|last2=Skjefte|first2=Morten|last3=Allen|first3=David|last4=Marshall|first4=Kevyn|last5=Fulmer|first5=Mike|publisher=Mike Fulmer|date=8 August 2000|accessdate=11 August 2013}}{{Dead link|date=Agosto 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * [[Strawpeople]] - ''Broadcast'' (1994). Nailipas sa numero 113 sa tsart ng Australian singles sa Nobyembre 1995.<ref>{{cite web|url=https://i.imgur.com/oyPN1pW.jpg|title=RE: ARIA Chart Peaks|publisher=Imgur.com|accessdate=11 January 2020}}</ref><ref>{{cite web|url=https://i.imgur.com/bTDbh9b.jpg|title=ARIA Hit Seekers – Week Ending 19th November, 1995 (from The ARIA Report No. 301)|publisher=[[Australian Recording Industry Association|ARIA]], via Imgur.com|accessdate=11 January 2020}}</ref> * [[Jimmy Little]] - ''Messenger'' (28 Hunyo 1999) * [[Grant Lee Phillips]] - ''[[nineteeneighties]]'' (27 Hunyo 2006) * [[Sia|Sia Furler]] - "Under the Milky Way" [sensilyo] (26 Enero 2010) == Mga hitsura sa TV / pelikula == Ginawa ng banda ang kanta, pati na rin ang "[[Metropolis]]", para sa ''[[Hindi nakuha ang MTV|MTV Unplugged]]'' noong 30 Enero 1990 sa [[National Video Center]] sa New York City.&nbsp;Naipalabas ang episode 18 Marso 1990.<ref>{{cite web|url=http://www.tv.com/shows/mtv-unplugged/sinead-oconnor-with-the-church-145007/|title=Sinead O'Connor with The Church|author=|date=|website=tv.com|publisher=|access-date=26 March 2019|archive-date=26 Marso 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190326060537/http://www.tv.com/shows/mtv-unplugged/sinead-oconnor-with-the-church-145007/|url-status=dead}}</ref> "Sa ilalim ng Milky Way" ay itinampok sa season 1 episode ng ''[[Scorpion (serye)|Scorpion]]'' na pinamagatang "Charades",<ref>{{cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt4346326/soundtrack|title="Scorpion" Charades (TV Episode 2015) - Soundtracks|website=[[Internet Movie Database|IMDb]]|access-date=27 September 2015}}</ref> ang episode na "Asian Cut" sa Season 5&nbsp;ng ''[[Miami Vice]]'', at din sa 2001 kulto ng pelikulang klasikong ''[[Donnie Darko]]''.<ref>{{cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt0246578/soundtrack|title=Donnie Darko (2001 Movie) - Soundtracks|website=[[Internet Movie Database|IMDb]]|access-date=9 February 2016}}</ref> == Mga Sanggunian == {{Reflist|25em}} == Mga panlabas na link == * {{Official website|http://www.thechurchband.net/}} * {{Curlie|/Arts/Music/Bands_and_Artists/C/Church,%20The|The Church}} [[Kategorya:Mga awitin noong 1987]] [[Kategorya:Mga sensilyo noong 1988]] [[Kategorya:Mga awitin ng The Church]] [[Kategorya:Mga awit]] 2ppzav6uegie6y8dqf57xpwqlktz81j Queens of the Stone Age 0 301551 2238396 2155022 2026-11-01T08:21:42Z Niegodzisie 98041 2238396 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist|name=Queens of the Stone Age|background=group_or_band|image=Queens of the Stone Age - SSE Arena Wembley - Saturday 18th November 2017 QOTSAWembley181117-29 (24730972488) (cropped).jpg|landscape=Yes|caption=Gumaganap ng Queen of the Stone Age noong Nobyembre 2017; kaliwa pakanan: [[Dean Fertita]], [[Josh Homme]], [[Jon Theodore]], at [[Michael Shuman]]|alias=Gamma Ray (1996)|origin=[[Palm Desert, California]], U.S.|genre={{hlist|[[Alternative rock]]|[[stoner rock]]|{{nowrap|[[hard rock]]}}|[[alternative metal]]}}<!-- THESE GENRES WERE DECIDED ON VIA CONSENSUS ON THE ARTICLE TALK PAGE, DO NOT CHANGE OR ADD TO WITHOUT DISCUSSING FIRST -->|years_active={{Start date|1996}}–kasalukuyan|label={{hlist|[[Man's Ruin]]|[[Loosegroove Records|Loosegroove]]|[[Interscope Records|Interscope]]|[[Matador Records|Matador]]}}|associated_acts=<!-- The "associated acts" section is for closely interconnected bands, sharing two or more members, sharing album projects, or touring together as a single collaboration act. Sources should commonly describe such a band as having an important link. --> {{hlist|[[Kyuss]]|[[Screaming Trees]]|[[the Desert Sessions]]|[[Eagles of Death Metal]]|[[Mondo Generator]]|[[Mini Mansions]]|[[Them Crooked Vultures]]|[[Blast]]|[[Iggy Pop]]}}|website={{URL|qotsa.com}}|current_members=* [[Josh Homme]] * [[Troy Van Leeuwen]] * [[Dean Fertita]] * [[Michael Shuman]] * [[Jon Theodore]]|past_members=* [[Alfredo Hernández]] * [[Nick Oliveri]] * [[Mark Lanegan]] * [[Dave Grohl]] * [[Joey Castillo]] * [[Alain Johannes]] * [[Natasha Shneider]] * [[Gene Troutman]]}} Ang '''Queen of the Stone Age''' (karaniwang dinaglat na '''QOTSA''') ay isang American [[Musikang rock|rock]] band na nabuo noong 1996 sa [[Palm Desert, California]]. Ang banda ay itinatag ng vocalist at gitarista na si [[Josh Homme]], na naging kaisa-isang miyembro ng buong pagbabago ng line-up. Ang kasalukuyang line-up ay binubuo ng Homme katabi ni [[Troy Van Leeuwen]] (gitara, lap steel, keyboard, percussion, backing vocals), [[Michael Shuman]] (bass gitar, keyboard, backing vocals), [[Dean Fertita]] (keyboard, gitara, pagtambulin, backing vocals), at [[Jon Theodore]] (drums, percussion). Nabuo pagkatapos ng pagkasira ng nakaraang banda ng Homme na [[Kyuss]],<ref name="thefade old2">{{cite web|url=http://thefade.net/oldsite/transcripts/00xxxxguitardotcom.html|title=Old QOTSA Archived Interview on thefade.net|accessdate=2010-08-25|archive-date=2016-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303170905/http://thefade.net/oldsite/transcripts/00xxxxguitardotcom.html|url-status=dead}}</ref> Queen of the Stone Age ay bumuo ng isang estilo ng riff-oriented, [[Hard rock|heavy rock]] music. Ang kanilang tunog ay umunlad mula noong upang isama ang iba't ibang mga iba't ibang mga estilo at impluwensya, higit sa lahat kasama ang mga pakikipagtulungan sa nangungunang mang-aawit ng [[Screaming Trees]] na si [[Mark Lanegan]] at frontman ng [[Foo Fighters]] at dating [[Nirvana (banda)|Nirvana]] drummer na si [[Dave Grohl]]. == Discography == * ''[[Queens of the Stone Age (album)|Queens of the Stone Age]]'' (1998) * ''[[Rated R]]'' (2000) * ''[[Songs for the Deaf]]'' (2002) * ''[[Lullabies to Paralyze]]'' (2005) * ''[[Era Vulgaris]]'' (2007) * ''[[...Like Clockwork]]'' (2013) * ''[[Villains]]'' (2017) * ''In Times New Roman...'' (2023) * ''Perfecth'' (2026) == Mga paglilibot == * Queens of the Stone Age Tour (1998–1999) * Rated R Tour (2000–2001) * Songs for the Deaf Tour (2002–2004) * Lullabies to Paralyze Tour (2005–2006) * Era Vulgaris Tour (2007–2008) * Queens of the Stone Age Re-Release Tour (2011) * ...Like Clockwork Tour (2013–14) * Villains World Tour (2017–2018) == Mga Sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * {{Official website}} [[Kategorya:Queens of the Stone Age]] [[Kategorya:Mga banda mula sa Estados Unidos]] [[Kategorya:Musika ng California]] s9uen0hvjk4zlyvlzsxyy8nbs95zsmx Wall of Voodoo 0 302064 2238329 2205840 2026-10-31T21:53:36Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238329 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist|name=Wall of Voodoo|landscape=yes|background=group_or_band|alias=|origin=[[Los Angeles]], [[California]], U.S.|genre=[[New wave]], [[post-punk]], [[alternative rock]], [[dark wave]], [[industrial rock]], [[cowpunk]]|years_active=1977–1988, 2006|label=[[I.R.S. Records|I.R.S.]]|associated_acts=[[The Skulls]], [[Nervous Gender]], Eye Protection|website={{URL|http://www.wallofvoodoo.net}}|current_members=|past_members=[[Stan Ridgway]]<br>[[Marc Moreland]]<br>[[Bruce Moreland]]<br>Chas T. Gray<br>[[Joe Nanini]]<br>[[Bill Noland]]<br>[[Andy Prieboy]]<br>Ned Leukhardt}}Ang '''Wall of Voodoo''' ay isang American [[Musikang rock|rock]] band na mula sa [[Los Angeles]], [[California]], Estados Unidos,<ref name="Larkin2">{{cite book|title=[[Encyclopedia of Popular Music|The Virgin Encyclopedia of Popular Music]]|editor=[[Colin Larkin (writer)|Colin Larkin]]|publisher=[[Virgin Books]]|date=1997|edition=Concise|isbn=1-85227-745-9|page=[https://archive.org/details/virginencycloped0000unse/page/1228 1228]}}</ref> kilalang kilala sa 1983 hit na "[[Mexican Radio]]". Ang banda ay may tunog na isang pagsasama ng [[synthesizer]]-based [[New wave|new wave music]] with [[spaghetti Western]] [[soundtrack]] style na [[Ennio Morricone]]. == Mga miyembro ng banda == === Pangwakas na pila === * [[Marc Moreland]] - gitara (1977–1988; namatay 2002) * Chas T. Gray - mga keyboard (1977–1988), bass (1982–1985) * [[Bruce Moreland]] - bass, keyboard (1977–1982, 1985–1988) * [[Andy Prieboy]] - mga vocal, keyboard, gitara (1984–1988) * Ned Leukhardt - drums, percussion (1984–1988) === Mga dating myembro === * [[Stan Ridgway]] - mga vocal, harmonica, keyboard, gitara (1977-1983) * [[Joe Nanini]] - drums, percussion (1977–1983; namatay 2000) * [[Bill Noland]] - mga keyboard (1982–1983) == Discography == * ''[[Dark Continent]]'' (1981) * ''[[Call of the West]]'' (1982) * ''[[Seven Days in Sammystown]]'' (1985) * ''[[Happy Planet]]'' (1987) * ''[[The Ugly Americans in Australia]]'' (1989) == Mga Sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * [http://www.connollyco.com/discography/wall_of_voodoo/index.html Wall of Voodoo entry] at [http://www.connollyco.com/discography/index.html Progrography] * [https://web.archive.org/web/20060428090109/http://www.wallofvoodoo.com/ JTL's Wall of Voodoo website] (archived at Wayback Machine) * [http://www.stanridgway.com Stan Ridgway Official website] * [http://www.tangento.net/wallofvoodoo.html Tangento.net: Wall of Voodoo & the WoV Fan Club] * [http://www.trouserpress.com/entry.php?a=wall_of_voodoo Trouser Press entry]{{Dead link|date=Mayo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.montereycountyweekly.com/news/local_news/twenty-years-after-mexican-radio-stan-ridgway-still-finds-his/article_ff9234ba-a518-5306-a9f1-685b9c15777c.html "Through the Wall: Twenty years after 'Mexican Radio,' Stan Ridgway still finds his own way"] {{Dead link|date=Oktubre 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} by Stuart Thornton, ''Monterey County Weekly'', July 21, 2005. [[Kategorya:Wall of Voodoo]] [[Kategorya:Mga banda mula sa Estados Unidos]] [[Kategorya:Mga artist ng I.R.S. Records]] dfeny7ty6g4rqbemnrfrsotvalga6xt Puwente ng Trevi 0 304029 2238285 2207385 2026-10-31T15:11:58Z Ryomaandres 8044 Inilipat ni Ryomaandres ang pahinang [[Balong ng Trevi]] sa [[Puwente ng Trevi]] 2207385 wikitext text/x-wiki {{Infobox artwork|title=Fuwente ng Trevi|height_metric=26.3|coordinates={{Coord|41|54|3|N|12|28|59|E|type:landmark_region:IT|display=inline,title}}|museum=|city=[[Trevi (rione ng Roma)|Trevi]], [[Roma]], [[Italya]]|imperial_unit=ft<!--don't leave blank—either don't include it, or include the default in. -->|metric_unit=m|width_metric=49.15|length_metric=|material=Bato|image_file=Trevi Fountain - Roma.jpg|type=Pampublikong fuwente|year={{start date|1762}}|artist=[[Nicola Salvi]]|other_title_1=Fontana di Trevi|other_language_1=Italian|alt=|painting_alignment=landscape|caption=|owner=}}Ang '''Fuwente ng Trevi''' ({{Lang-it|Fontana di Trevi}}) ay isang [[fuwente]] sa distrito ng [[Trevi (rione ng Roma)|Trevi]] sa [[Roma]], [[Italya]], na dinisenyo ng Italyanong [[Arkitekto|arkitektong]] si [[Nicola Salvi]] at nakumpleto ni Giuseppe Pannini at maraming iba pa. Nakatayo {{Convert|26.3|m}} mataas at {{Convert|49.15|m}} malawak,<ref>{{cite web|title=Trevi Fountain|work=TreviFountain.net|url=http://www.trevifountain.net/description.htm|access-date=2020-11-07|archive-date=2017-09-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910095832/http://www.trevifountain.net/description.htm|url-status=dead}}</ref> ito ang pinakamalaking [[Estilong Baroko|Barokong]] fuwente sa lungsod at isa sa pinakatanyag na fuwente sa buong mundo. Ang fuwente ay naipakita na sa maraming kilalang pelikula, kasama ang ''[[Roman Holiday]]'' (1953), ang kapangalang ''[[Tatlong Barya sa Fuwente (1954 na pelikula)|Tatlong Barya sa Fountain]]'' (1954), ''[[La Dolce Vita]]'' ni [[Federico Fellini]] (1960), at ''[[Ang Pelikulang Lizzie McGuire|The Lizzie McGuire Movie]]'' (2003).<ref name="time2">{{cite journal|url=http://entertainment.time.com/2010/05/18/field-of-dreams-for-sale-top-10-iconic-movie-locations/slide/the-trevi-fountain-la-dolce-vita/|title=Top 10 Iconic Movie Locations|journal=Time|last=Silver|first=Alexandra|date=17 May 2010|publisher=[[Time magazine]]|accessdate=21 May 2018|archive-date=19 Mayo 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180519115328/http://entertainment.time.com/2010/05/18/field-of-dreams-for-sale-top-10-iconic-movie-locations/slide/the-trevi-fountain-la-dolce-vita/|url-status=dead}}</ref> == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * [http://romanbookshelf.com/prints/Fountain%20of%20Trevi/Trevi.html Roman Bookshelf&nbsp;- Trevi Fountain&nbsp;- Mga panonood mula ika-18 at ika-19 na siglo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191202230549/http://romanbookshelf.com/prints/Fountain%20of%20Trevi/Trevi.html |date=2019-12-02 }} * [http://www.italyguides.it/us/roma/trevi.htm Trevi Fountain] Virtual 360 ° panorama at photo gallery. * [http://www2.siba.fi/~kkoskim//rooma/kuvat/fald325c.jpg Ang pag-ukit ng mas mahinhin na hinalinhan ng fountain.] * [https://www.skylinewebcams.com/webcam/italia/lazio/roma/fontana-di-trevi.html Trevi Fountain Live Cam] fc4lndens18wcsywa3stme87a02zza2 2238287 2238285 2026-10-31T15:13:43Z Ryomaandres 8044 2238287 wikitext text/x-wiki {{Infobox artwork|title=Fuwente ng Trevi|height_metric=26.3|coordinates={{Coord|41|54|3|N|12|28|59|E|type:landmark_region:IT|display=inline,title}}|museum=|city=[[Trevi (rione ng Roma)|Trevi]], [[Roma]], [[Italya]]|imperial_unit=ft<!--don't leave blank—either don't include it, or include the default in. -->|metric_unit=m|width_metric=49.15|length_metric=|material=Bato|image_file=Trevi Fountain - Roma.jpg|type=Pampublikong fuwente|year={{start date|1762}}|artist=[[Nicola Salvi]]|other_title_1=Fontana di Trevi|other_language_1=Italian|alt=|painting_alignment=landscape|caption=|owner=}} Ang '''Puwente ng Trevi''' ({{Lang-it|Fontana di Trevi}}) ay isang [[fuwente]] sa distrito ng [[Trevi (rione ng Roma)|Trevi]] sa [[Roma]], [[Italya]], na dinisenyo ng Italyanong [[Arkitekto|arkitektong]] si [[Nicola Salvi]] at nakumpleto ni Giuseppe Pannini at maraming iba pa. Nakatayo {{Convert|26.3|m}} mataas at {{Convert|49.15|m}} malawak,<ref>{{cite web|title=Trevi Fountain|work=TreviFountain.net|url=http://www.trevifountain.net/description.htm|access-date=2020-11-07|archive-date=2017-09-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910095832/http://www.trevifountain.net/description.htm|url-status=dead}}</ref> ito ang pinakamalaking [[Estilong Baroko|Barokong]] fuwente sa lungsod at isa sa pinakatanyag na fuwente sa buong mundo. Ang fuwente ay naipakita na sa maraming kilalang pelikula, kasama ang ''[[Roman Holiday]]'' (1953), ang kapangalang ''[[Tatlong Barya sa Fuwente (1954 na pelikula)|Tatlong Barya sa Fountain]]'' (1954), ''[[La Dolce Vita]]'' ni [[Federico Fellini]] (1960), at ''[[Ang Pelikulang Lizzie McGuire|The Lizzie McGuire Movie]]'' (2003).<ref name="time2">{{cite journal|url=http://entertainment.time.com/2010/05/18/field-of-dreams-for-sale-top-10-iconic-movie-locations/slide/the-trevi-fountain-la-dolce-vita/|title=Top 10 Iconic Movie Locations|journal=Time|last=Silver|first=Alexandra|date=17 May 2010|publisher=[[Time magazine]]|accessdate=21 May 2018|archive-date=19 Mayo 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180519115328/http://entertainment.time.com/2010/05/18/field-of-dreams-for-sale-top-10-iconic-movie-locations/slide/the-trevi-fountain-la-dolce-vita/|url-status=dead}}</ref> == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * [http://romanbookshelf.com/prints/Fountain%20of%20Trevi/Trevi.html Roman Bookshelf&nbsp;- Trevi Fountain&nbsp;- Mga panonood mula ika-18 at ika-19 na siglo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191202230549/http://romanbookshelf.com/prints/Fountain%20of%20Trevi/Trevi.html |date=2019-12-02 }} * [http://www.italyguides.it/us/roma/trevi.htm Trevi Fountain] Virtual 360 ° panorama at photo gallery. * [http://www2.siba.fi/~kkoskim//rooma/kuvat/fald325c.jpg Ang pag-ukit ng mas mahinhin na hinalinhan ng fountain.] * [https://www.skylinewebcams.com/webcam/italia/lazio/roma/fontana-di-trevi.html Trevi Fountain Live Cam] ebu42rffm83cbjgvi1gwsruccrq7cs2 2238288 2238287 2026-10-31T15:14:11Z Ryomaandres 8044 2238288 wikitext text/x-wiki {{Infobox artwork|title=Fuwente ng Trevi|height_metric=26.3|coordinates={{Coord|41|54|3|N|12|28|59|E|type:landmark_region:IT|display=inline,title}}|museum=|city=[[Trevi (rione ng Roma)|Trevi]], [[Roma]], [[Italya]]|imperial_unit=ft<!--don't leave blank—either don't include it, or include the default in. -->|metric_unit=m|width_metric=49.15|length_metric=|material=Bato|image_file=Trevi Fountain - Roma.jpg|type=Pampublikong fuwente|year={{start date|1762}}|artist=[[Nicola Salvi]]|other_title_1=Fontana di Trevi|other_language_1=Italian|alt=|painting_alignment=landscape|caption=|owner=}} Ang '''Puwente ng Trevi''' ({{Lang-it|Fontana di Trevi}}) ay isang [[fuwente]] sa distrito ng [[Trevi (rione ng Roma)|Trevi]] sa [[Roma]], [[Italya]], na dinisenyo ng Italyanong [[Arkitekto|arkitektong]] si [[Nicola Salvi]] at nakumpleto ni Giuseppe Pannini at maraming iba pa. Nakatayo {{Convert|26.3|m}} mataas at {{Convert|49.15|m}} malawak,<ref>{{cite web|title=Trevi Fountain|work=TreviFountain.net|url=http://www.trevifountain.net/description.htm|access-date=2020-11-07|archive-date=2017-09-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910095832/http://www.trevifountain.net/description.htm|url-status=dead}}</ref> ito ang pinakamalaking [[Estilong Baroko|Barokong]] fuwente sa lungsod at isa sa pinakatanyag na fuwente sa buong mundo. Ang puwente ay naipakita na sa maraming kilalang pelikula, kasama ang ''[[Roman Holiday]]'' (1953), ang kapangalang ''[[Tatlong Barya sa Fuwente (1954 na pelikula)|Tatlong Barya sa Fountain]]'' (1954), ''[[La Dolce Vita]]'' ni [[Federico Fellini]] (1960), at ''[[Ang Pelikulang Lizzie McGuire|The Lizzie McGuire Movie]]'' (2003).<ref name="time2">{{cite journal|url=http://entertainment.time.com/2010/05/18/field-of-dreams-for-sale-top-10-iconic-movie-locations/slide/the-trevi-fountain-la-dolce-vita/|title=Top 10 Iconic Movie Locations|journal=Time|last=Silver|first=Alexandra|date=17 May 2010|publisher=[[Time magazine]]|accessdate=21 May 2018|archive-date=19 Mayo 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180519115328/http://entertainment.time.com/2010/05/18/field-of-dreams-for-sale-top-10-iconic-movie-locations/slide/the-trevi-fountain-la-dolce-vita/|url-status=dead}}</ref> == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * [http://romanbookshelf.com/prints/Fountain%20of%20Trevi/Trevi.html Roman Bookshelf&nbsp;- Trevi Fountain&nbsp;- Mga panonood mula ika-18 at ika-19 na siglo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191202230549/http://romanbookshelf.com/prints/Fountain%20of%20Trevi/Trevi.html |date=2019-12-02 }} * [http://www.italyguides.it/us/roma/trevi.htm Trevi Fountain] Virtual 360 ° panorama at photo gallery. * [http://www2.siba.fi/~kkoskim//rooma/kuvat/fald325c.jpg Ang pag-ukit ng mas mahinhin na hinalinhan ng fountain.] * [https://www.skylinewebcams.com/webcam/italia/lazio/roma/fontana-di-trevi.html Trevi Fountain Live Cam] au9lwvc27dxlkona305xxnsrpr1tmhy 2238297 2238288 2026-10-31T15:58:21Z Ryomaandres 8044 2238297 wikitext text/x-wiki {{Infobox artwork|title=Fuwente ng Trevi|height_metric=26.3|coordinates={{Coord|41|54|3|N|12|28|59|E|type:landmark_region:IT|display=inline,title}}|museum=|city=[[Trevi (rione ng Roma)|Trevi]], [[Roma]], [[Italya]]|imperial_unit=ft<!--don't leave blank—either don't include it, or include the default in. -->|metric_unit=m|width_metric=49.15|length_metric=|material=Bato|image_file=Trevi Fountain - Roma.jpg|type=Pampublikong puwente|year={{start date|1762}}|artist=[[Nicola Salvi]]|other_title_1=Fontana di Trevi|other_language_1=Italian|alt=|painting_alignment=landscape|caption=|owner=}} Ang '''Puwente ng Trevi''' ({{Lang-it|Fontana di Trevi}}) ay isang [[fuwente]] sa distrito ng [[Trevi (rione ng Roma)|Trevi]] sa [[Roma]], [[Italya]], na dinisenyo ng Italyanong [[Arkitekto|arkitektong]] si [[Nicola Salvi]] at nakumpleto ni Giuseppe Pannini at maraming iba pa. Nakatayo {{Convert|26.3|m}} mataas at {{Convert|49.15|m}} malawak,<ref>{{cite web|title=Trevi Fountain|work=TreviFountain.net|url=http://www.trevifountain.net/description.htm|access-date=2020-11-07|archive-date=2017-09-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910095832/http://www.trevifountain.net/description.htm|url-status=dead}}</ref> ito ang pinakamalaking [[Estilong Baroko|Barokong]] fuwente sa lungsod at isa sa pinakatanyag na fuwente sa buong mundo. Ang puwente ay naipakita na sa maraming kilalang pelikula, kasama ang ''[[Roman Holiday]]'' (1953), ang kapangalang ''[[Tatlong Barya sa Fuwente (1954 na pelikula)|Tatlong Barya sa Fountain]]'' (1954), ''[[La Dolce Vita]]'' ni [[Federico Fellini]] (1960), at ''[[Ang Pelikulang Lizzie McGuire|The Lizzie McGuire Movie]]'' (2003).<ref name="time2">{{cite journal|url=http://entertainment.time.com/2010/05/18/field-of-dreams-for-sale-top-10-iconic-movie-locations/slide/the-trevi-fountain-la-dolce-vita/|title=Top 10 Iconic Movie Locations|journal=Time|last=Silver|first=Alexandra|date=17 May 2010|publisher=[[Time magazine]]|accessdate=21 May 2018|archive-date=19 Mayo 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180519115328/http://entertainment.time.com/2010/05/18/field-of-dreams-for-sale-top-10-iconic-movie-locations/slide/the-trevi-fountain-la-dolce-vita/|url-status=dead}}</ref> == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * [http://romanbookshelf.com/prints/Fountain%20of%20Trevi/Trevi.html Roman Bookshelf&nbsp;- Trevi Fountain&nbsp;- Mga panonood mula ika-18 at ika-19 na siglo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191202230549/http://romanbookshelf.com/prints/Fountain%20of%20Trevi/Trevi.html |date=2019-12-02 }} * [http://www.italyguides.it/us/roma/trevi.htm Trevi Fountain] Virtual 360 ° panorama at photo gallery. * [http://www2.siba.fi/~kkoskim//rooma/kuvat/fald325c.jpg Ang pag-ukit ng mas mahinhin na hinalinhan ng fountain.] * [https://www.skylinewebcams.com/webcam/italia/lazio/roma/fontana-di-trevi.html Trevi Fountain Live Cam] gfip6ghtad64zoojw6yvesqnozydkrb 2238298 2238297 2026-10-31T15:58:45Z Ryomaandres 8044 2238298 wikitext text/x-wiki {{Infobox artwork|title=Puwente ng Trevi|height_metric=26.3|coordinates={{Coord|41|54|3|N|12|28|59|E|type:landmark_region:IT|display=inline,title}}|museum=|city=[[Trevi (rione ng Roma)|Trevi]], [[Roma]], [[Italya]]|imperial_unit=ft<!--don't leave blank—either don't include it, or include the default in. -->|metric_unit=m|width_metric=49.15|length_metric=|material=Bato|image_file=Trevi Fountain - Roma.jpg|type=Pampublikong puwente|year={{start date|1762}}|artist=[[Nicola Salvi]]|other_title_1=Fontana di Trevi|other_language_1=Italian|alt=|painting_alignment=landscape|caption=|owner=}} Ang '''Puwente ng Trevi''' ({{Lang-it|Fontana di Trevi}}) ay isang [[fuwente]] sa distrito ng [[Trevi (rione ng Roma)|Trevi]] sa [[Roma]], [[Italya]], na dinisenyo ng Italyanong [[Arkitekto|arkitektong]] si [[Nicola Salvi]] at nakumpleto ni Giuseppe Pannini at maraming iba pa. Nakatayo {{Convert|26.3|m}} mataas at {{Convert|49.15|m}} malawak,<ref>{{cite web|title=Trevi Fountain|work=TreviFountain.net|url=http://www.trevifountain.net/description.htm|access-date=2020-11-07|archive-date=2017-09-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910095832/http://www.trevifountain.net/description.htm|url-status=dead}}</ref> ito ang pinakamalaking [[Estilong Baroko|Barokong]] fuwente sa lungsod at isa sa pinakatanyag na fuwente sa buong mundo. Ang puwente ay naipakita na sa maraming kilalang pelikula, kasama ang ''[[Roman Holiday]]'' (1953), ang kapangalang ''[[Tatlong Barya sa Fuwente (1954 na pelikula)|Tatlong Barya sa Fountain]]'' (1954), ''[[La Dolce Vita]]'' ni [[Federico Fellini]] (1960), at ''[[Ang Pelikulang Lizzie McGuire|The Lizzie McGuire Movie]]'' (2003).<ref name="time2">{{cite journal|url=http://entertainment.time.com/2010/05/18/field-of-dreams-for-sale-top-10-iconic-movie-locations/slide/the-trevi-fountain-la-dolce-vita/|title=Top 10 Iconic Movie Locations|journal=Time|last=Silver|first=Alexandra|date=17 May 2010|publisher=[[Time magazine]]|accessdate=21 May 2018|archive-date=19 Mayo 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180519115328/http://entertainment.time.com/2010/05/18/field-of-dreams-for-sale-top-10-iconic-movie-locations/slide/the-trevi-fountain-la-dolce-vita/|url-status=dead}}</ref> == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * [http://romanbookshelf.com/prints/Fountain%20of%20Trevi/Trevi.html Roman Bookshelf&nbsp;- Trevi Fountain&nbsp;- Mga panonood mula ika-18 at ika-19 na siglo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191202230549/http://romanbookshelf.com/prints/Fountain%20of%20Trevi/Trevi.html |date=2019-12-02 }} * [http://www.italyguides.it/us/roma/trevi.htm Trevi Fountain] Virtual 360 ° panorama at photo gallery. * [http://www2.siba.fi/~kkoskim//rooma/kuvat/fald325c.jpg Ang pag-ukit ng mas mahinhin na hinalinhan ng fountain.] * [https://www.skylinewebcams.com/webcam/italia/lazio/roma/fontana-di-trevi.html Trevi Fountain Live Cam] 2qh39bcn6m6b7ogepzjtc1v42il34nn 2238299 2238298 2026-10-31T15:59:37Z Ryomaandres 8044 2238299 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:Puwente ng Trevi}} {{Infobox artwork|title=Puwente ng Trevi|height_metric=26.3|coordinates={{Coord|41|54|3|N|12|28|59|E|type:landmark_region:IT|display=inline,title}}|museum=|city=[[Trevi (rione ng Roma)|Trevi]], [[Roma]], [[Italya]]|imperial_unit=ft<!--don't leave blank—either don't include it, or include the default in. -->|metric_unit=m|width_metric=49.15|length_metric=|material=Bato|image_file=Trevi Fountain - Roma.jpg|type=Pampublikong puwente|year={{start date|1762}}|artist=[[Nicola Salvi]]|other_title_1=Fontana di Trevi|other_language_1=Italian|alt=|painting_alignment=landscape|caption=|owner=}} Ang '''Puwente ng Trevi''' ({{Lang-it|Fontana di Trevi}}) ay isang [[fuwente]] sa distrito ng [[Trevi (rione ng Roma)|Trevi]] sa [[Roma]], [[Italya]], na dinisenyo ng Italyanong [[Arkitekto|arkitektong]] si [[Nicola Salvi]] at nakumpleto ni Giuseppe Pannini at maraming iba pa. Nakatayo {{Convert|26.3|m}} mataas at {{Convert|49.15|m}} malawak,<ref>{{cite web|title=Trevi Fountain|work=TreviFountain.net|url=http://www.trevifountain.net/description.htm|access-date=2020-11-07|archive-date=2017-09-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910095832/http://www.trevifountain.net/description.htm|url-status=dead}}</ref> ito ang pinakamalaking [[Estilong Baroko|Barokong]] fuwente sa lungsod at isa sa pinakatanyag na fuwente sa buong mundo. Ang puwente ay naipakita na sa maraming kilalang pelikula, kasama ang ''[[Roman Holiday]]'' (1953), ang kapangalang ''[[Tatlong Barya sa Fuwente (1954 na pelikula)|Tatlong Barya sa Fountain]]'' (1954), ''[[La Dolce Vita]]'' ni [[Federico Fellini]] (1960), at ''[[Ang Pelikulang Lizzie McGuire|The Lizzie McGuire Movie]]'' (2003).<ref name="time2">{{cite journal|url=http://entertainment.time.com/2010/05/18/field-of-dreams-for-sale-top-10-iconic-movie-locations/slide/the-trevi-fountain-la-dolce-vita/|title=Top 10 Iconic Movie Locations|journal=Time|last=Silver|first=Alexandra|date=17 May 2010|publisher=[[Time magazine]]|accessdate=21 May 2018|archive-date=19 Mayo 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180519115328/http://entertainment.time.com/2010/05/18/field-of-dreams-for-sale-top-10-iconic-movie-locations/slide/the-trevi-fountain-la-dolce-vita/|url-status=dead}}</ref> == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == * [http://romanbookshelf.com/prints/Fountain%20of%20Trevi/Trevi.html Roman Bookshelf&nbsp;- Trevi Fountain&nbsp;- Mga panonood mula ika-18 at ika-19 na siglo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191202230549/http://romanbookshelf.com/prints/Fountain%20of%20Trevi/Trevi.html |date=2019-12-02 }} * [http://www.italyguides.it/us/roma/trevi.htm Trevi Fountain] Virtual 360 ° panorama at photo gallery. * [http://www2.siba.fi/~kkoskim//rooma/kuvat/fald325c.jpg Ang pag-ukit ng mas mahinhin na hinalinhan ng fountain.] * [https://www.skylinewebcams.com/webcam/italia/lazio/roma/fontana-di-trevi.html Trevi Fountain Live Cam] g2lp7f12b3eey5uzmt0hoekmk1ug168 Bukal Trevi 0 304030 2238289 1808860 2026-10-31T15:14:58Z Xqbot 14117 Robot: Fixing double redirect from [[Balong ng Trevi]] to [[Puwente ng Trevi]] 2238289 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Puwente ng Trevi]] tp04rt32o85c3qzkgb4h6fuahn62zjx Fuwente ng Trevi 0 304034 2238290 1808871 2026-10-31T15:15:03Z Xqbot 14117 Robot: Fixing double redirect from [[Balong ng Trevi]] to [[Puwente ng Trevi]] 2238290 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Puwente ng Trevi]] tp04rt32o85c3qzkgb4h6fuahn62zjx Sassuolo 0 305631 2238283 2238123 2026-10-31T15:10:59Z Ryomaandres 8044 /* Mga sanggunian */ 2238283 wikitext text/x-wiki {{stack begin}} {{Infobox Italian comune|name=Sassuolo|elevation_m=121|area_total_km2=38.56|population_footnotes=<ref name="istat">{{in lang|it}} [http://demo.istat.it/bilmens2015gen/index.html Source]: [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]] 2015</ref>|population_total=40780|population_as_of=2016|pop_density_footnotes=|population_demonym=Sassolesi|elevation_footnotes=|twin1=|mayor=Gianfrancesco Menani|twin1_country=|istat=|saint=[[San Jorge]]|day=Abril 23|postal_code=41049|area_code=0536|website={{official website|http://www.comune.sassuolo.mo.it}}|area_footnotes=|mayor_party=[[Lega Nord|League]]|official_name=Città di Sassuolo|image_map=Map of comune of Sassuolo (province of Modena, region Emilia-Romagna, Italy).svg|native_name={{native name|egl|Sasōl}}|image_skyline=Piazza Garibaldi - Sassuolo.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=Piazza Garibaldi|image_shield=Sassuolo-Stemma.png|shield_alt=|map_alt=|frazioni=Montegibbio, Salvarola Terme, San Michele dei Mucchietti|map_caption=Sassuolo sa loob ng Lalawigan ng Modena|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|44|33|N|10|47|E|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Emilia-Romaña]]|province=[[Lalawigan ng Modena|Modena]] (MO)|footnotes=}}[[File:Sassuolo Via Menotti.jpg|thumb|right|250px|Tanaw sa Via [[Ciro Menotti]] ng sentro ng lungsod]] {{stack end}} Ang '''Sassuolo''' ay isang [[Italya]]nong bayan, ''[[komuna]]'', and sentrong pang-industriya sa [[Lalawigan ng Modena]], [[Mga rehiyon ng Italya|rehiyon]] ng [[Emilia-Romaña]]. Ang bayan ay matatagpuan sa kanang pampang ng ilog Secchia, mga {{Convert|17|km|mi|0}} timog-kanluran ng [[Modena]]. Sa taong 2015, mayroon itong populasyon na 40,884. == Heograpiya == Matatagpuan sa gitnang-kanlurang bahagi ng lalawigan, sa hangganan sa [[Lalawigan ng Reggio Emilia|Reggio Emilia]], may hangganan ang Sassuolo sa mga bayan ng [[Casalgrande]] ([[Lalawigan ng Reggio Emilia|RE]]), [[Castellarano]] (RE), [[Fiorano Modenese]], [[Formigine]], [[Prignano sulla Secchia]], at [[Serramazzoni]].<ref>{{OSM|r|43229|Sassuolo}}</ref> Kasama sa mga nayon nito (''[[frazione|frazioni]]'') ang Montegibbio, Salvarola Terme, at San Michele dei Mucchietti. == Ekonomiya == [[File:Veduta_aerea_san_michele_alto.jpg|link=https://it.wikipedia.org/wiki/File:Veduta_aerea_san_michele_alto.jpg|left|thumb|Tanaw ng San Michele dei Mucchietti na may Daanang Pangkalikasang Secchia sa likuran.]] === Turismo === Sa teritoryo ng Sassuolo mayroong iba't ibang mga itineraryo na nagbibigay-daan hindi lamang upang humanga sa tanawin, kundi pati na rin ang kasaysayan, monumento, at tradisyon.<ref>{{cita web |url=http://www.sassuoloturismo.it/kcms/KWeb/Viewer.aspx?PKENTITY=0eeeb752762e42748a3986abab66f98a |titolo=Itinerari |accesso=21 settembre 2016 |urlmorto=sì |urlarchivio=https://web.archive.org/web/20170109114405/http://www.sassuoloturismo.it/kcms/KWeb/Viewer.aspx?PKENTITY=0eeeb752762e42748a3986abab66f98a |dataarchivio=9 gennaio 2017 |title=Archive copy |access-date=2022-09-12 |archive-date=2017-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170109114405/http://www.sassuoloturismo.it/kcms/KWeb/Viewer.aspx?PKENTITY=0eeeb752762e42748a3986abab66f98a |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170109114405/http://www.sassuoloturismo.it/kcms/KWeb/Viewer.aspx?PKENTITY=0eeeb752762e42748a3986abab66f98a |date=2017-01-09 }}</ref> Isa sa pinakakilala at pinakasikat ay ang Secchia Nature Trail mula Sassuolo hanggang Pescale, na noong 2002 ay sumailalim sa muling pagpapaunlad na naging destinasyon para sa mga siklista, jogger, at naglalakad. Ang itineraryo ay nagpapahintulot na makapasok sa kalikasan na dumadaloy sa kahabaan ng ilog ng Secchia nang buong katahimikan.<ref name="Sassuolo-Pescale">{{cita web |url=http://www.sassuoloturismo.it/kcms/KWeb/viewer.aspx?pkentity=b6481c64831743be87636a0a8d927eb4&i=e29a1def319a4c369d598bb5f2eba896 |titolo=Percorso Natura fiume Secchia: da Sassuolo al Pescale |accesso=21 settembre 2016 |urlmorto=sì |urlarchivio=https://web.archive.org/web/20170109114113/http://www.sassuoloturismo.it/kcms/KWeb/viewer.aspx?pkentity=b6481c64831743be87636a0a8d927eb4&i=e29a1def319a4c369d598bb5f2eba896 |dataarchivio=9 gennaio 2017 |title=Archive copy |access-date=2022-09-12 |archive-date=2017-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170109114113/http://www.sassuoloturismo.it/kcms/KWeb/viewer.aspx?pkentity=b6481c64831743be87636a0a8d927eb4&i=e29a1def319a4c369d598bb5f2eba896 |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170109114113/http://www.sassuoloturismo.it/kcms/KWeb/viewer.aspx?pkentity=b6481c64831743be87636a0a8d927eb4&i=e29a1def319a4c369d598bb5f2eba896 |date=2017-01-09 }}</ref> == Tingnan din == * [[US Sassuolo Calcio]] == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * [http://www.visitsassuolo.it/ Visit Sassuolo Tourism Informations] * [http://www.sassuolo.it/ City homepage] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210617054257/http://sassuolo.it/ |date=2021-06-17 }} * [http://www.sassuolo2000.it/ Sassuolo 2000] * [http://www.sassuolonline.it/ Sassuolo on-line] {{Province of Modena|nocat=yes}} [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] [[Kategorya:Pages with unreviewed translations]] j94uadl8pgw17ip5xg24v9zlxtskt1x San Cataldo 0 307299 2238254 2046181 2026-10-31T12:19:44Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238254 wikitext text/x-wiki {{Infobox Italian comune|name=San Cataldo|elevation_footnotes=|area_total_km2=75|population_footnotes=|population_total=23603|population_as_of=2013|pop_density_footnotes=|population_demonym=Sancataldesi|elevation_m=625|mayor=Giampiero Modaffari|twin1=|twin1_country=|saint=[[Cataldo|San Cataldo]]|day=Mayo 10|postal_code=93017|area_code=0934|website={{official website|URL=http://www.comune.san-cataldo.cl.it/ecm/?9668=101&profile=HOME}}|area_footnotes=|mayor_party=|official_name=Comune di San Cataldo|image_map=|native_name=|image_skyline=Panorama San Cataldo(CL).JPG|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=San_Cataldo_(CL)-Stemma.png|shield_alt=|map_alt=|frazioni=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|37|29|N|13|59|E|region:IT_type:city(23177)|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Sicilia]]|province=[[Malayang Konsorsiyong Komunal ng Caltanissetta|Caltanissetta]] (CL)|footnotes=}} Ang '''San Cataldo''' ([[Wikang Sisilyano|Siciliano]]: '''''San Catallu''''' o '''''San Cataddu''''') ay isang bayang [[Sicilia]]no at ''[[komuna]]'' sa [[Malayang Konsorsiyong Komunal ng Caltanissetta]], sa timog-kanlurang bahagi ng isla ng [[Sicilia]]. == Pisikal na heograpiya == Ang San Cataldo ay tumataas sa isang papaloob na maburol na pook, mga 625 metro sa itaas na antas ng daga, na umaabot sa hilaga ng bayan, sa pagitan ng mga munisipalidad ng [[Serradifalco]], [[Mussomeli]], at [[Caltanissetta]], matatagpuan sa Sicilianong talampas ng Solfifero, isang sinaunang pook ng pagmimina. Matatagpuan ito 63&nbsp;km mula sa [[Agrigento]], 9&nbsp;km mula sa Caltanissetta, 50&nbsp;km mula sa [[Enna]], at 150&nbsp;km mula sa [[Ragusa, Italya|Ragusa]]. Ito ay tinatawiran ng isang ilog, ang Salito, na nabuo sa mga bukal na mula sa dalisdis ng Bundok Schiavo malapit sa bayan ng [[Santa Caterina Villarmosa]]. Ang tiniturhang pook ay umaabot sa talambas pagitan ng Portella del Tauro at Babbaurra, mayaman sa bahagyang naiinom na mga balon ng tubig. == Kultura == === Edukasyon === Noong unang panahon, ang pagtuturo ay ipinagkatiwala sa mga lokal na klero at ang mga aralin ay ibinibigay sa kumbento ng mga amang Mersedaryo. Ang organisasyon ng paaralan ay batay sa dalawang siklo ng pag-aaral: pangunahin at sekondarya. Ang paaralan ay pangunahing pinapasukan ng mga anak ng mga maharlika at mayayamang tao at sa mas mababang antas ng mga anak ng mga magsasaka at artesano. == Mga sanggunian == <references /> == Mga panlabas na link == {{commons category-inline|San Cataldo (comune, Italy)|San Cataldo}} * [https://web.archive.org/web/20210213175422/http://myrosi.com/genealogy/SanCataldo.htm Napiling Mga Rekord Sibil ng San Cataldo (Mga Kasal at Kamatayan)] * [http://www.madrice.it Katedral ng San Cataldo] {{Lalawigan ng Caltanissetta}} d1ctcpjfx9eqddr44oq60wcm1owzrey Zahra Airall 0 309914 2238334 2200587 2026-10-31T23:03:16Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238334 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Zahra Airall | image = ZahraNia2.jpg | alt = <!-- descriptive text for use by speech synthesis (text-to-speech) software --> | caption = Zahra Airall posing with daughter after community event: Sports Day | birth_name = <!-- only use if different from name --> | birth_date = <!-- {{birth date and age|YYYY|MM|DD}} for living people supply only the year with {{Birth year and age|YYYY}} unless the exact date is already widely published, as per [[WP:DOB]]. For people who have died, use {{Birth date|YYYY|MM|DD}}. --> | birth_place = [[Antigua]] | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | nationality = [[Antigua and Barbuda]] | other_names = | occupation = Women's rights activist, filmmaker, playwright | years_active = | known_for = | notable_works = }} Si '''Zahra Airall''' ay isang manunulat, aktibista para sa mga karapatan ng kababaihan, tagagawa ng pelikula at manunulat ng dula mula sa [[Antigua at Barbuda]].<ref>{{cite web|title=Being a feminist in the Caribbean|url=https://antiguaobserver.com/being-a-feminist-in-the-caribbean/|newspaper=Antigua Observer|first=Joanne C.|last=Hillhouse|author-link=Joanne C. Hillhouse|access-date=4 November 2017|date=2 June 2012|archive-date=17 Hunyo 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180617192832/https://antiguaobserver.com/being-a-feminist-in-the-caribbean/|url-status=dead}}</ref> Siya ay isang punong kasapi ng samahang Women of Antigua<ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/antiguabarbuda0000kras/page/82|title=Antigua and Barbuda|last=Louise.|first=Kras, Sara|date=2008|publisher=Marshall Cavendish Benchmark|page=[https://archive.org/details/antiguabarbuda0000kras/page/82 82]|isbn=9780761425700|edition=2nd|location=Tarrytown, New York|oclc=71800621|url-access=registration}}</ref> at isa sa kanilang mga ehekutibo.<ref>{{cite web|title=TEDxAntigua - Meet the Team|url=https://tedxantiguabarbuda.com/team|website=tedxantiguabarbuda.com|access-date=4 November 2017|archive-date=11 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190511085612/https://tedxantiguabarbuda.com/team|url-status=dead}}</ref> Siya ang direktor ng Sugar Apple Theater sa [[Antigua]].<ref>{{Cite news|url=https://wadadlipen.wordpress.com/2014/03/01/antiguan-playwrights-and-screenwriters/|title=Playwrights and Screenwriters (the Antigua-Barbuda connection)|date=1 March 2014|work=Wadadli Pen|access-date=21 April 2018|language=en-US}}</ref><ref>{{cite web|title=Tangled web returns to the stage|url=http://www.caribbeantimes.ag/tangled-web-returns-to-the-stage/|website=Caribbean Times News|access-date=4 November 2017|date=9 October 2015|archive-date=7 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171107030249/http://www.caribbeantimes.ag/tangled-web-returns-to-the-stage/|url-status=dead}}</ref> Nagsulat siya ng mga dula tulad ng ''The Forgotten'', na itinanghal sa Caribbean Secondary Schools Drama Festival ng Antigua Girls 'High School.<ref>{{cite web|title=An unforgettable plot|url=http://www.guardian.co.tt/lifestyle/2015-11-06/unforgettable-plot|newspaper=The Trinidad and Tobago Guardian |first=Wesley|last= Gibbings|date=6 November 2015|access-date=4 November 2017}}</ref> Si Airall ay isa sa mga nag-ambag sa ''She Sex'',<ref>{{Cite book|title=She sex : prose & poetry - sex and the Caribbean woman|last1=Obè|first1=Paula|author2=Carol N. Hosein|isbn=1494213796|location=Trinidad and Tobago|publisher=Bamboo Talk Press| date=2013| oclc=872607310}}</ref> isang librong may mga seksyon na isinulat ng iba't ibang mga kababaihan sa Caribbean.<ref>{{cite web|title=Sex, between the lines|url=https://trinidadexpress.com/news/local/sex-between-the-lines/article_5f0800e0-6586-52f1-81d9-7ec88f3ef5f2.html|first=Mark|last=Fraser|newspaper=[[Trinidad Express]]|access-date=16 March 2020|date=18 November 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20250222052622/https://trinidadexpress.com/news/local/sex-between-the-lines/article_5f0800e0-6586-52f1-81d9-7ec88f3ef5f2.html|archive-date=22 Pebrero 2025|url-status=dead}} Also at: {{cite web|title=EyeNews|url=http://www.ieyenews.com/wordpress/sex-between-the-lines/|website=www.ieyenews.com|date=20 November 2013|access-date=4 November 2017|archive-date=7 Nobiyembre 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171107023153/http://www.ieyenews.com/wordpress/sex-between-the-lines/|url-status=dead}}</ref> Nagsusulat din siya ng maiikling kwento tulad ng "The Looking Glass". <ref>{{Cite web|url=http://www.caribbeanhomophobias.org/lookingglass|title=Zahra Airall - "The Looking Glass" - Short Story - (Antigua and Barbuda) - Theorizing Homophobias in the Caribbean (mv)|website=www.caribbeanhomophobias.org|language=en|access-date=19 April 2018|archive-date=20 Abril 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180420010443/http://www.caribbeanhomophobias.org/lookingglass|url-status=dead}}</ref> == Mga parangal == Nanalo siya ng maraming mga parangal sa National Youth Awards (Antigua),<ref>{{cite web|title=Zahra Airall wins National Youth Awards - Wadadli Pen|url=https://wadadlipen.wordpress.com/tag/zahra-airall-wins-national-youth-awards/|website=wadadlipen.wordpress.com|date=8 February 2016|access-date=4 November 2017|language=en}}</ref> kasama ang gantimpala para sa sining ng panitikan noong 2016.<ref>{{cite web|title=Youth awards, a hopeful night -- a night of inspiration|url=https://antiguaobserver.com/youth-awards-a-hopeful-night-a-night-of-inspiration/|newspaper=Antigua Observer|first=Joanne C.|last=Hillhouse|access-date=4 November 2017|date=6 December 2010|archive-date=7 Nobiyembre 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171107004927/https://antiguaobserver.com/youth-awards-a-hopeful-night-a-night-of-inspiration/|url-status=dead}}</ref> == Mga Sanggunian == {{reflist|30em}} [[Kategorya:Nabubuhay na mga tao]] homa2851zi0a9xqkd2zjdc9cfearcs4 Xerex Xaviera 0 314080 2238331 2095319 2026-10-31T22:37:53Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238331 wikitext text/x-wiki '''Si Xerex Xaviera''' ay isang hindi nagpapakilalang kolumnista na nilikha ng 5 kabataang lalaki<ref>{{cite web |last1=Castillo |first1=Ronellie C. |title=Junep Ocampo : Philippine Journalism Oral History |url=http://oralhistory.4mg.com/interviews/ocampo-junep.html |website=oralhistory.4mg.com |access-date=16 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211216060800/http://oralhistory.4mg.com/interviews/ocampo-junep.html |archive-date=16 Disyembre 2021 |url-status=dead}}</ref> sa pahayagang [[Abante]] na sumusulat ng isang kolum sa nasabing pahayagan na para sa mga may edad lamang na unang nagsimula bilang isang ''sex advice column'' noong Hulyo, 1988.<ref>{{cite news |last1=LALIN |first1=JUN |title=Xerex Xaviera kinabaliwan noon, pinananabikan ngayon {{!}} Abante TNT Breaking News |url=https://tnt.abante.com.ph/xerex-xaviera-kinabaliwan-noon-pinananabikan-ngayon/ |access-date=16 December 2021 |date=6 May 2018}}</ref><ref>{{cite web |last1=Vanzi |first1=Sol Jose |title=ABANTE'S XEREX XAVIERA SOON ONSCREEN |url=http://newsflash.org/2003/02/sb/sb002662.htm |website=newsflash.org |access-date=16 December 2021 |archive-date=16 Disyembre 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211216060805/http://newsflash.org/2003/02/sb/sb002662.htm |url-status=dead }}</ref> Mula sa isang kolum na nagpapayo tungkol sa ''sex'',<ref>{{cite book |last1=Coronel |first1=Sheila S. |title=From Loren to Marimar: The Philippine Media in the 1990s |date=1999 |publisher=Philippine Center for Investigative Journalism |isbn=978-971-8686-24-9 |url=https://books.google.com.qa/books?id=mj9iAAAAMAAJ&q=who+is+xerex+xaviera&dq=who+is+xerex+xaviera&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwigucLSy-f0AhU7AGMBHSMjC0wQ6AF6BAgGEAI |access-date=16 December 2021 |language=en}}</ref> ito ay umunlad sa isang pampanitikang kolum tungkol sa mga sekswal na pagsasamantala at mga karanasan ng mga nagpadala ng liham at isang plataporma para sa mga sekswal na pantasya ng mga mambabasa nito.<ref>{{cite book |title=I: The Investigative Reporting Magazine |date=1995 |publisher=Philippine Center for Investigative Journalism,. |page=19 |url=https://books.google.com.ph/books?id=HZxxAAAAMAAJ |access-date=17 December 2021 |language=en}}</ref> == Pangkalahatang-ideya == Ang pahayagan na Abante ay nagpapatakbo ng isang kolum na isinulat ng isang hindi nagpapakilalang si ''Xerex Xaviera'' noong 1988 para sa mga payo sa ''sex'' sa mga nagpadala ng liham.<ref>{{cite book |title=Philippine Journalism Review: PJR. |date=1990 |publisher=Center for Media Freedom and Responsibility |url=https://books.google.com.qa/books?id=MolZAAAAMAAJ&q=Xerex+Xaviera&dq=Xerex+Xaviera&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwiK0_3Cruj0AhXJSfEDHT4ZCjAQ6AF6BAgFEAI |access-date=16 December 2021 |language=en}}</ref> Sa kalaunan ay umunlad ito at naging isang kolum tungkol sa mga pagsasamantala sa ''sex'' at mga karanasan ng mga ipinapalagay na nagpadala ng liham. Ang kolum ay sinasabing Pilipinong katapat ng aklat ni [[:en:Xaviera Hollander|Xaviera Hollander]] na ''Happy Hooker'' .<ref>{{cite news |title=AUBREY TITILLATES AS XEREX XAVIERA |url=http://newsflash.org/2003/04/sb/sb002756.htm |access-date=16 December 2021 |work=newsflash.org |archive-date=13 Pebrero 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200213013739/http://newsflash.org/2003/04/sb/sb002756.htm |url-status=dead }}</ref> Ang pahayagan ay nakakuha ng katanyagan dahil maraming mga may edad ang mas bumibili ng pahayagan dahil sa mga kuwento mula sa kolum ni Xerex Xaviera.<ref>{{cite news |last1=Rosales Casocot |first1=Ian |title=A short history of sex in Philippine literature |url=https://cnnphilippines.com/life/culture/literature/2017/4/26/phililippine-literary-smut.html |access-date=16 December 2021 |work=cnn |agency=CNN |issue=April 26, 2017 |publisher=CNN Philippines |language=en |archive-date=16 Disyembre 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211216131912/https://cnnphilippines.com/life/culture/literature/2017/4/26/phililippine-literary-smut.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |title=Xerex Xaviera kinabaliwan noon, pinananabikan ngayon {{!}} Abante TNT Breaking News |url=https://tnt.abante.com.ph/xerex-xaviera-kinabaliwan-noon-pinananabikan-ngayon/ |access-date=16 December 2021 |date=6 May 2018}}</ref> Noong 2004, itinigil ng pahayagan ang paglalathala ng kolum nang lumipat ito sa isang pahayagang pampamilya. == Pinagmulan ng pangalan == Ang pangalang ''Xerex Xaviera ay'' likha ng limang kabataang lalaki. Isa sa kanila ay mahilig magbasa ng Playboy magazine at Penthouse magazine at si Xaviera Hollander ay isang manunulat na hinangaan nila. Dahil gusto nilang gumawa ng Pilipinong bersyon ni Xaviera Hollander. Habang iniisip kung paano sila gagawa ng pangalang Pilipino para kay Xaviera Hollander, isa sa kanila ang nag-propose na gawin na lang ang ''xerox copy'' ng pangalan ni Hollander. Mula sa salitang ''xerox'' nilikha nila ang pangalang ''Xerex'', at sa gayon ay nalikha ang pangalang Xerex Xaviera.<ref>{{cite web |title=Junep Ocampo : Philippine Journalism Oral History |url=http://oralhistory.4mg.com/interviews/ocampo-junep.html |website=oralhistory.4mg.com |access-date=16 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211216060800/http://oralhistory.4mg.com/interviews/ocampo-junep.html |archive-date=16 Disyembre 2021 |url-status=dead}}</ref> == ''Xerex na'' pelikula == Noong 30 Abril 2003,<ref name="regal1">{{cite web |title=Xerex |url=https://regalfilms.com/product/xerex/ |website=Regal Home Entertainment |access-date=17 December 2021}}</ref> ang [[Regal Entertainment|Regal Films ay]] naglabas ng ''trilogy movie'' ng nasabing ''adult tabloid column'' na nagtatampok kay Aubrey Miles, Ynez Veneracion, Jon Hall, Kalani Ferreria at Jake Roxas. Ang pelikula ay idinirek ni Mel Chionglo.<ref>{{cite news |last1=Lo |first1=Ricky |title=Aubrey au naturel |url=https://www.philstar.com/entertainment/2003/04/27/203885/aubrey-au-naturel |access-date=16 December 2021 |work=Philstar.com}}</ref><ref>{{cite web |title=ABANTE'S XEREX XAVIERA SOON ONSCREEN |url=http://newsflash.org/2003/02/sb/sb002662.htm |website=newsflash.org |access-date=16 December 2021 |archive-date=16 Disyembre 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211216060805/http://newsflash.org/2003/02/sb/sb002662.htm |url-status=dead }}</ref> Binubuo ang pelikula ng tatlong yugto: "Kama" na tungkol sa paggalugad ng isang teenager na babae sa ''sexuality'', "O" na tungkol sa mga karanasang sekswal ng isang babeng ikakasal sa isang ''beach lifeguard'' at "Butas" na tungkol sa pamboboso sa isang butas sa dingding. <ref name="regal1" /> Na-promote ang pelikula sa pamamagitan ng photo exhibit sa [[SM Megamall]] . Gayunpaman, [[Lupon sa Rebyu at Klasipikasyon ng Pelikula at Telebisyon|itinuring ng Lupon ng Pagsusuri at Pag-uuri]] ng Pelikula at Telebisyon ang mga larawan na "masyadong sexy at nagpapahiwatig" at iniutos ang pag-alis sa mga ito.<ref>{{cite news |last1=Cruz |first1=Marinel R. |title=Aubrey exhibit pulled out: Photos too "sexy, suggestive," says MTRCB |url=https://news.google.com/newspapers?nid=83UE6yvegO4C&dat=20030430&printsec=frontpage&hl=en |access-date=17 December 2021 |work=Google News Archive Search |publisher=Philippine Daily Inquirer |date=30 April 2003}}</ref> == Mga sanggunian ==  {{reflist}} [[Kategorya:Pahayagan sa Pilipinas]] [[Kategorya:Seksuwalidad at lipunan]] lggcy7l7rhz7qykyclpttf3h2t3k0l5 Miss Universe 1967 0 321192 2238350 2181919 2026-11-01T02:15:01Z Allyriana000 119761 2238350 wikitext text/x-wiki {{Infobox beauty pageant|winner='''[[Sylvia Hitchcock]]'''|date=15 Hulyo 1967|image=Sylvia Hitchcock (Miss Universe 1967).jpg|caption=Sylvia Hitchcock|presenters={{Hlist|Bob Barker|June Lockhart}}|venue=Miami Beach Auditorium, Miami Beach, [[Florida]], [[Estados Unidos]]|broadcaster=[[CBS]]|entrants=56|placements=15|debuts=[[Bonaire]]|withdraws={{Hlist|Ceylon|Ekwador|Guyana|Hamayka|Libano|Maruekos|Suriname|Taylandiya|Trinidad at Tobago}}|returns={{Hlist|Honduras|Hong Kong|Kapuluang Birhenes ng Estados Unidos|Mehiko|Republikang Dominikano|Uruguay}}|congeniality=Lena MacGarvie <br> {{flagu|Eskosya}}|photogenic=Elia Kalogeraki <br> {{flagicon|Kingdom of Greece}} Gresya|best national costume=Carmen Ramasco <br> {{flagu|Brasil}}|before=[[Miss Universe 1966|1966]]|next=[[Miss Universe 1968|1968]]|entertainment=Jean-Paul Vignon|represented={{flagu|Estados Unidos}}}} Ang '''Miss Universe 1967''' ay ang ika-16 na edisyon ng [[Miss Universe]] pageant, na ginanap sa Miami Beach Auditorium sa Miami Beach, [[Florida]], Estados Unidos noong 15 Hulyo 1967.<ref name=":0">{{Cite news |date=8 Hulyo 1967 |title=Miss Universe will be picked on July 15 telecast |language=en |pages=20 |work=Standard-Speaker |url=https://www.newspapers.com/clip/114549779/standard-speaker/ |access-date=13 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ni [[Margareta Arvidsson]] ng Suwesya si [[Sylvia Hitchcock]] ng Estados Unidos bilang Miss Universe 1967.<ref>{{Cite news |date=17 Hulyo 1967 |title=Miss Universe is farmer's daughter |language=en |pages=2-B |work=St. Petersburg Times |url=https://news.google.com/newspapers?id=RnZSAAAAIBAJ&sjid=dFwDAAAAIBAJ&pg=7176%2C3972644 |access-date=17 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref><ref>{{Cite news |last=Bartlett |first=Kay |date=16 Hulyo 1967 |title=Alabama student is Miss Universe |language=en |pages=1 |work=The Montgomery Advertiser |url=https://www.newspapers.com/clip/22828210/the-montgomery-advertiser/ |access-date=13 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> Ito ang ikaapat na tagumpay ng Estados Unidos sa kasaysayan ng kompetisyon. Nagtapos bilang ''first runner-up'' si Mariela Pérez ng Beneswela, habang nagtapos bilang ''second runner-up'' si Jennifer Lewis ng Inglatera.<ref name=":2">{{Cite news |date=16 Hulyo 1967 |title=Pretty former tomato snitcher wins crown |language=en |pages=1 |work=Southern Illinoisan |url=https://www.newspapers.com/clip/8930902/southern-illinoisan/ |access-date=16 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref><ref>{{Cite news |date=17 Hulyo 1967 |title=Untitled |language=en |pages=2 |work=The Age |url=https://news.google.com/newspapers?id=csJPAAAAIBAJ&sjid=a5MDAAAAIBAJ&pg=791%2C3156848 |access-date=17 Enero 2023 |via=Google News Archive}}</ref> Mga kandidata mula sa limampu't-anim na bansa at teritoryo ang lumahok sa kompetisyong ito. Pinangunahan ni Bob Barker ang kompetisyon, samantalang si June Lockhart ang nagbigay ng komentaryo sa buong kompetisyon.<ref name=":0" /> Nagtanghal ang Pranses-Amerikanong aktor na si Jean-Paul Vignon sa edisyong ito. == Kasaysayan == [[Talaksan:MBCC_WP2.jpg|thumb|Miami Beach Auditorium, ang lokasyon ng Miss Universe 1967|250x250px]] === Pagpili ng mga kandidata === Ang mga kandidata mula sa limampu't-anim na mga bansa at teritoryo ay napili upang lumahok sa kompetisyon. Isang kandidata ang nailuklok upang kumatawan sa kanyang bansa/teritoryo matapos ang pag-urong ng orihinal na kandidata. ==== Mga pagpalit ==== Iniluklok ang first runner-up ng Miss France 1967 na si Anne Vernier bilang kandidata ng Pransiya matapos na pinili ni Miss France 1967 Jeanne Beck na huwag sumali sa kahit anong internasyonal na kompetisyon.<ref>{{Cite web |last=Mathieu |first=Clément |date=7 Disyembre 2022 |title=Miss France 1967 : Jeanne Beck, une reine de beauté à la ferme |trans-title=Miss France 1967: Jeanne Beck, a beauty queen on the farm |url=https://www.parismatch.com/People/Miss-France-1967-Jeanne-Beck-photos-1773299 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231216063722/https://www.parismatch.com/People/Miss-France-1967-Jeanne-Beck-photos-1773299 |archive-date=16 Disyembre 2023 |access-date=17 Disyembre 2022 |website=Paris Match |language=fr}}</ref> ==== Mga unang pagsali, pagbalik, at pag-urong sa kompetisyon ==== Unang sumali sa edisyong ito ang Bonaire, at bumalik ang mga bansang Kapuluang Birhenes ng Estados Unidos na huling sumali noong [[Miss Universe 1962|1962]]; at Honduras, Hong Kong, Mehiko, Republikang Dominikano, at Uruguay na huling sumali noong [[Miss Universe 1965|1965]].<ref name=":9" /> Hindi sumali sina Laura Baquero Palacios ng Ekwador at Prapassorn Panichakula ng Taylandiya dahil hindi umabot sa limitasyon ng edad ang mga ito.<ref>{{Cite news |date=3 Enero 1967 |title=Miss Thailand |language=en |pages=1 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19670103-1.2.9 |access-date=16 Disyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref> Hindi sumali si Elham Warwar ng Hamayka dahil hindi ito nagbigay ng patunay na nagwagi siya sa kanilang opisyal na kompetisyong pambansa.<ref>{{Cite news |date=14 Hulyo 1967 |title=Miss Jamaica |language=en |pages=10 |work=The Virgin Islands Daily News |url=https://news.google.com/newspapers?id=57NNAAAAIBAJ&sjid=kEQDAAAAIBAJ&pg=2047%2C891674 |access-date=17 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> Hindi sumali sina Marlène Talih ng Libano at Naima Benjelloun ng Maruekos dulot ng digmaan sa [[Gitnang Silangan]].<ref>{{Cite news |date=12 Nobyembre 1966 |title=Miss-chien Miss World |language=nl |pages=13 |work=Het vrije volk |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010956158:mpeg21:p013 |access-date=4 Oktubre 2025 |via=Delpher}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 Pebrero 2019 |title=History : When beauties competed under the Moroccan flag in international beauty pageants |url=https://en.yabiladi.com/articles/details/74424/history-when-beauties-competed-under.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250210200401/https://en.yabiladi.com/articles/details/74424/history-when-beauties-competed-under.html |archive-date=10 Pebrero 2025 |access-date=4 Oktubre 2025 |website=Yabiladi}}</ref> Hindi sumali sina Seedevi Ragama ng Ceylon at Bone Jay ng Guyana dahil sa hindi isiniwalat na dahilan. Hindi sumali ang mga bansang Maruekos, Suriname, at Trinidad at Tobago matapos na mabigo ang kanilang mga organisasyong pambansa na magdaos ng kompetisyong pambansa o magtalaga ng kandidata. Hindi rin sumali si Patsy Earp ng Australya dahil sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref>{{Cite news |date=14 Marso 1967 |title=800,000 see finest Moomba yet |pages=3 |work=The Canberra Times |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/107031765?searchTerm=%22Patsy%20Earp%22 |access-date=4 Oktubre 2025 |via=Trove}}</ref> Hindi rin sumali si Teresa Amaro ng Portugal at pinili na lamang nitong sumali sa Miss World.<ref name=":22">{{Cite news |date=16 Nobyembre 1967 |title=In London's Miss World... sickness bugs beauty contest |language=en |pages=13 |work=The Pittsburgh Press |url=https://books.google.com.ph/books?id=WMAbAAAAIBAJ&pg=PA13&dq=%22Edith+Fraefel%22+%221967%22&article_id=2789,130660&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwjpya_197L_AhUIcGwGHUZSBc8Q6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=%22Edith%20Fraefel%22%20%221967%22&f=false |access-date=4 Oktubre 2025 |via=Google Books}}</ref> == Mga resulta == [[File:Miss_Universe_1967_Map.PNG|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Miss_Universe_1967_Map.PNG|thumb|250x250px|Mga bansa at teritoryong sumali sa Miss Universe 1967 at ang kanilang mga pagkakalagay.]] === Mga pagkakalagay === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Pagkakalagay !Kandidata |- |'''Miss Universe 1967''' | * '''{{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]]''' – '''[[Sylvia Hitchcock]]<ref name=":2" />''' |- |1st runner-up | * {{flagicon|Venezuela|variant=1930}} [[Venezuela|Beneswela]] – Mariela Pérez<ref name=":2" /> |- |2nd runner-up | * {{flagicon|ENG}} [[Inglatera]] – Jennifer Lewis<ref name=":2" /> |- |3rd runner-up | * {{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]] – Ritva Lehto<ref name=":2" /> |- |4th runner-up | * {{flagicon|ISR}} [[Israel]] – Batia Kabiri<ref name=":2" /> |- |Top 15 | * {{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] – Carmen Ramasco<ref name=":10">{{Cite news |date=16 Hulyo 1967 |title=Miss Universe is Miami lass |language=en |pages=7 |work=The Victoria Advocate |url=https://books.google.com/books?id=rvtZAAAAIBAJ&dq=Denise+Page&pg=PA7 |access-date=4 Oktubre 2025 |via=Google Books}}</ref> * {{flagicon|DNK}} [[Dinamarka]] – Gitte Knudsen<ref name=":10" /> * {{Flagicon image|Flag of Spain (1945–1977).svg}} [[Espanya]] – Francisca Delgado<ref name=":10" /> * {{flagicon|WAL}} [[Wales|Gales]] – Denise Page<ref name=":10" /> * {{Flagicon image|Flag of Greece (1822-1978).svg}} [[Gresya]] – Elia Kalogeraki<ref name=":10" /> * {{Flagicon image|Flag of Hong Kong (1876–1955).svg}} [[Hong Kong]] – Laura Roque<ref name=":10" /> * {{flagicon|IRL}} [[Republika ng Irlanda|Irlanda]] – Patricia Armstrong<ref name=":10" /> * {{flagicon|ITA}} [[Italya]] – Paola Rossi<ref name=":10" /> * {{flagicon|NED}} [[Netherlands|Olanda]] – Irene Van Campenhout<ref name=":10" /> * {{Flag|Sweden}} – Eva Lisa Svensson<ref name=":10" /> |} === Mga espesyal na parangal === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Parangal !Kandidata |- |Miss Photogenic | * {{Flagicon image|Flag of Greece (1822-1978).svg}} [[Gresya]] – Elia Kalogeraki<ref>{{Cite news |date=16 Hulyo 1967 |title=Miss Photogenic |language=en |pages=2 |work=Ocala Star-Banner |url=https://news.google.com/newspapers?id=_WtPAAAAIBAJ&sjid=dgUEAAAAIBAJ&pg=1416%2C4352899 |access-date=16 Enero 2023 |via=Google News Archive}}</ref> |- |Miss Congeniality | * {{flagicon|SCO}} [[Scotland|Eskosya]] – Lena MacGarvie<ref>{{Cite news |date=16 Hulyo 1967 |title=Alabama |language=en |pages=1A–2 |work=The Montgomery Advertiser |url=https://www.newspapers.com/clip/22828237/the-montgomery-advertiser/ |access-date=16 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |- |Best National Costume | * {{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] – Carmen Ramasco<ref name=":5">{{Cite news |date=14 Hulyo 1967 |title='Rupert' and boyfriend aided swimsuit winners |language=en |pages=2-B |work=St. Petersburg |url=https://news.google.com/newspapers?id=Q3ZSAAAAIBAJ&sjid=dFwDAAAAIBAJ&pg=7155%2C1800390 |access-date=17 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |- |Top 15 Best in Swimsuit | * {{flagicon|Venezuela|variant=1930}} [[Venezuela|Beneswela]] – Mariela Pérez<ref name=":5" /> * {{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] – Carmen Ramasco<ref name=":5" /> * {{flagicon|BOL}} [[Bolivia|Bulibya]] – Marcela Montoya<ref name=":5" /> * {{flagicon|DNK}} [[Dinamarka]] – Gitte Knudsen<ref name=":5" /> * {{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] – Sylvia Hitchcock<ref name=":5" /> * {{Flagicon image|Flag of Greece (1822-1978).svg}} [[Gresya]] – Elia Kalogeraki<ref name=":5" /> * {{Flagicon image|Flag of Hong Kong (1876–1955).svg}} [[Hong Kong]] – Laura Roque<ref name=":5" /> * {{flagicon|ENG}} [[Inglatera]] – Jennifer Lewis<ref name=":5" /> * {{flagicon|ISR}} [[Israel]] – Batia Kabiri<ref name=":5" /> * {{flagicon|ITA}} [[Italya]] – Paola Rossi<ref name=":5" /> * {{flagicon|NED}} [[Netherlands|Olanda]] – Irene Van Campenhout<ref name=":5" /> * {{flagicon|PER}} [[Peru]] – Mirtha Calvo<ref name=":5" /> * {{Flag|Sweden}} – Eva Lisa Svensson<ref name=":5" /> * {{Flagicon image|Flag of South Africa (1928-1982).svg}} [[South Africa|Timog Aprika]] – Windley Ballenden<ref name=":5" /> * {{flagicon|KOR}} [[Timog Korea]] – Jung-ae Hong<ref name=":5" /> |} == Kompetisyon == === Pormat ng kompetisyon === Tulad noong [[Miss Universe 1966|1966]], labinlimang ''semifinalist'' ang napili sa pamamagitan ng paunang kompetisyon at ang mga ''closed-door interview''. Ang labinlimang ''semifinalist'' ay isa-isang tinawag sa pangwakas na kompetisyon sa walang partikular na pagkakasunud-sunod. Matapos banggitin ang kanilang bansa, isa-isang nakipanayam ang mga ''semifinalist'' kay Bob Barker. Pagkatapos nito, lumahol sa ''swimsuit competition'' at ''evening gown competition'' ang labinlimang ''semfinalist,'' at kalaunan ay napili ang limang pinalista na lumahok sa ''final interview.''<ref>{{Cite news |date=14 Hulyo 1967 |title="Miss" Brasil agrada Miami de maio e ganha premio tambem com traje tipico |language=pt |trans-title="Miss" Brazil pleases Miami in May and wins award also in traditional costume |pages=9 |work=Jornal do Brasil |url=https://news.google.com/newspapers?id=fOwRAAAAIBAJ&sjid=je8DAAAAIBAJ&pg=5978%2C3625710 |access-date=19 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> === Komite sa pagpili === * Stanley Baker – Ingles na aktor<ref name=":3">{{Cite news |date=10 Hulyo 1967 |title=Beauties have a feast |language=en |pages=16 |work=St. Petersburg Times |url=https://news.google.com/newspapers?id=_IdQAAAAIBAJ&sjid=k1oDAAAAIBAJ&pg=5338%2C6029502 |access-date=17 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> * Rossano Brazzi – Italyanong aktor at direktor<ref name=":3" /> * Yousuf Karsh – Armenyano-Kanadyanong litratista<ref name=":3" /> * Mikael Katz – Suwekong mamamahayag<ref name=":3" /> * Dong Kingman – Tsino-Amerikanong pintor<ref name=":3" /> * Arthur Murray – Amerikanong mananayaw<ref name=":3" /> * Toshiro Mifune – Hapones na aktor<ref name=":3" /> * Edilson Cid Varela – Brasilenyong mamamahayag<ref name=":3" /> * Earl Wilson – Amerikanong mamamahayag at kolumnista<ref name=":3" /> * Gladys Zender – [[Miss Universe 1957]] mula sa [[Peru]]<ref name=":3" /> == Mga kandidata == Limampu't-anim na kandidata ang lumahok para sa titulo. {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Bansa/Teritoryo !Kandidata !Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon|group=A|name=A}} !Bayan |- |{{flagicon|ARG}} [[Arhentina]] |{{sortname|Amalia Yolanda|Scuffi|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Braillard |first=Miguel |date=1 Oktubre 2021 |title=Fue Miss Argentina, inspiró una canción emblemática y por un escándalo no logró ser Miss Mundo |trans-title=She was Miss Argentina, inspired an iconic song, and due to a scandal, she did not win Miss World. |url=https://www.lanacion.com.ar/lifestyle/fue-miss-argentina-inspiro-una-cancion-emblematica-y-por-un-escandalo-no-logro-ser-miss-mundo-nid09092021/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250412025617/https://www.lanacion.com.ar/lifestyle/fue-miss-argentina-inspiro-una-cancion-emblematica-y-por-un-escandalo-no-logro-ser-miss-mundo-nid09092021/ |archive-date=12 Abril 2025 |access-date=16 Disyembre 2022 |website=La Nacion |language=es}}</ref> |24 |[[Lungsod ng Buenos Aires|Buenos Aires]] |- |{{Flagicon image|Flag of the Netherlands Antilles (1959–1986).svg}} [[Aruba]] |{{sortname|Ivonne|Maduro|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=30 Hunyo 1967 |title=Ivonne Maduro elected Miss Aruba 1967 |language=en |pages=1–5 |work=Aruba Esso News |url=https://dloc.com/CA03400001/00725/images |access-date=18 Nobyembre 2022 |via=Digital Library of the Caribbean}}</ref> |19 |Oranjestad |- |{{flagicon|AUT}} [[Austria|Austrya]] |{{sortname|Christl|Bartu|nolink=1}}<ref name=":6">{{Cite news |date=6 Hulyo 1967 |title=Making a splash in Washington |language=en |pages=4-B |work=St. Petersburg Times |url=https://news.google.com/newspapers?id=-IdQAAAAIBAJ&sjid=k1oDAAAAIBAJ&pg=5914%2C3361845 |access-date=17 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |22 |Bllidenz |- |{{Flagicon image|Flag of the Bahamas (1964–1973).svg}} [[Bahamas]] |{{sortname|Elizabeth|Knowles|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=20 Marso 2015 |title=1968 Ebony Magazine cover presented 48 years later |url=http://www.thebahamasweekly.com/publish/local/1968_Ebony_Magazine_cover_presented_48_years_later_printer.shtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20250225195516/http://www.thebahamasweekly.com/publish/local/1968_Ebony_Magazine_cover_presented_48_years_later_printer.shtml |archive-date=25 Pebrero 2025 |access-date=16 Disyembre 2022 |website=The Bahamas Weekly |language=en}}</ref> |18 |[[Nassau]] |- |{{flagicon|BEL}} [[Belhika]] |{{sortname|Mauricette|Sironval|nolink=1}}<ref name=":1">{{Cite news |date=15 Hulyo 1967 |title=Beauties believe in mod |language=en |pages=28 |work=The Miami News |url=https://www.newspapers.com/clip/114549707/the-miami-news/ |access-date=13 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |18 |[[Bruselas]] |- |{{flagicon|Venezuela|variant=1930}} [[Venezuela|Beneswela]] |{{sortname|Mariela|Pérez|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Suárez |first=Orlando |date=7 Hunyo 2022 |title=70 momentos claves en la historia del Miss Venezuela |trans-title=70 key moments in the history of Miss Venezuela |url=https://eldiario.com/2022/06/07/momentos-claves-miss-venezuela/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230321082024/https://eldiario.com/2022/06/07/momentos-claves-miss-venezuela/ |archive-date=21 Marso 2023 |access-date=13 Disyembre 2022 |website=El Diario |language=es}}</ref> |21 |[[Caracas]] |- |{{flagicon|BMU}} [[Bermuda]] |{{sortname|Cheryl|Smith|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=9 Hunyo 1967 |title=Nurse's aid is crowned Miss Bermuda 1967 |language=en |pages=1 |work=The Bermuda Recorder |url=https://bnl.contentdm.oclc.org/digital/collection/p15212coll1/id/13497/rec/21 |access-date=18 Nobyembre 2022 |via=Bermuda National Library}}</ref> |20 |Hamilton |- |{{Flagicon image|Flag of the Netherlands Antilles (1959–1986).svg}} [[Bonaire]] |{{sortname|Cristina|Landwier|nolink=1}}<ref name=":9">{{Cite news |date=1 Hulyo 1967 |title=Miss Bonaire verkoopt charme van haar eiland |language=nl |trans-title=Miss Bonaire sells the charm of her island |pages=3 |work=Amigoe di Curacao |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010463555:mpeg21:p003 |access-date=29 Marso 2023 |via=Delpher}}</ref> |19 |Kralendijk |- |{{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] |{{sortname|Carmen Sílvia|Ramasco|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=3 Hulyo 1967 |title=São Paulo elege "Miss" pela la. vez |language=pt |trans-title=São Paulo elects "Miss" for the first time |pages=1; 13 |work=Jornal do Brasil |url=https://news.google.com/newspapers?id=c-wRAAAAIBAJ&sjid=je8DAAAAIBAJ&pg=6469%2C272613 |access-date=19 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |21 |Campinas |- |{{flagicon|BOL}} [[Bolivia|Bulibya]] |{{sortname|Marcela|Montoya|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=15 Hulyo 1967 |title="Miss Brasil" lucio el "Mejor Vestido Nacional" |language=es |trans-title="Miss Brazil" wore the "Best National Dress" |pages=1 |work=El Tiempo |url=https://news.google.com/newspapers?id=BRUfAAAAIBAJ&sjid=B4wEAAAAIBAJ&pg=3989%2C2447660 |access-date=17 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |18 |Oruro |- |{{flagicon|CRI}} [[Costa Rica]] |{{sortname|Rosa María|Fernández|nolink=1}}<ref name=":8">{{Cite news |date=16 Hulyo 1967 |title=Miami Beach, Fla. |language=es |pages=66 |work=La Nacion |url=https://news.google.com/newspapers?id=KLgcAAAAIBAJ&sjid=bnoEAAAAIBAJ&pg=5583%2C6539899 |access-date=17 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |18 |Guanacaste |- |{{Flagicon image|Flag of the Netherlands Antilles (1959–1986).svg}} [[Curaçao]] |{{sortname|Imelda|Thodé|nolink=1}}<ref name=":7">{{Cite news |date=14 Hulyo 1967 |title=These beauties from... |language=en |pages=1 |work=The Virgin Islands Daily News |url=https://news.google.com/newspapers?id=57NNAAAAIBAJ&sjid=kEQDAAAAIBAJ&pg=2818%2C849960 |access-date=17 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |20 |Willemstad |- |{{flagicon|DNK}} [[Dinamarka]] |{{sortname|Gitte|Knudsen|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=10 Hulyo 1967 |title=Sizing up the beauties |language=en |pages=7 |work=Sarasota Herald-Tribune |url=https://books.google.com.ph/books?id=J5scAAAAIBAJ&lpg=PA7&dq=Gitte%20Knudsen&pg=PA7#v=onepage&q=Gitte%20Knudsen&f=false |access-date=9 Oktubre 2025 |via=Google Books}}</ref> |20 |[[Copenhague]] |- |{{flagicon|SCO}} [[Scotland|Eskosya]] |{{sortname|Lena|MacGarvie|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=12 Hulyo 1967 |title=Summing up the competiton |language=en |pages=10-B |work=St. Petersburg Times |url=https://news.google.com/newspapers?id=Ph4MAAAAIBAJ&sjid=dFwDAAAAIBAJ&pg=3949%2C715067 |access-date=17 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |19 |[[Glasgow]] |- |{{Flagicon image|Flag of Spain (1945–1977).svg}} [[Espanya]] |{{sortname|Francisca|Delgado|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Rodriguez Galan |first=Ladislao |date=26 Agosto 2013 |title=Paquita Delgado, Miss España 1967 |language=es |trans-title=Paquita Delgado, Miss Spain 1967 |work=Córdoba |url=https://www.pressreader.com/spain/cordoba-2326/20130826/282033324853632?srsltid=AfmBOopJ0n7Ml_9MedzTVDZ1UfVobr9NY9ZL20N2CZuBk6tBma1bOKfH |access-date=9 Oktubre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251009050015/https://www.pressreader.com/spain/cordoba-2326/20130826/282033324853632?srsltid=AfmBOopJ0n7Ml_9MedzTVDZ1UfVobr9NY9ZL20N2CZuBk6tBma1bOKfH |archive-date=9 Oktubre 2025 |via=PressReader}}</ref> |19 |Córdoba |- |'''{{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]]''' |'''{{sortname|Sylvia|Hitchcock}}'''<ref>{{Cite news |date=21 Mayo 1967 |title=Miss Alabama: Miss USA |language=en |pages=16 |work=Tampa Bay Times |url=https://www.newspapers.com/clip/22827969/tampa-bay-times/ |access-date=13 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |21 |[[Tuscaloosa, Alabama|Tuscaloosa]] |- |{{flagicon|WAL}} [[Wales|Gales]] |{{sortname|Denise|Page|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=8 Hulyo 1967 |title=Beauty undaunted |language=en |pages=4 |work=The Leader-Post |url=https://books.google.com.ph/books?id=y-lUAAAAIBAJ&lpg=PA4&dq=Denise%20Page%20wales&pg=PA4#v=onepage&q=Denise%20Page%20wales&f=false |access-date=9 Oktubre 2025 |via=Google Books}}</ref> |19 |Pontypool |- |{{Flagicon image|Flag of Greece (1822-1978).svg}} [[Gresya]] |{{sortname|Elia|Kalogeraki|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=11 Hulyo 1967 |title=Hair pulling at Miss Universe contest |language=en |pages=2-B |work=St. Petersburg Times |url=https://news.google.com/newspapers?id=PR4MAAAAIBAJ&sjid=dFwDAAAAIBAJ&pg=5873%2C117176 |access-date=17 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |19 |[[Atenas]] |- |{{flagicon|GUM}} [[Guam]] |{{sortname|Hope Marie|Alvarez|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Martinez |first=Eddie |date=7 Setyembre 1967 |title=Now an Asian fashion summit in Manila |language=en |pages=12 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19670907-1.2.90.1 |access-date=17 Disyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref> |18 |Sinajana |- |{{flagicon|JPN}} [[Hapon]] |{{sortname|Kayoko|Fujikawa|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=30 Mayo 1967 |title=Elle representera le Japon |language=fr |trans-title=She will represent Japan |pages=24 |work=L'Evangéline |url=https://books.google.com.ph/books?id=NMwcAAAAIBAJ&lpg=PA24&dq=Kayoko%20Fujikawa&pg=PA24#v=onepage&q=Kayoko%20Fujikawa&f=false |access-date=9 Oktubre 2025 |via=Google Books}}</ref> |18 |[[Prepektura ng Osaka|Osaka]] |- |{{Flagicon image|Flag of Honduras (1949–2022).svg}} [[Honduras]] |{{sortname|Denia|Medina|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Gámez |first=Sabino |date=25 Abril 2008 |title=El Miss Honduras, una historia que contar |trans-title=Miss Honduras, a story to tell |url=https://www.laprensa.hn/espectaculos/el-miss-honduras-una-historia-que-contar-ATLP695720 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250123044725/https://www.laprensa.hn/espectaculos/el-miss-honduras-una-historia-que-contar-ATLP695720 |archive-date=23 Enero 2025 |access-date=8 Disyembre 2022 |website=La Prensa |language=es-HN}}</ref> |18 |Cortés |- |{{Flagicon image|Flag of Hong Kong (1876–1955).svg}} [[Hong Kong]] |{{sortname|Laura|Roque|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=11 Hulyo 1967 |title=Face and figures |language=en |pages=16-A |work=The Evening Independent |url=https://news.google.com/newspapers?id=xVYwAAAAIBAJ&sjid=OlcDAAAAIBAJ&pg=816%2C1689102 |access-date=19 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |20 |Hong Kong |- |{{flagicon|IND}} [[Indiya]] |{{sortname|Nayyara|Mirza|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=25 Marso 2013 |title=50 years of Miss India: Winners through the years |url=https://photogallery.indiatimes.com/beauty-pageants/miss-india/50-years-of-miss-india-winners-through-the-years/winners-through-the-years/articleshow/19188085.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20250115003851/https://photogallery.indiatimes.com/beauty-pageants/miss-india/50-years-of-miss-india-winners-through-the-years/winners-through-the-years/articleshow/19188085.cms |archive-date=15 Enero 2025 |access-date=16 Disyembre 2022 |website=The Times of India |language=en}}</ref> |18 |[[Lucknow]] |- |{{flagicon|ENG}} [[Inglatera]] |{{sortname|Jennifer|Lewis|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=29 Abril 1967 |title=Miss Nottingham (from Leicester) becomes Miss England |language=en |pages=29 |work=Derby Evening Telegraph |url=https://www.newspapers.com/clip/118008340/miss-england-67/ |access-date=6 Pebrero 2023 |via=Newspapers.com}}</ref> |20 |[[Leicester]] |- |{{flagicon|IRL}} [[Republika ng Irlanda|Irlanda]] |{{sortname|Patricia|Armstrong|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=12 Hulyo 1967 |title=Local airman views beauties |language=en |pages=4 |work=Youngstown Vindicator |url=https://books.google.com.ph/books?id=ZeBYAAAAIBAJ&lpg=PA4&dq=%22Patricia%20Armstrong%22&pg=PA4#v=onepage&q=%22Patricia%20Armstrong%22&f=false |access-date=9 Oktubre 2025 |via=Google Books}}</ref> |19 |[[Dublin]] |- |{{flagicon|ISL}} [[Iceland|Islandiya]] |{{sortname|Guðrún|Pétursdóttir|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=26 Mayo 1985 |title=Kvenleg fegurð |language=is |trans-title=Feminine beauty |pages=B4–B5 |work=Morgunblaðið |url=https://timarit.is/page/1612494 |access-date=13 Nobyembre 2022 |via=Timarit.is}}</ref> |20 |Garðabær |- |{{flagicon|ISR}} [[Israel]] |{{sortname|Batia|Kabiri|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=6 Hulyo 1967 |title=Sergeant is Miss Israel |language=en |pages=24 |work=The Australian Jewish Herald |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/265939381?searchTerm=Miss%20Universe |access-date=12 Nobyembre 2022 |via=Trove}}</ref> |19 |[[Tel-Abib]] |- |{{flagicon|ITA}} [[Italya]] |{{sortname|Paola|Rossi|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=8 Hulyo 1967 |title=Miss Universe entries have a common goal |language=en |pages=1 |work=Pensacola News Journal |url=https://www.newspapers.com/clip/11967071/pensacola-news-journal/ |access-date=13 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |21 |[[Veneto]] |- |{{flagicon|CAN}} [[Canada|Kanada]] |{{sortname|Donna|Barker|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=12 Hunyo 1968 |title=Miss Dominion of Canada here for the festival |language=en |pages=1 |work=Dixon Evening Telegraph |url=https://www.newspapers.com/clip/1969865/dixon-evening-telegraph/ |access-date=19 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |20 |[[Ontario]] |- |{{flagicon|GER}} [[Kanlurang Alemanya]] |{{sortname|Fee|von Zitzewitz|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=22 Mayo 2017 |title=Wahlessenerin gewinnt Miss-Wahl |trans-title=Essen resident wins Miss Contest |url=https://www.waz.de/staedte/essen/wahlessenerin-gewinnt-miss-wahl-id210655195.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250410063253/https://www.waz.de/staedte/essen/article210655195/wahlessenerin-gewinnt-miss-wahl.html |archive-date=10 Abril 2025 |access-date=16 Disyembre 2022 |website=Westdeutsche Allgemeine Zeitung |language=de-DE}}</ref> |23 |Kolberg |- |{{flagicon|VIR}} [[US Virgin Islands|Kapuluang Birhenes ng Estados Unidos]] |{{sortname|Gail|Garrison|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=11 Hulyo 1967 |title=Miss Universe beauties romp on the beach |language=en |pages=1 |work=The Virgin Islands Daily News |url=https://news.google.com/newspapers?id=5LNNAAAAIBAJ&sjid=kEQDAAAAIBAJ&pg=2748%2C604940 |access-date=16 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |20 |Saint Thomas |- |{{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]] |{{sortname|Elsa María|Garrido|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=13 Nobyembre 1966 |title=Elsa, reina |language=es |trans-title=Elsa, queen |pages=1 |work=El Tiempo |url=https://news.google.com/newspapers?id=4iMhAAAAIBAJ&sjid=CmgEAAAAIBAJ&pg=1402%2C1913030 |access-date=17 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |18 |Popayán |- |{{flagicon|CUB}} [[Cuba|Kuba]] |{{sortname|Elina|Salavarría|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=15 Hulyo 1967 |title=Beauties' birthday |language=en |pages=1 |work=The Montgomery Advertiser |url=https://www.newspapers.com/clip/114549812/the-montgomery-advertiser/ |access-date=13 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |19 |[[Havana]] |- |{{flagicon|LUX}} [[Luxembourg|Luksemburgo]] |{{sortname|Marie-Jossee|Mathgen|nolink=1}}<ref name=":4">{{Cite news |date=10 Hulyo 1967 |title=International beauties learn to take cue |language=en |pages=16 |work=St. Petersburg Times |url=https://news.google.com/newspapers?id=_IdQAAAAIBAJ&sjid=k1oDAAAAIBAJ&pg=5852%2C6029729 |access-date=17 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |18 |[[Lungsod ng Luksemburgo]] |- |{{flagicon|MYS}} [[Malaysia]] |{{sortname|Monkam Anne|Lowe Siprasome|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=3 Hulyo 1967 |title=Anne Low takes Miss Universe Malaysia title |language=en |pages=11 |work=The Straits Times |url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19670703-1.2.82 |access-date=13 Oktubre 2022 |via=National Library Board}}</ref> |24 |[[Chiang Mai]] |- |{{flagicon|MEX}} [[Mehiko]] |{{sortname|Valentina|Duarte|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=11 Hulyo 1967 |title=Beauties vie for title of Miss Universe |language=en |pages=13 |work=The Post-Crescent |url=https://www.newspapers.com/clip/114697528/the-post-crescent/ |access-date=16 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |19 |Yucatán |- |{{flagicon|NOR}} [[Noruwega]] |{{sortname|Gro|Goskor|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=7 Hulyo 1967 |title=Beauties conclude state needs Old World cool |language=en |pages=10-B |work=St. Petersburg Times |url=https://news.google.com/newspapers?id=-YdQAAAAIBAJ&sjid=k1oDAAAAIBAJ&pg=3746%2C3977980 |access-date=17 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |21 |[[Oslo]] |- |{{flagicon|NZL}} [[New Zealand|Nuweba Selandiya]] |{{sortname|Pamela|McLeod|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=3 Agosto 1967 |title=Once again an actor gets the breaks with pulchritude |language=en |pages=24 |work=Toledo Blade |url=https://books.google.com.ph/books?id=mAhPAAAAIBAJ&lpg=PA24&dq=Pamela%20McLeod&pg=PA24#v=onepage&q=Pamela%20McLeod&f=false |access-date=9 Oktubre 2025 |via=Google Books}}</ref> |18 |Christchurch |- |{{Flagicon image|USCAR flag of the Ryukyu Islands, 1954 (unofficial).svg}} [[Prepektura ng Okinawa|Okinawa]] |{{sortname|Etsuko|Okuhira|nolink=1}}<ref>{{Cite news |year=1967 |title=Selected as "Miss Okinawa" |language=en |pages=37 |work=Konnichi No Ryukyu |url=https://www.google.com.ph/books/edition/Konnichi_No_Ryukyu_Ryukyus_Today/bDCMDu-l23cC?hl=en&gbpv=1&bsq=%22Etsuko%20Okuhira%22&dq=%22Etsuko%20Okuhira%22&printsec=frontcover |access-date=9 Oktubre 2025 |via=Google Books}}</ref> |20 |[[Naha]] |- |{{flagicon|NED}} [[Netherlands|Olanda]] |{{sortname|Irene|Van Campenhout|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=29 Abril 1967 |title=Miss Holland thuis... |language=nl |trans-title=Miss Holland at home... |pages=31 |work=De Telegraaf |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:110590222:mpeg21:p031 |access-date=29 Marso 2023 |via=Delpher}}</ref> |22 |[[Ang Haya]] |- |{{flagicon|PAN}} [[Panama]] |{{sortname|Mirna|Castillero|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=7 Enero 2015 |title=Estas son las panameñas que participaron de Miss Universo |trans-title=These are the Panamanians who participated in Miss Universe |url=https://www.telemetro.com/noticias/2015/01/07/panamenas-participaron-miss-universo/1656598.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250703033902/https://www.telemetro.com/noticias/2015/01/07/panamenas-participaron-miss-universo/1656598.html |archive-date=3 Hulyo 2025 |access-date=10 Disyembre 2022 |website=Telemetro |language=es-PA}}</ref> |18 |Herrera |- |{{flagicon|PRY}} [[Paraguay]] |{{sortname|María Eugenia|Torres|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=10 Hulyo 1967 |title=Paraguayan wins prize |language=en |pages=1 |work=The Spokesman-Review |url=https://news.google.com/newspapers?id=tG0pAAAAIBAJ&sjid=6egDAAAAIBAJ&pg=3201%2C3013652 |access-date=17 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |18 |Presidente Hayes |- |{{flagicon|PER}} [[Peru]] |{{sortname|Mirtha|Calvo|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |first= |date=12 Nobyembre 2017 |title=Miss Perú: las peruanas más bellas de las últimas décadas |trans-title=Miss Peru: The most beautiful Peruvians of recent decades |url=https://elcomercio.pe/tvmas/farandula/miss-peru-peruanas-bellas-ultimas-decadas-noticia-473145-noticia/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251009080642/https://elcomercio.pe/tvmas/farandula/miss-peru-peruanas-bellas-ultimas-decadas-noticia-473145-noticia/?ref=ecr |archive-date=9 Oktubre 2025 |access-date=11 Nobyembre 2022 |website=El Comercio Perú |language=es}}</ref> |19 |Callao |- |{{Flagicon image|Flag of the Philippines (1936–1985, 1986–1998).svg}} [[Pilipinas]] |{{sortname|Pilar|Pilapil}}<ref>{{Cite web |last=Lato-Ruffolo |first=Cris Evert |date=14 Disyembre 2019 |title=Pilar Pilapil on beauty: ‘It can be a curse’ |url=https://cebudailynews.inquirer.net/275191/pilar-pilapil-on-beauty-it-can-be-a-curse |archive-url=https://web.archive.org/web/20250409022021/https://cebudailynews.inquirer.net/275191/pilar-pilapil-on-beauty-it-can-be-a-curse |archive-date=9 Abril 2025 |access-date=13 Disyembre 2022 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> |16 |[[Camiling, Tarlac|Camiling]] |- |{{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]] |{{sortname|Ritva|Lehto|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Nevanluoma |first=Kari-Otso |date=5 Pebrero 2017 |title=Ritva Lehto kruunattiin Miss Suomeksi 50 vuotta sitten – päätyi hirvittävään ratkaisuun vain yhdeksän päivää häidensä jälkeen |trans-title=Ritva Lehto was crowned Miss Finland 50 years ago – she made a terrible decision just nine days after her wedding(feminine) |url=https://www.is.fi/viihde/art-2000005075997.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250409180220/https://www.is.fi/viihde/art-2000005075997.html |archive-date=9 Abril 2025 |access-date=16 Disyembre 2022 |website=Ilta-Sanomat |language=fi}}</ref> |21 |Kangasala |- |{{Flagicon image|Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg}} [[Pransiya]] |{{sortname|Anne|Vernier|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=12 Hulyo 1967 |title=She's a tape measure sleuth |language=en |pages=10-B |work=St. Petersburg Times |url=https://news.google.com/newspapers?id=Ph4MAAAAIBAJ&sjid=dFwDAAAAIBAJ&pg=3568%2C715642 |access-date=17 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |18 |Geneva |- |{{flagicon|Puerto Rico|variant=1952}} [[Puerto Rico]] |{{sortname|Ivonne|Coll|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Monell |first=Ray |date=12 Hunyo 2015 |title=Ivonne Coll, ‘Jane the Virgin’ star, to receive Puerto Rican Day Parade Lifetime Achievement Award |url=https://www.nydailynews.com/new-york/ivonne-coll-receive-pr-parade-lifetime-achievement-award-article-1.2254878 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250817234310/https://www.nydailynews.com/2015/06/11/ivonne-coll-jane-the-virgin-star-to-receive-puerto-rican-day-parade-lifetime-achievement-award/ |archive-date=17 Agosto 2025 |access-date=13 Disyembre 2022 |website=New York Daily News |language=en}}</ref> |19 |Fajardo |- |{{flagicon|DOM}} [[Republikang Dominikano]] |{{sortname|Jeannette|Rey|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Mercado |first=Sergia |date=10 Hulyo 2019 |title=V Concurso Dominicano de Belleza y (2) |url=https://www.elcaribe.com.do/gente/cultura/zona-retro/v-concurso-dominicano-de-belleza-y-2/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250225223206/https://www.elcaribe.com.do/gente/cultura/zona-retro/v-concurso-dominicano-de-belleza-y-2/ |archive-date=25 Pebrero 2025 |access-date=27 Oktubre 2022 |website=El Caribe |language=es}}</ref> |18 |San Francisco de Macorís |- |{{flagicon|SGP}} [[Singapore|Singapura]] |{{sortname|Bridget|Ong|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=26 Hunyo 1967 |title=Miss Singapore chosen |language=en |pages=1 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19670626-1.2.3 |access-date=16 Disyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref> |19 |Singapura |- |{{flagicon|SWE}} [[Suwesya]] |{{sortname|Eva-Lisa|Svensson|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=7 Hulyo 1967 |title=Miss Universe contestants invade Florida |language=en |pages=4 |work=Rome News-Tribune |url=https://books.google.com.ph/books?id=WikzAAAAIBAJ&lpg=PA4&dq=Eva-Lisa%20Svensson&pg=PA4#v=onepage&q=Eva-Lisa%20Svensson&f=false |access-date=9 Oktubre 2025 |via=Google Books}}</ref> |21 |Gothenburg |- |{{flagicon|SUI}} [[Suwisa]] |{{sortname|Elsbeth|Rüegger|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=6 Hulyo 1967 |title=Making a splash in Washington |language=en |pages=6 |work=The Spokesman-Review |url=https://books.google.com.ph/books?id=sG0pAAAAIBAJ&lpg=PA6&dq=Elsbeth%20R%C3%BCegger&pg=PA6#v=onepage&q=Elsbeth%20R%C3%BCegger&f=false |access-date=9 Oktubre 2025 |via=Google Books}}</ref> |21 |Basel-Landschaft |- |{{Flagicon image|Flag of South Africa (1928-1982).svg}} [[South Africa|Timog Aprika]] |{{sortname|Windley|Ballenden|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=19 Nobyembre 2014 |title=Ghostly encounter on beach |language=en |work=The Mercury |url=https://www.pressreader.com/south-africa/the-mercury-south-africa/20141119/282836484381393 |access-date=19 Disyembre 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250302084307/https://www.pressreader.com/south-africa/the-mercury-south-africa/20141119/282836484381393 |archive-date=2 Marso 2025 |via=PressReader}}</ref> |20 |[[Cape Town]] |- |{{flagicon|KOR}} [[Timog Korea]] |{{sortname|Jung-ae|Hong|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=14 Hunyo 1967 |title=미스코리아탄생 |trans-title=Miss Korea is born |url=https://www.mk.co.kr/news/economy/28709 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251009085122/https://www.mk.co.kr/news/economy/28709 |archive-date=9 Oktubre 2025 |access-date=27 Setyembre 2025 |website=Maeil Business Newspaper |language=ko}}</ref> |20 |[[Seoul]] |- |{{flagicon|CHL}} [[Chile|Tsile]] |{{sortname|Ingrid|Vila|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=8 Hulyo 1967 |title=One sang, one cried, another ate ice cream |language=en |pages=8 |work=St. Petersburg Times |url=https://books.google.com.ph/books?id=-odQAAAAIBAJ&lpg=PA8&dq=%22Ingrid%20Vila%22&pg=PA8#v=onepage&q=%22Ingrid%20Vila%22&f=false |access-date=9 Oktubre 2025 |via=Google Books}}</ref> |19 |Antofagasta |- |{{flagicon|TUR}} [[Turkiya]] |{{sortname|Yelda|Gürani|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=14 Hulyo 1967 |title=Quatorze beautes en lice pour le titre de "Miss Univers" |language=fr |trans-title=Fourteen beauties in the running for the title of "Miss Universe" |pages=15 |work=L'Artisan |url=https://books.google.com.ph/books?id=VrwnAAAAIBAJ&lpg=PA15&dq=%22Yelda%20G%C3%BCrani%22&pg=PA15#v=onepage&q=%22Yelda%20G%C3%BCrani%22&f=false |access-date=9 Oktubre 2025 |via=Google Books}}</ref> |18 |[[Istanbul]] |- |{{flagicon|URY}} [[Uruguay]] |{{sortname|Mayela|Berton|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=13 Hulyo 1967 |title=Keeping their cool |language=en |pages=15 |work=Middlesboro Daily News |url=https://news.google.com/newspapers?id=y2BBAAAAIBAJ&sjid=O6kMAAAAIBAJ&pg=5720%2C595712 |access-date=19 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |21 |[[Montevideo]] |} == Mga tala == <references group="lower-alpha" responsive="1"></references> == Mga sanggunian == <references responsive="1"></references> == Panlabas na kawing == * {{Official website|https://www.missuniverse.com}} {{Miss Universe}} [[Kategorya:1967]] fy2w45o8wxy3t4duhuxt8uc7sa4r8o8 Miss Universe 1968 0 321293 2238351 2227875 2026-11-01T02:18:51Z Allyriana000 119761 2238351 wikitext text/x-wiki {{Infobox beauty pageant|photo=Miss Universe 1968.jpg|winner='''[[Martha Vasconcellos]]'''|date=13 Hulyo 1968|presenters={{Hlist|Bob Barker|June Lockhart}}|venue=Miami Beach Auditorium, Miami Beach, [[Florida]], [[Estados Unidos]]|broadcaster=[[CBS]]|entrants=65|placements=15|debuts={{Hlist|Demokratikong Republika ng Congo|Malta|Yugoslavia}}|withdraws={{Hlist|Kuba|Panama|Paragway}}|returns={{Hlist|Australya|Ceylon|Ekwador|Hayti|Hamayka|Libano|Nikaragwa|Taylandiya|Tunisya}}|congeniality=Yasuyo Iino <br> {{flagu|Hapon|1870}}|photogenic=Daliborka Stojšić <br> {{flagu|Yugoslavia}}|best national costume=Luz Elena Restrepo González<br>{{flagu|Kolombya}}|before=[[Miss Universe 1967|1967]]|next=[[Miss Universe 1969|1969]]|caption=Martha Vasconcellos|entertainment={{Hlist|Tony Sandler|Ralph Young}}|represented={{flagu|Brasil}}}} Ang '''Miss Universe 1968''' ay ang ika-17 edisyon ng [[Miss Universe]] pageant, na ginanap sa Miami Beach Auditorium sa Miami Beach, Florida, Estados Unidos noong 13 Hulyo 1968. Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ni [[Sylvia Hitchcock]] ng Estados Unidos si [[Martha Vasconcellos]] ng Brasil bilang Miss Universe 1968.<ref name=":4">{{Cite news |date=14 Hulyo 1968 |title=Brazilian wins Miss Universe title |language=en |pages=13 |work=The Courier-Journal |url=https://www.newspapers.com/clip/114838556/brazilian-wins-miss-universe-title/ |access-date=19 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref><ref>{{Cite news |date=15 Hulyo 1968 |title=Brazilian beauty dons gold crown, steps into new life |language=en |pages=5 |work=Springfield Leader and Press |url=https://www.newspapers.com/clip/61469975/vaconcellos-crowned-miss-universe-1st/ |access-date=19 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> Ito ang ikalawang tagumpay ng Brasil sa kasaysayan ng kompetisyon. Nagtapos bilang first runner-up si Anne Braafheid ng Curaçao, habang nagtapos bilang second runner-up si Leena Brusiin ng Pinlandiya.<ref>{{Cite news |date=14 Hulyo 1968 |title=Brazilian girl wins |language=en |pages=1 |work=The Pantagraph |url=https://www.newspapers.com/clip/2273586/dorothy-didi-anstett-is-fourth/ |access-date=19 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref><ref>{{Cite news |date=14 Hulyo 1968 |title=Brunette from Brazil chosen as Miss Universe |language=en |pages=2 |work=Albuquerque Journal |url=https://www.newspapers.com/clip/16338239/albuquerque-journal/ |access-date=19 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> Mga kandidata mula sa animnapu't-limang bansa at teritoryo ang lumahok sa kompetisyong ito. Pinangunahan ni Bob Barker ang kompetisyon sa ikalawang pagkakataon, samantalang si June Lockhart ang nagbigay ng komentaryo sa buong kompetisyon.<ref>{{Cite news |date=7 Hulyo 1968 |title=The Hartford Courant TV Week |language=en |pages=124 |work=Hartford Courant |url=https://www.newspapers.com/clip/102889604/hartford-courant/ |access-date=19 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref><ref>{{Cite news |last=Crosby |first=Joan |date=13 Hulyo 1968 |title=June Lockhart hostess for loveliest lassies in Universe |language=en |pages=20 |work=The Pittsburgh Press |url=https://news.google.com/newspapers?id=ghscAAAAIBAJ&sjid=JFEEAAAAIBAJ&pg=7360%2C3367101 |access-date=20 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> == Kasaysayan == [[Talaksan:MBCC_WP2.jpg|thumb|Miami Beach Auditorium, ang lokasyon ng Miss Universe 1968|250x250px]] === Pagpili ng mga kandidata === Ang mga kandidata mula sa animnapu't-limang bansa at teritoryo ay napili upang lumahok sa kompetisyon. Isang kandidata ang nailuklok upang kumatawan sa kanyang bansa/teritoryo matapos maging isang ''runner-up'' sa kanyang kompetisyong pambansa, at dalawang kandidata ang nailuklok matapos ang pag-urong ng orihinal na kandidata.<ref>{{Cite news |date=7 Hunyo 1968 |title=Miss Israel crowned |language=en |pages=1 |work=The Australian Jewish News |url=https://www.nli.org.il/en/newspapers/ajnm/1968/06/07/01/article/1/?srpos=5&e=------196-en-20--1--img-txIN%7ctxTI-%22Miss+Israel%22----1968---------1 |access-date=20 Disyembre 2022 |via=The National Library of Israel |archive-date=20 Disyembre 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221220044015/https://www.nli.org.il/en/newspapers/ajnm/1968/06/07/01/article/1/?srpos=5&e=------196-en-20--1--img-txIN%7CtxTI-%22Miss+Israel%22----1968---------1 |url-status=dead }}</ref> ==== Mga pagpalit ==== Si Miss Australia 1968 Helen Newton ang orihinal na nakatakdang kumatawan sa bansang Australya sa edisyong ito. Gayunpaman, napagdesisyunan ng mga isponsor ng Miss Australia na huwag lumahok sa kompetisyon, dahilan upang hindi sumali sa kompetisyon si Newton dahil sa kakulangan ng isponsor.<ref>{{Cite news |date=21 Pebrero 1968 |title=Helen is not sorry to miss Universe contest |language=en |pages=16 |work=Straits Budget |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitsbudget19680221-1.2.88 |access-date=12 Disyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref> Dahil dito, ang karapatan upang pumili ng kandidata sa Miss Universe ay napunta sa ''Queen of Quests''. Si Lauren Jones ang nanalo bilang ''Queen of Quests Dream Girl Australia''.<ref name=":3" /> Iniluklok ang second runner-up ng Miss France 1968 na si Elizabeth Cadren bilang kandidata ng Pransiya matapos na pinili ni Miss France 1968 Christiane Lillio na huwag sumali sa kahit anong internasyonal na kompetisyon.<ref>{{Cite web |date=22 Setyembre 2011 |title=L'histoire de Miss France 1968, devenue femme d'affaires |trans-title=The story of Miss France 1968, who became a businesswoman |url=https://www.ledauphine.com/haute-savoie/2011/09/21/christiane-lillio-miss-france-1968 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221220042513/https://www.ledauphine.com/haute-savoie/2011/09/21/christiane-lillio-miss-france-1968 |archive-date=20 Disyembre 2022 |access-date=20 Disyembre 2022 |website=Le Dauphine |language=FR-fr}}</ref><ref>{{Cite web |last=Mathieu |first=Clement |date=12 Hulyo 2022 |title=Miss France 1968 : Christiane Lillio, reine presque malgré elle |trans-title=Miss France 1968: Christiane Lillio, queen almost in spite of herself |url=https://www.parismatch.com/People/Miss-France-1968-Christiane-Lillio-photos-1716035 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221220042513/https://www.ledauphine.com/haute-savoie/2011/09/21/christiane-lillio-miss-france-1968 |archive-date=20 Disyembre 2022 |access-date=20 Disyembre 2022 |website=Paris Match |language=fr}}</ref> ==== Mga unang pagsali, pagbalik, at pag-urong sa kompetisyon ==== Unang sumali sa edisyong ito ang mga bansang Demokratikong Republika ng Congo, Malta, at Yugoslavia, at bumalik ang mga bansang Australya, Ceylon, Ekwador, Hayti, Hamayka, Libano, Nikaragwa, Taylandiya, at Tunisya. Huling sumali noong [[Miss Universe 1962|1962]] ang Hayti, noong [[Miss Universe 1965|1965]] ang Australya at Tunisya, at noong [[Miss Universe 1966|1966]] ang Ceylon, Ekwador, Hamayka, Libano, Nikaragwa, at Taylandiya. Hindi sumali ang mga bansang Kuba, Panama, at Paraguay sa edisyong ito matapos na mabigo ang kanilang mga organisasyong pambansa na magdaos ng kompetisyong pambansa o magtalaga ng kandidata.<ref>{{Cite web |last= |date=9 Setyembre 2015 |title=¿Tiene Cuba representante para Miss Universo 2015? |trans-title=Does Cuba have a representative for Miss Universe 2015? |url=https://www.univision.com/estilo-de-vida/belleza/tiene-cuba-representante-para-miss-universo-2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203151631/https://www.univision.com/estilo-de-vida/belleza/tiene-cuba-representante-para-miss-universo-2015 |archive-date=3 Disyembre 2024 |access-date=12 Disyembre 2022 |website=Univision |language=es}}</ref> Dapat sanang lalahok si Zakia Chamouch ng Maruekos, ngunit bumitiw ito dahil hindi ito nakaabot sa limitasyon ng edad.<ref>{{Cite news |last=Babas |first=Latifa |date=8 Pebrero 2019 |title=History : When beauties competed under the Moroccan flag in international beauty pageants |language=en |work=Yabiladi |url=https://en.yabiladi.com/articles/details/74424/history-when-beauties-competed-under.html |access-date=11 Oktubre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250210200401/https://en.yabiladi.com/articles/details/74424/history-when-beauties-competed-under.html |archive-date=10 Pebrero 2025 |url-status=live }}</ref> === Mga insidente sa panahon ng kompetisyon === Naging usap-usapan ang ''evening gown'' ni Monica Fairall ng Timog Aprika sa paunang kompetisyon na dinaluhan ng 2,100 katao. Ang ''sequined gown'' ng kandidata ay may hati sa likod na lagpas sa kanyang baywang at mas mababa pa sa kanyang damit panglangoy.<ref>{{Cite news |date=12 Hulyo 1968 |title=A gown: a bit 'extreme' |language=en |pages=2-B |work=St. Petersburg Times |url=https://news.google.com/newspapers?id=T4pQAAAAIBAJ&sjid=iVwDAAAAIBAJ&pg=5196%2C895792 |access-date=19 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> Dahil labag sa batas ang ganoong kasuotan sa panahong iyon, pinayuhan si Fairall ni Miss Universe 1967 Sylvia Hitchcock at ng mga ''pageant organizer'' na huwag nang gamitin muli ang naturang kasuotan at gamitin na lang ang isa pa niyang ''gown''. Ayon sa executive director ng Miss Universe na si Herbert Landon, wala sa konteksto ng kompetisyon para isuot ang anumang bagay na masyadong sukdulan. Ayon naman kay Fairall, hindi niya intensyon na pilitin ang kanyang sarili sa mga hurado at hindi magandang ideya na muling suotin ang nasabing ''gown.''<ref>{{Cite news |last=Murray |first=Frank |date=12 Hulyo 1968 |title=Psychedelic gown barred from Miss Universe pageant |language=en |pages=8 |work=The Morning Call |url=https://www.newspapers.com/clip/114898894/the-morning-call/ |access-date=20 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref><ref>{{Cite news |date=12 Hulyo 1968 |title=Backless gown out |language=en |pages=1 |work=The Oneonta Star |url=https://www.newspapers.com/clip/114898929/the-oneonta-star/ |access-date=20 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> == Mga resulta == [[Talaksan:Miss_Universe_1968_Map.PNG|thumb|250x250px|Mga bansa at teritoryong sumali sa Miss Universe 1968 at ang kanilang mga pagkakalagay.]] === Mga pagkakalagay === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Pagkakalagay !Kandidata |- |'''Miss Universe 1968''' | * '''{{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]]''' – '''Martha Vasconcellos<ref name=":4" />''' |- |1st runner-up | * {{Flagicon image|Flag of the Netherlands Antilles (1959–1986).svg}} [[Curaçao]] – Anne Marie Braafheid<ref name=":4" /> |- |2nd runner-up | * {{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]] – Leena Brusiin<ref name=":4" /> |- |3rd runner-up | * {{flagicon|Venezuela|variant=1930}} [[Venezuela|Beneswela]] – Peggy Kopp<ref name=":4" /> |- |4th runner-up | * {{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] – Dorothy Anstett<ref name=":4" /> |- |Top 15 | * {{Flagicon image|Flag of Greece (1822-1978).svg}} [[Gresya]] – Miranta Zafiropoulou * {{flagicon|ENG}} [[Inglatera]] – Jennifer Summers * {{flagicon|ISR}} [[Israel]] – Miriam Friedman * {{flagicon|CAN}} [[Canada|Kanada]] – Nancy Wilson * {{flagicon|NOR}} [[Noruwega]] – Tone Knaran * {{Flagicon image|Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg}} [[Pransiya]] – Elizabeth Cadren * {{flagicon|SWE}} [[Suwesya]] – Anne Hellqvist * {{flagicon|THA}} [[Thailand|Taylandiya]] – Apantree Prayutsenee * {{flagicon|CHL}} [[Chile|Tsile]] – Dánae Salas * {{Flagicon image|Flag of Yugoslavia (1946-1992).svg}} [[Yugoslavia]] – Daliborka Stojšić |} === Mga espesyal na parangal === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Parangal !Kandidata |- |Miss Photogenic | * {{Flagicon image|Flag of Yugoslavia (1946-1992).svg}} [[Yugoslavia]] – Daliborka Stojsic<ref name=":5" /> |- |Miss Congeniality | * {{flagicon|JPN}} [[Hapon]] – Yasuyo Iino<ref name=":6">{{Cite news |date=15 Hulyo 1968 |title=Brazilian is judged fairest |language=en |pages=3 |work=The Sydney Morning Herald |url=https://news.google.com/newspapers?id=ZoZWAAAAIBAJ&sjid=sOYDAAAAIBAJ&pg=7134%2C3983270 |access-date=10 Hulyo 2023 |via=Google News Archive}}</ref> |- |Best National Costume | * {{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]] – Luz Elena Restrepo<ref>{{Cite news |date=11 Hulyo 1968 |title=Luz Elena Restrepo |language=en |pages=5 |work=The Dispatch |url=https://books.google.com.ph/books?id=pNsbAAAAIBAJ&lpg=PA5&dq=Luz%20Elena%20Restrepo&pg=PA5#v=onepage&q=Luz%20Elena%20Restrepo&f=false |access-date=11 Oktubre 2025 |via=Google Books}}</ref> |- |Top 15 Best in Swimsuit | * {{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] – Martha Vasconcellos<ref name=":5">{{Cite news |date=11 Hulyo 1968 |title=3 Latinoamericanas, entre favoritas |language=es |trans-title=3 Latin Americans, among favorites |pages=8 |work=El Tiempo |url=https://news.google.com/newspapers?id=mdweAAAAIBAJ&sjid=NGgEAAAAIBAJ&pg=901%2C1751590 |access-date=19 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> * {{flagicon|BOL}} [[Bolivia|Bulibya]] – Roxana Bowles<ref name=":5" /> * {{Flagicon image|Flag of the Netherlands Antilles (1959–1986).svg}} [[Curaçao]] – Anne Marie Braafheid<ref name=":5" /> * {{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] – Dorothy Anstett<ref name=":5" /> * {{Flagicon image|Flag of Greece (1822-1978).svg}} [[Gresya]] – Miranta Zafiropoulou<ref name=":5" /> * {{flagicon|ENG}} [[Inglatera]] – Jennifer Summers<ref name=":5" /> * {{flagicon|ISR}} [[Israel]] – Miriam Friedman<ref name=":5" /> * {{flagicon|CAN}} [[Canada|Kanada]] – Nancy Wilson<ref name=":5" /> * {{flagicon|NIC}} [[Nicaragua|Nikaragwa]] – Margine Davidson<ref name=":5" /> * {{Flagicon image|Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg}} [[Pransiya]] – Elizabeth Cadren<ref name=":5" /> * {{flagicon|SWE}} [[Suwesya]] – Anne Hellqvist<ref name=":5" /> * {{flagicon|THA}} [[Thailand|Taylandiya]] – Apantree Prayutsenee<ref name=":5" /> * {{Flagicon image|Flag of South Africa (1928-1982).svg}} [[South Africa|Timog Aprika]] – Monica Fairall<ref name=":5" /> * {{flagicon|KOR}} [[Timog Korea]] – Kim Yoon-jung<ref name=":5" /> * {{Flagicon image|Flag of Yugoslavia (1946-1992).svg}} [[Yugoslavia]] – Daliborka Stojšić<ref name=":5" /> |} == Kompetisyon == === Pormat ng kompetisyon === Tulad noong [[Miss Universe 1966|1966]], labinlimang ''semifinalist'' ang napili sa pamamagitan ng paunang kompetisyon at ang mga ''closed-door interview''. Ang labinlimang ''semifinalist'' ay isa-isang tinawag sa pangwakas na kompetisyon sa walang partikular na pagkakasunud-sunod. Matapos banggitin ang kanilang bansa, isa-isang nakipanayam ang mga ''semifinalist'' kay Bob Barker. Pagkatapos nito, lumahol sa ''swimsuit competition'' at ''evening gown competition'' ang labinlimang ''semfinalist,'' at kalaunan ay napili ang limang pinalista na lumahok sa ''final interview''.<ref>{{Cite news |date=14 Hulyo 1968 |title=Beldad brasilena gana titulo de Miss Universo |language=es |trans-title=Brazilian beauty wins Miss Universe title |pages=57 |work=La Nacion |url=https://news.google.com/newspapers?id=hPgcAAAAIBAJ&sjid=HXwEAAAAIBAJ&pg=5950%2C12094459 |access-date=20 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> === Komite sa pagpili === * Edilson Cid Varela – Brasilenyong mamamahayag<ref name=":7">{{Cite news |date=13 Hulyo 1968 |title=70 international lovelies to vie for Universe crown |language=en |edition= |work=The Free Lance-Star |url=https://books.google.com.ph/books?id=odpNAAAAIBAJ&lpg=PA8&dq=%22Earl%20Wilson%22%20%22Miss%20Universe%22&pg=PA8#v=onepage&q=%22Earl%20Wilson%22%20%22Miss%20Universe%22&f=false |access-date=11 Oktubre 2025 |via=Google News Archive}}</ref> * Sara Lou Harris Carter – Aprikano-Amerikanong modelo<ref name=":7" /> * Hideo Den – Hapones na politiko at tagapaghatid ng balita<ref name=":7" /> * Yousuf Karsh – Armenyano-Kanadyanong litratista<ref name=":7" /> * Dong Kingman – Tsino-Amerikanong pintor<ref name=":7" /> * Orna Porat – Israelitang artista sa teatro<ref name=":7" /> * Edwin Acosta Rubio – Benesolanong ehekutibo sa pahayagan at pag-aanunsiyo<ref name=":7" /> * [[Miriam Stevenson]] – [[Miss Universe 1954]] mula sa Estados Unidos<ref name=":7" /> * Earl Wilson – Amerikanong mamamahayag at kolumnista<ref name=":7" /> == Mga kandidata ==  Animnapu't-limang kandidata ang lumahok para sa titulo. {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" !Bansa/Teritoryo !Kandidata !Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon|group=A|name=A}} !Bayan |- |{{flagicon|ARG}} [[Arhentina]] |{{sortname|María del Carmen|Jordan|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=21 Hunyo 1968 |title=Elegida Miss Argentina modelo morena de 23 anos |language=es |trans-title=23-year-old brunette model chosen as Miss Argentina |pages=89 |work=La Nacion |url=https://books.google.com.ph/books?id=efgcAAAAIBAJ&lpg=PA89&dq=%22Mar%C3%ADa%20del%20Carmen%20Jordan%22&pg=PA89#v=onepage&q=%22Mar%C3%ADa%20del%20Carmen%20Jordan%22&f=false |access-date=11 Oktubre 2025 |via=Google Books}}</ref> |23 |[[Lungsod ng Buenos Aires|Buenos Aires]] |- |{{Flagicon image|Flag of the Netherlands Antilles (1959–1986).svg}} [[Aruba]] |{{sortname|Sandra|Croes|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=12 Hulyo 1968 |title=Untitled |language=en, pap |pages=3 |work=Aruba Esso News |url=http://ufdc.ufl.edu/CA03400001/00751 |access-date=28 Nobyembre 2022 |via=Digital Library of the Caribbean}}</ref> |18 |Oranjestad |- |{{Flagicon image|Flag of Australia (converted).svg}} [[Australia|Australya]] |{{sortname|Lauren|Jones|nolink=1}}<ref name=":3">{{Cite news |last=Brown |first=Loraine |date=3 Hulyo 1968 |title=Surf-and-sand theme in contest wardrobe |language=en |pages=3 |work=The Australian Women's Weekly |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/46075824?searchTerm=Miss%20Universe |access-date=12 Nobyembre 2022 |via=Trove}}</ref> |21 |[[Sydney]] |- |{{flagicon|AUT}} [[Austria|Austrya]] |{{sortname|Brigitte|Krüger|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=23 Hulyo 1968 |title=Who's the greatest man? |language=en |pages=6 |work=Beaver Country Times |url=https://books.google.com.ph/books?id=qkwyAAAAIBAJ&lpg=PA6&dq=%22Brigitte%20Kr%C3%BCger%22&pg=PA6#v=onepage&q=%22Brigitte%20Kr%C3%BCger%22&f=false |access-date=11 Oktubre 2025 |via=Google Books}}</ref> |24 |[[Viena]] |- |{{Flagicon image|Flag of the Bahamas (1964–1973).svg}} [[Bahamas]] |{{sortname|Brenda|Fountain|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=20 Hulyo 1968 |title=A ride for "Miss Bahamas" |language=en |pages=13 |work=The Carolinian |url=https://newspapers.digitalnc.org/lccn/sn99061519/1968-07-20/ed-1/seq-13/ |access-date=19 Disyembre 2022 |via=DigitalNC}}</ref> |20 |Nassau |- |{{flagicon|BEL}} [[Belhika]] |{{sortname|Sonja|Doumen|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=13 Enero 2018 |title=Sonja Doumen werd 50 jaar geleden eerste Limburgse Miss België |language=nl |work=Het Belang van Limburg |url=https://www.pressreader.com/belgium/het-belang-van-limburg/20180113/282565903543550 |access-date=19 Disyembre 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241204115154/https://www.pressreader.com/belgium/het-belang-van-limburg/20180113/282565903543550 |archive-date=4 Disyembre 2024 |via=PressReader}}</ref> |20 |Dilsen-Stokkem |- |{{flagicon|Venezuela|variant=1930}} [[Venezuela|Beneswela]] |{{sortname|Peggy|Kopp|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Garcés |first=Ever |date=16 Nobyembre 2022 |title=Miss Venezuela: Ni tan niñas, ni tan venezolanas… |trans-title=Miss Venezuela: Not so young, not so Venezuelan… |url=https://diariodelosandes.com/miss-venezuela-ni-tan-ninas-ni-tan-venezolanas/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250126043748/https://diariodelosandes.com/miss-venezuela-ni-tan-ninas-ni-tan-venezolanas/ |archive-date=26 Enero 2025 |access-date=19 Disyembre 2022 |website=Diario de Los Andes |language=es}}</ref> |18 |[[Caracas]] |- |{{flagicon|BMU}} [[Bermuda]] |{{sortname|Victoria|Martin|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=3 Hulyo 1968 |title=Miss Bermuda makes a promise as she leaves for pageant |language=en |pages=1 |work=The Royal Gazette |url=https://bnl.contentdm.oclc.org/digital/collection/BermudaNP17/id/20433/rec/10 |access-date=20 Disyembre 2022 |via=Bermuda National Library}}</ref> |23 |Pembroke Parish |- |{{Flagicon image|Flag of the Netherlands Antilles (1959–1986).svg}} [[Bonaire]] |{{sortname|Ilse|De Jong|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=12 Hulyo 1968 |title=See? They're only human |language=en |pages=7 |work=The San Francisco Examiner |url=https://www.newspapers.com/clip/114839294/see-theyre-only-human/ |access-date=19 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |18 |Kralendijk |- |'''{{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]]''' |'''{{sortname|Martha|Vasconcellos}}<ref>{{Cite news |date=11 Hulyo 1968 |title=Oops... oh well 'just bad luck' |language=en |pages=2-B |work=St. Petersburg Times |url=https://news.google.com/newspapers?id=TopQAAAAIBAJ&sjid=iVwDAAAAIBAJ&pg=4984%2C166690 |access-date=19 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref>''' |20 |Salvador |- |{{flagicon|BOL}} [[Bolivia|Bulibya]] |{{sortname|Roxana|Bowles|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=29 Hulyo 2017 |title=El título les dio alegrías, trabajo y fama que aún saborean |url=https://eldeber.com.bo/sociales/el-titulo-les-dio-alegrias-trabajo-y-fama-que-aun-saborean_32650 |access-date=19 Disyembre 2022 |website=El Deber |language=es-ES |archive-date=23 Oktubre 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231023090330/https://eldeber.com.bo/sociales/el-titulo-les-dio-alegrias-trabajo-y-fama-que-aun-saborean_32650 |url-status=dead }}</ref> |18 |[[Santa Cruz de la Sierra]] |- |{{flagicon|SRI}} [[Sri Lanka|Ceylon]] |{{sortname|Sheila|Jayatilleke|nolink=1}} |18 |[[Colombo]] |- |{{flagicon|CRI}} [[Costa Rica]] |{{sortname|Ana María|Rivera|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=17 Hunyo 1968 |title=Ana Maria Rivera e Ida Patricia Diers, triunfadors |language=es |trans-title=Ana Maria Rivera and Ida Patricia Diers, triunfadors |pages=24 |work=La República |url=https://prensacr.info/data/610a2aeb445c2c64528c29b2 |access-date=27 Setyembre 2025 |via=Prensa CR}}</ref> |19 |[[San José, Costa Rica|San Jose]] |- |{{Flagicon image|Flag of the Netherlands Antilles (1959–1986).svg}} [[Curaçao]] |{{sortname|Anne Marie|Braafheid|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=Setyembre 1968 |title=A 'near miss' for a dark beauty |language=en |volume=XXIII |pages=37 |work=Ebony |issue=11 |url=https://books.google.com.ph/books?id=ndsDAAAAMBAJ&lpg=PA36&ots=ExWEtBBZ1K&dq=peggy%20kopp%20miss%20venezuela%201968&pg=PA37#v=onepage&q=isbn&f=false |access-date=19 Disyembre 2022 |via=Google Books}}</ref> |21 |Willemstad |- |{{Flagicon image|Flag of the Democratic Republic of the Congo (1966–1971).svg}} [[Demokratikong Republika ng Congo]] |{{sortname|Elizabeth|Tavares|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Johnson |first=Elizabeth Ofosuah |date=24 Pebrero 2019 |title=See the first-ever beauty queens from Africa |url=https://face2faceafrica.com/article/see-the-first-ever-beauty-queens-from-africa |archive-url=https://web.archive.org/web/20250126194711/https://face2faceafrica.com/article/see-the-first-ever-beauty-queens-from-africa |archive-date=26 Enero 2025 |access-date=19 Disyembre 2022 |website=Face2Face Africa |language=en}}</ref> |20 |[[Kinshasa]] |- |{{flagicon|DNK}} [[Dinamarka]] |{{sortname|Gitte|Broge|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=25 Setyembre 1968 |title=Nordic envoys |language=en |pages=3 |work=The Montreal Gazette |url=https://books.google.com.ph/books?id=-KUtAAAAIBAJ&lpg=PA3&dq=%22Gitte%20Broge%22&pg=PA3#v=onepage&q=%22Gitte%20Broge%22&f=false |access-date=11 Oktubre 2025 |via=Google Books}}</ref> |20 |[[Copenhague]] |- |{{flagicon|ECU}} [[Ecuador|Ekwador]] |{{sortname|Priscilla|Álava|nolink=1}} |18 |Guayaquil |- |{{flagicon|SCO}} [[Scotland|Eskosya]] |{{sortname|Helen|Davidson|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=4 Hulyo 1968 |title=Pooling around |language=en |pages=4 |work=Daytona Beach Morning Journal |url=https://books.google.com.ph/books?id=rHQeAAAAIBAJ&lpg=PA4&dq=%22Helen%20Davidson%22%20scotland&pg=PA4#v=onepage&q=%22Helen%20Davidson%22%20scotland&f=false |access-date=11 Oktubre 2025 |via=Google Books}}</ref> |22 |[[Glasgow]] |- |{{Flagicon image|Flag of Spain (1945–1977).svg}} [[Espanya]] |{{sortname|Yolanda|Legarreta|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=27 Hunyo 1968 |title=Leg display is universal |pages=8 |work=Reading Eagle |url=https://news.google.com/newspapers?id=wSIrAAAAIBAJ&sjid=NqAFAAAAIBAJ&pg=4934%2C7076241 |access-date=10 Hulyo 2023 |via=Google News Archive}}</ref> |18 |País Vasco |- |{{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] |{{sortname|Dorothy|Anstett|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=20 Mayo 1968 |title=Miss U.S.A. wanted money for schooling |language=en |pages=13 |work=The Knoxville News-Sentinel |url=https://www.newspapers.com/clip/106696254/the-knoxville-news-sentinel/ |access-date=19 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |21 |Kirkland |- |{{flagicon|WAL}} [[Wales|Gales]] |{{sortname|Judith|Radford|nolink=1}}<ref name=":1">{{Cite news |date=5 Hulyo 1968 |title=Windblow beauties gather |language=en |pages=9-B |work=St. Petersburg Times |url=https://news.google.com/newspapers?id=xRwMAAAAIBAJ&sjid=L1wDAAAAIBAJ&pg=5678%2C2534041 |access-date=19 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |19 |Swansea |- |{{Flagicon image|Flag of Greece (1822-1978).svg}} [[Gresya]] |{{sortname|Miranta|Zafiropoulou|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Bounia |first=Alkinoo |date=11 Setyembre 2019 |title=Πού χάθηκε η Μιράντα Ζαφειροπούλου |trans-title=Where did Miranda Zafiropoulou go? |url=https://www.espressonews.gr/reportaz/149423/pou-chathike-i-miranta-zafiropoulou/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20221219024552/https://www.espressonews.gr/reportaz/149423/pou-chathike-i-miranta-zafiropoulou/ |archive-date=19 Disyembre 2022 |access-date=12 Disyembre 2022 |website=Espresso |language=el}}</ref> |22 |[[Atenas]] |- |{{flagicon|GUM}} [[Guam]] |{{sortname|Arlene Vilma|Chaco|nolink=1}}<ref name=":0">{{Cite web |last=Lo |first=Ricky |date=25 Hulyo 2013 |title=The 1st Mutya, 45 years ago |url=https://www.philstar.com/funfare/photos/2013/07/25/1009131/1st-mutya-45-years-ago |archive-url=https://web.archive.org/web/20221117180534/https://www.philstar.com/funfare/photos/2013/07/25/1009131/1st-mutya-45-years-ago |archive-date=17 Nobyembre 2022 |access-date=19 Disyembre 2022 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> |21 |Agana |- |{{flagicon|JAM}} [[Jamaica|Hamayka]] |{{sortname|Marjorie|Bromfield|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=8 Disyembre 2021 |title=This day in our past |language=en |work=The Gleaner |url=https://www.pressreader.com/jamaica/jamaica-gleaner/20211208/282157884540725?srsltid=AfmBOoprG_vfcj6ahg_RvUM7uTcqHqW2nd8xUD-ObqqILzZSZlfnOySf |access-date=11 Oktubre 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251011063911/https://www.pressreader.com/jamaica/jamaica-gleaner/20211208/282157884540725?srsltid=AfmBOoprG_vfcj6ahg_RvUM7uTcqHqW2nd8xUD-ObqqILzZSZlfnOySf |archive-date=11 Oktubre 2025}}</ref> |19 |[[Kingston, Jamaica|Kingston]] |- |{{flagicon|JPN}} [[Hapon]] |{{sortname|Yasuyo|Iino|nolink=1}}<ref name=":6" /> |18 |[[Tokyo]] |- |{{Flagicon image|Flag of Haiti (1964–1986).svg}} [[Haiti|Hayti]] |{{sortname|Claudie|Paquin|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Jolicoeur |first=Aubelia |date=7 Hulyo 1968 |title=Au fil des jours |language=fr |pages=1 |work=Le Nouvelliste |url=https://dloc.com/UF00000081/06165/images/0 |access-date=20 Disyembre 2022 |via=Digital Library of the Caribbean}}</ref> |18 |[[Puerto Principe]] |- |{{Flagicon image|Flag of Honduras (1949–2022).svg}} [[Honduras]] |{{sortname|Nora Idalia|Guillén|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Gámez |first=Sabino |date=25 Abril 2008 |title=El Miss Honduras, una historia que contar |trans-title=Miss Honduras, a story to tell |url=https://www.laprensa.hn/espectaculos/el-miss-honduras-una-historia-que-contar-ATLP695720 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250123044725/https://www.laprensa.hn/espectaculos/el-miss-honduras-una-historia-que-contar-ATLP695720 |archive-date=23 Enero 2025 |access-date=19 Disyembre 2022 |website=La Prensa |language=es-HN}}</ref> |19 |[[Tegucigalpa]] |- |{{Flagicon image|Flag of Hong Kong (1876–1955).svg}} [[Hong Kong]] |{{sortname|Tammy|Yung|nolink=1}}<ref name=":8">{{Cite news |date=4 Hulyo 1968 |title=Asian beauties on way to Miami |language=en |pages=9 |work=The Evening Independent |url=https://books.google.com.ph/books?id=rGVQAAAAIBAJ&lpg=PA9&dq=Tammy%20Yung&pg=PA9#v=onepage&q=Tammy%20Yung&f=false |access-date=11 Oktubre 2025 |via=Google Books}}</ref> |18 |[[Hong Kong]] |- |{{flagicon|IND}} [[Indiya]] |{{sortname|Anjum Mumtaz|Barg|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=21 Agosto 2020 |title=On World Senior Citizenship Day, Let's Talk About These Women That Shaped An Entire Generation |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-india/on-world-senior-citizenship-day-lets-talk-about-these-women-that-shaped-an-entire-generation/articleshow/77671582.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20250303085726/https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-india/on-world-senior-citizenship-day-lets-talk-about-these-women-that-shaped-an-entire-generation/articleshow/77671582.cms |archive-date=3 Marso 2025 |access-date=3 Marso 2025 |website=Femina |language=en}}</ref> |23 |[[Hyderabad, India|Hyderabad]] |- |{{flagicon|ENG}} [[Inglatera]] |{{sortname|Jennifer|Summers|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=10 Hulyo 1968 |title=Beauty business beats job |language=en |pages=17 |work=Ocala Star-Banner |url=https://books.google.com.ph/books?id=_ckwAAAAIBAJ&lpg=PA17&dq=%22Jennifer%20Summers%22&pg=PA17#v=onepage&q=%22Jennifer%20Summers%22&f=false |access-date=11 Oktubre 2025 |via=Google Books}}</ref> |22 |[[Londres]] |- |{{flagicon|IRL}} [[Republika ng Irlanda|Irlanda]] |{{sortname|Tiffany|Scales|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=10 Hulyo 1968 |title=Pageant means meeting budget |language=en |pages=2-B |work=St. Petersburg Times |url=https://news.google.com/newspapers?id=yRwMAAAAIBAJ&sjid=L1wDAAAAIBAJ&pg=4243%2C5593805 |access-date=19 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |22 |[[Dublin]] |- |{{flagicon|ISL}} [[Iceland|Islandiya]] |{{sortname|Helen|Knuttsdóttir|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=20 Hulyo 1968 |title=Við undruðumst að stúlkan frá Brasilíu skyldi vinna |language=is |pages=1 |work=Vísir |url=https://timarit.is/issue/184610?iabr=on |access-date=18 Nobyembre 2022 |via=Tímarit.is}}</ref> |18 |[[Reikiavik]] |- |{{flagicon|ISR}} [[Israel]] |{{sortname|Miriam|Friedman|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=7 Hunyo 1968 |title=New 'Queen of Israel' |language=en |pages=1 |work=The American Jewish World⁩ |url=https://www.nli.org.il/en/newspapers/amjwld/1968/06/07/01/article/2/?srpos=13&e=------196-en-20--1--img-txIN%7ctxTI-%22Miss+Israel%22----1968---------1 |access-date=20 Disyembre 2022 |via=The National Library of Israel |archive-date=20 Disyembre 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221220044013/https://www.nli.org.il/en/newspapers/amjwld/1968/06/07/01/article/2/?srpos=13&e=------196-en-20--1--img-txIN%7CtxTI-%22Miss+Israel%22----1968---------1 |url-status=dead }}</ref> |18 |[[Tel-Abib]] |- |{{flagicon|ITA}} [[Italya]] |{{sortname|Cristina|Businari|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=5 Setyembre 1967 |title=E' romana miss Italia ma il titolo è valido? |language=it |pages=3 |work=La Stampa |url=http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,3/articleid,0116_02_1967_0208_0003_5540528/ |access-date=19 Disyembre 2022 }}{{Dead link|date=Hunyo 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |18 |[[Roma]] |- |{{flagicon|CAN}} [[Canada|Kanada]] |{{sortname|Nancy|Wilson|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=8 Hulyo 1968 |title=All-American beauties |language=en |pages=2-B |work=St. Petersburg Times |url=https://news.google.com/newspapers?id=yBwMAAAAIBAJ&sjid=L1wDAAAAIBAJ&pg=4976%2C5072876 |access-date=19 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |19 |Chatham |- |{{flagicon|GER}} [[Kanlurang Alemanya]] |{{sortname|Lilian|Atterer|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Mayer |first=Verena |date=11 Hunyo 2013 |title=Blick zurück: Lilian Böhringer: Die Schönheit der Tage |trans-title=Looking back: Lilian Böhringer: The Beauty of Days |url=https://www.stuttgarter-zeitung.de/inhalt.blick-zurueck-lilian-boehringer-die-schoenheit-der-tage.8a605592-2991-4161-ad01-c4188c9f6e92.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20130614213506/https://www.stuttgarter-zeitung.de/inhalt.blick-zurueck-lilian-boehringer-die-schoenheit-der-tage.8a605592-2991-4161-ad01-c4188c9f6e92.html |archive-date=14 Hunyo 2013 |access-date=19 Disyembre 2022 |website=Stuttgarter Zeitung |language=de}}</ref> |20 |[[Baviera]] |- |{{flagicon|VIR}} [[Kapuluang Birhenes ng Estados Unidos]] |{{sortname|Sadie|Sargeant|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=27 Abril 2013 |title=UPDATE: Sargeant-Winter remembered for strength & humour |url=https://www.virginislandsnewsonline.com/domains/virginislandsnewsonline.com/en/news/update-sargeant-winter-remembered-for-strength-humour |archive-url=https://web.archive.org/web/20221105010430/https://www.virginislandsnewsonline.com/domains/virginislandsnewsonline.com/en/news/update-sargeant-winter-remembered-for-strength-humour |archive-date=5 Nobyembre 2022 |access-date=5 Nobyembre 2022 |website=Virgin Islands News Online |language=en}}</ref> |19 |Charlotte Amalie |- |{{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]] |{{sortname|Luz Elena|Restrepo|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=13 Nobyembre 1967 |title=Atlantico, Reina Nacional 1968 |language=es |pages=1; 31 |work=El Tiempo |url=https://news.google.com/newspapers?id=rZ0cAAAAIBAJ&sjid=KmgEAAAAIBAJ&pg=1303%2C1976477 |access-date=19 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |18 |[[Barranquilla|Baranquilla]] |- |{{flagicon|LIB}} [[Lebanon|Libano]] |{{sortname|Sonia|Fares|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Ghaleb |first=Chloe |date=14 Hulyo 2020 |title=Miss Lebanon Throughout History In Pictures |url=https://www.the961.com/miss-lebanon-history-in-pictures/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250124004032/https://www.the961.com/miss-lebanon-history-in-pictures/ |archive-date=24 Enero 2025 |access-date=9 Disyembre 2022 |website=961 |language=en-US}}</ref> |18 |[[Beirut]] |- |{{flagicon|LUX}} [[Luxembourg|Luksemburgo]] |{{sortname|Lucienne|Krier|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=11 Hulyo 1968 |title=Beauty's dress has them whistling |language=en |pages=3 |work=Evening Times |url=https://news.google.com/newspapers?id=ZCE-AAAAIBAJ&sjid=hUoMAAAAIBAJ&pg=4402%2C1240705 |access-date=20 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |18 |Esch-sur-Alzette |- |{{flagicon|MYS}} [[Malaysia]] |{{sortname|Maznah|Ali|nolink=1}}<ref name=":2">{{Cite news |date=14 Hulyo 1968 |title=Pocket Venus Maznah: Never before in public... |language=en |pages=9 |work=The Straits Times |url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19680714-1.2.15.34?ST=1&AT=filter&DF=&DT=&AO=false&NPT=&L=&CTA=&NID=&CT=&WC=&YR=1968&K=Miss+Universe&KA=Miss+Universe&P=3&Display=0&filterS=0&QT=miss,universe&oref=article |access-date=18 Nobyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref> |20 |Johor Bahru |- |{{flagicon|MLT}} [[Malta]] |{{sortname|Kathlene|Farrugia|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Jacobsen |first=Baryn |date=13 Oktubre 2019 |title=A National Geographic Magazine From 1969 Was One Of Malta's First Calls To Mediterranean Fame |url=https://lovinmalta.com/lifestyle/history/apart-from-this-article-we-knew-nothing-a-national-geographic-magazine-from-1969-was-one-of-maltas-first-calls-to-mediterranean-fame/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20221219024601/https://lovinmalta.com/lifestyle/history/apart-from-this-article-we-knew-nothing-a-national-geographic-magazine-from-1969-was-one-of-maltas-first-calls-to-mediterranean-fame/ |archive-date=19 Disyembre 2022 |access-date=19 Disyembre 2022 |website=Lovin Malta |language=en-GB}}</ref> |22 |Qormi |- |{{flagicon|MEX}} [[Mehiko]] |{{sortname|Perla|Aguirre|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=11 Hulyo 1968 |title='Telly' delights African beauty |language=en |pages=2-B |work=St. Petersburg Times |url=https://news.google.com/newspapers?id=TopQAAAAIBAJ&sjid=iVwDAAAAIBAJ&pg=5008%2C177620 |access-date=19 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |18 |[[Lungsod ng Mehiko]] |- |{{flagicon|NIC}} [[Nicaragua|Nikaragwa]] |{{sortname|Margine|Davidson|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=17 Nobyembre 2001 |title=Nica entre más bellas del mundo |url=https://www.laprensani.com/2001/11/17/nacionales/774676-nica-entre-ms-bellas-del-mundo |archive-url=https://web.archive.org/web/20241204140628/https://www.laprensani.com/2001/11/17/nacionales/774676-nica-entre-ms-bellas-del-mundo |archive-date=4 Disyembre 2024 |access-date=19 Disyembre 2022 |website=La Prensa |language=es}}</ref> |20 |Matagalpa |- |{{flagicon|NOR}} [[Noruwega]] |{{sortname|Tone|Knaran|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=10 Hulyo 1968 |title=Beauties say free love not so rare |language=en |pages=2-B |work=St. Petersburg Times |url=https://news.google.com/newspapers?id=yRwMAAAAIBAJ&sjid=L1wDAAAAIBAJ&pg=3537%2C5593515 |access-date=19 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |18 |[[Oslo]] |- |{{flagicon|NZL}} [[New Zealand|Nuweba Selandiya]] |{{sortname|Christine|Antunovic|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Harvey |first=Helen |date=25 Enero 2014 |title=Homegrown heroines |url=https://www.stuff.co.nz/taranaki-daily-news/features/9649515/Homegrown-heroines |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112234558/https://www.stuff.co.nz/taranaki-daily-news/features/9649515/Homegrown-heroines |archive-date=12 Enero 2025 |access-date=19 Disyembre 2022 |website=Stuff |language=en}}</ref> |18 |[[Auckland]] |- |{{Flagicon image|USCAR flag of the Ryukyu Islands, 1954 (unofficial).svg}} [[Prepektura ng Okinawa|Okinawa]] |{{sortname|Sachie|Kawamitsu|nolink=1}}<ref name=":0" /> |22 |[[Naha]] |- |{{flagicon|NED}} [[Netherlands|Olanda]] |{{sortname|Nathalie|Heyl|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=10 Agosto 1968 |title=„Man niet al te makkelijk maken” |language=nl |pages=25 |work=De Telegraaf |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:011196603:mpeg21:p025 |access-date=29 Marso 2023 |via=Delpher}}</ref> |21 |[[Ang Haya]] |- |{{flagicon|PER}} [[Peru]] |{{sortname|María Esther|Brambilla|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=7 Hulyo 1968 |title=Miss Universe entries begin work |language=en |pages=52 |work=St. Petersburg Times |url=https://news.google.com/newspapers?id=xxwMAAAAIBAJ&sjid=L1wDAAAAIBAJ&pg=7206%2C3791003 |access-date=19 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |19 |[[Lungsod ng Lima|Lima]] |- |{{Flagicon image|Flag of the Philippines (1936–1985, 1986–1998).svg}} [[Pilipinas]] |{{sortname|Rosario|Zaragoza|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Lo |first=Ricky |date=11 Marso 2014 |title=Beauty is in the blood |url=https://www.philstar.com/entertainment/2014/03/11/1299365/beauty-blood |archive-url=https://web.archive.org/web/20241211022750/https://www.philstar.com/entertainment/2014/03/11/1299365/beauty-blood |archive-date=11 Disyembre 2024 |access-date=19 Disyembre 2022 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> |18 |[[Lungsod Quezon]] |- |{{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]] |{{sortname|Leena|Brusiin|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Hapuli |first=Noora |date=23 Hunyo 2021 |title=Miss Suomi Leena Brusiin on kuollut |trans-title=Miss Finland Leena Brusiin has died |url=https://www.is.fi/viihde/art-2000008080220.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20221221185247/https://www.is.fi/viihde/art-2000008080220.html |archive-date=21 Disyembre 2022 |access-date=19 Disyembre 2022 |website=Ilta-Sanomat |language=fi}}</ref> |22 |[[Helsinki]] |- |{{Flagicon image|Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg}} [[Pransiya]] |{{sortname|Elizabeth|Cadren|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Lo |first=Ricky |date=1 Pebrero 2017 |title=France 1st grand slam winner in world beauty pageants |url=https://www.philstar.com/entertainment/2017/02/01/1667464/france-1st-grand-slam-winner-world-beauty-pageants |access-date=1 May 2025 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> |22 |[[Paris]] |- |{{flagicon|Puerto Rico|variant=1952}} [[Puerto Rico]] |{{sortname|Marylene|Carrasquillo|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Feliciano |first=Javier Valentín |date=14 Setyembre 2019 |title=Una mujer universal |trans-title=A universal woman |url=https://prpop.org/2019/09/una-mujer-universal/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240712101727/https://prpop.org/2019/09/una-mujer-universal/ |archive-date=12 Hulyo 2024 |access-date=11 Oktubre 2025 |website=Fundación Nacional para la Cultura Popular |language=es}}</ref> |19 |Santurce |- |{{flagicon|DOM}} [[Republikang Dominikano]] |{{sortname|Ana María|Ortiz|nolink=1}} |18 |[[Santo Domingo, Republikang Dominikano|Santo Domingo]] |- |{{flagicon|SGP}} [[Singapore|Singapura]] |{{sortname|Yasmin|Saif|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=24 Hunyo 1968 |title=Yasmin to represent S'pore in Miss Universe Contest |language=en |pages=11 |work=The Straits Times |url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19680624-1.2.71?ST=1&AT=filter&DF=&DT=&AO=false&NPT=&L=&CTA=&NID=&CT=&WC=&YR=1968&K=Miss+Universe&KA=Miss+Universe&P=2&Display=0&filterS=0&QT=miss,universe&oref=article |access-date=18 Nobyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref> |19 |Singapura |- |{{flagicon|SWE}} [[Suwesya]] |{{sortname|Anne-Marie|Hellqvist|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=7 Enero 2018 |title=Fröken Sverige-flickor i Eskilstuna |url=https://ekuriren.se/personligt/froken-sverige-flickor-i-eskilstuna |access-date=19 Disyembre 2022 |website=Eskilstuna-Kuriren |language=sv |archive-date=19 Disyembre 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221219024548/https://ekuriren.se/personligt/froken-sverige-flickor-i-eskilstuna |url-status=dead }}</ref> |18 |Hallsberg |- |{{flagicon|SUI}} [[Suwisa]] |{{sortname|Jeannette|Biffiger|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Meier |first=Simone |date=15 Oktubre 2015 |title=Liebe Schweiz, es ist wieder Missen-Zeit. Da müssen wir doch gleich mal dissen |trans-title=Dear Switzerland, it is Misses time again. We have to diss |url=https://www.watson.ch/!650149858 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250219230540/https://www.watson.ch/schweiz/grosse-fragen/650149858-sorry-wir-koennen-nicht-anders-wir-muessen-mal-den-missen-zirkus-dissen |archive-date=19 Pebrero 2025 |access-date=19 Disyembre 2022 |website=Watson |language=de}}</ref> |19 |[[Zürich]] |- |{{flagicon|THA}} [[Thailand|Taylandiya]] |{{sortname|Apantree|Prayutsenee|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=28 Pebrero 1968 |title=New Miss Thailand back for holiday in Penang |language=en |pages=5 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19680228-1.2.32 |access-date=19 Disyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref> |20 |Phra Nakhon |- |{{Flagicon image|Flag of South Africa (1928-1982).svg}} [[South Africa|Timog Aprika]] |{{sortname|Monica|Fairall|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=13 Hulyo 1968 |title=No title |language=en |pages=5 |work=The Canberra Times |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/107062600?searchTerm=Miss%20Universe |access-date=12 Nobyembre 2022 |via=Trove}}</ref> |20 |Durban |- |{{flagicon|KOR}} [[Timog Korea]] |{{sortname|Yoon-jung|Kim|nolink=1}}<ref name=":8" /> |18 |[[Seoul]] |- |{{flagicon|CHL}} [[Chile|Tsile]] |{{sortname|Dánae|Salas|nolink=1}} |22 |[[Santiago, Tsile|Santiago]] |- |{{flagicon|TUN}} [[Tunisya]] |{{sortname|Rekeja|Dekhil|nolink=1}} |20 |[[Tunis]] |- |{{flagicon|TUR}} [[Turkiya]] |{{sortname|Zuhal|Aktan|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |date=31 Mayo 2021 |title=Zuhal Aktan Kimdir? |url=https://www.haber365.com.tr/zuhal-aktan-kimdir-h260706 |access-date=19 Disyembre 2022 |website=Haber365 |language=tr |archive-date=19 Disyembre 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221219024548/https://www.haber365.com.tr/zuhal-aktan-kimdir-h260706 |url-status=dead }}</ref> |18 |[[Istanbul]] |- |{{flagicon|URY}} [[Uruguay]] |{{sortname|Graciela|Minarrieta|nolink=1}} |20 |[[Montevideo]] |- |{{Flagicon image|Flag of Yugoslavia (1946-1992).svg}} [[Yugoslavia]] |Daliborka Stojsic<ref>{{Cite news |date=6 Hulyo 1968 |title=She's their first |language=en |pages=2-B |work=St. Petersburg Times |url=https://news.google.com/newspapers?id=xhwMAAAAIBAJ&sjid=L1wDAAAAIBAJ&pg=5451%2C2892155 |access-date=19 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |23 |[[Belgrado]] |} == Mga tala == <references group="lower-alpha" responsive="1"></references> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Panlabas na kawing == * {{Official website|https://www.missuniverse.com}} {{Miss Universe}} [[Kategorya:1968]] 9jqkljpok4a05q39rycjgt8c7ki464w Miss Universe 1969 0 321324 2238353 2236854 2026-11-01T02:33:34Z Allyriana000 119761 2238353 wikitext text/x-wiki {{Infobox beauty pageant|photo=|winner='''[[Gloria Diaz]]'''|represented={{flagu|Pilipinas|1936}}|date=19 Hulyo 1969|image=Gloria Diaz.png|caption=Gloria Diaz|presenters={{hlist|Bob Barker|June Lockhart}}|venue=Miami Beach Auditorium, Miami Beach, [[Florida]], [[Estados Unidos]]|broadcaster=[[CBS]]|entrants=61|placements=15|debuts=|withdraws={{Hlist|Hayti|Kapuluang Birhenes ng Estados Unidos|Libano|Okinawa|Timog Aprika}}|returns=Suriname|congeniality=Zohra Boufaden <br> {{flagu|Tunisya|1959}}|best national costume=Sangduen Manwong <br> {{flagu|Taylandiya}}|photogenic=Carole Robinson <br> {{flagu|Nuweba Selandiya}}|before=[[Miss Universe 1968|1968]]|next=[[Miss Universe 1970|1970]]|entertainment=Hal Frazier}} Ang '''Miss Universe 1969''' ay ang ika-18 edisyon ng [[Miss Universe]] pageant, na ginanap sa Miami Beach Auditorium sa Miami Beach, Florida, Estados Unidos noong 19 Hulyo 1969.<ref>{{Cite news |date=18 Hulyo 1969 |title=Reigning Miss Universe |language=en |pages=21 |work=The Jackson Sun |url=https://www.newspapers.com/clip/28353835/the-jackson-sun/ |access-date=20 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ni [[Martha Vasconcellos]] ng Brasil si [[Gloria Diaz]] ng [[Pilipinas]] bilang Miss Universe 1969.<ref>{{Cite news |date=20 Hulyo 1969 |title=Miss Philippines Wins Title of Miss Universe |work=[[The New York Times]] |url=http://apps.beta620.nytimes.com/timesmachine/1969/07/20/90113279.html |url-status=dead |access-date=8 Disyembre 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131112182554/http://apps.beta620.nytimes.com/timesmachine/1969/07/20/90113279.html |archive-date=12 Nobyembre 2013}}</ref><ref>{{Cite news |date=21 Hulyo 1969 |title=Gloria Diaz begins reign |language=en |pages=5 |work=The Daily News-Journal |url=https://www.newspapers.com/clip/26595769/the-daily-news-journal/ |access-date=20 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> Ito ang unang tagumpay ng Pilipinas sa kasaysayan ng kompetisyon. Nagtapos bilang first runner-up si Harriet Eriksson ng Pinlandiya, habang nagtapos bilang second runner-up si Joanne Barret ng Australya.<ref>{{Cite news |date=20 Hulyo 1969 |title=Filipino student new Miss Universe |language=en |pages=18 |work=Fort Lauderdale News |url=https://www.newspapers.com/clip/26595873/fort-lauderdale-news/ |access-date=20 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref><ref>{{Cite news |last=Berger |first=Ellis |date=21 Hulyo 1969 |title=Man on moon? Miss Universe just homesick |language=en |pages=5 |work=The Miami News |url=https://www.newspapers.com/clip/96227271/miami-plasma-scene-ca-1969/ |access-date=20 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> Mga kandidata mula sa animnapu't-isang bansa at teritoryo ang lumahok sa kompetisyong ito. Pinangunahan ni Bob Barker ang kompetisyon sa ikatlong pagkakataon, samantalang si June Lockhart ang nagbigay ng komentaryo sa buong kompetisyon.<ref>{{Cite news |date=18 Hulyo 1969 |title=Miss Universe time again |language=en |pages=27 |work=Pittsburgh Post-Gazette |url=https://news.google.com/newspapers?id=TcpRAAAAIBAJ&sjid=D20DAAAAIBAJ&pg=6067%2C2726285 |access-date=20 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref><ref>{{Cite news |date=19 Hulyo 1969 |title=Weekend television highlights |language=en |pages=12 |work=The Evening News |url=https://news.google.com/newspapers?id=aFpGAAAAIBAJ&sjid=ICYNAAAAIBAJ&pg=3146%2C3457520 |access-date=21 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> == Kasaysayan == [[Talaksan:MBCC_WP2.jpg|thumb|Miami Beach Auditorium, ang lokasyon ng Miss Universe 1969|250x250px]] === Pagpili ng mga kandidata === Ang mga kandidata mula sa animnapu't-isang mga bansa at teritoryo ay napili upang lumahok sa kompetisyon. Isang kandidata ang nailuklok matapos ang pag-urong ng orihinal na kandidata. ==== Mga pagpalit ==== Iniluklok ang ''first runner-up'' ng Miss Malaysia 1969 na si Rosemary Wan bilang kandidata ng Malaysia matapos na pinili ni Miss Malaysia 1969 Sabrina Loo na hindi sumali dahil sa mga personal na dahilan.<ref>{{Cite news |date=2 Hulyo 1969 |title=Ratu Chantek Malaysia tidak pasti akan ka-Miami |language=ms |pages=5 |work=Berita Harian |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/beritaharian19690702-1.2.52 |access-date=22 Disyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref><ref>{{Cite news |date=3 Hulyo 1969 |title=Sabrina tetap tidak mewakili Malaysia di-Miami |language=ms |pages=2 |work=Berita Harian |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/beritaharian19690703-1.2.19 |access-date=22 Disyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref> Subalit, matapos inanunsyo ang desisyon ng Far East Beauty Congress na ipadala si Wan sa Miami sa halip na si Loo, nagbago ang isip ni Loo at nagprotesta ito laban sa desisyon ng kongreso.<ref>{{Cite news |date=4 Hulyo 1969 |title=Sobbing Sabrina: I'll try to stop her going |language=ms |pages=11 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19690704-1.2.91 |access-date=22 Disyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref><ref>{{Cite news |date=4 Hulyo 1969 |title=Sabrina Loo membantah keputusan tidak akan ka-Miami |language=ms |pages=2 |work=Berita Harian |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/beritaharian19690704-1.2.13 |access-date=22 Disyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref> Ayon sa kongreso, huli na noong pinalitan ni Loo ang kanyang desisyon kung kaya't si Wan ang kakatawan sa bansang Malaysia para sa Miss Universe.<ref>{{Cite news |date=3 Hulyo 1969 |title=No-yes Sabrina told: You changed your mind too late |language=en |pages=6 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19690703-1.2.49 |access-date=20 Disyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref><ref>{{Cite news |date=4 Hulyo 1969 |title=10 Julai hari bersejarah bagi Rosemary Wan |language=ms |pages=10 |work=Berita Harian |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/beritaharian19690704-1.2.105 |access-date=22 Disyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref> Iniluklok si Hyun-jung Lim bilang kandidata ng Timog Korea matapos matuklasan na si ang orihinal na nagwagi na si Miss Korea 1969 Ji-yeon Kim ay kasal na.<ref>{{Cite web |last=Kim |first=Taek-su |date=19 Hunyo 2025 |title=[Back to the Weekly Korea] The 1969 Miss Korea controversy and the social transformation of beauty |url=https://weekly.hankooki.com/news/articleView.html?idxno=7115798 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251115094403/https://weekly.hankooki.com/news/articleView.html?idxno=7115798 |archive-date=15 Nobyembre 2025 |access-date=15 Nobyembre 2025 |website=Hankook Ilbo |language=ko}}</ref><ref name=":8">{{Cite web |date=13 Enero 2006 |title=미스도 여대생도 거짓말 |trans-title=Miss and college girl both lie |url=https://www.seoul.co.kr/news/sunday/sunday_oldnews/2006/01/13/20060113550002 |access-date=15 Nobyembre 2025 |website=Seoul Shinmun |language=ko}}</ref> ==== Mga pagbalik at pag-urong sa kompetisyon ==== Bumalik ang bansang Suriname sa edisyong ito na huling sumali noong [[Miss Universe 1966|1966]]. Bumitiw si Lily Bissar ng Libano matapos matuklasan na siya ay isang menor de edad pa lamang.<ref>{{Cite web |last=Maroun |first=Béchara |date=2 September 2022 |title=Yasmina Zaytoun, une Miss Liban qui veut tracer son propre chemin |trans-title=Yasmina Zaytoun, a Miss Lebanon who wants to forge her own path |url=https://www.lorientlejour.com/article/1310192/yasmina-zaytoun-une-miss-qui-veut-tracer-son-propre-chemin.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250401173245/https://www.lorientlejour.com/article/1310192/yasmina-zaytoun-une-miss-qui-veut-tracer-son-propre-chemin.html |archive-date=1 Abril 2025 |access-date=27 September 2025 |website=L'Orient-Le Jour |language=fr}}</ref><ref>{{Cite web |date=21 March 2023 |title=ليلي بيسار ملكة جمال لبنان 1968.. لذلك استبعدت من ملكة جمال العالم وهكذا أصبحت اليوم بعد مرور 55 عاماً- بالصور |url=https://elfann.com/arab-celebrities/1341574/%D9%84%D9%8A%D9%84%D9%8A-%D8%A8%D9%8A%D8%B3%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D9%84%D9%83%D8%A9-%D8%AC%D9%85%D8%A7%D9%84-%D9%84%D8%A8%D9%86%D8%A7%D9%86-1968-%D9%84%D8%B0%D9%84%D9%83-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A8%D8%B9%D8%AF%D8%AA-%D9%85%D9%84%D9%83%D8%A9- |access-date=27 September 2025 |website=Elfann News |language=ar}}</ref> Hindi sumali ang mga bansang Hayti, Kapuluan Birhenes ng Estados Unidos, Libano, Okinawa, at Timog Aprika sa edisyong ito matapos na mabigo ang kanilang mga organisasyong pambansa na magdaos ng kompetisyong pambansa o magtalaga ng kandidata. == Mga resulta == [[Talaksan:Miss_Universe_1969_Map.PNG|thumb|Mga bansa at teritoryong sumali sa Miss Universe 1969 at ang kanilang mga pagkakalagay.|250x250px]] === Mga pagkakalagay === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Pagkakalagay !Kandidata |- |Miss Universe 1969 | * '''{{Flagicon image|Flag of the Philippines (1936–1985, 1986–1998).svg}} [[Pilipinas]]''' – '''[[Gloria Diaz]]<ref name=":4">{{Cite news |date=21 Hulyo 1969 |title=Australia No. 3 for Miss Universe |language=en |pages=6 |work=The Canberra Times |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/136945130?searchTerm=Miss%20Universe |access-date=12 Nobyembre 2022 |via=Trove}}</ref>''' |- |1st runner-up | * {{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]] – Harriet Eriksson<ref name=":4" /> |- |2nd runner-up | * {{Flagicon image|Flag of Australia (converted).svg}} [[Australia|Australya]] – Joanne Barret<ref name=":4" /> |- |3rd runner-up | * {{flagicon|ISR}} [[Israel]] – Chava Levy<ref name=":4" /> |- |4th runner-up | * {{flagicon|JPN}} [[Hapon]] – Kikuyo Osuka<ref name=":4" /> |- |Top 15 | * {{flagicon|AUT}} [[Austria|Austrya]] – [[Eva Rueber-Staier]] * {{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] – Vera Fischer<ref name=":5">{{Cite news |date=20 Hulyo 1969 |title=Nova "Miss Universo" diz que se candidatou para aumentar relacoes com paises amigos |language=en |trans-title=The new "Miss Universe" says she ran for office to strengthen relations with friendly countries. |pages=157 |work=Jornal do Brasil |url=https://news.google.com/newspapers?id=7_URAAAAIBAJ&sjid=ve8DAAAAIBAJ&pg=3827%2C2245691 |access-date=20 Disyembre 2022}}</ref> * {{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] – Wendy Dascomb * {{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]] – Margarita Reyes<ref name=":7">{{Cite news |date=20 Hulyo 1969 |title=Gloria Díaz de Filipinas declarada Miss Universo |language=es |trans-title=Gloria Díaz of the Philippines declared Miss Universe |pages=29 |work=La República |url=https://prensacr.info/data/610cfb38445c2c4dd5b7f5c8 |access-date=27 Setyembre 2025 |via=Prensa CR}}</ref> * {{flagicon|NOR}} [[Noruwega]] – Patricia Walker * {{flagicon|PER}} [[Peru]] – María Julia Mantilla<ref name=":7" /> * {{flagicon|SWE}} [[Suwesya]] – Brigitta Lindloff * {{flagicon|SUI}} [[Suwisa]] – Patrice Sollner * {{flagicon|CHL}} [[Chile|Tsile]] – Mónica Larson<ref name=":7" /> * {{Flagicon image|Flag of Yugoslavia (1946-1992).svg}} [[Yugoslavia]] – Nataša Košir |} === Mga espesyal na parangal === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Parangal !Kandidata |- |Miss Photogenic | * {{flagicon|NZL}} Nuweba Selandiya – Carole Robinson<ref name=":1">{{Cite news |date=18 Hulyo 1969 |title=Two winners in Miss Universe pageant |language=en |pages=2-B |work=St. Petersburg Times |url=https://news.google.com/newspapers?id=2MpaAAAAIBAJ&sjid=2HsDAAAAIBAJ&pg=6137%2C5447423 |access-date=20 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |- |Miss Congeniality | * {{flagicon|TUN}} Tunisya – Zohra Boufaden<ref>{{Cite news |date=25 Hulyo 1969 |title=Beauty and peace |language=en |pages=24 |work=⁨⁨B'nai B'rith Messenger⁩ |url=https://www.nli.org.il/en/newspapers/bbh/1969/07/25/01/article/145/?srpos=7&e=------196-en-20--1--img-txIN%7ctxTI-%22Miss+Israel%22----1969---------1 |access-date=22 Disyembre 2022 |via=The National Library of Israel |archive-date=22 Disyembre 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221222075033/https://www.nli.org.il/en/newspapers/bbh/1969/07/25/01/article/145/?srpos=7&e=------196-en-20--1--img-txIN%7CtxTI-%22Miss+Israel%22----1969---------1 |url-status=dead }}</ref> |- |Best National Costume | * {{flagicon|THA}} Taylandiya – Sangduen Manwong<ref name=":1" /> |- |Top 10 Best in Swimsuit | * {{Flagicon image|Flag of Australia (converted).svg}} Australya – Joanne Barret<ref name=":9">{{Cite news |date=17 Hulyo 1969 |title=World's best-filled swimsuits |language=en |pages=1 |work=The Evening Independent |url=https://books.google.com.ph/books?id=TVVQAAAAIBAJ&lpg=PA1&dq=Miss%20Universe%20Natasa%20Kosir&pg=PA1#v=onepage&q=Miss%20Universe%20Natasa%20Kosir&f=false |access-date=15 Nobyembre 2025 |via=Google Books}}</ref> * {{flagicon|AUT}} Austrya – Eva Rueber-Staier<ref name=":9" /> * {{flagicon|BRA}} Brasil – Vera Fischer<ref name=":9" /> * {{flagicon|USA}} Estados Unidos – Wendy Dascomb<ref name=":9" /> * {{flagicon|ISR}} Israel – Chava Levy<ref name=":9" /> * {{flagicon|COL}} Kolombya – Margarita Reyes<ref name=":9" /> * {{Flagicon image|Flag of the Philippines (1936–1985, 1986–1998).svg}} Pilipinas – [[Gloria Diaz]]<ref name=":9" /> * {{flagicon|FIN}} Pinlandiya – Harriet Eriksson<ref name=":9" /> * {{Flagicon image|Flag of Yugoslavia (1946-1992).svg}} Yugoslavia – Nataša Košir<ref name=":9" /> |} == Kompetisyon == === Pormat ng kompetisyon === Tulad noong [[Miss Universe 1966|1966]], labinlimang ''semifinalist'' ang napili sa pamamagitan ng paunang kompetisyon at ang mga ''closed-door interview''.<ref>{{Cite news |date=21 Hulyo 1969 |title=Filipino girl Miss Universe |language=en |pages=32 |work=The Calgary Herald |url=https://books.google.com.ph/books?id=jmlkAAAAIBAJ&lpg=PA32&dq=Miss%20Universe%20top%2015&pg=PA32#v=onepage&q=Miss%20Universe%20top%2015&f=false |access-date=15 Nobyembre 2025 |via=Google Books}}</ref> Ang labinlimang ''semifinalist'' ay isa-isang tinawag sa pangwakas na kompetisyon sa walang partikular na pagkakasunud-sunod. Matapos banggitin ang kanilang bansa, isa-isang nakipanayam ang mga ''semifinalist'' kay Bob Barker. Pagkatapos nito, lumahok sa ''swimsuit competition'' at ''evening gown competition'' ang labinlimang ''semfinalist,'' at kalaunan ay napili ang limang pinalista na lumahok sa ''final interview''. === Komite sa pagpili === * Sara Lou Carter – Guyanesang modelo * Eileen Ford – Amerikanong modelo * Yousuf Karsh – Kanadyanong litratista<ref name=":2" /> * Dong Kingman – Intsik-Amerikanong pintor * David Merrick – Amerikanong impresaryo sa Broadway<ref name=":2" /> * Norma Nolan – [[Miss Universe 1962]] mula sa Arhentina<ref name=":2" /> * Chiyo Tanaka – taga-disenyong Hapones * Monique Van Vooren – Belhikanang aktres<ref name=":5" /> * Edilson Cid Varela – Brasilenyong mamamahayag * Earl Wilson – Amerikanong mamamahayag at kolumnista == Mga kandidata == Animanpu't-isang kandidata ang lumahok para sa titulo.<ref name=":2">{{Cite news |date=20 Hulyo 1969 |title=Filipino girl is named "Miss Universe 1969" |language=en |pages=1 |work=The Morning Call |url=https://www.newspapers.com/clip/114903831/the-morning-call/ |access-date=20 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%" !Bansa/Teritoryo !Kandidata !Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon|group=A|name=A}} !Bayan |- |{{flagicon|ARG}} [[Arhentina]] |{{sortname|Lidia|Pepe|nolink=1}}<ref name=":3">{{Cite news |date=13 Hulyo 1969 |title=Aspirantes a Miss Universo, en Miami |language=es |trans-title=Miss Universe contestants in Miami |pages=50 |work=El Tiempo |url=https://news.google.com/newspapers?id=jN4eAAAAIBAJ&sjid=EWgEAAAAIBAJ&pg=2138%2C2599198 |access-date=30 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |23 |Corrientes |- |{{Flagicon image|Flag of the Netherlands Antilles (1959–1986).svg}} [[Aruba]] |{{sortname|Jeannette|Geerman|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=20 Hunyo 1969 |title=Jeanette Geerman, Miss Aruba 1969 |language=en |pages=1, 7 |work=Aruba Esso News |url=http://ufdc.ufl.edu/CA03400001/00774 |access-date=28 Nobyembre 2022 |via=Digital Library of the Caribbean}}</ref> |21 |San Nicolaas |- |{{Flagicon image|Flag of Australia (converted).svg}} [[Australya]] |{{sortname|Joanne|Barret|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=11 Hunyo 1969 |title=Australia's hope for the Miss Universe Quest |language=en |pages=20–21 |work=The Australian Women's Weekly |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/48211277?searchTerm=Miss%20Universe |access-date=12 Nobyembre 2022 |via=Trove}}</ref> |19 |[[Sydney]] |- |{{flagicon|AUT}} [[Austria|Austrya]] |{{sortname|Eva|Rueber-Staier}}<ref>{{Cite web |date=2 Disyembre 2019 |title=Ehemalige "Miss World" Eva Rueber-Staier führt heute ein ruhiges Leben |url=https://www.nachrichten.at/panorama/society/ehemalige-miss-world-eva-rueber-staier-fuehrt-heute-ein-ruhiges-leben;art411,3194481 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250125030500/https://www.nachrichten.at/panorama/society/ehemalige-miss-world-eva-rueber-staier-fuehrt-heute-ein-ruhiges-leben;art411,3194481 |archive-date=25 Enero 2025 |access-date=20 Disyembre 2022 |website=Oberösterreichische Nachrichten |language=de}}</ref> |18 |Bruck an der Mur |- |{{Flagicon image|Flag of the Bahamas (1964–1973).svg}} [[Bahamas]] |{{sortname|Joan|Bowe|nolink=1}}<ref name=":0">{{Cite news |date=2 Agosto 1969 |title=Among the fairest in the Universe |language=en |pages=3 |work=The Bermuda Recorder |url=https://bnl.contentdm.oclc.org/digital/collection/p15212coll1/id/14249/ |access-date=18 Nobyembre 2022 |via=Bermuda National Library}}</ref> |21 |Georgetown |- |{{flagicon|BEL}} [[Belhika]] |{{sortname|Danièle|Roels|nolink=1}}<ref name=":6">{{Cite news |date=12 Hulyo 1969 |title=Zeven „schonen", deelneemsters aan de komende „Miss Universe" verkiezing in Miami Beach |language=nl |pages=1 |work=Leeuwarder courant |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010618190:mpeg21:p001 |access-date=29 Marso 2023 |via=Delpher}}</ref> |19 |Hainaut |- |{{flagicon|Venezuela|variant=1930}} [[Venezuela|Beneswela]] |{{sortname|María José|Yéllici|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Garcés |first=Ever |date=16 Nobyembre 2022 |title=Miss Venezuela: Ni tan niñas, ni tan venezolanas… |trans-title=Miss Venezuela: Not so young, nor so Venezuelan… |url=https://diariodelosandes.com/miss-venezuela-ni-tan-ninas-ni-tan-venezolanas/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250323195520/https://diariodelosandes.com/miss-venezuela-ni-tan-ninas-ni-tan-venezolanas/ |archive-date=23 Marso 2025 |access-date=19 Disyembre 2022 |website=Diario de Los Andes |language=es}}</ref> |24 |[[Caracas]] |- |{{flagicon|BMU}} [[Bermuda]] |{{sortname|Maxine|Bean|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=6 Hunyo 1969 |title=Miss Bermuda 1969 |language=en |pages=1 |work=The Bermuda Recorder |url=https://bnl.contentdm.oclc.org/digital/collection/p15212coll1/id/14156/rec/1 |access-date=20 Disyembre 2022 |via=Bermuda National Library}}</ref> |20 |Hamilton |- |{{Flagicon image|Flag of the Netherlands Antilles (1959–1986).svg}} [[Bonaire]] |{{sortname|Julia|Nicolaas|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=8 Abril 1969 |title=Tica Nicolaas Miss Bonaire |language=nl |pages=9 |work=Amigoe di Curacao |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010463289:mpeg21:p009 |access-date=29 Marso 2023 |via=Delpher}}</ref> |23 |Kralendijk |- |{{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] |{{sortname|Vera|Fischer|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=30 Hunyo 1969 |title=Catarinense e a nova "Miss Brasil" |language=en |trans-title=A woman from Santa Catarina the new "Miss Brazil" |pages=1; 31 |work=Jornal do Brasil |url=https://news.google.com/newspapers?id=SzhXAAAAIBAJ&sjid=tO8DAAAAIBAJ&pg=6528%2C4729267 |access-date=20 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |18 |Blumenau |- |{{flagicon|BOL}} [[Bolivia|Bulibya]] |{{sortname|Luz María|Rojas|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=29 Hulyo 2017 |title=El título les dio alegrías, trabajo y fama que aún saborean |trans-title=The title brought them joy, work, and fame that they still savor. |url=https://eldeber.com.bo/sociales/el-titulo-les-dio-alegrias-trabajo-y-fama-que-aun-saborean_32650 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231023090330/https://eldeber.com.bo/sociales/el-titulo-les-dio-alegrias-trabajo-y-fama-que-aun-saborean_32650 |archive-date=23 Oktubre 2023 |access-date=19 Disyembre 2022 |website=El Deber |language=es-ES}}</ref> |21 |Cochabamba |- |{{flagicon|SRI}} [[Sri Lanka|Ceylon]] |{{sortname|Marlene Beverly|Seneveratne|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Lo |first=Ricky |date=25 Hulyo 2013 |title=The 1st Mutya, 45 years ago |url=https://www.philstar.com/funfare/photos/2013/07/25/1009131/1st-mutya-45-years-ago |archive-url=https://web.archive.org/web/20250223041444/https://www.philstar.com/entertainment/2013/07/25/1009131/1st-mutya-45-years-ago |archive-date=23 Pebrero 2025 |access-date=17 Nobyembre 2022 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> |24 |[[Colombo]] |- |{{flagicon|CRI}} [[Costa Rica]] |{{sortname|Clara Freda|Antillón|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=10 Hulyo 1969 |title=Representante de Costa Rica al concurso Miss Universo |language=es |trans-title=Representative of Costa Rica to the Miss Universe contest |pages=30 |work=La República |url=https://prensacr.info/data/610cf9bf445c2c4dd5b7f470 |access-date=27 Setyembre 2025 |via=Prensa CR}}</ref> |18 |[[San José, Costa Rica|San José]] |- |{{Flagicon image|Flag of the Netherlands Antilles (1959–1986).svg}} [[Curaçao]] |{{sortname|Yvonne|Wardekker|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=23 Hunyo 1969 |title=Miss Curacao 1969 |language=nl |pages=1 |work=Amigoe di Curacao |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010463314:mpeg21:p001 |access-date=29 Marso 2023 |via=Delpher}}</ref> |21 |Willemstad |- |{{Flagicon image|Flag of the Democratic Republic of the Congo (1966–1971).svg}} [[Demokratikong Republika ng Congo]] |{{sortname|Jeanne|Mokomo|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=13 Hulyo 1969 |title=When black is really beautiful |language=en |pages=3 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19690713-1.2.27.1 |access-date=20 Disyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref> |16 |[[Kinshasa]] |- |{{flagicon|DNK}} [[Dinamarka]] |{{sortname|Jeanne|Perfeldt|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=12 Hulyo 1969 |title=Early arriving Miss Universe hopefuls |language=en |pages=3-B |work=St. Petersburg Times |url=https://news.google.com/newspapers?id=0spaAAAAIBAJ&sjid=2HsDAAAAIBAJ&pg=5685%2C791549 |access-date=20 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |21 |[[Copenhague]] |- |{{flagicon|ECU}} [[Ecuador|Ekwador]] |{{sortname|Rosana|Vinueza|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=26 Agosto 2009 |title=Familiares y amigos en adiós a Rosana Vinueza |trans-title=Family and friends bid farewell to Rosana Vinueza |url=https://www.eluniverso.com/2009/08/26/1/1445/familiares-amigos-adios-rosana-vinueza.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202142207/https://www.eluniverso.com/2009/08/26/1/1445/familiares-amigos-adios-rosana-vinueza.html |archive-date=2 Disyembre 2024 |access-date=18 Nobyembre 2022 |website=El Universo |language=es}}</ref> |20 |Guayaquil |- |{{flagicon|SCO}} [[Scotland|Eskosya]] |{{sortname|Sheena|Drumond|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=15 Marso 2019 |title=Press ball Queen Sheena went on to be crowned Miss UK |language=en |work=Stirling Observer |url=https://www.pressreader.com/uk/stirling-observer/20190315/282003263749455 |access-date=20 Disyembre 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250127055912/https://www.pressreader.com/uk/stirling-observer/20190315/282003263749455 |archive-date=27 Enero 2025 |via=PressReader}}</ref> |18 |Coatbridge |- |{{Flagicon image|Flag of Spain (1945–1977).svg}} [[Espanya]] |{{sortname|Amparo|Rodrigo|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Dominguez Valencia |first=M. |date=10 Marso 2010 |title=Dos reinas de la belleza en la misma familia |trans-title=Two beauty queens in the same family |url=https://www.levante-emv.com/valencia/2010/03/10/reinas-belleza-familia-13164625.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20221220073003/https://www.levante-emv.com/valencia/2010/03/10/reinas-belleza-familia-13164625.html |archive-date=20 Disyembre 2022 |access-date=20 Disyembre 2022 |website=Levante-EMV |language=es}}</ref> |19 |[[València (lungsod)|València]] |- |{{flagicon|USA}} [[Miss USA|Estados Unidos]] |{{sortname|Wendy|Dascomb|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=25 Mayo 1969 |title=Virginia blonde is new Miss USA; Miss California is 4th runner-up |language=en |pages=4 |work=The Sacramento Bee |url=https://www.newspapers.com/clip/49672798/the-sacramento-bee/ |access-date=20 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |19 |Danville |- |{{flagicon|WAL}} [[Wales|Gales]] |{{sortname|Shirley|Jones|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=12 Hunyo 1969 |title=Miss Wales is from Colwyn |language=en |pages=9 |work=The North Wales Weekly News |url=https://www.newspapers.com/clip/110449093/miss-wales-1969/ |access-date=20 Nobyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |22 |Colwyn Bay |- |{{Flagicon image|Flag of Greece (1822-1978).svg}} [[Gresya]] |{{sortname|Irene|Diamantoglou|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=8 Hulyo 1969 |title=A country in common |language=en |pages=25 |work=Daytona Beach Morning Journal |url=https://books.google.com.ph/books?id=k-MpAAAAIBAJ&lpg=PA25&dq=%22Irene%20Diamantoglou%22&pg=PA25#v=onepage&q=%22Irene%20Diamantoglou%22&f=false |access-date=15 Nobyembre 2025 |via=Google Books}}</ref> |18 |[[Atenas]] |- |{{flagicon|GUM}} [[Guam]] |{{sortname|Anita|Johnston|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=15 Hulyo 1969 |title=Better than average |language=en |pages=36 |work=The Tampa Tribune |url=https://www.newspapers.com/clip/113650583/the-tampa-tribune/ |access-date=29 Nobyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |18 |Agana |- |{{flagicon|JAM}} [[Jamaica|Hamayka]] |{{sortname|Carol|Gerrow|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=5 Agosto 2017 |title=Photo Flash-back |language=en |work=The Gleaner |url=https://www.pressreader.com/jamaica/jamaica-gleaner/20170805/282235190747233 |access-date=20 Disyembre 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221220072943/https://www.pressreader.com/jamaica/jamaica-gleaner/20170805/282235190747233 |archive-date=20 Disyembre 2022 |via=PressReader}}</ref> |23 |[[Kingston, Jamaica|Kingston]] |- |{{flagicon|JPN}} [[Hapon]] |{{sortname|Kikuyo|Osuka|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=13 Mayo 1969 |title=Untitled |language=en |pages=4 |work=The Canberra Times |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/131784035?searchTerm=Miss%20Universe |access-date=17 Nobyembre 2022 |via=Trove}}</ref> |18 |[[Prepektura ng Aichi|Aichi]] |- |{{Flagicon image|Flag of Honduras (1949–2022).svg}} [[Honduras]] |{{sortname|Viena|Paredes|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Gámez |first=Sabino |date=25 Abril 2008 |title=El Miss Honduras, una historia que contar |url=https://www.laprensa.hn/espectaculos/el-miss-honduras-una-historia-que-contar-ATLP695720 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250123044725/https://www.laprensa.hn/espectaculos/el-miss-honduras-una-historia-que-contar-ATLP695720 |archive-date=23 Enero 2025 |access-date=8 Disyembre 2022 |website=La Prensa |language=es-HN}}</ref> |18 |Choluteca |- |{{Flagicon image|Flag of Hong Kong (1876–1955).svg}} [[Hong Kong]] |{{sortname|Christine|Tam|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=11 Hulyo 1969 |title=Oriental beauties |language=en |pages=4 |work=Gadsden Times |url=https://books.google.com.ph/books?id=0uRGAAAAIBAJ&lpg=PA4&dq=Christine%20Tam&pg=PA4#v=onepage&q=Christine%20Tam&f=false |access-date=15 Enero 2025 |via=Google Books}}</ref> |18 |[[Hong Kong]] |- |{{flagicon|IND}} [[Indiya]] |{{sortname|Kavita|Bhambani|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Sikarwar |first=Ayushi |date=13 Hulyo 2022 |title=Who is former Miss India Kavita Singh, and why she’s holding Sonam Kapoor’s baby shower at her residence? Know here |url=https://newsroompost.com/entertainment/who-is-former-miss-india-kavita-singh-and-why-shes-holding-sonam-kapoors-baby-shower-at-her-residence-know-here/5137477.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20230201183517/https://newsroompost.com/entertainment/who-is-former-miss-india-kavita-singh-and-why-shes-holding-sonam-kapoors-baby-shower-at-her-residence-know-here/5137477.html |archive-date=1 Pebrero 2023 |access-date=20 Disyembre 2022 |website=Newsroom Post |language=en-US}}</ref> |18 |[[Mumbai|Bombay]] |- |{{flagicon|ENG}} [[Inglatera]] |{{sortname|Myra|Van Heck|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=5 Hulyo 1969 |title=Hoping to bring back the title |language=en |pages=16 |work=The Guardian Journal |url=https://www.newspapers.com/clip/113751155/the-guardian-journal/ |access-date=29 Nobyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |22 |[[Londres]] |- |{{flagicon|IRL}} [[Republika ng Irlanda|Irlanda]] |{{sortname|Patricia|Byrne|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=6 Hulyo 1969 |title=For Rosemary, such a lovely leggy threat from the west |language=en |pages=4 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19690706-1.2.36 |access-date=20 Disyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref> |25 |[[Dublin]] |- |{{flagicon|ISL}} [[Iceland|Islandiya]] |{{sortname|María|Baldursdóttir|nolink=1}}<ref name=":10">{{Cite news |date=9 Hulyo 1969 |title=A country in common |language=en |pages=5 |work=Lawrence Journal-World |url=https://books.google.com.ph/books?id=3SZUAAAAIBAJ&lpg=PA5&dq=%22Mar%C3%ADa%20Baldursd%C3%B3ttir%22&pg=PA5#v=onepage&q=%22Mar%C3%ADa%20Baldursd%C3%B3ttir%22&f=false |access-date=15 Nobyembre 2025 |via=Google Books}}</ref> |22 |Reykjanesbær |- |{{flagicon|ISR}} [[Israel]] |{{sortname|Chava|Levy|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=1 Setyembre 1969 |title=A miss que chega |language=pt |pages=34 |work=⁨⁨A Hebraica |url=https://www.nli.org.il/en/newspapers/hebraica/1969/09/01/01/article/50/?srpos=2&e=------196-en-20--1--img-txIN%7ctxTI-%22Chava+Levy%22----1969---------1 |access-date=22 Disyembre 2022 |via=The National Library of Israel |archive-date=22 Disyembre 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221222080537/https://www.nli.org.il/en/newspapers/hebraica/1969/09/01/01/article/50/?srpos=2&e=------196-en-20--1--img-txIN%7CtxTI-%22Chava+Levy%22----1969---------1 |url-status=dead }}</ref> |19 |[[Haifa]] |- |{{flagicon|ITA}} [[Italya]] |{{sortname|Diana|Coccorese|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=3 Hulyo 1969 |title=Sterfelijk en onsterfelijk |language=nl |trans-title=Mortal and immortal |pages=2 |work=Limburgsch Dagblad |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010539977:mpeg21:p002 |access-date=29 Marso 2023 |via=Delpher}}</ref> |23 |[[Roma]] |- |{{flagicon|CAN}} [[Canada|Kanada]] |{{sortname|Jacquie|Perrin|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Lambrinos |first=Tim |date=Marso 2019 |title=Yesterday & Today: Up, Up and Away |url=https://www.emeryvillagevoice.ca/Yesterday---Today--Up--Up-and-Away |archive-url=https://web.archive.org/web/20250803074302/http://www.emeryvillagevoice.ca/Yesterday---Today--Up--Up-and-Away |archive-date=3 Agosto 2025 |access-date=20 Disyembre 2022 |website=Emery Village Voice |language=en}}</ref> |20 |[[Toronto]] |- |{{flagicon|GER}} [[Kanlurang Alemanya]] |{{sortname|Gesine|Froese|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=5 Mayo 2019 |title=5. Mai 1969: Eine Nürnbergerin ist die Schönste |trans-title=May 5, 1969: A woman from Nuremberg is the most beautiful |url=https://www.nordbayern.de/region/nuernberg/5-mai-1969-eine-nurnbergerin-ist-die-schonste-1.8863909 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250125001548/https://www.nordbayern.de/franken/nuernberg/5-mai-1969-eine-nurnbergerin-ist-die-schonste-1.8863909 |archive-date=25 Enero 2025 |access-date=20 Disyembre 2022 |website=Nürnberger Nachrichten |language=de}}</ref> |22 |[[Baviera]] |- |{{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]] |{{sortname|Margarita|Reyes|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=12 Nobyembre 1968 |title=Del Valle la nueva soberana |language=es |trans-title=The new sovereign from Valle |pages=1, 14–16 |work=El Tiempo |url=https://news.google.com/newspapers?id=pRQfAAAAIBAJ&sjid=CowEAAAAIBAJ&pg=6935%2C1872965 |access-date=20 Disyembre 2022 |via=Google News Archive}}</ref> |19 |[[Talaan ng mga lungsod sa Colombia|Cali]] |- |{{flagicon|LUX}} [[Luxembourg|Luksemburgo]] |{{sortname|Marie Antoniette|Bertinelli|nolink=1}} |18 |Esch-sur-Alzette |- |{{flagicon|MYS}} [[Malaysia]] |{{sortname|Rosemary|Wan|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Beltran |first=Rudy |date=3 Hulyo 1969 |title=No-yes Sabrina told: You changed your mind too late |language=en |pages=6 |work=The Straits Times |url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19690703-1.2.49?ST=1&AT=filter&DF=&DT=&AO=false&NPT=&L=&CTA=&NID=&CT=&WC=&YR=1969&K=Miss+Universe&KA=Miss+Universe&P=2&Display=0&filterS=0&QT=miss,universe&oref=article |access-date=18 Nobyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref> |20 |Petaling Jaya |- |{{flagicon|MLT}} [[Malta]] |{{sortname|Natalie|Quintana|nolink=1}} |20 |Gżira |- |{{flagicon|MEX}} [[Mehiko]] |{{sortname|Gloria|Hernández|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=19 Hulyo 1969 |title=Yawning beauties |language=en |pages=16 |work=Star Tribune |url=https://www.newspapers.com/clip/114904031/star-tribune/ |access-date=20 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |20 |Guanajuato |- |{{flagicon|NIC}} [[Nicaragua|Nikaragwa]] |{{sortname|Soraya|Herrera|nolink=1}} |18 |[[Managua]] |- |{{flagicon|NOR}} [[Noruwega]] |{{sortname|Patricia|Walker|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=17 Hulyo 1969 |title=Universal look in beauty |language=en |pages=8 |work=The Free Lance-Star |url=https://books.google.com.ph/books?id=g8pNAAAAIBAJ&lpg=PA8&dq=Patricia%20Walker%20Norway&pg=PA8#v=onepage&q=Patricia%20Walker%20Norway&f=false |access-date=15 Nobyembre 2025 |via=Google Books}}</ref> |20 |[[Oslo]] |- |{{flagicon|NZL}} [[New Zealand|Nuweba Selandiya]] |{{sortname|Carole|Robinson|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Paulin |first=Alastair |date=10 Agosto 2012 |title=Brains and beauty a Trump card |url=https://www.stuff.co.nz/nelson-mail/editors-picks/7446027/Brains-and-beauty-a-Trump-card |access-date=20 Disyembre 2022 |website=Stuff |language=en}}</ref> |22 |[[Auckland]] |- |{{flagicon|NED}} [[Netherlands|Olanda]] |{{sortname|Welmoed|Hollenberg|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Roodnat |first=Joyce |last2=Schumm |first2=Niels |date=1 Marso 2008 |title=Ik ben niet oud ik Bben vintage |trans-title=I'm not old I'm vintage |url=https://www.nrc.nl/nieuws/2008/03/01/ik-ben-niet-oud-ik-ben-vintage-11498510-a1215593 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221220073003/https://www.nrc.nl/nieuws/2008/03/01/ik-ben-niet-oud-ik-ben-vintage-11498510-a1215593 |archive-date=20 Disyembre 2022 |access-date=20 Disyembre 2022 |website=NRC |language=nl}}</ref> |21 |[[Amsterdam]] |- |{{flagicon|PER}} [[Peru]] |{{sortname|María Julia|Mantilla|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Bustamante Ravina |first=Enrique |date=5 Hulyo 2021 |title=María Julia Mantilla: una reina proclamada durante la dictadura de 1969 |trans-title=María Julia Mantilla: a queen proclaimed during the dictatorship of 1969 |url=https://trome.pe/espectaculos/maria-julia-mantilla-una-reina-proclamada-durante-la-dictadura-de-1969-miss-peru-1969-reina-de-belleza-maju-miss-universo-fotos-historia-nnsp-noticia/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20221220072942/https://trome.pe/espectaculos/maria-julia-mantilla-una-reina-proclamada-durante-la-dictadura-de-1969-miss-peru-1969-reina-de-belleza-maju-miss-universo-fotos-historia-nnsp-noticia/ |archive-date=20 Disyembre 2022 |access-date=20 Disyembre 2022 |website=Trome |language=es}}</ref> |19 |Trujillo |- |'''{{Flagicon image|Flag of the Philippines (1936–1985, 1986–1998).svg}} [[Binibining Pilipinas|Pilipinas]]''' |'''{{sortname|Gloria|Diaz}}'''<ref>{{Cite web |last=Villano |first=Alexa |date=19 Hulyo 2019 |title=Look back: Gloria Diaz, forever Miss Universe icon |url=http://r3.rappler.com/life-and-style/specials/miss-universe/235698-gloria-diaz-miss-universe-icon |archive-url=https://web.archive.org/web/20240828125554/https://www.rappler.com/entertainment/pageants/235698-gloria-diaz-miss-universe-icon/ |archive-date=28 Agosto 2024 |access-date=20 Disyembre 2022 |website=[[Rappler]] |language=en}}</ref> |18 |[[Maynila]] |- |{{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]] |{{sortname|Harriet|Eriksson|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=21 Hulyo 2019 |title=Harriet Eriksson toinen Miss Universum-kisoissa |trans-title=Harriet Eriksson second in Miss Universe competition |url=https://www.hs.fi/historia/art-2000006178486.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250120194604/https://www.hs.fi/historia/art-2000006178486.html |archive-date=20 Enero 2025 |access-date=20 Disyembre 2022 |website=Helsingin Sanomat |language=fi}}</ref> |22 |Turku |- |{{Flagicon image|Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg}} [[Pransiya]] |{{sortname|Agathe|Cognet|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=McCormack |first=Patrick |date=11 Hulyo 1969 |title=Question beauties on honeymoon |language=en |pages=3 |work=The Bryan Times |url=https://books.google.com.ph/books?id=ME4LAAAAIBAJ&lpg=PA3&dq=Agathe%20Cognet&pg=PA3#v=onepage&q=Agathe%20Cognet&f=false |access-date=15 Nobyembre 2025 |via=Google Books}}</ref> |24 |[[Paris]] |- |{{flagicon|Puerto Rico|variant=1952}} [[Puerto Rico]] |{{sortname|Aída|Betancourt|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Castro |first=Nohelia |date=1 Pebrero 2025 |title=Luto en la belleza boricua: fallece Miss Puerto Rico 1969, Aida Betancourt |trans-title=Mourning in Puerto Rican beauty: Miss Puerto Rico 1969, Aida Betancourt, has passed away |url=https://peopleenespanol.com/murio-miss-puerto-rico-1969-aida-betancourt-8784409 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250203210620/https://peopleenespanol.com/murio-miss-puerto-rico-1969-aida-betancourt-8784409 |archive-date=3 Pebrero 2025 |access-date=15 Nobyembre 2025 |website=People en Español |language=en}}</ref> |20 |Río Piedras |- |{{flagicon|DOM}} [[Republikang Dominikano]] |{{sortname|Rocío|García|nolink=1}} |18 |Santa Bárbara de Samaná |- |{{flagicon|SGP}} [[Singapore|Singapura]] |{{sortname|Mavis|Young|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=5 Hulyo 1969 |title=Miss Young leaves for Miami |language=en |pages=24 |work=The Straits Times |url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19690705-1.2.150?ST=1&AT=filter&DF=&DT=&AO=false&NPT=&L=&CTA=&NID=&CT=&WC=&YR=1969&K=Miss+Universe&KA=Miss+Universe&P=2&Display=0&filterS=0&QT=miss,universe&oref=article |access-date=18 Nobyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref> |18 |Singapura |- |{{Flagicon image|Flag of Suriname (1959–1975).svg}} [[Suriname]] |{{sortname|Greta|Natsier|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=9 Hulyo 1969 |title=Miss Surinam door Premier Ontvangen |language=nl |trans-title=Miss Surinam received by Prime Minister |pages=1 |work=Vrjie Stem |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:011020581:mpeg21:p001 |access-date=29 Marso 2023 |via=Delpher}}</ref> |18 |[[Paramaribo]] |- |{{flagicon|SWE}} [[Suwesya]] |{{sortname|Brigitta|Lindloff|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Lo |first=Ricky |date=10 Mayo 2007 |title=Days of Glory on Magpakailanman |url=https://www.philstar.com/entertainment/2007/05/10/397783/days-glory-magpakailanman |archive-url=https://web.archive.org/web/20221226041416/https://www.philstar.com/entertainment/2007/05/10/397783/days-glory-magpakailanman |archive-date=26 Disyembre 2022 |access-date=26 Disyembre 2022 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> |22 |Västra Götaland |- |{{flagicon|SUI}} [[Suwisa]] |{{sortname|Patrice|Sollner|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=18 Hulyo 1969 |title=Ho hum... and then some |language=en |pages=28 |work=The Miami Herald |url=https://www.newspapers.com/clip/114903912/the-miami-herald/ |access-date=20 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |24 |Aargau |- |{{flagicon|THA}} [[Thailand|Taylandiya]] |{{sortname|Sangduen|Manwong|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |first= |date=22 Disyembre 2015 |title=Beauty wins in a tuk tuk |url=https://www.nationthailand.com/lifestyle/30275424 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221220072940/https://www.nationthailand.com/lifestyle/30275424 |archive-date=20 Disyembre 2022 |access-date=20 Disyembre 2022 |website=The Nation Thailand |language=en}}</ref> |20 |[[Bangkok]] |- |{{flagicon|KOR}} [[Timog Korea]] |{{sortname|Hyun-jung|Lim|nolink=1}}<ref name=":8" /> |20 |[[Seoul]] |- |{{flagicon|CHL}} [[Chile|Tsile]] |{{sortname|Mónica|Larson|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=20 Hulyo 1969 |title=Philippines beauty named as Miss Universe of 1969 |language=en |pages=1 |work=The Victoria Advocate |url=https://books.google.com.ph/books?id=OA5aAAAAIBAJ&lpg=PA1&dq='M%C3%B3nica%20Larson%22&pg=PA1#v=onepage&q='M%C3%B3nica%20Larson%22&f=false |access-date=15 Nobyembre 2025 |via=Google Books}}</ref> |25 |[[Santiago, Tsile|Santiago]] |- |{{flagicon|TUN}} [[Tunisya]] |{{sortname|Zohra|Boufaden|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=17 Hulyo 1969 |title=Stuntman has close call |language=en |pages=16 |work=The Miami News |url=https://www.newspapers.com/clip/114903965/the-miami-news/ |access-date=20 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |21 |[[Tunis]] |- |{{flagicon|TUR}} [[Turkiya]] |{{sortname|Azra|Balkan|nolink=1}}<ref name=":10" /> |18 |[[Istanbul]] |- |{{flagicon|URY}} [[Uruguay]] |{{sortname|Julia |Möller|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |date=6 Agosto 2016 |title=Las confesiones de Julia Möller |trans-title=The Confessions of Julia Möller |url=https://www.elpais.com.uy/sabado-show/confesiones-julia-moeller.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20180103020933/http://www.elpais.com.uy/sabado-show/confesiones-julia-moeller.html |archive-date=3 Enero 2018 |access-date=8 Disyembre 2022 |website=El Pais |language=es}}</ref> |20 |[[Montevideo]] |- |{{Flagicon image|Flag of Yugoslavia (1946-1992).svg}} [[Yugoslavia]] |{{sortname|Nataša |Košir|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Kek |first=Franci |date=3 Pebrero 2019 |title=Nataša Košir Mušič, miss Jugoslavije 1968: Obisk v Beli hiši in pri milijonarjih |trans-title=Nataša Košir Mušič, Miss Yugoslavia 1968: Visit to the White House and Millionaires |url=https://www.dnevnik.si/1042860327 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221220074512/https://www.dnevnik.si/1042860327 |archive-date=20 Disyembre 2022 |access-date=20 Disyembre 2022 |website=Dnevnik |language=sl}}</ref> |21 |[[Belgrado]] |} == Mga tala == {{Notelist}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Panlabas na kawing == * {{Official website|https://www.missuniverse.com}} {{Miss Universe}} [[Kategorya:1969]] 3qj7xektwblcxv5zsep0nw0pjglf253 Miss Universe 1970 0 321355 2238377 2220710 2026-11-01T04:30:52Z Allyriana000 119761 2238377 wikitext text/x-wiki {{Infobox beauty pageant|photo=Marisol Malaret, Miss Universe 1970 (cropped).png|winner='''[[Marisol Malaret]]'''|represented={{flagu|Puerto Rico|1952}}|date=11 Hulyo 1970|presenters={{Hlist|Bob Barker|June Lockhart}}|venue=Miami Beach Auditorium, Miami Beach, [[Florida]], [[Estados Unidos]]|broadcaster=[[CBS]]|entrants=63|placements=15|debuts=Czechoslovakia|withdraws={{Hlist|Bonaire|Taylandiya|Yugoslavia}}|returns={{Hlist|Libano|Panama|Paraguay|Portugal}}|congeniality=Hilary Best <br/> {{flagu|Guam}}|photogenic=Margaret Hill <br/> {{flagu|Bermuda}}|best national costume=Roxana Brown Trigo <br/> {{flagu|Bulibya}}|before=[[Miss Universe 1969|1969]]|next=[[Miss Universe 1971|1971]]|caption=Marisol Malaret}} Ang '''Miss Universe 1970''' ay ang ika-19 na edisyon ng [[Miss Universe]] pageant, na ginanap sa Miami Beach Auditorium sa Miami Beach, Florida, Estados Unidos noong 11 Hulyo 1970.<ref>{{Cite news |last=Royal |first=Don |date=3 Hulyo 1970 |title=Miss Universe fete contest scheduled |language=en |pages=77 |work=Fort Lauderdale News |url=https://www.newspapers.com/clip/10857372/fort-lauderdale-news/ |access-date=22 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20250606093555/https://www.newspapers.com/article/fort-lauderdale-news/10857372/|archive-date=6 Hunyo 2025}}</ref> Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ni [[Gloria Diaz]] ng Pilipinas si [[Marisol Malaret]] ng Puerto Rico bilang Miss Universe 1970.<ref>{{Cite news |date=12 Hulyo 1970 |title=Puerto Rican Named Miss Universe |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1970/07/12/archives/puerto-rican-named-miss-universe.html |access-date=25 Disyembre 2022 |issn=0362-4331|archive-url=https://web.archive.org/web/20250606093324/https://www.nytimes.com/1970/07/12/archives/puerto-rican-named-miss-universe.html|archive-date=6 Hunyo 2025}}</ref><ref>{{Cite news |date=13 Hulyo 1970 |title=Jade-eyed Puerto Rican chosen Miss Universe |language=en |pages=18 |work=The News-Messenger |url=https://www.newspapers.com/clip/60664675/the-news-messenger/ |access-date=22 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> Ito ang unang tagumpay ng Puerto Rico sa kasaysayan ng kompetisyon. Nagtapos bilang first runner-up si Deborah Shelton ng Estados Unidos, habang nagtapos bilang second runner-up si Joan Zealand ng Australya.<ref name=":4">{{Cite news |date=13 Hulyo 1970 |title=Queen's happy; beau not |language=en |pages=12 |work=The Palm Beach Post |url=https://www.newspapers.com/clip/10858716/the-palm-beach-post/ |access-date=28 Nobyembre 2022 |via=Newspapers.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20241204225019/https://www.newspapers.com/article/the-palm-beach-post/10858716/|archive-date=4 Disyembre 2024}}</ref> Mga kandidata mula sa animnapu't-tatlong bansa at teritoryo ang lumahok sa kompetisyong ito. Pinangunahan ni Bob Barker ang kompetisyon sa ikaapat pagkakataon, samantalang si June Lockhart ang nagbigay ng komentaryo sa buong kompetisyon. == Kaligiran == [[Talaksan:MBCC_WP2.jpg|thumb|Miami Beach Auditorium, ang lokasyon ng Miss Universe 1970|250x250px]] === Queen of Expo '70 === Bago ang kompetisyon sa Miami Beach, lumipad ang limampu't-anim sa mga kandidata papuntang [[Prepektura ng Osaka|Osaka]], Hapon para sa Queen of Expo '70 ''pageant'' na ginanap sa 1970 Osaka Exposition noong 20 Hunyo 1970.<ref>{{Cite news |date=9 Pebrero 1970 |title=Expo-koningin |language=nl |pages=2 |work=De Telegraaf |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:011197887:mpeg21:p002 |access-date=29 Marso 2023 |via=Delpher|trans-title=Expo Queen}}</ref><ref>{{Cite news |date=15 Hunyo 1970 |title=Miss Holland naar Japan |language=nl |pages=1 |work=Amigo di Curacao |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010462835:mpeg21:p001 |access-date=29 Marso 2023 |via=Delpher|trans-title=Miss Holland to Japan}}</ref> Hindi lahat ng mga kandidata ay nakadalo sa naturang ''pageant'', at hindi makakaapekto ang kinalabasan ng ''pageant'' sa iskor ng mga kandidata sa opisyal na kompetisyon sa Miami. Ginawa lamang ang kompetisyong ito upang maging isang eksperimento dahil ang mga hurado sa kompetisyong ito ay mga kompyuter imbis na tao.<ref>{{Cite book|last=Dougherty|first=Norma Joyce|date=2018|title=Island Girl: A Triumph of the Spirit|url=https://books.google.com.ph/books?id=nWFgDwAAQBAJ&lpg=PA133&ots=q_pNlsGNku&dq=expo%20'70%20miss%20universe&pg=PA133#v=onepage&q=expo%20'70%20miss%20universe&f=false|access-date=29 Marso 2023|language=en|publisher=Elm Hill|pages=128-133|chapter=Chapter 5: The Fairy Tale|isbn=978-1-595541031}}</ref> Nagwagi si Josephine Lena Wong ng Malaysia sa kompetisyong ito.<ref name=":7">{{Cite web |date=17 Mayo 2021 |title=These Four Malaysian Beauty Queens Made An Impact At The Miss Universe Pageant |url=https://gempak.com/rojakdaily/lifestyle/these-four-malaysian-beauty-queens-made-impact-miss-universe-pageant-62254 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251206202943/https://gempak.com/rojakdaily/lifestyle/these-four-malaysian-beauty-queens-made-impact-miss-universe-pageant-62254 |archive-date=6 Disyembre 2025 |access-date=1 Hunyo 2026 |website=Rojak Daily |language=en |via=Gempak}}</ref> === Pagpili ng mga kalahok === Ang mga kalahok mula sa animnapu't-tatlong mga bansa at teritoryo ay napili upang kumalahok sa kompetisyon. ==== Mga unang pagsali, pagbalik, at pag-urong sa kompetisyon ==== Unang sumali sa edisyong ito ang bansang Czechoslovakia, at bumalik ang mga bansang Portugal na huling sumali noong [[Miss Universe 1965|1965]]; Panama at Paraguay na huling sumali noong [[Miss Universe 1967|1967]];<ref name=":8">{{Cite web |date=7 Enero 2015|title=Estas son las panameñas que participaron de Miss Universo|trans-title=These are the Panamanians who participated in Miss Universe|url=https://www.telemetro.com/noticias/2015/01/07/panamenas-participaron-miss-universo/1656598.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20250703033902/https://www.telemetro.com/noticias/2015/01/07/panamenas-participaron-miss-universo/1656598.html|archive-date=3 Hulyo 2025|access-date=10 Disyembre 2022|website=Telemetro|language=es-PA}}</ref><ref>{{Cite web |last=Coronel|first=Raul|date=15 Oktubre 2021|title=Te presentamos a todas nuestras representantes en Miss Universe|url=http://www.epa.com.py/2021/10/15/te-presentamos-a-todas-nuestras-representantes-en-miss-universe/|access-date=1 Hunyo 2026|website=Epa!|language=es|archive-date=3 Disyembre 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211203234725/http://www.epa.com.py/2021/10/15/te-presentamos-a-todas-nuestras-representantes-en-miss-universe/|url-status=dead|trans-title=We present to you all our representatives at Miss Universe}}</ref> at Libano na huling sumali noong [[Miss Universe 1968|1968]]. Hindi sumali ang mga bansang Bonaire, Taylandiya, at Yugoslavia sa edisyong ito. Bagama't nakasali sa Queen of Expo '70, hindi sumali si Miss Thailand 1969 Warunee Sangsirinavin dahil hindi ito nakaabot sa ''age requirement''. Gayunpaman, sumali si Sangsirinavin sa [[Miss Universe 1971|susunod na edisyon]]. Hindi sumali si Snezana Dzambas ng Yugoslavia dahil ito ay nagkasakit. Gayunpaman, kasama pa rin ito sa ''Parade of Nations''.<ref>{{Cite news |date=12 Hulyo 1970 |title=Miss Puerto Rico is Miss Universe |language=en |pages=14 |work=The Palm Beach Post |url=https://www.newspapers.com/clip/10858439/the-palm-beach-post/ |access-date=24 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20250606093547/https://www.newspapers.com/article/the-palm-beach-post/10858439/|archive-date=6 Hunyo 2025}}</ref> Hindi sumali ang Bonaire sa edisyong ito dahil sa kakulangan sa badyet.<ref>{{Cite news |date=23 Mayo 1970 |title=Geen geld, geen Miss Bonaire '70 |language=nl |pages=1 |work=Amigoe di Curacao |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010462816:mpeg21:p001 |access-date=29 Marso 2023 |via=Delpher|trans-title=No money, no Miss Bonaire '70}}</ref> Hindi sumali si Bernadette Dunn ng Trinidad at Tobago dahil sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref>{{Cite web |date=5 Hulyo 2013 |title=Trinidadian hotelier trades 'Secrets' |url=https://jamaica-gleaner.com/gleaner/20130705/social/social7.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20190908070938/https://jamaica-gleaner.com/gleaner/20130705/social/social7.html |archive-date=8 Setyembre 2019 |access-date=7 Pebrero 2026 |website=The Gleaner |language=en}}</ref> == Mga resulta == [[Talaksan:Miss Universe 1970 Map.png|thumb|250x250px|Mga bansa at teritoryong sumali sa Miss Universe 1970 at ang kanilang mga pagkakalagay.]] === Mga pagkakalagay === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Pagkakalagay'''<ref name=":4" />''' !Kandidata |- |'''Miss Universe 1970''' | * '''{{flagicon|Puerto Rico|variant=1952}} [[Puerto Rico]]''' – '''[[Marisol Malaret]]''' |- |1st runner-up | * {{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] – Deborah Shelton |- |2nd runner-up | * {{Flagicon image|Flag of Australia (converted).svg}} [[Australia|Australya]] – Joan Zealand |- |3rd runner-up | * {{flagicon|JPN}} [[Hapon]] – Jun Shimada |- |4th runner-up | * {{flagicon|ARG}} [[Arhentina]] – Beatriz Gros |- |Top 15 | * {{flagicon|Venezuela|variant=1930}} [[Venezuela|Beneswela]] – Bella La Rosa * {{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] – Eliane Thompson * {{flagicon|CZE}} [[Czechoslovakia]] – Kristina Hanzalová * {{flagicon|GRE|variant=1970}} [[Gresya]] – Angelique Bourlessa * {{flagicon|GUM}} [[Guam]] – Hilary Best * {{Flagicon image|Flag of Hong Kong (1876–1955).svg}} [[Hong Kong]] – Mabel Hawkett * {{flagicon|ITA}} [[Italya]] – Anna Zamboni * {{flagicon|MYS}} [[Malaysia]] – Josephine Lena Wong * {{flagicon|SWE}} [[Suwesya]] – Britt-Inger Johansson * {{flagicon|SUI}} [[Suwisa]] – Diane Jane Roth |} === Mga espesyal na parangal === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Parangal !Kandidata |- |Miss Photogenic | * {{flagicon|BMU}} [[Bermuda]] – Margaret Hill<ref>{{Cite news |date=9 Hulyo 1970 |title=Miss Bermuda wins Miss Pixable title |language=en |pages=8 |work=The Pensacola News |url=https://www.newspapers.com/clip/10857758/the-pensacola-news/ |access-date=28 Nobyembre 2022 |via=Newspapers.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20250606093753/https://www.newspapers.com/article/the-pensacola-news/10857758/|archive-date=6 Hunyo 2025}}</ref> |- |Miss Congeniality | * {{flagicon|GUM}} [[Guam]] – Hilary Best<ref>{{Cite news |date=12 Hulyo 1970 |title="Miss Universo" para Puerto Rico |language=es |pages=1, 29 |work=El Tiempo |url=https://news.google.com/newspapers?id=HAsvAAAAIBAJ&sjid=xmYEAAAAIBAJ&pg=5824%2C2146527 |access-date=25 Disyembre 2022|trans-title="Miss Universe" for Puerto Rico|via=Google News Archive}}</ref> |- |Best National Costume | * {{flagicon|BOL}} [[Bolivia|Bulibya]] – Roxana Brown<ref>{{Cite news |date=9 Hulyo 1970 |title=Best Costume |language=en |pages=2-A |work=The Evening Independent |url=https://news.google.com/newspapers?id=Y11QAAAAIBAJ&sjid=jFcDAAAAIBAJ&pg=5877%2C1916413 |access-date=1 Enero 2023|via=Google News Archive}}</ref> |- |Queen of Expo '70 | * {{flagicon|MYS}} [[Malaysia]] – Josephine Lena Wong<ref name=":7" /> |- |Top 10 Best in Swimsuit | * {{flagicon|ARG}} [[Arhentina]] – Beatriz Gros<ref name=":2">{{Cite news |date=10 Hulyo 1970 |title=Josephine among Top 10 'Best in Swimsuit' contest |language=en |pages=17 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19700710-1.2.112 |access-date=17 Disyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref> * {{Flagicon image|Flag of Australia (converted).svg}} [[Australia|Australya]] – Joan Zealand<ref>{{Cite news |date=10 Hulyo 1970 |title=Tops in togs |language=en |pages=9 |work=The Canberra Times |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/110331166?searchTerm=%22Miss%20Universe%22 |access-date=23 Disyembre 2022 |via=Trove}}</ref> * {{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] – Eliane Thompson<ref name=":2" /> * {{flagicon|CZE}} [[Czechoslovakia]] – Kristina Hanzalová<ref>{{Cite news |date=10 Hulyo 1970 |title=Bella Europea |language=es |pages=22 |work=La Nacion |url=https://news.google.com/newspapers?id=jq4cAAAAIBAJ&sjid=yHoEAAAAIBAJ&pg=2915%2C959155 |access-date=30 Disyembre 2022|trans-title=Beautiful European|via=Google News Archive}}</ref> * {{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] – Deborah Shelton<ref name=":2" /> * {{flagicon|JPN}} [[Hapon]] – Jun Shimada<ref name=":2" /> * {{flagicon|MYS}} [[Malaysia]] – Josephine Lena Wong<ref name=":2" /> * {{flagicon|NED}} [[Netherlands|Olanda]] – Maureen Renzen<ref name=":2" /> * {{flagicon|Puerto Rico|variant=1952}} [[Puerto Rico]] – Marisol Malaret<ref name=":2" /> * {{flagicon|SWE}} [[Suwesya]] – Britt-Inger Johansson<ref name=":2" /> |} == Kompetisyon == === Pormat ng kompetisyon === Tulad noong [[Miss Universe 1966|1966]], labinlimang ''semifinalist'' ang napili sa pamamagitan ng paunang kompetisyon at ang mga ''closed-door interview''. Ang labinlimang ''semifinalist'' ay isa-isang tinawag sa pangwakas na kompetisyon sa walang partikular na pagkakasunud-sunod.<ref>{{Cite news |date=9 Hulyo 1970 |title=Primeros premios en concurso de Miss Universo |language=es |pages=23 |work=El Tiempo |url=https://news.google.com/newspapers?id=GgsvAAAAIBAJ&sjid=xmYEAAAAIBAJ&pg=2813%2C1644738 |access-date=25 Disyembre 2022|trans-title=First prizes in the Miss Universe pageant|via=Google News Archive}}</ref> Matapos banggitin ang kanilang bansa, isa-isang nakipanayam ang mga ''semifinalist'' kay Bob Barker. Pagkatapos nito, lumahok sa ''swimsuit competition'' at ''evening gown competition'' ang labinlimang ''semfinalist,'' at kalaunan ay napili ang limang pinalista na lumahok sa ''final interview''. === Komite sa pagpili === * David Merrick – Amerikanong impresaryo sa Broadway<ref name=":5">{{Cite news |date=9 Hulyo 1970 |title=Varias deportistas entre aspirantes al título de Miss Universo |language=es |trans-title=Several athletes are among the candidates for the title of Miss Universe |pages=18 |work=La República |url=https://prensacr.info/data/610d2ec4445c2c4dd5b8260d |access-date=27 Setyembre 2025 |via=Prensa CR}}</ref> * Eileen Ford – Amerikanong modelo, tagapagtatag ng ahensiyang ''Ford Models''<ref name=":5" /> * Julio Alemán – Mehikanong aktor<ref name=":6">{{Cite news |date=5 Hulyo 1970 |title=11 and 13 to carry pageant |language=en |pages=50 |work=Sarasota Herald-Tribune |url=https://news.google.com/newspapers?id=D-0cAAAAIBAJ&sjid=KWYEAAAAIBAJ&pg=6044%2C1534709 |access-date=10 Marso 2026 |via=Google News Archive}}</ref> * Yousuf Karsh – Armenyano-Kanadyanong litratista<ref name=":6" /> * Line Renaud – mangaawit na Pranses<ref name=":6" /> * Corinna Tsopei – [[Miss Universe 1964]] mula sa Gresya<ref name=":5" /> * Edilson Cid Varela – mamamahayag na Brasilenyo<ref name=":6" /> * Earl Wilson – Amerikanong mamamahayag at kolumnista<ref name=":6" /> * Dong Kingman – Tsino-Amerikanong pintor<ref name=":5" /> * Pearl Bailey – Amerikanang aktres<ref name=":5" /> == Mga kandidata == Animanpu't-tatlong kandidata ang lumahok para sa titulo. {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" !Bansa/Teritoryo !Kandidata !Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon|group=A|name=A}} !Bayan |- |{{flagicon|ARG}} [[Arhentina]] |{{sortname|Beatriz|Gros|nolink=1}}<ref name=":3">{{Cite news |date=11 Hulyo 1970 |title=Tension growing at site of Miss Universe finals |language=en |pages=2 |work=Tallahassee Democrat |url=https://www.newspapers.com/clip/10858117/tallahassee-democrat/ |access-date=8 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20250124115027/https://www.newspapers.com/article/tallahassee-democrat/10858117/|archive-date=24 Enero 2025}}</ref> |21 |[[Lungsod ng Buenos Aires|Buenos Aires]] |- |{{Flagicon image|Flag of the Netherlands Antilles (1959–1986).svg}} [[Aruba]] |{{sortname|Linda|Richardson|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=26 Hunyo 1970 |title=Untitled |language=en |pages=4–5 |work=Aruba Esso News |url=https://dloc.com/CA03400001/00800/images/3 |access-date=25 Disyembre 2022 |via=Digital Library of the Caribbean}}</ref> |20 |Oranjestad |- |{{Flagicon image|Flag of Australia (converted).svg}} [[Australia|Australya]] |{{sortname|Joan|Zealand|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=4 Marso 1970 |title=Miss Universe entrant |language=en |pages=21 |work=The Canberra Times |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/107911806?searchTerm=%22Miss%20Universe%22 |access-date=23 Disyembre 2022 |via=Trove}}</ref> |24 |[[Sidney]] |- |{{flagicon|AUT}} [[Austria|Austrya]] |{{sortname|Elfriede |Kurz|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |date=3 Setyembre 2018 |title=Statistik beweist: OÖ hat die schönsten Frauen |url=https://www.heute.at/s/acht-miss-oo-wurden-in-20-jahren-zur-miss-austria-59278078 |access-date=23 Disyembre 2022 |website=Heute |language=de|archive-url=https://web.archive.org/web/20260118163854/https://www.heute.at/s/acht-miss-oo-wurden-in-20-jahren-zur-miss-austria-59278078|archive-date=18 Enero 2026|trans-title=Statistics prove: Upper Austria has the most beautiful women}}</ref> |19 |Linz |- |{{Flagicon image|Flag of the Bahamas (1964–1973).svg}} [[Bahamas]] |{{sortname|Antoinette Patrice|DeGregory|nolink=1}}<ref name=":0">{{Cite news |date=8 Hulyo 1970 |title=Miss Universe candidates flaunt lovely legs, etc. |language=en |pages=11 |work=The Pensacola News |url=https://www.newspapers.com/clip/10857637/the-pensacola-news/ |access-date=11 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20250126095935/https://www.newspapers.com/article/the-pensacola-news/10857637/|archive-date=26 Enero 2025}}</ref> |19 |[[Nassau]] |- |{{flagicon|BEL}} [[Belhika]] |{{sortname|Francine |Martin|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=11 Enero 2010|title=Erelijst Miss België|trans-title=Miss Belgium Roll of Honor|url=https://www.demorgen.be/gs-b5723d4d|archive-url=https://web.archive.org/web/20231027181200/https://www.demorgen.be/nieuws/erelijst-miss-belgie~b5723d4d/?utm_source=link&utm_medium=social&utm_campaign=shared_earned|archive-date=27 Oktubre 2023|access-date=12 Disyembre 2022|website=De Morgen|language=nl-NL}}</ref> |20 |Liège |- |{{flagicon|Venezuela|variant=1930}} [[Venezuela|Beneswela]] |{{sortname|Bella |La Rosa|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=10 Hulyo 1970 |title=Venezuela has a twin to spare in Miss Universe beauty pageant |language=en |pages=18 |work=Fort Lauderdale News |url=https://www.newspapers.com/clip/10857897/fort-lauderdale-news/ |access-date=22 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20260311144735/https://www.newspapers.com/article/fort-lauderdale-news/10857897/|archive-date=11 Marso 2026}}</ref> |20 |Cagua |- |{{flagicon|BMU}} [[Bermuda]] |{{sortname|Margaret |Hill|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=8 Agosto 1970 |title=HPWC discusses Miss Bermuda beauty pageant |language=en |pages=1 |work=The Bermuda Recorder |url=https://bnl.contentdm.oclc.org/digital/collection/p15212coll1/id/14915/rec/3 |access-date=29 Disyembre 2022 |via=Bermuda National Library}}</ref> |21 |Hamilton |- |{{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] |{{sortname|Eliane |Thompson|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=4 Hulyo 1970 |title=Miss Brasil dara sorpresa en el concurso Miss Universo |language=es |pages=19 |work=La Nacion |url=https://news.google.com/newspapers?id=EfYcAAAAIBAJ&sjid=xXoEAAAAIBAJ&pg=3644%2C4452844 |access-date=24 Nobyembre 2022|trans-title=Miss Brazil will cause a surprise in the Miss Universe pageant|via=Google News Archive}}</ref> |20 |Piraí |- |{{flagicon|BOL}} [[Bolivia|Bulibya]] |{{sortname|Roxana |Brown|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=9 Hulyo 1970 |title=Miss Bolivia is contest winner |language=en |pages=11 |work=The Town Talk |url=https://www.newspapers.com/clip/13616933/the-town-talk/ |access-date=8 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20250607120651/https://www.newspapers.com/article/the-town-talk/13616933/|archive-date=7 Hunyo 2025}}</ref> |18 |[[La Paz]] |- |{{flagicon|SRI}} [[Sri Lanka|Ceylon]] |{{sortname|Yolanda |Ahlip|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=3 Hulyo 1970 |title=Boat ride for contest beauties |language=en |pages=8 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19700703-1.2.52 |access-date=24 Disyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref> |22 |[[Colombo]] |- |{{flagicon|CRI}} [[Costa Rica]] |{{sortname|Lillian|Berrocal|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=2 Hunyo 1970 |title=Lilia Berrocal, Señorita Costa Rica para Concurso de Belleza en Miami |language=es |trans-title=Lilia Berrocal, Miss Costa Rica for Beauty Pageant in Miami |pages=20 |work=La República |url=https://prensacr.info/data/610d297b445c2c4dd5b8212f |access-date=1 Hunyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260601042406/https://prensacr.info/data/610d297b445c2c4dd5b8212f |archive-date=1 Hunyo 2026 |via=PrensaCR}}</ref> |18 |Cartago |- |{{Flagicon image|Flag of the Netherlands Antilles (1959–1986).svg}} [[Curaçao]] |{{sortname|Nilva |Maduro|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=14 Hulyo 1970 |title=Miss Curacao verkiezing |language=nl |pages=4 |work=Vrije Stem |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:011187256:mpeg21:p004 |access-date=29 Marso 2023 |via=Delpher|trans-title=Miss Curacao pageant}}</ref> |21 |Willemstad |- |{{flagicon|CZE}} [[Czechoslovakia]] |{{sortname|Kristina |Hanzalová|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=4 Agosto 1970 |title=Doesn't want to go home |language=en |pages=2 |work=The Pensacola News |url=https://www.newspapers.com/clip/10858778/the-pensacola-news/ |access-date=25 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20250124133401/https://www.newspapers.com/article/the-pensacola-news/10858778/|archive-date=24 Enero 2025}}</ref> |20 |[[:en:Bratislava|Bratislava]] |- |{{Flagicon image|Flag of the Democratic Republic of the Congo (1966–1971).svg}} [[Demokratikong Republika ng Congo]] |{{sortname|Marie-Josee|Basoko|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=3 Hulyo 1970 |title=New York |language=es |pages=11 |work=La Nacion |url=https://news.google.com/newspapers?id=EPYcAAAAIBAJ&sjid=xXoEAAAAIBAJ&pg=2936%2C4046899 |access-date=1 Hunyo 2026 |via=Google News Archive}}</ref> |22 |[[Kinshasa]] |- |{{flagicon|DNK}} [[Dinamarka]] |{{sortname|Winnie |Hollmann|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=19 Disyembre 2005 |title=Hundene har fået deres eget vaskeri |url=https://jyllands-posten.dk/indland/ECE4995790/Hundene-har-f%C3%A5et-deres-eget-vaskeri/ |access-date=24 Disyembre 2022 |website=Jyllands-Posten |language=da|archive-url=https://web.archive.org/web/20241224031723/https://jyllands-posten.dk/indland/ECE4995790/Hundene-har-f%C3%A5et-deres-eget-vaskeri/|archive-date=24 Disyembre 2024|trans-title=The dogs have their own laundry room}}</ref> |23 |[[Copenhague]] |- |{{flagicon|ECU}} [[Ecuador|Ekwador]] |{{sortname|Zoila |Montesinos|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=9 Hulyo 1970 |title=Miami Beach |language=es |pages=23 |work=El Tiempo |url=https://news.google.com/newspapers?id=GgsvAAAAIBAJ&sjid=xmYEAAAAIBAJ&pg=507%2C1645836 |access-date=25 Disyembre 2022|via=Google News Archive}}</ref> |18 |Portoviejo |- |{{flagicon|SCO}} [[Scotland|Eskosya]] |{{sortname|Lee |Marshall|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=12 Hulyo 1970 |title=She's Miss Scotland |language=en |pages=16 |work=The Wishaw Press, etc. |url=https://www.newspapers.com/clip/107317019/miss-scotland-1970/ |access-date=27 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20250606093739/https://www.newspapers.com/article/the-wishaw-press-etc-miss-scotland-197/107317019/|archive-date=6 Hunyo 2025}}</ref> |19 |Wishaw |- |{{Flagicon image|Flag of Spain (1945–1977).svg}} [[Espanya]] |{{sortname|Noelia |Afonso|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Ortiz |first=Ana Maria |date=26 Hulyo 2017 |title='Noelia', de Miss Europa a empresaria millonaria |url=https://www.elmundo.es/cultura/musica/2017/07/26/597777b0e5fdea62138b45d6.html |access-date=24 Nobyembre 2022 |website=El Mundo |language=es|archive-url=https://web.archive.org/web/20250606093359/https://www.elmundo.es/cultura/musica/2017/07/26/597777b0e5fdea62138b45d6.html|archive-date=6 Hunyo 2025|trans-title='Noelia', from Miss Europe to millionaire businesswoman}}</ref> |19 |[[Santa Cruz de Tenerife]] |- |{{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] |{{sortname|Deborah |Shelton|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=18 Mayo 1970 |title=Virginia beauty is Miss USA 1970 |language=en |pages=9 |work=Tucson Daily Citizen |url=https://www.newspapers.com/clip/8092808/tucson-daily-citizen/ |access-date=22 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20250606093703/https://www.newspapers.com/article/tucson-daily-citizen/8092808/|archive-date=6 Hunyo 2025}}</ref> |21 |Norfolk |- |{{flagicon|WAL}} [[Wales|Gales]] |{{sortname|Sandra |Cater|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |date=30 Agosto 2006 |title=Can our Seventies glamour girls still cut it? |url=http://www.walesonline.co.uk/news/wales-news/can-seventies-glamour-girls-still-2324272 |access-date=24 Nobyembre 2022 |website=WalesOnline |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20250606093722/https://www.walesonline.co.uk/news/wales-news/can-seventies-glamour-girls-still-2324272|archive-date=6 Hunyo 2025}}</ref> |21 |Glamorgan |- |{{flagicon|GRE|variant=1970}} [[Gresya]] |{{sortname|Angelique|Bourlessa|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Kenny |first=Matthew |date=9 Hulyo 1970 |title=Bellezas latinoamericanas estan encantadas en Miami |language=es |pages=20 |work=La Nacion |url=https://news.google.com/newspapers?id=ja4cAAAAIBAJ&sjid=yHoEAAAAIBAJ&pg=7190%2C489641 |access-date=30 Disyembre 2022|trans-title=Latin American beauties are delighted in Miami|via=Google News Archive}}</ref> |23 |[[Atenas]] |- |{{flagicon|GUM}} [[Guam]] |{{sortname|Hilary Ann|Best|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=13 Hulyo 1970 |title=Miss Guam in semi-finals |language=en |pages=1 |work=Pacific Daily News |url=https://www.newspapers.com/article/pacific-daily-news-greg-s-perezlost-at/116717286/ |access-date=26 Abril 2023 |via=Newspapers.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20250606093249/https://www.newspapers.com/article/pacific-daily-news-greg-s-perezlost-at/116717286/|archive-date=6 Hunyo 2025}}</ref> |18 |Yigo |- |{{flagicon|JAM}} [[Jamaica|Hamayka]] |{{sortname|Sheila Lorna|Neil|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=2 Agosto 2022 |title=The day in our past |url=https://www.pressreader.com/jamaica/jamaica-gleaner/20220802/281951726575250 |access-date=29 Marso 2023 |website=The Gleaner |language=en |via=PressReader|archive-url=https://web.archive.org/web/20230329110525/https://www.pressreader.com/jamaica/jamaica-gleaner/20220802/281951726575250|archive-date=29 Marso 2023}}</ref> |23 |[[Kingston, Jamaica|Kingston]] |- |{{flagicon|JPN}} [[Hapon]] |{{sortname|Jun|Shimada|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=13 Hulyo 1970 |title=Persistent caller keeps queen awake |pages=4 |work=The Bryan Times |url=https://news.google.com/newspapers?id=TwsLAAAAIBAJ&sjid=v1EDAAAAIBAJ&pg=2968%2C617128 |access-date=1 Hunyo 2026 |via=Google News Archive|language=en}}</ref> |21 |[[Tokyo]] |- |{{Flagicon image|Flag of Honduras (1949–2022).svg}} [[Honduras]] |{{sortname|Francis|Van Tuyl|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=12 Marso 2016 |title=Eternamente linda: elegante Francis Van Tuyl |language=es |work=Diario La Prensa |url=https://www.pressreader.com/honduras/diario-la-prensa/20160312/282205124992640 |access-date=25 Disyembre 2022 |via=PressReader|archive-url=https://web.archive.org/web/20221224174538/https://www.pressreader.com/honduras/diario-la-prensa/20160312/282205124992640|archive-date=24 Disyembre 2022|trans-title=Eternally pretty: elegant Francis Van Tuyl}}</ref> |18 |Cortés |- |{{Flagicon image|Flag of Hong Kong (1876–1955).svg}} [[Hong Kong]] |{{sortname|Mabel|Hawkett|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=12 Hulyo 1970 |title=Puerto Rican beauty winner |language=en |pages=1 |work=The Press-Courier |url=https://news.google.com/newspapers?id=heNKAAAAIBAJ&sjid=CSINAAAAIBAJ&pg=4562%2C2565870 |access-date=1 Hunyo 2026 |via=Google News Archive}}</ref> |18 |[[Hong Kong]] |- |{{flagicon|IND}} [[Indiya]] |{{sortname|Veena|Sajnani|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=25 Marso 2013 |title=50 years of Miss India: Winners through the years |url=https://photogallery.indiatimes.com/yearendershow/19122341.cms |access-date=1 Hunyo 2026 |website=The Times of India |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20260601033839/https://photogallery.indiatimes.com/yearendershow/19122341.cms|archive-date=1 Hunyo 2026}}</ref> |23 |[[Mumbai|Bombay]] |- |{{flagicon|ENG}} [[Inglatera]] |{{sortname|Yvonne|Ormes|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Hilton |first=Rhiannon |date=4 Hunyo 2013 |title=Nantwich beauty crowned Miss GB in 1968 tells of glitz glamour and opportunities |url=http://www.crewechronicle.co.uk/liverpoolecho/news/local-news/nantwich-beauty-crowned-miss-gb-5597159 |access-date=25 Disyembre 2022 |website=Crewe Chronicle |language=en}}</ref> |21 |Nantwich |- |{{flagicon|IRL}} [[Republika ng Irlanda|Irlanda]] |{{sortname|Rita|Doherty|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Ediger |first=Theodore A. |date=8 Hulyo 1970 |title=Beauties' talents varied |language=en |pages=8 |work=The Phoenix |url=https://news.google.com/newspapers?id=szdgAAAAIBAJ&sjid=-G8NAAAAIBAJ&pg=1959%2C763578 |access-date=1 Hunyo 2026 |via=Google News Archive}}</ref> |21 |Fermanagh |- |{{flagicon|ISL}} [[Iceland|Islandiya]] |{{sortname|Erna|Jóhannesdottir|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=30 Hunyo 1970 |title=Vijf missen op hoteldak |language=nl |pages=13 |work=Tubantia |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBPERS01:003327027:mpeg21:p00013 |access-date=29 Marso 2023 |via=Delpher|trans-title=Five misses on hotel roof}}</ref> |19 |[[Reikiavik]] |- |{{flagicon|ISR}} [[Israel]] |{{sortname|Moshit|Tsiporin|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=7 Mayo 1970 |title=Soldier is Miss Israel |language=en |pages=12 |work=⁨⁨The Australian Jewish Times |url=https://www.nli.org.il/en/newspapers/austjewishtimes/1970/05/07/01/article/58/?srpos=164&e=-------en-20--161--img-txIN%7ctxTI-Miss+Universe-------------1 |access-date=10 Disyembre 2022 |via=National Library of Israel |archive-date=10 Disyembre 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221210030359/https://www.nli.org.il/en/newspapers/austjewishtimes/1970/05/07/01/article/58/?srpos=164&e=-------en-20--161--img-txIN%7CtxTI-Miss+Universe-------------1 |url-status=dead }}</ref> |20 |Ramat Gan |- |{{flagicon|ITA}} [[Italya]] |{{sortname|Anna|Zamboni|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=2 Setyembre 1969 |title=Row over Miss Italy contest |language=en |pages=3 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19690902-1.2.19.10 |access-date=20 Disyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref> |18 |[[Turin]] |- |{{flagicon|CAN}} [[Canada|Kanada]] |{{sortname|Norma Joyce|Hickey|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Shea |first=Darlene |date=26 Oktubre 2015 |title=Island girl, Norma (Hickey) Dougherty, returns with new book |url=https://www.saltwire.com/prince-edward-island/lifestyles/island-girl-norma-hickey-dougherty-returns-with-new-book-63949/ |access-date=25 Disyembre 2022 |website=SaltWire |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20241224041242/https://www.saltwire.com/prince-edward-island/island-girl-norma-hickey-dougherty-returns-with-new-book-63949|archive-date=24 Disyembre 2024}}</ref> |19 |Pulo ng Prince Edward |- |{{flagicon|GER}} [[Kanlurang Alemanya]] |{{sortname|Irene|Neumann|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=6 Hulyo 1970 |title=Hamburger diet upsets Bonn beauty |language=en |pages=9 |work=The Orlando Sentinel |url=https://www.newspapers.com/clip/10857512/the-orlando-sentinel/ |access-date=22 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20241216142119/https://www.newspapers.com/article/the-orlando-sentinel/10857512/|archive-date=16 Disyembre 2024}}</ref> |22 |[[:en:Garmisch-Partenkirchen|Garmisch-Partenkirchen]] |- |{{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]] |{{sortname|María Luisa|Riascos|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=12 Nobyembre 1969 |title=La Senorita Antioquia, Reina Nal. de Belleza |language=es |pages=1 |work=El Tiempo |url=https://news.google.com/newspapers?id=JPQeAAAAIBAJ&sjid=SmgEAAAAIBAJ&pg=1417%2C2152496 |access-date=30 Disyembre 2022|trans-title=Miss Antioquia, National Beauty Queen|via=Google News Archive}}</ref> |18 |[[Talaan ng mga lungsod sa Colombia|Medellín]] |- |{{flagicon|LIB}} [[Lebanon|Libano]] |{{sortname|Georgette|Gero|nolink=1}} |20 |[[Beirut]] |- |{{flagicon|LUX}} [[Luxembourg|Luksemburgo]] |{{sortname|Marie Josette|Reinert|nolink=1}}<ref name=":0" /> |18 |Esch-sur-Alzette |- |{{flagicon|MYS}} [[Malaysia]] |{{sortname|Josephine Lena|Wong|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=31 Mayo 1970 |title=Jelitawan dari Perak di-pileh paling chantek di-Malaysia |language=ms |pages=2 |work=Berita Harian |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/beritaharian19700531-1.2.19 |access-date=24 Disyembre 2022 |via=National Library Board|trans-title=Beauty from Perak voted most attractive in Malaysia}}</ref> |18 |Ipoh |- |{{flagicon|MLT}} [[Malta]] |{{sortname|Tessie|Pisani|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Ediger |first=Theodore A. |date=7 Hulyo 1970 |title=Girls built different today |language=en |pages=2 |work=The Free Lance-Star |url=https://books.google.com.ph/books?id=WOtNAAAAIBAJ&lpg=PA2&dq=Tessie%20Pisani&pg=PA2#v=onepage&q=Tessie%20Pisani&f=false |access-date=25 Pebrero 2026 |via=Google Books}}</ref> |18 |Birkirkara |- |{{flagicon|MEX}} [[Mehiko]] |{{sortname|Libia Zulema|López|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Lomelí |first=Julieta |date=7 Mayo 2019 |title=In memoriam Libia Zulema López Montemayor (1952-2019). ¡Hasta siempre, Señorita México! |url=https://www.elsoldesinaloa.com.mx/incoming/in-memoriam-libia-zulema-lopez-montemayor-1952-2019.-hasta-siempre-senorita-mexico-3582486.html |access-date=25 Disyembre 2022 |website=El Sol de Sinaloa |language=es |archive-date=24 Disyembre 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221224174543/https://www.elsoldesinaloa.com.mx/incoming/in-memoriam-libia-zulema-lopez-montemayor-1952-2019.-hasta-siempre-senorita-mexico-3582486.html |url-status=dead }}</ref> |18 |Sinaloa |- |{{flagicon|NIC}} [[Nicaragua|Nikaragwa]] |{{sortname|Graciela|Salazar|nolink=1}} |18 |León |- |{{flagicon|NOR}} [[Noruwega]] |{{sortname|Vibeke|Steineger|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=6 Hulyo 1970 |title=An international splash |language=en |pages=2 |work=The Evening Independent |url=https://books.google.com.ph/books?id=YF1QAAAAIBAJ&lpg=PA2&dq=%22Vibeke%20Steineger%22&pg=PA2#v=onepage&q=%22Vibeke%20Steineger%22&f=false |access-date=9 Marso 2026 |via=Google Books}}</ref> |22 |Bergen |- |{{flagicon|NZL}} [[New Zealand|Nuweba Selandiya]] |{{sortname|Glenys|Treweek|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=31 Enero 2009 |title=Not mine, says Barbara |url=https://www.stuff.co.nz/manawatu-standard/news/222535/Not-mine-says-Barbara |access-date=25 Disyembre 2022 |website=Stuff |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20241224095544/https://www.stuff.co.nz/manawatu-standard/news/222535/Not-mine-says-Barbara|archive-date=24 Disyembre 2024}}</ref> |19 |[[:en:Auckland|Auckland]] |- |{{flagicon|NED}} [[Netherlands|Olanda]] |{{sortname|Maureen|Renzen|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=4 Hulyo 1970 |title=De concurrentie van Miss Holland |language=nl |pages=1 |work=Algemeen Dagblad |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBPERS01:002850004:mpeg21:p00001 |access-date=29 Marso 2023 |via=Delpher|trans-title=Miss Holland's competition}}</ref> |19 |[[Ang Haya]] |- |{{flagicon|PAN}} [[Panama]] |{{sortname|Berta|López|nolink=1}}<ref name=":8" /> |18 |Santiago de Veraguas |- |{{flagicon|PRY}} [[Paraguay]] |{{sortname|Teresa|Brítez|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=19 Pebrero 2006 |title=Apuesta a la familia |url=https://www.abc.com.py/edicion-impresa/suplementos/abc-revista/apuesta-a-la-familia-886568.html |access-date=24 Nobyembre 2022 |website=ABC |language=es|archive-url=https://web.archive.org/web/20241224030609/https://www.abc.com.py/edicion-impresa/suplementos/abc-revista/apuesta-a-la-familia-886568.html|archive-date=24 Disyembre 2024|trans-title=Bet on family}}</ref> |18 |Paraguarí |- |{{flagicon|PER}} [[Peru]] |{{sortname|Cristina|Málaga|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |first= |date=18 Mayo 2021 |title=El día de la caravana de candidatas a Miss Perú en la avenida Arequipa |url=https://elcomercio.pe/archivo-elcomercio/grafico/sucedio-hace-50-anos-caravana-de-la-belleza-en-avenida-arequipa-noticia/ |access-date=11 Disyembre 2022 |website=El Comercio Perú |language=es|archive-url=https://web.archive.org/web/20250606093439/https://elcomercio.pe/archivo-elcomercio/grafico/sucedio-hace-50-anos-caravana-de-la-belleza-en-avenida-arequipa-noticia/|archive-date=6 Hunyo 2025|trans-title=The day of the Miss Peru candidates' caravan on Arequipa Avenue}}</ref> |21 |Arequipa |- |{{Flagicon image|Flag of the Philippines (1936–1985, 1986–1998).svg}} [[Binibining Pilipinas|Pilipinas]] |{{sortname|Simonette|de los Reyes|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Lo |first=Ricky |date=25 Agosto 2020 |title=2 more ‘golden’ beauties |url=https://www.philstar.com/entertainment/2020/08/25/2037541/2-more-golden-beauties |access-date=24 Nobyembre 2022 |website=[[Philippine Star]] |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20241211000745/https://www.philstar.com/entertainment/2020/08/25/2037541/2-more-golden-beauties|archive-date=11 Disyembre 2024}}</ref> |19 |[[Pasay]] |- |{{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]] |{{sortname|Ursula|Rainio|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Himberg |first=Petra |date=11 Abril 2009 |title=Ursula Rainio - Miss Suomi 1970 |url=http://yle.fi/aihe/artikkeli/2009/11/04/ursula-rainio-miss-suomi-1970 |access-date=24 Nobyembre 2022 |website=Yle |language=fi-FI|archive-url=https://web.archive.org/web/20250606093715/https://yle.fi/a/20-105474|archive-date=6 Hunyo 2025|trans-title=Ursula Rainio - Miss Finland 1970}}</ref> |20 |Rovaniemi |- |{{flagicon|POR}} [[Portugal]] |{{sortname|Ana Maria|Lucas|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=8 Oktubre 2021 |title=Ana Maria Lucas em rara aparição ao lado da neta |url=https://lux.iol.pt/nacional/08-10-2021/ana-maria-lucas-em-rara-aparicao-ao-lado-da-neta |access-date=1 Enero 2023 |website=Lux |language=pt|archive-url=https://web.archive.org/web/20241225020449/https://www.lux.iol.pt/nacional/08-10-2021/ana-maria-lucas-em-rara-aparicao-ao-lado-da-neta|archive-date=25 Disyembre 2024|trans-title=Ana Maria Lucas in a rare appearance alongside her granddaughter}}</ref> |21 |[[Lisboa]] |- |{{Flagicon image|Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg}} [[Pransiya]] |{{sortname|Francoise|Durand-Behot|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=9 Hulyo 1970 |title=France stance |language=en |pages=23 |work=The Orlando Sentinel |url=https://www.newspapers.com/clip/10857735/the-orlando-sentinel/ |access-date=22 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20250607064626/https://www.newspapers.com/article/the-orlando-sentinel/10857735/|archive-date=7 Hunyo 2025}}</ref> |23 |[[Paris]] |- |'''{{flagicon|Puerto Rico|variant=1952}} [[Puerto Rico]]''' |'''{{sortname|Marisol|Malaret}}'''<ref>{{Cite news |date=22 Hulyo 1970 |title=50,000 Turn Out in San Juan to Honor a Queen |language=en-US |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/1970/07/22/archives/50000-turn-out-in-san-juan-to-honor-a-queen.html |access-date=25 Disyembre 2022 |issn=0362-4331|archive-url=https://web.archive.org/web/20241203050815/https://www.nytimes.com/1970/07/22/archives/50000-turn-out-in-san-juan-to-honor-a-queen.html|archive-date=3 Disyembre 2024}}</ref> |20 |Santurce |- |{{flagicon|DOM}} [[Republikang Dominikano]] |{{sortname|Sobeida|Fernández|nolink=1}} |18 |Santa Cruz de Mao |- |{{flagicon|SGP}} [[Singapore|Singapura]] |{{sortname|Cecilia|Undasan|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=25 Mayo 1970 |title=Outdoor-type Cecilia is crowned Miss Singapore |language=en |pages=15 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19700525-1.2.110 |access-date=25 Disyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref> |21 |Singapura |- |{{Flagicon image|Flag of Suriname (1959–1975).svg}} [[Suriname]] |{{sortname|Ingrid|Mamadeus|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=7 Hulyo 1970 |title=Miss Universe beauties are bustier, but slimmer |language=en |pages=24 |work=Fort Lauderdale News |url=https://www.newspapers.com/clip/10857563/fort-lauderdale-news/ |access-date=10 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20250126194738/https://www.newspapers.com/article/fort-lauderdale-news/10857563/|archive-date=26 Enero 2025}}</ref> |20 |[[Paramaribo]] |- |{{flagicon|SWE}} [[Suwesya]] |{{sortname|Britt-Inger|Johansson|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Acuna |first=Kirsten |date=11 Oktubre 2021 |title=THEN AND NOW: 40 of the most iconic Bond women |url=https://www.insider.com/bond-girls-then-and-now-2019-12 |access-date=30 Disyembre 2022 |website=Insider |language=en-US}}</ref> |19 |Kalmar |- |{{flagicon|SUI}} [[Suwisa]] |{{sortname|Diane|Roth|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=4 Hulyo 1970 |title=Buiten mededinging |language=nl |pages=3 |work=De Volkskrant |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ABCDDD:010848490:mpeg21:p003 |access-date=29 Marso 2023 |via=Delpher|trans-title=Out of competition}}</ref> |18 |Geneva |- |{{flagicon|KOR}} [[Timog Korea]] |{{sortname|Young-ae|Yoo|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Cho |first=Yoo-bin |last2=Oh |first2=Jung-meen |date=13 Abril 2021 |title=Miss Korea, now & then: Meet Korea's beauty icons of '70, '07, '18 [VIDEO] |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/nation/2022/12/720_307083.html |access-date=26 Disyembre 2022 |website=Korea Times |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20250125091605/https://www.koreatimes.co.kr/www/nation/2022/12/720_307083.html|archive-date=25 Enero 2025}}</ref> |18 |[[Seoul]] |- |{{flagicon|CHL}} [[Chile|Tsile]] |{{sortname|Soledad|Errázuriz|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=14 Agosto 2012 |title=Soledad Errázuriz: En su mejor momento |url=https://www.latercera.com/paula/soledad-errazuriz-en-su-mejor-momento/ |access-date=20 Disyembre 2022 |website=La Tercera |language=es|archive-url=https://web.archive.org/web/20250124120420/https://www.latercera.com/paula/soledad-errazuriz-en-su-mejor-momento/|archive-date=24 Enero 2025|trans-title=Soledad Errázuriz: At her best}}</ref> |19 |[[Santiago, Tsile|Santiago]] |- |{{flagicon|TUN}} [[Tunisya]] |{{sortname|Zohra|Tabania|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Ben Khelifa |first=Lotfi |date=14 Pebrero 2019 |title=Voyage avec les nymphes tunisiennes |language=fr |trans-title=Journey with the Tunisian nymphs |work=Le Temps |url=https://www.pressreader.com/tunisia/le-temps-tunisia/20190214/281801400224502 |access-date=1 Hunyo 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230130045755/https://www.pressreader.com/tunisia/le-temps-tunisia/20190214/281801400224502 |archive-date=30 Enero 2023}}</ref> |18 |[[Tunis]] |- |{{flagicon|TUR}} [[Turkiya]] |{{sortname|Asuman|Tuğberk|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=9 Hulyo 1970 |title=Tumult engulfs beauties |language=en |pages=12 |work=Youngstown Vindicator |url=https://news.google.com/newspapers?id=pWdcAAAAIBAJ&sjid=qVYNAAAAIBAJ&pg=812%2C2793088 |access-date=25 Disyembre 2022|via=Google News Archive}}</ref> |18 |[[Istanbul]] |- |{{flagicon|URY}} [[Uruguay]] |{{sortname|Renee|Buncristiand|nolink=1}}<ref name=":1">{{Cite news |last=Kenny |first=Matthew |date=9 Hulyo 1970 |title=Bellezas latinoamericanas estan encatadas en Miami |language=es |pages=20 |work=La Nacion |url=https://news.google.com/newspapers?id=ja4cAAAAIBAJ&sjid=yHoEAAAAIBAJ&pg=7190%2C489641 |access-date=24 Nobyembre 2022|trans-title=Latin American beauties are delighted in Miami|via=Google News Archive}}</ref> |22 |[[Montevideo]] |} == Mga tala == <references group="lower-alpha" responsive="1"></references> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Panlabas na kawing == * {{Official website|https://www.missuniverse.com}} {{Miss Universe}} [[Kategorya:1970]] 66lgtyendkdj8acp6n2tyr0vbztch25 Miss Universe 1971 0 321357 2238378 2236855 2026-11-01T04:39:41Z Allyriana000 119761 2238378 wikitext text/x-wiki {{Infobox beauty pageant|photo=Georgina Rizk - Miss Universe 1971.png|winner='''[[Georgina Rizk]]'''|represented={{flagu|Libano}}|date=24 Hulyo 1971|presenters={{Hlist|Bob Barker|June Lockhart}}|venue=Miami Beach Auditorium, Miami Beach, [[Florida]], Estados Unidos|broadcaster=[[CBS]]|entrants=60|placements=12|withdraws={{Hlist|Ceylon|Czechoslovakia|Dinamarka|Hong Kong|Paraguay|Tsile}}|returns={{Hlist|Kapuluang Birhenes ng Estados Unidos|Taylandiya|Trinidad at Tobago}}|congeniality=Magnolia Martínez <br/> {{flagu|Peru}}|photogenic=Vida Doria <br/> {{flagu|Pilipinas|1936}}|best national costume=María Luisa López <br/> {{flagu|Mehiko}}|before=[[Miss Universe 1970|1970]]|next=[[Miss Universe 1972|1972]]|caption=Georgina Rizk|entertainment=Singing Lettermen}} Ang '''Miss Universe 1971''' ay ang ika-20 edisyon ng [[Miss Universe]] pageant, na ginanap sa Miami Beach Auditorium sa Miami Beach, [[Florida]], Estados Unidos noong 24 Hulyo 1971.<ref>{{Cite news |date=18 Hulyo 1971 |title=Miss Universe |language=en |pages=108 |work=San Antonio Express |url=https://www.newspapers.com/clip/68139583/san-antonio-express/ |access-date=29 Marso 2023 |via=Newspapers.com|url-status=|archive-url=https://web.archive.org/web/20251019024347/https://www.newspapers.com/article/express-news/68139583/|archive-date=19 Oktubre 2025}}</ref><ref>{{Cite news |date=18 Hulyo 1971 |title=She's been a fine queen sorry the reign is over |language=en |pages=131 |work=Detroit Free Press |url=https://www.newspapers.com/clip/37498055/detroit-free-press/ |access-date=29 Marso 2023 |via=Newspapers.com}}</ref> Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ni [[Marisol Malaret]] ng Puerto Rico si [[Georgina Rizk]] ng Libano bilang Miss Universe 1971.<ref>{{Cite news |date=25 Hulyo 1971 |title=Lebanese Is Chosen Miss Universe |language=en-US |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/1971/07/25/archives/lebanese-is-chosen-miss-universe.html |access-date=4 Enero 2023 |issn=0362-4331|archive-url=https://web.archive.org/web/20241126213015/https://www.nytimes.com/1971/07/25/archives/lebanese-is-chosen-miss-universe.html|archive-date=26 Nobyembre 2024}}</ref><ref>{{Cite news |date=26 Hulyo 1971 |title=Lebanese beauty is Miss Universe |language=en |pages=1 |work=News-Press |url=https://www.newspapers.com/clip/10860560/news-press/ |access-date=26 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> Ito ang unang tagumpay ng Libano sa kasaysayan ng kompetisyon.<ref>{{Cite news |last=Sachs |first=Ronald |date=26 Hulyo 1971 |title=Beauty queen had 'sneak preview' |language=en |pages=37 |work=The Miami Herald |url=https://www.newspapers.com/clip/121869623/the-miami-herald/ |access-date=29 Marso 2023 |via=Newspapers.com}}</ref> Nagtapos bilang first runner-up si Toni Rayward ng Australya, habang nagtapos bilang second runner-up si Pirjo Laitila ng Pinlandiya.<ref>{{Cite news |date=26 Hulyo 1971 |title=Beauty isn't all, but helps |language=en |pages=30 |work=Fort Lauderdale News |url=https://www.newspapers.com/clip/10860593/fort-lauderdale-news/ |access-date=26 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref><ref>{{Cite news |date=25 Hulyo 1971 |title=Brunette Miss Lebanon most beautiful in world |language=en |pages=1 |work=The Orlando Sentinel |url=https://www.newspapers.com/clip/10860395/the-orlando-sentinel/ |access-date=29 Marso 2023 |via=Newspapers.com}}</ref> Mga kandidata mula sa animnapung bansa at teritoryo ang lumahok sa kompetisyong ito. Pinangunahan ni Bob Barker ang kompetisyon sa ikalimang pagkakataon, samantalang si June Lockhart ang nagbigay ng komentaryo sa buong kompetisyon.<ref>{{Cite news |date=8 Hunyo 1971 |title=Losers the real winners in all beauty pageants |language=en |pages=19 |work=The Daily Times-News |url=https://www.newspapers.com/clip/49003374/19710608burlingtondailytimesnewsnc/ |access-date=11 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref><ref>{{Cite news |last=Lowry |first=Cynthia |date=11 Hulyo 1971 |title=Time for a pro |language=en |pages=121 |work=The Akron Beacon Journal |url=https://www.newspapers.com/clip/49004971/19710711akronbeaconjournalbobbarker/ |access-date=26 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> Nagtanghal ang grupong The Singing Lettermen sa edisyong ito.<ref>{{Cite news |date=18 Hulyo 1971 |title=Miss Universe to light up picture |language=en |pages=433 |work=The Los Angeles Times |url=https://www.newspapers.com/clip/72008548/the-los-angeles-times/ |access-date=26 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> == Kaligiran == [[Talaksan:MBCC_WP2.jpg|thumb|Miami Beach Auditorium, ang lokasyon ng Miss Universe 1971|250x250px]] === Pagpili ng mga kandidata === Ang mga kandidata mula sa animnapung mga bansa at teritoryo ay napili upang kumalahok sa kompetisyon. Isang kandidata ang nailuklok upang kumatawan sa kanyang bansa/teritoryo matapos maging isang ''runner-up'' sa kanyang kompetisyong pambansa, at dalawang kandidata ang nailuklok matapos ang pag-urong ng orihinal na kandidata.<ref name=":1">{{Cite news |date=20 Hulyo 1971 |title=Black girl has new hope for Miss Universe |language=en |pages=32 |work=Fort Lauderdale News |url=https://www.newspapers.com/clip/10859596/fort-lauderdale-news/ |access-date=11 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> ==== Mga pagpalit ==== Iniluklok ang ''first runner-up'' ng Miss Virgin Islands 1971 na si Cherri Creque bilang kinatawan ng Kapuluang Birhenes ng Estados dahil lumagpas sa ''age requirement'' ang Miss Virgin Islands 1971 na si Utha Williams. Si Williams ay 28-taong gulang sa panahon ng kompetisyon.<ref name=":1" /> Dapat sanang kakatawan sa bansang Italya si Miss Italy 1970 Alda Balestra.<ref>{{Cite news |date=31 Agosto 1970 |title=Alda, triestina, e Miss Italia |language=it |pages=3 |work=La Stampa |url=http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,3/articleid,0132_02_1970_0175_0003_6148101/ |access-date=26 Disyembre 2022 |trans-title=Alda, from Trieste, and Miss Italia |archive-url=https://web.archive.org/web/20221226024004/http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,3/articleid,0132_02_1970_0175_0003_6148101/ |archive-date=26 Disyembre 2022 |url-status=dead}}</ref> Subalit, napagdesisyunan ng ''organizer'' ng Miss Italia na si Enzo Mirigliani na hindi ipadala si Balestra sa Miss Universe dahil ayon sa kaniya, "Hindi kailanman isinasaalang-alang ng mga huradong Amerikano ang mga kandidatang ipinapadala ng Italya sa kompetisyon".<ref name=":2">{{Cite news |date=7 Hulyo 1971 |title=A tale of two beauties |language=en |pages=16 |work=The Palm Beach Post |url=https://www.newspapers.com/clip/10858964/the-palm-beach-post/ |access-date=26 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> Dahil dito, kaagad na nagdaos ng isa pang kompetisyon ang isa pang ''organizer'' na si Mario Pedreti upang magpadala ng kandidatang Italyana sa Miss Universe. Nanalo si Mara Palvarini sa naturang kompetisyon.<ref name=":2" /> Nagulat si Palvarini nang malaman nito ang patakaran ng Miss Universe na hindi maaaring sumali ang mga babaeng kasal na sa kompetisyon. Kung kaya't sa araw ng kaniyang kasal, tatlong araw pagkatapos ng kanyang pagkapanalo bilang Miss Italy, ipinatigil ni Palvarini ang kanyang kasal upang makasali sa Miss Universe sa Miami. Ang kanyang kasintahan, ang Italyanong arkitekto na si Mario Pacchioni, ay buong pusong sumang-ayon sa kanyang paglahok sa Miami.<ref>{{Cite news |date=23 Hulyo 1971 |title=Miss Italy and Mario say 'I don't' |language=en |pages=61 |work=Life Magazine |url=https://books.google.com.ph/books?id=OEAEAAAAMBAJ&lpg=PA61&ots=cm3UYWO8WL&dq=mara%20palvarini&pg=PA61#v=onepage&q=mara%20palvarini&f=false |access-date=26 Disyembre 2022|via=Google Books}}</ref><ref>{{Cite news |date=12 Hulyo 1971 |title=No title |language=nl |pages=8 |work=Leeuwarder Courant |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010618769:mpeg21:p008 |access-date=29 Marso 2023 |via=Delpher}}</ref> ==== Mga pagbalik at pag-urong sa kompetisyon ==== Bumalik sa edisyong ito ang mga bansang Trinidad at Tobago na huling sumali noong [[Miss Universe 1966|1966]], Kapuluang Birhenes ng Estados Unidos na huling sumali noong [[Miss Universe 1968|1968]], at Taylandiya na huling sumali noong [[Miss Universe 1969|1969]]. Hindi sumali si Miroslava Jancíková ng Czechoslovakia dahil ipinagbawal ng pamahalaan ng Czechoslovakia na lumahok ang kahit sino mang babaeng Tseko sa kahit anong internasyonal na paligsahan ng kagandahan.<ref>{{Cite news |date=16 Hulyo 1971 |title=Red-Bloc 'babes' may miss contest |language=en |pages=8-B |work=Florida Today |url=https://www.newspapers.com/clip/10859132/florida-today/ |access-date=25 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref><ref>{{Cite news |date=4 Agosto 1970 |title=Doesn't want to go home |language=en |pages=2 |work=The Pensacola News |url=https://www.newspapers.com/clip/10858778/the-pensacola-news/ |access-date=25 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> Hindi sumali si Dorrit Weinrich ng Dinamarka dahil sa kilos ng mga peminista sa kaniyang bansa.<ref>{{Cite news |date=12 Hulyo 1971 |title=Miss Universe contestants arrive in U.S. |language=en |pages=5 |work=Observer-Reporter |url=https://books.google.com.ph/books?id=4UZiAAAAIBAJ&lpg=PA5&dq=%22Mara%20Palvarini%22&pg=PA5#v=onepage&q=%22Mara%20Palvarini%22&f=false |access-date=17 Agosto 2026 |via=Google Books}}</ref> Hindi sumali si Marite Tomassone ng Paraguay sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref name=":62">{{Cite news |date=17 Hulyo 1971|title=Miami, Florida|url=https://books.google.com/books?id=-080AAAAIBAJ&dq=Marite+Tomassone&pg=PA12|access-date=27 Hulyo 2026|work=La Nacion|pages=12|language=es|via=Google Books}}</ref> Hindi sumali ang mga bansang Ceylon, Hong Kong, at Tsile matapos na mabigo ang kanilang mga organisasyong pambansa na magdaos ng kompetisyong pambansa o magtalaga ng kandidata. Dapat sanang lalahok si Jeanne Burns ng Tahiti ngunit bumitiw sa hindi isiniwalat na dahilan.<ref>{{Cite web |date=28 Abril 2021 |title=60 ans de Miss Tahiti : (re)découvrez toutes les lauréates du concours |trans-title=60 years of Miss Tahiti: (re)discover all the winners of the competition |url=https://la1ere.franceinfo.fr/polynesie/60-ans-de-miss-tahiti-re-decouvrez-toutes-les-laureates-du-concours-994630.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250912220649/https://la1ere.franceinfo.fr/polynesie/60-ans-de-miss-tahiti-re-decouvrez-toutes-les-laureates-du-concours-994630.html |archive-date=12 Setyembre 2025 |access-date=27 Hulyo 2026 |website=Polynésie La 1ère |language=fr-FR}}</ref> Inimbitahan rin ang Tsina upang lumahok sa edisyong ito, ngunit nabigo rin ang bansa na magpadala ng kandidata.<ref>{{Cite news |date=21 Abril 1971 |title=China—in the news |language=en |pages=7 |work=The Canberra Times |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/110349757?searchTerm=%22Miss%20Universe%22 |access-date=25 Disyembre 2022 |via=Trove}}</ref><ref>{{Cite news |date=21 Abril 1971 |title=Send a 'Miss China' too... |language=en |pages=1 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Page/straitstimes19710421-1.1.1 |access-date=25 Disyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref> == Mga resulta == [[Talaksan:Miss_Universe_1971_map.png|right|thumb|250x250px|Mga bansa at teritoryong sumali sa Miss Universe 1971 at ang kanilang mga pagkakalagay.]] === Mga pagkakalagay === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Pagkakalagay<ref name=":5">{{Cite news |date=26 Hulyo 1971 |title=Title no surprise to beauty |language=en |pages=20 |work=The Palm Beach Post |url=https://www.newspapers.com/clip/10860521/the-palm-beach-post/ |access-date=26 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> !Kandidata |- |'''Miss Universe 1971''' | * '''{{flagicon|LIB}} [[Lebanon|Libano]]''' – '''[[Georgina Rizk]]''' |- |1st runner-up | * {{Flagicon image|Flag of Australia (converted).svg}} [[Australia|Australya]] – Toni Rayward |- |2nd runner-up | * {{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]] – Pirjo Laitila |- |3rd runner-up | * {{flagicon|Puerto Rico|variant=1952}} [[Puerto Rico]] – Beba Franco |- |4th runner-up | * {{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] – Eliane Guimarães |- |Top 12 | * {{Flagicon image|Flag of Spain (1945–1977).svg}} [[Espanya]] – Josefina Román * {{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] – Michele McDonald * {{flagicon|JPN}} [[Hapon]] – Shigeko Taketomi * {{flagicon|ENG}} [[Inglatera]] – Marilyn Ward * {{flagicon|ISR}} [[Israel]] – Ester Orgad * {{flagicon|VIR}} [[Kapuluang Birhenes ng Estados Unidos]] – Cherrie Creque * {{Flagicon image|Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg}} [[Pransiya]] – Myriam Stocco |} === Mga espesyal na parangal === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Parangal !Kandidata |- |Miss Photogenic | * {{Flagicon image|Flag of the Philippines (1936–1985, 1986–1998).svg}} [[Binibining Pilipinas|Pilipinas]] – Vida Doria<ref>{{Cite news |date=22 Hulyo 1971 |title=Most photogenic |language=en |pages=1-B |work=Ocala Star-Banner |url=https://news.google.com/newspapers?id=YndPAAAAIBAJ&sjid=PgUEAAAAIBAJ&pg=4380%2C3075630 |access-date=3 Enero 2023}}</ref> |- |Miss Congeniality | * {{flagicon|PER}} [[Peru]] – Magnolia Martínez<ref>{{Cite news |date=25 Hulyo 1971 |title=Georgina Rizk, elegida Miss Universe |language=es |trans-title=Georgina Rizk, elected Miss Universe |pages=4 |work=La Nacion |url=https://books.google.com.ph/books?id=A1A0AAAAIBAJ&lpg=PA4&dq=%22Magnolia%20Mart%C3%ADnez%22&pg=PA4#v=onepage&q=%22Magnolia%20Mart%C3%ADnez%22&f=false |access-date=18 Agosto 2026 |via=Google Books}}</ref> |- |Best National Costume | * {{flagicon|MEX}} [[Mehiko]] – María Luisa López<ref>{{Cite news |date=22 Hulyo 1971 |title=Winning national costume |pages=12-A |work=Ocala Star-Banner |url=https://news.google.com/newspapers?id=YndPAAAAIBAJ&sjid=PgUEAAAAIBAJ&pg=1033%2C3072831 |access-date=3 Enero 2023|via=Google News Archive}}</ref> |- |Top 10 Best in Swimsuit<ref name=":6">{{Cite news |date=23 Hulyo 1971 |title=Best in swimsuits |language=en |pages=13 |work=News-Press |url=https://www.newspapers.com/clip/115176117/news-press/ |access-date=26 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> | * {{Flagicon image|Flag of Australia (converted).svg}} [[Australia|Australya]] – Toni Rayward * {{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] – Eliane Guimarães * {{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] – Michele McDonald * {{flagicon|JPN}} [[Hapon]] – Shigeko Taketomi * {{flagicon|ENG}} [[Inglatera]] – Marilyn Ward * {{flagicon|ISR}} [[Israel]] – Ester Orgad * {{flagicon|VIR}} [[US Virgin Islands|Kapuluang Birhenes ng Estados Unidos]] – Cherrie Creque * {{flagicon|LIB}} [[Lebanon|Libano]] – Georgina Rizk * {{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]] – Pirjo Laitila |} == Kompetisyon == === Pormat ng kompetisyon === Ilang pagbabago ang inimplementa sa edisyong ito. Ang bilang ng mga ''semi-finalist'' ay ibinaba sa labindalawa kumpara sa labinlima ng mga [[Miss Universe 1970|nagdaang taon]]. Ang mga resulta ng paunang kompetisyon at ng ''closed-door interview'' ang nagpasiya sa napiling labindalawang ''semi-finalist''. Lumahok sa ''swimsuit competition'' at ''evening gown competition'' ang labindalawang ''semi-finalist,'' at kalaunan ay napili ang limang pinalista na lumahok sa ''final interview.<ref name=":5" />'' === Komite sa pagpili === * Edilson Cid Varela – Mamamahayag na Brasilenyo<ref name=":0">{{Cite news |date=25 Hulyo 1971 |title=Beauties plagued with the jitters |language=en |pages=194 |work=The Palm Beach Post |url=https://www.newspapers.com/clip/10860306/the-palm-beach-post/ |access-date=25 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> * Eileen Ford – Modelong Amerikano at tagapagtayo ng Ford Models<ref name=":0" /> * Dong Kingman – Tsino-Amerikanong pintor<ref name=":0" /> * Earl Wilson – Kolumnistang Amerikano<ref name=":0" /> * Yousuf Karsh – Kanadyano litratista at awtor<ref name=":0" /> * Line Renaud – Mangaawit na Pranses<ref name=":0" /> * Itsuroh Watanabe – Pangulo ng Japan-America Association<ref name=":0" /> * George Fowler – Amerikanong abogado at Dating Pangulo ng New York State Human Rights Commission<ref name=":0" /> * Jean‐Louis Lindekens – Kolumnistang Belhiko<ref name=":0" /> * [[Margareta Arvidsson]] – [[Miss Universe 1966]] mula sa Suwesya<ref name=":0" /> == Mga kandidata == Animnapung kandidata ang lumahok para sa titulo. {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" !Bansa/Teritoryo !Kandidata !Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon|group=A|name=A}} !Bayan |- |{{flagicon|ARG}} [[Arhentina]] |{{sortname|María del Carmen|Vidal|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=4 Hunyo 1971 |title=Maria del Carmen I. |language=es |pages=2 |work=El Litoral |url=http://www.santafe.gov.ar/hemerotecadigital/diario/29991/?page=2&zl=3&xp=-682&yp=-392 |access-date=26 Disyembre 2022|via=Hemeroteca Digital "Fray Francisco de Paula Castañeda"}}</ref> |21 |Santa Fe |- |{{Flagicon image|Flag of the Netherlands Antilles (1959–1986).svg}} [[Aruba]] |{{sortname|Vallita|Maduro|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=16 Hulyo 1971 |title=Vallita Maduro wins Miss Aruba title at Divi Divi Hotel July 3 |language=en |pages=7 |work=Aruba Esso News |url=https://dloc.com/CA03400001/00827/images |access-date=4 Enero 2023 |via=Digital Library of the Caribbean}}</ref> |19 |Santa Cruz |- |{{Flagicon image|Flag of Australia (converted).svg}} [[Australia|Australya]] |{{sortname|Toni|Rayward|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=14 Hulyo 1971 |title=A wardrobe fit for a beauty queen |language=en |pages=28 |work=The Australian Women's Weekly |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/44556494?searchTerm=%22Miss%20Universe%22 |access-date=25 Disyembre 2022 |via=Trove}}</ref> |19 |[[Sydney]] |- |{{flagicon|AUT}} [[Austria|Austrya]] |{{sortname|Edeltraud|Neubauer|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=20 Hulyo 1971 |title=Wachten op de grote dag |language=nl |pages=5 |work=Het Parool |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ABCDDD:010836264:mpeg21:p005 |access-date=29 Marso 2023 |via=Delpher|trans-title=Waiting for the big day}}</ref> |18 |[[:en:Vienna|Vienna]] |- |{{Flagicon image|Flag of the Bahamas (1964–1973).svg}} [[Bahamas]] |{{sortname|Muriel |Rahming|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=1 Disyembre 1971 |title=Tourist attraction |language=en |pages=21 |work=Youngstown Vindicator |url=https://news.google.com/newspapers?id=OQxJAAAAIBAJ&sjid=IYMMAAAAIBAJ&pg=914%2C215102 |access-date=26 Disyembre 2022|via=Google News Archive}}</ref> |24 |[[Nassau]] |- |{{flagicon|BEL}} [[Belhika]] |{{sortname|Martine |De Hert|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=23 Oktubre 2002 |title=Miss België, achter de schermen |url=https://www.nieuwsblad.be/cnt/nbna23102002_007 |access-date=26 Disyembre 2022 |website=Het Nieuwsblad |language=nl-BE|archive-url=https://web.archive.org/web/20180116093241/https://www.nieuwsblad.be/cnt/nbna23102002_007|archive-date=16 Enero 2018|trans-title=Miss Belgium, behind the scenes}}</ref> |18 |[[Amberes]] |- |{{flagicon|Venezuela|variant=1930}} [[Venezuela|Beneswela]] |{{sortname|Jeannette |Donzella|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Garcés |first=Ever |date=16 Nobyembre 2022 |title=Miss Venezuela: Ni tan niñas, ni tan venezolanas… |url=https://diariodelosandes.com/miss-venezuela-ni-tan-ninas-ni-tan-venezolanas/ |access-date=19 Disyembre 2022 |website=Diario de Los Andes |language=es|archive-url=https://web.archive.org/web/20260313083107/https://diariodelosandes.com/miss-venezuela-ni-tan-ninas-ni-tan-venezolanas/|archive-date=13 Marso 2026}}</ref> |18 |[[Caracas]] |- |{{flagicon|BMU}} [[Bermuda]] |{{sortname|Rene|Furbert|nolink=1}} |20 |Paget Parish |- |{{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] |{{sortname|Eliane |Guimarães|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |date=29 Setyembre 2022 |title=Conheça a história do Miss Brasil |url=https://www.terra.com.br/diversao/tv/miss-brasil/conheca-a-historia-do-miss-brasil,ae08a161bab6d310VgnCLD200000bbcceb0aRCRD.html |access-date=8 Disyembre 2022 |website=Terra |language=pt-BR|archive-url=https://web.archive.org/web/20260606183159/https://www.terra.com.br/diversao/tv/miss-brasil/conheca-a-historia-do-miss-brasil,ae08a161bab6d310VgnCLD200000bbcceb0aRCRD.html|archive-date=6 Hunyo 2026|trans-title=Discover the history of Miss Brazil}}</ref> |21 |Mariana |- |{{flagicon|BOL}} [[Bolivia|Bulibya]] |{{sortname|Ana María |Landívar|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=29 Hulyo 2017 |title=El título les dio alegrías, trabajo y fama que aún saborean |url=https://eldeber.com.bo/sociales/el-titulo-les-dio-alegrias-trabajo-y-fama-que-aun-saborean_32650 |access-date=19 Disyembre 2022 |website=El Deber |language=es-ES |archive-date=23 Oktubre 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231023090330/https://eldeber.com.bo/sociales/el-titulo-les-dio-alegrias-trabajo-y-fama-que-aun-saborean_32650 |url-status=dead }}</ref> |18 |[[Sucre]] |- |{{flagicon|CRI}} [[Costa Rica]] |{{sortname|Rosa María |Rivera|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=10 Mayo 1971 |title=Elegida la Miss Costa Rica que ira a Miami |language=es |trans-title=Elected the Miss Costa Rica who will go to Miami |pages=60 |work=La Nacion |url=https://news.google.com/newspapers?id=-vUcAAAAIBAJ&sjid=mXoEAAAAIBAJ&pg=2243%2C338620 |access-date=31 Hulyo 2023 |via=Google News Archive}}</ref> |18 |[[San José, Costa Rica|San José]] |- |{{Flagicon image|Flag of the Netherlands Antilles (1959–1986).svg}} [[Curaçao]] |{{sortname|Maria |Vonhogen|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=16 Hulyo 1971 |title=Willemstad - De charmante Miss Curacao 1971, Maria Vonhögen zal vandaag naar Miami vertrekken om mee te doen aan de verkiezing van Miss Universe, die morgen begint |language=nl |pages=1 |work=Amigoe di Curacao |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010470211:mpeg21:p001 |access-date=29 Marso 2023 |via=Delpher|trans-title=Willemstad – The charming Miss Curaçao 1971, Maria Vonhögen, will depart for Miami today to participate in the Miss Universe pageant, which begins tomorrow.}}</ref> |19 |Willemstad |- |{{Flagicon image|Flag of the Democratic Republic of the Congo (1966–1971).svg}} [[Demokratikong Republika ng Congo]] |{{sortname|Martine |Mualuke|nolink=1}}<ref>{{cite news|title=61 concursantes figuran en el certamen anual 'Miss Universo'|trans-title=61 contestants compete in the annual Miss Universe pageant|url=https://books.google.com/books?id=_AtdAAAAIBAJ&dq=Martine+Mualuke&pg=PA4|newspaper=La Opinion|language=es|date=23 Hulyo 1971|pages=4|access-date=18 Agosto 2026|via=Google Books}}</ref> |19 |[[Kinshasa]] |- |{{flagicon|ECU}} [[Ecuador|Ekwador]] |{{sortname|Ximena |Moreno|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=21 Enero 1972 |title=Corona de los corazones a la reina del Ecuador |language=es |trans-title=Crown of hearts for the queen of Ecuador |pages=9 |work=El Tiempo |url=https://books.google.com.ph/books?id=dboqAAAAIBAJ&lpg=PA9&dq=%22Ximena%20Moreno%22&pg=PA9#v=onepage&q=%22Ximena%20Moreno%22&f=false |access-date=17 Agosto 2026 |via=Google Books}}</ref> |18 |[[Quito]] |- |{{flagicon|SCO}} [[Scotland|Eskosya]] |{{sortname|Elizabeth |Montgomery|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=23 Hulyo 1972 |title=The U.S. is a mystery to her |language=en |pages=47 |work=Tallahassee Democrat |url=https://www.newspapers.com/clip/19550684/tallahassee-democrat/ |access-date=27 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |18 |Ayr |- |{{Flagicon image|Flag of Spain (1945–1977).svg}} [[Espanya]] |{{sortname|Josefina |Román|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=26 Hulyo 1971 |title=Beauty alone not enough |language=en |pages=2 |work=Lawrence Journal-World |url=https://books.google.com.ph/books?id=lZYyAAAAIBAJ&lpg=PA2&dq=%22Josefina%20Roman%22&pg=PA2#v=onepage&q=%22Josefina%20Roman%22&f=false |access-date=17 Agosto 2026 |via=Google Books}}</ref> |24 |Chiclana de la Frontera |- |{{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] |{{sortname|Michele |McDonald|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Mizell |first=Hubert |date=24 Mayo 1971 |title=Miss USA 'shocked, but delighted' |language=en |pages=2 |work=The Free Lance-Star |url=https://news.google.com/newspapers?id=L99LAAAAIBAJ&sjid=q4oDAAAAIBAJ&dq=miss%20usa%20shocked%20but%20delighted&pg=7096%2C2931870 |access-date=11 Disyembre 2022|via=Google News Archive}}</ref> |19 |Butler |- |{{flagicon|WAL}} [[Wales|Gales]] |{{sortname|Dawn |Cater|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |date=5 Abril 2008 |title=Family affair for beauty queens |url=https://www.walesonline.co.uk/news/wales-news/family-affair-for-beauty-queens-2181261 |access-date=3 Enero 2023 |website=Wales Online |language=en}}</ref> |19 |Llanaran |- |{{flagicon|GRE|variant=1970}} [[Gresya]] |{{sortname|Angela |Carayanni|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=21 Hulyo 1971 |title=Nobody ever sees Jackie, Ari dance |language=en |pages=2 |work=Pensacola News Journal |url=https://www.newspapers.com/clip/10859676/pensacola-news-journal/ |access-date=11 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |18 |[[Atenas]] |- |{{flagicon|GUM}} [[Guam]] |{{sortname|Linda |Avila|nolink=1}}<ref name=":4">{{Cite news |date=23 Hulyo 1971 |title=Bellezas en Miami |language=es |pages=1 |work=La Nacion |url=https://news.google.com/newspapers?id=AVA0AAAAIBAJ&sjid=aHoEAAAAIBAJ&pg=3171%2C4847280 |access-date=4 Enero 2023|trans-title=Beauties in Miami|via=Google News Archive}}</ref> |18 |Mangilao |- |{{flagicon|JAM}} [[Jamaica|Hamayka]] |{{sortname|Suzette Marilyn|Wright|nolink=1}} |19 |Clarendon |- |{{flagicon|JPN}} [[Hapon]] |{{sortname|Shigeko |Taketomi|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=25 Hulyo 1971 |title=Lebanese girl wins beauty title |language=en |pages=1 |work=The Victoria Advocate |url=https://books.google.com.ph/books?id=vuFHAAAAIBAJ&lpg=PA1&dq=%22Shigeko%20Taketomi%22&pg=PA1#v=onepage&q&f=false |access-date=17 Agosto 2026 |via=Google Books}}</ref> |21 |[[Tokyo]] |- |{{Flagicon image|Flag of Honduras (1949–2022).svg}} [[Honduras]] |{{sortname|Dunia |Ortega|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Gámez |first=Sabino |date=25 Abril 2008 |title=El Miss Honduras, una historia que contar |url=https://www.laprensa.hn/espectaculos/el-miss-honduras-una-historia-que-contar-ATLP695720 |access-date=8 Disyembre 2022 |website=La Prensa |language=es-HN|archive-url=https://web.archive.org/web/20250123044725/https://www.laprensa.hn/espectaculos/el-miss-honduras-una-historia-que-contar-ATLP695720|archive-date=23 Enero 2025|trans-title=Miss Honduras: A Story to Tell}}</ref> |19 |Santa Bárbara |- |{{flagicon|IND}} [[Indiya]] |{{sortname|Raj |Gill|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=25 Marso 2013 |title=50 years of Miss India: Winners through the years |url=https://photogallery.indiatimes.com/beauty-pageants/miss-india/50-years-of-miss-india-winners-through-the-years/winners-through-the-years/articleshow/19188085.cms |access-date=16 Disyembre 2022 |website=The Times of India |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20251113021208/https://photogallery.indiatimes.com/beauty-pageants/miss-india/50-years-of-miss-india-winners-through-the-years/winners-through-the-years/articleshow/19188085.cms|archive-date=13 Nobyembre 2025}}</ref> |21 |Dhule |- |{{flagicon|ENG}} [[Inglatera]] |{{sortname|Marilyn |Ward|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=18 Hulyo 1971 |title=Businesswoman Miss Universe entrant |language=en |pages=2 |work=The Palm Beach Post |url=https://www.newspapers.com/clip/10859364/the-palm-beach-post/ |access-date=11 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |21 |Hampshire |- |{{flagicon|IRL}} [[Republika ng Irlanda|Irlanda]] |{{sortname|Marie |Hughes|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=19 Hulyo 1971 |title=Three of the beauties |language=en |pages=4 |work=Williamson Daily News |url=https://books.google.com.ph/books?id=rSdEAAAAIBAJ&lpg=PA4&dq=%22Marie%20Hughes%22&pg=PA4#v=onepage&q=%22Marie%20Hughes%22&f=false |access-date=17 Agosto 2026 |via=Google Books}}</ref> |22 |[[Dublin]] |- |{{flagicon|ISL}} [[Iceland|Islandiya]] |{{sortname|Guðrún |Valgarðsdóttir|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=10 Mayo 1971 |title=Ekki négu mikil rauðsokka til þess að hafna keppninni |language=is |pages=1–2 |work=Vísir |url=https://timarit.is/page/3238164?iabr=on |access-date=25 Nobyembre 2022 |via=Tímarit.is}}</ref> |18 |Skagafjörður |- |{{flagicon|ISR}} [[Israel]] |{{sortname|Ester |Orgod|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=19 Hulyo 1971 |title=Miss Israel: Sexiest soldier |language=en |pages=6-B |work=Florida Today |url=https://www.newspapers.com/clip/115175109/florida-today/ |access-date=26 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |19 |[[Eilat]] |- |{{flagicon|ITA}} [[Italya]] |{{sortname|Mara |Palvarini|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=1 Agosto 2026 |title=Lost title, won a husband |language=en |pages=4 |work=The Sydney Morning Herald |url=https://books.google.com.ph/books?id=7AhFAAAAIBAJ&lpg=PA4&dq=%22Mara%20Palvarini%22&pg=PA4#v=onepage&q=%22Mara%20Palvarini%22&f=false |access-date=17 Agosto 2026 |via=Google Books}}</ref> |20 |Mantua |- |{{flagicon|CAN}} [[Canada|Kanada]] |{{sortname|Lana |Drouillard|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Beneteau |first=Ann |date=10 Hulyo 1971 |title=Secret was to be herself |language=en |pages=8 |work=The Windsor Star |url=https://www.newspapers.com/clip/34073975/the-windsor-star/ |access-date=16 Enero 2023 |via=Newspapers.com}}</ref> |20 |Ancaster |- |{{flagicon|GER}} [[Kanlurang Alemanya]] |{{sortname|Vera |Kirst|nolink=1}} |22 |[[Baviera]] |- |{{flagicon|VIR}} [[Kapuluang Birhenes ng Estados Unidos]] |{{sortname|Cherrie |Creque|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=24 Hulyo 1971 |title=Miss Virgin Islands |language=en |pages=2 |work=The Virgin Islands Daily News |url=https://books.google.com.ph/books?id=YSQwAAAAIBAJ&lpg=PA2&dq=%22Shigeko%20Taketomi%22&pg=PA2#v=onepage&q=%22Shigeko%20Taketomi%22&f=false |access-date=18 Agosto 2026 |via=Google Books}}</ref> |20 |Saint Croix |- |{{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]] |{{sortname|Piedad |Mejía|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=12 Nobyembre 1970 |title=Caldas gano reinado |language=es |pages=1, 13 |work=El Tiempo |url=https://news.google.com/newspapers?id=dz41AAAAIBAJ&sjid=r2YEAAAAIBAJ&pg=3719%2C2155129 |access-date=4 Enero 2023|trans-title=Caldas won the beauty pageant|via=Google News Archive}}</ref> |22 |Manizales |- |'''{{flagicon|LIB}} [[Lebanon|Libano]]''' |'''{{sortname|Georgina |Rizk}}'''<ref>{{Cite web |last=Yazbeck |first=Jeannine |date=15 Disyembre 2022 |title=Georgina Rizk, the First and Only Arab Miss Universe Talks Evading Fame, and Her Love for Lebanon |url=https://en.vogue.me/fashion/georgina-rizk-first-only-arab-miss-universe-fame-lebanon-interview/ |access-date=4 Enero 2022 |website=[[Vogue|Vogue Arabia]] |language=en-GB|archive-url=https://web.archive.org/web/20241203073357/https://en.vogue.me/fashion/georgina-rizk-first-only-arab-miss-universe-fame-lebanon-interview/|archive-date=3 Disyembre 2024}}</ref> |18 |[[Beirut]] |- |{{flagicon|LUX}} [[Luxembourg|Luksemburgo]] |{{sortname|Mariette Francoise |Fay|nolink=1}} |18 |Mersch |- |{{flagicon|MYS}} [[Malaysia]] |{{sortname|Yvette |Baterman|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=14 Hunyo 1971 |title=Secretary who feels on top of the world |language=en |pages=7 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19710614-1.2.38 |access-date=25 Disyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref> |21 |Shah Alam |- |{{flagicon|MLT}} [[Malta]] |{{sortname|Felicity |Carbott|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=22 Hulyo 1971 |title=Beauties name Nixon 'World's Greatest' |language=en |pages=11 |work=Daytona Beach Morning Journal |url=https://books.google.com.ph/books?id=DE8fAAAAIBAJ&lpg=PA11&dq=Felicity%20Carbott&pg=PA11#v=onepage&q=Felicity%20Carbott&f=false |access-date=18 Agosto 2026 |via=Google Books}}</ref> |19 |[[Valeta]] |- |{{flagicon|MEX}} [[Mehiko]] |{{sortname|María Luisa |López|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=21 Hulyo 1971 |title=El sabado se elige a Miss Universo |language=es |pages=57 |work=La Nacion |url=https://news.google.com/newspapers?id=_080AAAAIBAJ&sjid=aHoEAAAAIBAJ&pg=6214%2C4305110 |access-date=4 Enero 2023|trans-title=Miss Universe will be chosen on Saturday|via=Google News Archive}}</ref> |21 |[[Lungsod ng Mehiko]] |- |{{flagicon|NIC}} [[Nicaragua|Nikaragwa]] |{{sortname|Xiomara |Paguaga|nolink=1}} |20 |[[Managua]] |- |{{flagicon|NOR}} [[Noruwega]] |{{sortname|Ruby |Reitan|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=24 Hulyo 1971 |title=Ruby Reitan |language=nl |pages=2 |work=Limburgsch Dagblad |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010556004:mpeg21:p002 |access-date=29 Marso 2023 |via=Delpher}}</ref> |23 |[[Oslo]] |- |{{flagicon|NZL}} [[New Zealand|Nuweba Selandiya]] |{{sortname|Linda |Ritchie|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Whaitiri |first=Delilah |date=28 Abril 2021 |title=Local Focus: Miss Rotorua to become a reality series |url=https://www.nzherald.co.nz/rotorua-daily-post/news/local-focus-miss-rotorua-to-become-a-reality-series/4G6AFYCHEBAECEELBVEFZFPPAA/ |access-date=26 Disyembre 2022 |website=The New Zealand Herald |language=en-NZ|archive-url=https://web.archive.org/web/20241127091016/https://www.nzherald.co.nz/rotorua-daily-post/news/local-focus-miss-rotorua-to-become-a-reality-series/4G6AFYCHEBAECEELBVEFZFPPAA/|archive-date=27 Nobyembre 2024}}</ref> |21 |[[Auckland]] |- |{{flagicon|NED}} [[Netherlands|Olanda]] |{{sortname|Laura |Mulder-Smid|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=15 Mayo 1971 |title=We hebben weer Miss Holland |language=nl |pages=2 |work=Leidsch Dagblad |url=https://leiden.courant.nu/issue/LD/1971-05-15/edition/0/page/2?query= |access-date=25 Disyembre 2022 |via=Leidsch Dagblad |archive-date=25 Disyembre 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221225115532/https://leiden.courant.nu/issue/LD/1971-05-15/edition/0/page/2?query= |url-status=dead }}</ref> |18 |Zandvoort |- |{{flagicon|PAN}} [[Panama]] |{{sortname|Gladys |Isaza|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=7 Enero 2015 |title=Estas son las panameñas que participaron de Miss Universo |url=https://www.telemetro.com/noticias/2015/01/07/panamenas-participaron-miss-universo/1656598.html |access-date=10 Disyembre 2022 |website=Telemetro |language=es-PA|archive-url=https://web.archive.org/web/20251219080204/https://www.telemetro.com/noticias/2015/01/07/panamenas-participaron-miss-universo/1656598.html|archive-date=19 Disyembre 2025|trans-title=These are the Panamanian women who participated in Miss Universe}}</ref> |18 |[[Lungsod ng Panama]] |- |{{flagicon|PER}} [[Peru]] |{{sortname|Magnolia |Martínez|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |first= |date=12 Nobyembre 2017 |title=Miss Perú: las peruanas más bellas de las últimas décadas |url=https://elcomercio.pe/tvmas/farandula/miss-peru-peruanas-bellas-ultimas-decadas-noticia-473145-noticia/ |access-date=11 Nobyembre 2022 |website=El Comercio Perú |language=es|archive-url=https://web.archive.org/web/20260101221942/https://elcomercio.pe/tvmas/farandula/miss-peru-peruanas-bellas-ultimas-decadas-noticia-473145-noticia/|archive-date=1 Enero 2026|trans-title=Miss Peru: the most beautiful Peruvian women of recent decades}}</ref> |24 |[[Lungsod ng Lima|Lima]] |- |{{Flagicon image|Flag of the Philippines (1936–1985, 1986–1998).svg}} [[Binibining Pilipinas|Pilipinas]] |{{sortname|Vida |Doria|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Alano |first=Ching M. |date=3 Nobyembre 2002 |title=La dolce Vida |url=https://www.philstar.com/lifestyle/sunday-life/2002/11/03/182464/la-dolce-vida |access-date=3 Enero 2023 |website=[[Philippine Star]] |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20250220024608/https://www.philstar.com/lifestyle/sunday-life/2002/11/03/182464/la-dolce-vida|archive-date=20 Pebrero 2025}}</ref> |20 |[[Lungsod Quezon]] |- |{{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]] |{{sortname|Pirjo |Laitila|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=4 Pebrero 2021 |title=Urheilumissi Pirjo Laitila |url=https://www.hs.fi/historia/art-2000007753702.html |access-date=3 Enero 2023 |website=Helsingin Sanomat |language=fi|archive-url=https://web.archive.org/web/20241203154957/https://www.hs.fi/historia/art-2000007753702.html|archive-date=3 Disyembre 2024|trans-title=Sports Beauty Queen Pirjo Laitila}}</ref> |20 |[[Helsinki]] |- |{{flagicon|POR}} [[Portugal]] |{{sortname|Maria Celmira |Bauleth|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=21 Hulyo 1971 |title=Beauties and the beach |language=en |pages=1-B |work=Ocala Star-Banner |url=https://news.google.com/newspapers?id=YXdPAAAAIBAJ&sjid=PgUEAAAAIBAJ&pg=4729%2C2833435 |access-date=3 Enero 2023|via=Google News Archive}}</ref> |18 |[[Moçâmedes]] |- |{{Flagicon image|Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg}} [[Pransiya]] |{{sortname|Myriam |Stocco|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=19 Disyembre 2020 |title=Miss France 1971 : cette année de règne qui a changé la vie de la Gardoise Myriam Stocco |url=https://www.midilibre.fr/2020/12/19/cette-annee-de-regne-qui-a-change-la-vie-de-la-miss-myriam-stocco-9266388.php |access-date=13 Enero 2023 |website=Midi Libre |language=fr|archive-url=https://web.archive.org/web/20241225134246/https://www.midilibre.fr/2020/12/19/cette-annee-de-regne-qui-a-change-la-vie-de-la-miss-myriam-stocco-9266388.php|archive-date=25 Disyembre 2024|trans-title=Miss France 1971: the year-long reign that changed the life of Myriam Stocco, from the Gard region}}</ref> |20 |Languedoc-Roussillon |- |{{flagicon|Puerto Rico|variant=1952}} [[Puerto Rico]] |{{sortname|Beba |Franco|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Berrios |first=Luis Ernesto |date=26 Marso 2023 |title=Beba Franco resalta cualidades de Marisol Malaret |url=https://www.primerahora.com/entretenimiento/reinas-belleza/notas/beba-franco-resalta-cualidades-de-marisol-malaret/ |access-date=29 Marso 2023 |website=Primera Hora |language=es|archive-url=https://web.archive.org/web/20260116034144/https://www.primerahora.com/entretenimiento/reinas-belleza/notas/beba-franco-resalta-cualidades-de-marisol-malaret/|archive-date=16 Enero 2026|trans-title=Beba Franco highlights Marisol Malaret's qualities}}</ref> |24 |San Juan |- |{{flagicon|DOM}} [[Republikang Dominikano]] |{{sortname|Sagrario |Reyes|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=22 Hulyo 1971 |title=Nixon outpolls all others as "Worlds Greatest Man" |language=en |pages=15 |work=Sarasota Herald-Tribune |url=https://books.google.com.ph/books?id=erkqAAAAIBAJ&lpg=PA15&dq=%22Sagrario%20Reyes%22&pg=PA15#v=onepage&q=%22Sagrario%20Reyes%22&f=false |access-date=18 Agosto 2026 |via=Google Books}}</ref> |20 |El Seibo |- |{{flagicon|SGP}} [[Singapore|Singapura]] |{{sortname|Jenny |Wong|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=21 Hulyo 1971 |title=Reluctant Jenny wins the Miss Singapore-Universe title |language=en |pages=24 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19710621-1.2.98 |access-date=25 Disyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref> |23 |Singapura |- |{{Flagicon image|Flag of Suriname (1959–1975).svg}} [[Suriname]] |{{sortname|Marcelle |Darou|nolink=1}}<ref name=":22">{{Cite news |date=23 Hulyo 1971 |title=World pageants well-versed |language=en |pages=10A |work=Florida Today |url=https://www.newspapers.com/clip/10860084/florida-today/ |access-date=11 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |19 |[[Paramaribo]] |- |{{flagicon|SWE}} [[Suwesya]] |{{sortname|Vivian |Oihanen|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=19 Hulyo 1971 |title=Long wait |language=en |pages=6-B |work=Florida Today |url=https://www.newspapers.com/clip/115175829/florida-today/ |access-date=26 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |20 |Vaxholm |- |{{flagicon|SUI}} [[Suwisa]] |{{sortname|Anita |Andrini|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Meier |first=Simone |date=15 Oktubre 2015 |title=Liebe Schweiz, es ist wieder Missen-Zeit. Da müssen wir doch gleich mal dissen |url=https://www.watson.ch/!650149858 |access-date=3 Enero 2023 |website=Watson |language=de|archive-url=https://web.archive.org/web/20250414103307/https://www.watson.ch/schweiz/grosse-fragen/650149858-sorry-wir-koennen-nicht-anders-wir-muessen-mal-den-missen-zirkus-dissen|archive-date=14 Abril 2025|trans-title=Dear Switzerland, it’s beauty pageant season again. Time to do some dissing}}</ref> |19 |Ticino |- |{{flagicon|THA}} [[Thailand|Taylandiya]] |{{sortname|Warunee |Sangsirinavin|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |date=15 Agosto 2016 |title=สปอร์ตไลท์ส่อง นางสาวไทยคนที่ 19 ! เปีย วารุณี ภรรยาของ ตรีทิพย์ เตลาน |trans-title=The spotlight shines on the 19th Miss Thailand! Pia Warunee, wife of Treetip Telan |url=https://dodeden.com/%E0%B8%AA%E0%B8%9B%E0%B8%AD%E0%B8%A3%E0%B9%8C%E0%B8%95%E0%B9%84%E0%B8%A5%E0%B8%97%E0%B9%8C%E0%B8%AA%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%87-%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B8%AA%E0%B8%B2%E0%B8%A7%E0%B9%84%E0%B8%97/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241206132837/https://dodeden.com/%E0%B8%AA%E0%B8%9B%E0%B8%AD%E0%B8%A3%E0%B9%8C%E0%B8%95%E0%B9%84%E0%B8%A5%E0%B8%97%E0%B9%8C%E0%B8%AA%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%87-%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B8%AA%E0%B8%B2%E0%B8%A7%E0%B9%84%E0%B8%97/ |archive-date=6 Disyembre 2024 |access-date=27 Hulyo 2026 |website=Dodeden |language=th}}</ref> |19 |[[Bangkok]] |- |{{flagicon|KOR}} [[Timog Korea]] |{{sortname|Mi-ae|Noh|nolink=1}} |19 |[[Seoul]] |- |{{flagicon|TTO}} [[Trinidad at Tobago]] |{{sortname|Sally |Karamath|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Organ |first=Jane |date=14 Hulyo 1971 |title=Trinidad girl hard at work here training for Miss Universe event |language=en |pages=43 |work=The Montreal Gazette |url=https://news.google.com/newspapers?id=A3oyAAAAIBAJ&sjid=HrkFAAAAIBAJ&pg=1047%2C2815698 |access-date=31 Hulyo 2023 |via=Google News Archive}}</ref> |22 |San Fernando |- |{{flagicon|TUN}} [[Tunisya]] |{{sortname|Aida |Mzali|nolink=1}}<ref name=":3">{{Cite news |date=22 Hulyo 1971 |title=Next to daddy, Miss Universe contestants like Nixon |language=en |pages=38 |work=The Orlando Sentinel |url=https://www.newspapers.com/clip/10859815/the-orlando-sentinel/ |access-date=26 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com}}</ref> |18 |[[Tunis]] |- |{{flagicon|TUR}} [[Turkiya]] |{{sortname|Filiz |Vural|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=17 Oktubre 2016 |title=Türkiye tarihinde güzellik yarışmalarında birinci olmuş güzeller |url=https://www.cnnturk.com/yasam/diger/turkiye-tarihinde-guzellik-yarismalarinda-birinci-olmus-guzeller |access-date=29 Disyembre 2022 |website=[[CNN|CNN Türk]] |language=tr|archive-url=https://web.archive.org/web/20241214012000/https://www.cnnturk.com/yasam/diger/turkiye-tarihinde-guzellik-yarismalarinda-birinci-olmus-guzeller-422388|archive-date=14 Disyembre 2024|trans-title=Beauty queens who won beauty pageants in the history of Türkiye}}</ref> |18 |[[Istanbul]] |- |{{flagicon|URY}} [[Uruguay]] |{{sortname|Alba |Techira|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=29 Hulyo 1971 |title=Bellezas latinoamericanas denuncian discriminacion |script-title= |language=es |trans-title=Latin American beauties denounce discrimination |pages=6 |work=El Tiempo |url=https://books.google.com.ph/books?id=rPojAAAAIBAJ&lpg=PA6&dq=%22Miss%20Universe%22%20%22Uruguay%22&pg=PA6#v=onepage&q=%22Miss%20Universe%22%20%22Uruguay%22&f=false |access-date=25 Oktubre 2026 |via=Google Books}}</ref> |19 |[[Montevideo]] |} == Mga tala == {{Notelist}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Panlabas na kawing == * {{Official website|https://www.missuniverse.com}} {{Miss Universe}} [[Kategorya:1971]] [[Kategorya:Miss Universe]] qvvksi43i1q923y9g7pxklnoqk51bek Miss Universe 1972 0 321366 2238379 2237263 2026-11-01T04:43:29Z Allyriana000 119761 2238379 wikitext text/x-wiki {{Infobox beauty pageant|photo=|winner='''[[Kerry Anne Wells]]'''|represented={{flagu|Australya}}|date=29 Hulyo 1972|image=Kerry Anne Wells (cropped).png|caption=Kerry Anne Wells|presenters={{Hlist|Bob Barker|Helen O'Connell}}|venue=Cerromar Beach Hotel, [[Dorado]], Puerto Rico|broadcaster=[[CBS]]|entrants=61|placements=12|debuts=Irak|withdraws={{Hlist|Libano|Nikaragwa|Panama|Trinidad at Tobago|Tunisya}}|returns={{Hlist|Dinamarka|El Salvador|Hong Kong|Paraguay|Tsile}}|congeniality=Ombayi Mukuta <br> {{flagu|Zaire}}|best national costume=Carmen Ampuero <Br> {{flagu|Peru}}|before=[[Miss Universe 1971|1971]]|next=[[Miss Universe 1973|1973]]|entertainment=Singing Lettermen}} Ang '''Miss Universe 1972''' ay ang ika-21 edisyon ng [[Miss Universe]] pageant, na ginanap sa Cerromar Beach Hotel sa Dorado, Puerto Rico noong 29 Hulyo 1972. Ito ang kauna-unahang edisyon na ginanap sa labas ng [[Kalupaang Estados Unidos]].<ref>{{Cite news |date=7 Hulyo 1972 |title=On the air |language=en |pages=26 |work=Pittsburgh Post-Gazette |url=https://www.newspapers.com/clip/95994686/leemiss-universe/ |access-date=12 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20241225061102/https://www.newspapers.com/article/pittsburgh-post-gazette-leemiss-univers/95994686/|archive-date=25 Disyembre 2024}}</ref> Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ni [[Miss Universe 1970]] [[Marisol Malaret]] si [[Kerry Anne Wells]] ng Australya bilang Miss Universe 1972.<ref>{{Cite news |date=30 Hulyo 1972 |title=Miss Australia Named As 1972 Miss Universe |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1972/07/30/archives/miss-australia-named-as-1972-miss-universe.html |access-date=27 Disyembre 2022 |issn=0362-4331|archive-url=https://web.archive.org/web/20251007175752/https://www.nytimes.com/1972/07/30/archives/miss-australia-named-as-1972-miss-universe.html|archive-date=7 Oktubre 2025}}</ref><ref>{{Cite news |date=30 Hulyo 1972 |title=Australian wins Miss Universe crown |language=en |pages=2 |work=Arizona Republic |url=https://www.newspapers.com/clip/10862584/arizona-republic/ |access-date=12 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20221212122021/https://www.newspapers.com/clip/10862584/arizona-republic/|archive-date=12 Disyembre 2022}}</ref> Ito ang unang tagumpay ng Australya sa kasaysayan ng kompetisyon. Nagtapos bilang first runner-up si Rejane Costa ng Brasil, habang nagtapos bilang second runner-up si María Antonieta Cámpoli ng Beneswela.<ref>{{Cite news |date=31 Hulyo 1972 |title=Miss Universe and her court |language=en |pages=12 |work=The Cincinnati Enquirer |url=https://www.newspapers.com/clip/10862798/the-cincinnati-enquirer/ |access-date=27 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20241224163234/https://www.newspapers.com/article/the-cincinnati-enquirer/10862798/|archive-date=24 Disyembre 2024}}</ref><ref>{{Cite news |date=1 Agosto 1972 |title=Three stunning beauties to brighten up any beach |language=en |pages=4 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19720801-1.2.19.4 |access-date=9 Enero 2023 |via=National Library Board}}</ref> Hindi pinayagan si [[Georgina Rizk]] ng Libano na koronahan ang kaniyang kahalili dahil sa mga restriksyon ng Pamahalaan ng Libano dahil sa takot sa pag-atake ng terorista, at nagpakita na lamang ito noong [[Miss Universe 1973|1973]] kung saan ginanap ang kompetisyon sa [[Atenas]].<ref>{{Cite news |date=14 Hulyo 1972 |title=A 'no' for sake of safety |language=en |pages=3 |work=New Nation |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/newnation19720714-1.2.33 |access-date=8 Disyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref> Mga kandidata mula sa animnapu't-isang bansa at teritoryo ang lumahok sa kompetisyong ito. Pinangunahan ni Bob Barker ang kompetisyon sa ikaanim na pagkakataon, samantalang si Helen O'Connell ang nagbigay ng komentaryo sa buong kompetisyon.<ref>{{Cite news |last=Kleiner |first=Dick |date=27 Nobyembre 1972 |title=Bob Barker busier than ever |language=en |pages=27 |work=Dayton Daily News |url=https://www.newspapers.com/clip/49004078/19721118daytondailynewsbobbarker/ |access-date=12 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20241224095938/https://www.newspapers.com/article/dayton-daily-news-19721118daytondaily/49004078/|archive-date=24 Disyembre 2024}}</ref><ref>{{Cite news |date=23 Hulyo 1972 |title=Miss Universe finals seen in 34 countries |language=en |pages=100 |work=The San Bernardino County Sun |url=https://www.newspapers.com/clip/10861828/the-san-bernardino-county-sun/ |access-date=31 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20241224053853/https://www.newspapers.com/article/the-san-bernardino-county-sun/10861828/|archive-date=24 Disyembre 2024}}</ref> == Kaligiran == [[Talaksan:Dorado, Puerto Rico, Central Square.jpg|thumb|Lungsod ng Dorado, ang lokasyon ng Miss Universe 1972|250x250px]] === Lokasyon at petsa ng kompetisyon === Noong 3 Agosto 1971, naglagda ng kontrata ang Miss Universe Organization at ang Government Economic Development Administrator ng Puerto Rico upang dalhin ang Miss Universe at Miss USA sa San Juan sa susunod na limang taon. Bukod pa rito, imbis na sa Miami, titira si Georgina Rizk, Miss Universe 1971, sa teritoryo ayon sa kontratang nilagdaan. Ayon kay Harold Glasser, pangulo ng Miss Universe Organization, ang dahilan kung bakit nilipat sa Puerto Rico ang kompetisyon ay dahil sa magandang impresyon na ibinigay ni Miss Universe 1970 Marisol Malaret sa buong mundo.<ref>{{Cite news |date=6 Agosto 1971 |title=PR gets Miss Universe contest for five years |language=en |pages=1, 15 |work=The Virgin Islands Daily News |url=https://news.google.com/newspapers?id=SyQwAAAAIBAJ&sjid=pkQDAAAAIBAJ&pg=2614%2C2960258 |access-date=26 Disyembre 2022|via=Google News Archive}}</ref><ref>{{Cite news |date=12 Hulyo 1972 |title=Pageant's security tightened |language=en |pages=45 |work=Fort Lauderdale News |url=https://www.newspapers.com/clip/10861016/fort-lauderdale-news/ |access-date=27 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20250217080244/https://www.newspapers.com/article/fort-lauderdale-news/10861016/|archive-date=17 Pebrero 2025}}</ref> === Pagpili ng mga kandidata === Ang mga kandidata mula sa animnapu't-isang mga bansa at teritoryo ay napili upang lumahok sa kompetisyon. Isang kandidata ang nailuklok upang kumatawan sa kaniyang bansa/teritoryo.<ref name=":4" /> ==== Mga pagpalit ==== Pinalitan ni Anneliese Weber si Miss Switzerland 1972 Bianca Gubler bilang kinatawan ng Suwisa dahil hindi pa sapat ang kaniyang edad upang makalahok sa kompetisyon.<ref>{{Cite news |date=20 Mayo 1972 |title=Miss Suisse 1972 |language=fr |trans-title=Miss Switzerland 1972 |volume=5 |pages=39 |work=Le Nouvelliste |url=https://www.e-newspaperarchives.ch/?a=d&d=NVE19720520-01.2.84.11 |access-date=29 Setyembre 2026 |via=E-newspaperarchives.ch}}</ref> ==== Mga unang pagsali, pagbalik, at pag-urong sa kompetisyon ==== Unang sumali sa edisyong ito ang bansang Irak.<ref>{{Cite news|date=21 Disyembre 2015|title=Iraq: Historic beauty contest finally held|url=https://www.africanews.com/2015/12/21/iraq-historic-beauty-contest-finally-held//|access-date=25 Oktubre 2026|website=Africanews|language=en|archive-date=14 Abril 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240414070807/https://www.africanews.com/2015/12/21/iraq-historic-beauty-contest-finally-held//|url-status=live}}</ref> Bumalik sa edisyong ito ang mga bansang El Salvador na huling sumali noong [[Miss Universe 1955|1955]]; at Dinamarka, Hong Kong, Paraguay, at Tsile na huling sumali noong [[Miss Universe 1970|1970]].<ref name=":0">{{Cite news |date=20 Hulyo 1972 |title=Guards out as world beauties fly in |language=en |pages=7 |work=New Nation |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/newnation19720720-1.2.55 |access-date=8 Disyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref> Hindi sumali ang mga bansang Libano, Nikaragwa, Panama, Trinidad at Tobago, at Tunisya sa edisyong ito. Hindi pinayagan ng pamahalaan ng Libano na pumunta sa Puerto Rico si Miss Lebanon 1972 Christiane Accaoui dahil sa takot na maulit muli ang nangyaring karahasan sa Miss USA 1972 ''pageant'' noong Mayo 1972.<ref name=":0" /> Hindi sumali ang Nikaragwa, Panama, Trinidad at Tobago, at Tunisya matapos na mabigo ang kanilang mga organisasyong pambansa na magdaos ng kompetisyong pambansa o magtalaga ng kandidata. Dapat rin sanang kakandidata sa edisyong ito sina Maria Koutrouza ng [[Tsipre]] at Roya Rouhani Moghaddam ng [[Iran]], ngunit hindi sumali ang mga ito dahil sa hindi isiniwalat na dahilan. Unang sasali sa [[Miss Universe 1973|susunod na edisyon]] ang Tsipre, ngunit hindi pa nakakapagpadala ng kandidata ang Iran sa kasaysayan ng kompetisyon.<ref name=":0" /> Dapat rin sanang lalahok sa edisyong ito si Daniela Krajcinovic mula sa Yugoslavia sa kompetisyon, ngunit bumitiw ito dahil ito ay nagkasakit.<ref>{{Cite news |date=20 Hulyo 1972 |title=Miss Universe contestants arriving at Cerromar Hotel |language=en |pages=8 |work=The Virgin Islands Daily News |url=https://news.google.com/newspapers?id=LHVSAAAAIBAJ&sjid=F64DAAAAIBAJ&pg=6380%2C1597729 |access-date=22 Nobyembre 2023 |via=Google News Archive}}</ref> === Mga insidente sa panahon ng kompetisyon === Noong kasagsagan ng Miss USA 1972, dalawang buwan bago ang kompetisyon, dalawang bomba ang sumabog sa loob ng Cerromar Beach Hotel na nakapinsala ng apat na kwarto at apat na sasakyan sa naturang hotel.<ref>{{Cite news |date=13 Hulyo 1972 |title=Tight security is planned for beauty pageant |language=en |pages=11 |work=Reading Eagle |url=https://books.google.com.ph/books?id=7ZMjAAAAIBAJ&lpg=PA11&dq=%22Miss%20Universe%22&pg=PA11#v=onepage&q=%22Miss%20Universe%22&f=false |access-date=25 Oktubre 2026 |via=Google Books}}</ref> Ang mga pagsabog ay hinihinalang kagagawan ng mga aktibistang tumataligsa sa pamumuno ng Estados Unidos sa Puerto Rico.<ref>{{Cite news |date=22 Mayo 1972 |title=Pageant bombing probed |language=en |pages=12 |work=The Journal Herald |url=https://www.newspapers.com/clip/115501923/the-journal-herald/ |access-date=31 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20241224092858/https://www.newspapers.com/article/the-journal-herald/115501923/|archive-date=24 Disyembre 2024}}</ref><ref>{{Cite news |date=21 Mayo 1972 |title=Explosions rock beauty contest site |language=en |pages=1 |work=Toledo Blade |url=https://news.google.com/newspapers?id=pFwxAAAAIBAJ&sjid=6wEEAAAAIBAJ&dq=tanya-wilson&pg=3574%2C3071884 |access-date=31 Disyembre 2022|via=Google News Archive}}</ref> Dahil dito, hinigpitan ang seguridad sa Cerromar Beach Hotel sa panahon ng kompetisyon. Mga taong may koneksyon sa hotel, sa pamahalaan at sa kompetisyon lang ang pinahihintulutang pumasok sa loob ng lokasyon ng kompetisyon, at kung magpapatuloy pa rin ang kapinsalaan sa kompetisyon, hindi na itutuloy ang kompetisyon sa Puerto Rico.<ref>{{Cite news |date=12 Hulyo 1972 |title=Pageant's security tightened |language=en |pages=45 |work=Fort Lauderdale News |url=https://www.newspapers.com/clip/10861016/fort-lauderdale-news/ |access-date=31 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20250217080244/https://www.newspapers.com/article/fort-lauderdale-news/10861016/|archive-date=17 Pebrero 2025}}</ref> Noong 14 Hulyo 1972, inanunsyo ng Consul ng Libano sa San Juan na si Salibe Tartak na hindi pinayagan ng pamahalaan ng Libano na lumipad si Miss Universe 1971 Georgina Rizk, at ang kandidata ng Libano para sa Miss Universe 1972 na si Christiane Accoui. Ayon kay Rizk, hindi ito lumipad papuntang Puerto Rico dahil sa takot sa paghihiganti para sa labing-anim na mga Portorikenyong namatay sa patayan sa Tel Aviv Airport noong Mayo 30, 1972. Ang patayan sa paliparan ay dulot ng 3 Hapones na iniluklok ng mga gerilyang grupong Palestino na siyang nakapatay ng labing-anim na Portorikenyo.<ref>{{Cite news |date=15 Hulyo 1972 |title=Miss Universe forfeits title before pageant |language=en |pages=6 |work=The Kansas City Star |url=https://www.newspapers.com/clip/115177709/the-kansas-city-star/ |access-date=4 Enero 2023 |via=Newspapers.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20241225062829/https://www.newspapers.com/article/the-kans|archive-date=25 Disyembre 2024}}</ref><ref>{{Cite news |date=18 Hulyo 1972 |title=Miss Universe won't be allowed to leave Lebanon |language=en |pages=7 |work=Tucson Daily Citizen |url=https://www.newspapers.com/clip/10861235/tucson-daily-citizen/ |access-date=4 Enero 2023 |via=Newspapers.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20241224095115/https://www.newspapers.com/article/tucson-daily-citizen/10861235/|archive-date=24 Disyembre 2024}}</ref> Ayon naman kay Tartak, imbis na natakot si Rizk sa patayan noong Mayo 30, natakot raw ito sa posibleng mga gawaing terorista ng mga grupong ''leftist'' ng pulo sa Miss Universe, tulad na lamang ng mga pagbomba na nangyari noong [[Miss USA 1972]].<ref>{{Cite news |date=15 Hulyo 1972 |title=A Security Rizk |language=en |pages=2 |work=Philadelphia Daily News |url=https://www.newspapers.com/clip/115504890/philadelphia-daily-news/ |access-date=5 Enero 2023 |via=Newspapers.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20241224172548/https://www.newspapers.com/article/philadelphia-daily-news/115504890/|archive-date=24 Disyembre 2024}}</ref> Sa gabi ng panghuling kompetisyon, 400 miyembro ng ''Puerto Rican Socialist Party'' ang nagpiket sa kahabaan ng ''highway'' na dumadaan sa harap ng hotel. Sinisigaw ng mga demonstrador na "nagtatrabaho ang mga babaeng nagtatrabaho, at nagmomodelo ang mga babaeng burgis". Ayon sa secretary-general ng Partidong Sosyalista na si Juan Mari Bras, ang mahigipt na seguridad ng mga pulis sa hotel ang dahilan ng pagsikip ng trapiko sa ''highway'' na kanilang pinipiket. Sa panahon ng mga pag-anunsyo ng nagwagi sa kompetisyon, matagumpay na idiniskonekta ng mga miyembro ng Puerto Rican Socialist Party ang mga kable ng mga kamera na isinasahimpapawid ang kompetisyon, at naibalik lamang ang koneksyon nito sa panahong ginagawa na ni Kerry Anne Wells ang kaniyang ''first walk'' bilang Miss Universe 1972.<ref>{{Cite news |date=30 Hulyo 1972 |title=Miss Universe title goes to Australian |language=en |pages=1 |work=The Indianapolis Star |url=https://www.newspapers.com/clip/10862615/the-indianapolis-star/ |access-date=27 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20241224094153/https://www.newspapers.com/article/the-indianapolis-star/10862615/|archive-date=24 Disyembre 2024}}</ref> == Mga resulta == [[Talaksan:Miss Universe 1972 Map.PNG|thumb|250x250px|Mga bansa at teritoryong sumali sa Miss Universe 1972 at ang kanilang mga pagkakalagay]] [[Talaksan:Miss Universe 1972.jpg|thumb|Si Kerry Anne Wells ng Australia (gitna) kasama ang kaniyang mga ''runner-up'']] === Mga pagkakalagay === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Pagkakalagay !Kandidata |- |'''Miss Universe 1972''' | * '''{{Flagicon image|Flag of Australia (converted).svg}} [[Australia|Australya]]''' – '''[[Kerry Anne Wells]]<ref name=":2">{{Cite news |date=30 Hulyo 1972 |title=Australia new Miss Universe |language=en |pages=7 |work=Democrat and Chronicle |url=https://www.newspapers.com/clip/10862646/democrat-and-chronicle/ |access-date=27 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20261025033610/https://www.newspapers.com/article/democrat-and-chronicle/10862646/|archive-date=25 Oktubre 2026}}</ref>''' |- |1st runner-up | * {{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] – Rejane Costa<ref name=":2" /> |- |2nd runner-up | * {{flagicon|Venezuela|variant=1930}} [[Venezuela|Beneswela]] – María Antonieta Cámpoli<ref name=":2" /> |- |3rd runner-up | * {{flagicon|ISR}} [[Israel]] – Ilana Goren<ref name=":2" /> |- |4th runner-up | * {{flagicon|ENG}} [[Inglatera]] – Jennifer McAdam<ref name=":2" /> |- |Top 12 | * {{flagicon|BEL}} [[Belhika]] – Anne-Marie Roger<ref name=":2" /> * {{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] – Tanya Wilson<ref name=":2" /> * {{flagicon|JPN}} [[Hapon]] – Harumi Maeda<ref name=":2" /> * {{flagicon|IND}} [[Indiya]] – Roopa Satyan<ref name=":2" /> * {{flagicon|GER}} [[Kanlurang Alemanya]] – Heidemarie Weber<ref name=":2" /> * {{flagicon|PER}} [[Peru]] – Carmen Ampuero<ref name=":2" /> * {{Flagicon image|Flag of the Philippines (1936–1985, 1986–1998).svg}} [[Binibining Pilipinas|Pilipinas]] – Armi Crespo<ref name=":2" /> |} === Mga espesyal na parangal === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Parangal !Kandidata |- |Miss Congeniality | * {{Flagicon image|Flag of Zaire (1971–1997).svg}} [[Demokratikong Republika ng Congo|Zaire]] – Ombayi Mukuta<ref name=":6">{{Cite news |date=20 Hulyo 1972 |title=Lass from Australia new Miss Universe |language=en |pages=24 |work=The Tennessean |url=https://www.newspapers.com/clip/10862682/the-tennessean/ |access-date=16 Enero 2023 |via=Newspapers.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20250908114354/https://www.newspapers.com/article/the-tennessean/10862682/|archive-date=8 Setyembre 2025}}</ref> |- |Best National Costume | * {{flagicon|PER}} [[Peru]] – Carmen Ampuero<ref name=":2" /> |} == Kompetisyon == === Pormat ng kompetisyon === Tulad noong [[Miss Universe 1971|1971]], labindalawang mga ''semi-finalist'' ang napili sa pamamagitan ng paunang kompetisyon at ang mga ''closed-door interview''. Kumalahok sa ''swimsuit competition'' at ''evening gown competition'' ang labindalawang mga ''semi-finalist,'' at kalaunan ay napili ang limang pinalista na sumabak sa ''final interview.'' Hindi hinirang ang 10 Best in Swimsuit simula sa edisyong ito,<ref>{{Cite news |date=22 Hulyo 1972 |title=Swimsuits to be played down in beauty contest |language=en |pages=47 |work=Star-News |url=https://books.google.com.ph/books?id=r2g0AAAAIBAJ&lpg=PA47&dq=%22Miss%20Universe%22&pg=PA47#v=onepage&q=%22Miss%20Universe%22&f=false |access-date=25 Oktubre 2026 |via=Google Books}}</ref> at hindi hinirang ang parangal na Miss Photogenic sa edisyong ito.<ref>{{Cite news |date=16 Hulyo 1972 |title=Miss Universe: 1 in 60,000 |language=en |pages=44 |work=The Kingston Daily Freeman |url=https://www.newspapers.com/clip/10861171/the-kingston-daily-freeman/ |access-date=12 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20221212122021/https://www.newspapers.com/clip/10861171/the-kingston-daily-freeman/|archive-date=12 Disyembre 2022}}</ref><ref>{{Cite news |date=24 Hulyo 1972 |title=Universe pageant plays down curves |language=en |pages=16 |work=The Times |url=https://www.newspapers.com/clip/10862082/the-times/ |access-date=27 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20221227013003/https://www.newspapers.com/clip/10862082/the-times/|archive-date=27 Disyembre 2022}}</ref> === Komite sa pagpili === * Edilson Cid Varela – Brasilenyong mamamahayag * Earl Wilson – Amerikanong kolumnista * Mapita Cortez – Portorikenyang aktres * Kiyoshi Hara – Pangulo ng Asahi Broadcasting Corporation * Kurt Jürgen – Alemang aktor * Line Renaud – Pranses na mangaawit * Lynn Redgrave – Ingles na aktres * Jean Louis Lindekens – Belhikong kolumnista * Arnold Scaasi – Kanadyanong taga-disenyo * Fred Williamson – Amerikanong personalidad at aktor * Sylvia Hitchcock – [[Miss Universe 1967]] mula sa [[Estados Unidos]] == Mga kandidata == Animnpau't-isang kandidata ang lumahok para sa titulo.<ref>{{Cite news |date=25 Hulyo 1972 |title=It's less 'leg' for Miss Universe beauties |language=en |pages=15 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19720725-1.2.105.3 |access-date=9 Enero 2023 |via=National Library Board}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%" !Bansa/Teritoryo !Kandidata !Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon|group=A|name=A}} !Bayan |- |{{flagicon|ARG}} [[Arhentina]] |{{sortname|Norma|Dudik|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=23 Hulyo 1972 |title=Pigeon park |language=en |pages=39 |work=The Lawton Constitution And Morning Press |url=https://www.newspapers.com/clip/10861979/the-lawton-constitution-and-morning/ |access-date=12 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20221212122021/https://www.newspapers.com/clip/10861979/the-lawton-constitution-and-morning/|archive-date=12 Disyembre 2022}}</ref> |22 |[[Lungsod ng Buenos Aires|Buenos Aires]] |- |{{Flagicon image|Flag of the Netherlands Antilles (1959–1986).svg}} [[Aruba]] |{{sortname|Yvonne|Dirksz|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=14 Hulyo 1972 |title=Yvonne Dirksz elected Miss Aruba at Holiday Inn Hotel July 1 |pages=4–5 |work=Aruba Esso News |url=https://dloc.com/CA03400001/00852/images |access-date=11 Disyembre 2022 |via=Digital Library of the Caribbean}}</ref> |18 |Paradera |- |'''{{Flagicon image|Flag of Australia (converted).svg}} [[Australia|Australya]]''' |'''{{sortname|Kerry Anne|Wells}}'''<ref>{{Cite news |date=13 Setyembre 1971 |title=She's Miss Dream Girl |language=en |pages=5 |work=New Nation |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/newnation19710913-1.2.52 |access-date=25 Disyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref> |20 |[[Perth]] |- |{{flagicon|AUT}} [[Austria|Austrya]] |{{sortname|Ursula|Pacher|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=24 Hulyo 1972 |title=Nederlands mooiste in Amerika |language=nl |pages=1 |work=Trouw |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ABCDDD:010824573:mpeg21:p001 |access-date=29 Marso 2023 |via=Delpher}}</ref> |21 |Carinthia |- |{{Flagicon image|Flag of the Bahamas (1964–1973).svg}} [[Bahamas]] |{{sortname|Deborah|Taylor|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=26 Hulyo 1972 |title=A graca das Caraibas |language=pt |pages=13 |work=Jornal do Brasil |url=https://news.google.com/newspapers?id=R_gZAAAAIBAJ&sjid=UwwEAAAAIBAJ&pg=5148%2C2954295 |access-date=5 Enero 2023|trans-title=The charm of the Caribbean|via=Google News Archive}}</ref> |22 |Bimini |- |{{flagicon|BEL}} [[Belhika]] |{{sortname|Anne-Marie|Roger|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=29 Hulyo 1972 |title=Die «schönste Frau der Welt» |language=fr |trans-title=The "most beautiful woman in the world" |work=Bieler Tagblatt |url=https://www.e-newspaperarchives.ch/?a=d&d=BTB19720729-01.2.61.5 |access-date=25 Oktubre 2026 |via=E-newspaperarchives.ch}}</ref> |24 |[[Bruselas]] |- |{{flagicon|Venezuela|variant=1930}} [[Venezuela|Beneswela]] |{{sortname|María Antonieta |Cámpoli|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Garcés |first=Ever |date=16 Nobyembre 2022 |title=Miss Venezuela: Ni tan niñas, ni tan venezolanas… • Diario de Los Andes, noticias de Los Andes, Trujillo, Táchira y Mérida |url=https://diariodelosandes.com/miss-venezuela-ni-tan-ninas-ni-tan-venezolanas/ |access-date=27 Disyembre 2022 |website=Diario de Los Andes |language=es|archive-url=https://web.archive.org/web/20260313083107/https://diariodelosandes.com/miss-venezuela-ni-tan-ninas-ni-tan-venezolanas/|archive-date=13 Marso 2026|trans-title=Miss Venezuela: Not quite girls, and not quite Venezuelan… • Diario de Los Andes, news from the Andes region—Trujillo, Táchira, and Mérida}}</ref> |18 |[[Caracas]] |- |{{flagicon|BMU}} [[Bermuda]] |{{sortname|Helen |Brown|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=22 Hulyo 1972 |title=Beauty queens off to represent Bermuda |language=en |pages=1 |work=The Bermuda Recorder |url=https://bnl.contentdm.oclc.org/digital/collection/p15212coll1/id/16057/rec/1 |access-date=5 Enero 2023 |via=Bermuda National Library}}</ref> |18 |St. George's |- |{{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] |{{sortname|Rejane |Costa|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=28 Disyembre 2013 |title=Morre a ex-miss Brasil e atriz Rejane Goulart |url=https://oglobo.globo.com/ela/gente/morre-ex-miss-brasil-atriz-rejane-goulart-16951567 |access-date=12 Disyembre 2022 |website=O Globo |language=pt-BR|archive-url=https://web.archive.org/web/20241224025010/https://oglobo.globo.com/ela/gente/morre-ex-miss-brasil-atriz-rejane-goulart-16951567|archive-date=24 Disyembre 2024|trans-title=Former Miss Brazil and actress Rejane Goulart has died}}</ref> |18 |Cachoeira do Sul |- |{{flagicon|BOL}} [[Bolivia|Bulibya]] |{{sortname|María Alicia |Vargas|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=27 Hulyo 1972 |title=Miss Bolivia's hairdresser: aunt from Brevard |language=en |pages=45 |work=The Orlando Sentinel |url=https://www.newspapers.com/clip/58538252/alicia-villarroel-miss-bolivia/ |access-date=27 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20221227013003/https://www.newspapers.com/clip/58538252/alicia-villarroel-miss-bolivia/|archive-date=27 Disyembre 2022}}</ref> |19 |[[Santa Cruz de la Sierra]] |- |{{flagicon|CRI}} [[Costa Rica]] |{{sortname|Vicki |Ross|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=24 Hulyo 1972 |title=Stuck surfside |language=en |pages=8 |work=Pensacola News Journal |url=https://www.newspapers.com/clip/10862170/pensacola-news-journal/ |access-date=12 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20221212122023/https://www.newspapers.com/clip/10862170/pensacola-news-journal/|archive-date=12 Disyembre 2022}}</ref> |22 |[[:en:San José, Costa Rica|San José]] |- |{{Flagicon image|Flag of the Netherlands Antilles (1959–1986).svg}} [[Curaçao]] |{{sortname|Ingrid |Prade|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=12 Hulyo 1972 |title=Ingrid Prade, Miss Curacao-1972 |language=nl |pages=6 |work=Vrije Stem |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:011188331:mpeg21:p006 |access-date=29 Marso 2023 |via=Delpher}}</ref> |19 |Willemstad |- |{{flagicon|DNK}} [[Dinamarka]] |{{sortname|Marianne |Schmidt|nolink=1}}<ref name=":5">{{Cite news |date=25 Hulyo 1972 |title=Ekki rigning hjá henni Maríu! |language=is |pages=1 |work=Vísir |url=https://timarit.is/page/3244170?iabr=on |access-date=6 Enero 2023 |via=Tímarit.is|trans-title=No rain for María!|archive-url=https://web.archive.org/web/20241224030845/https://timarit.is/page/3244170?iabr=on#page/n0/mode/2up|archive-date=24 Disyembre 2024}}</ref> |18 |[[Copenhague]] |- |{{flagicon|ECU}} [[Ecuador|Ekwador]] |{{sortname|Susana |Castro|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=23 Hulyo 1972 |title=Latinoamericanas a "Miss Universo" |language=es |pages=7 |work=El Tiempo |url=https://news.google.com/newspapers?id=kT41AAAAIBAJ&sjid=xGYEAAAAIBAJ&pg=3417%2C4410969 |access-date=27 Disyembre 2022|trans-title=Latin American contestants for "Miss Universe"|via=Google News Archive}}</ref> |19 |[[Quito]] |- |{{flagicon|SLV}} [[El Salvador]] |{{sortname|Ruth Eugenia |Romero|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=21 Hulyo 1972 |title="Frivolos" los concursos de belleza: Colombia |language=es |trans-title=Beauty pageants are "frivolous": Colombia |pages=19 |work=El Tiempo |url=https://books.google.com.ph/books?id=jz41AAAAIBAJ&lpg=PA19&dq=%22Miss%20Universe%22%20%22El%20Salvador%22&pg=PA19#v=onepage&q=%22Miss%20Universe%22%20%22El%20Salvador%22&f=false |access-date=25 Oktubre 2026 |via=Google Books}}</ref> |22 |[[San Salvador]] |- |{{flagicon|SCO}} [[Scotland|Eskosya]] |{{sortname|Elizabeth |Stevely|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=19 Hulyo 1972 |title=Liz attacks women's lib |language=en |pages=2 |work=Evening Times |url=https://books.google.com.ph/books?id=uvRAAAAAIBAJ&lpg=PA2&dq=%22Miss%20Universe%22%20%22Scotland%22&pg=PA2#v=onepage&q=%22Miss%20Universe%22%20%22Scotland%22&f=false |access-date=25 Oktubre 2026 |via=Google Books}}</ref> |20 |[[Glasgow]] |- |{{Flagicon image|Flag of Spain (1945–1977).svg}} [[Espanya]] |{{sortname|María del Carmen |Muñoz|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=25 Hulyo 1972 |title="Maku" en Puerto Rico |language=es |pages=22 |work=El Tiempo |url=https://news.google.com/newspapers?id=kz41AAAAIBAJ&sjid=xGYEAAAAIBAJ&pg=1781%2C5010289 |access-date=27 Disyembre 2022|trans-title="Maku" in Puerto Rico|via=Google News Archive}}</ref> |18 |[[Madrid]] |- |{{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] |{{sortname|Tanya |Wilson|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=22 Mayo 1972 |title=Hawaii lass crowned Miss USA Saturday |language=en |pages=10 |work=Lodi News-Sentinel |url=https://news.google.com/newspapers?id=3eUzAAAAIBAJ&sjid=qTIHAAAAIBAJ&dq=tanya-wilson&pg=5157%2C3904788 |access-date=26 Disyembre 2022|via=Google News Archive}}</ref> |22 |[[Honolulu]] |- |{{flagicon|WAL}} [[Wales|Gales]] |{{sortname|Eileen |Darroch|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=30 Hulyo 1972 |title=Dorado, Puerto Rico |language=es |pages=6 |work=El Tiempo |url=https://news.google.com/newspapers?id=lz41AAAAIBAJ&sjid=xGYEAAAAIBAJ&pg=1060%2C5728836 |access-date=27 Disyembre 2022|via=Google News Archive}}</ref> |21 |Caerwys |- |{{flagicon|GRE|variant=1970}} [[Gresya]] |{{sortname|Nancy |Kapetanaki|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=2 Disyembre 2018 |title=Ελευθερία Κογκάκη: Αυτή είναι η πρώτη Miss Κρήτη! |url=https://www.neakriti.gr/article/kriti/1528730/eleutheria-kogaki-auti-einai-i-proti-miss-kriti/ |access-date=1 Disyembre 2022 |website=Νea Kriti |language=el|archive-url=https://web.archive.org/web/20241224082712/https://www.neakriti.gr/kriti/1528730_eleytheria-kogkaki-ayti-einai-i-proti-miss-kriti|archive-date=24 Disyembre 2024|trans-title=Eleftheria Kogaki: This is the first Miss Crete!}}</ref> |19 |[[Atenas]] |- |{{flagicon|GUM}} [[Guam]] |{{sortname|Patricia |Alvarez|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=19 Abril 1972 |title=Highlights of Miss Guam Beauty Pageant |language=en |pages=10 |work=Pacific Daily News |location=Agana Heights |url=https://www.newspapers.com/article/pacific-daily-news-highlights-of-miss-gu/163589980/ |access-date=25 Oktubre 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250124013915/https://www.newspapers.com/article/pacific-daily-news-highlights-of-miss-gu/163589980/ |archive-date=24 Enero 2025 |via=Newspapers.com}}</ref> |18 |Yigo |- |{{flagicon|JAM}} [[Jamaica|Hamayka]] |{{sortname|Grace |Wright|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=28 Hulyo 1972 |title=It's not all glamour |language=en |pages=4 |work=The Morning Call |url=https://www.newspapers.com/clip/10862388/the-morning-call/ |access-date=12 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20221212122024/https://www.newspapers.com/clip/10862388/the-morning-call/|archive-date=12 Disyembre 2022}}</ref> |20 |[[Kingston, Jamaica|Kingston]] |- |{{flagicon|JPN}} [[Hapon]] |{{sortname|Harumi |Maeda|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=25 Hulyo 1972 |title=Puerto Rico viel mee |language=nl |pages=3 |work=Het vrije volk |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010957907:mpeg21:p003 |access-date=29 Marso 2023 |via=Delpher|trans-title=Puerto Rico was better than expected}}</ref> |21 |[[Yokohama]] |- |{{Flagicon image|Flag of Honduras (1949–2022).svg}} [[Honduras]] |{{sortname|Doris Alicia |Roca|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Gámez |first=Sabino |date=25 Abril 2008 |title=El Miss Honduras, una historia que contar |url=https://www.laprensa.hn/espectaculos/el-miss-honduras-una-historia-que-contar-ATLP695720 |access-date=8 Disyembre 2022 |website=La Prensa |language=es|archive-url=https://web.archive.org/web/20261025044257/https://www.laprensa.hn/espectaculos/el-miss-honduras-una-historia-que-contar-ATLP695720|archive-date=25 Oktubre 2026|trans-title=Miss Honduras: A Story to Tell}}</ref> |19 |San Pedro Sula |- |{{Flagicon image|Flag of Hong Kong (1876–1955).svg}} [[Hong Kong]] |{{sortname|Rita |Leung|nolink=1}} |19 |[[:en:Hong Kong|Hong Kong]] |- |{{flagicon|IND}} [[Indiya]] |{{sortname|Roopa |Satyan|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=25 Marso 2013 |title=50 years of Miss India: Winners through the years |url=https://photogallery.indiatimes.com/yearendershow/19122469.cms |access-date=16 Disyembre 2022 |website=The Times of India |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20261025045009/https://photogallery.indiatimes.com/yearendershow/19122469.cms|archive-date=25 Oktubre 2026}}</ref> |19 |[[Bangalore]] |- |{{flagicon|ENG}} [[Inglatera]] |{{sortname|Jennifer |McAdam|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=30 Hulyo 1972 |title=Miss England comes up for air |language=en |pages=2 |work=The Charlotte Observer |url=https://www.newspapers.com/clip/90810062/the-charlotte-observer/ |access-date=12 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20221212122021/https://www.newspapers.com/clip/90810062/the-charlotte-observer/|archive-date=12 Disyembre 2022}}</ref> |24 |[[Londres]] |- |{{flagicon|Iraq|variant=1963}} [[Iraq|Irak]] |{{sortname|Wijdan Burhan El-Deen|Sulyman|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=18 Hulyo 1972 |title=Pageant entries |language=en |pages=5 |work=The Sedalia Democrat |url=https://www.newspapers.com/clip/10861285/the-sedalia-democrat/ |access-date=27 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20221227013004/https://www.newspapers.com/clip/10861285/the-sedalia-democrat/|archive-date=27 Disyembre 2022}}</ref> |18 |[[Baghdad]] |- |{{flagicon|IRL}} [[Republika ng Irlanda|Irlanda]] |{{sortname|Maree |McGlinchey|nolink=1}}<ref name=":8">{{Cite news |date=24 Hulyo 1972 |title=Miss Universe beauties |language=en |pages=5 |work=Youngstown Vindicator |url=https://books.google.com.ph/books?id=2rhJAAAAIBAJ&lpg=PA5&dq=%22Elizabeth%20Stevely%22&pg=PA5#v=onepage&q=%22Elizabeth%20Stevely%22&f=false |access-date=2 Oktubre 2026 |via=Google Books}}</ref> |22 |Donegal |- |{{flagicon|ISL}} [[Iceland|Islandiya]] |{{sortname|María |Jóhannesdóttir|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=8 Hunyo 1972 |title=Verður hún ungfrú Evrópa 1972? |language=is |pages=3 |work=Vísir |url=https://timarit.is/page/3243424?iabr=on |access-date=6 Enero 2023 |via=Tímarit.is}}</ref> |20 |[[Reikiavik]] |- |{{flagicon|ISR}} [[Israel]] |{{sortname|Ilana |Goren|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=14 Hulyo 1972 |title=Time for top girls |language=en |pages=1 |work=The Australian Jewish News |url=https://www.nli.org.il/en/newspapers/ajnm/1972/07/14/01/article/5/?srpos=7&e=------197-en-20--1--img-txIN%7ctxTI-%22Miss+Israel%22----1972---------1 |access-date=6 Enero 2023 |via=National Library of Israel |archive-date=6 Enero 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230106051750/https://www.nli.org.il/en/newspapers/ajnm/1972/07/14/01/article/5/?srpos=7&e=------197-en-20--1--img-txIN%7CtxTI-%22Miss+Israel%22----1972---------1 |url-status=dead }}</ref> |19 |Kiryat Motzkin |- |{{flagicon|ITA}} [[Italya]] |{{sortname|Isabela |Specia|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=21 Hulyo 1972 |title=Miss Israel still faces year of army service |language=en |pages=7 |work=The Virgin Islands Daily News |url=https://books.google.com.ph/books?id=LXVSAAAAIBAJ&lpg=PA7&dq=%22Miss%20Italy%22&pg=PA7#v=onepage&q=%22Miss%20Italy%22&f=false |access-date=25 Oktubre 2026 |via=Google Books}}</ref> |21 |[[Milan]] |- |{{flagicon|CAN}} [[Canada|Kanada]] |{{sortname|Bonny |Brady|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=24 Hulyo 1972 |title=Winner and friends |language=en |pages=5 |work=Youngstown Vindicator |url=https://books.google.com.ph/books?id=2rhJAAAAIBAJ&lpg=PA5&dq=%22Elizabeth%20Stevely%22&pg=PA5#v=onepage&q=%22Elizabeth%20Stevely%22&f=false |access-date=2 Oktubre 2026 |via=Google Books}}</ref> |19 |Ancaster |- |{{flagicon|GER}} [[Kanlurang Alemanya]] |{{sortname|Heidemarie |Weber|nolink=1}}<ref name=":1">{{Cite news |date=19 Hulyo 1972 |title=Vying for title |language=en |pages=6 |work=Evening Herald |url=https://www.newspapers.com/clip/10861407/evening-herald/ |access-date=27 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20221227013009/https://www.newspapers.com/clip/10861407/evening-herald/|archive-date=27 Disyembre 2022}}</ref> |24 |Brandenburg |- |{{flagicon|VIR}} [[Kapuluang Birhenes ng Estados Unidos]] |{{sortname|Carol |Krieger|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=25 Hulyo 1972 |title=Miss Virgin Islands |language=en |pages=8 |work=The Virgin Islands Daily News |url=https://news.google.com/newspapers?id=MHVSAAAAIBAJ&sjid=F64DAAAAIBAJ&pg=6558%2C2043726 |access-date=11 Disyembre 2022|via=Google News Archive}}</ref> |18 |Saint Croix |- |{{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]] |{{sortname|María Luisa |Lignarolo|nolink=1}}<ref>{{Cite news |last=Castellanos |first=Gonzalo |date=15 Nobyembre 1971 |title=Llego la hora del despegue de la mujer |language=es |pages=1; 24-A |work=El Tiempo |url=https://news.google.com/newspapers?id=8vwjAAAAIBAJ&sjid=tWYEAAAAIBAJ&pg=4297%2C2749764 |access-date=6 Enero 2023|trans-title=The time has come for women to take off|via=Google News Archive}}</ref> |19 |[[Talaan ng mga lungsod sa Colombia|Barranquilla]] |- |{{flagicon|LUX}} [[Luxembourg|Luksemburgo]] |{{sortname|Anita |Heck|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=20 Agosto 2020 |title=A hark back to 1972: And a Luxembourg entry to Miss Universe |url=https://today.rtl.lu/entertainment/news/a/1565670.html |access-date=5 Disyembre 2022 |website=RTL Télé Lëtzebuerg |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20241224201624/https://today.rtl.lu/entertainment/news/a/1565670.html|archive-date=24 Disyembre 2024}}</ref> |18 |Esch-sur-Alzette |- |{{flagicon|MYS}} [[Malaysia]] |{{sortname|Helen |Looi|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=16 Hulyo 1972 |title=Last minute dress fitting for beauty queens |language=en |pages=18 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19720716-1.2.89 |access-date=8 Disyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref> |22 |Georgetown |- |{{flagicon|MLT}} [[Malta]] |{{sortname|Doris |Abdilla|nolink=1}}<ref name=":1" /> |21 |Birżebbuġa |- |{{flagicon|MEX}} [[Mehiko]] |{{sortname|María del Carmen |Orozco|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=24 Hulyo 1972 |title=19 anos de Miss Bolivia |language=es |pages=12 |work=El Tiempo |url=https://news.google.com/newspapers?id=kj41AAAAIBAJ&sjid=xGYEAAAAIBAJ&pg=2317%2C4684069 |access-date=27 Disyembre 2022|trans-title=19 years of Miss Bolivia|via=Google News Archive}}</ref> |18 |[[Chihuahua]] |- |{{flagicon|NOR}} [[Noruwega]] |{{sortname|Liv Hanche |Olsen|nolink=1}}<ref name=":5" /> |22 |[[Oslo]] |- |{{flagicon|NZL}} [[New Zealand|Nuweba Selandiya]] |{{sortname|Kristine |Allen|nolink=1}}<ref name=":3">{{Cite news |date=25 Hulyo 1972 |title=Miss Universe hopefuls |language=en |pages=2 |work=Fort Lauderdale News |url=https://www.newspapers.com/clip/10862199/fort-lauderdale-news/ |access-date=8 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20221208062810/https://www.newspapers.com/clip/10862199/fort-lauderdale-news/|archive-date=8 Disyembre 2022}}</ref> |19 |[[Auckland]] |- |{{flagicon|NED}} [[Netherlands|Olanda]] |{{sortname|Jenny |Ten Wolde|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=8 Mayo 1972 |title=Haagse 'Miss Holland' |language=nl |pages=2 |work=Trouw |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ABCDDD:010818184:mpeg21:p002 |access-date=29 Marso 2023 |via=Delpher|trans-title='Miss Holland' from The Hague}}</ref> |25 |[[Ang Haya]] |- |{{flagicon|PRY}} [[Paraguay]] |{{sortname|María Stella |Volpe|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=17 Disyembre 2021 |title=‟Nadia tenía que ser Miss Universo, fue una injusta calificación del jurado”, dijo la exreina María Stella Volpe |url=https://www.lanacion.com.py/lnpop/2021/12/17/nadia-tenia-que-ser-miss-universo-fue-una-injusta-calificacion-del-jurado-dijo-la-exreina-maria-stella-volpe/ |access-date=8 Disyembre 2022 |website=La Nación |language=es|archive-url=https://web.archive.org/web/20260410095330/https://www.lanacion.com.py/lnpop/2021/12/17/nadia-tenia-que-ser-miss-universo-fue-una-injusta-calificacion-del-jurado-dijo-la-exreina-maria-stella-volpe/|archive-date=10 Abril 2026|trans-title=“Nadia should have been Miss Universe; the judges’ scoring was unfair,” said former beauty queen María Stella Volpe.}}</ref> |19 |[[Asuncion|Asunción]] |- |{{flagicon|PER}} [[Peru]] |{{sortname|Carmen |Ampuero|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last= |first= |date=23 Mayo 2019 |title=Reinas de belleza en acto benéfico |url=https://larepublica.pe/sociedad/492116-reinas-de-belleza-en-acto-benefico/ |access-date=1 Enero 2023 |website=La Republica |language=es |archive-date=31 Disyembre 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221231235029/https://larepublica.pe/sociedad/492116-reinas-de-belleza-en-acto-benefico/ |url-status=dead |trans-title=Beauty queens at a charity event}}</ref> |18 |[[Lungsod ng Lima|Lima]] |- |{{Flagicon image|Flag of the Philippines (1936–1985, 1986–1998).svg}} [[Binibining Pilipinas|Pilipinas]] |{{sortname|Armi |Crespo|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=22 Hulyo 1972 |title=Miss Philippines says right at home in P.R. |language=en |pages=10 |work=The Virgin Islands Daily News |url=https://news.google.com/newspapers?id=LnVSAAAAIBAJ&sjid=F64DAAAAIBAJ&pg=6021%2C1877364 |access-date=14 Disyembre 2023 |via=Google News Archive}}</ref> |18 |[[Maynila]] |- |{{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]] |{{sortname|Maj-Len |Eriksson|nolink=1}}<ref>{{Cite web |date=26 Hunyo 2009 |title=Entinen Miss Suomi, poliitikko Maj-Len Grönholm on kuollut |url=https://yle.fi/a/3-5273572 |access-date=1 Enero 2023 |website=Yle Uutiset |language=fi|archive-url=https://web.archive.org/web/20241224063132/https://yle.fi/a/3-5273572|archive-date=24 Disyembre 2024|trans-title=Former Miss Finland and politician Maj-Len Grönholm has died.}}</ref> |19 |[[Helsinki]] |- |{{flagicon|POR}} [[Portugal]] |{{sortname|Iris |Dos Santos|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=18 Hulyo 1972 |title=Sede del concurso "Miss Universo" se parece a un campamento armado |language=es |trans-title="Miss Universe" pageant venue resembles an armed camp. |pages=56 |work=La Nacion |url=https://books.google.com.ph/books?id=bLYcAAAAIBAJ&lpg=PA56&dq=%22Iris%20Dos%20Santos%22&pg=PA56#v=onepage&q=%22Iris%20Dos%20Santos%22&f=false |access-date=2 Oktubre 2026 |via=Google Books}}</ref> |18 |[[Mozambique|Mosambik]] |- |{{Flagicon image|Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg}} [[Pransiya]] |{{sortname|Claudine |Cassereau|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=18 Hulyo 1972 |title=Miss Universe contestants |language=en |pages=1 |work=The Daily Republic |url=https://www.newspapers.com/clip/10861205/the-daily-republic/ |access-date=9 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20221209015830/https://www.newspapers.com/clip/10861205/the-daily-republic/|archive-date=9 Disyembre 2022}}</ref> |19 |Poitou |- |{{flagicon|Puerto Rico|variant=1952}} [[Puerto Rico]] |{{sortname|Bárbara |Torres|nolink=1}}<ref>{{Cite web |last=Javier Díaz |first=Francisco |date=29 Agosto 2026 |title=Historia, glamour y tensión: la inolvidable noche del Miss Universo en Puerto Rico |trans-title=History, glamour and tension: the unforgettable night of Miss Universe in Puerto Rico |url=https://www.elnuevodia.com/entretenimiento/farandula/fotogalerias/historia-glamour-y-tension-la-inolvidable-noche-del-miss-universo-en-puerto-rico/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20261005165451/https://www.elnuevodia.com/entretenimiento/farandula/fotogalerias/historia-glamour-y-tension-la-inolvidable-noche-del-miss-universo-en-puerto-rico/ |archive-date=5 Oktubre 2026 |access-date=25 Oktubre 2026 |website=El Nuevo Día |language=es}}</ref> |18 |Santurce |- |{{flagicon|DOM}} [[Republikang Dominikano]] |{{sortname|Ivonne |Butler|nolink=1}}<ref name=":7">{{Cite news |date=27 Hulyo 1972 |title=Miss Virgin Islands |language=en |pages=1 |work=The Virgin Islands Daily News |url=https://news.google.com/newspapers?id=MnVSAAAAIBAJ&sjid=F64DAAAAIBAJ&pg=5000%2C2191894 |access-date=22 Nobyembre 2023 |via=Google News Archive}}</ref> |19 |Barahona |- |{{flagicon|SGP}} [[Singapore|Singapura]] |{{sortname|Jacqueline |Han|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=7 Agosto 1972 |title=Jacqueline pulang ka-tanah ayer |language=en |pages=1 |work=Berita Harian |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/beritaharian19720807-1.2.7 |access-date=8 Disyembre 2022 |via=National Library Board}}</ref> |21 |[[Singapura]] |- |{{Flagicon image|Flag of Suriname (1959–1975).svg}} [[Surinam]]<nowiki/>[[Surinam|e]] |{{sortname|Carmen |Muntslag|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=12 Hunyo 1972 |title=Carmen Muntslag Miss Suriname '72 |language=nl |pages=29 Marso 2023 |work=Vrije Stem |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:011188308:mpeg21:p001 |access-date=29 Marso 2023 |via=Delpher}}</ref> |18 |[[Paramaribo]] |- |{{flagicon|SWE}} [[Suwesya]] |{{sortname|Britt Marie |Johansson|nolink=1}}<ref name=":5" /> |19 |Trångsund |- |{{flagicon|SUI}} [[Suwisa]] |{{sortname|Annelies |Weber|nolink=1}} |– |[[Zürich]] |- |{{flagicon|THA}} [[Thailand|Taylandiya]] |{{sortname|Nipapat |Sudsiri|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=24 Hulyo 1972 |title=Miss Thailand |language=en |pages=28 |work=The Ithaca Journal |url=https://www.newspapers.com/clip/10862135/the-ithaca-journal/ |access-date=12 Disyembre 2022 |via=Newspapers.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20221212122022/https://www.newspapers.com/clip/10862135/the-ithaca-journal/|archive-date=12 Disyembre 2022}}</ref> |21 |Kanchanaburi |- |{{flagicon|KOR}} [[Timog Korea]] |{{sortname|Yeon-joo|Park|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=24 Abril 1972 |title=Miss Korea |language=en |pages=30 |work=The Montreal Gazette |url=https://books.google.com.ph/books?id=T8UtAAAAIBAJ&lpg=PA30&dq=%22Miss%20Universe%22%20%22Korea%22&pg=PA30#v=onepage&q=%22Miss%20Universe%22%20%22Korea%22&f=false |access-date=25 Oktubre 2026 |via=Google Books}}</ref> |20 |[[Seoul]] |- |{{flagicon|CHL}} [[Chile|Tsile]] |{{sortname|Consuelo |Fernández|nolink=1}}<ref name=":4">{{Cite web |date=13 Disyembre 2022 |title="Mi mamá era una mujer muy trabajadora... Cuando ganó Miss Chile tenía 17 años, muy chiquitita. Murió a los 37 de leucemia", recuerda Paloma Moreno, quien perdió a su madre a los nueve años |url=https://glamorama.latercera.com/noticias/2022/12/mi-mama-era-una-mujer-muy-trabajadora-cuando-gano-miss-chile-tenia-17-anos-muy-chiquitita-murio-a-los-37-de-leucemia-recuerda-paloma-moreno-quien-perdio-a-su-madre-a-los-nueve-anos.shtml/ |access-date=1 Enero 2023 |website=La Tercera |language=es|archive-url=https://web.archive.org/web/20221231235028/https://glamorama.latercera.com/noticias/2022/12/mi-mama-era-una-mujer-muy-trabajadora-cuando-gano-miss-chile-tenia-17-anos-muy-chiquitita-murio-a-los-37-de-leucemia-recuerda-paloma-moreno-quien-perdio-a-su-madre-a-los-nueve-anos.shtml/|archive-date=31 Disyembre 2022|trans-title="My mom was a very hardworking woman... She was 17 when she won Miss Chile—just a kid. She died of leukemia at 37," recalls Paloma Moreno, who lost her mother when she was nine.}}</ref> |18 |[[Santiago de Chile|Santiago]] |- |{{flagicon|TUR}} [[Turkiya]] |{{sortname|Neslihan |Sunay|nolink=1}} |18 |Eskişehir |- |{{flagicon|URY}} [[Uruguay]] |{{sortname|Christina |Moller|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=27 Hulyo 1972 |title=Las reinas tambien son feas |language=es |pages=7 |work=El Tiempo |url=https://news.google.com/newspapers?id=lD41AAAAIBAJ&sjid=xGYEAAAAIBAJ&pg=2587%2C5175708 |access-date=27 Disyembre 2022|trans-title=Queens can be ugly too|via=Google News Archive}}</ref> |20 |[[Montevideo]] |- |{{Flagicon image|Flag of Zaire (1971–1997).svg}} [[Demokratikong Republika ng Congo|Zaire]]{{Efn|Binago ang sash ng '''Congo-Kinshasa''' sa '''Zaire'''. Ang dating pangalan ay ginamit noong [[Miss Universe 1968|1968]] hanggang [[Miss Universe 1971|1971]].}} |{{sortname|Ombayi |Mukuta|nolink=1}}<ref>{{Cite news |date=1 Agosto 1972 |title=Touch of humor provided at pageant by contestant |language=en |pages=4 |work=St. Joseph Gazette |url=https://books.google.com.ph/books?id=IRddAAAAIBAJ&lpg=PA4&dq=Miss%20Universe%20Zaire&pg=PA4#v=onepage&q=Miss%20Universe%20Zaire&f=false |access-date=14 Oktubre 2026 |via=Google Books}}</ref> |18 |[[Kinshasa]] |} == Mga tala == {{Notelist}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Panlabas na kawing == * {{Official website|https://www.missuniverse.com}} {{Miss Universe}} [[Kategorya:1972]] 0heiyewgv45q7d8h2soapej3zb9yaer Miss Universe 1973 0 321367 2238380 2237419 2026-11-01T04:47:26Z Allyriana000 119761 2238380 wikitext text/x-wiki {{Infobox beauty pageant|photo=|winner='''[[Margie Moran|Margarita Moran]]'''|represented={{flagu|Pilipinas|1936}}|date=21 Hulyo 1973|image=Miss Universe 1973.jpg|caption=Margarita Moran|presenters={{Hlist|Bob Barker|Helen O'Connell}}|venue=Odeon of Herodes Atticus, [[Atenas]], [[Gresya]]|broadcaster=<small>'''Internasyonal''':</small><br>{{Hlist|[[CBS]]}}<small>'''Opisyal''':</small><br>{{Hlist|ERT}}|entrants=61|placements=12|debuts={{Hlist|Tsipre}}|withdraws={{Hlist|Bahamas|Ekwador|Irak|Islandiya|Peru|Zaire}}|returns={{Hlist|Libano|Nikaragwa|Panama|Sri Lanka|Trinidad at Tobago}}|congeniality=Wendy Robertson <br> {{flagu|Tsile}}|best national costume=Rocío Martín <Br> {{flagu|Espanya|1945}}|photogenic=[[Margie Moran|Margarita Moran]] <br> {{flagicon|Philippines|1936}} Pilipinas|before=[[Miss Universe 1972|1972]]|next=[[Miss Universe 1974|1974]]|entertainment=Gilbert O'Sullivan}} Ang '''Miss Universe 1973''' ay ang ika-22 edisyon ng [[Miss Universe]] pageant, na ginanap sa Odeon of Herodes Atticus sa [[Atenas]], [[Gresya]] noong 21 Hulyo 1973. Ito ang unang edisyon na ginanap sa [[Europa]].<ref>{{Cite news |date=16 Hulyo 1973 |title=Miss Universe beauty pageant set Saturday |language=en |pages=19 |work=The Daily Herald |url=https://www.newspapers.com/clip/23788242/the-daily-herald/ |access-date=13 Enero 2023 |via=Newspapers.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20230113161003/https://www.newspapers.com/clip/23788242/the-daily-herald/|archive-date=13 Enero 2023}}</ref><ref>{{Cite news |date=15 Hulyo 1973 |title=Beauty pageant |language=en |pages=143 |work=Austin American-Statesman |url=https://www.newspapers.com/clip/47475982/austin-american-statesman/ |access-date=29 Marso 2023 |via=Newspapers.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20230329133923/https://www.newspapers.com/clip/47475982/austin-american-statesman/|archive-date=29 Marso 2023}}</ref> Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ni [[Kerry Anne Wells]] ng Australya si [[Margie Moran|Margarita Moran]] ng Pilipinas bilang Miss Universe 1973.<ref>{{Cite news |date=22 Hulyo 1973 |title=Miss Universe Title Won By Filipino Beauty Queen |language=en |pages=1 |work=Herald-Journal |url=https://news.google.com/newspapers?id=PJoeAAAAIBAJ&sjid=Qs0EAAAAIBAJ&pg=3701%2C4202315 |access-date=18 Nobyembre 2022|via=Google News Archive}}</ref><ref>{{Cite web |date=29 Setyembre 2021 |title=LOOK BACK: Filipina queens at the Miss Universe pageant |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/look-back-filipina-beauty-queens-and-the-miss-universe-crown/ |access-date=14 Enero 2023 |website=[[Rappler]] |language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20250427131916/https://www.rappler.com/entertainment/pageants/look-back-filipina-beauty-queens-and-the-miss-universe-crown/|archive-date=27 Abril 2025}}</ref> Ito ang pangalawang tagumpay ng Pilipinas sa kasaysayan ng kompetisyon. Nagtapos bilang first runner-up si Amanda Jones ng Estados Unidos, habang nagtapos bilang second runner-up si Aina Walle ng Noruwega.<ref>{{Cite news |date=22 Hulyo 1973 |title=Philippine beauty new Miss Universe |language=en |pages=1–2 |work=Ocala Star-Banner |url=https://news.google.com/newspapers?id=fI9PAAAAIBAJ&sjid=BgYEAAAAIBAJ&pg=4740%2C5204559 |access-date=13 Enero 2023|via=Google News Archive}}</ref><ref name=":2">{{Cite news |date=22 Hulyo 1973 |title=Miss Universe from Philippines; US entrant takes second place |language=en |pages=1; 10A |work=Sarasota Herald-Tribune |url=https://news.google.com/newspapers?id=1k0vAAAAIBAJ&sjid=wmYEAAAAIBAJ&pg=3106%2C2018152 |access-date=17 Enero 2023|via=Google News Archive}}</ref> Mga kandidata mula sa animnapu't-isang bansa at teritoryo ang lumahok sa kompetisyong ito. Pinangunahan ni Bob Barker ang kompetisyon sa ikapitong pagkakataon, samantalang si Helen O'Connell ang nagbigay ng komentaryo sa buong kompetisyon.<ref>{{Cite news |date=15 Hunyo 1973 |title=Beauty pageant slated |language=en |pages=15 |work=The Calgary Herald |url=https://books.google.com.ph/books?id=lG1kAAAAIBAJ&pg=PA105&dq=%22Miss+Universe%22+%221973%22&article_id=3125,2715714&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwiq2LHF967_AhWW1zgGHe5-ALcQ6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=%22Miss%20Universe%22%20%221973%22&f=false |access-date=6 Hunyo 2023 |via=Google Books}}</ref><ref>{{Cite news |date=30 Hunyo 1973 |title=Miss Universe pageant will come via satellite |language=en |pages=34 |work=Schenectady Gazette |url=https://news.google.com/newspapers?id=AWItAAAAIBAJ&sjid=eogFAAAAIBAJ&pg=3565%2C3959183 |access-date=14 Disyembre 2023 |via=Google News Archive}}</ref> Nagtanghal ang mangaawit at pianistang si Gilbert O'Sullivan sa edisyong ito.<ref>{{Cite news |date=20 Hulyo 1973 |title=Miss Universe pageant |language=en |pages=3 |work=The Calgary Herald |url=https://news.google.com/newspapers?id=5m5kAAAAIBAJ&sjid=bH0NAAAAIBAJ&pg=2531%2C3694793 |access-date=10 Enero 2023|via=Google News Archive}}</ref> == Kaligiran == [[Talaksan:The Odeon of Herodes Atticus in Athens. In the distance Philopappos Hill.jpg|thumb|Odeon ni Herodes Atticus, ang lokasyon ng Miss Universe 1973|250x250px]] === Lokasyon at petsa ng kompetisyon === Noong Pebrero 1973, inanunsyo ng mga opisyal ng Pamahalaan ng Porto Riko na tatapusin na nito ang $1 milyong kontrata upang dalhin ang Miss Universe at Miss USA sa pulo hanggang 1976.<ref name=":1" /><ref>{{Cite news |date=6 Agosto 1971 |title=PR gets Miss Universe contest for five years |language=en |pages=1, 15 |work=The Virgin Islands Daily News |url=https://news.google.com/newspapers?id=SyQwAAAAIBAJ&sjid=pkQDAAAAIBAJ&pg=2614%2C2960258 |access-date=26 Disyembre 2022|via=Google News Archive}}</ref> Ayon sa mga opisyal, ilegal diumano ang kasunduan na ayon sa Pangulo ng Miss Universe na si Harold Glasser ay ''technical-legal'' lamang ang kalikasan nito. Ayon kay Glasser, ang tunay na dahilan kung bakit tinapos ng ang kasunduan ay dahil "biktima ng labanang politikal ang mga ''pageant''" at nanatiling malinis ang mga tagataguyod ng pageant sa debate tungkol sa politikal na katayuan ng Porto Riko. Nilagdaan ng administrasyong ''pro-statehood'' ni Gov. Luis A. Ferre ang kontrata upang isponsor ang mga ''pageant'', subalit isang administrasyong ''anti-statehood'' na pinamumunuan ni Gov. Rafael Hernandez Colon ang umakyat sa puwesto noong Enero 2. Bagamat naghahanap pa ng pagdadausan ng Miss Universe, ang ''pageant'' ay gaganapin sa Hulyo 21 ayon kay Glasser.<ref name=":1">{{Cite news |date=17 Pebrero 1973 |title=Pageant may move to Latin America |language=en |pages=10 |work=The Virgin Islands Daily News |url=https://news.google.com/newspapers?id=ErxOAAAAIBAJ&sjid=260DAAAAIBAJ&pg=5963%2C4130653 |access-date=5 Enero 2023|via=Google News Archive}}</ref> Noong Pebrero 22, nagsampa ng isang ''damage suit'' ang Miss Universe Inc. na nagkakahalagang $20 milyon USD laban sa pamahalaan ng Porto Riko para sa pagkakansela nito ng kontrata upang isponsor ang kompetisyon sa loob ng limang taon.<ref>{{Cite news |date=23 Pebrero 1973 |title=Damage suit |language=en |pages=5 |work=The Canberra Times |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/110699534?searchTerm=%22Miss%20Universe%22 |access-date=6 Enero 2023 |via=Trove}}</ref><ref>{{Cite news |date=7 Marso 1973 |title=„Miss Universe" kost Pto. Rico meer dan half miljoen dollar |language=nl |pages=3 |work=Amigoe di Curacao |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010460356:mpeg21:p003 |access-date=29 Marso 2023 |via=Delpher|trans-title="Miss Universe" costs Puerto Rico more than half a million dollars}}</ref> Noong Mayo 10, inanunsyo ng Miss Universe Inc. na ang ika-22 edisyon ay gaganapin sa Atenas mula Hulyo 11 hanggang Hulyo 21.<ref>{{Cite news |date=14 Hulyo 1973 |title=Miss Universe Pageant From Athens Via Satellite |language=en |pages=24 |work=St. Joseph News-Press |url=https://books.google.com.ph/books?id=vOdbAAAAIBAJ&pg=PA24&dq=%22Miss+Universe%22+%221973%22&article_id=2112,2695618&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwiq2LHF967_AhWW1zgGHe5-ALcQ6AF6BAgKEAI#v=onepage&q=%22Miss%20Universe%22%20%221973%22&f=false |access-date=6 Hunyo 2023 |via=Google Books}}</ref> Ayon kay Glasser at Chrysanthos Demetriadis, pangulo ng Greek National Tourist Organization, ang kompetisyon ay isasahimpapawid sa mahigit 30 bansa.<ref>{{Cite news |date=11 Mayo 1973 |title=Beauty quest |language=en |pages=14 |work=Papua New Guinea Post-Courier |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/250742214?searchTerm=%22Miss%20Universe%22 |access-date=6 Enero 2023 |via=Trove}}</ref><ref>{{Cite news |last=Wilson |first=Earl |date=7 Mayo 1973 |title=Doctor captivates Mamie |language=en |pages=42 |work=Beaver County Times |url=https://news.google.com/newspapers?id=d7QiAAAAIBAJ&sjid=d7MFAAAAIBAJ&pg=808%2C1903315 |access-date=17 Enero 2023|via=Google News Archive}}</ref> === Pagpili ng mga kandidata === Ang mga kandidata mula sa animnapu't-isang mga bansa at teritoryo ay napili upang lumahok sa kompetisyon.<ref name=":5" /> ==== Mga unang pagsali, pagbalik, at pag-urong sa kompetisyon ==== Unang sumali sa edisyong ito ang bansang Tsipre.<ref>{{Cite news |date=12 Hulyo 1973 |title=Lebanon papers hit picture of pageant beauties |language=en |pages=7 |work=Youngstown Vindicator |url=https://books.google.com.ph/books?id=2gxJAAAAIBAJ&lpg=PA7&dq=%22Miss%20Universe%22%20%22Cyprus%22&pg=PA7#v=onepage&q=%22Miss%20Universe%22%20%22Cyprus%22&f=false |access-date=26 Oktubre 2026 |via=Google Books}}</ref> Bumalik sa edisyong ito ang mga bansang Ceylon na huling sumali noong [[Miss Universe 1970|1970]]; at Libano, Nikaragwa, Panama, at Trinidad at Tobago na huling sumali noong [[Miss Universe 1971|1971]].<ref name=":02">{{Cite news |date=20 Hulyo 1972|title=Guards out as world beauties fly in|language=en|pages=7|work=New Nation|url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/newnation19720720-1.2.55|access-date=26 Oktubre 2026|via=National Library Board}}</ref> Hindi sumali si Cyprianna Munnings ng Bahamas upang makasali sa pagdiriwang ng paglaya ng kaniyang bansa mula sa Reyno Unido.<ref>{{Cite web |last=Darville |first=Felicity |date=6 Hunyo 2023 |title=FACE TO FACE: Patriotic, beautiful and proud to be Bahamian |url=http://www.tribune242.com/news/2023/jun/06/face-face-patriotic-beautiful-and-proud-be-bahamia/ |access-date=12 Oktubre 2025 |website=Tribune 242 |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20260621144600/https://www.tribune242.com/news/2023/jun/06/face-face-patriotic-beautiful-and-proud-be-bahamia/|archive-date=21 Hunyo 2026}}</ref> Hindi sumali si Katrin Gisladóttir ng Islandiya dahil nagkasakit ito at kinakailangang bumitiw sa kompetisyon.<ref>{{Cite news |date=4 Agosto 1973 |title=Hví ekki Island ? |language=is |pages=2 |work=Vísir |url=https://timarit.is/page/3249963?iabr=on |access-date=14 Enero 2023 |via=Tímarit.is|trans-title=Why not Iceland?}}</ref> Hindi sumali si Mary Núñez ng Peru dahil hindi siya pinayagan ng pamahalaan ng Peru na sumali dahil ang Miss Universe ay produkto ng "kapitalismong Amerikano" at hindi raw maganda ang ugnayan ng bansa sa Estados Unidos.<ref>{{Cite web |last= |first= |date=12 Nobyembre 2017 |title=Miss Perú: las peruanas más bellas de las últimas décadas |url=https://elcomercio.pe/tvmas/farandula/miss-peru-peruanas-bellas-ultimas-decadas-noticia-473145-noticia/ |access-date=11 Nobyembre 2022 |website=El Comercio Perú |language=es|archive-url=https://web.archive.org/web/20260826184310/https://elcomercio.pe/tvmas/farandula/miss-peru-peruanas-bellas-ultimas-decadas-noticia-473145-noticia/|archive-date=26 Agosto 2026|trans-title=Miss Peru: the most beautiful Peruvian women of recent decades}}</ref> Hindi sumali ang mga bansang Ekwador, Irak, at Zaire matapos na mabigo ang kanilang mga organisasyong pambansa na magdaos ng kompetisyong pambansa o magtalaga ng kandidata. == Mga resulta == === Mga pagkakalagay === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Pagkakalagay !Kandidata |- |'''Miss Universe 1973''' | * '''{{Flagicon image|Flag of the Philippines (1936–1985, 1986–1998).svg}} [[Pilipinas]]''' – '''[[Margie Moran|Margarita Moran]]<ref name=":4">{{Cite news |date=22 Hulyo 1973 |title=Filipinas, Miss Universo; la colombiana, finalista |language=es |pages=7 |work=El Tiempo |url=https://news.google.com/newspapers?id=OVI0AAAAIBAJ&sjid=6WYEAAAAIBAJ&pg=1882%2C4202245 |access-date=14 Enero 2023|trans-title=Philippines, Miss Universe; the Colombian, a finalist|via=Google News Archive}}</ref>''' |- |1st runner-up | * {{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] – Amanda Jones<ref name=":4" /> |- |2nd runner-up | * {{flagicon|NOR}} [[Noruwega]] – Aina Walle<ref name=":4" /> |- |3rd runner-up | * {{Flagicon image|Flag of Spain (1945–1977).svg}} [[Espanya]] – Rocío Martín<ref name=":4" /> |- |4th runner-up | * {{flagicon|ISR}} [[Israel]] – Limor Schreibman<ref name=":4" /> |- |Top 12 | * {{flagicon|ARG}} [[Arhentina]] – Susana Romero<ref name=":4" /> * {{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] – Sandra Ferreira<ref name=":4" /> * {{flagicon|GRE|variant=1970}} [[Gresya]] – Vana Papadaki<ref name=":4" /> * {{flagicon|JPN}} [[Hapon]] – Miyoko Sometani<ref name=":4" /> * {{flagicon|IND}} [[Indiya]] – Farzana Habib<ref name=":4" /> * {{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]] – Ana Lucía Agudelo<ref name=":4" /> * {{flagicon|LIB}} [[Lebanon|Libano]] – Marcelle Herro<ref name=":4" /> |} === Mga espesyal na parangal === {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Parangal !Nagwagi |- |Miss Photogenic | * {{Flagicon image|Flag of the Philippines (1936–1985, 1986–1998).svg}} [[Pilipinas]] – [[Margie Moran|Margarita Moran]]<ref>{{Cite news |date=16 Hulyo 1973 |title=Miss Philippines is Miss Photogenic |language=en |pages=8 |work=New Nation |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Page/newnation19730716-1.1.8 |access-date=6 Enero 2023 |via=National Library Board}}</ref> |- |Miss Congeniality | * {{flagicon|CHL}} [[Chile|Tsile]] – Wendy Robertson |- |Best National Costume | * {{Flagicon image|Flag of Spain (1945–1977).svg}} [[Espanya]] – Rocío Martín<ref>{{Cite web |date=14 Mayo 2021 |title=Which Country Has Won the Most National Costume Titles at Miss Universe? |url=https://www.esquiremag.ph/culture/lifestyle/miss-universe-country-most-national-costume-titles-a00203-20210514 |access-date=14 Enero 2023 |website=Esquire |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20251113081722/https://www.esquiremag.ph/culture/lifestyle/miss-universe-country-most-national-costume-titles-a00203-20210514|archive-date=13 Nobyembre 2025}}</ref> |} == Kompetisyon == === Pormat ng kompetisyon === Tulad noong [[Miss Universe 1971|1971]], 12 mga ''semi-finalist'' ang napili sa pamamagitan ng paunang kompetisyon at ang mga ''closed-door interview''. Lumahok sa ''swimsuit competition'' at ''evening gown competition'' ang 12 mga ''semi-finalist,'' at kalaunan ay napili ang limang pinalista na sumabak sa ''final interview.'' Dahil hindi pinayagan ng Greek Archaeological Society na magparada ang Top 12 sa kanilang damit panglangoy sa Odeon ni Herodes Atticus, ginanap ang ''swimsuit competition'' ng edisyong ito sa labas ng teatro.<ref>{{Cite news |date=12 Hulyo 1973 |title=Girls must cover up |language=en |pages=6 |work=The Canberra Times |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/110737432?searchTerm=%22Miss%20Universe%22 |access-date=6 Enero 2023 |via=Trove}}</ref><ref>{{Cite news |date=26 Hulyo 1973 |title=Miss Philippines wins |language=en |pages=7A |work=The Bladen Journal |url=https://books.google.com.ph/books?id=br5DAAAAIBAJ&pg=PA8&dq=%22Miss+Universe%22+%221973%22&article_id=745,3886955&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwih6fq1-K7_AhXnw6ACHd6uCrQ4ChDoAXoECAMQAg#v=onepage&q=%22Miss%20Universe%22%20%221973%22&f=false |access-date=6 Hunyo 2023 |via=Google Books}}</ref> === Komite sa pagpili === * Jean-Pierre Aumont – Pranses na aktor<ref name=":0" /> * Horst Buchholz – Alemang aktor<ref name=":3">{{Cite news |last=Wilson |first=Earl |date=27 Hulyo 1973 |title=The good rumor man off in Greece |language=en |pages=21 |work=Sarasota Herald-Tribune |url=https://news.google.com/newspapers?id=200vAAAAIBAJ&sjid=wmYEAAAAIBAJ&pg=7227%2C4556300 |access-date=17 Enero 2023}}</ref> * Walt Frazier – Amerikanong basketbolista<ref name=":3" /> * Apasra Hongsakula – [[Miss Universe 1965]] mula sa [[Thailand|Taylandiya]]<ref name=":0" /> * Herakles Mathiopoulos – Griyegong negosyante<ref name=":0" /> * Hanae Mori – Hapones na taga-disenyo<ref name=":0" /> * Manuel Benítez Pérez, El Cordobés – Espanyol na matador<ref name=":0" /> * Lynn Redgrave – Ingles na aktres<ref name=":0" /> * Ginger Rogers – Amerikanang aktres<ref name=":0" /> * Edilson Cid Varela – Brasilenyong mamamahayag<ref name=":0">{{Cite news |date=4 Agosto 1973 |title=Miss Bermuda finds Greece exotic |language=en |pages=3 |work=The Bermuda Recorder |url=https://bnl.contentdm.oclc.org/digital/collection/p15212coll1/id/375/rec/1 |access-date=18 Nobyembre 2022 |via=Bermuda National Library}}</ref> * Earl Wilson – Amerikanong kolumnista<ref>{{Cite news |last=Wilson |first=Earl |date=18 Hulyo 1973 |title=Earl goes to Athens to judge Miss Universe |language=en |pages=14 |work=Sarasota Herald-Tribune |url=https://news.google.com/newspapers?id=000vAAAAIBAJ&sjid=wmYEAAAAIBAJ&pg=7268%2C720778 |access-date=17 Enero 2023}}</ref> == Mga kandidata == Animnapu't-isang kandidata ang lumahok para sa titulo.<ref name=":5">{{Cite news |date=21 Hulyo 1973 |title=61 beauties in final acts of queen race |language=en |pages=3 |work=Gettysburg Times |url=https://news.google.com/newspapers?id=DFYzAAAAIBAJ&sjid=rfIFAAAAIBAJ&pg=919%2C3360107 |access-date=14 Disyembre 2023 |via=Google News Archive}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" !Bansa/Teritoryo !Kandidata !Edad{{efn|Mga edad sa panahon ng kompetisyon|group=A|name=A}} !Bayan |- |{{flagicon|ARG}} [[Arhentina]] |Susana Romero<ref>{{Cite web |last=Alegre |first=Alvaro |date=13 Pebrero 2022 |title=Que es de la vida de Susana Romero: fue una súper estrella en los años ‘80 y ahora se dedica a la protección animal pero lejos de los medios |url=https://www.gente.com.ar/actualidad/que-es-de-la-vida-de-susana-romero-fue-una-super-estrella-en-los-anos-80-y-ahora-se-dedica-a-la-proteccion-animal-pero-lejos-de-los-medios/ |access-date=9 Disyembre 2022 |website=Gente |language=es}}</ref> |20 |[[Lungsod ng Buenos Aires|Buenos Aires]] |- |{{Flagicon image|Flag of the Netherlands Antilles (1959–1986).svg}} [[Aruba]] |Etleen Oduber<ref>{{Cite news |date=15 Hunyo 1973 |title=Election of Miss Aruba 1973 held in Holiday Inn June 2 |language=en, pap |pages=1; 4–5 |work=Aruba Esso News |url=https://ufdc.ufl.edu/ca03400001/00241 |access-date=7 Enero 2023}}</ref> |18 |Oranjestad |- |{{Flagicon image|Flag of Australia (converted).svg}} [[Australia|Australya]] |Susan Mainwaring<ref>{{Cite news |date=23 Hulyo 1973 |title=Filipino girl wins contest |language=en |pages=5 |work=The Canberra Times |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/110739002?searchTerm=%22Susan%20Mainwaring%22 |access-date=7 Enero 2023 |via=Trove}}</ref> |22 |Brisbane |- |{{flagicon|AUT}} [[Austria|Austrya]] |Roswitha Kobald<ref>{{Cite web |last=Grabenhofer |first=Anneliese |date=4 Disyembre 2021 |title=Nachruf Herwig Heran: Ein großartiger Journalist, der fehlen wird |url=https://www.meinbezirk.at/weiz/c-lokales/nachruf-herwig-heran-ein-grossartiger-journalist-der-fehlen-wird_a5045932 |access-date=7 Enero 2023 |website=MeinBezirk.at |language=de }}{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |18 |Styria |- |{{flagicon|BEL}} [[Belhika]] |Christiane Devisch<ref>{{Cite web |date=11 Enero 2010 |title=Erelijst Miss België |url=https://www.demorgen.be/tv-cultuur/erelijst-miss-belgie~b5723d4d/ |access-date=1 Enero 2023 |website=De Morgen |language=nl-NL}}</ref> |20 |[[Amberes]] |- |{{flagicon|Venezuela|variant=1930}} [[Venezuela|Beneswela]] |Desirée Rolando<ref>{{Cite web |last=Garcés |first=Ever |date=16 Nobyembre 2022 |title=Miss Venezuela: Ni tan niñas, ni tan venezolanas… |url=https://diariodelosandes.com/miss-venezuela-ni-tan-ninas-ni-tan-venezolanas/ |access-date=19 Disyembre 2022 |website=Diario de Los Andes |language=es}}</ref> |18 |[[Caracas]] |- |{{flagicon|BMU}} [[Bermuda]] |Judy Richards<ref>{{Cite news |date=2 Hunyo 1973 |title=Miss Bermuda– Living in a whirl of excitement |language=en |pages=1–3 |work=The Bermuda Recorder |url=https://bnl.contentdm.oclc.org/digital/collection/p15212coll1/id/276/rec/48 |access-date=18 Nobyembre 2022 |via=Bermuda National Library}}</ref> |19 |Hamilton |- |{{flagicon|BRA}} [[Brazil|Brasil]] |Sandra Mara Ferreira<ref>{{Cite web |last=Garcia |first=Manuel |date=16 Hulyo 2020 |title=#TBT: A história do concurso Miss Sorocaba |url=https://www.jornalcruzeiro.com.br/presenca/tbt-a-historia-do-concurso-miss-sorocaba/index.html |access-date=12 Disyembre 2022 |website=Cruzeiro do Sul |language=pt-br}}</ref> |21 |[[São Paulo]] |- |{{flagicon|BOL}} [[Bolivia|Bulibya]] |Roxana Sittic Harb<ref>{{Cite web |date=6 Hunyo 2018 |title=Roxana, talento que trasciende |url=https://eldeber.com.bo/sociales/roxana-talento-que-trasciende_38614 |access-date=9 Disyembre 2022 |website=El Deber |language=es-ES |archive-date=9 Disyembre 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221209063505/https://eldeber.com.bo/sociales/roxana-talento-que-trasciende_38614 |url-status=dead }}</ref> |18 |[[La Paz]] |- |{{flagicon|SRI}} [[Sri Lanka|Ceylon]] |Shiranthi Wickremesinghe<ref>{{Cite web |last=Shauketaly |first=Faraz |date=6 Oktubre 2018 |title=Shiranthi Rajapaksa the next president of Sri Lanka in 2020? |url=https://www.independent.lk/shiranthi-rajapaksa-next-president-sri-lanka-2020/ |access-date=2 Oktubre 2025 |website=Ceylon Independent |language=en-GB}}</ref> |20 |[[Colombo]] |- |{{flagicon|CRI}} [[Costa Rica]] |María del Rosario Mora<ref>{{Cite news |date=29 Hunyo 1973 |title=Rossy Mora Badilla fue electa anoche miss Costa Rica |language=es |trans-title=Rossy Mora Badilla was elected Miss Costa Rica last night |pages=4 |work=La Nacion |url=https://news.google.com/newspapers?id=qQgqAAAAIBAJ&sjid=vs8EAAAAIBAJ&pg=5508%2C1264421 |access-date=14 Disyembre 2023 |via=Google News Archive}}</ref> |19 |Alajuela |- |{{Flagicon image|Flag of the Netherlands Antilles (1959–1986).svg}} [[Curaçao]] |Ingerborg Zielinski<ref>{{Cite web |date=10 Marso 2003 |title=Getting to know Curacao |url=https://www.deseret.com/2003/3/10/19708941/getting-to-know-curacao |access-date=9 Disyembre 2022 |website=Deseret News |language=en}}</ref> |18 |Willemstad |- |{{flagicon|DNK}} [[Dinamarka]] |Anette Grankvist<ref>{{Cite news |date=14 Hulyo 1973 |title=Shipmates |language=en |pages=8 |work=Pittsburgh Post-Gazette |url=https://books.google.com.ph/books?id=V39IAAAAIBAJ&pg=PA5&dq=%22Anette+Grankvist%22&article_id=6015,1854095&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwi3wL-R9a7_AhWv9jgGHTNaD9AQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=%22Anette%20Grankvist%22&f=false |access-date=6 Hunyo 2023 |via=Google Books}}</ref> |20 |[[Copenhague]] |- |{{flagicon|SLV}} [[El Salvador]] |Gloria Ivette Romero<ref>{{Cite web |date=10 Pebrero 2021 |title=Ellas son las salvadoreñas que han destacado en los concursos de Miss Universo |url=https://historico.elsalvador.com/historico/803163/salvadorenas-descatacadas-miss-universo.html |access-date=11 Enero 2023 |website=El Diario de Hoy |language=es}}</ref> | – |[[San Salvador]] |- |{{flagicon|SCO}} [[Scotland|Eskosya]] |Caroline Meade<ref>{{Cite web |date=12 Abril 2012 |title=Maureen Lipman ditches her 'dirty, rotten rat' lover over his |url=https://www.standard.co.uk/showbiz/maureen-lipman-ditches-her-dirty-rotten-rat-lover-over-his-inappropriate-behavour-7296423.html |access-date=9 Disyembre 2022 |website=Evening Standard |language=en}}</ref> |18 |[[Glasgow]] |- |{{Flagicon image|Flag of Spain (1945–1977).svg}} [[Espanya]] |María del Rocío Martín Madrigal<ref>{{Cite web |last=Manzano |first=Aurelio |date=10 Setyembre 2014 |title=El tenso divorcio entre la ex Miss España Rocío Martín y el contertulio de laSexta |url=https://www.vanitatis.elconfidencial.com/noticias/2014-09-10/el-tenso-divorcio-entre-la-ex-miss-espana-rocio-martin-y-el-contertulio-de-lasexta-javier-aroca_189284/ |access-date=9 Disyembre 2022 |website=El Confidencial |language=es}}</ref> |19 |[[Sevilla, Espanya|Sevilla]] |- |{{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] |Amanda Jones<ref>{{Cite news |date=20 Mayo 1973 |title=USA title goes to Miss Illinois |language=en |pages=1 |work=The Victoria Advocate |url=https://news.google.com/newspapers?id=lMccAAAAIBAJ&sjid=SVoEAAAAIBAJ&dq=miss-usa%20amanda-jones&pg=4111%2C2993634 |access-date=12 Disyembre 2022}}</ref> |22 |Evanston |- |{{flagicon|WAL}} [[Wales|Gales]] |Deirdre Greenland<ref>{{Cite news |date=15 Agosto 1973 |title=Beauties on title trail |language=en |pages=8 |work=Evening Times |url=https://books.google.com.ph/books?id=1fJAAAAAIBAJ&lpg=PA8&dq=%22Deirdre%20Greenland%22&pg=PA8#v=onepage&q=%22Deirdre%20Greenland%22&f=false |access-date=2 Oktubre 2025 |via=Google Books}}</ref> |23 |Newport |- |{{flagicon|GRE|variant=1970}} [[Gresya]] |Vana Papadaki<ref>{{Cite web |last=Lo |first=Ricky |date=22 Agosto 2009 |title=The second Pinay Miss U |url=https://www.philstar.com/entertainment/2009/08/22/497989/second-pinay-miss-u |access-date=29 Marso 2023 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> |19 |[[Atenas]] |- |{{flagicon|GUM}} [[Guam]] |Beatrice Benito | 18 |Agana |- |{{flagicon|JAM}} [[Jamaica|Hamayka]] |Reta Faye Chambers<ref>{{Cite news |date=11 Abril 2016 |title=Photo Flashback |language=en |work=The Gleaner |url=https://www.pressreader.com/jamaica/jamaica-gleaner/20160411/282617441907326 |access-date=7 Enero 2023 |via=PressReader}}</ref> |20 |Saint James |- |{{flagicon|JPN}} [[Hapon]] |Miyoko Sometani |22 |Ibaraki |- |{{Flagicon image|Flag of Honduras (1949–2022).svg}} [[Honduras]] |Nelly Suyapa González<ref>{{Cite news |date=29 Hunyo 1973 |title=Elegida "Miss Honduras" |language=es |trans-title=Chosen "Miss Honduras" |pages=26 |work=La Nacion |url=https://news.google.com/newspapers?id=qQgqAAAAIBAJ&sjid=vs8EAAAAIBAJ&pg=2635%2C1378183 |access-date=14 Disyembre 2023 |via=Google News Archive}}</ref> | 17 |El Paraíso |- |{{Flagicon image|Flag of Hong Kong (1876–1955).svg}} [[Hong Kong]] |Elaine Sung<ref>{{Cite web |date=11 Hunyo 2000 |title=The interview |url=https://www.scmp.com/article/318713/interview |access-date=11 Disyembre 2022 |website=South China Morning Post |language=en}}</ref> |18 |[[Hong Kong]] |- |{{flagicon|IND}} [[Indiya]] |Farzana Habib<ref>{{Cite web |date=25 Marso 2013 |title=50 years of Miss India: Winners through the years |url=https://photogallery.indiatimes.com/beauty-pageants/miss-india/50-years-of-miss-india-winners-through-the-years/winners-through-the-years/articleshow/19188085.cms |access-date=16 Disyembre 2022 |website=The Times of India |language=en}}</ref> |18 |[[New Delhi]] |- |{{flagicon|ENG}} [[Inglatera]] |Veronica Ann Cross<ref>{{Cite news |last=Foster |first=Paul |date=21 Nobyembre 1973 |title=60 gorgeous girls |language=en |pages=8 |work=Evening Times |url=https://news.google.com/newspapers?id=nR8-AAAAIBAJ&sjid=bUoMAAAAIBAJ&dq=veronica-ann-cross&pg=6457%2C4536750 |access-date=11 Enero 2023}}</ref> |23 |[[Londres]] |- |{{flagicon|IRL}} [[Republika ng Irlanda|Irlanda]] |Pauline Fitzsimons |20 |[[Dublin]] |- |{{flagicon|ISR}} [[Israel]] |Limor Schreibman<ref>{{Cite news |date=26 Hulyo 1973 |title=Miss Israel is fourth |language=en |pages=1 |work=The Australian Jewish Times |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/263119338?searchTerm=%22Miss%20Universe%22 |access-date=6 Enero 2023 |via=Trove}}</ref> |19 |[[Tel-Abib]] |- |{{flagicon|ITA}} [[Italya]] |Antonella Barci<ref>{{Cite news |date=4 Setyembre 1972 |title=Le due elette |language=it |pages=7 |work=Stampa Sera |url=http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,7/articleid,0145_02_1972_0193_0007_4908321/ |access-date=29 Marso 2023 |via=La Stampa}}</ref> |18 |[[Milan]] |- |{{flagicon|CAN}} [[Canada|Kanada]] |Deborah Ducharme |20 |Port Colborne |- |{{flagicon|GER}} [[Kanlurang Alemanya]] |Dagmar Winkler<ref>{{Cite web |date=4 Setyembre 2017 |title=Dagmar Wöhrl: Ihr Weg von der Misswahl ins Parlament |url=https://www.nordbayern.de/region/nuernberg/dagmar-wohrl-ihr-weg-von-der-misswahl-ins-parlament-1.2907953 |access-date=12 Disyembre 2022 |website=Nürnberger Nachrichten |language=de}}</ref> |18 |Stein |- |{{flagicon|VIR}} [[Kapuluang Birhenes ng Estados Unidos]] |Cindy Richards<ref>{{Cite news |date=3 Abril 1973 |title=Miss Virgin Islands of 1973 |language=en |pages=1 |work=The Virgin Islands Daily News |url=https://news.google.com/newspapers?id=6a8wAAAAIBAJ&sjid=x0QDAAAAIBAJ&pg=2794%2C3084941 |access-date=14 Disyembre 2023 |via=Google News Archive}}</ref> | 19 |Saint Croix |- |{{flagicon|COL}} [[Colombia|Kolombya]] |Ana Lucía Agudelo<ref>{{Cite web |date=20 Hunyo 1996 |title=Carolina, as de Cali en Buenaventura |url=https://www.eltiempo.com/archivo/documento/MAM-451267 |access-date=10 Enero 2023 |website=El Tiempo |language=es}}</ref> |20 |[[Talaan ng mga lungsod sa Colombia|Cali]] |- |{{flagicon|LIB}} [[Lebanon|Libano]] |Marcelle Herro<ref>{{Cite web |last=Ghaleb |first=Chloe |date=14 Hulyo 2020 |title=Miss Lebanon Throughout History In Pictures |url=https://www.the961.com/miss-lebanon-history-in-pictures/ |access-date=9 Disyembre 2022 |website=961 |language=en-US}}</ref> |21 |[[Beirut]] |- |{{flagicon|LUX}} [[Luxembourg|Luksemburgo]] |Lydia Maes | 18 |Esch-sur-Alzette |- |{{flagicon|MYS}} [[Malaysia]] |Margaret Loo<ref>{{Cite news |date=26 Hulyo 1973 |title=Miss Malaysia returns–downcast |language=en |pages=10 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19730726-1.2.27 |access-date=6 Enero 2023 |via=National Library Board}}</ref> |19 |Cheras |- |{{flagicon|MLT}} [[Malta]] |Marthese Vigar | 20 |Msida |- |{{flagicon|MEX}} [[Mehiko]] |Rossana Villares<ref>{{Cite web |last=Rodríguez |first=Yazmín |date=27 Agosto 2015 |title=Detienen a Miss México 1973 por evasión fiscal |url=https://www.eluniversal.com.mx/articulo/estados/2015/08/27/detienen-miss-mexico-1973-por-evasion-fiscal/amp |access-date=12 Disyembre 2022 |website=El Universal |language=es |archive-date=12 Disyembre 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221212153312/https://www.eluniversal.com.mx/articulo/estados/2015/08/27/detienen-miss-mexico-1973-por-evasion-fiscal/amp |url-status=dead }}</ref> |18 |Yucatán |- |{{flagicon|NIC}} [[Nicaragua|Nikaragwa]] |Ana Cecilia Saravia<ref>{{Cite news |date=10 Hulyo 1973 |title=Untitled |language=es |pages=13A |work=El Tiempo |url=https://books.google.com.ph/books?id=LVI0AAAAIBAJ&pg=PA7&dq=%22Miss+Nicaragua%22+%221973%22&article_id=6286,1898304&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwjXvIDf9q7_AhX8yzgGHYUJD-YQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=%22Miss%20Nicaragua%22%20%221973%22&f=false |access-date=6 Hunyo 2023 |via=Google Books}}</ref> |18 |Leon |- |{{flagicon|NOR}} [[Noruwega]] |Aina Walle<ref>{{Cite web |date=17 Mayo 2021 |title=Miss Universe-deltaker fra Vennesla røk ut før semifinalen |url=https://www.fvn.no/kultur/i/M3KMoR/ingen-suksess-for-norsk-miss-universe-deltaker |access-date=11 Enero 2023 |website=Fædrelandsvennen |language=no-nb|archive-url=https://web.archive.org/web/20241119050634/https://www.fvn.no/kultur/i/M3KMoR/ingen-suksess-for-norsk-miss-universe-deltaker|archive-date=19 Nobyembre 2024|trans-title=Miss Universe contestant from Vennesla eliminated before the semi-finals}}</ref> |20 |[[Oslo]] |- |{{flagicon|NZL}} [[New Zealand|Nuweba Selandiya]] |Pamela King<ref name=":2" /> |20 |Auckland |- |{{flagicon|NED}} [[Netherlands|Olanda]] |Monique Borgeld<ref>{{Cite news |date=7 Marso 1973 |title=Miss-parade op het scherm |language=nl |pages=11 |work=Algemeen Dagblad |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBPERS01:002894006:mpeg21:p00011 |access-date=29 Marso 2023 |via=Delpher}}</ref> |23 |Diemen |- |{{flagicon|PAN}} [[Panama]] |Jeanine Lizuaín<ref>{{Cite web |date=7 Enero 2015 |title=Estas son las panameñas que participaron de Miss Universo |url=https://www.telemetro.com/noticias/2015/01/07/panamenas-participaron-miss-universo/1656598.html |access-date=10 Disyembre 2022 |website=Telemetro |language=es-PA}}</ref> | 26 |[[Lungsod ng Panama]] |- |{{flagicon|PRY}} [[Paraguay]] |Teresita María Cano<ref>{{Cite web |last=Coronel |first=Raul |date=15 Oktubre 2021 |title=Te presentamos a todas nuestras representantes en Miss Universe |url=http://www.epa.com.py/2021/10/15/te-presentamos-a-todas-nuestras-representantes-en-miss-universe/ |access-date=11 Nobyembre 2022 |website=Epa! |language=es |archive-date=3 Disyembre 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211203234725/http://www.epa.com.py/2021/10/15/te-presentamos-a-todas-nuestras-representantes-en-miss-universe/ |url-status=dead }}</ref> |20 |Concepción |- |'''{{Flagicon image|Flag of the Philippines (1936–1985, 1986–1998).svg}} [[Binibining Pilipinas|Pilipinas]]''' |'''[[Margie Moran|Margarita Moran]]'''<ref>{{Cite web |last=Tayag |first=Voltaire |date=11 Disyembre 2019 |title=LOOK BACK: The Binibining Pilipinas legacy through the decades |url=https://www.rappler.com/entertainment/pageants/246952-legacy-through-decades/ |access-date=7 Enero 2023 |website=[[Rappler]] |language=en-US}}</ref> |19 |[[Mandaluyong]] |- |{{flagicon|FIN}} [[Pinlandiya]] |Raija Stark<ref>{{Cite web |date=31 Enero 2007 |title=Miss Suomi -historiikki |url=https://www.mtvuutiset.fi/artikkeli/miss-suomi-historiikki/2828358 |access-date=10 Enero 2023 |website=MTV3 |language=fi}}</ref> |20 |[[Helsinki]] |- |{{flagicon|POR}} [[Portugal]] |Carla Barros<ref>{{Cite web |date=10 Abril 2010 |title=As Misses não têm idade |url=https://www.publico.pt/2010/04/10/jornal/as-misses-nao-tem-idade-19147629 |access-date=10 Enero 2023 |website=Público |language=pt}}</ref> | 20 |[[Lisboa]] |- |{{Flagicon image|Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg}} [[Pransiya]] |Isabelle Krumacker<ref>{{Cite web |last=Marsac |first=Manuela |date=29 Nobyembre 2021 |title=Troisfontaines : les confidences d'Isabelle Krumacker, première Miss Lorraine élue Miss France en 1973, sur l'élection |url=https://www.republicain-lorrain.fr/societe/2021/11/29/troisfontaines-les-confidences-d-isabelle-krumacker-miss-france-1973-sur-l-election |access-date=12 Disyembre 2022 |website=Le Républicain Lorrain |language=FR-fr}}</ref> |18 |Troisfontaines |- |{{flagicon|Puerto Rico|variant=1952}} [[Puerto Rico]] |Gladys Colón<ref>{{Cite web |last=Vélez |first=Fernan |date=3 Hulyo 2024 |title=Habla Miss Universe PR 1973, Gladys Vanessa Colón, sobre el triunfo de su compueblana orocoveña Jennifer Colón |url=https://www.metro.pr/entretenimiento/2024/07/03/habla-miss-universe-pr-1973-gladys-vanessa-colon-sobre-el-triunfo-de-su-compueblana-orocovena-jennifer-colon/ |access-date=26 Oktubre 2026 |website=Metro Puerto Rico |language=es}}</ref> |18 |Orocovis |- |{{flagicon|DOM}} [[Republikang Dominikano]] |Liliana Fernández |18 |Salcedo |- |{{flagicon|SGP}} [[Singapore|Singapura]] |Debra de Souza<ref>{{Cite news |date=10 Hunyo 1973 |title=Radiant Debra crowned Miss Singapore |language=en |pages=5 |work=The Straits Times |url=http://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19730610-1.2.21 |access-date=6 Enero 2023 |via=National Library Board}}</ref> |19 |Singapura |- |{{Flagicon image|Flag of Suriname (1959–1975).svg}} [[Suriname]] |Yvonne Ma Ajong<ref>{{Cite news |date=5 Hunyo 1973 |title=Miss Suriname |language=nl |pages=3 |work=Amigoe di Curacao |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461288:mpeg21:p003 |access-date=29 Marso 2023 |via=Delpher}}</ref> | 18 |[[Paramaribo]] |- |{{flagicon|SWE}} [[Suwesya]] |Monica Sundin<ref>{{Cite news |date=12 Hulyo 1973 |title=Athene |language=nl |pages=7 |work=Leeuwarder Courant |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010619384:mpeg21:p007 |access-date=29 Marso 2023 |via=Delpher}}</ref> |20 |[[Estokolmo]] |- |{{flagicon|SUI}} [[Suwisa]] |Barbara Schöttli<ref>{{Cite web |last=Denzel |first=Ralph |date=14 Marso 2018 |title=Warum Schaffhausen Stephen Hawking niemals gefallen hätte |url=https://www.shn.ch/region/kanton/2018-03-14/warum-schaffhausen-stephen-hawking-niemals-gefallen-haette |access-date=10 Enero 2023 |website=Schaffhauser Nachrichten |language=de}}</ref> |19 |[[Zürich]] |- |{{flagicon|THA}} [[Thailand|Taylandiya]] |Kanok-orn Bunma |20 |[[Bangkok]] |- |{{flagicon|KOR}} [[Timog Korea]] |Kim Young-joo | 18 |[[Seoul]] |- |{{flagicon|TTO}} [[Trinidad at Tobago]] |Camella King<ref name=":5" /> | 25 |San Fernando |- |{{flagicon|CHL}} [[Chile|Tsile]] |Wendy Robertson<ref>{{Cite news |date=18 Hulyo 1973 |title=Atenas |language=es |pages=1 |work=El Tiempo |url=https://news.google.com/newspapers?id=NVI0AAAAIBAJ&sjid=6WYEAAAAIBAJ&pg=4563%2C3408577 |access-date=14 Enero 2023}}</ref> |18 |[[Santiago, Tsile|Santiago]] |- |{{flagicon|CYP}} [[Tsipre]] |Johanna Melaniodos<ref>{{Cite news |date=15 Hulyo 1973 |title=Beauties not bothered by politics |language=en |pages=1A |work=St. Joseph News-Press |url=https://books.google.com.ph/books?id=vedbAAAAIBAJ&pg=PA4&dq=%22Miss+Cyprus%22+%221973%22&article_id=742,2791140&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwj1yqXy9a7_AhWKzTgGHSd6AjIQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=%22Miss%20Cyprus%22%20%221973%22&f=false |access-date=6 Hunyo 2023 |via=Google Books}}</ref> | 18 |[[Nicosia]] |- |{{flagicon|TUR}} [[Turkiya]] |Yıldız Arhan<ref>{{Cite web |date=2 Nobyembre 2012 |title=Eski Türkiye güzeli Arhan Mavitan soyuldu |url=https://www.ensonhaber.com/magazin/eski-turkiye-guzeli-arhan-mavitan-soyuldu-2012-11-02 |access-date=14 Enero 2023 |website=Ensonhaber |language=tr}}</ref> | – |[[Istanbul]] |- |{{flagicon|URY}} [[Uruguay|Urugway]] |Yolanda Ferrari<ref>{{Cite news |date=29 Hunyo 1973 |title=Yolanda Ferrari, "Miss Uruguay" |language=es |pages=22 |work=La Nacion |url=https://news.google.com/newspapers?id=qQgqAAAAIBAJ&sjid=vs8EAAAAIBAJ&pg=4855%2C1354848 |access-date=14 Disyembre 2023 |via=Google News Archive}}</ref> | 21 |[[Montevideo]] |} == Mga tala == {{Notelist}} == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Panlabas na kawing == * {{Official website|https://www.missuniverse.com}} {{Miss Universe}} [[Kategorya:1973]] [[Kategorya:Miss Universe]] [[Kategorya:Atenas]] [[Kategorya:Gresya]] qgs9r6x7qjx1n6o2lbshhofwsmtlt51 Yuri Tsunemastu 0 323979 2238333 2023665 2026-10-31T23:01:58Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238333 wikitext text/x-wiki {{Japanese name|Tsunemastu}} Si '''Yuri Tsunemastu''' ( 恒松 祐里, ''Tsūnematsu Yūri'' ipinanganak noong 9 Oktobre 1998) ay isang Hapones na aktres. Nasa pamamahala siya ng Amuse.<ref>{{Cite web |title=恒松 祐里 {{!}} アミューズWEBサイト |url=https://www.amuse.co.jp/artist/A8344/ |access-date=2023-05-26 |website=www.amuse.co.jp |language=ja}}</ref> {{Infobox person|name=Yuri Tsunemastu|native_name=恒松 祐里|native_name_lang=ja|image=Tsunematsu Yuri from "Life Untitled" at Opening Ceremony of the Tokyo International Film Festival 2019 (49013286833) (cropped).jpg|image size=230px|image caption=Si Yuri sa ''International Tokyo film festival'' noong 2019|occupation=[[Aktres]]|birth_date={{birth date and age|1998|10|9}}|birth_place=[[Tokyo]], Hapon<ref>{{Citation |title=vip-times.co.jp |url=https://www.vip-times.co.jp/?talent_id=W08-1421 |language=jp |access-date=2023-05-26}}</ref>|height=158.5 cm|agent=Amuse<ref>{{Citation |title=Amuse Website |url=https://www.amuse.co.jp |language=jp |access-date=2023-05-26}}</ref>|nationality={{JPN}}|years active=2005–kasalukuyan}} == Parangal == * [[Osaka Cinema Festival 2020]], New Actress Award (''Waiting for calm'')<ref>{{Citation |title=Sおおさかシネマフェスティバル2020(旧おおさか映画祭)受賞者 |url=https://www.oocf.net/prize |language=jp |access-date=2023-05-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201224123650/https://www.oocf.net/prize |archive-date=2020-12-24 |url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web |title="【お知らせ】 おおさかシネマフェスティバルという開始から45年を迎える歴史ある映画祭にて、凪待ちの美波役で 《 新人女優賞 》を頂きました。 映画ファンの方々が投票して決まる賞らしく、その重みにとても興奮しております。 3/8にまた改めてご挨拶できたらと思います。"|url=https://twitter.com/Yuri_Tsunematsu/status/1222432999142121472 |access-date=2023-05-26 |website=Twitter}}</ref> == Sanggunian == {{reflist}} == Panlabas na link == {{Commonscat|Yuri Tsunemastu}} * [https://www.amuse.co.jp/artist/A8344/index.htm%7C Agency profile]{{Dead link|date=Hunyo 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.oricon.co.jp/prof/485179/ Yuri Tsunemastu] sa Oricon * [https://www.instagram.com/yuri_tune/ Yuri Tsunemastu] sa [[instagram]] * [https://twitter.com/yuri_tsunematsu Yuri Tsunemastu] sa [[twitter]] [[Kategorya:Mga nabubuhay na tao]] [[Kategorya:Mga artista mula sa Hapon]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1998]] [[Kategorya:Mga ipinanganak sa Oktobre]] {{Stub|Artista|Hapon}} m8rpxzjy7kgox65pu2gc30apjrc56yt Alexandra Eala 0 334071 2238335 2238078 2026-10-31T23:13:33Z ~2026-57923-42 168204 2238335 wikitext text/x-wiki {{Infobox tennis biography | name = Alexandra Eala | image = Ealas and Patrick Gregorio (cropped Alexandra Eala).jpg | image_upright = .8 | caption = Eala sa Palaro ng Timog-Silangang Asya | fullname = Alexandra Maniego Eala | country = {{PHI}} | birth_date = {{birth date and age|2005|5|23}} | birth_place = Lungsod Quezon, Pilipinas | height = {{height|m=1.75}} | turnedpro = Marso 2020 | plays = Kaliwete (dalawahang-kamay na ''backhand'') | coach = Joan Bosch, Alexandro Viaene, Lluc Bauza | careerprizemoney = US$3,390,880 | singlesrecord = {{tennis record|won=235|lost=141}} | singlestitles = 1 WTA, 2 WTA 125 | highestsinglesranking = Blg. 18 (23 Agosto 2026) | currentsinglesranking = Blg. 19 (26 Oktubre 2026) | doublesrecord = {{tennis record|won=49|lost=51}} | doublestitles = 0 | highestdoublesranking = Blg. 88 (4 Mayo 2026) | currentdoublesranking = Blg. 148 (26 Oktubre 2026) | updated = 26 Oktubre 2026 | AustralianOpenresult = 1R (2026) | FrenchOpenresult = 1R (2025, 2026) | Wimbledonresult = 4R (2026) | USOpenresult = 3R (2026) | AustralianOpenDoublesresult = 1R (2026) | FrenchOpenDoublesresult = 2R (2025) | WimbledonDoublesresult = 1R (2025, 2026) | medaltemplates-expand = no | medaltemplates = {{MedalCountry|{{PHI}}}} {{Medal|Sport|Palaro ng Timog-Silangang Asya}} {{MedalGold | 2025 Taylandiya | Isahan }} {{MedalBronze| 2025 Taylandiya | Koponan }} {{MedalBronze| 2025 Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze| 2021 Biyetnam | Isahan }} {{MedalBronze| 2021 Taylandiya | Magkahalong dalawahan }} {{MedalBronze| 2021 Taylandiya | Koponan }} {{Medal|Sport|Palarong Asyano}} {{MedalGold | 2026 Aichi–Nagoya | Isahan }} {{MedalBronze| 2022 Hangzhou | Isahan }} {{MedalBronze| 2022 Hangzhou | Magkahalong dalawahan }} }} Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala'''{{Efn|1=IPA: /ɛˈjalɐ/, binibigkas bilang ee-AH-lah}} (isinilang Mayo 23, 2005 sa Lungsod ng Quezon) ay isang Pilipinang propesyonal na manlalaro ng tenis. Naabot niya ang ika-18 na ranggo sa mundo ayon sa WTA noong Agosto 18, 2026, ang pinakamataas para sa isang Pilipina.<ref>{{Cite news |last=De Guzman |first=Alyana |date=August 24, 2026 |title=Alex Eala now world’s No. 18 and the highest-ranked Southeast Asian in WTA singles history. |work=ABS-CBN News. |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/celebrities/2026/8/24/alex-eala-now-world-s-no-18-and-the-highest-ranked-southeast-asian-in-wta-singles-history-1953 |access-date=August 24, 2026}}</ref><ref>{{Cite web |last=Clarito |first=Ariel Ian |date=August 24, 2026 |title=Midlife Halftime: Alex Eala becomes highest-ranked Southeast Asian woman in WTA history |url=https://tiebreakertimes.com.ph/tbt/midlife-halftime-alex-eala-becomes-highest-ranked-southeast-asian-woman-in-wta-history/382381 |archive-date= |access-date=August 24, 2026 |website=Tiebreaker Times |language=en-US}}</ref> Nagwagi siya sa junior Grand Slam (Australian Open 2020 doubles, French Open 2021 doubles, US Open 2022 singles) at ilang ITF titles.<ref name="WTA-profile">{{cite news |title=WTA: Alexandra Eala |language=en |website=Women's Tennis Association |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala |access-date=25 March 2026}}</ref> Sa professional career, nakamit niya ang unang WTA 500 title sa Washington DC Open 2026 at umabot sa ikaapat na yugto ng Wimbledon.<ref name="WTA-profile" /> == Karera == === Dyunyor === Mula 2013 hanggang 2022, sunod-sunod na nakamit ni Alex Eala ang mga prestihiyosong junior tennis titles: kampeon sa Little Mo International (8U) sa U.S.<ref>{{Cite news |date=January 12, 2014 |title=Eala siblings sizzle in Little Mo tennis |website=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/139387/eala-siblings-sizzle-in-little-mo-tennis}}</ref> at Dubrovnik Dub Bowl (11U) sa Croatia,<ref>{{Cite news |title=Dubrovnik Dub Bowl 2015 Recap |website=Dubrovnik Tennis Center |url=https://tenisdubrovnik.com/others/dubrovnik-dub-bowl-2015-recap/}}</ref> wild card champion sa Les Petits As sa Pransiya,<ref>{{cite news |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As}}</ref> doubles winner sa Orange Bowl,<ref>{{Cite news |date=Disyembre 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217}}</ref> junior doubles champion sa Australian Open,<ref>{{Cite news |date=January 31, 2020 |title=Alex Eala, Nugroho win Australian Open girls doubles title |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/250682-australian-open-junior-doubles-finals-game-results-alex-eala-priska-nugroho-january-31-2020}}</ref> doubles champion sa French Open at singles/doubles sa Trofeo Bonfiglio,<ref>{{Cite news |date=Hunyo 12, 2021 |title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions}}</ref><ref>{{Cite news |last=Mina |first=Rosy |date=Hulyo 17, 2021 |title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors |work=ABS CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan}}</ref> at sa huli, naging unang Pilipinong nagwagi ng junior singles Grand Slam sa US Open noong 2022.<ref>{{cite news |date=Setyembre 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title |website=US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html}}</ref> === Propesyonal === Si Eala ay naging propesyonal noong 2020 at nagsimula sa ITF Women’s Circuit sa Spain at Tunisia.<ref name="WTA-profile" /> Noong 2021, nakuha niya ang unang singles title sa ITF W15 Manacor,<ref>{{cite news |date=January 5, 2021 |title=Eala, 15, earns praise from Nadal after winning first ITF pro title |website=ITF tennis |url=https://www.itftennis.com/en/news-and-media/articles/eala-15-earns-praise-from-nadal-after-winning-first-itf-pro-title/}}</ref> at noong 2022 ay nagdagdag ng isa pang korona sa ITF W25 Chiang Rai, bukod sa finals at semifinals sa W60 Madrid at Vitoria-Gasteiz. Noong 2023, nagwagi siya sa ITF W15 Yecla at ITF W25 Roehampton, at unang lumahok sa qualifying draw ng Australian Open. Noong 2024, nakamit niya ang pinakamalaking ITF singles crown sa W100 Vitoria-Gasteiz, kasama ang tatlong doubles titles, habang patuloy na lumalaban sa qualifiers ng Grand Slams <ref name="WTA-profile" /><ref>{{cite web |title=Eala ITF titles |url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/titles/#pprofile-info-tabs |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251115132509/https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/titles/#pprofile-info-tabs |archive-date=November 15, 2025 |access-date=October 5, 2025 |publisher=ITF Tennis}}</ref> ==== 2025 ==== Noong 2025, nagsimula si Eala sa Canberra International (WTA 125) kung saan umabot siya sa semifinals. Noong Marso, bilang world No. 140, nakatanggap siya ng wildcard sa Miami Open at gumawa ng kasaysayan nang makarating sa semifinals matapos talunin ang tatlong major champions, naging kauna-unahang Filipino na umabot sa WTA 1000 semifinal at pumasok sa top 100 sa ranggo na 75. Sa doubles, umabot siya sa quarterfinals kasama si Gauff. Sa mga torneong damuhan, nakarating siya sa quarterfinals ng Ilkley Open at sa final ng Eastbourne Open kung saan nabigo sa championship. Sa US Open, naging unang Filipino na nanalo ng match sa isang Grand Slam bago matalo sa second round. Tinanghal siyang kampeon sa Guadalajara 125 Open — ang kanyang unang titulong pangisahan sa WTA 125 — at umabot sa quarterfinals ng São Paulo Open, semifinals ng Jingshan Open, at quarterfinals ng Suzhou Open. Sa doubles, umabot siya sa semifinals ng Guangzhou Open kasama si Kichenok. Natapos niya ang taon sa career-high ranking na No. 50 sa singles at No. 160 sa doubles.<ref name="WTA-profile" /> ==== 2026 ==== Noong 2026, umabot si Eala sa ikaapat na round ng Indian Wells, Miami, at Wimbledon, kung saan tinalo niya ang defending champion na si Świątek, nagwagi sa Birmingham 125 Open, at umabot sa semifinals ng Berlin Open. Nanalo rin siya ng kanyang unang WTA 500 title sa Washington Open matapos talunin sina Zheng, Fernandez, Svitolina, Osaka, at Pegula sa final, na nagbigay sa kanya ng career-high ranking na world No. 18 at naging kauna-unahang Filipino na nagkampeon sa WTA Tour. Pagkatapos nito, umabot siya sa ikaapat na round ng Canadian Open at ikatlong round ng Cincinnati Open at US Open.<ref>[https://sports.inquirer.net/693771/alex-eala-loses-to-iva-jovic-in-us-open-third-round-thriller Giongco, Mark. (September 6, 2026). ''Alex Eala loses to Iva Jovic in US Open third-round thriller''. INQUIRER.net.]</ref> Sa Asian swing, umabot siya sa quarterfinals ng Pan Pacific Open sa Tokyo.<ref>{{cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=October 30, 2026 |title=Alex Eala's costly double fault swings second-set tiebreak as Diana Shnaider takes Tokyo quarterfinal thriller |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/50326369/alex-eala-costly-double-fault-swings-second-set-tiebreak-diana-shnaider-takes-tokyo-quarterfinal-thriller |access-date=October 30, 2026 |publisher=[[ESPN|ESPN Philippines]]}}</ref><ref name="WTA-profile" /> === Maagang yugto ng buhay === Si Eala ay ipinanganak noong Mayo 23, 2005 sa Lungsod Quezon kina Michael Eala at Rosemarie Maniego-Eala. Ang kanyang mga tiyuhin ay sina Noli Eala, dating pinuno ng Philippine Sports Commission, at Rhett Eala, isang tagadisenyo ng moda. Ang kanyang kapatid na si Michael Francis "Miko" Eala ay naglaro ng tenis para sa Penn State mula 2020 hanggang 2024. Nagsimula siya sa tenis sa edad na apat sa tulong ng kanyang lolo na si Roberto Maniego. Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy at Colegio San Agustin bago lumipat sa Rafa Nadal Academy sa Espanya, kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>* {{cite news |last1=Jara-Puyod |first1=Mariecar |title=‘Eala’s grit, humility and passion have captured every Filipino’s heart,' says Philippine Ambassador Alfonso Ver |language=en |website=Gulf Today |url=https://www.gulftoday.ae/sport/2026/02/20/ealas-grit-humility-and-passion-have-captured-every-filipinos-heart-says-philippine-ambassador-alfonso-ver |access-date=26 Marso 2026}} * {{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |date=Marso 28, 2025 |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |language=en |work=The Philippine Star |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |access-date=Agosto 28, 2025}} * {{cite news |last1=Tunac |first1=Hermes Joy |date=Abril 23, 2026 |title=Alex Eala reveals uncle Rhett Eala designed the elegant Filipiniana she wore at Laureus Awards 2026 |language=en |work=GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/shoppingandfashion/985027/alex-eala-reveals-uncle-rhett-eala-designed-the-elegant-filipiniana-she-wore-at-laureus-awar/story/}} * {{Cite news |author1=Castillejo, Dyan |date=Mayo 6, 2024 |title=Filipino athletes graduate as part of Penn State's class of 2024 |language=en |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2024/5/6/filipino-athletes-graduate-as-part-of-penn-state-s-class-of-2024-1839}} * {{cite news |date=Nobyembre 30, 2022 |title=The rise of Alexandra Eala making headlines in the Philippines and beyond |language=en |website=Women's Tennis Association |url=https://www.wtatennis.com/news/2921343/alexandra-eala}} * {{cite news |last1=Mina |date=Oktubre 22, 2022 |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |language=en |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ}}</ref> === Personal na buhay === Ipinahayag ni Eala na paborito niyang comfort food ang caldereta at mas gusto niya ang matcha kaysa kape. Marunong siyang magsalita ng Ingles, Espanyol, at Filipino, at partikular ang hilig niya sa Wimbledon sa mga Grand Slam. Binanggit niya sina Sharapova at Nadal bilang impluwensiya sa kanyang istilo ng paglalaro.<ref>*Mina, Inna (2026). "Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you". ''One Sports''. [https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you] *Atencio, Peter (2025). "Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game". ''Manila Standard''. [https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html] *Agcaoili, Lance (2025). "Alex Eala hits the court with Rafael Nadal". ''Inquirer''. [https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court]</ref> Noong 2025, naging breakthrough year niya at lalo siyang minahal ng mga tagahanga.<ref>*Futterman, Matthew (2026). "Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon". ''The Athletic''. [https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/] *Dioquino, Delfin (2025). "'Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint". ''Rappler''. [https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/]</ref> Nakabuo rin siya ng pagkakaibigan sa WTA kasama sina Lys, Sonmez, at Jovic, na nagpapakita ng balanse sa pagitan ng kompetisyon at suporta.<ref>*Castillejo, Dyan (2026). "Alex Eala, fellow pros reveal off-court personalities on the Players Box Podcast". ''ABS-CBN Sports''. [https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/4/1/alex-eala-joins-fellow-players-on-the-players-box-podcast-0007] *Reyes, Kate (2026). "Alex Eala bares friends she has made in her young WTA career". ''Spin.ph''. [https://www.spin.ph/tennis/alex-eala-bares-friends-she-has-made-in-her-young-wta-career-a6035-20260309]</ref> === Mga parangal === [[Talaksan:Alexandra_Eala_and_Ambassador_Philippe_Lhuillier.jpg|thumb|Si Eala at si Philippe Lhuillier, Embahador ng Pilipinas sa Espanya, noong Abril 2025.]] Si Eala ay walong beses na pinarangalan (2019–2026) sa PSA Annual Awards para sa kanyang "natatanging mga tagumpay sa tennis," isinama ng Tatler Asia sa listahan ng mga pinaka-maimpluwensyang tao sa Asya noong 2021, tumanggap ng Premios Tanglaw mula sa Embahada ng Pilipinas sa Madrid noong 2025, at kinilala sa Time 100 Next at Forbes Asia's 30 Under 30 icons noong 2026; sa parehong taon, tumanggap siya ng Presidential Citation mula kay Pangulong Bongbong Marcos sa Malacañang bilang pagkilala sa kanyang mga tagumpay sa Wimbledon.<ref> * Dioquino, D. (February 25, 2019). *Top PH athletes share limelight in PSA Awards 2019*. Rappler. https://www.rappler.com/sports/224351-philippine-athletes-sportswriters-association-awards-2019/ * Gionco, M. (February 29, 2020). *PH tennis rising star Alex Eala to be feted at PSA Awards*. Inquirer.net. https://sports.inquirer.net/387640/ph-tennis-rising-star-alex-eala-to-be-feted-at-psa-awards * Manila Bulletin. (March 12, 2021). *PSA to honor tennis star Eala, boxing champs Casimero, Taduran*. https://mb.com.ph/2021/3/12/psa-to-honor-tennis-star-eala-boxing-champs-casimero-taduran * Manila Bulletin. (February 27, 2022). *Scribes fete world-class PH boxers*. https://mb.com.ph/2022/02/27/scribes-fete-world-class-ph-boxers/ * Tiebreaker Times. (February 12, 2023). *PSA Awards: Young Alex Eala to be recognized with President's Award*. https://tiebreakertimes.com.ph/tbt/psa-awards-young-alex-eala-to-be-recognized-with-presidents-award/261823 * Philippine Star. (February 10, 2023). *Eala recipient of PSA Prexy Awards*. https://www.philstar.com/sports/2023/02/10/2243942/eala-recipient-psa-prexy-awards * ABS-CBN News. (January 24, 2024). *Alex Eala, Tots Carlos to be recognized in PSA Awards*. https://www.abs-cbn.com/sports/01/15/24/alex-eala-tots-carlos-to-be-recognized-in-psa-awards * Malanum, J. (October 9, 2025). *Eala tops PSA achievers for September*. Philippine News Agency. https://www.pna.gov.ph/articles/1260619 * Sun Star. (October 9, 2025). *Eala leads PSA's September honorees*. https://www.sunstar.com.ph/davao/sports/eala-leads-psas-september-honorees * Dioquino, D. (February 17, 2026). *Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise*. Rappler. https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-hails-athlete-of-year-award-proof-tennis-rise-philippines * Tatler Asia. (2021). *Most Influential: Philippines*. https://www.tatlerasia.com/list/ami/ph?page=3&industry=all&region=ph&year=2021 * Castillejo, D. (April 28, 2025). *Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain*. ABS-CBN News. https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2025/4/28/tennis-alex-eala-honored-by-ph-ambassador-to-spain-1257 * TIME. (September 30, 2026). *Alexandra Eala Is on the 2026 TIME 100 Next*. https://time.com/collection/time100-next/2026/alexandra-eala/ * Watson, R. W., & Sayson, I. (May 27, 2026). *30 Under 30 Asia’s Next Icons: The Gen Z athletes and music artists rewriting the playbook*. Forbes Asia. https://www.forbes.com/sites/ranawehbe/2026/05/27/30-under-30-asias-next-icons-the-gen-z-athletes-and-music-artists-rewriting-the-playbook/ * Manahan, J. (July 13, 2026). *Marcos confers presidential citation to Filipina tennis star Alex Eala*. ABS-CBN News. https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/13/marcos-confers-presidential-citation-to-filipina-tennis-star-alex-eala-1942 </ref> === Pambansang koponan === [[Talaksan:Alex_Eala_(cropped).jpg|thumb|Si Eala na may dalang bronze medals mula sa 2021 SEA Games]] Si Eala ay kumatawan sa Pilipinas sa maraming internasyonal na kompetisyon. Sa 2021 Southeast Asian Games, nakakuha siya ng bronze medals sa women’s singles, team event, at mixed doubles. Sumunod na taon, nagdagdag pa siya ng dalawang bronze sa women’s singles at mixed doubles sa 2022 Asian Games. Noong 2024, pinangunahan niya ang Team Philippines sa isang 5–0 sweep sa Billie Jean King Cup Asia/Oceania Group III, kung saan nanatiling undefeated at nakakuha ng promotion sa Group II. Hindi siya naging bahagi ng national squad noong 2025 at 2026. Ang roster ng 2024 ay binubuo nina Marian Capadocia, Khim Iglupas, at Shaira Rivera, habang ang sumunod na dalawang taon ay kasama sina Stefi Aludo, Tennielle Madis, Alexa Milliam, at Rivera. Sa 2025 SEA Games sa Thailand, nakakuha siya ng ginto sa women’s singles, na nagtapos sa matagal na tagtuyot ng Philippine tennis, at bronze medals sa mixed doubles at women’s team event. Noong 2026, muli siyang nakakuha ng bronze medal sa women’s singles sa Asian Games, na inuulit ang kanyang podium finish mula 2022.<ref>* [https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story Carandang, J. K. (May 20, 2022). ''Tennis ace Alex Eala settles for bronze in women's singles''. GMA News.] * [https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ Payo, J. (September 29, 2023). ''Alex Eala bags 2nd Asian Games bronze with Alcantara in doubles''. Rappler.] * [https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain Morales, L. (December 2, 2024). ''Alex Eala relishes leading Team Philippines to BJK Cup promotion in Bahrain''. One Sports.] * [https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2025/6/10/team-philippines-eyes-promotion-in-billie-jean-king-cup-1631 ABS-CBN News. (June 10, 2025). ''Team Philippines eyes promotion in Billie Jean King Cup''. ABS-CBN News.] * [https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/6/22/philippine-bjk-cup-team-returns-home-after-historic-group-i-promotion-2041 Castillejo, D. (June 22, 2026). ''Philippine BJK Cup team returns home after historic Group I promotion''. ABS-CBN News.] * [https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph Agcaoili, L. (December 18, 2025). ''Alex Eala wins SEA Games tennis gold, ends long drought for PH''. Philippine Inquirer.] * [https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/10/1/tennis-asian-games-alex-eala-wang-xiyu-result-1644 Naredo, Camille. (October 1, 2026). ''Asiad: No gold for Eala as Pinay top seed falls to China's Wang in semis''. ABS-CBN News.]</ref> === Mga Isponsorsip === Si Eala ay nakabuo ng malawak na hanay ng mga sponsorship mula sa iba’t ibang kilalang tatak at institusyon: nagsimula siya sa Nike noong 2019 at sinundan ng Bank of the Philippine Islands noong 2022, lumabas sa mga publikasyon gaya ng ''Vogue Philippines'' at ''Tatler Asia'', at mula 2022 ay pinamahalaan ng IMG Tennis ang kanyang marketing na nagbigay-daan sa mas maraming endorsements matapos ang kanyang tagumpay sa Miami Open noong 2025; sa parehong taon nakipag-partner siya sa Babolat, naging endorser ng Locally, at binigyan ng Nike ng sampaguita-inspired hair tie sa Wimbledon bago maglabas ng limitadong edisyon na shirt na inspired sa kanya; noong 2026, naging ambassador siya ng Milo, Panasonic, at Marriott Bonvoy, at noong Oktubre pumirma ng kasunduan sa Philippine Airlines bilang bahagi ng ika-85 anibersaryo ng kompanya; sa kabuuan, ang kanyang sponsorships ay nag-generate ng higit $1 milyon taun-taon mula sa lokal na mga partner at higit $5 milyon globally sa Nike, na kanyang ginagamit upang muling mag-invest sa professional team, maingat na pamahalaan ang kanyang imahe, at sundin ang istrukturadong routines para makayanan ang pressure ng malalaking torneo.<ref>* [https://thegame-onemega.com/lifestyle/look-nike-customizes-alex-eala-kicks-to-commemorate-us-open-victory Caniza, Annika. (March 6, 2023). ''Nike honors Alex Eala with custom shoes for US Open win''. The Game – OneMega Lifestyle.] * [https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/ ''Champ’s choice: Alex Eala signs up as BPI’s newest endorser''. (January 25, 2023). Bilyonaryo.] * [https://vogue.ph/november-2022/in-her-court-tennis-star-alex-eala-looks-to-the-future/ Sampayan, Jacs. (October 29, 2022). ''In her court: Tennis star Alex Eala looks to the future''. Vogue Philippines.] * [https://www.tatlerasia.com/lifestyle/sports/tennis-star-alex-eala-life-career-and-dreams Zapata, Jessica. (January 6, 2025). ''Alex Eala takes us to her life in and beyond the racquet sport''. Tatler Asia.] * [https://www.forbes.com/sites/mattcraig/2026/08/28/the-inside-story-of-tennis-phenom-alex-ealas-rise-and-rise/ Craig, Matt. (August 28, 2026). ''The inside story of tennis phenom Alex Eala's rise and rise''. Forbes.] * {{cite web |last=Caniza |first=Annika |date=January 24, 2025 |title=3 Essentials that Alex Eala Always Brings to the Court |url=https://thegame-onemega.com/fitness/equipment/3-essentials-that-alex-eala-always-brings-to-the-court/ |website=The Game |publisher=One Mega}} * [https://www.manilatimes.net/2025/07/25/tmt-newswire/alex-eala-and-locally-champions-for-the-filipino-youth/2155545 ''Alex Eala and Locally: Champions for the Filipino youth''. (July 25, 2025). The Manila Times.] * [https://www.onesports.ph/more-sports/article/33451/sports-brand-gives-nod-to-alex-eala-s-filipino-roots-with-hair-tie-ahead-of-wimbledon-debut Morales, L. (July 1, 2025). ''Alex Eala gifted nod to Filipino roots with sampaguita hair tie ahead of Wimbledon debut''. One Sports.] * [https://www.townandcountrymag.com/leisure/sporting/a65531205/alex-eala-interview-us-open-2025/ Burrack, E. (August 18, 2025). ''Introducing Alex Eala''. Town & Country.] * {{cite web |last=Manahan |first=Millie |date=February 23, 2026 |title=MILO Active Pilipinas launched with Eala as new ambassador |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html |website=Manila Standard}} * [https://qa.philstar.com/lifestyle/2026/08/28/2552405/alex-eala-panasonic-bringing-excellence-closer-home ''Alex Eala for Panasonic: Bringing excellence closer to home''. (August 28, 2026). Philstar.com.] * [https://worldtennismagazine.com/alex-eala-signs-up-with-marriott-bonvoy ''Alex Eala signs up with Marriott Bonvoy''. (August 2026). World Tennis Magazine.] * [https://bilyonaryo.com/shes-on-a-roll-alex-eala-lands-another-major-endorsement-with-pal/ “She’s on a roll! Alex Eala lands another major endorsement with PAL.” October 9, 2026. Bilyonaryo.com] * [https://businessmirror.com.ph/2026/10/09/philippine-airlines-welcomes-alex-eala-to-pal-family/ “Philippine Airlines welcomes Alex Eala to PAL family,” BusinessMirror, October 9, 2026.] * [https://www.gmanetwork.com/lifestyle/news/139904/alex-eala-appointed-ambassador-of-the-countrys-flag-carrier/story Cruz, Hazel Jane. “Alex Eala Appointed Ambassador of the Country’s Flag Carrier.” October 16, 2026.]</ref> ==Mga pananda== {{noteslist}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== * [https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram] * [https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala] * [https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala] * [https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract] * [[:en:Alexandra_Eala_career_statistics|Mga Estadistika ng Karera ni Alex Eala (sa Wikipedia Ingles)]] * {{DEFAULTSORT:Eala, Alexandra}} [[Kategorya:Ipinanganak noong 2005]] [[Kategorya:Manlalaro ng tennis mula Pilipinas]] 44qyih9m5wyqlzcfj0iiic7im55styt Tagagamit:SeanRonquillo/Burador 2 334366 2238249 2196033 2026-10-31T12:14:35Z Cabayi 64153 Inilipat ni Cabayi ang pahinang [[Tagagamit:Ubediplomacy/Burador]] sa [[Tagagamit:SeanRonquillo/Burador]]: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Ubediplomacy|Ubediplomacy]]" to "[[Special:CentralAuth/SeanRonquillo|SeanRonquillo]]" 2161971 wikitext text/x-wiki {{user sandbox}} 2agug54p2hovcns7kh5e1zpj7qfr71h Tagagamit:SeanRonquillo/Burador/Papa Leon XIV 2 334367 2238247 2196031 2026-10-31T12:14:34Z Cabayi 64153 Inilipat ni Cabayi ang pahinang [[Tagagamit:Ubediplomacy/Burador/Papa Leon XIV]] sa [[Tagagamit:SeanRonquillo/Burador/Papa Leon XIV]]: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Ubediplomacy|Ubediplomacy]]" to "[[Special:CentralAuth/SeanRonquillo|SeanRonquillo]]" 2162356 wikitext text/x-wiki == Maagang karera (1977–1998) == === Pagka-Agustino at pagkapari === === Gawaing misyonero sa Peru === == ✅ Priyor panlalawigan at priyor heneral (1998–2013) == ''(Skipped some paragraphs, combined into one paragraph)'' Noong 1998, inahalal si Prevost bilang priyor panlalawigan ng Agustinong Pamprobinsiya ng Ina ng Mabuting Payo sa Chicago, at pormal na iniluklok sa puwesto noong 8 Marso 1999.<ref name="Vatican News 20252">{{cite web |date=8 Mayo 2025 |title=Biography of Pope Leo XIV, born Robert Francis Prevost |url=https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2025-05/biography-of-robert-francis-prevost-pope-leo-xiv.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250509044847/https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2025-05/biography-of-robert-francis-prevost-pope-leo-xiv.html |archive-date=May 9, 2025 |access-date=20 Mayo 2025 |website=vaticannews.va}}</ref> Inihalal siyang priyor heneral ng Orden ni San Agustin noong 2001. Nanilbihan siya sa puwesto hanggang 2013, sa loob ng dalawang tig-anim na taong termino.<ref>{{cite news |date=11 Setyembre 2007 |title=Augustinians re-elect current Prior General at Chapter meeting |agency=[[Catholic News Agency]] |location=Rome, Italy |url=https://www.catholicnewsagency.com/news/10353/augustinians-re-elect-current-prior-general-at-chapter-meeting |access-date=20 Mayo 2025}}</ref> Bilang priyor heneral, nanirahan at nagtrabaho si Prevost sa Roma, ngunit madalang siyang naglakbay sa iba't ibang panig ng mundo. Bumalik si Prevost sa Estados Unidos noong 2013, kung saan nanilbihan siyang direktor ng pormasyon sa Kumbento ni San Agustin sa Chicago, at unang konsehal at bikaryo panlalawigan ng Agustinong Pamprobinsiya ng Ina ng Mabuting Payo. == ✅ Obispo ng Chiclayo (2015–2023) == [[File:Bishop_of_Chiclayo_Robert_Prevost_on_extreme_poverty_in_the_region_(2018).webm|thumb|Si Prevost bilang Obispo ng Chiclayo noong 2018, nagkokomento tungkol sa kahirapan sa rehiyon (sa wikang Espanyol).]] Noong 3 Nobyembre 2014, hinirang ni Papa Francisco si Prevost bilang tagapangasiwang apostoliko ng Diyosesis ng Chiclayo sa hilagang Peru at obispo titular ng Sufar.<ref>{{cite press release|title=Rinunce e nomine, 03.11.2014|trans-title=Resignations and Appointments, 03.11.2014|date=3 Nobyembre 2014|publisher=[[Holy See Press Office]]|url=https://press.vatican.va/content/salastampa/it/bollettino/pubblico/2014/11/03/0814/01717.html|language=it|access-date=22 Mayo 2025|archive-date=26 Hunyo 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230626190210/https://press.vatican.va/content/salastampa/it/bollettino/pubblico/2014/11/03/0814/01717.html|url-status=live}}</ref> Ang konsagrasyon niya ay ginanap noong 12 Disyembre 2014 sa Katedral ni Sta. Maria sa Chiclayo at pinamunuan ni Arsobispo James Green, ang nunsiyo para sa Peru.<ref>{{cite web |date=8 Mayo 2025 |title=Pope Francis' successor/ Who is Pope Leo XIV, who was elected today by the Conclave? |url=https://www.cna.al/english/kosova-bota/pasardhesi-i-papa-franceskut-kush-eshte-papa-leoni-xiv-qe-u-zgjodh-s-i429415 |access-date=22 Mayo 2025 |website=CNA}}</ref><ref>{{cite web |date=9 Mayo 2025 |title=US cardinal Prevost is new pope, chooses name Leo XIV |url=https://www.pna.gov.ph/index.php/articles/1249738 |access-date=22 Mayo 2025 |work=Philippine News Agency}}</ref> Noong 26 Setyembre 2015, pinangalanan siyang Obispo ng Chiclayo.<ref>{{cite web |date=26 Hulyo 1980 |title=Conventio Acuerdo entre la Santa Sede y la Republica del Perú |url=https://www.vatican.va/roman_curia/secretariat_state/archivio/documents/rc_seg-st_19800726_santa-sede-peru_sp.html |access-date=22 Mayo 2025 |website=Secretariat of State, Holy See |language=es}}</ref> Alinsunod sa kasunduan ng Santa Sede at Peru noong 1980, naging naturalisadong mamamayan muna sa Prevost bago maging obispo.<ref name="Rich, Dias & Horowitz 2025">{{cite news |last1=Rich |first1=Motoko |last2=Dias |first2=Elizabeth |last3=Horowitz |first3=Jason |date=8 Mayo 2025 |title=Pope Leo XIV, the First American Pontiff, Took a Global Route to the Top Post |newspaper=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2025/05/08/world/europe/pope-leo-xiv-robert-francis-prevost.html |url-status=live |url-access=limited |access-date=22 Mayo 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250508234950/https://www.nytimes.com/2025/05/08/world/europe/pope-leo-xiv-robert-francis-prevost.html |archive-date=8 Mayo 2025}}</ref> Dahil sa mga lungsod ng Trujillo at Chulcanas naunang nagministro si Prevost, hindi siya pamilyar sa mga klerigo at layko ng kanyang bagong diyosesis. Gayunman, napansin ng mga pari ng Chiclayo ang kakayahan ni Prevost sa wikang Espanyol kumpara sa mga Amerikanong pari na dati nang nanilbihan sa kanilang rehiyon.<ref name="Beltrán">{{Cite news |last=Beltrán |first=Edgar |date=20 Mayo 2025 |title='Great charity and great clarity' - How Pope Leo is remembered in Chiclayo |language=en |work=The Pillar |url=https://www.pillarcatholic.com/p/great-charity-and-great-clarity-how |access-date=22 Mayo 2025}}</ref> Noong 13 Hulyo 2019, itinilagang miyembro si Prevost bilang kasapi ng Kongregasyon para sa mga Klerigo,<ref>{{cite press release|title=Rinunce e nomine, 13.07.2019|trans-title=Resignations and Appointments, 13-07.2019|date=13 Hulyo 2019|publisher=[[Holy See Press Office]]|url=https://press.vatican.va/content/salastampa/it/bollettino/pubblico/2019/07/13/0589/01216.html|language=it|access-date=22 Mayo 2025|archive-date=28 Hulyo 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230728135715/https://press.vatican.va/content/salastampa/it/bollettino/pubblico/2019/07/13/0589/01216.html|url-status=live}}</ref> at noong 15 Abril 2020, naging tagapangasiwang apostoliko ng Callao.<ref>{{Cite press release|title=Rinunce e nomine, 15.04.2020|trans-title=Resignations and Appointments, 15.04.2020|date=15 Abril 2020|publisher=[[Holy See Press Office]]|url=https://press.vatican.va/content/salastampa/it/bollettino/pubblico/2020/04/15/0227/00504.html|language=it|access-date=22 Mayo 2025|archive-date=3 Hunyo 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230603173622/https://press.vatican.va/content/salastampa/it/bollettino/pubblico/2020/04/15/0227/00504.html|url-status=live}}</ref> Noong 21 Nobyembre 2020, sinapi siya sa Kongregasyon para sa mga Obispo.<ref>{{cite press release|title=Rinunce e nomine, 21.11.2020|trans-title=Resignations and Appointments, 21.11.2020|date=21 Nobyembre 2020|publisher=[[Holy See Press Office]]|url=https://press.vatican.va/content/salastampa/it/bollettino/pubblico/2020/11/21/0601/01405.html|language=it|access-date=22 Mayo 2025|archive-date=15 Hulyo 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230715174350/https://press.vatican.va/content/salastampa/it/bollettino/pubblico/2020/11/21/0601/01405.html|url-status=live}}</ref> Sa Kapulungan ng mga Obispo sa Peru, nagsilbi siya sa permanenteng konseho (2018–2020) at nahalal bilang pangulo ng kanilang Komisyon para sa Edukasyon at Kultura noong 2019, habang kasapi rin ng Caritas Peru.<ref name="Wells, Olmo & Sullivan 2025">{{cite news |last1=Wells |first1=Ione |last2=Olmo |first2=Guillermo D. |last3=Sullivan |first3=Helen |date=9 Mayo 2025 |title=Peru celebrates Pope Leo XIV as one of their own |work=[[BBC News]] |url=https://www.bbc.com/news/articles/cewdl4e57v7o |access-date=22 Mayo 2025}}</ref><ref>{{cite web |date=8 Mayo 2025 |title=In-depth: A look at the man who has become Leo XIV |url=https://aleteia.org/2025/05/08/in-depth-a-look-at-the-man-who-has-become-leo-xiv |access-date=22 Mayo 2025 |website=Aleteia}}</ref>. Bilang obispo, nagtatag siya ng pang-diyosesis na Komisyon para sa Ekolohiyang Integral at nagtalaga ng isang babae upang pangunahan ito.<ref>{{cite news |last=Olmo |first=Guillermo D. |date=8 Mayo 2025 |title="Mi querida Diócesis de Chiclayo": la estrecha relación con Perú del nuevo papa León XIV |language=es |trans-title="My beloved Diocese of Chiclayo": the new Pope Leo XIV's close relationship with Peru |work=[[BBC News]] Mundo |url=https://www.bbc.com/mundo/articles/czdypv1j86go.amp |access-date=22 Mayo 2025}}</ref> Nakipagpulong ng pribado si Prevost at Papa Francisco noong 1 Marso 2021,<ref>{{cite press release|title=Audiences, 01.03.2021|date=1 Marso 2021|publisher=[[Holy See Press Office]]|url=https://press.vatican.va/content/salastampa/en/bollettino/pubblico/2021/03/01/210301a.html|access-date=31 Mayo 2021|archive-date=9 Hunyo 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230609152208/https://press.vatican.va/content/salastampa/en/bollettino/pubblico/2021/03/01/210301a.html|url-status=live}}</ref> na nagsiklab ng haka-haka tungkol sa posibleng bagong puwesto sa Chicago o Roma.<ref>{{cite news |last=Gagliarducci |first=Andrea |date=6 Marso 2021 |title=Curial speculation follows papal meetings with bishops |agency=[[Catholic News Agency]] |url=https://www.catholicnewsagency.com/news/246724/curial-speculation-follows-papal-meetings-with-bishops |url-status=live |access-date=31 Mayo 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20230206000950/https://www.catholicnewsagency.com/news/246724/curial-speculation-follows-papal-meetings-with-bishops |archive-date=6 Pebrero 2023}}</ref> ''(Skipped "Prevost has been accused...")'' ''(Skipped "Speaking to the Peruvian newspaper...")'' == ✅ Dikasteryo para sa mga Obispo at pagkakardenal (2023–2025) == Noong 30 Enero 2023, itinalaga ni Papa Francisco si Prevost bilang prefekto ng Dikasterya para sa mga Obispo.<ref>{{cite press release|title=Resignations and Appointments, 30.01.2023|date=30 Enero 2023|publisher=[[Holy See Press Office]]|url=https://press.vatican.va/content/salastampa/en/bollettino/pubblico/2023/01/30/230130b.html|access-date=22 Mayo 2025|archive-date=9 Hunyo 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230609041216/https://press.vatican.va/content/salastampa/en/bollettino/pubblico/2023/01/30/230130b.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |date=30 Enero 2023 |title=Pope Francis names Chicago native head of Vatican bishops' department |work=[[The Pillar]] |url=https://www.pillarcatholic.com/p/pope-francis-names-bishop-robert-prevost-to-head-of-vatican-bishops-department |url-status=live |access-date=22 Mayo 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250508211009/https://www.pillarcatholic.com/p/pope-francis-names-bishop-robert-prevost-to-head-of-vatican-bishops-department |archive-date=22 Mayo 2025}}</ref> Bagama't ninais niyang manatili sa Peru, tinanggap niya ang bagong puwesto at paglipat sa Roma.<ref name="Bubola2">{{cite news |last=Bubola |first=Emma |date=9 Mayo 2025 |title=Francis Connected With Leo Long Ago and Boosted His Career |newspaper=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2025/05/09/world/europe/pope-leo-francis.html |url-access=limited |access-date=22 Mayo 2025}}</ref> Noong 30 Setyembre 2023, hinirang na kardenal si Prevost, kasapi sa orden ng mga diyakonong kardenal. Itinalaga sa kaniya ang Kapilya ni Santa Monica ng mga Agustino.<ref>{{cite press release|title=Assignation of Titles and Deaconries to the new Cardinals, 30.09.2023|date=30 Setyembre 2023|publisher=[[Holy See Press Office]]|url=https://press.vatican.va/content/salastampa/en/bollettino/pubblico/2023/09/30/230930b.html|access-date=22 Mayo 2025|archive-date=1 Oktubre 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231001021954/https://press.vatican.va/content/salastampa/en/bollettino/pubblico/2023/09/30/230930b.html|url-status=live}}</ref> Bilang prefekto, pinangunahan niya ang pagbusisi at pagrekomenda ng mga kandidato para sa pagka-obispo sa iba't ibang panig ng daigdig, kaya naman mas lalo siyang nakilala sa Simbahang Katolika.<ref>{{cite web |last=Wooden |first=Cindy |date=30 Abril 2025 |title=U.S. cardinal's résumé, demeanor land him on 'papabile' lists |url=https://angelusnews.com/news/vatican/cardinals-prevost/ |access-date=22 Mayo 2025 |website=Angelus}}</ref> Ito rin ang dahilan kung bakit naging bantog siyang ''[[papabile]]'' sa [[Kongklabeng Pampapa ng 2025|kongklabe]].<ref name="NCR 20252">{{cite web |last=White |first=Christopher |date=30 Abril 2025 |title=The first American pope? This cardinal has the best chance of making history in this conclave |url=https://www.ncronline.org/vatican/vatican-news/papal-front-runner-interest-polyglot-us-cardinal-prevost-rises-italian |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250509061128/https://www.ncronline.org/vatican/vatican-news/papal-front-runner-interest-polyglot-us-cardinal-prevost-rises-italian |archive-date=9 Mayo 2025 |access-date=22 Mayo 2025 |work=[[National Catholic Reporter]]}}</ref><ref>{{cite news |date=2 Mayo 2025 |title=Who will be pope? Meet some possible contenders |work=PBS News Hour |url=https://www.pbs.org/newshour/world/who-will-be-pope-meet-some-possible-contenders |url-status=live |access-date=22 Mayo 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250503001025/https://www.pbs.org/newshour/world/who-will-be-pope-meet-some-possible-contenders |archive-date=3 Mayo 2025}}</ref><ref>{{cite magazine |last=Baker |first=Aryn |date=6 Mayo 2025 |title=Who Could Be the Next Pope? These Are the Names to Know |url=https://time.com/7282843/next-pope-candidates-zuppi-parolin-tagle-turkson-erdo/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250506211100/https://time.com/7282843/next-pope-candidates-zuppi-parolin-tagle-turkson-erdo/ |archive-date=6 Mayo 2025 |access-date=22 Mayo 2025 |magazine=Time}}</ref> Noong 2023 Oktubre, itinalaga si Prevost bilang kasapi ng pito pang dikasteryo sa [[Kuryang Romano]] at sa Komisyong Pontipikal para sa Estado ng Vaticano.<ref name="Vatican News 202532">{{cite web |date=8 Mayo 2025 |title=Biography of Pope Leo XIV, born Robert Francis Prevost |url=https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2025-05/biography-of-robert-francis-prevost-pope-leo-xiv.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250509044847/https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2025-05/biography-of-robert-francis-prevost-pope-leo-xiv.html |archive-date=9 Mayo 2025 |access-date=22 Mayo 2025 |website=vaticannews.va}}</ref> Noong 6 Pebrero 2025, inasenso ni Francisco si Prevost sa orden ng mga obispong kardenal, at itinalaga siyang obispong titular ng Suburbikaryanong Diyosesis ng Albano.<ref>{{cite press release|title=Resignations and Appointments, 06.02.2025|date=6 Pebrero 2025|publisher=[[Holy See Press Office]]|url=https://press.vatican.va/content/salastampa/it/bollettino/pubblico/2025/02/06/0113/00233.html|access-date=22 Mayo 2025|archive-date=23 Pebrero 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250223233859/https://press.vatican.va/content/salastampa/it/bollettino/pubblico/2025/02/06/0113/00233.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |date=6 Pebrero 2025 |title=College of Cardinals: Pope extends terms of dean and vice-dean |url=https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2025-02/college-of-cardinals-pope-extends-terms-of-dean-and-vice-dean.html |access-date=22 Mayo 2025 |website=[[Vatican News]]}}</ref> ''(Skipped "On February 11...")'' == ✅ Pagkapapa (2025–kasalukuyan) == === ✅ Pagkahalal === ''(Skipped "Prevost was elected pope...")'' Inihalal si Prevost bilang papa noong 8 Mayo 2025, ang pangalawang araw ng kongklabe, sa ika-apat na balota. Sinenyales ng puting usok mula sa [[Kapilya Sistina]], bandang alas sais sa Roma, na mayroon nang napiling papa.<ref>{{cite news |date=8 Mayo 2025 |title=Just In: White smoke pours from the Sistine Chapel chimney, signaling a pope has been elected to lead the Catholic Church |work=[[Associated Press News]] |url=https://apnews.com/live/conclave-pope-catholic-church-updates-5-8-2025#00000196-b0a9-dbbd-a7b6-f6bb3f4f0000 |access-date=9 Mayo 2025}}</ref> Matapos tanggapin ang kanyang pagkahalal at piliin ang kanyang pangalan bilang papa, niyakap ni Leon ang kanyang mga kapwa kardenal pagkalabas ng Kapilya Sistina. Si Dominique Mamberti, bilang kardenal protodiyakono, ang nagpahayag ng tradisyonal na proklamasyong [[Wikang Latin|Latin]], ''Habemus papam'', upang ipakilala si Papa Leon XIV sa publiko mula sa gitnang balkonahe ng [[Basilika ni San Pedro]].<ref>{{cite news |last1=Deliso |first1=Meredith |last2=Forrester |first2=Megan |date=8 Mayo 2025 |title=What we know about Leo XIV, the new American pope |agency=ABC News |url=https://abcnews.go.com/International/new-american-pope-leo-xiv-robert-prevost/story?id=121604332 |access-date=9 Mayo 2025}}</ref><ref name="Galeazzi 2025">{{cite web |last=Galeazzi |first=Giacomo |date=8 Mayo 2025 |title=Leone, nome forte contro i potenti. Un omaggio alla dottrina sociale |trans-title=Leo, a strong name against the powerful. A tribute to social doctrine |url=https://www.lastampa.it/cronaca/speciali/conclave/2025/05/09/news/leone_nome_forte_contro_i_potenti-15138555/ |access-date=9 Mayo 2025 |website=La Stampa |language=it}}</ref> [[File:Pope_Leo_XIV_on_the_loggia.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Pope_Leo_XIV_on_the_loggia.jpg|thumb|Si Papa Leon&nbsp;XIV, kumakaway mula sa gitnang balkonahe ng Basilika ni San Pedro sa unang pagkakataon bilang papa.]] Sinuot ni Leon ang tradisyonal na estola pampapa at mozzetta,<ref>{{cite web |last=Wooden |first=Cindy |date=8 Mayo 2025 |title=Chicago native Cardinal Prevost elected pope, takes name Leo XIV |url=https://www.usccb.org/news/2025/chicago-native-cardinal-prevost-elected-pope-takes-name-leo-xiv |access-date=9 Mayo 2025 |publisher=United States Conference of Catholic Bishops}}</ref> mga kasuotang hindi ginamit ni [[Papa Francisco]] noong ipinakilala siya sa publiko. Ibinihagi niya ang kanyang unang talumpati sa wikang Italyano at Espanyol, at ipinagkaloob ang bendisyong ''Urbi et Orbi'' sa unang pagkakataon sa wikang Latin. Si Leon ang ika-267 papa ng Simbahang Katolika,<ref>{{cite web |last1=Watling |first1=Tom |last2=Bedigan |first2=Mike |date=8 Mayo 2025 |title=Chicago-born Robert Prevost appointed 267th Pope |url=https://www.independent.co.uk/news/world/europe/new-pope-robert-prevost-conclave-catholic-b2746517.html |access-date=9 Mayo 2025 |website=The Independent}}</ref> ang unang papa mula sa Orden ni San Agustin, at ang pangalawang papa mula sa kabuoang kontinenteng Amerika (kasunod ni Papa Francisco).<ref name="Vatican News 2025">{{cite web |date=8 Mayo 2025 |title=Biography of Pope Leo XIV, born Robert Francis Prevost |url=https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2025-05/biography-of-robert-francis-prevost-pope-leo-xiv.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250509044847/https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2025-05/biography-of-robert-francis-prevost-pope-leo-xiv.html |archive-date=9 Mayo 2025 |access-date=9 Mayo 2025 |website=vaticannews.va}}</ref><ref name="Kirby & Wells 2025">{{cite news |last1=Kirby |first1=Paul |last2=Wells |first2=Ione |date=9 Mayo 2025 |title=Who is Robert Prevost, the new Pope Leo XIV? |work=[[BBC News]] |url=https://www.bbc.com/news/articles/c0ln80lzk7ko |access-date=9 Mayo 2025}}</ref> Siya ay dalawahang mamamayan ng Peru at Estados Unidos.<ref>{{cite news |last1=Horowitz |first1=Jason |last2=Rich |first2=Motoko |last3=Dias |first3=Elizabeth |date=8 Mayo 2025 |title=Robert Francis Prevost, Now Leo XIV, Is First American Pope |newspaper=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/live/2025/05/08/world/pope-conclave-news |access-date=11 Mayo 2025 |issn=0362-4331}}</ref> Itinuturing siyang unang Amerikanong papa<ref>{{cite news |last=Robecco |first=Valeria |date=9 Mayo 2025 |title=Donald tra stupore e orgoglio: 'Spero di vederlo presto'. Festa per lo 'yankee latino' |language=it |trans-title=Donald between amazement and pride: 'I hope to see him soon'. Celebration for the 'Latin Yankee' |work=Il Giornale |url=https://www.ilgiornale.it/news/politica-estera/donald-stupore-e-orgoglio-spero-vederlo-presto-festa-yankee-2476468.html |url-status=live |access-date=11 Mayo 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250510151036/https://www.ilgiornale.it/news/politica-estera/donald-stupore-e-orgoglio-spero-vederlo-presto-festa-yankee-2476468.html |archive-date=10 Mayo 2025}}</ref> sa bisa ng pagkakapanganak sa Estados Unidos.<ref>{{cite news |last1=Horowitz |first1=Jason |last2=Rich |first2=Motoko |last3=Dias |first3=Elizabeth |date=8 Mayo 2025 |title=Robert Francis Prevost, Now Leo XIV, Is First American Pope |newspaper=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/live/2025/05/08/world/pope-conclave-news |access-date=11 Mayo 2025 |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{cite news |last1=Faiola |first1=Anthony |last2=Boorstein |first2=Michelle |last3=Pitrelli |first3=Stefano |date=8 Mayo 2025 |title=Leo XIV, elevated by Francis, becomes first American pope |newspaper=The Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/world/2025/05/08/pope-leo-robert-prevost-conclave-catholic/ |access-date=9 Mayo 2025 |issn=0190-8286}}</ref><ref>{{cite web |date=9 Mayo 2025 |title=Robert Francis Prevost becomes first U.S.-born pope |url=https://www.nbcnews.com/world/the-vatican/live-blog/conclave-2025-live-updates-rcna205525 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250508170131/https://www.nbcnews.com/world/the-vatican/live-blog/conclave-2025-live-updates-rcna205525 |archive-date=8 Mayo 2025 |access-date=9 Mayo 2025 |publisher=NBC News}}</ref> Siya rin ang pangalawang papa na katutubong mananalita ng wikang Ingles, kasunod ni Papa Adrian IV.<ref>{{cite web |last=Sporzynski |first=Darius von Guttner |date=9 Mayo 2025 |title='Peace be with all of you': how Pope Leo XIV embodies a living dialogue between tradition and modernity |url=https://theconversation.com/peace-be-with-all-of-you-how-pope-leo-xiv-embodies-a-living-dialogue-between-tradition-and-modernity-256084 |access-date=9 Mayo 2025 |website=The Conversation}}</ref> Si Leon rin ang unang papa na isinilang pagkatapos ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] at sa kasagsagan ng [[Digmaang Malamig]]. Bagkus, siya rin ang unang papa na pinanganak sa henerasyong Baby Boomer. Bagama't si Leon ang unang papa mula sa Orden ni San Agustin,<ref>{{cite press release|title=Augustinian Friar and Villanova University Alumnus Elected Pope|date=8 Mayo 2025|url=https://www1.villanova.edu/university/media/press-releases/2025/pope.html|access-date=10 Mayo 2025|publisher=[[Villanova University]]}}</ref><ref>{{cite web |last=Giesen |first=Greg |date=8 Mayo 2025 |title=Pope Leo XIV is first Augustinian pope. What is the Augustinian order? |url=https://www.yahoo.com/news/pope-leo-xiv-first-augustinian-194122012.html |access-date=9 Mayo 2025 |via=[[Yahoo News]] |newspaper=[[The News Journal]]}}</ref> pampito siya sa mga relihiyosong papa na tagasunod ng Tuntuning Agustino.<ref>{{cite news |last=Byfield |first=Erica |date=8 Mayo 2025 |title=What is the Order of St. Augustine, which counts Pope Leo XIV as a member? |publisher=[[WNBC]] |url=https://www.nbcnewyork.com/news/what-is-the-order-of-st-augustine-pope-leo-xiv/6257174/ |access-date=9 Mayo 2025}}</ref> ''(Skipped "By electing an American citizen...")'' === ✅ Mga sumunod na pangyayari === [[File:Secretary_Rubio_Attends_Papal_Inauguration_Mass_(54527762460).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Secretary_Rubio_Attends_Papal_Inauguration_Mass_(54527762460).jpg|right|thumb|Unang biyahe ni Papa Leon XIV sa popemobile bago ang kanyang inagurasyon.]] Noong 9 Mayo, isang araw pagkatapos ng kanyang pagkahalal, ipinagdiriwang ni Leon ang kanyang unang [[Misa]] bilang papa sa Kapilya Sistina kasama ang mga kardenal. Sa kanyang homiliya, binatikos niya ang kawalan ng pananampalataya sa mundo, at nangarap ng simbahang nagsisilbing "tanglaw na nagbibigay-liwanag sa madidilim na gabi sa mundo".<ref>{{cite news |last=Mao |first=Frances |date=9 Mayo 2025 |title=Pope Leo XIV calls Church 'a beacon to illuminate dark nights' in first mass |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/articles/c4g3dydj3e3o.amp |access-date=9 Mayo 2025}}</ref> Ibinalita na maninirahan si Leo sa [[Apostolikong Palasyo]] sa halip na sa Kasa Santa Marta, kung saan nanirahan si Francsico.<ref>{{Cite news |last1=McElwee |first1=Joshua |last2=Pullella |first2=Philip |date=17 Mayo 2025 |title=Moving back in: Pope Leo expected to live at Vatican's Apostolic Palace |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/europe/moving-back-pope-leo-expected-live-vaticans-apostolic-palace-2025-05-16/ |url-status=live |access-date=19 Mayo 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250516233545/https://www.reuters.com/world/europe/moving-back-pope-leo-expected-live-vaticans-apostolic-palace-2025-05-16/ |archive-date=16 Mayo 2025}}</ref><ref>{{cite web |last=Hernández |first=Virginia |date=9 Mayo 2025 |title=Adiós a Santa Marta: León XIV residirá en el Palacio Apostólico y la Misa de inicio de su Pontificado será el 18 de mayo |url=https://www.elmundo.es/internacional/2025/05/09/681e0e03e4d4d8d2758b4578.html |access-date=10 Mayo 2025 |website=El Mundo |language=es}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 Mayo 2025 |title=Pope Leo XIV set to move into long-abandoned papal apartment |url=https://international.la-croix.com/opinions/pope-leo-xiv-set-to-move-into-long-abandoned-papal-apartment |access-date=12 Mayo 2025 |website=La Croix International}}</ref> Ipinagdiriwang ang Misa inagurasyon ni Leo noong 18 Mayo sa [[Plaza ni San Pedro]].<ref>{{cite web |date=9 Mayo 2025 |title=Inauguration Mass of Pope Leo XIV to be held on May 18 |url=https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2025-05/inaugural-mass-of-pope-leo-xiv-to-be-held-on-may-18.html |access-date=10 Mayo 2025 |website=Vatican News}}</ref><ref name="Vatican-Inauguration-20252">{{cite web |last=Lubov |first=Deborah Castellano |title=Vatican releases Pope Leo XIV's liturgical celebrations for May |url=https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2025-05/pope-leo-xiv-s-liturgical-celebrations-this-may.html |access-date=17 Mayo 2025 |publisher=[[Vatican News]]}}</ref><ref name="Petrine2">{{cite web |last=Campisi |first=Tiziana |date=16 Mayo 2025 |title=The rite for the Inauguration of the Petrine Ministry of Leo XIV |url=https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2025-05/rite-inauguration-petrine-ministry-leo-xiv-symbolism-rites.html |access-date=17 Mayo 2025 |publisher=[[Vatican News]]}}</ref> Tinanggap niya sa Misa ang pallium at ang kanyang [[Singsing ng Mangingisda]], tanda ng pagka-Obispo ng Roma at kahalili ni [[San Pedro]]. Labing-dalawang kinatawan ng Bayan ng Diyos, kabilang ang mga kardenal at obispo, ang bumati at nanumpa ng katapatan sa bagong papa.<ref>{{cite news |last1=Giuffrida |first1=Angela |date=18 Mayo 2025 |title=Pope Leo XIV holds inaugural Mass at St Peter's Square in front of 250,000 |language=en |newspaper=[[The Irish Times]] |url=https://www.irishtimes.com/world/europe/2025/05/18/pope-leo-xiv-inaugural-mass-st-peters-square-rome/ |access-date=18 Mayo 2025}}</ref> ''(Skipped "On May 14...")'' == Personal na buhay == == Escudo de armas == fzazns2udymam02ploplto2lk5rqt6f Tagagamit:SeanRonquillo/burador 2 334368 2238252 2196035 2026-10-31T12:15:35Z Cabayi 64153 Inilipat ni Cabayi ang pahinang [[Tagagamit:Ubediplomacy/burador]] sa [[Tagagamit:SeanRonquillo/burador]]: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Ubediplomacy|Ubediplomacy]]" to "[[Special:CentralAuth/SeanRonquillo|SeanRonquillo]]" 2161986 wikitext text/x-wiki {{user sandbox}} 2agug54p2hovcns7kh5e1zpj7qfr71h Usapan:Balaklaot 1 334702 2238348 2164918 2026-11-01T02:02:30Z ~2026-57931-68 168261 2238348 wikitext text/x-wiki == Please find a better term for Monsoon == Balaklaot is a traditional Tagalog term associated with a strong northwesterly wind. It is NOT synonymous with the general meteorological term monsoon. The term's historical usage, seasonal associations, and relationship to Malay barat laut warrant further linguistic and historical investigation. == Maling gamit sa salitang Balaklaot == I appreciate the attempt to find a Tagalog equivalent to "monsoon", which you found a word "balaklaot" in a dictionary and thought "oh this can be a good word for monsoon in general, since Amihan and Habagat refer to specific iterations of the monsoons" However, I don't think balaklaot is a good choice, for the following reasons: # Etymology: balaklaot comes from the Malay word ''baratlaut'' meaning "a west seasonal monsoon that blows half of the year" # It comes from the Malay word ''barat'' meaning West, and ''laut'' meaning sea, "or a west wind from the sea" # The word ''barat'' comes from the Proto-Austronesian (PAN) word *baRat meaning "west direction" or "west wind" # Linguistics, the PAN phoneme represented by R usually manifests as /g/ in Tagalog and /r/ in Malay, e.g., *timuR "east" becomes /timog/ "south" in Tagalog and /timur/ "east" in Malay # The cognate of ''barat'' in Tagalog is ''habagat'' # The word balaklaot is a late borrowing from the Majapahit expansion, and since a doublet "habagat" already exists in Tagalog, it underwent a semantic shift to just "west wind" or "northwest wind" rather than a western monsoon. # Therefore balaklaot is not appropriate as a general word for monsoon. It means a west wind, which is a very specific direction, and not a seasonal wind system characterized by alternating continental and oceanic winds suggested by the word "monsoon". # As a monsoon, the balaklaot is specifically associated with the habagat, given that they are cognates. # However, if PAGASA somehow adopts balaklaot as an official term for "monsoon" (given that balaklaot is an orphan term with no real use case these days) then it will be acceptable given the prestige of an officially defined technical term. # Given the lack of official definition from an authoritative body, and given its original meaning and etymology which conflicts with this usage, I personally don't think it is a correct word to appropriate for a technical term with a different meaning. Thank you and I hope you consider the points I made. [[Natatangi:Mga ambag/110.54.161.47|110.54.161.47]] 06:18, 14 Hunyo 2025 (UTC) 7ivhrj09bje2ipsijzx7k5ffxhuydn4 Tagagamit:P-JR/Burador/Papa Leon XIV 2 337056 2238343 2196032 2026-11-01T00:38:17Z Xqbot 14117 Robot: Fixing double redirect from [[Tagagamit:Ubediplomacy/Burador/Papa Leon XIV]] to [[Tagagamit:SeanRonquillo/Burador/Papa Leon XIV]] 2238343 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Tagagamit:SeanRonquillo/Burador/Papa Leon XIV]] 96cu13xwjk83n08b1lj275d2his8c2z Tagagamit:P-JR/Burador 2 337057 2238342 2196034 2026-11-01T00:38:12Z Xqbot 14117 Robot: Fixing double redirect from [[Tagagamit:Ubediplomacy/Burador]] to [[Tagagamit:SeanRonquillo/Burador]] 2238342 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Tagagamit:SeanRonquillo/Burador]] pkz485pt9jahflhq0g39b5s91zei2bo Tagagamit:P-JR/burador 2 337058 2238341 2196036 2026-11-01T00:38:07Z Xqbot 14117 Robot: Fixing double redirect from [[Tagagamit:Ubediplomacy/burador]] to [[Tagagamit:SeanRonquillo/burador]] 2238341 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Tagagamit:SeanRonquillo/burador]] 07gbre6rbri27q9gh63iulixnn2h5st Event:Peminismo at Alamat 2026 sa Kamaynilaan 1728 337064 2238300 2207803 2026-10-31T16:00:39Z Buszmail 67296 2238300 wikitext text/x-wiki Ang '''Peminismo at Alamat 2026 sa Kamaynilaan''' ay isang kaganapang edit-a-thon na gaganapin mula 00:00, ika-1 ng Pebrero hanggang 11:59, ika-31 ng Marso, 2026. Ito ay isang lokal na edisyon ng Wikipedia campaign na [[:en:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]] na nakatuon sa peminismo at sa pagpapalaki at pagsasalin ng mga talambuhay ng kababaihan. == Mga artikulo == Ang mga sumusunod ay mga artikulong mayroon sa Wikipediang Ingles ngunit walang salin sa wikang Tagalog. Maaari ring mag-edit ng mga artikulo na hindi nakalista. {| class="wikitable" |+ ![[Wikipedia|enwiki]] ![[Wikipediang Tagalog|tlwiki]] !<small>Pa-premyo<small> |- |[[:en:Girl Scouts of the Philippines|Girl Scouts of the Philippines]] |[[Mga Girl Scout ng Pilipinas]] |[[File:Wiki Loves Women Barnstar.svg|frameless|40px|center|link=https://fountain.toolforge.org/editathons/peminismo-at-alamat-2026-sa-kamaynilaan ]] <small><center>[https://fountain.toolforge.org/editathons/peminismo-at-alamat-2026-sa-kamaynilaan '''''Isumite'''''.]</center></small> |- |[[:en:Bayanihan Philippine National Folk Dance Company|Bayanihan Philippine National Folk Dance Company]] |[[Bayanihan Pilipinas Pambansang Sayawing Pambayan na Kumpanya]] |[[File:Wiki Loves Women Barnstar.svg|frameless|40px|center|link=https://fountain.toolforge.org/editathons/peminismo-at-alamat-2026-sa-kamaynilaan ]] <small><center>[https://fountain.toolforge.org/editathons/peminismo-at-alamat-2026-sa-kamaynilaan '''''Isumite'''''.]</center></small> |- |[[:en:Philippine Women's University|Philippine Women's University]] |[[Pamantasang Pambabae ng Pilipinas]] |[[File:Wiki Loves Women Barnstar.svg|frameless|40px|center|link=https://fountain.toolforge.org/editathons/peminismo-at-alamat-2026-sa-kamaynilaan ]] <small><center>[https://fountain.toolforge.org/editathons/peminismo-at-alamat-2026-sa-kamaynilaan '''''Isumite'''''.]</center></small> |- |[[:en:Gilda Cordero-Fernando|Gilda Cordero-Fernando]] |[[Gilda Cordero-Fernando]] |[[File:Wiki Loves Women Barnstar.svg|frameless|40px|center|link=https://fountain.toolforge.org/editathons/peminismo-at-alamat-2026-sa-kamaynilaan ]] <small><center>[https://fountain.toolforge.org/editathons/peminismo-at-alamat-2026-sa-kamaynilaan '''''Isumite'''''.]</center></small> |- |[[:en:Paz Marquez-Benitez|Paz Marquez-Benitez]] |[[Paz Marquez-Benitez]] |[[File:Wiki Loves Women Barnstar.svg|frameless|40px|center|link=https://fountain.toolforge.org/editathons/peminismo-at-alamat-2026-sa-kamaynilaan ]] <small><center>[https://fountain.toolforge.org/editathons/peminismo-at-alamat-2026-sa-kamaynilaan '''''Isumite'''''.]</center></small> |- |[[:en:Rin Chupeco|Rin Chupeco]] |[[Rin Chupeco]] |[[File:Wiki Loves Women Barnstar.svg|frameless|40px|center|link=https://fountain.toolforge.org/editathons/peminismo-at-alamat-2026-sa-kamaynilaan ]] <small><center>[https://fountain.toolforge.org/editathons/peminismo-at-alamat-2026-sa-kamaynilaan '''''Isumite'''''.]</center></small> |- |[[:en:Maggie Leones|Maggie Leones]] |[[Maggie Leones]] |[[File:Wiki Loves Women Barnstar.svg|frameless|40px|center|link=https://fountain.toolforge.org/editathons/peminismo-at-alamat-2026-sa-kamaynilaan ]] <small><center>[https://fountain.toolforge.org/editathons/peminismo-at-alamat-2026-sa-kamaynilaan '''''Isumite'''''.]</center></small> |- |[[:en:Francisca Tirona|Francisca Tirona]] |[[Francisca Tirona]] |[[File:Wiki Loves Women Barnstar.svg|frameless|40px|center|link=https://fountain.toolforge.org/editathons/peminismo-at-alamat-2026-sa-kamaynilaan ]] <small><center>[https://fountain.toolforge.org/editathons/peminismo-at-alamat-2026-sa-kamaynilaan '''''Isumite'''''.]</center></small> |- |[[:en:Cynthia Alexander|Cynthia Alexander]] |[[Cynthia Alexander]] |[[File:Wiki Loves Women Barnstar.svg|frameless|40px|center|link=https://fountain.toolforge.org/editathons/peminismo-at-alamat-2026-sa-kamaynilaan ]] <small><center>[https://fountain.toolforge.org/editathons/peminismo-at-alamat-2026-sa-kamaynilaan '''''Isumite'''''.]</center></small> |} == Mga kalahok == * [[User:PhiliptheNumber1|PhiliptheNumber1]] ([[User talk:PhiliptheNumber1|kausapin]]) * [[User:RCJourn|RCJourn]] ([[User talk:RCJourn|kausapin]]) * [[User:zirconaut|Zirconaut]] ([[User talk:Zirconaut|kausapin]]) * [[User:Buszmail|Buszmail]] ([[User talk:Buszmail|kausapin]]) * [[Tagagamit:Ralffralff|Ralffralff]] ([[Usapang tagagamit:Ralffralff|kausapin]]) * [[Tagagamit:Churihan|Churihan]] ([[Usapang tagagamit:Churihan|kausapin]]) * [[User:GerryYabes|GerryYabes]] ([[User talk:GerryYabes|kausapin]]) == Mga resulta == {| class="wikitable mw-collapsible" |+Mga naisaling artikulo !Blg. !Mga artikulo !Tagapag-ambag |- |1. |[[Mga Girl Scout ng Pilipinas]] |[[User:RCJourn|RCJourn]] |- |2. |[[Bayanihan Pilipinas Pambansang Sayawing Pambayan na Kumpanya]] |[[User:RCJourn|RCJourn]] |- |3. |[[Pamantasang Pambabae ng Pilipinas]] |[[User:Buszmail|Buszmail]] |- |4. |[[Gilda Cordero-Fernando]] |[[User:RCJourn|RCJourn]] |- |5. |[[Paz Marquez-Benitez]] |[[User:Buszmail|Buszmail]] |- |6. |[[Rin Chupeco]] |[[User:Zirconaut|Zirconaut]] |- |7. |[[Maggie Leones]] |[[User:Churihan|Churihan]] |- |8. |[[Francisca Tirona]] |[[User:Ralffralff|Ralffralff]] |- |9. |[[Cynthia Alexander]] |[[User:GerryYabes|GerryYabes]] |} <gallery mode=packed heights=100px> File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|thumb|<center>[https://wikilovesfolklore.org/ <center>'''Mahal ng Wiki ang Alamat'''</center> ] File:Pilipinas-Panorama-LuntianAtPula.svg|thumb|<center>'''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026 in Manila|Mahal ng Wiki ang Alamat 2026 sa Maynila]]''' File:Wiki Loves folklore logo.svg|thumb|<center>'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Peminismo at Alamat 2026]]''' </gallery> [[Kategorya:Peminismo at Alamat sa Kamaynilaan|Event]] [[Kategorya:Pilipinas Panorama]] nmoy0gfwmmpa3j12m6ptma7vobzsryp 2238301 2238300 2026-10-31T16:02:22Z Buszmail 67296 2238301 wikitext text/x-wiki Ang '''Peminismo at Alamat 2026 sa Kamaynilaan''' ay isang kaganapang edit-a-thon na gaganapin mula 00:00, ika-1 ng Pebrero hanggang 11:59, ika-31 ng Marso, 2026. Ito ay isang lokal na edisyon ng Wikipedia campaign na [[:en:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]] na nakatuon sa peminismo at sa pagpapalaki at pagsasalin ng mga talambuhay ng kababaihan. == Mga artikulo == Ang mga sumusunod ay mga artikulong mayroon sa Wikipediang Ingles ngunit walang salin sa wikang Tagalog. Maaari ring mag-edit ng mga artikulo na hindi nakalista. {| class="wikitable" |+ ![[Wikipedia|enwiki]] ![[Wikipediang Tagalog|tlwiki]] !<small>Pa-premyo<small> |- |[[:en:Girl Scouts of the Philippines|Girl Scouts of the Philippines]] |[[Mga Girl Scout ng Pilipinas]] |[[File:Wiki Loves Women Barnstar.svg|frameless|40px|center|link=https://fountain.toolforge.org/editathons/peminismo-at-alamat-2026-sa-kamaynilaan ]] <small><center>[https://fountain.toolforge.org/editathons/peminismo-at-alamat-2026-sa-kamaynilaan '''''Isumite'''''.]</center></small> |- |[[:en:Bayanihan Philippine National Folk Dance Company|Bayanihan Philippine National Folk Dance Company]] |[[Bayanihan Pilipinas Pambansang Sayawing Pambayan na Kumpanya]] |[[File:Wiki Loves Women Barnstar.svg|frameless|40px|center|link=https://fountain.toolforge.org/editathons/peminismo-at-alamat-2026-sa-kamaynilaan ]] <small><center>[https://fountain.toolforge.org/editathons/peminismo-at-alamat-2026-sa-kamaynilaan '''''Isumite'''''.]</center></small> |- |[[:en:Philippine Women's University|Philippine Women's University]] |[[Pamantasang Pambabae ng Pilipinas]] |[[File:Wiki Loves Women Barnstar.svg|frameless|40px|center|link=https://fountain.toolforge.org/editathons/peminismo-at-alamat-2026-sa-kamaynilaan ]] <small><center>[https://fountain.toolforge.org/editathons/peminismo-at-alamat-2026-sa-kamaynilaan '''''Isumite'''''.]</center></small> |- |[[:en:Gilda Cordero-Fernando|Gilda Cordero-Fernando]] |[[Gilda Cordero-Fernando]] |[[File:Wiki Loves Women Barnstar.svg|frameless|40px|center|link=https://fountain.toolforge.org/editathons/peminismo-at-alamat-2026-sa-kamaynilaan ]] <small><center>[https://fountain.toolforge.org/editathons/peminismo-at-alamat-2026-sa-kamaynilaan '''''Isumite'''''.]</center></small> |- |[[:en:Paz Marquez-Benitez|Paz Marquez-Benitez]] |[[Paz Marquez-Benitez]] |[[File:Wiki Loves Women Barnstar.svg|frameless|40px|center|link=https://fountain.toolforge.org/editathons/peminismo-at-alamat-2026-sa-kamaynilaan ]] <small><center>[https://fountain.toolforge.org/editathons/peminismo-at-alamat-2026-sa-kamaynilaan '''''Isumite'''''.]</center></small> |- |[[:en:Rin Chupeco|Rin Chupeco]] |[[Rin Chupeco]] |[[File:Wiki Loves Women Barnstar.svg|frameless|40px|center|link=https://fountain.toolforge.org/editathons/peminismo-at-alamat-2026-sa-kamaynilaan ]] <small><center>[https://fountain.toolforge.org/editathons/peminismo-at-alamat-2026-sa-kamaynilaan '''''Isumite'''''.]</center></small> |- |[[:en:Maggie Leones|Maggie Leones]] |[[Maggie Leones]] |[[File:Wiki Loves Women Barnstar.svg|frameless|40px|center|link=https://fountain.toolforge.org/editathons/peminismo-at-alamat-2026-sa-kamaynilaan ]] <small><center>[https://fountain.toolforge.org/editathons/peminismo-at-alamat-2026-sa-kamaynilaan '''''Isumite'''''.]</center></small> |- |[[:en:Francisca Tirona|Francisca Tirona]] |[[Francisca Tirona]] |[[File:Wiki Loves Women Barnstar.svg|frameless|40px|center|link=https://fountain.toolforge.org/editathons/peminismo-at-alamat-2026-sa-kamaynilaan ]] <small><center>[https://fountain.toolforge.org/editathons/peminismo-at-alamat-2026-sa-kamaynilaan '''''Isumite'''''.]</center></small> |- |[[:en:Cynthia Alexander|Cynthia Alexander]] |[[Cynthia Alexander]] |[[File:Wiki Loves Women Barnstar.svg|frameless|40px|center|link=https://fountain.toolforge.org/editathons/peminismo-at-alamat-2026-sa-kamaynilaan ]] <small><center>[https://fountain.toolforge.org/editathons/peminismo-at-alamat-2026-sa-kamaynilaan '''''Isumite'''''.]</center></small> |} == Mga kalahok == * [[User:PhiliptheNumber1|PhiliptheNumber1]] ([[User talk:PhiliptheNumber1|kausapin]]) * [[User:RCJourn|RCJourn]] ([[User talk:RCJourn|kausapin]]) * [[User:zirconaut|Zirconaut]] ([[User talk:Zirconaut|kausapin]]) * [[User:Buszmail|Buszmail]] ([[User talk:Buszmail|kausapin]]) * [[Tagagamit:Ralffralff|Ralffralff]] ([[Usapang tagagamit:Ralffralff|kausapin]]) * [[Tagagamit:Churihan|Churihan]] ([[Usapang tagagamit:Churihan|kausapin]]) * [[User:GerryYabes|GerryYabes]] ([[User talk:GerryYabes|kausapin]]) == Mga resulta == {| class="wikitable mw-collapsible" |+Mga naisaling artikulo !Blg. !Mga artikulo !Tagapag-ambag |- |1. |[[Mga Girl Scout ng Pilipinas]] |[[User:RCJourn|RCJourn]] |- |2. |[[Bayanihan Pilipinas Pambansang Sayawing Pambayan na Kumpanya]] |[[User:RCJourn|RCJourn]] |- |3. |[[Pamantasang Pambabae ng Pilipinas]] |[[User:Buszmail|Buszmail]] |- |4. |[[Gilda Cordero-Fernando]] |[[User:RCJourn|RCJourn]] |- |5. |[[Paz Marquez-Benitez]] |[[User:Buszmail|Buszmail]] |- |6. |[[Rin Chupeco]] |[[User:Zirconaut|Zirconaut]] |- |7. |[[Maggie Leones]] |[[User:Churihan|Churihan]] |- |8. |[[Francisca Tirona]] |[[User:Ralffralff|Ralffralff]] |- |9. |[[Cynthia Alexander]] |[[User:GerryYabes|GerryYabes]] |} <gallery mode=packed heights=100px> File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|thumb|<center>[https://wikilovesfolklore.org/ <center>'''Mahal ng Wiki ang Alamat'''</center> ] File:Pilipinas-Panorama-LuntianAtPula.svg|thumb|<center>'''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026 in Manila|Mahal ng Wiki ang Alamat 2026 sa Maynila]]''' File:Wiki Loves folklore logo.svg|thumb|<center>'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Peminismo at Alamat 2026]]''' </gallery> [[Kategorya:Peminismo at Alamat sa Kamaynilaan|Event]] [[Kategorya:Pilipinas Panorama|Event]] cag6weaj39anvmn7y1ibnawnfjtzome Sylvia Shitsama Nyamweya 0 337988 2238295 2204638 2026-10-31T15:25:04Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238295 wikitext text/x-wiki {{short description|Neurosurgeon ng Kenya}} {{use dmy dates|date=November 2017}} {{Infobox person | name = Shitsama Nyamweya | image = Sylvia Shitsama Nyamweya.jpg | caption = | birth_date = {{Birth year and age|1983}} | birth_place = [[Kenya]] | death_date = | death_place = | education = [[Unibersidad ng Nairobi]]<br/>{{small|([[Bachelor of Medicine at Bachelor of Surgery]])}}<br/>{{small|([[Master of Medicine]] sa [[Neurosurgery]])}} | occupation = Konsultant na Neurosurgeon | years_active = | citizenship = Kenya | title = | website = https://drsylviashitsama.com | spouse = | |}} Si '''Sylvia Shitsama Nyamweya''' (née '''Sylvia Shitsama''') ay isang consultant ng Kenya na [[neurosurgeon]] sa [[Pambansang Ospital ng Kenyatta|Pambansang Ospital ng Referral ng Kenyatta]].<ref name="Data">{{cite news |url=http://host.nationmedia.com/Top40Under40-2017.pdf |title=Top 40 Women Under 40 in Kenya |date=2017 |work=Business Daily Africa |accessdate=22 November 2017 |publisher=[[Nation Media Group]] |location=Nairobi |archive-url=https://web.archive.org/web/20171111152014/http://host.nationmedia.com/Top40Under40-2017.pdf |archive-date=11 Nobiyembre 2017 |url-status=dead}}</ref> She is the first female neurosurgeon in Kenya<ref name="Muchangi 2022">{{cite news |last1=Muchangi |first1=John |title=Story of Kenya's only four female neurosurgeons |url=https://www.the-star.co.ke/health/2022-11-10-the-story-of-kenyas-only-female-neurosurgeons/ |access-date=1 December 2022 |work=[[The Star (Kenya)|The Star]] |date=10 November 2022}}</ref> at isa sa iilang babaeng neurosurgeon sa bansa.<ref name="Bio">{{cite web| access-date=22 November 2017 |date=22 November 2014 |location=Nairobi | url=https://www.sde.co.ke/thenairobian/article/2000114831/why-there-are-only-17-neurosurgeons-in-kenya |title=Why there are only 17 neurosurgeons in Kenya |publisher=SDE Kenya |last=Nyambega Gisesa |first=and Abigael Sum }}</ref> ==Kaligiran at edukasyon== Si Nyamweya ay ipinanganak sa Distrito ng Kakamega sa Kenya noong 1983,<ref>{{cite web |title=Sylvia Shitsama-Nyamweya: The Neurosurgeon |url=https://paukwa.or.ke/sylvia-shitsama-nyamweya-the-neurosurgeon/ |website=Paukwa |access-date=19 August 2023 |date=29 October 2021}}</ref><ref name="Data"/> at nag-aral sa mga paaralan sa Kenya para sa kanyang elementarya at sekundaryang edukasyon. Siya ay natanggap sa [[Unibersidad ng Nairobi]], kung saan siya nag-aral ng [[human medicine]], at nagtapos na may digri na [[Bachelor of Medicine at Bachelor of Surgery]] (MBChB). Noong 2008, siya ay natanggap sa neurosurgery residency program sa Kenyatta National Hospital, na pinamamahalaan ng Unibersidad ng Nairobi.<ref name="Muchangi 2022" /> Ang programa, na tumatagal nang hindi bababa sa anim na taon, ay humahantong sa paggawad ng isang [[Master of Medicine]] (MMed) degree sa [[Neurosurgery]]. Nagtapos siya na may [[MMed]] degree noong 2015, at naging unang babaeng neurosurgeon sa Kenya.<ref name="Muchangi 2022" /><ref name="Data"/> ==Karera== Si Nyamweya ay hinirang bilang isang consultant neurosurgeon sa Kenyatta National Hospital, ang pinakamalaking referral hospital sa bansa, na nagsisilbi ring teaching hospital ng [[University of Nairobi|Nairobi Medical School]].<ref name="Data"/> Simula Enero 2016, siya ay kasalukuyang nagsisilbi bilang isang [[lecturer]] sa College of Health Sciences sa [[Jomo Kenyatta University of Agriculture and Technology]] (JKUAT).<ref name="Muchangi 2022" /> Noong Hunyo 2017, nagsimula siyang magtrabaho sa Sage Brain and Spine Clinic, na matatagpuan sa Kenya Medical Association Centre sa Nairobi..<ref name="Bio"/><ref>{{cite web| url=https://www.capitalfm.co.ke/news/2017/07/relief-for-patients-as-neurosurgery-clinic-opens-in-nairobi/ |title=Relief for patients as neurosurgery clinic opens in Nairobi | accessdate=22 November 2017 | last=Ndonga |date=21 July 2017 |publisher=[[98.4 Capital FM]] | first=Simon |location=Nairobi}}</ref> Naiulat na naghahanap siya ng pondo upang isponsor ang mga residenteng naka-enroll sa neurosurgery Master of Medicine program upang mapataas ang bilang ng mga espesyalistang neurosurgeon.<ref name="Bio"/> Si Shitsama ay nagsilbi bilang miyembro ng lupon ng Kenya Medical Association Sacco (KMA), na responsable para sa mga isyu sa kredito ng miyembro..<ref>{{cite web |url=http://kmasacco.com/en/about-us/board-of-directors-and-supervisory-committee |title=Kenya Medical Association Sacco: Board of Directors |publisher=Kenya Medical Association Sacco (KMASACCO) |author=KMASACCO |location=Nairobi |accessdate=22 November 2017 |date=22 November 2017 |archive-date=7 Agosto 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190807232618/http://kmasacco.com/en/about-us/board-of-directors-and-supervisory-committee |url-status=dead }}</ref> ==Mga Parangal at Gawad== Noong 2017, napasama siya sa "Top 40 Women Under 40 in Kenya" ng [[Nation Media Group]].<ref name="Data"/> Noong 2022, isa siya sa 14 na taong pinarangalan sa [[Ghana UK-Based Achievement Awards|Grow, Unite, Build, Africa]] (GUBA) Awards, at natanggap ang Pioneer Award for Health Excellence.<ref>{{cite news |title=GUBA celebrates hard work, excellence of 14 role models at 13th Awards in Kigali |url=https://www.myjoyonline.com/guba-celebrates-hard-work-excellence-of-14-role-models-at-13th-awards-in-kigali/ |access-date=1 December 2022 |work=[[Joy FM (Ghana)|JoyOnline]] |date=10 October 2022}}</ref> ==Mga Sanggunian== {{reflist}} ==Mga panlabas na link== {{Wikiquote}} *[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3205553/ Progress of women in neurosurgery] {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Nyamweya, Shitsama Sylvia}} odc1m4i6e5orf31fp1gfdvod6a9zuiy Yefrem Mukhin 0 338139 2238332 2206565 2026-10-31T22:49:46Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238332 wikitext text/x-wiki '''Si Yefrem Yosypovych Mukhin''' ( {{Langx|ru|Ефрем Осипович Мухин}} Осипович Мухин, {{Langx|uk|Єфрем Йосипович Мухін}} ; {{OldStyleDateNY|8 February|28 January}} 1766 – {{OldStyleDateNY|12 February|31 January}} 1850) ay isang Rusong medikal na doktor, siruhano, anatomista, pisyologo, at kalinisan. Isa sa mga tagapagtatag ng anatomikal at pisyolohikal na direksyon sa medisinang Ruso. <ref>{{Cite encyclopedia |year=2012 |title=Мухин Ефрем Осипович |encyclopedia=[[Great Russian Encyclopedia]] |publisher=Great Russian Encyclopedia |location=Moscow |url=https://old.bigenc.ru/medicine/text/2240361 |access-date=4 November 2024 |volume=21 |pages=535–536 |language=ru |isbn=978-5-85270-355-2 |last2=Kononov |first2=M. V. |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203114106/https://old.bigenc.ru/medicine/text/2240361 |archive-date=3 Disyembre 2024 |url-status=dead}}</ref> Sa Ruso at Ukraine, siya ay itinuturing tagapagtatag ng traumatology Honorary Professor at Dekano ng Faculty of Medicine ng Imperial Moscow University, Aktibong Konsehal ng Estado . i0km3z9e4vgu4cwg4zhwhdce8bh6o3n San Pietro al Natisone 0 340380 2238258 2231812 2026-10-31T12:38:27Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 2238258 wikitext text/x-wiki {{Infobox Commune Italya|name=San Pietro al Natisone|official_name=Comune di San Pietro al Natisone|native_name={{native name|sl|Špietar}}<br/>{{native name|fur|San Pieri dai Sclavons}}|image_size=|image_shield=|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|46|8|N|13|29|E|type:city(2,212)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Friul-Venecia Julia]]|province=[[Lalawigan ng Udine|Udine]] (UD)|frazioni=Altovizza/Atovca, Azzida/Ažla, Becis/Bečja, Biarzo/Bjarč, Cedron, Chiabai/Čabaji, Clenia/Klenje, Cocevaro/Kočebar, Correda/Koreda, Costa/Kuosta, Macorins/Mohorin, Mezzana/Mečana, Oculis/Nokula, Podar, Ponteacco/Petjag, Ponte San Quirino/Muost/Puint, Puoie/Puoje, Sorzento/Sarženta, Tarpezzo/Tarpeč, Tiglio/Lipa, Vernassino/Gorenj Barnas, Sotto Vernassino/Pod Barnas, Vernasso/Dolenj Barnas|mayor_party=|mayor=Mariano Zufferli|area_footnotes=|area_total_km2=24.1|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_demonym=|elevation_footnotes=|elevation_m=175|saint=[[San pedro]] at [[San Pablo]]|day=Hunyo 29|postal_code=33049|area_code=0432|website=[http://www.comune.sanpietroalnatisone.ud.it/portale/cms/ Istitutional website]|footnotes=|image_skyline=San Pietro al Natisone 11.jpg}} [[File:San_Pietro_al_Natisone_13.jpg|left|thumb| Puwente]] Ang '''San Pietro al Natisone''' ({{Langx|sl|Špeter Slovenov}}, lokal na {{Lang|sl|Špietar}}; {{Langx|fur|San Pieri dai Sclavons}}; {{Langx|la|Sancti Petri Sclavorum}}) ay isang [[Comune|''comune'']] (komuna o munisipalidad) sa [[Lalawigan ng Udine|Rehiyonal na Entidad Pangdesentralisasyon ng Udine]], rehiyon ng [[Friul-Venecia Julia]], [[Hilagang Italya|hilagang-silangang]] [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|60|km|mi}} hilagang-kanluran ng [[Trieste]] at mga {{Convert|20|km|mi}} hilagang-silangan ng [[Udine]], at hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: [[Cividale del Friuli]], [[San Leonardo, Friul-Venecia Julia|San Leonardo]], [[Savogna]], [[Prepotto]], [[Pulfero]], at [[Torreano]]. Hanggang 1878, ang opisyal na Italyanong pangalan nito ay '''San Pietro degli Slavi''', ibig sabihin, "San Pedro ng mga [[Mga Eslabo|Eslabo]]" (kaugnay ng pangalang Friulano na ginagamit pa rin). == Simbolo == Ang eskudo de armas ng munisipalidad ng San Pietro al Natisone ay kinilala sa pamamagitan ng Dekreto ng pinuno ng pamahalaan noong Nobyembre 5, 1942.<ref>{{Cita web|url=https://patrimonioacs.cultura.gov.it/patrimonio/6f2984af-d1e6-4200-ac02-f46c8a81c2e3/1536-san-pietro-al-natisone|titolo=Bozzetto dello stemma del Comune di San Pietro al Natisone|accesso=28 settembre 2024|sito=ACS, Raccolta dei disegni degli stemmi di comuni e città}}</ref> Ang museong interaktibo multimedia na SMO ay matatagpuan sa San Pietro al Natisone, na nakatuon sa kultural na tanawin ng mga lalawigan ng Udine, Gorizia, at Trieste na nagsasalita ng Eslobenya. Ang museo ay nilikha bilang bahagi ng proyektong Europeo na Jezik Lingua at pinondohan ng mga pondo ng Europa at pambansang pondo mula sa programa para sa kooperasyong tumatawid ng hangganan sa pagitan ng Italya at Eslobenya 2007-2013.<ref>{{cita web|url=http://www.smo-center.eu/ita/museo.php|titolo=Sito ufficiale del museo multimediale SMO|accesso=11 marzo 2014|dataarchivio=8 novembre 2014|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20141108181616/http://www.smo-center.eu/ita/museo.php|urlmorto=sì}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141108181616/http://www.smo-center.eu/ita/museo.php |date=2014-11-08 }}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.regione.fvg.it/rafvg/comunicati/comunicato.act;jsessionid=AF2425196951AC8D9BF1F5ABEDCA1B03?dir=/rafvg/cms/RAFVG/notiziedallagiunta/&nm=20131214172228004&template=print|titolo=CULTURA: TORRENTI, IL "MUSEO DI PAESAGGI E NARRAZIONI" È IMPORTANTE PER IL FVG|accesso=17 febbraio 2014}}</ref> == Kultura == === Edukasyon === Sa San Pietro al Natisone, mayroong isang komprehensibong institusyon na may paaralang nursery, primaryang paaralan at mababang sekondaryang paaralan, ang Eslobenong suriang rehiyonal para sa edukasyong bokasyonal (IRSIP), ang paralang sikopedagohiko at lingguwistika, at ang suriang komprehensibong bilingguwal (Italyano - Eslobeno) na may paaralang nursery, primaryang paaralan at mababang sekundaryang paaralan.<ref>{{Cita web|url=http://www.comune.sanpietroalnatisone.ud.it/hp_unica.asp?DISTR=1&Col=&progr=2&ID=526|titolo=Comune di San Pietro al Natisone-Scuola e istruzione|accesso=10 marzo 1012|urlmorto=sì}}</ref><ref>{{Cita web|url=https://www.comuni-italiani.it/030/103/scuole/|titolo=Scuole a San Pietro al Natisone|accesso=10 marzo 2012}}</ref> == Komposisyong etniko == <templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles>{{Pangunahin|Slovene minority in Italy (1920&ndash;1947)|Slovene minority in Italy (after 1947)}} Ayon sa senso noong 1971, 75.9% ng populasyon ay mga [[Mga Eslobeno|Eslobeno]].<ref>Thomas, Lee; Lokar A. (1977) [https://journals.lib.washington.edu/index.php/ssj/issue/view/346 Socioeconomic structure of the Slovene population in Italy], [[Slovene Studies]], Chicago, Illinois, p.28.</ref> == Kakambal na bayan == Ang San Pietro al Natisone ay [[Kinakapatid na lungsod|kakambal]] sa: * {{Flagicon|Belgium}}[[Sambreville]], Belhika == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Udine}} [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Eslobeno]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] oividefl5kccon6pxmftdjt66ndl6jr Pinoy Big Brother: Collab Edition 3.0 0 340716 2238381 2238234 2026-11-01T05:18:46Z ~2026-58085-89 168264 /* Mga housemate */ 2238381 wikitext text/x-wiki {{Infobox television season|alt=|caption=Title card|bg_colour=#FFF8DC|season_number=12|module1={{Infobox reality competition season | host = {{Plainlist| * [[Bianca Gonzalez]] * [[Gabbi Garcia]] * [[Robi Domingo]] * [[Melai Cantiveros]] * [[Enchong Dee]] * [[Alexa Ilacad]] * [[Michael Sager]]}} | num_days = 3 | num_housemates = 16 | companion_show = {{Plainlist| * ''The OnlineVerse''}}}}|num_episodes=8|network=[[GMA Network]]|first_aired={{Start date|2026|10|24}}|last_aired=present|prev_season=''[[Pinoy Big Brother: Gen 11|Gen 11]]''}} Ang '''''Pinoy Big Brother: Collab Edition 3.0''''' ay ang ikalabindalawang kabanata ng ''reality game show'' na ''[[Pinoy Big Brother]]'', at ang ikatlo sa mga edisyong bunga ng kolaborasyon sa pagitan ng ABS-CBN Studios—ang may hawak ng prangkisa—at ng [[GMA Network]], kung saan ipalalabas ang programa. Nagsimula ang kabanatang ito noong 24 Oktubre 2026, sa GMA Network.<ref name="PBB premiere">{{Cite web |last= |first= |date=10 Oktubre 2026 |title='Pinoy Big Brother Collab 3.0' to launch on October 24 |url=https://www.gmanetwork.com/news/showbiz/chikaminute/1005439/pinoy-big-brother-collab-3-0-to-launch-on-october-24/story/?amp |access-date=24 Oktubre 2026 |website=[[GMA News Online]] |publisher=[[GMA Network]] |language=en}}</ref> Hindi tulad ng dalawang naunang ''Collab edition'' ([[Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition|''Collab 1'']] at [[Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition 2.0|''Collab 2.0'']]), itatampok ng kabanatang ito ang halo ng mga karaniwan at kilalang mga ''housemate''. Gagamitin din ng kabanatang ito ng bagong bahay ng ''Big Brother'', kasunod ng paggiba sa orihinal na bahay sa Eugenio Lopez Drive sa Lungsod Quezon matapos ang pagtatapos ng ''Collab 2.0''.<ref>{{cite news |last=Felipe |first=MJ |date=24 Marso 2026 |title='Pinoy Big Brother' moving to new house |language=en |work=[[ABS-CBN News]] |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/movies-series/2026/3/24/-pinoy-big-brother-moving-to-new-house-1913 |access-date=24 Oktubre 2026}}</ref> Papangunahan nina [[Bianca Gonzalez]], [[Robi Domingo]], [[Melai Cantiveros]], [[Alexa Ilacad]], [[Enchong Dee]], [[Gabbi Garcia]], at [[Michael Saeger]] ang kabanata.<ref name=":2">{{Cite web |last=Evangelista |first=Jessica Ann |date=6 Oktubre 2026 |title=Michael Sager joins ‘PBB’ hosting lineup for new season |url=https://entertainment.inquirer.net/685965/michael-sager-joins-pbb-hosting-lineup-for-new-season |archive-url=https://web.archive.org/web/20261006102120/https://entertainment.inquirer.net/685965/michael-sager-joins-pbb-hosting-lineup-for-new-season |archive-date=6 Oktubre 2026 |access-date=26 Oktubre 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> == Pagbuo == Noong 10 Agosto 2026, nag-post ang ''Pinoy Big Brother'' sa hatirang pangmadla na nagpapakita ng isang kamay na gumagawa ng "OK" na kumpas, kung saan nasa loob ng bilog na binuo ng mga daliri ang ''logo'' ng palabas na hugis-mata. Sa mga araw bago ang anunsyo, naglabas ang palabas ng iba pang mga ''post'' na nagtatampok sa mga dating ''housemate'' na gumagawa rin ng parehong senyas. Noong 14 Agosto, opisyal na kinumpirma ang bagong kabanata sa isang pambungad na pagtatanghal ng mga dating housemate sa palabas sa tanghalian na ''[[It's Showtime]]''.<ref>{{Cite web |last=Deveza |first=Reyma |date=14 Agosto 2026 |title=PBB is returning with 'Pinoy Big Brother Collab 3.0' |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/movies-series/2026/8/14/pbb-is-returning-with-pinoy-big-brother-collab-3-0-1258 |archive-url=https://web.archive.org/web/20261025031417/https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/movies-series/2026/8/14/pbb-is-returning-with-pinoy-big-brother-collab-3-0-1258 |archive-date=25 Oktubre 2026 |access-date=25 Oktubre 2026 |website=ABS-CBN Entertainment |publisher=[[ABS-CBN News]] |language=en}}</ref> Nagbukas ang mga awdisyon noong gabing iyon, kasunod ng isang anunsyo sa ''[[24 Oras]]'', at nanatiling bukas hanggang 31 Agosto para sa mga aplikanteng may edad 18 hanggang 35.<ref>{{Cite web |last= |date=17 Agosto 2026 |title=GMA Network, ABS-CBN Studios open auditions for ‘Pinoy Big Brother Collab 3.0’ |url=https://businessmirror.com.ph/2026/08/17/gma-network-abs-cbn-studios-open-auditions-for-pinoy-big-brother-collab-3-0/ |access-date=25 Oktubre 2026 |website=BusinessMirror |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Songco |first=Pauline |date=16 Agosto 2026 |title=‘Pinoy Big Brother Collab 3.0’ opens auditions |url=https://tribune.net.ph/2026/08/16/pinoy-big-brother-collab-30-opens-auditions |archive-url=https://web.archive.org/web/20260910153107/https://tribune.net.ph/2026/08/16/pinoy-big-brother-collab-30-opens-auditions |archive-date=10 Setyembre 2026 |access-date=25 Oktubre 2026 |website=Daily Tribune |language=en-PH}}</ref> Noong 3 Oktubre, inihayag ng palabas sa pamamagitan ng hatirang pangmadla ang pagbabalik nina Gonzalez, Garcia, Domingo, Cantiveros, Dee, at Ilacad bilang mga mangunguna, habang nagpapahiwatig din ng pagdating ng isang bagong mangunguna na may mga inisyal na "M.S." Makalipas ang dalawang araw, noong 5 Oktubre, ibinunyag na ang dating ''housemate'' mula sa Collab 1 na si [[Michael Sager]] ang pinakabagong mangunguna ng palabas.<ref name=":2" /><ref>{{Cite web |last=Severo |first=Jan Milo |date=6 Oktubre 2026 |title=Michael Sager joins ‘Pinoy Big Brother’ hosting team |url=https://www.philstar.com/entertainment/2026/10/06/2561292/michael-sager-joins-pinoy-big-brother-hosting-team |access-date=26 Oktubre 2026 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> Noong 20 Oktubre, ang Gina Lopez Building (punong tanggapan ng ABS-CBN Foundation at ang mga pangunahing programa nitong Bantay Bata at Sagip Kapamilya) ay ginamit bilang harapan ng bagong bahay ni ''Big Brother''.<ref>{{Cite web |last=Yap |first=Jade Veronique |date=20 Oktubre 2026 |title='Pinoy Big Brother' unveils new house ahead of third collab edition |url=https://www.gmanetwork.com/news/showbiz/chikaminute/1006557/pinoy-big-brother-unveils-new-house-ahead-of-third-collab-edition/story/?amp |access-date=29 Oktubre 2026 |website=[[GMA Network]] |language=en}}</ref> Sa isang yugto ng palabas ng balita sa telebisyon na ''[[TV Patrol]]'', hindi sinasadyang naibunyag ng tagapagbalitang si [[Karen Davila]] na ang bagong lokasyon ng "pangunahing bahagi ng bahay" ay sa ikaanim na palapag ng ELJ Communications Center. === Oras na nakalaan === Ipinapalabas ang kabanata sa [[GMA Network]] tuwing 9:35 n.g. mula Lunes hanggang Biyernes, 6:15 n.g. tuwing Sabado, at 4:55 n.g. tuwing Linggo—ang pinakamaagang oras na nakalaan sa araw ng Linggo sa kasaysayan ng ''Pinoy Big Brother'' nitong mga nakaraang panahon, dahil walang angkop na timeslot na bakante sa Sunday primetime programming ng GMA.<ref>{{Cite web |last=Cerezo |first=Anna |date=24 Oktubre 2026 |title=PBB Collab 3.0 reveals new Housemates |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/celebrities/2026/10/24/pbb-collab-3-0-reveals-new-housemates-2206 |access-date=29 Oktubre 2026 |website=ABS-CBN Entertainment |publisher=ABS-CBN News |language=en}}</ref><ref name=":12">{{Cite web |date=25 Oktubre 2026 |title=GMA Network and ABS-CBN Studios Launch 'Pinoy Big Brother Collab 3.0' |url=https://www.gmanetwork.com/entertainment/showbiznews/new-house-new-housemates-gma-network-and-abs-cbn-studios-launch-pinoy-big-brother-collab-30/140279/ |access-date=29 Oktubre 2026 |website=GMA Entertainment |publisher=GMA Network |language=en}}</ref> Ang mga yugto ay sabay ding ipinapalabas at naka-stream sa pamamagitan ng Kapuso Stream, ABS-CBN Entertainment YouTube channel, at [[iWant]]; samantala, ang Kapamilya Online Live ay naghahatid ng ''delayed telecast'' tuwing 10:15 n.g. mula Lunes hanggang Biyernes, 8:30 n.g. tuwing Sabado, at 9:45 n.g. tuwing Linggo. Para sa kabanatang ito, walang palabas na nagsisilbing karagdagan o "''companion show''" na ipinapalabas sa telebisyon. Gayunpaman, mananatili ang karagdagang palabas sa ''online'' na pinamagatang "''The OnlineVerse''"—na pinangungunahan nina Ilacad at Sager—na mapapanood tuwing Sabado sa Kapuso Stream at sa ''YouTube channel'' ng ABS-CBN Entertainment. Ang mga pagsasahimpapawid nito ay nakatakdang tumapat sa mga patalastas ng yugto sa ''primetime''.<ref>{{Cite web |last=Ramos |first=Neil |date=27 Oktubre 2026 |title=Michael Sager returns to 'Pinoy Big Brother' as host |url=https://mb.com.ph/2026/10/27/michael-sager-returns-to-pinoy-big-brother-as-host |access-date=29 Oktubre 2026 |website=[[Manila Bulletin]] |language=en}}</ref> === ''Livestream'' === Ang mga “''all-access''” ''livestream'' para sa kabanatang ito ay mapapanood sa iWant sa pamamagitan ng tatlong feed: ang pangunahing ''livestream'' na sumasaklaw sa iba pang bahagi ng bahay; ang hapag-kainan; at ang panlabas na lungga. Ang mga ''livestream'' para sa hapag-kainan at panlabas na lungga ay eksklusibong mapapanood ng mga tagasuskribi ng ''iWant Premium''. Mapapanood ang ''livestream'' mula 8:00 n.u. hanggang 12:00 h.g.<ref name=":12" /> == Mga ''housemate'' == Labing-anim na ''housemate'' ang pumasok sa loob ng bahay noong Araw 1 (24 Oktubre 2026).<ref>{{Cite web |last=Yap |first=Jade Veronique |date=24 Oktubre 2026 |title='Pinoy Big Brother: Collab Edition 3.0': Meet the 16 new housemates |url=https://www.gmanetwork.com/news/showbiz/chikaminute/1007041/pinoy-big-brother-collab-edition-3-0-meet-the-16-new-housemates/story/ |access-date=24 Oktubre 2026 |website=[[GMA News Online]] |publisher=[[GMA Network]] |language=en}}</ref> Kalaunan, hinati sila sa dalawang grupo na walang direktang kaugnayan sa mga ahensyang kinabibilangan ng mga regular na ''housemate'': walong "Kapuso" ''housemate'' at walong "Kapamilya" ''housemate''.<ref>{{Cite news |author=Evangelista |first=Jessica Ann |date=25 Oktubre 2026 |title=Winwyn Marquez, Mikee Quintos among new housemates of ‘PBB Collab 3.0’ |language=en |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://entertainment.inquirer.net/687811/winwyn-marquez-mikee-quintos-among-new-housemates-of-pbb-collab-3-0 |access-date=25 Oktubre 2026}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Posadas |first=Andrea |date=24 Oktubre 2026 |title=New Home, New Stars: Meet the 16 Housemates of “Pinoy Big Brother Collab 3.0” |url=https://www.wheninmanila.com/pbb-collab-new-season/ |access-date=25 Oktubre 2026 |website=[[When in Manila]] |language=en}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="margin:1em auto; font-size:100%; line-height:20px; text-align:center" |+ class="nowrap" |Listahan ng mga ''housemate'' sa ''Pinoy Big Brother: Collab Edition'' ''3.0'' !Kalahok !Edad !Bayan !Himpilan !Uri !Trabaho !Araw ng pagpasok !Araw ng paglabas !Estado !Sang. |- !{{Sortname|Anthony|Constantino}} |24 | align="left" |[[California]], Estados Unidos | style="background:#004680" | {{fontcolor|white|Kapuso}} |''Celebrities'' | align="left" |Aktor |Araw 1 | |''Ligtas'' | rowspan="16" |<ref name=":1" /> |- !{{Sortname|Bela|Arcal|nolink=1}} |29 | align="left" |[[Kabite|Cavite]] | style="background:#004680" | {{fontcolor|white|Kapuso}} |''Regulars'' | align="left" |Manggagawa sa pabrika |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !Calix Esguerra |18 | align="left" |[[Pampanga]] | style="background:#BD0E1A" | {{fontcolor|white|Kapamilya}} |''Regulars'' | align="left" |''Pageant king'' |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !{{Sortname|Cianne|Dominguez}} |25 | align="left" |[[Rizal]] | style="background:#BD0E1A" | {{fontcolor|white|Kapamilya}} |''Celebrities'' | align="left" |Personalidad sa telebisyon |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !Ethan Benares |20 | align="left" |[[Bacolod]] | style="background:#004680" | {{fontcolor|white|Kapuso}} |''Regulars'' | align="left" |Atleta |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !{{sortname|Gehlee|Dangca|link=Gehlee}} |19 | align="left" |[[Las Piñas]] | style="background:#BD0E1A" | {{fontcolor|white|Kapamilya}} |''Celebrities'' | align="left" |Tagapagtanghal |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !Jeo Ong |18 | align="left" |[[Palawan]] | style="background:#BD0E1A" | {{fontcolor|white|Kapamilya}} |''Celebrities'' | align="left" |Tagapagtanghal |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !Lans Nagal |24 | align="left" |[[Kabite]] | style="background:#004680" | {{fontcolor|white|Kapuso}} |''Regulars'' | align="left" |Estudyante at ''content creator'' |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !{{sortname|Mikee|Quintos}} |28 | align="left" |[[Maynila]] | style="background:#004680" | {{fontcolor|white|Kapuso}} |''Celebrities'' | align="left" |Aktres |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !Nathan Garcia |19 | align="left" |[[Cebu]] | style="background:#BD0E1A" | {{fontcolor|white|Kapamilya}} |''Regulars'' | align="left" |Modelo |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !Nicole Fortuna |21 | align="left" |[[Bohol]] | style="background:#004680" | {{fontcolor|white|Kapuso}} |''Regulars'' | align="left" |Modelo |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !{{Sortname|Primo|Alterado|nolink=1}} |20 | align="left" |[[Taguig]] | style="background:#BD0E1A" | {{fontcolor|white|Kapamilya}} |''Regulars'' | align="left" |''Content creator'' |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !Raheel Bhyria |24 | align="left" |[[Las Piñas]] | style="background:#004680" | {{fontcolor|white|Kapuso}} |''Celebrities'' | align="left" |Aktor at boksingero |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !{{sortname|Robbie|Jaworski}} |26 | align="left" |[[Pasig]] | style="background:#BD0E1A" | {{fontcolor|white|Kapamilya}} |''Celebrities'' | align="left" |Aktor |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !Shea Valerio |19 | align="left" |[[Rizal]] | style="background:#BD0E1A" | {{fontcolor|white|Kapamilya}} |''Regulars'' | align="left" |''Beauty queen'' |Araw 1 | |''Ligtas'' |- ![[Winwyn Marquez]] |34 | align="left" |[[Parañaque]] | style="background:#004680" | {{fontcolor|white|Kapuso}} |''Celebrities'' | align="left" |Aktres at ''beauty queen'' |Araw 1 | |''Ligtas'' |} == Mga yugto == === Linggo 1 === {{Episode table|background=#FFF8DC|overall=3|title=''Pinoy Big Brother: Collab 3.0''|airdate=|aux1=|aux1T=Kasaysayan ng mga kaganapan|aux2=|aux2T=Oras na nakalaan|aux3=|aux3T=Sanggunian|episodes={{Episode list | EpisodeNumber = 1 | Title = #PBBCollab3point0 | Aux1 = Araw 1 | Aux2 = Sabado ; 6:00 n.g. <small>(PHT)</small> | Aux3 = <ref>{{Cite web |date=25 Oktubre 2026 |title=Get to Know the 'Pinoy Big Brother: Collab 3.0' Housemates |url=https://metro.style/people/2026/10/24/meet-the-pinoy-big-brother-celeb-collab-3-0-housemates-2335 |archive-url=https://web.archive.org/web/20261025030848/https://metro.style/people/2026/10/24/meet-the-pinoy-big-brother-celeb-collab-3-0-housemates-2335 |archive-date=25 Oktubre 2026 |access-date=25 Oktubre 2026 |website=Metro Style |language=en}}</ref> | OriginalAirDate = {{Start date|2026|10|24}} | ShortSummary = Ipinapakilala sa pagsisimula ng pinakabagong kabanata ang bagong bahay ng Pinoy Big Brother at ang pinakabagong grupo ng mga ''housemate'', na binubuo ng pinagsamang mga ''regular'' at ''celebrity'' na housemate. Inihayag din sa yugto ang ''Collab ni Kuya'' na ''twist'', kung saan mayroong dalawang ''housemate'', isang Kapamilya at isang Kapuso, na magiging "ka-collab" o kasabwat ni ''Big Brother'', na tutukuyin pa lamang sa hinaharap. }} {{Episode list | EpisodeNumber = 2 | Title = "#PBBCollab3FirstNight" | Aux1 = Araw 1 | Aux2 = Linggo; 4:40 n.h. <small>(PHT)</small> | OriginalAirDate = {{Start date|2026|10|25}} | Aux3 = <ref>{{Cite web |last=Dela Cruz |first=Liezel |date=25 Oktubre 2026 |title=Day 2: Robbie, may secret mission bilang Ka-Collab ni Kuya! {{!}} PBB Collab 3.0 |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/studios/tv/2026/10/25/day-2-robbie-may-secret-mission-bilang-ka-collab-ni-kuya-pbb-collab-3-0-1909 |access-date=26 Oktubre 2026 |website=ABS-CBN Entertainment |publisher=[[ABS-CBN News]] |language=en}}</ref> | ShortSummary = Itinampok sa yugto ang mga mahahalagang bahagi at mga sandali noong unang gabi ng mga ''housemate'' sa loob ng bahay. Isiniwalat din na si Robbie ay isa sa dalawang kasabwat o "ka-collab" ni Big Brother, na siyang magsisimula ng Big Collab Charity Mission sa kabanatang ito. * '''Ibinigay na gawain''': Pagdating naman sa kanilang unang gawain at unang pagkain sa loob ng bahay, magtutulungan ang mga ''housemate'' na ilipat ang malalaking barya na sumisimbolo sa pagkaing nagmula sa tahanan ng mga housemate gamit lamang ang kanilang mga paa. Kailangan nilang ilagay at ipatong-patong ang mga ito sa plataporma sa loob lamang ng tatlumpung minuto.<ref>{{Cite web |last=Dela Cruz |first=Liezel |date=25 Oktubre 2026 |title=Day 2: Housemates, tagumpay sa unang task! {{!}} PBB Collab 3.0 |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/studios/tv/2026/10/25/day-2-housemates-tagumpay-sa-unang-task-pbb-collab-3-0-1905 |archive-url=https://web.archive.org/web/20261026154627/https://www.abs-cbn.com/entertainment/studios/tv/2026/10/25/day-2-housemates-tagumpay-sa-unang-task-pbb-collab-3-0-1905 |archive-date=26 Oktubre 2026 |access-date=26 Oktubre 2026 |website=ABS-CBN Entertainment |publisher=[[ABS-CBN News]] |language=en}}</ref> }} {{Episode list | EpisodeNumber = 3 | Title = #PBBCollab3UnangUmaga | Aux1 = Araw 1-2 | Aux2 = Lunes; 9:35 n.g. <small>(PHT)</small> | OriginalAirDate = {{Start date|2026|10|26}} | Aux3 = | ShortSummary = Itinampok sa yugto ang mga unang pag-uusap ni ''Big Brother'' sa kaniyang mga bagong ''housemate'', pati na rin ang kanilang unang umaga sa loob ng bahay. Isiniwalat din sa yugto na si Mikee ang Kapuso "ka-collab" ni ''Big Brother'', kasama si Robbie.<ref>{{Cite web |last=Dela Cruz |first=Liezel |date=27 Oktubre 2026 |title=Day 3: Alamin kung sino ang ikalawang Ka-Collab ni Kuya! {{!}} PBB Collab 3.0 |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/studios/tv/2026/10/27/day-3-alamin-kung-sino-ang-ikalawang-ka-collab-ni-kuya-pbb-collab-3-0-0024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20261028030247/https://www.abs-cbn.com/entertainment/studios/tv/2026/10/27/day-3-alamin-kung-sino-ang-ikalawang-ka-collab-ni-kuya-pbb-collab-3-0-0024 |archive-date=28 Oktubre 2026 |access-date=28 Oktubre 2026 |website=ABS-CBN Entertainmet |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Dela Cruz |first=Liezel |date=27 Oktubre 2026 |title=Day 3: Kuya at Bela, napag-usapan ang pinaka poging housemate {{!}} PBB Collab 3.0 |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/studios/tv/2026/10/27/day-3-kuya-at-bela-napag-usapan-ang-pinaka-poging-housemate-pbb-collab-3-0-0022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20261028063201/https://www.abs-cbn.com/entertainment/studios/tv/2026/10/27/day-3-kuya-at-bela-napag-usapan-ang-pinaka-poging-housemate-pbb-collab-3-0-0022 |archive-date=28 Oktubre 2026 |access-date=28 Oktubre 2026 |website=ABS-CBN Entertainment |language=en}}</ref> * '''Ibinigay na gawain''': Para sa gawaing pagbabahaging ito, magkukuwento ang mga ''housemate'' tungkol sa mga bagay na nasa kani-kanilang ''gift box'', na nagmula sa kani-kanilang tahanan. }} {{Episode list | EpisodeNumber = 4 | Title = #PBB3ItemsFromHome | Aux1 = | Aux2 = Martes; 9:35 n.g. <small>(PHT)</small> | OriginalAirDate = {{Start date|2026|10|27}} | Aux3 = | ShortSummary = Ipinagpapatuloy sa yugtong ito ang gawaing pagbabahagi mula sa nakaraang yugtong. Kalaunan, napagtanto ni Mikee na si Robbie ang kaniyang “ka-collab” kasama si ''Big Brother''. }} {{Episode list | EpisodeNumber = 5 | Title = #PBBCollab | Aux1 = | Aux2 = Miyerkules; n.g. <small>(PHT)</small> | OriginalAirDate = {{Start date|2026|10|28}} | Aux3 = | ShortSummary = Ipinapakita sa yugto ang panimula sa unang lingguhang gawain ng mga ''housemate'' para sa kabanatang ito. Tampok din dito ang unang lihim na gawain nina Mikee at Robbie bilang mga katuwang ni ''Big Brother''. Kinailangan nilang hanapin ang sulat na naglalaman ng gawain sa may bahagi ng bughaw na sopa nang hindi nahuhuli ng kanilang mga kapwa ''housemate''. * '''Ibinigay na lingguhang gawain''': Para sa kanilang unang lingguhang gawain na tinatawag na ''The Big Foundation'', kailangang bumuo ang mga ''housemate'' ng tore na may taas na apat na talampakan gamit ang mga bloke na gawa sa kahoy. Ilalagay ito sa isang makitid na espasyo, at gagawin nila ito nang pangkatu-pares, isa-isa lamang. Pagkatapos mabuo ang tore, kailangan nilang ilagay ang maliit na bersyon ng Pinoy Big Brother (PBB) House sa tuktok nito. * '''Ibinigay na lihim na gawain''': Bilang bahagi ng kanilang unang lingguhang gawain, sina Mikee at Robbie ay lihim na inatasang bumuo ng isang maliit na bersyon ng PBB House sa loob ng apatnapu't-walong oras, nang hindi napapansin ng mga ''housemate''. Kung magtatagumpay, makatatanggap sila ng ₱10,000 para sa ''Big Collab Charity Mission''. }} {{Episode list | EpisodeNumber = 6 | Title = #PBBCollab3HBDShea | Aux1 = | Aux2 = Huwebes; 9:35 n.g. <small>(PHT)</small> | OriginalAirDate = {{Start date|2026|10|29}} | Aux3 = | ShortSummary = Itinampok sa yugto ang pagdiriwang ng kaarawan ni Shea, kabilang ang pagpasok ng mga lalaking Kapamilya houseguest—sa pangunguna ni Piolo Pascual—upang batiin ang may kaarawan. * '''Pagpasok ng mga houseguest''': Pumasok sa bahay sina [[Piolo Pascual]], [[Iñigo Pascual]], [[Darren Espanto]], at mga dating ''hosuemate'' na sina [[Kyle Echarri]] (''[[Pinoy Big Brother: Kumunity Season 10|Kumunity Season 10]]''), [[Emilio Daez]] (''[[Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition|Collab 1]]''), at [[River Joseph]] (''Collab 1'') upang batiin si Shea sa kaniyang kaarawan.<ref>{{Cite web |date=29 Oktubre 2026 |title=PBB: Piolo Pascual, Darren Espanto, more stars visit Bahay ni Kuya |url=https://www.gmanetwork.com/news/showbiz/chikaminute/1007660/pbb-piolo-pascual-darren-espanto-more-stars-visit-bahay-ni-kuya/story/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20261030230925/https://www.gmanetwork.com/news/showbiz/chikaminute/1007660/pbb-piolo-pascual-darren-espanto-more-stars-visit-bahay-ni-kuya/story/ |archive-date=30 Oktubre 2026 |access-date=31 Oktubre 2026 |website=[[GMA News Online]] |publisher=[[GMA Network]] |language=en}}</ref> }} {{Episode list | EpisodeNumber = 7 | Title = #PBBCollab3TrickorTreat | Aux1 = | Aux2 = Biyernes; 9:35 n.g. <small>(PHT)</small> | OriginalAirDate = {{Start date|2026|10|30}} | Aux3 = | ShortSummary = Itinampok sa yugto ang isang nakakatawa at nakakatakot na gawain para sa mga nagdiriwang ng kanilang kaarawan na sina Shea at Lans—ang mag-anyo bilang "aswang" upang takutin ang kanilang mga kasama sa bahay, na gagamitin din nila para sa kanilang Halloween party. *'''Gawaing ibinigay''': Para sa pagkain sa kanilang Halloween party, inatasan sina Shea at Lans na mag-anyo bilang mga "aswang" na magkakadikit. Ang kanilang layunin ay takutin ang kanilang mga kapwa ''housemate'' at pasigawin ang mga ito. Ang gawaing ito ang magtatakda kung gaano karaming pagkain ang matatanggap nila para sa Halloween party. Kung ang "scream meter" ay nasa ibaba ng 6, wala silang matatanggap na pagkain; kung ito ay nasa 7 hanggang 10, makakatanggap sila ng kalahating bahagi ng pagkain; ngunit kung aabot ito sa 11 hanggang 12 sa "scream meter," makukuha nila ang buong rasyon ng pagkain para sa pagdiriwang. Bukod dito, ang gawaing ito ay isinasagawa rin upang makakuha ang iba pang mga kasama sa bahay ng karagdagang mga "block" para sa kanilang lingguhang gawain. }} {{Episode list | EpisodeNumber = 8 | Title = #PBB3HalloweenBDay | Aux1 = | Aux2 = Sabado; 6:15 n.g. <small>(PHT)</small> | OriginalAirDate = {{Start date|2026|10|31}} | Aux3 = | ShortSummary = Itinampok sa yugtong ito ang pinagsamang Halloween party at pagdiriwang ng kaarawan nina Lans at Shea. Ipinakita rin sa yugtong ito ang progreso ng lihim na gawain ng dalawang "ka-collab" ni Big Brother na sina Mikee at Robbie. * '''Pag-usad ng lihim na gawain''': Matagumpay na nakagawa ang dalawang "ka-collab" ni Big Brother ng isang maliit na bersyon ng bahay ni ''Big Brother'' sa loob ng apatnapu't-walong oras, na nagbigay-daan upang makuha nila ang ₱10,000 para sa ''Big Collab Charity Mission''. }}}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{Pinoy Big Brother}} b5nvsn9wdzj7x370jy8x7jhxadz04kg 2238389 2238381 2026-11-01T06:20:59Z Allyriana000 119761 2238389 wikitext text/x-wiki {{Infobox television season|alt=|caption=Title card|bg_colour=#FFF8DC|season_number=12|module1={{Infobox reality competition season | host = {{Plainlist| * [[Bianca Gonzalez]] * [[Gabbi Garcia]] * [[Robi Domingo]] * [[Melai Cantiveros]] * [[Enchong Dee]] * [[Alexa Ilacad]] * [[Michael Sager]]}} | num_days = 3 | num_housemates = 16 | companion_show = {{Plainlist| * ''The OnlineVerse''}}}}|num_episodes=8|network=[[GMA Network]]|first_aired={{Start date|2026|10|24}}|last_aired=present|prev_season=''[[Pinoy Big Brother: Gen 11|Gen 11]]''}} Ang '''''Pinoy Big Brother: Collab Edition 3.0''''' ay ang ikalabindalawang kabanata ng ''reality game show'' na ''[[Pinoy Big Brother]]'', at ang ikatlo sa mga edisyong bunga ng kolaborasyon sa pagitan ng ABS-CBN Studios—ang may hawak ng prangkisa—at ng [[GMA Network]], kung saan ipalalabas ang programa. Nagsimula ang kabanatang ito noong 24 Oktubre 2026, sa GMA Network.<ref name="PBB premiere">{{Cite web |last= |first= |date=10 Oktubre 2026 |title='Pinoy Big Brother Collab 3.0' to launch on October 24 |url=https://www.gmanetwork.com/news/showbiz/chikaminute/1005439/pinoy-big-brother-collab-3-0-to-launch-on-october-24/story/?amp |access-date=24 Oktubre 2026 |website=[[GMA News Online]] |publisher=[[GMA Network]] |language=en}}</ref> Hindi tulad ng dalawang naunang ''Collab edition'' ([[Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition|''Collab 1'']] at [[Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition 2.0|''Collab 2.0'']]), itatampok ng kabanatang ito ang halo ng mga karaniwan at kilalang mga ''housemate''. Gagamitin din ng kabanatang ito ng bagong bahay ng ''Big Brother'', kasunod ng paggiba sa orihinal na bahay sa Eugenio Lopez Drive sa Lungsod Quezon matapos ang pagtatapos ng ''Collab 2.0''.<ref>{{cite news |last=Felipe |first=MJ |date=24 Marso 2026 |title='Pinoy Big Brother' moving to new house |language=en |work=[[ABS-CBN News]] |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/movies-series/2026/3/24/-pinoy-big-brother-moving-to-new-house-1913 |access-date=24 Oktubre 2026}}</ref> Papangunahan nina [[Bianca Gonzalez]], [[Robi Domingo]], [[Melai Cantiveros]], [[Alexa Ilacad]], [[Enchong Dee]], [[Gabbi Garcia]], at [[Michael Saeger]] ang kabanata.<ref name=":2">{{Cite web |last=Evangelista |first=Jessica Ann |date=6 Oktubre 2026 |title=Michael Sager joins ‘PBB’ hosting lineup for new season |url=https://entertainment.inquirer.net/685965/michael-sager-joins-pbb-hosting-lineup-for-new-season |archive-url=https://web.archive.org/web/20261006102120/https://entertainment.inquirer.net/685965/michael-sager-joins-pbb-hosting-lineup-for-new-season |archive-date=6 Oktubre 2026 |access-date=26 Oktubre 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer]] |language=en}}</ref> == Pagbuo == Noong 10 Agosto 2026, nag-post ang ''Pinoy Big Brother'' sa hatirang pangmadla na nagpapakita ng isang kamay na gumagawa ng "OK" na kumpas, kung saan nasa loob ng bilog na binuo ng mga daliri ang ''logo'' ng palabas na hugis-mata. Sa mga araw bago ang anunsyo, naglabas ang palabas ng iba pang mga ''post'' na nagtatampok sa mga dating ''housemate'' na gumagawa rin ng parehong senyas. Noong 14 Agosto, opisyal na kinumpirma ang bagong kabanata sa isang pambungad na pagtatanghal ng mga dating housemate sa palabas sa tanghalian na ''[[It's Showtime]]''.<ref>{{Cite web |last=Deveza |first=Reyma |date=14 Agosto 2026 |title=PBB is returning with 'Pinoy Big Brother Collab 3.0' |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/movies-series/2026/8/14/pbb-is-returning-with-pinoy-big-brother-collab-3-0-1258 |archive-url=https://web.archive.org/web/20261025031417/https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/movies-series/2026/8/14/pbb-is-returning-with-pinoy-big-brother-collab-3-0-1258 |archive-date=25 Oktubre 2026 |access-date=25 Oktubre 2026 |website=ABS-CBN Entertainment |publisher=[[ABS-CBN News]] |language=en}}</ref> Nagbukas ang mga awdisyon noong gabing iyon, kasunod ng isang anunsyo sa ''[[24 Oras]]'', at nanatiling bukas hanggang 31 Agosto para sa mga aplikanteng may edad 18 hanggang 35.<ref>{{Cite web |last= |date=17 Agosto 2026 |title=GMA Network, ABS-CBN Studios open auditions for ‘Pinoy Big Brother Collab 3.0’ |url=https://businessmirror.com.ph/2026/08/17/gma-network-abs-cbn-studios-open-auditions-for-pinoy-big-brother-collab-3-0/ |access-date=25 Oktubre 2026 |website=BusinessMirror |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Songco |first=Pauline |date=16 Agosto 2026 |title=‘Pinoy Big Brother Collab 3.0’ opens auditions |url=https://tribune.net.ph/2026/08/16/pinoy-big-brother-collab-30-opens-auditions |archive-url=https://web.archive.org/web/20260910153107/https://tribune.net.ph/2026/08/16/pinoy-big-brother-collab-30-opens-auditions |archive-date=10 Setyembre 2026 |access-date=25 Oktubre 2026 |website=Daily Tribune |language=en-PH}}</ref> Noong 3 Oktubre, inihayag ng palabas sa pamamagitan ng hatirang pangmadla ang pagbabalik nina Gonzalez, Garcia, Domingo, Cantiveros, Dee, at Ilacad bilang mga mangunguna, habang nagpapahiwatig din ng pagdating ng isang bagong mangunguna na may mga inisyal na "M.S." Makalipas ang dalawang araw, noong 5 Oktubre, ibinunyag na ang dating ''housemate'' mula sa Collab 1 na si [[Michael Sager]] ang pinakabagong mangunguna ng palabas.<ref name=":2" /><ref>{{Cite web |last=Severo |first=Jan Milo |date=6 Oktubre 2026 |title=Michael Sager joins ‘Pinoy Big Brother’ hosting team |url=https://www.philstar.com/entertainment/2026/10/06/2561292/michael-sager-joins-pinoy-big-brother-hosting-team |access-date=26 Oktubre 2026 |website=[[Philippine Star]] |language=en}}</ref> Noong 20 Oktubre, ang Gina Lopez Building (punong tanggapan ng ABS-CBN Foundation at ang mga pangunahing programa nitong Bantay Bata at Sagip Kapamilya) ay ginamit bilang harapan ng bagong bahay ni ''Big Brother''.<ref>{{Cite web |last=Yap |first=Jade Veronique |date=20 Oktubre 2026 |title='Pinoy Big Brother' unveils new house ahead of third collab edition |url=https://www.gmanetwork.com/news/showbiz/chikaminute/1006557/pinoy-big-brother-unveils-new-house-ahead-of-third-collab-edition/story/?amp |access-date=29 Oktubre 2026 |website=[[GMA Network]] |language=en}}</ref> Sa isang yugto ng palabas ng balita sa telebisyon na ''[[TV Patrol]]'', hindi sinasadyang naibunyag ng tagapagbalitang si [[Karen Davila]] na ang bagong lokasyon ng "pangunahing bahagi ng bahay" ay sa ikaanim na palapag ng ELJ Communications Center. === Oras na nakalaan === Ipinapalabas ang kabanata sa [[GMA Network]] tuwing 9:35 n.g. mula Lunes hanggang Biyernes, 6:15 n.g. tuwing Sabado, at 4:55 n.g. tuwing Linggo—ang pinakamaagang oras na nakalaan sa araw ng Linggo sa kasaysayan ng ''Pinoy Big Brother'' nitong mga nakaraang panahon, dahil walang angkop na timeslot na bakante sa Sunday primetime programming ng GMA.<ref>{{Cite web |last=Cerezo |first=Anna |date=24 Oktubre 2026 |title=PBB Collab 3.0 reveals new Housemates |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/celebrities/2026/10/24/pbb-collab-3-0-reveals-new-housemates-2206 |access-date=29 Oktubre 2026 |website=ABS-CBN Entertainment |publisher=ABS-CBN News |language=en}}</ref><ref name=":12">{{Cite web |date=25 Oktubre 2026 |title=GMA Network and ABS-CBN Studios Launch 'Pinoy Big Brother Collab 3.0' |url=https://www.gmanetwork.com/entertainment/showbiznews/new-house-new-housemates-gma-network-and-abs-cbn-studios-launch-pinoy-big-brother-collab-30/140279/ |access-date=29 Oktubre 2026 |website=GMA Entertainment |publisher=GMA Network |language=en}}</ref> Ang mga yugto ay sabay ding ipinapalabas at naka-stream sa pamamagitan ng Kapuso Stream, ABS-CBN Entertainment YouTube channel, at [[iWant]]; samantala, ang Kapamilya Online Live ay naghahatid ng ''delayed telecast'' tuwing 10:15 n.g. mula Lunes hanggang Biyernes, 8:30 n.g. tuwing Sabado, at 9:45 n.g. tuwing Linggo. Para sa kabanatang ito, walang palabas na nagsisilbing karagdagan o "''companion show''" na ipinapalabas sa telebisyon. Gayunpaman, mananatili ang karagdagang palabas sa ''online'' na pinamagatang "''The OnlineVerse''"—na pinangungunahan nina Ilacad at Sager—na mapapanood tuwing Sabado sa Kapuso Stream at sa ''YouTube channel'' ng ABS-CBN Entertainment. Ang mga pagsasahimpapawid nito ay nakatakdang tumapat sa mga patalastas ng yugto sa ''primetime''.<ref>{{Cite web |last=Ramos |first=Neil |date=27 Oktubre 2026 |title=Michael Sager returns to 'Pinoy Big Brother' as host |url=https://mb.com.ph/2026/10/27/michael-sager-returns-to-pinoy-big-brother-as-host |access-date=29 Oktubre 2026 |website=[[Manila Bulletin]] |language=en}}</ref> === ''Livestream'' === Ang mga “''all-access''” ''livestream'' para sa kabanatang ito ay mapapanood sa iWant sa pamamagitan ng tatlong feed: ang pangunahing ''livestream'' na sumasaklaw sa iba pang bahagi ng bahay; ang hapag-kainan; at ang panlabas na lungga. Ang mga ''livestream'' para sa hapag-kainan at panlabas na lungga ay eksklusibong mapapanood ng mga tagasuskribi ng ''iWant Premium''. Mapapanood ang ''livestream'' mula 8:00 n.u. hanggang 12:00 h.g.<ref name=":12" /> == Mga ''housemate'' == Labing-anim na ''housemate'' ang pumasok sa loob ng bahay noong Araw 1 (24 Oktubre 2026).<ref>{{Cite web |last=Yap |first=Jade Veronique |date=24 Oktubre 2026 |title='Pinoy Big Brother: Collab Edition 3.0': Meet the 16 new housemates |url=https://www.gmanetwork.com/news/showbiz/chikaminute/1007041/pinoy-big-brother-collab-edition-3-0-meet-the-16-new-housemates/story/ |access-date=24 Oktubre 2026 |website=[[GMA News Online]] |publisher=[[GMA Network]] |language=en}}</ref> Kalaunan, hinati sila sa dalawang grupo na walang direktang kaugnayan sa mga ahensyang kinabibilangan ng mga regular na ''housemate'': walong "Kapuso" ''housemate'' at walong "Kapamilya" ''housemate''.<ref>{{Cite news |author=Evangelista |first=Jessica Ann |date=25 Oktubre 2026 |title=Winwyn Marquez, Mikee Quintos among new housemates of ‘PBB Collab 3.0’ |language=en |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://entertainment.inquirer.net/687811/winwyn-marquez-mikee-quintos-among-new-housemates-of-pbb-collab-3-0 |access-date=25 Oktubre 2026}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Posadas |first=Andrea |date=24 Oktubre 2026 |title=New Home, New Stars: Meet the 16 Housemates of “Pinoy Big Brother Collab 3.0” |url=https://www.wheninmanila.com/pbb-collab-new-season/ |access-date=25 Oktubre 2026 |website=[[When in Manila]] |language=en}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="margin:1em auto; font-size:100%; line-height:20px; text-align:center" |+ class="nowrap" |Listahan ng mga ''housemate'' sa ''Pinoy Big Brother: Collab Edition'' ''3.0'' !Kalahok !Edad !Bayan !Himpilan !Uri !Trabaho !Araw ng pagpasok !Araw ng paglabas !Estado !Sang. |- !{{Sortname|Anthony|Constantino}} |24 | align="left" |[[California]], Estados Unidos | style="background:#004680" | {{fontcolor|white|Kapuso}} |''Celebrities'' | align="left" |Aktor |Araw 1 | |''Ligtas'' | rowspan="16" |<ref name=":1" /> |- !{{Sortname|Bela|Arcal|nolink=1}} |29 | align="left" |[[Kabite]] | style="background:#004680" | {{fontcolor|white|Kapuso}} |''Regulars'' | align="left" |Manggagawa sa pabrika |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !Calix Esguerra |18 | align="left" |[[Pampanga]] | style="background:#BD0E1A" | {{fontcolor|white|Kapamilya}} |''Regulars'' | align="left" |''Pageant king'' |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !{{Sortname|Cianne|Dominguez}} |25 | align="left" |[[Rizal]] | style="background:#BD0E1A" | {{fontcolor|white|Kapamilya}} |''Celebrities'' | align="left" |Personalidad sa telebisyon |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !Ethan Benares |20 | align="left" |[[Bacolod]] | style="background:#004680" | {{fontcolor|white|Kapuso}} |''Regulars'' | align="left" |Atleta |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !{{sortname|Gehlee|Dangca|link=Gehlee}} |19 | align="left" |[[Las Piñas]] | style="background:#BD0E1A" | {{fontcolor|white|Kapamilya}} |''Celebrities'' | align="left" |Tagapagtanghal |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !Jeo Ong |18 | align="left" |[[Palawan]] | style="background:#BD0E1A" | {{fontcolor|white|Kapamilya}} |''Celebrities'' | align="left" |Tagapagtanghal |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !Lans Nagal |24 | align="left" |[[Kabite]] | style="background:#004680" | {{fontcolor|white|Kapuso}} |''Regulars'' | align="left" |Estudyante at ''content creator'' |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !{{sortname|Mikee|Quintos}} |28 | align="left" |[[Maynila]] | style="background:#004680" | {{fontcolor|white|Kapuso}} |''Celebrities'' | align="left" |Aktres |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !Nathan Garcia |19 | align="left" |[[Cebu]] | style="background:#BD0E1A" | {{fontcolor|white|Kapamilya}} |''Regulars'' | align="left" |Modelo |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !Nicole Fortuna |21 | align="left" |[[Bohol]] | style="background:#004680" | {{fontcolor|white|Kapuso}} |''Regulars'' | align="left" |Modelo |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !{{Sortname|Primo|Alterado|nolink=1}} |20 | align="left" |[[Taguig]] | style="background:#BD0E1A" | {{fontcolor|white|Kapamilya}} |''Regulars'' | align="left" |''Content creator'' |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !Raheel Bhyria |24 | align="left" |[[Las Piñas]] | style="background:#004680" | {{fontcolor|white|Kapuso}} |''Celebrities'' | align="left" |Aktor at boksingero |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !{{sortname|Robbie|Jaworski}} |26 | align="left" |[[Pasig]] | style="background:#BD0E1A" | {{fontcolor|white|Kapamilya}} |''Celebrities'' | align="left" |Aktor |Araw 1 | |''Ligtas'' |- !Shea Valerio |19 | align="left" |[[Rizal]] | style="background:#BD0E1A" | {{fontcolor|white|Kapamilya}} |''Regulars'' | align="left" |''Beauty queen'' |Araw 1 | |''Ligtas'' |- ![[Winwyn Marquez]] |34 | align="left" |[[Parañaque]] | style="background:#004680" | {{fontcolor|white|Kapuso}} |''Celebrities'' | align="left" |Aktres at ''beauty queen'' |Araw 1 | |''Ligtas'' |} == Mga yugto == === Linggo 1 === {{Episode table|background=#FFF8DC|overall=3|title=''Pinoy Big Brother: Collab 3.0''|airdate=|aux1=|aux1T=Kasaysayan ng mga kaganapan|aux2=|aux2T=Oras na nakalaan|aux3=|aux3T=Sanggunian|episodes={{Episode list | EpisodeNumber = 1 | Title = #PBBCollab3point0 | Aux1 = Araw 1 | Aux2 = Sabado ; 6:00 n.g. <small>(PHT)</small> | Aux3 = <ref>{{Cite web |date=25 Oktubre 2026 |title=Get to Know the 'Pinoy Big Brother: Collab 3.0' Housemates |url=https://metro.style/people/2026/10/24/meet-the-pinoy-big-brother-celeb-collab-3-0-housemates-2335 |archive-url=https://web.archive.org/web/20261025030848/https://metro.style/people/2026/10/24/meet-the-pinoy-big-brother-celeb-collab-3-0-housemates-2335 |archive-date=25 Oktubre 2026 |access-date=25 Oktubre 2026 |website=Metro Style |language=en}}</ref> | OriginalAirDate = {{Start date|2026|10|24}} | ShortSummary = Ipinapakilala sa pagsisimula ng pinakabagong kabanata ang bagong bahay ng Pinoy Big Brother at ang pinakabagong grupo ng mga ''housemate'', na binubuo ng pinagsamang mga ''regular'' at ''celebrity'' na housemate. Inihayag din sa yugto ang ''Collab ni Kuya'' na ''twist'', kung saan mayroong dalawang ''housemate'', isang Kapamilya at isang Kapuso, na magiging "ka-collab" o kasabwat ni ''Big Brother'', na tutukuyin pa lamang sa hinaharap. }} {{Episode list | EpisodeNumber = 2 | Title = "#PBBCollab3FirstNight" | Aux1 = Araw 1 | Aux2 = Linggo; 4:40 n.h. <small>(PHT)</small> | OriginalAirDate = {{Start date|2026|10|25}} | Aux3 = <ref>{{Cite web |last=Dela Cruz |first=Liezel |date=25 Oktubre 2026 |title=Day 2: Robbie, may secret mission bilang Ka-Collab ni Kuya! {{!}} PBB Collab 3.0 |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/studios/tv/2026/10/25/day-2-robbie-may-secret-mission-bilang-ka-collab-ni-kuya-pbb-collab-3-0-1909 |access-date=26 Oktubre 2026 |website=ABS-CBN Entertainment |publisher=[[ABS-CBN News]] |language=en}}</ref> | ShortSummary = Itinampok sa yugto ang mga mahahalagang bahagi at mga sandali noong unang gabi ng mga ''housemate'' sa loob ng bahay. Isiniwalat din na si Robbie ay isa sa dalawang kasabwat o "ka-collab" ni Big Brother, na siyang magsisimula ng Big Collab Charity Mission sa kabanatang ito. * '''Ibinigay na gawain''': Pagdating naman sa kanilang unang gawain at unang pagkain sa loob ng bahay, magtutulungan ang mga ''housemate'' na ilipat ang malalaking barya na sumisimbolo sa pagkaing nagmula sa tahanan ng mga housemate gamit lamang ang kanilang mga paa. Kailangan nilang ilagay at ipatong-patong ang mga ito sa plataporma sa loob lamang ng tatlumpung minuto.<ref>{{Cite web |last=Dela Cruz |first=Liezel |date=25 Oktubre 2026 |title=Day 2: Housemates, tagumpay sa unang task! {{!}} PBB Collab 3.0 |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/studios/tv/2026/10/25/day-2-housemates-tagumpay-sa-unang-task-pbb-collab-3-0-1905 |archive-url=https://web.archive.org/web/20261026154627/https://www.abs-cbn.com/entertainment/studios/tv/2026/10/25/day-2-housemates-tagumpay-sa-unang-task-pbb-collab-3-0-1905 |archive-date=26 Oktubre 2026 |access-date=26 Oktubre 2026 |website=ABS-CBN Entertainment |publisher=[[ABS-CBN News]] |language=en}}</ref> }} {{Episode list | EpisodeNumber = 3 | Title = #PBBCollab3UnangUmaga | Aux1 = Araw 1-2 | Aux2 = Lunes; 9:35 n.g. <small>(PHT)</small> | OriginalAirDate = {{Start date|2026|10|26}} | Aux3 = | ShortSummary = Itinampok sa yugto ang mga unang pag-uusap ni ''Big Brother'' sa kaniyang mga bagong ''housemate'', pati na rin ang kanilang unang umaga sa loob ng bahay. Isiniwalat din sa yugto na si Mikee ang Kapuso "ka-collab" ni ''Big Brother'', kasama si Robbie.<ref>{{Cite web |last=Dela Cruz |first=Liezel |date=27 Oktubre 2026 |title=Day 3: Alamin kung sino ang ikalawang Ka-Collab ni Kuya! {{!}} PBB Collab 3.0 |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/studios/tv/2026/10/27/day-3-alamin-kung-sino-ang-ikalawang-ka-collab-ni-kuya-pbb-collab-3-0-0024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20261028030247/https://www.abs-cbn.com/entertainment/studios/tv/2026/10/27/day-3-alamin-kung-sino-ang-ikalawang-ka-collab-ni-kuya-pbb-collab-3-0-0024 |archive-date=28 Oktubre 2026 |access-date=28 Oktubre 2026 |website=ABS-CBN Entertainmet |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Dela Cruz |first=Liezel |date=27 Oktubre 2026 |title=Day 3: Kuya at Bela, napag-usapan ang pinaka poging housemate {{!}} PBB Collab 3.0 |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/studios/tv/2026/10/27/day-3-kuya-at-bela-napag-usapan-ang-pinaka-poging-housemate-pbb-collab-3-0-0022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20261028063201/https://www.abs-cbn.com/entertainment/studios/tv/2026/10/27/day-3-kuya-at-bela-napag-usapan-ang-pinaka-poging-housemate-pbb-collab-3-0-0022 |archive-date=28 Oktubre 2026 |access-date=28 Oktubre 2026 |website=ABS-CBN Entertainment |language=en}}</ref> * '''Ibinigay na gawain''': Para sa gawaing pagbabahaging ito, magkukuwento ang mga ''housemate'' tungkol sa mga bagay na nasa kani-kanilang ''gift box'', na nagmula sa kani-kanilang tahanan. }} {{Episode list | EpisodeNumber = 4 | Title = #PBB3ItemsFromHome | Aux1 = | Aux2 = Martes; 9:35 n.g. <small>(PHT)</small> | OriginalAirDate = {{Start date|2026|10|27}} | Aux3 = | ShortSummary = Ipinagpapatuloy sa yugtong ito ang gawaing pagbabahagi mula sa nakaraang yugtong. Kalaunan, napagtanto ni Mikee na si Robbie ang kaniyang “ka-collab” kasama si ''Big Brother''. }} {{Episode list | EpisodeNumber = 5 | Title = #PBBCollab | Aux1 = | Aux2 = Miyerkules; n.g. <small>(PHT)</small> | OriginalAirDate = {{Start date|2026|10|28}} | Aux3 = | ShortSummary = Ipinapakita sa yugto ang panimula sa unang lingguhang gawain ng mga ''housemate'' para sa kabanatang ito. Tampok din dito ang unang lihim na gawain nina Mikee at Robbie bilang mga katuwang ni ''Big Brother''. Kinailangan nilang hanapin ang sulat na naglalaman ng gawain sa may bahagi ng bughaw na sopa nang hindi nahuhuli ng kanilang mga kapwa ''housemate''. * '''Ibinigay na lingguhang gawain''': Para sa kanilang unang lingguhang gawain na tinatawag na ''The Big Foundation'', kailangang bumuo ang mga ''housemate'' ng tore na may taas na apat na talampakan gamit ang mga bloke na gawa sa kahoy. Ilalagay ito sa isang makitid na espasyo, at gagawin nila ito nang pangkatu-pares, isa-isa lamang. Pagkatapos mabuo ang tore, kailangan nilang ilagay ang maliit na bersyon ng Pinoy Big Brother (PBB) House sa tuktok nito. * '''Ibinigay na lihim na gawain''': Bilang bahagi ng kanilang unang lingguhang gawain, sina Mikee at Robbie ay lihim na inatasang bumuo ng isang maliit na bersyon ng PBB House sa loob ng apatnapu't-walong oras, nang hindi napapansin ng mga ''housemate''. Kung magtatagumpay, makatatanggap sila ng ₱10,000 para sa ''Big Collab Charity Mission''. }} {{Episode list | EpisodeNumber = 6 | Title = #PBBCollab3HBDShea | Aux1 = | Aux2 = Huwebes; 9:35 n.g. <small>(PHT)</small> | OriginalAirDate = {{Start date|2026|10|29}} | Aux3 = | ShortSummary = Itinampok sa yugto ang pagdiriwang ng kaarawan ni Shea, kabilang ang pagpasok ng mga lalaking Kapamilya houseguest—sa pangunguna ni Piolo Pascual—upang batiin ang may kaarawan. * '''Pagpasok ng mga houseguest''': Pumasok sa bahay sina [[Piolo Pascual]], [[Iñigo Pascual]], [[Darren Espanto]], at mga dating ''hosuemate'' na sina [[Kyle Echarri]] (''[[Pinoy Big Brother: Kumunity Season 10|Kumunity Season 10]]''), [[Emilio Daez]] (''[[Pinoy Big Brother: Celebrity Collab Edition|Collab 1]]''), at [[River Joseph]] (''Collab 1'') upang batiin si Shea sa kaniyang kaarawan.<ref>{{Cite web |date=29 Oktubre 2026 |title=PBB: Piolo Pascual, Darren Espanto, more stars visit Bahay ni Kuya |url=https://www.gmanetwork.com/news/showbiz/chikaminute/1007660/pbb-piolo-pascual-darren-espanto-more-stars-visit-bahay-ni-kuya/story/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20261030230925/https://www.gmanetwork.com/news/showbiz/chikaminute/1007660/pbb-piolo-pascual-darren-espanto-more-stars-visit-bahay-ni-kuya/story/ |archive-date=30 Oktubre 2026 |access-date=31 Oktubre 2026 |website=[[GMA News Online]] |publisher=[[GMA Network]] |language=en}}</ref> }} {{Episode list | EpisodeNumber = 7 | Title = #PBBCollab3TrickorTreat | Aux1 = | Aux2 = Biyernes; 9:35 n.g. <small>(PHT)</small> | OriginalAirDate = {{Start date|2026|10|30}} | Aux3 = | ShortSummary = Itinampok sa yugto ang isang nakakatawa at nakakatakot na gawain para sa mga nagdiriwang ng kanilang kaarawan na sina Shea at Lans—ang mag-anyo bilang "aswang" upang takutin ang kanilang mga kasama sa bahay, na gagamitin din nila para sa kanilang Halloween party. *'''Gawaing ibinigay''': Para sa pagkain sa kanilang Halloween party, inatasan sina Shea at Lans na mag-anyo bilang mga "aswang" na magkakadikit. Ang kanilang layunin ay takutin ang kanilang mga kapwa ''housemate'' at pasigawin ang mga ito. Ang gawaing ito ang magtatakda kung gaano karaming pagkain ang matatanggap nila para sa Halloween party. Kung ang "scream meter" ay nasa ibaba ng 6, wala silang matatanggap na pagkain; kung ito ay nasa 7 hanggang 10, makakatanggap sila ng kalahating bahagi ng pagkain; ngunit kung aabot ito sa 11 hanggang 12 sa "scream meter," makukuha nila ang buong rasyon ng pagkain para sa pagdiriwang. Bukod dito, ang gawaing ito ay isinasagawa rin upang makakuha ang iba pang mga kasama sa bahay ng karagdagang mga "block" para sa kanilang lingguhang gawain. }} {{Episode list | EpisodeNumber = 8 | Title = #PBB3HalloweenBDay | Aux1 = | Aux2 = Sabado; 6:15 n.g. <small>(PHT)</small> | OriginalAirDate = {{Start date|2026|10|31}} | Aux3 = | ShortSummary = Itinampok sa yugtong ito ang pinagsamang Halloween party at pagdiriwang ng kaarawan nina Lans at Shea. Ipinakita rin sa yugtong ito ang progreso ng lihim na gawain ng dalawang "ka-collab" ni Big Brother na sina Mikee at Robbie. * '''Pag-usad ng lihim na gawain''': Matagumpay na nakagawa ang dalawang "ka-collab" ni Big Brother ng isang maliit na bersyon ng bahay ni ''Big Brother'' sa loob ng apatnapu't-walong oras, na nagbigay-daan upang makuha nila ang ₱10,000 para sa ''Big Collab Charity Mission''. }}}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{Pinoy Big Brother}} at17ook3tij333s4u7dihwez9kx5165 Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2026 4 340727 2238364 2236923 2026-11-01T03:39:19Z Ryomaandres 8044 2238364 wikitext text/x-wiki {{Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia}} {{BPW |header =Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia ng 2026 <div style="margin-right:1em; float:right;">[[File:WAM logo (Philippine edition in Tagalog).svg|right|250px]]|300px|center]]</div> |subheader = Ang '''[[Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia|Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia]]''' ay isang taunang patimpalak sa Wikipedia na nakatuon sa pagsulong ng mga nilalamang pang-Asya sa iba't ibang mga wikang edisyon ng Wikipedia. Bawat kalahok na pamayanan ay magpapatakbo ng isang buwang ''online'' na edit-a-thon sa kani-kanilang wika ng Wikipedia tuwing Nobyembre hanggang Disyembre (depende ang simula sa lokal na tagapag-organisa, basta't isang buwan) upang makalikha ng bagong nilalaman o mapabuti ang mga mayroon nang mga artikulo tungkol sa mga paksa na may kaugnayan sa [[Asya]]. Hindi limitado sa mga pamayanang Wikipedia sa Asya ang pagsali sa patimpalak. Nagsimula ang unang edisyon ng paligsahan na ito noong 2015 at bawat taon, tumaas ang mga bilang ng mga artikulo at lumawak at naging sari-sari ang mga kalahok. Bilang bahagi ng pagkakaibigan at palitang pangkalinangan ng Asyanong Pamayanan sa Wikipedia, ang mga kalahok na lilikha ng hindi bababa sa apat na mga artikulo ay makakatanggap ng isang natatanging Postkard ng Wikipedia mula sa iba pang kalahok na pamayanan. Humandang masopresa! Hindi mo malalaman kung sinong pamayanang Wiki ang magpapadala sa iyo ng mga postkard! Gagawaran ng "Ginintuang Parangal ng Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia" ang sinumang Wikipedista na makakalikha ng pinakamaraming mga artikulo sa bawat edisyon ng Wikipedia. [[File:Asia (orthographic projection).svg|center|200px]] <div style="text-align:center;"> <!-- Please edit the "URL" accordingly, especially the "section" number; thanks --> {{Clickable button 2|Magpatala na|url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/Mga kalahok}} |class=mw-ui-progressive}} {{Clickable button 2|Isumite ang kontribusyon|url=https://fountain.toolforge.org/editathons/asian-month-2026-tl/add|class=mw-ui-progressive|class=mw-ui-progressive}} <small>''Kung nagkaroon ka ng problema sa pag-sumite mo, maari mo i-sumite ang lahok mo sa [[Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2026/Mga lahok|pahinang ito]].''</small> </div> <br> |body = ==Mga patakaran== '''Buod: Lumikha ng mga bagong artikulo na may kaugnayan sa Asya (tao, lugar, kalinangan, atbp.), hindi bababa sa 3,000 mga karakter o byte at 300 mga salita, na may mga sanggunian, mula Nobyembre 1, 2026 0:00 at Nobyembre 30, 2026 23:59 (UTC). Hindi pasado ang mga tala. Ikukunsidera din ang pagpapabuti ng mga artikulong may kaugnayan sa Asya.''' * Nilikha ang artikulo sa pagitan ng Nobyembre 1, 2026 0:00 at Nobyembre 30, 2026 23:59 (UTC). (Araw at oras sa Pilipinas: Nobyembre 1, 2026 8:00 hanggang Nobyembre 30, 2026 7:59). * Hindi bababa ang haba ng artikulo sa 3,000 mga byte o karakter at hindi rin bababa sa 300 mga salita. <small>(hindi kasama ang Infobox, ''template'' o padron atbp.)</small> * Kailangang mayroong notabilidad (mahalaga o kapansin-pansin) ang artikulo batay sa mga sanggunian. * Kailangang mapagkakatiwalaan ang mga sanggunian; kailangang mapatunayan ng sangguniang nakatala ang napagdudahan o kontrobersyal na mga pahayag. * Hindi dapat naisalin ang artikulo ng isang ''[[computer program]]'' at maayos ang [[balarila]] nito. * Dapat walang malaking isyu ang artikulo (walang paglabag sa [[karapatang-ari]], pinagduduhan ang notabilidad, atbp.) * Hindi dapat tala ang artikulo. * Kailangang nagbibigay kaalaman ang artikulo. * Kailangang ang artikulo ay tungkol sa kahit anong paksa na may kaugnayan sa isang [[:w:List of sovereign states and dependent territories in Asia|bansa sa Asya]]. * Itse-tsek ng ibang tagapag-organisa ang mga artikulong nilikha ng isang tagapag-organisa. * Ang hurado mula sa kani-kanilang wikang edisyon ng Wikipedia ang magpapasya kung tatanggapin o hindi ang isang lahok na artikulo mula sa kanilang lokal na wikang edisyon ng Wikipedia. * Kapag nakalikha ang isang kalahok ng apat (4) na artikulo na naisagawa ang mga patakaran ng patimpalak na ito, makakatanggap ang kalahok ng isang '''''digital barnstar''''' o tropeong-bituin ([[/Tala ng mga kuwalipikadong kalahok|Tala ng mga kuwalipikadong kalahok]]) mula sa isang pamayanang Wikipedia sa Asya. * Tatanggap ang nanalo ng Ginintuang Parangal ng isang pirmadong sertipiko mula sa mga Apiliyadong Asyano, at isang karagdagang postkard. Tingnan ang [[m:Wikipedia Asian Month/QA|''Q&A'']] sa Meta para karagdagang impormasyon. * Ang Wikipediang Tagalog ay puno ng mga [[Wikipedia:Usbong|usbong]] o ''stub''. Hindi tulad sa [[:meta:Wikipedia Asian Month 2020/Organiser Guidelines|dating pangkalahatang patakaran]] ng internasyunal na pangkat na nagsulong ng patimpalak na ito, ikukunsidera ng tagapag-organisa ng patimpalak na ito sa Wikipediang Tagalog ang pagpapabuti ng mga artikulong tungkol sa Asya na usbong o kahit hindi usbong ngunit kulang sa sanggunian at hindi mataas ang kalidad. Dahil hindi maaring ilahok ang mga kontribusyon sa Fountain tool, maari mong ilista ang iyong pinabuti at pinalawak na artikulo dito: [[Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2026/Mga lahok]]. * Taliwas din sa dating pangkalahatang patakaran, ikukunsidera ang mga artikulong nilikha na may kaugnayan sa Pilipinas dahil mahirap malaman kung ang patnugot ay mamamayang Pilipino. Karagdagan pa nito, nais ng tagapag-organisa na gawing malaya at madali sa tagapag-ambag na isulong ang mga nilalamang pang-Asya dahil karamihan sa kanila ay alam at interesado sa mga paksang may kaugnayan sa Pilipinas. ==Magpatala== Maari kang magpatala sa kahit anong oras hanggang Nobyembr 30, 2026. <div style="text-align:center;"> {{Clickable button 2|Magpatala na|url=https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Buwan_na_Pang-Asya_sa_Wikipedia/2026/Mga_kalahok&action=edit|class=mw-ui-progressive}} </div> {{Hidden|Tala ng mga kalahok| {{/Mga kalahok}}}} ==Isumite ang mga lahok na artikulo== Lumikha o nagpabuti ka ba ng artikulo sa Wikipediang Tagalog para sa Buwan na Pang-Asya? Isumite ang inyong mga kontribusyon sa pamamagitan ng Fountain tool. <div style="text-align:center;"> {{Clickable button 2|Isumite ang kontribusyon|url=https://fountain.toolforge.org/editathons/asian-month-2026-tl/add|class=mw-ui-progressive|class=mw-ui-progressive}} </div> Kung nahihirapan kang magadala sa pamamagitan ng Fountain, pakiulat ang iyong problema sa [[Usapang Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2026|pahinang usapan ng patimpalak na ito]] at subukan muli sa ibang pagkakataon. Kung mayroong problema pa rin pagkatapos gawin ito, maari mo siyang itala [[Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2026/Mga lahok|dito]]. ==Mga tagapag-organisa== * [[User:Jojit fb|Jojit Ballesteros]] ==Mga nakaraang edisyon== *[[Wikipedia:Buwang Asyano ng Wikipedia 2015|Buwang Asyano ng Wikipedia ng 2015]] *[[Wikipedia:Buwang Asyano ng Wikipedia 2016|Buwang Asyano ng Wikipedia ng 2016]] *[[Wikipedia:Buwang Asyano ng Wikipedia|Buwang Asyano ng Wikipedia ng 2018]] *[[Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2019|Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia ng 2019]] *[[Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2020|Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia ng 2020]] *[[Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2021|Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia ng 2021]] *[[Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2022|Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia ng 2022]] *[[Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2023|Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia ng 2023]] *[[Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2024|Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia ng 2024]] *[[Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2024|Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia ng 2025]] |footer = ==Mga kapaki-pakinabang na link== {{flatlist| * [[m:Wikipedia Asian Month|Pahina sa Meta]] * [[m:Wikipedia Asian Month - Rewarded Participants' Data Privacy Statement|Pahayag sa Pribasiya ng Datos]] * [[m:Wikipedia Asian Month/QA|Mga Tanong at Sagot sa Meta]] }} {{clear}} }} [[Kaurian:WikiProyekto]] q3r9x6y7swyqojb619p6lskg8hu9mg9 Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2026/Mga kalahok 4 340733 2238361 2236908 2026-11-01T03:26:16Z Ryomaandres 8044 2238361 wikitext text/x-wiki <noinclude>Para magpatala sa patimpalak, idagdag ang iyong lagda sa ibaba gamit ang <nowiki># ~~~~</nowiki>. Maari kang magpatala hanggang Nobyembre 30, 2026.</noinclude> ---- # [[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 08:40, 25 Oktubre 2026 (UTC) # # [[Tagagamit:Ryomaandres|Ryomaandres]] ([[Usapang tagagamit:Ryomaandres|kausapin]]) 03:26, 1 Nobyembre 2026 (UTC) kxd6kt4lzfz1xfhku0rz7ubvsbxqtbm 2238362 2238361 2026-11-01T03:26:25Z Ryomaandres 8044 2238362 wikitext text/x-wiki <noinclude>Para magpatala sa patimpalak, idagdag ang iyong lagda sa ibaba gamit ang <nowiki># ~~~~</nowiki>. Maari kang magpatala hanggang Nobyembre 30, 2026.</noinclude> ---- # [[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 08:40, 25 Oktubre 2026 (UTC) # [[Tagagamit:Ryomaandres|Ryomaandres]] ([[Usapang tagagamit:Ryomaandres|kausapin]]) 03:26, 1 Nobyembre 2026 (UTC) 9tfjgpo5tc8ovxc6aajfm4lkdwz34to Bahura ng Panganiban 0 340770 2238274 2237413 2026-10-31T14:00:18Z Myrabert015 156576 2238274 wikitext text/x-wiki {{Infobox islands | disputed = yes | name = Bahura ng Panganiban | island_type = [[Bahura]] | other_names = Mischief Reef<br /Panganiban Reef ''(Philippine English)''<br />Bahura ng Panganiban ''(Filipino)''<br />美濟礁 / 美济礁 Měijì Jiāo ''(Chinese)''<br />Đá Vành Khăn ''(Vietnamese)'' | image_name = Da Vanh Khan.jpg | image_size = 260 | image_caption = Larawan mula sa [[Sentinel-2]] (Oktubre 2022) | pushpin_map = Spratly Islands relief | location = [[Kanlurang Dagat ng Pilipinas]] | coordinates = {{coord|9|55|N|115|32|E|source:kolossus-zhwiki|display=inline,title}} | archipelago = [[Kapuluan ng Kalayaan]] | country = {{CHN}} | country_admin_divisions_title = [[Probinsiya]] | country_admin_divisions = [[Hainan]] | country_admin_divisions_title_1 = [[Lungsod]] | country_admin_divisions_1 = [[Sansha]] | country2 = {{PHI}} | country2 = {{PHL}} | country2_admin_divisions_title = [[Bayan]] | country2_admin_divisions = [[Kalayaan, Palawan|Kalayaan]], [[Palawan]] | country3 = {{TWN}} | country4 = {{VNM}} | area_km2 = 0 | area_footnotes = {{nbsp}}(Natural)<br>{{convert|558|ha|acres|abbr=on}} (Pinalawak) }} Ang '''Bahura ng Panganiban''', (Ingles: '''Panganiban Reef'''; na kilala rin bilang '''Mischief Reef'''; Biyetnames: ''Đá Vành Khăn''), o '''Meiji Reef''' (Tsino: ''美濟礁 / 美济礁''; pinyin: ''Měijì Jiāo'') ay isang atoll sa [[Kapuluan ng Kalayaan|Kapuluan]] [[Kapuluan ng Kalayaan|ng Kalayaan]] sa [[Kanlurang Dagat ng Pilipinas]] na matatagpuan 33 km (20.50 mi) hilaga't-kanluran ng [[Buhanginan ng Ayungin|Buhanginan ng Ayungin (Second Thomas Shoal)]]. Kasalukuyang sinasakupan ito ng [[Tsina]]. Inaangkin ito ng [[Pilipinas]], [[Taiwan]], at [[Vietnam]]. == Topograpiya at mga features == Ang atoll ay hugis pabilog. Likas na tumataas sa ibabaw ng tubig lamang tuwing mababang tide, ang atoll ay nakapalibot sa isang laguna.<ref name=Gazetteer>{{cite web|title=Digital Gazetteer of the Spratly Islands |url=http://www.southchinasea.org/macand/gazetteer.htm |publisher=www.southchinasea.org |access-date=2008-03-22 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070717152713/http://www.southchinasea.org/macand/gazetteer.htm |archive-date=July 17, 2007 }}</ref> Ang [[Republikang Bayan ng Tsina]] ay inukupahan ang bahura noong 1995.<ref name=ReefWars>{{cite journal | last = McCarthy | first = Terry | title = Reef Wars | journal = [[Time Asia]] | volume = 153 | issue = 9 | location = Puerto Princessa, Palawan | date = 8 March 1999 | url = http://www.time.com/time/asia/asia/magazine/1999/990308/spratlys1.html | archive-url = https://web.archive.org/web/20010214034610/http://www.time.com/time/asia/asia/magazine/1999/990308/spratlys1.html | url-status = dead | archive-date = 14 February 2001 | access-date = 22 March 2008}}</ref> Ginawang artipisyal na pulo ng Republikang Bayan ng Tsina at nagtayo ng isang apat na palapag na gusali, isang istasyon para sa pagmamasid ng panahon na may Doppler weather radar, mga pantalan, at isang paliparan sa lugar.<ref>{{cite web |title=Feb 2021: New Construction on Mischief Reef |url=https://simularity.com/feb-2021-new-construction-on-mischief-reef/ |website=Simularity |access-date=17 February 2021}}</ref> == Mga sanggunian == {{reflist}} {{Kapuluan ng Kalayaan}} {{Lalawigan ng Pilipinas}} [[Kaurian:Mga pulo ng Dagat Timog Tsina]] [[Kaurian:Mga pulo ng Pilipinas]] [[Kategorya:Mga sigalutan sa teritoryo ng Pilipinas]] rgmjqjsvudeurgkh8ijljqi8ut53sq1 2238275 2238274 2026-10-31T14:00:40Z Myrabert015 156576 2238275 wikitext text/x-wiki {{Infobox islands | disputed = yes | name = Bahura ng Panganiban | island_type = [[Bahura]] | other_names = Mischief Reef<br />Panganiban Reef ''(Philippine English)''<br />Bahura ng Panganiban ''(Filipino)''<br />美濟礁 / 美济礁 Měijì Jiāo ''(Chinese)''<br />Đá Vành Khăn ''(Vietnamese)'' | image_name = Da Vanh Khan.jpg | image_size = 260 | image_caption = Larawan mula sa [[Sentinel-2]] (Oktubre 2022) | pushpin_map = Spratly Islands relief | location = [[Kanlurang Dagat ng Pilipinas]] | coordinates = {{coord|9|55|N|115|32|E|source:kolossus-zhwiki|display=inline,title}} | archipelago = [[Kapuluan ng Kalayaan]] | country = {{CHN}} | country_admin_divisions_title = [[Probinsiya]] | country_admin_divisions = [[Hainan]] | country_admin_divisions_title_1 = [[Lungsod]] | country_admin_divisions_1 = [[Sansha]] | country2 = {{PHI}} | country2 = {{PHL}} | country2_admin_divisions_title = [[Bayan]] | country2_admin_divisions = [[Kalayaan, Palawan|Kalayaan]], [[Palawan]] | country3 = {{TWN}} | country4 = {{VNM}} | area_km2 = 0 | area_footnotes = {{nbsp}}(Natural)<br>{{convert|558|ha|acres|abbr=on}} (Pinalawak) }} Ang '''Bahura ng Panganiban''', (Ingles: '''Panganiban Reef'''; na kilala rin bilang '''Mischief Reef'''; Biyetnames: ''Đá Vành Khăn''), o '''Meiji Reef''' (Tsino: ''美濟礁 / 美济礁''; pinyin: ''Měijì Jiāo'') ay isang atoll sa [[Kapuluan ng Kalayaan|Kapuluan]] [[Kapuluan ng Kalayaan|ng Kalayaan]] sa [[Kanlurang Dagat ng Pilipinas]] na matatagpuan 33 km (20.50 mi) hilaga't-kanluran ng [[Buhanginan ng Ayungin|Buhanginan ng Ayungin (Second Thomas Shoal)]]. Kasalukuyang sinasakupan ito ng [[Tsina]]. Inaangkin ito ng [[Pilipinas]], [[Taiwan]], at [[Vietnam]]. == Topograpiya at mga features == Ang atoll ay hugis pabilog. Likas na tumataas sa ibabaw ng tubig lamang tuwing mababang tide, ang atoll ay nakapalibot sa isang laguna.<ref name=Gazetteer>{{cite web|title=Digital Gazetteer of the Spratly Islands |url=http://www.southchinasea.org/macand/gazetteer.htm |publisher=www.southchinasea.org |access-date=2008-03-22 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070717152713/http://www.southchinasea.org/macand/gazetteer.htm |archive-date=July 17, 2007 }}</ref> Ang [[Republikang Bayan ng Tsina]] ay inukupahan ang bahura noong 1995.<ref name=ReefWars>{{cite journal | last = McCarthy | first = Terry | title = Reef Wars | journal = [[Time Asia]] | volume = 153 | issue = 9 | location = Puerto Princessa, Palawan | date = 8 March 1999 | url = http://www.time.com/time/asia/asia/magazine/1999/990308/spratlys1.html | archive-url = https://web.archive.org/web/20010214034610/http://www.time.com/time/asia/asia/magazine/1999/990308/spratlys1.html | url-status = dead | archive-date = 14 February 2001 | access-date = 22 March 2008}}</ref> Ginawang artipisyal na pulo ng Republikang Bayan ng Tsina at nagtayo ng isang apat na palapag na gusali, isang istasyon para sa pagmamasid ng panahon na may Doppler weather radar, mga pantalan, at isang paliparan sa lugar.<ref>{{cite web |title=Feb 2021: New Construction on Mischief Reef |url=https://simularity.com/feb-2021-new-construction-on-mischief-reef/ |website=Simularity |access-date=17 February 2021}}</ref> == Mga sanggunian == {{reflist}} {{Kapuluan ng Kalayaan}} {{Lalawigan ng Pilipinas}} [[Kaurian:Mga pulo ng Dagat Timog Tsina]] [[Kaurian:Mga pulo ng Pilipinas]] [[Kategorya:Mga sigalutan sa teritoryo ng Pilipinas]] 0m6y2dcctt5qltl6eshhvas7ttne819 Electrasy 0 340833 2238347 2238236 2026-11-01T02:00:52Z Rinconada227 157375 2238347 wikitext text/x-wiki {{Short description|Ingles na rock band }} {{Infobox musical artist|name=Electrasy|image=|caption=Electrasy live at Glastonbury Festival, 1999|background=group_or_band|origin=[[Dorset]], Inglatera|genre=[[Alternative rock]], [[Britpop]]|years_active=1994–2002, 2021–kasalukuyan|label=[[MCA Records|MCA]], [[Arista Records|Arista]], Pink Hedgehog, CD Baby|current_members=Steve Atkins<br />Jim Hayden<br />Ali McKinnell<br />Alex Meadows<br />Nigel Nisbet<br />Chris Page|past_members=Paul Pridmore}} Ang '''Electrasy''' ay isang Ingles [[Musikang rock|na rock]] band. Nabuo ang itong banda noong 1994 sa Dorset, Inglatera, isang bahagi ng UK. Ang banda ay binubuo ng [[Pag-awit|bokalistang]] si Alisdair (Ali) McKinnell, mga gitaristang sina Nigel Nisbet at Steve Atkins, bahista na si Alex Meadows (na sumali sa grupo bago nila i-rekord ''ang In Here We Fall''), tambulero na si Paul Pridmore at keyboardist na si Jim Hayden (na umalis sa banda noong Mayo 2001 at muling sumali noong 2022). Ang banda ay naging aktibo hanggang 2002, bagama't ilang kasapi ng banda na nakabase pa rin sa Reyno Unido. Nag-pagkatapos ng panahong ito ay patuloy na nagtatanghal paminsan-minsan. Kasunod nito, naglabas si Nigel Nisbet ng apat na solo album, ang ''Call All the Dreamers'' noong 2007, ''Musicians Are Different'' noong 2015, ''Mainstream Panic'' noong 2016 at ''Falling from the Stars'' noong 2018. Naglabas din si Alex Meadows ng mga kamakailang solo material sa alyas ng pangalang The Inexperienced, at isa ring palagian na manganganta kasama ang iba't ibang mga artista (Tom Jones, Il Divo). Naglabas ang Electrasy ng isang bagong album noong Hulyo 1, 2021, na pinamagatang ''Givin' It Back'', kasama ang maraming pagpapanibago at isang rekording ng kanilang 1998 kanta na "Best Friend's Girl". Ang ikaapat na album, ''ang To the Other Side'', ay naitala noong 2022 at inilabas noong [[tag-init]] ng 2023. Ang paglabas ng album ay sinabayan ng dalawang konsiyerto sa UK, sa Cheltenham at sa 100 Club sa London. Noong Hulyo 2024, mabuo ng banda ang isang mas malawak na sampung petsang paglilibot sa buong katimugang Reyno Unido. Ang kanilang kanta, "Cosmic Castaway", ay itinampok sa soundtrack ng 2000 animated na pelikulang [[Titan A.E.]], at ay napakinggan nang mahigit 3 milyong beses. Isang ikalimang studio album na pinamagatang ''Out There'' ang inilabas noong Hunyo 16, 2025 na nagtatampok ng muling pagre-record ng soundtrack song ng pelikulang [[Titan A.E.]] na "Cosmic Castaway".<ref>[https://electrasy.bandcamp.com/album/out-there 2]</ref> ==Karera== Ang Electrasy, (orihinal na pinangalanang ''Crush and then Vivid'' mula 1994 hanggang 1996), ay nakamit ng tagumpay sa [[UK Singles Chart]] sa pamamagitan ng "Morning Afterglow" (umabot sa ika-19 at kaulanan ay ika-40 sa mga talatakdaan ng US Rock noong 2000.)<ref name="British Hit Singles & Albums">{{cite book | first= David | last= Roberts | year= 2006 | title= British Hit Singles & Albums | edition= 19th | publisher= Guinness World Records Limited | location= London | isbn= 1-904994-10-5 | page= 180}}</ref>, at naglabas ng dalawang pangunahing studio album, ''[[Beautiful Insane]]'' sa Reyno Unido noong 1998 at ''[[In Here We Fall]]'' sa [[Estados Unidos]] noong 2000. Ang "Morning Afterglow" ay inilabas sa parehong album, at isang bagong bersiyon ng ''Angel'' ay nairekord para sa ''In Here We Fall''. Sa kanilang karera, ang Electrasy ay tumugtog sa mahigit 180 palabas noong 1998, kabilang ang dalawang live na pagtatanghal sa Channel4 na ''[[TFI Friday]]'' at lumabas sa Other Stage sa [[Glastonbury Festival]] noong 1999.<ref>{{cite web|url=http://www.electrasy.org/glasto99.html|title=Glastonbury 99 report|archive-url=https://web.archive.org/web/20010303001419/http://www.electrasy.org/glasto99.html|archive-date=3 Marso 2001|access-date=10 Oktubre 2026|url-status=live}}</ref> Ayon sa ''[[Mga Pandaigdigang Tala ng Guinness]]'', nanalo ang Electrasy ng gantimpala dahil sa 4,400 kustard na pie na inihain sa loob ng tatlong minuto na tampok ang mga miyembro ng opisyal na Laurel and Hardy fan club, na bahagi rin ng bidyo ng kanilang awit na "Best Friend's Girl". <ref>{{Cite web |date=October 6, 2007 |title=GUINNESS WORLD RECORDS 2008 |url=https://www.amoeba.com/blog/2007/10/jamoeblog/guinness-world-records-2008.html}}</ref> ==Diskograpiya== ===Mga album=== {| class="wikitable" |- style="background:#b0c4de; text-align:center;" !Taon !Album ![[UK Albums Chart|UK]] posisyon sa tsart |- |1998 |''Beautiful Insane'' *Inilabas: 17 Setyembre 1998 *Pormato: CD |style="text-align:center;"|41 |- |2000 |''[[In Here We Fall]]'' *Inilabas: 26 Setyembre 2000 *Pormato: CD |style="text-align:center;"|— |- |2008 |''Wired for Dreaming'' *Inilabas: 2007 (narekord noong 2001) *Pormato: CD |style="text-align:center;"|— |- |2021 |''Givin' It Back'' *Iba't ibang hindi pa nailalabas na mga demo at rekording sa estudyo *Inilabas: 2021 *Pormato: Didyital |style="text-align:center;"|— |- |2023 |''To the Other Side'' * Inilabas: 15 Hulyo 2023 * Pormato: Didyital |style="text-align:center;"|— |} ===Mga single=== {| class="wikitable" |- style="background:#b0c4de; text-align:center;" ! Taon ! Impormasyon ! [[UK Singles Chart|UK]] posisyon sa tsart ! Album |- |rowspan="3"| 1998 | "Lost in Space" *Inilabas: 1 Hunyo 1998 *Pormato: CD, cassette, 7" |style="text-align:center;"| 60 |rowspan="3" style="text-align:center;" | ''Beautiful Insane'' |- | "Morning Afterglow" *Inilabas: 24 Agusto 1998 *Pormato: 2 x CD, cassette |style="text-align:center;"| 19 |- |"Best Friend's Girl" *Inilabas: 16 Nobyembre 1998 *Pormato: 2 x CD |style="text-align:center;"| 41 |- |rowspan="1"| 2008 |"Roll It Up" * Inilabas: 7 Hulyo 2008 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— |rowspan="1" style="text-align:center;" | ''Wired for Dreaming'' |- | rowspan="4" |2023 |"Chemical Angel (Radio Session)" * Inilabas: 11 Abril 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— | |- |"A Million Pictures" * Inilabas: 1 Mayo 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— | rowspan="3" |''To the Other Side'' |- |"Easing My Soul" * Inilabas: 1 Hunyo 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— |- |"I Tried" (tampok si Julia Violinista) * Inilabas: 1 Hulyo 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— |} ==Mga kawing panlabas== * [http://www.electrasy.co.uk Opisyal na pook-sapot] * [{{AllMusic|class=artist|id=p443030|pure_url=yes}} Lahat ng musikang entry para sa Electrasy] * https://web.archive.org/web/20020119131218/http://www.electrasy.org/ * [https://www.amazon.com/Electrasy-Calling-Dreamers-extraordinary-Britpop/dp/1739352904 Tinatawagan ang Lahat ng mga Mapangarapin] ==Mga sanggunian== [[Kategorya:Articles with hCards]] [[Kategorya:Britpop]] 3c40ijbpmcqplgki90k5nwdx6vyppbx 2238349 2238347 2026-11-01T02:02:33Z Rinconada227 157375 /* Karera */ 2238349 wikitext text/x-wiki {{Short description|Ingles na rock band }} {{Infobox musical artist|name=Electrasy|image=|caption=Electrasy live at Glastonbury Festival, 1999|background=group_or_band|origin=[[Dorset]], Inglatera|genre=[[Alternative rock]], [[Britpop]]|years_active=1994–2002, 2021–kasalukuyan|label=[[MCA Records|MCA]], [[Arista Records|Arista]], Pink Hedgehog, CD Baby|current_members=Steve Atkins<br />Jim Hayden<br />Ali McKinnell<br />Alex Meadows<br />Nigel Nisbet<br />Chris Page|past_members=Paul Pridmore}} Ang '''Electrasy''' ay isang Ingles [[Musikang rock|na rock]] band. Nabuo ang itong banda noong 1994 sa Dorset, Inglatera, isang bahagi ng UK. Ang banda ay binubuo ng [[Pag-awit|bokalistang]] si Alisdair (Ali) McKinnell, mga gitaristang sina Nigel Nisbet at Steve Atkins, bahista na si Alex Meadows (na sumali sa grupo bago nila i-rekord ''ang In Here We Fall''), tambulero na si Paul Pridmore at keyboardist na si Jim Hayden (na umalis sa banda noong Mayo 2001 at muling sumali noong 2022). Ang banda ay naging aktibo hanggang 2002, bagama't ilang kasapi ng banda na nakabase pa rin sa Reyno Unido. Nag-pagkatapos ng panahong ito ay patuloy na nagtatanghal paminsan-minsan. Kasunod nito, naglabas si Nigel Nisbet ng apat na solo album, ang ''Call All the Dreamers'' noong 2007, ''Musicians Are Different'' noong 2015, ''Mainstream Panic'' noong 2016 at ''Falling from the Stars'' noong 2018. Naglabas din si Alex Meadows ng mga kamakailang solo material sa alyas ng pangalang The Inexperienced, at isa ring palagian na manganganta kasama ang iba't ibang mga artista (Tom Jones, Il Divo). Naglabas ang Electrasy ng isang bagong album noong Hulyo 1, 2021, na pinamagatang ''Givin' It Back'', kasama ang maraming pagpapanibago at isang rekording ng kanilang 1998 kanta na "Best Friend's Girl". Ang ikaapat na album, ''ang To the Other Side'', ay naitala noong 2022 at inilabas noong [[tag-init]] ng 2023. Ang paglabas ng album ay sinabayan ng dalawang konsiyerto sa UK, sa Cheltenham at sa 100 Club sa London. Noong Hulyo 2024, mabuo ng banda ang isang mas malawak na sampung petsang paglilibot sa buong katimugang Reyno Unido. Ang kanilang kanta, "Cosmic Castaway", ay itinampok sa soundtrack ng 2000 animated na pelikulang [[Titan A.E.]], at ay napakinggan nang mahigit 3 milyong beses. Isang ikalimang studio album na pinamagatang ''Out There'' ang inilabas noong Hunyo 16, 2025 na nagtatampok ng muling pagre-record ng soundtrack song ng pelikulang [[Titan A.E.]] na "Cosmic Castaway".<ref>[https://electrasy.bandcamp.com/album/out-there 2]</ref> ==Karera== Ang Electrasy, (orihinal na pinangalanang ''Crush and then Vivid'' mula 1994 hanggang 1996), ay nakamit ng tagumpay sa [[UK Singles Chart]] sa pamamagitan ng "Morning Afterglow" (umabot sa ika-19 at kaulanan ay ika-40 sa mga talatakdaan ng US Rock noong 2000.)<ref name="British Hit Singles & Albums">{{cite book | first= David | last= Roberts | year= 2006 | title= British Hit Singles & Albums | edition= 19th | publisher= Guinness World Records Limited | location= London | isbn= 1-904994-10-5 | page= 180}}</ref>, at naglabas ng dalawang pangunahing studio album, ''[[Beautiful Insane]]'' sa Reyno Unido noong 1998 at ''[[In Here We Fall]]'' sa [[Estados Unidos]] noong 2000. Ang "Morning Afterglow" ay inilabas sa parehong album, at isang bagong bersiyon ng ''Angel'' ay nairekord para sa ''In Here We Fall''. Sa kanilang karera, ang Electrasy ay tumugtog sa mahigit 180 palabas noong 1998, kabilang ang dalawang live na pagtatanghal sa Channel4 na ''[[TFI Friday]]'' at lumabas sa Other Stage sa [[Glastonbury Festival]] noong 1999.<ref>{{cite web|url=http://www.electrasy.org/glasto99.html|title=Glastonbury 99 report|archive-url=https://web.archive.org/web/20010303001419/http://www.electrasy.org/glasto99.html|archive-date=3 Marso 2001|access-date=10 Oktubre 2026|url-status=live}}</ref> Ayon sa ''[[Mga Pandaigdigang Tala ng Guinness]]'', nanalo ang Electrasy ng gantimpala dahil sa 4,400 kustard na pie na inihain sa loob ng tatlong minuto na tampok ang mga miyembro ng opisyal na Laurel and Hardy fan club, na bahagi rin ng bidyo ng kanilang awit na "Best Friend's Girl".<ref>{{Cite web |date=October 6, 2007 |title=GUINNESS WORLD RECORDS 2008 |url=https://www.amoeba.com/blog/2007/10/jamoeblog/guinness-world-records-2008.html}}</ref> ==Diskograpiya== ===Mga album=== {| class="wikitable" |- style="background:#b0c4de; text-align:center;" !Taon !Album ![[UK Albums Chart|UK]] posisyon sa tsart |- |1998 |''Beautiful Insane'' *Inilabas: 17 Setyembre 1998 *Pormato: CD |style="text-align:center;"|41 |- |2000 |''[[In Here We Fall]]'' *Inilabas: 26 Setyembre 2000 *Pormato: CD |style="text-align:center;"|— |- |2008 |''Wired for Dreaming'' *Inilabas: 2007 (narekord noong 2001) *Pormato: CD |style="text-align:center;"|— |- |2021 |''Givin' It Back'' *Iba't ibang hindi pa nailalabas na mga demo at rekording sa estudyo *Inilabas: 2021 *Pormato: Didyital |style="text-align:center;"|— |- |2023 |''To the Other Side'' * Inilabas: 15 Hulyo 2023 * Pormato: Didyital |style="text-align:center;"|— |} ===Mga single=== {| class="wikitable" |- style="background:#b0c4de; text-align:center;" ! Taon ! Impormasyon ! [[UK Singles Chart|UK]] posisyon sa tsart ! Album |- |rowspan="3"| 1998 | "Lost in Space" *Inilabas: 1 Hunyo 1998 *Pormato: CD, cassette, 7" |style="text-align:center;"| 60 |rowspan="3" style="text-align:center;" | ''Beautiful Insane'' |- | "Morning Afterglow" *Inilabas: 24 Agusto 1998 *Pormato: 2 x CD, cassette |style="text-align:center;"| 19 |- |"Best Friend's Girl" *Inilabas: 16 Nobyembre 1998 *Pormato: 2 x CD |style="text-align:center;"| 41 |- |rowspan="1"| 2008 |"Roll It Up" * Inilabas: 7 Hulyo 2008 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— |rowspan="1" style="text-align:center;" | ''Wired for Dreaming'' |- | rowspan="4" |2023 |"Chemical Angel (Radio Session)" * Inilabas: 11 Abril 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— | |- |"A Million Pictures" * Inilabas: 1 Mayo 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— | rowspan="3" |''To the Other Side'' |- |"Easing My Soul" * Inilabas: 1 Hunyo 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— |- |"I Tried" (tampok si Julia Violinista) * Inilabas: 1 Hulyo 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— |} ==Mga kawing panlabas== * [http://www.electrasy.co.uk Opisyal na pook-sapot] * [{{AllMusic|class=artist|id=p443030|pure_url=yes}} Lahat ng musikang entry para sa Electrasy] * https://web.archive.org/web/20020119131218/http://www.electrasy.org/ * [https://www.amazon.com/Electrasy-Calling-Dreamers-extraordinary-Britpop/dp/1739352904 Tinatawagan ang Lahat ng mga Mapangarapin] ==Mga sanggunian== [[Kategorya:Articles with hCards]] [[Kategorya:Britpop]] 8grdpmvj5bla54jtea98vh0id9v21qi 2238352 2238349 2026-11-01T02:22:55Z Rinconada227 157375 /* Karera */ 2238352 wikitext text/x-wiki {{Short description|Ingles na rock band }} {{Infobox musical artist|name=Electrasy|image=|caption=Electrasy live at Glastonbury Festival, 1999|background=group_or_band|origin=[[Dorset]], Inglatera|genre=[[Alternative rock]], [[Britpop]]|years_active=1994–2002, 2021–kasalukuyan|label=[[MCA Records|MCA]], [[Arista Records|Arista]], Pink Hedgehog, CD Baby|current_members=Steve Atkins<br />Jim Hayden<br />Ali McKinnell<br />Alex Meadows<br />Nigel Nisbet<br />Chris Page|past_members=Paul Pridmore}} Ang '''Electrasy''' ay isang Ingles [[Musikang rock|na rock]] band. Nabuo ang itong banda noong 1994 sa Dorset, Inglatera, isang bahagi ng UK. Ang banda ay binubuo ng [[Pag-awit|bokalistang]] si Alisdair (Ali) McKinnell, mga gitaristang sina Nigel Nisbet at Steve Atkins, bahista na si Alex Meadows (na sumali sa grupo bago nila i-rekord ''ang In Here We Fall''), tambulero na si Paul Pridmore at keyboardist na si Jim Hayden (na umalis sa banda noong Mayo 2001 at muling sumali noong 2022). Ang banda ay naging aktibo hanggang 2002, bagama't ilang kasapi ng banda na nakabase pa rin sa Reyno Unido. Nag-pagkatapos ng panahong ito ay patuloy na nagtatanghal paminsan-minsan. Kasunod nito, naglabas si Nigel Nisbet ng apat na solo album, ang ''Call All the Dreamers'' noong 2007, ''Musicians Are Different'' noong 2015, ''Mainstream Panic'' noong 2016 at ''Falling from the Stars'' noong 2018. Naglabas din si Alex Meadows ng mga kamakailang solo material sa alyas ng pangalang The Inexperienced, at isa ring palagian na manganganta kasama ang iba't ibang mga artista (Tom Jones, Il Divo). Naglabas ang Electrasy ng isang bagong album noong Hulyo 1, 2021, na pinamagatang ''Givin' It Back'', kasama ang maraming pagpapanibago at isang rekording ng kanilang 1998 kanta na "Best Friend's Girl". Ang ikaapat na album, ''ang To the Other Side'', ay naitala noong 2022 at inilabas noong [[tag-init]] ng 2023. Ang paglabas ng album ay sinabayan ng dalawang konsiyerto sa UK, sa Cheltenham at sa 100 Club sa London. Noong Hulyo 2024, mabuo ng banda ang isang mas malawak na sampung petsang paglilibot sa buong katimugang Reyno Unido. Ang kanilang kanta, "Cosmic Castaway", ay itinampok sa soundtrack ng 2000 animated na pelikulang [[Titan A.E.]], at ay napakinggan nang mahigit 3 milyong beses. Isang ikalimang studio album na pinamagatang ''Out There'' ang inilabas noong Hunyo 16, 2025 na nagtatampok ng muling pagre-record ng soundtrack song ng pelikulang [[Titan A.E.]] na "Cosmic Castaway".<ref>[https://electrasy.bandcamp.com/album/out-there 2]</ref> ==Karera== Ang Electrasy, (orihinal na pinangalanang ''Crush and then Vivid'' mula 1994 hanggang 1996), ay nakamit ng tagumpay sa [[UK Singles Chart]] sa pamamagitan ng "Morning Afterglow" (umabot sa ika-19 at kaulanan ay ika-40 sa mga talatakdaan ng US Rock noong 2000.)<ref name="British Hit Singles & Albums">{{cite book | first= David | last= Roberts | year= 2006 | title= British Hit Singles & Albums | edition= 19th | publisher= Guinness World Records Limited | location= London | isbn= 1-904994-10-5 | page= 180}}</ref>, at naglabas ng dalawang pangunahing studio album, ''[[Beautiful Insane]]'' sa Reyno Unido noong 1998 at ''[[In Here We Fall]]'' sa [[Estados Unidos]] noong 2000. Ang "Morning Afterglow" ay inilabas sa parehong album, at isang bagong bersiyon ng ''Angel'' ay nairekord para sa ''In Here We Fall''. Sa kanilang karera, ang Electrasy ay tumugtog sa mahigit 180 palabas noong 1998, kabilang ang dalawang live na pagtatanghal sa Channel4 na ''[[TFI Friday]]'' at lumabas sa Other Stage sa [[Glastonbury Festival]] noong 1999.<ref>{{cite web|url=http://www.electrasy.org/glasto99.html|title=Glastonbury 99 report|archive-url=https://web.archive.org/web/20010303001419/http://www.electrasy.org/glasto99.html|archive-date=3 Marso 2001|access-date=10 Oktubre 2026|url-status=live}}</ref> Noong 2013, inilabas ng banda ang isang dati nang hindi pa nailalabas na bersiyon ng kantang "Today's the Day" para sa kompilasyong album ng [[Pink Hedgehog Records]] "Close to the Edge", na nagtatampok ng iba't ibang mang-awit at artista. Ang bersiyong ito ng kanta ay orihinal na i-rekord noong 1997 bilang parte ng yugto ng pagpaplano para sa album ''Beautiful Insane.'' Tampok sa album ''In Here We Fall'' ang isang muling paggawa, o ''cover'' sa Ingles, ng awit "''Dazed and Confused''" ni [[Led Zeppelin]]. Bukod pa rito, maririnig ang kantang "Renegades" sa kredito ng pelikulang ''Monkeybone'' na inilabas noong 2001. Ayon sa ''[[Mga Pandaigdigang Tala ng Guinness]]'', nanalo ang Electrasy ng gantimpala dahil sa 4,400 kustard na pie na inihain sa loob ng tatlong minuto na tampok ang mga miyembro ng opisyal na Laurel and Hardy fan club, na bahagi rin ng bidyo ng kanilang awit na "Best Friend's Girl".<ref>{{Cite web |date=October 6, 2007 |title=GUINNESS WORLD RECORDS 2008 |url=https://www.amoeba.com/blog/2007/10/jamoeblog/guinness-world-records-2008.html}}</ref> ==Diskograpiya== ===Mga album=== {| class="wikitable" |- style="background:#b0c4de; text-align:center;" !Taon !Album ![[UK Albums Chart|UK]] posisyon sa tsart |- |1998 |''Beautiful Insane'' *Inilabas: 17 Setyembre 1998 *Pormato: CD |style="text-align:center;"|41 |- |2000 |''[[In Here We Fall]]'' *Inilabas: 26 Setyembre 2000 *Pormato: CD |style="text-align:center;"|— |- |2008 |''Wired for Dreaming'' *Inilabas: 2007 (narekord noong 2001) *Pormato: CD |style="text-align:center;"|— |- |2021 |''Givin' It Back'' *Iba't ibang hindi pa nailalabas na mga demo at rekording sa estudyo *Inilabas: 2021 *Pormato: Didyital |style="text-align:center;"|— |- |2023 |''To the Other Side'' * Inilabas: 15 Hulyo 2023 * Pormato: Didyital |style="text-align:center;"|— |} ===Mga single=== {| class="wikitable" |- style="background:#b0c4de; text-align:center;" ! Taon ! Impormasyon ! [[UK Singles Chart|UK]] posisyon sa tsart ! Album |- |rowspan="3"| 1998 | "Lost in Space" *Inilabas: 1 Hunyo 1998 *Pormato: CD, cassette, 7" |style="text-align:center;"| 60 |rowspan="3" style="text-align:center;" | ''Beautiful Insane'' |- | "Morning Afterglow" *Inilabas: 24 Agusto 1998 *Pormato: 2 x CD, cassette |style="text-align:center;"| 19 |- |"Best Friend's Girl" *Inilabas: 16 Nobyembre 1998 *Pormato: 2 x CD |style="text-align:center;"| 41 |- |rowspan="1"| 2008 |"Roll It Up" * Inilabas: 7 Hulyo 2008 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— |rowspan="1" style="text-align:center;" | ''Wired for Dreaming'' |- | rowspan="4" |2023 |"Chemical Angel (Radio Session)" * Inilabas: 11 Abril 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— | |- |"A Million Pictures" * Inilabas: 1 Mayo 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— | rowspan="3" |''To the Other Side'' |- |"Easing My Soul" * Inilabas: 1 Hunyo 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— |- |"I Tried" (tampok si Julia Violinista) * Inilabas: 1 Hulyo 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— |} ==Mga kawing panlabas== * [http://www.electrasy.co.uk Opisyal na pook-sapot] * [{{AllMusic|class=artist|id=p443030|pure_url=yes}} Lahat ng musikang entry para sa Electrasy] * https://web.archive.org/web/20020119131218/http://www.electrasy.org/ * [https://www.amazon.com/Electrasy-Calling-Dreamers-extraordinary-Britpop/dp/1739352904 Tinatawagan ang Lahat ng mga Mapangarapin] ==Mga sanggunian== [[Kategorya:Articles with hCards]] [[Kategorya:Britpop]] bneycimxmfd5dg9juex528jq9dieguk 2238376 2238352 2026-11-01T04:12:18Z ~2026-58289-48 168263 /* Karera */ 2238376 wikitext text/x-wiki {{Short description|Ingles na rock band }} {{Infobox musical artist|name=Electrasy|image=|caption=Electrasy live at Glastonbury Festival, 1999|background=group_or_band|origin=[[Dorset]], Inglatera|genre=[[Alternative rock]], [[Britpop]]|years_active=1994–2002, 2021–kasalukuyan|label=[[MCA Records|MCA]], [[Arista Records|Arista]], Pink Hedgehog, CD Baby|current_members=Steve Atkins<br />Jim Hayden<br />Ali McKinnell<br />Alex Meadows<br />Nigel Nisbet<br />Chris Page|past_members=Paul Pridmore}} Ang '''Electrasy''' ay isang Ingles [[Musikang rock|na rock]] band. Nabuo ang itong banda noong 1994 sa Dorset, Inglatera, isang bahagi ng UK. Ang banda ay binubuo ng [[Pag-awit|bokalistang]] si Alisdair (Ali) McKinnell, mga gitaristang sina Nigel Nisbet at Steve Atkins, bahista na si Alex Meadows (na sumali sa grupo bago nila i-rekord ''ang In Here We Fall''), tambulero na si Paul Pridmore at keyboardist na si Jim Hayden (na umalis sa banda noong Mayo 2001 at muling sumali noong 2022). Ang banda ay naging aktibo hanggang 2002, bagama't ilang kasapi ng banda na nakabase pa rin sa Reyno Unido. Nag-pagkatapos ng panahong ito ay patuloy na nagtatanghal paminsan-minsan. Kasunod nito, naglabas si Nigel Nisbet ng apat na solo album, ang ''Call All the Dreamers'' noong 2007, ''Musicians Are Different'' noong 2015, ''Mainstream Panic'' noong 2016 at ''Falling from the Stars'' noong 2018. Naglabas din si Alex Meadows ng mga kamakailang solo material sa alyas ng pangalang The Inexperienced, at isa ring palagian na manganganta kasama ang iba't ibang mga artista (Tom Jones, Il Divo). Naglabas ang Electrasy ng isang bagong album noong Hulyo 1, 2021, na pinamagatang ''Givin' It Back'', kasama ang maraming pagpapanibago at isang rekording ng kanilang 1998 kanta na "Best Friend's Girl". Ang ikaapat na album, ''ang To the Other Side'', ay naitala noong 2022 at inilabas noong [[tag-init]] ng 2023. Ang paglabas ng album ay sinabayan ng dalawang konsiyerto sa UK, sa Cheltenham at sa 100 Club sa London. Noong Hulyo 2024, mabuo ng banda ang isang mas malawak na sampung petsang paglilibot sa buong katimugang Reyno Unido. Ang kanilang kanta, "Cosmic Castaway", ay itinampok sa soundtrack ng 2000 animated na pelikulang [[Titan A.E.]], at ay napakinggan nang mahigit 3 milyong beses. Isang ikalimang studio album na pinamagatang ''Out There'' ang inilabas noong Hunyo 16, 2025 na nagtatampok ng muling pagre-record ng soundtrack song ng pelikulang [[Titan A.E.]] na "Cosmic Castaway".<ref>[https://electrasy.bandcamp.com/album/out-there 2]</ref> ==Karera== Ang Electrasy, (orihinal na pinangalanang ''Crush and then Vivid'' mula 1994 hanggang 1996), ay nakamit ng tagumpay sa [[UK Singles Chart]] sa pamamagitan ng "Morning Afterglow" (umabot sa ika-19 at kaulanan ay ika-40 sa mga talatakdaan ng US Rock noong 2000.)<ref name="British Hit Singles & Albums">{{cite book | first= David | last= Roberts | year= 2006 | title= British Hit Singles & Albums | edition= 19th | publisher= Guinness World Records Limited | location= London | isbn= 1-904994-10-5 | page= 180}}</ref>, at naglabas ng dalawang pangunahing studio album, ''[[Beautiful Insane]]'' sa Reyno Unido noong 1998 at ''[[In Here We Fall]]'' sa [[Estados Unidos]] noong 2000. Ang "Morning Afterglow" ay inilabas sa parehong album, at isang bagong bersiyon ng ''Angel'' ay nairekord para sa ''In Here We Fall''. Sa kanilang karera, ang Electrasy ay tumugtog sa mahigit 180 palabas noong 1998, kabilang ang dalawang live na pagtatanghal sa Channel4 na ''[[TFI Friday]]'' at lumabas sa Other Stage sa [[Glastonbury Festival]] noong 1999.<ref>{{cite web|url=http://www.electrasy.org/glasto99.html|title=Glastonbury 99 report|archive-url=https://web.archive.org/web/20010303001419/http://www.electrasy.org/glasto99.html|archive-date=3 Marso 2001|access-date=10 Oktubre 2026|url-status=live}}</ref> Noong 2013, inilabas ng banda ang isang dati nang hindi pa nailalabas na bersiyon ng kantang "Today's the Day" para sa kompilasyong album ng [[Pink Hedgehog Records]] "Close to the Edge", na nagtatampok ng iba't ibang mang-awit at artista. Ang bersiyong ito ng kanta ay orihinal na i-rekord noong 1997 bilang parte ng yugto ng pagpaplano para sa album ''Beautiful Insane.'' Tampok sa album ''In Here We Fall'' ang isang muling paggawa, o ''cover'' sa Ingles, ng awit "''Dazed and Confused''" ng [[Led Zeppelin]]. Bukod pa rito, maririnig ang kantang "Renegades" sa kredito ng pelikulang ''Monkeybone'' na inilabas noong 2001. Ayon sa ''[[Mga Pandaigdigang Tala ng Guinness]]'', nanalo ang Electrasy ng gantimpala dahil sa 4,400 kustard na pie na inihain sa loob ng tatlong minuto na tampok ang mga miyembro ng opisyal na Laurel and Hardy fan club, na bahagi rin ng bidyo ng kanilang awit na "Best Friend's Girl".<ref>{{Cite web |date=October 6, 2007 |title=GUINNESS WORLD RECORDS 2008 |url=https://www.amoeba.com/blog/2007/10/jamoeblog/guinness-world-records-2008.html}}</ref> ==Diskograpiya== ===Mga album=== {| class="wikitable" |- style="background:#b0c4de; text-align:center;" !Taon !Album ![[UK Albums Chart|UK]] posisyon sa tsart |- |1998 |''Beautiful Insane'' *Inilabas: 17 Setyembre 1998 *Pormato: CD |style="text-align:center;"|41 |- |2000 |''[[In Here We Fall]]'' *Inilabas: 26 Setyembre 2000 *Pormato: CD |style="text-align:center;"|— |- |2008 |''Wired for Dreaming'' *Inilabas: 2007 (narekord noong 2001) *Pormato: CD |style="text-align:center;"|— |- |2021 |''Givin' It Back'' *Iba't ibang hindi pa nailalabas na mga demo at rekording sa estudyo *Inilabas: 2021 *Pormato: Didyital |style="text-align:center;"|— |- |2023 |''To the Other Side'' * Inilabas: 15 Hulyo 2023 * Pormato: Didyital |style="text-align:center;"|— |} ===Mga single=== {| class="wikitable" |- style="background:#b0c4de; text-align:center;" ! Taon ! Impormasyon ! [[UK Singles Chart|UK]] posisyon sa tsart ! Album |- |rowspan="3"| 1998 | "Lost in Space" *Inilabas: 1 Hunyo 1998 *Pormato: CD, cassette, 7" |style="text-align:center;"| 60 |rowspan="3" style="text-align:center;" | ''Beautiful Insane'' |- | "Morning Afterglow" *Inilabas: 24 Agusto 1998 *Pormato: 2 x CD, cassette |style="text-align:center;"| 19 |- |"Best Friend's Girl" *Inilabas: 16 Nobyembre 1998 *Pormato: 2 x CD |style="text-align:center;"| 41 |- |rowspan="1"| 2008 |"Roll It Up" * Inilabas: 7 Hulyo 2008 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— |rowspan="1" style="text-align:center;" | ''Wired for Dreaming'' |- | rowspan="4" |2023 |"Chemical Angel (Radio Session)" * Inilabas: 11 Abril 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— | |- |"A Million Pictures" * Inilabas: 1 Mayo 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— | rowspan="3" |''To the Other Side'' |- |"Easing My Soul" * Inilabas: 1 Hunyo 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— |- |"I Tried" (tampok si Julia Violinista) * Inilabas: 1 Hulyo 2023 * Pormato: Digital na download |style="text-align:center;"|— |} ==Mga kawing panlabas== * [http://www.electrasy.co.uk Opisyal na pook-sapot] * [{{AllMusic|class=artist|id=p443030|pure_url=yes}} Lahat ng musikang entry para sa Electrasy] * https://web.archive.org/web/20020119131218/http://www.electrasy.org/ * [https://www.amazon.com/Electrasy-Calling-Dreamers-extraordinary-Britpop/dp/1739352904 Tinatawagan ang Lahat ng mga Mapangarapin] ==Mga sanggunian== [[Kategorya:Articles with hCards]] [[Kategorya:Britpop]] 5roj01l2exoxvopipgcpb00idko1rpf Titan A.E. 0 340843 2238251 2238243 2026-10-31T12:15:14Z Rinconada227 157375 2238251 wikitext text/x-wiki {{Short description|2000 film by Don Bluth and Gary Goldman}} {{Infobox film | name = Titan A.E. | image = | caption = Theatrical release poster | director = {{Plainlist| * [[Don Bluth]] * [[Gary Goldman]] }} | producer = {{Plainlist| * [[David Kirschner]] * Gary Goldman * Don Bluth }} | screenplay = {{Plainlist| * [[Ben Edlund]] * [[John August]] * [[Joss Whedon]] }} | story = [[Hans Bauer (writer)|Hans Bauer]]<br />Randall McCormick | starring = {{Plainlist| * [[Matt Damon]] * [[Bill Pullman]] * [[Drew Barrymore]] * [[Nathan Lane]] * [[John Leguizamo]] * [[Janeane Garofalo]] * [[Ron Perlman]] }} | music = [[Graeme Revell]] | editing = Bob Bender<br />Fiona Trayler<br />Paul Martin Smith | studio = [[Fox Animation Studios]]<br>[[20th Century Fox Animation]]<ref>{{cite news |first=Paul F. |last=Duke |title=Fox tooning out, closing Phoenix arm |url=https://variety.com/2000/film/news/fox-tooning-out-closing-phoenix-arm-1117783078/ |access-date=March 25, 2022 |work=[[Variety (magazine)|Variety]] |publisher=[[Penske Media Corporation]] |date=June 27, 2000 |archive-date=March 25, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220325134415/https://variety.com/2000/film/news/fox-tooning-out-closing-phoenix-arm-1117783078/ |url-status=live}}</ref><br>[[David Kirschner|David Kirschner Productions]]<br />[[Mutant Enemy]] | distributor = [[20th Century Fox]] | released = {{Film date|2000|06|16}} | runtime = 95 minuto | language = Ingles | country = Estados Unidos | budget = $75–90 milyon<ref name="BOM" /><ref name="LATAnimatedClash" /> | gross = $36.8 milyon<ref name="BOM" /> }} Ang '''Titan A.E.''' ay isang Amerikanong animated post-apocalyptic kathang-isip na pang-agham [[pelikulang aksiyon]] noong 2000 na idinirek nina Don Bluth at Gary Goldman, at pinagbibidahan nina Matt Damon, Bill Pullman, John Leguizamo, Nathan Lane, Janeane Garofalo, at [[Drew Barrymore]]. Ang pamagat nito ay tumutukoy sa sasakyang pangkalawakan o sikpaw na sentro ng balangkas, ang ''AE,'' ay nangangahulugang sa wikang Ingles, "After Earth", o sa Wikang Tagalog, "Pagkatapos ng Daigdig". Pinagsasama ng animasyon ng pelikula ang tradisyonal na iginuhit-kamay na animasyon at malawakang paggamit ng mga ordenador o panuos. Isinisalaysay ng pelikula ang kuwento ng isang lalaki na tinatawag na Cale Tucker na nakatanggap ng misyon upang iligtas ang sangkatauhan at protektahan ang higanteng spacecraft na ''Titan'' na maaaring lumikha ng isang bagong planeta, pagkatapos ng isang kalaban espesye na extraterrestrial ay nawasak ang planetang [[Daigdig]]. Sumali siya sa mga tauhan ng isang barko at sa kanilang kapitan, na tumutulong sa kanya na mahanap ang sasakyan bago pa ito masira ng mga taga ibang planeta. Ipinalabas sa mga sinehan noong Hunyo 16, 2000, ng 20th Century Fox sa Estados Unidos bilang pangatlo at huling proyektong ginawa ng Fox Animation Studios, ''ang Titan A.E.'' ay nakatanggap ng magkahalong pagsusuri mula sa mga mamumula, na may papuri para sa mga tanawin at animasyon nito ngunit kritisismo naman para sa mga personahe at balangkas nito. Ang pelikula ay isang pagkabigo rin sa takilya, na kumita ng $36.8 milyon laban sa laang-gugulin na $75-90 milyon. Mula noon ay naging isang "cult classic" ito. <ref name="BOM">{{Cite web |title=Titan A.E. |url=http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=titanae.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20021126041617/http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=titanae.htm |archive-date=November 26, 2002 |access-date=April 11, 2015 |website=Box Office Mojo}}</ref><ref name="BloombergDM2Producer">{{Cite web |last=Palmeri |first=Christopher |date=September 19, 2013 |title=Despicable Me 2 Producer Knows How to Win the Box Office |url=https://www.bloomberg.com/bw/articles/2013-09-19/universal-s-chris-meledandri-knows-how-to-win-the-box-office |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150525154137/https://www.bloomberg.com/bw/articles/2013-09-19/universal-s-chris-meledandri-knows-how-to-win-the-box-office |archive-date=May 25, 2015 |access-date=April 11, 2015 |publisher=Bloomberg}}</ref><ref name="insider">{{Cite web |last=Shaw |first=Gabbi |date=June 24, 2025 |title=The biggest box-office flop every year since the '70s |url=https://www.businessinsider.com/movie-flops-over-the-years-2018-2#2000-titan-a-e-23 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180303020513/https://www.businessinsider.com/movie-flops-over-the-years-2018-2#2000-titan-a-e-23 |archive-date=March 3, 2018 |access-date=June 5, 2026 |website=[[Business Insider]]}}</ref> == Mga boses ng karakter == * Si Matt Damon bilang si Cale Tucker, isang yard-salvager na may dalang mapa patungong ''Titan''. ** Alex D. Linz bilang Cale Tucker noong bata pa siya * Si Bill Pullman bilang si Kapitan Joseph Korso, dating sundalo at kapitan ng ''Valkyrie''. * Si [[Drew Barrymore]] bilang si Akima Kunimoto, piloto ng ''Valkyrie'' at ang kaibig-ibig nina Cale. * Si Nathan Lane bilang si Preedex "Preed" Yoa, isang [[Pteropodidae|paniki]] na parang si Akrennian at ang unang kapareha ni Korso. * John Leguizamo bilang Gune, isang taga ibang planeta na parang [[palaka]] ng Grepoan at punong siyentipiko ni Korso. * Janeane Garofalo bilang Stith, isang taga ibang planeta na parang kanggaru na Sogowan at munitions officer ng ''Valkyrie''. * Ron Perlman bilang si Propesor Sam Tucker, ama ni Cale na tumulong sa pagbuo ng Project Titan. * Tone Lōc bilang si Tek, ang kaibigang Vusstran ni Sam Tucker na nagpalaki kay Cale pagkatapos umalis ni Sam. * Jim Breuer bilang ang Kusinero, isang taga ibang planeta na parang [[ipis]] na nagtatrabaho sa isang kapiterya sa Tau 14. * Christopher Scarabosio bilang ang Reyna ng Drej, ang pinuno ng Drej na natatakot sa potensiyal na banta ng mga tao at nagbabalak na lipulin sila. * Jim Cummings bilang si Chowquin, ang tagapangasiwa ng mga dayuhan ni Cale sa bakuran ng pagsagip ng Tau 14. * Charles Rocket bilang: ** Si Firrikash, isang manggagawa sa salvage yard ng mga dayuhan sa Tau 14 na mambubulas kay Cale. ** Isang Bantay ng Mangangalakal ng Alipin na ginulat si Preed sa kaniyang katalinuhan. * Si Ken Hudson Campbell (kinikilala bilang si Ken Campbell) bilang si Po, isang alien salvage yard worker sa Tau 14 na nang-aapi kay Cale. * Si Tsai Chin bilang isang matandang babae * Crystal Scales bilang isang babaeng palaboy * David Lander bilang Alkalde ng New Bangkok * Si Roger L. Jackson bilang ang unang dayuhan na nagtatrabaho bilang manggagawa sa salvage yard sa Tau 14 * Thomas A. Chantler bilang Lalaking Tagapagbalita * Elaine A. Clarke bilang isang mamamayan * Roy Conrad bilang Pangalawang Tao * Leslie Hedger bilang Unang Tao * Shannon Orrock bilang ang babaeng tagapagbalita na nagsasaad na inaatake ng Drej Stingers ang mga sasakyang pangtakas * Alex Pels bilang isang sundalo * Eric Schniewind bilang isang taga ibang planeta * Si Stephen Stanton bilang isang kolonista == Musika == === Soundtrack === Ang soundtrack ng ''Titan A.E.'' ay inilabas sa [[Compact cassette|audio cassette]] at sa [[Compact disc|CD]] ng [[Capitol Records|Capitol]]/[[EMI Records]] on Hunyo 6, 2000, at nagtampok 11 track ng mga contemporary rock band ng [[Lit (band)|Lit]], [[Powerman 5000]], [[Electrasy]], [[Fun Lovin' Criminals]], [[The Urge]], [[Texas (band)|Texas]], [[Bliss 66]], [[Jamiroquai]], [[Splashdown (band)|Splashdown]], [[The Wailing Souls]] at [[Luscious Jackson]].<ref name="allmusic" />{{track listing|extra_column=Artist|extra1=[[Lit (band)|Lit]]|title1=Over My Head|length1=3:39|extra2=[[Powerman 5000]]|title2=The End Is Over|length2=3:10|extra3=[[Electrasy]]|title3=Cosmic Castaway|length3=3:30|extra4=[[Fun Lovin' Criminals]]|title4=Everything Under the Stars|length4=4:04|extra5=[[The Urge]]|title5=It's My Turn to Fly|length5=3:44|extra6=[[Texas (band)|Texas]]|title6=Like Lovers (Holding On)|length6=4:36|extra7=[[Bliss 66]]|title7=Not Quite Paradise|length7=3:59|extra8=[[Jamiroquai]]|title8=Everybody's Going to the Moon|length8=5:24|extra9=[[Splashdown (band)|Splashdown]]|title9=Karma Slave|length9=3:26|extra10=[[The Wailing Souls]]|title10=Renegade Survivor|length10=4:07|extra11=[[Luscious Jackson]]|title11=Down to Earth|length11=4:51}} == Mga sanggunian == [[Kategorya:Mga artikulong may hAudio microformats]] [[Kategorya:Template film date with 1 release date]] [[Kategorya:Mga pelikula ng 2000]] <references /> [[Kategorya:Mga pelikula mula sa Estados Unidos]] [[Kategorya:Animated action films]] [[Kategorya:Animasyon]] [[Kategorya:Animated sci-fi films]] [[Kategorya:Science fiction]] [[Kategorya:Films about extraterrestrial life]] [[Kategorya:English-language films]] lkcl52nhpck7djq75x4vcsoti0pqhip Tagagamit:Ubediplomacy/Burador/Papa Leon XIV 2 340844 2238248 2026-10-31T12:14:35Z Cabayi 64153 Inilipat ni Cabayi ang pahinang [[Tagagamit:Ubediplomacy/Burador/Papa Leon XIV]] sa [[Tagagamit:SeanRonquillo/Burador/Papa Leon XIV]]: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Ubediplomacy|Ubediplomacy]]" to "[[Special:CentralAuth/SeanRonquillo|SeanRonquillo]]" 2238248 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Tagagamit:SeanRonquillo/Burador/Papa Leon XIV]] 96cu13xwjk83n08b1lj275d2his8c2z Tagagamit:Ubediplomacy/Burador 2 340845 2238250 2026-10-31T12:14:35Z Cabayi 64153 Inilipat ni Cabayi ang pahinang [[Tagagamit:Ubediplomacy/Burador]] sa [[Tagagamit:SeanRonquillo/Burador]]: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Ubediplomacy|Ubediplomacy]]" to "[[Special:CentralAuth/SeanRonquillo|SeanRonquillo]]" 2238250 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Tagagamit:SeanRonquillo/Burador]] pkz485pt9jahflhq0g39b5s91zei2bo Tagagamit:Ubediplomacy/burador 2 340846 2238253 2026-10-31T12:15:35Z Cabayi 64153 Inilipat ni Cabayi ang pahinang [[Tagagamit:Ubediplomacy/burador]] sa [[Tagagamit:SeanRonquillo/burador]]: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Ubediplomacy|Ubediplomacy]]" to "[[Special:CentralAuth/SeanRonquillo|SeanRonquillo]]" 2238253 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Tagagamit:SeanRonquillo/burador]] 07gbre6rbri27q9gh63iulixnn2h5st US Sassuolo 0 340847 2238261 2026-10-31T13:12:38Z Ryomaandres 8044 Ikinakarga sa [[US Sassuolo Calcio]] 2238261 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[US Sassuolo Calcio]] k29tm4ki5s2usv61rs97dq70kkdb7m4 Udinese Calcio 0 340848 2238262 2026-10-31T13:14:19Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1377760397|Udinese Calcio]]" 2238262 wikitext text/x-wiki Ang '''Udinese Calcio''' ({{IPA|it|udiˈneːze ˈkaltʃo, -eːse -}}; "Udines Futbol") ay isang propesyonal na club ng [[futbol]] na nakabase sa [[Udine]], [[Friul-Venecia Julia]], Italya. Ang koponan ay kasalukuyang nakikipagkumpitensiya sa [[Serie A]], ang pinakamataas na dibisyon ng [[Sistema ng ligang futbol ng Italya|fubtol sa Italya]]. Itinatag ito noong Nobyembre 30, 1896 bilang isang sports club, at noong Hulyo 5, 1911 bilang isang club ng futbol. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website}} {{In lang|it|en}} * [https://en.legaseriea.it/team/udinese Udinese Calcio] at [[Serie A]] * [https://www.uefa.com/nationalassociations/teams/51310 Udinese Calcio] at UEFA * {{Commonscatinline}} {{Udinese Calcio}}{{Udinese Calcio squad}}{{Udinese Calcio managers}}{{Udinese Calcio seasons}}{{Serie A}}{{Serie B teamlist}}{{Serie C teamlist}}{{UEFA Intertoto Cup winners}} [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 387b2hl2ikhmzx5hon7stou4l16r3fq 2238263 2238262 2026-10-31T13:14:59Z Ryomaandres 8044 2238263 wikitext text/x-wiki Ang '''Udinese Calcio''' ({{IPA|it|udiˈneːze ˈkaltʃo, -eːse -}}; "Udines Futbol") ay isang propesyonal na club ng [[futbol]] na nakabase sa [[Udine]], [[Friul-Venecia Julia]], Italya. Ang koponan ay kasalukuyang nakikipagkumpitensiya sa [[Serie A]], ang pinakamataas na dibisyon ng [[Sistema ng ligang futbol ng Italya|fubtol sa Italya]]. Itinatag ito noong Nobyembre 30, 1896 bilang isang sports club, at noong Hulyo 5, 1911 bilang isang club ng futbol. Ayon sa kaugalian, ang kasuotan sa bahay ng koponan ay binubuo ng itim at puting guhit na kamiseta, itim na shorts, at puting medyas. Ang club ay nagbo-broadcast sa channel 110 ([[Udinese Channel]]) sa [[digital terrestrial television]] sa hilagang-silangang Italya. Marami itong tagahanga sa [[Friul]] at sa mga nakapalibot na lugar. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website}} {{In lang|it|en}} * [https://en.legaseriea.it/team/udinese Udinese Calcio] at [[Serie A]] * [https://www.uefa.com/nationalassociations/teams/51310 Udinese Calcio] at UEFA * {{Commonscatinline}} {{Udinese Calcio}}{{Udinese Calcio squad}}{{Udinese Calcio managers}}{{Udinese Calcio seasons}}{{Serie A}}{{Serie B teamlist}}{{Serie C teamlist}}{{UEFA Intertoto Cup winners}} [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] bdvl6e21finex2fpn0ghlq6bzkd3pdx 2238264 2238263 2026-10-31T13:16:27Z Ryomaandres 8044 2238264 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club|clubname=Udinese|image=Udinese Calcio logo.svg|upright=0.85|fullname=Udinese Calcio [[Società per azioni|S.p.A.]]|nickname=''I Bianconeri'' (The White and Blacks) <br/> ''I Friulani'' (The Friulians) <br/> ''Le Zebrette'' (The Little Zebras)|stadium=[[Stadio Friuli|Bluenergy Stadium - Stadio Friuli]]|capacity=25,132|founded={{ubl|{{Start date and age|30 November 1896}}|as ''Società Udinese di Ginnastica e Scherma.''|{{Start date and age|5 July 1911}}|as ''Associazione del Calcio Udine''|{{Start date and age|1919}}|as ''Associazione Sportiva Udinese''|{{Start date and age|1925}}|as ''Associazione Calcio Udinese''|{{Start date and age|1978}}|as ''Udinese Calcio''}}|owner=[[Giampaolo Pozzo|Gesapar Holding S.A.]]|chrtitle=President|chairman=[[Franco Soldati]]|mgrtitle=Head coach|manager=[[Kosta Runjaić]]|league={{Italian football updater|Udinese}}|position={{Italian football updater|Udinese3}}|season={{Italian football updater|Udinese2}}|current=2026–27 Udinese Calcio season|website={{Official URL}}|pattern_b1=_udinese2627h|body1=|pattern_la1=_udinese2627h|leftarm1=|pattern_ra1=_udinese2627h|rightarm1=|pattern_sh1=_udinese2627h|shorts1=000000|pattern_so1=_udinese2627hl|socks1=000000|pattern_b2=_udinese2627A|body2=000066|pattern_la2=_udinese2627A|leftarm2=000066|pattern_ra2=_udinese2627A|rightarm2=000066|pattern_sh2=_udinese2627A|shorts2=000066|pattern_so2=_udinese2627Al|socks2=000066|pattern_la3=_udinese2627t|pattern_b3=_udinese2627t|pattern_ra3=_udinese2627t|pattern_sh3=_udinese2627t|pattern_so3=_udinese2627tl|leftarm3=e5e7da|body3=e5e7da|rightarm3=e5e7da|shorts3=e5e7da|socks3=e5e7da}}Ang '''Udinese Calcio''' ({{IPA|it|udiˈneːze ˈkaltʃo, -eːse -}}; "Udines Futbol") ay isang propesyonal na club ng [[futbol]] na nakabase sa [[Udine]], [[Friul-Venecia Julia]], Italya. Ang koponan ay kasalukuyang nakikipagkumpitensiya sa [[Serie A]], ang pinakamataas na dibisyon ng [[Sistema ng ligang futbol ng Italya|fubtol sa Italya]]. Itinatag ito noong Nobyembre 30, 1896 bilang isang sports club, at noong Hulyo 5, 1911 bilang isang club ng futbol. Ayon sa kaugalian, ang kasuotan sa bahay ng koponan ay binubuo ng itim at puting guhit na kamiseta, itim na shorts, at puting medyas. Ang club ay nagbo-broadcast sa channel 110 ([[Udinese Channel]]) sa [[digital terrestrial television]] sa hilagang-silangang Italya. Marami itong tagahanga sa [[Friul]] at sa mga nakapalibot na lugar. == Kasaysayan == === Pundasyon at mga unang taon === Ang Udinese ay itinatag noong 1896 bilang bahagi ng ''Società Udinese di Ginnastica e Scherma'', (Samahang Udinesng Gymnastics at Fencing). Sa unang taon nito, nanalo ang club sa Torneo FNGI sa [[Treviso]] matapos talunin ang Ferrara, 2-0; gayunpaman, ang titulong ito ay hindi kinikilala bilang opisyal. Noong Hulyo 5, 1911, ilang himnastang Udines, sa pangunguna ni Luigi Dal Dan, ang nagtatag ng AC Udinese, na sumali sa [[Pederasyong Futbol ng Italya|FIGC]]. Nag-debut ang bagong koponan sa isang palakaibigang laban laban sa [[Juventus FC|Juventus]], at nanalo ng 6-0. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website}} {{In lang|it|en}} * [https://en.legaseriea.it/team/udinese Udinese Calcio] at [[Serie A]] * [https://www.uefa.com/nationalassociations/teams/51310 Udinese Calcio] at UEFA * {{Commonscatinline}} {{Udinese Calcio}}{{Udinese Calcio squad}}{{Udinese Calcio managers}}{{Udinese Calcio seasons}}{{Serie A}}{{Serie B teamlist}}{{Serie C teamlist}}{{UEFA Intertoto Cup winners}} [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] e6ltyfilcfbi1l2unafadif2ym86d98 Venezia FC 0 340849 2238266 2026-10-31T13:27:14Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1382366061|Venezia FC]]" 2238266 wikitext text/x-wiki Ang '''Venezia Football Club''' ay isang Italyanong propesyonal na [[Talaan ng mga club ng futbol sa Italya|club]] ng [[futbol]] na nakabase sa [[Venecia]], [[Veneto]], na kasalukuyang naglalaro sa [[Serie A]], ang unang dibisyon ng futbol ng Italya. == Mga sanggunian == {{Reflist|2}} == Mga panlabas na link == * {{Commonscatinline}} * {{Official website|https://www.veneziafc.it}} {{Venezia FC}}{{Navboxes|list1={{Venezia FC squad}} {{Serie A}} {{Coppa Italia winners}} {{Serie B}} {{Serie C}}}} [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 8xnug2k5gcdfe91pg32f1sjmgb0za23 2238267 2238266 2026-10-31T13:27:38Z Ryomaandres 8044 2238267 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club|clubname=Venezia|current=2026–27 Venezia FC season|image=Venezia FC crest.svg|upright=0.85|fullname=Venezia Football Club [[Società a responsabilità limitata|S.r.l.]]|nickname=''I Leoni Alati'' (The Winged Lions)<br>''I Lagunari'' (The [[Venetian Lagoon|Lagoonal]] Ones)<br>''Gli Arancioneroverdi'' (The Orange-Black-Greens)|founded={{start date and years ago|df=yes|14 December 1907}}, as ''Venezia Foot Ball Club''<br>{{Start date and age|df=yes|2005}}, as ''Società Sportiva Calcio Venezia''<br>{{Start date and age|df=yes|2009}}, as ''Foot Ball Club Unione Venezia''<br>{{Start date and age|df=yes|21 July 2015}}, as ''Venezia Football Club''|stadium=[[Stadio Pier Luigi Penzo]]|capacity=12,048|owner=VFC Newco 2023 LLC ([[Tim Leiweke]], Francesca Bodie and Keegan McDonald)|chairman=Francesca Bodie<ref>{{cite web|url=https://en.veneziafc.it/news/president-francesca-bodie-s-introductory-roundtable|title=President Francesca Bodie’s Introductory Roundtable|publisher=Venezia FC|date=12 June 2026}}</ref>|chrtitle=President|mgrtitle=Head coach|manager=[[Davide Nicola]]|league={{Italian football updater|Venezia}}|season={{Italian football updater|Venezia2}}|position={{Italian football updater|Venezia3}}|website={{URL|https://www.veneziafc.it/|veneziafc.it}}|pattern_la1=_venezia2627h|pattern_b1=_venezia2627h|pattern_ra1=_venezia2627h|pattern_sh1=_venezia2627h|pattern_so1=_venezia2627hl|leftarm1=000000|body1=000000|rightarm1=000000|shorts1=000000|socks1=000000|body2=ece3da|leftarm2=ece3da|rightarm2=ece3da|shorts2=ece3da|socks2=ece3da|pattern_la2=_venezia2627a|pattern_b2=_venezia2627a|pattern_ra2=_venezia2627a|pattern_sh2=_venezia2627a|pattern_so2=_blacktop|pattern_la3=_venezia2627t|pattern_b3=_venezia2627t|pattern_ra3=_venezia2627t|pattern_sh3=_venezia2627t|pattern_so3=_venezia2627tl|leftarm3=000000|body3=000000|rightarm3=000000|shorts3=000000|socks3=000000}}Ang '''Venezia Football Club''' ay isang Italyanong propesyonal na [[Talaan ng mga club ng futbol sa Italya|club]] ng [[futbol]] na nakabase sa [[Venecia]], [[Veneto]], na kasalukuyang naglalaro sa [[Serie A]], ang unang dibisyon ng futbol ng Italya. Orihinal na itinatag bilang Venezia Foot Ball Club noong 1907, ang club ay gumugol ng malaking bahagi ng kanilang kasaysayan sa dalawang nangungunang dibisyon ng Italya. == Mga sanggunian == {{Reflist|2}} == Mga panlabas na link == * {{Commonscatinline}} * {{Official website|https://www.veneziafc.it}} {{Venezia FC}}{{Navboxes|list1={{Venezia FC squad}} {{Serie A}} {{Coppa Italia winners}} {{Serie B}} {{Serie C}}}} [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] mq26dq5486ab5uvurkqi98xthn15apz 2238268 2238267 2026-10-31T13:28:03Z Ryomaandres 8044 2238268 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club|clubname=Venezia|current=2026–27 Venezia FC season|image=Venezia FC crest.svg|upright=0.85|fullname=Venezia Football Club [[Società a responsabilità limitata|S.r.l.]]|nickname=''I Leoni Alati'' (The Winged Lions)<br>''I Lagunari'' (The [[Venetian Lagoon|Lagoonal]] Ones)<br>''Gli Arancioneroverdi'' (The Orange-Black-Greens)|founded={{start date and years ago|df=yes|14 December 1907}}, as ''Venezia Foot Ball Club''<br>{{Start date and age|df=yes|2005}}, as ''Società Sportiva Calcio Venezia''<br>{{Start date and age|df=yes|2009}}, as ''Foot Ball Club Unione Venezia''<br>{{Start date and age|df=yes|21 July 2015}}, as ''Venezia Football Club''|stadium=[[Stadio Pier Luigi Penzo]]|capacity=12,048|owner=VFC Newco 2023 LLC ([[Tim Leiweke]], Francesca Bodie and Keegan McDonald)|chairman=Francesca Bodie<ref>{{cite web|url=https://en.veneziafc.it/news/president-francesca-bodie-s-introductory-roundtable|title=President Francesca Bodie’s Introductory Roundtable|publisher=Venezia FC|date=12 June 2026}}</ref>|chrtitle=President|mgrtitle=Head coach|manager=[[Davide Nicola]]|league={{Italian football updater|Venezia}}|season={{Italian football updater|Venezia2}}|position={{Italian football updater|Venezia3}}|website={{URL|https://www.veneziafc.it/|veneziafc.it}}|pattern_la1=_venezia2627h|pattern_b1=_venezia2627h|pattern_ra1=_venezia2627h|pattern_sh1=_venezia2627h|pattern_so1=_venezia2627hl|leftarm1=000000|body1=000000|rightarm1=000000|shorts1=000000|socks1=000000|body2=ece3da|leftarm2=ece3da|rightarm2=ece3da|shorts2=ece3da|socks2=ece3da|pattern_la2=_venezia2627a|pattern_b2=_venezia2627a|pattern_ra2=_venezia2627a|pattern_sh2=_venezia2627a|pattern_so2=_blacktop|pattern_la3=_venezia2627t|pattern_b3=_venezia2627t|pattern_ra3=_venezia2627t|pattern_sh3=_venezia2627t|pattern_so3=_venezia2627tl|leftarm3=000000|body3=000000|rightarm3=000000|shorts3=000000|socks3=000000}}Ang '''Venezia Football Club''' ay isang Italyanong propesyonal na [[Talaan ng mga club ng futbol sa Italya|club]] ng [[futbol]] na nakabase sa [[Venecia]], [[Veneto]], na kasalukuyang naglalaro sa [[Serie A]], ang unang dibisyon ng futbol ng Italya. Orihinal na itinatag bilang Venezia Foot Ball Club noong 1907, ang club ay gumugol ng malaking bahagi ng kanilang kasaysayan sa dalawang nangungunang dibisyon ng Italya. Ang pinakamalaking tagumpay ng Venezia hanggang sa kasalukuyan ay ang pagkapanalo sa [[Coppa Italia]] noong kapanahunan ng [[1941 Coppa Italia Final|1940-41]]. Sinundan nila ang tagumpay na ito sa kopa sa kanilang pinakamataas na pagtatapos sa [[Serie A]] na ikatlong pwesto sa [[1941–42 Serie A|sumunod na kapanahunan]]. == Mga sanggunian == {{Reflist|2}} == Mga panlabas na link == * {{Commonscatinline}} * {{Official website|https://www.veneziafc.it}} {{Venezia FC}}{{Navboxes|list1={{Venezia FC squad}} {{Serie A}} {{Coppa Italia winners}} {{Serie B}} {{Serie C}}}} [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] jil4x942opbyksoumamk9r6uuq45zr7 2238269 2238268 2026-10-31T13:29:17Z Ryomaandres 8044 2238269 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club|clubname=Venezia|current=2026–27 Venezia FC season|image=Venezia FC crest.svg|upright=0.85|fullname=Venezia Football Club [[Società a responsabilità limitata|S.r.l.]]|nickname=''I Leoni Alati'' (The Winged Lions)<br>''I Lagunari'' (The [[Venetian Lagoon|Lagoonal]] Ones)<br>''Gli Arancioneroverdi'' (The Orange-Black-Greens)|founded={{start date and years ago|df=yes|14 December 1907}}, as ''Venezia Foot Ball Club''<br>{{Start date and age|df=yes|2005}}, as ''Società Sportiva Calcio Venezia''<br>{{Start date and age|df=yes|2009}}, as ''Foot Ball Club Unione Venezia''<br>{{Start date and age|df=yes|21 July 2015}}, as ''Venezia Football Club''|stadium=[[Stadio Pier Luigi Penzo]]|capacity=12,048|owner=VFC Newco 2023 LLC ([[Tim Leiweke]], Francesca Bodie and Keegan McDonald)|chairman=Francesca Bodie<ref>{{cite web|url=https://en.veneziafc.it/news/president-francesca-bodie-s-introductory-roundtable|title=President Francesca Bodie’s Introductory Roundtable|publisher=Venezia FC|date=12 June 2026}}</ref>|chrtitle=President|mgrtitle=Head coach|manager=[[Davide Nicola]]|league={{Italian football updater|Venezia}}|season={{Italian football updater|Venezia2}}|position={{Italian football updater|Venezia3}}|website={{URL|https://www.veneziafc.it/|veneziafc.it}}|pattern_la1=_venezia2627h|pattern_b1=_venezia2627h|pattern_ra1=_venezia2627h|pattern_sh1=_venezia2627h|pattern_so1=_venezia2627hl|leftarm1=000000|body1=000000|rightarm1=000000|shorts1=000000|socks1=000000|body2=ece3da|leftarm2=ece3da|rightarm2=ece3da|shorts2=ece3da|socks2=ece3da|pattern_la2=_venezia2627a|pattern_b2=_venezia2627a|pattern_ra2=_venezia2627a|pattern_sh2=_venezia2627a|pattern_so2=_blacktop|pattern_la3=_venezia2627t|pattern_b3=_venezia2627t|pattern_ra3=_venezia2627t|pattern_sh3=_venezia2627t|pattern_so3=_venezia2627tl|leftarm3=000000|body3=000000|rightarm3=000000|shorts3=000000|socks3=000000}}Ang '''Venezia Football Club''' ay isang Italyanong propesyonal na [[Talaan ng mga club ng futbol sa Italya|club]] ng [[futbol]] na nakabase sa [[Venecia]], [[Veneto]], na kasalukuyang naglalaro sa [[Serie A]], ang unang dibisyon ng futbol ng Italya. Orihinal na itinatag bilang Venezia Foot Ball Club noong 1907, ang club ay gumugol ng malaking bahagi ng kanilang kasaysayan sa dalawang nangungunang dibisyon ng Italya. Ang pinakamalaking tagumpay ng Venezia hanggang sa kasalukuyan ay ang pagkapanalo sa [[Coppa Italia]] noong kapanahunan ng [[1941 Coppa Italia Final|1940-41]]. Sinundan nila ang tagumpay na ito sa kopa sa kanilang pinakamataas na pagtatapos sa [[Serie A]] na ikatlong pwesto sa [[1941–42 Serie A|sumunod na kapanahunan]]. == Kasaysayan == === Pundasyon at mga unang taon === Noong Disyembre 14, 1907 sa Venecia ng humigit-kumulang 20 mahilig sa futbol sa pamamagitan ng pagsasanib ng mga seksyon ng futbol ng dalawang Venecianong sports club: ang ''Martial Gymnastics Society'' at ''Costantino Reyer''. Ang lugar na pinili ng mga tagapagtatag upang bigyang-buhay ang bagong club ng futbol ay ang restawran na "Da Nane in Corte dell'Orso" malapit sa Campo San Bortolomio. Kabilang sa mga nagtatag ay si Davide Fano, ang unang pangulo; Walter Aemissegger, mula sa Suwisang club na [[FC Winterthur]], ang unang coach at kapitan; Guido Battisti; Antonio Borella; Gerardo Bortoletti; Aldo Federici, kilala bilang "Baciccia"; Pietro Golzio, kilala bilang "Pioppa"; Silvio Lorenzetti, Pietro Piccoli; Primo Pitteri; Alessandro Santi; Marcello Santi; Luigi Vianello; Pietro Visitin; at Mario Vivante.<ref>Un Secolo di Calcio Venezia, Il Venezia dalla nascita al girone unico, Michele Gottardi, pp. 3-4.</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist|2}} == Mga panlabas na link == * {{Commonscatinline}} * {{Official website|https://www.veneziafc.it}} {{Venezia FC}}{{Navboxes|list1={{Venezia FC squad}} {{Serie A}} {{Coppa Italia winners}} {{Serie B}} {{Serie C}}}} [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] m03z8yeef4yeusrer9kc32yuc8qd2rp Allah Peliharakan Sultan 0 340850 2238271 2026-10-31T13:43:30Z Antgartor 161768 Bagong pahina: {{Infobox anthem | title = Allah Peliharakan Sultan | image = Flag of Brunei.svg | image_size = | prefix = Pambansang | country = [[Brunei]] | author = Pengiran Muhammad Yusuf | lyrics_date = 1947 | composer = Besar Sagap | music_date = 1947 | adopted = {{start date|1951|05|31|df=yes}} | sound = United States Navy Band - Allah Peliharakan Sultan.oga | sound_title = Bersyong instrumental ng U.S. Navy Band }} ''... 2238271 wikitext text/x-wiki {{Infobox anthem | title = Allah Peliharakan Sultan | image = Flag of Brunei.svg | image_size = | prefix = Pambansang | country = [[Brunei]] | author = Pengiran Muhammad Yusuf | lyrics_date = 1947 | composer = Besar Sagap | music_date = 1947 | adopted = {{start date|1951|05|31|df=yes}} | sound = United States Navy Band - Allah Peliharakan Sultan.oga | sound_title = Bersyong instrumental ng U.S. Navy Band }} '''Allah Peliharakan Sultan''' ay ang [[pambansang awit]] ng [[Brunei]]. ==Titik== ===sa [[Wikang Malayo]]=== Ya Allah lanjutkanlah Usia<br> Kebawah Duli Yang Maha Mulia<br> Adil berdaulat menaungi nusa<br> Memimpin rakyat kekal bahagia<br> Hidup sentosa Negara dan Sultan<br> Ilahi selamatkan Brunei Darussalam<ref>{{cite web|url=https://afroasian.symbiosis.ac.in/brunei|title=Brunei – National Anthem|website=Afro Asian Cultural Museum}}</ref> ===sa [[Wikang Malayo#Sistema ng pagsulat|Sulat Jawi]]=== يا الله لنجوتکنله اوسيا<br> کباوه دولي يڠ مها مليا<br> عاديل بردولت منا وڠي نوسا<br> مميمڤين رعيت ککل بهاݢيا<br> هيدوڤ سنتوسا نݢارا دان سلطان<br> الهي سلامتکن بروني دارالسلام<ref>{{cite web|url=http://asean.dla.go.th/public/article.do;jsessionid=72B4743C32D42CDD2A33D9C0901BBE83?menu2Id=99&id=250&lang=en&cmd=goView&searchCondition.position=0|title=Brunei National Anthem (Allah Peliharakan Sultan)|website=ASEAN Learning Center, Department of Local Administration}}</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Tingnan din== {{commonscat}} {{authority control}} [[Kaurian:Pambansang awit]] 3bl297ueiy585tc00j2p167w8rvvup4 Palermo FC 0 340851 2238279 2026-10-31T15:05:04Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1380964459|Palermo FC]]" 2238279 wikitext text/x-wiki Ang '''Palermo Football Club''' ({{IPA|it|paˈlɛrmo|-|It-Palermo.ogg}}) ay isang Italyanong propesyonal na club ng [[futbol]] na nakabase sa [[Palermo]], [[Sicilia]], na kasalukuyang naglalaro sa [[Serie B]], ang ikalawang dibisyon ng [[Sistema ng ligang futbol ng Italya|Italyanong futbol]]. Ito ay bahagi ng [[City Football Group]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website}} {{In lang|it|en}} * {{Commonscatinline}}  {{Palermo FC}}{{Navboxes|list1={{Palermo FC squad}} {{Palermo FC managers}} {{Palermo FC seasons}} {{Serie B teamlist}} {{Serie A}} {{Serie C teamlist}} {{City Football Group}}}} [[Kategorya:Mga pinagmulan sa wikang Italyano ng CS1 (it)]] [[Kategorya:Mga koordinadong wala sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] tbthw31wt7rrzyzzx6vcj3s9oeit4hc 2238280 2238279 2026-10-31T15:06:36Z Ryomaandres 8044 2238280 wikitext text/x-wiki Ang '''Palermo Football Club''' ({{IPA|it|paˈlɛrmo|-|It-Palermo.ogg}}) ay isang Italyanong propesyonal na club ng [[futbol]] na nakabase sa [[Palermo]], [[Sicilia]], na kasalukuyang naglalaro sa [[Serie B]], ang ikalawang dibisyon ng [[Sistema ng ligang futbol ng Italya|Italyanong futbol]]. Ito ay bahagi ng [[City Football Group]]. Itinatag sa unang pagkakataon noong Nobyembre 1, 1900 bilang Anglo Palermitan Athletic and Football Club, ang Palermo ay isa sa mga pinakamatandang club sa Italya. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website}} {{In lang|it|en}} * {{Commonscatinline}}  {{Palermo FC}}{{Navboxes|list1={{Palermo FC squad}} {{Palermo FC managers}} {{Palermo FC seasons}} {{Serie B teamlist}} {{Serie A}} {{Serie C teamlist}} {{City Football Group}}}} [[Kategorya:Mga pinagmulan sa wikang Italyano ng CS1 (it)]] [[Kategorya:Mga koordinadong wala sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] lfa87d5ev3efjrkngfsvnwdspewv3b3 2238281 2238280 2026-10-31T15:07:00Z Ryomaandres 8044 2238281 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club | clubname = Palermo | image = Palermo Calcio logo (2019).svg | image_size = 200px | fullname = Palermo Football Club | founded = {{Start date and age|df=yes|1900|11|1}} as ''Anglo-Palermitan Athletic and Foot-Ball Club''<br>{{Start date and age|df=yes|2019|8|1}} as ''Palermo Football Club'' | chairman = Dario Mirri | owner = [[City Football Group]] (94.94%)<br />Hera Hora S.r.l. (5%)<br />Associazione Amici Rosanero (0.06%)<ref>{{cite web|url=https://www.palermofc.com/en/news/city-football-group-acquires-majority-stake-in-palermo-fc_38024/|title=City Football Group acquires majority stake in Palermo FC|publisher=palermofc.com|date=4 July 2022}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.calcioefinanza.it/2022/07/06/palermo-ecco-il-nuovo-cda-firmato-city-ce-galassi/|title=Palermo, ecco il nuovo CdA firmato City: c'è Galassi|publisher=calcioefinanza.it|language=Italian|date=6 July 2022}}</ref> | chrtitle = President | manager = [[Filippo Inzaghi]] | mgrtitle = Head coach | nickname = {{lang|it|I Rosanero}} (The Pink and Blacks)<br />{{lang|it|Le Aquile}} (The Eagles) | stadium = [[Stadio Renzo Barbera]] | capacity = 36,365<ref name="capacity">{{cite web|url=http://www.ilpalermocalcio.it/it/stadio/capienza.php|title=Renzo Barbera|publisher=PalermoCalcio.it|access-date=4 May 2011|language=it|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110423100459/http://www.ilpalermocalcio.it/it/stadio/capienza.php|archive-date=23 April 2011}}</ref> | coordinates = {{coord|38|09|09.8|N|13|20|31.9|E|region:IT-82|display=inline,title}} | league = {{Italian football updater|Palermo}} | season = {{Italian football updater|Palermo2}} | position = {{Italian football updater|Palermo3}} | current = 2026–27 Palermo FC season | website = {{url|https://www.palermofc.com/|palermofc.com}} | pattern_b1 = _palermo2627h | body1 = FFB8CA | pattern_la1 = _palermo2627h | leftarm1 = FFB8CA | pattern_ra1 = _palermo2627h | rightarm1 = FFB8CA | pattern_sh1 = _palermo2627h | shorts1 = FFB8CA | pattern_so1 = | socks1 = FFB8CA <!-- | pattern_b2 = _palermo2627a | body2 = 000000 | pattern_la2 = _palermo2627a | leftarm2 = 000000 | pattern_ra2 = _palermo2627a | rightarm2 = 000000 | pattern_sh2 = _palermo2627a | shorts2 = 000000 | pattern_so2 = _palermo2627a | socks2 = 000000 | pattern_b3 = _palermo2627t | body3 = edeee9 | pattern_la3 = _palermo2627t | leftarm3 = edeee9 | pattern_ra3 = _palermo2627t | rightarm3 = edeee9 | pattern_sh3 = _palermo2627t | shorts3 = edeee9 | pattern_so3 = _palermo2627tl | socks3 = bedff --> }} Ang '''Palermo Football Club''' ({{IPA|it|paˈlɛrmo|-|It-Palermo.ogg}}) ay isang Italyanong propesyonal na club ng [[futbol]] na nakabase sa [[Palermo]], [[Sicilia]], na kasalukuyang naglalaro sa [[Serie B]], ang ikalawang dibisyon ng [[Sistema ng ligang futbol ng Italya|Italyanong futbol]]. Ito ay bahagi ng [[City Football Group]]. Itinatag sa unang pagkakataon noong Nobyembre 1, 1900 bilang Anglo Palermitan Athletic and Football Club, ang Palermo ay isa sa mga pinakamatandang club sa Italya. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website}} {{In lang|it|en}} * {{Commonscatinline}} &nbsp;{{Palermo FC}}{{Navboxes|list1={{Palermo FC squad}} {{Palermo FC managers}} {{Palermo FC seasons}} {{Serie B teamlist}} {{Serie A}} {{Serie C teamlist}} {{City Football Group}}}} [[Kategorya:Mga pinagmulan sa wikang Italyano ng CS1 (it)]] [[Kategorya:Mga koordinadong wala sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] nvn6uz0vjynlx6hwlg49omm3cbwrqix 2238282 2238281 2026-10-31T15:08:19Z Ryomaandres 8044 2238282 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club | clubname = Palermo | image = Palermo Calcio logo (2019).svg | image_size = 200px | fullname = Palermo Football Club | founded = {{Start date and age|df=yes|1900|11|1}} as ''Anglo-Palermitan Athletic and Foot-Ball Club''<br>{{Start date and age|df=yes|2019|8|1}} as ''Palermo Football Club'' | chairman = Dario Mirri | owner = [[City Football Group]] (94.94%)<br />Hera Hora S.r.l. (5%)<br />Associazione Amici Rosanero (0.06%)<ref>{{cite web|url=https://www.palermofc.com/en/news/city-football-group-acquires-majority-stake-in-palermo-fc_38024/|title=City Football Group acquires majority stake in Palermo FC|publisher=palermofc.com|date=4 July 2022}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.calcioefinanza.it/2022/07/06/palermo-ecco-il-nuovo-cda-firmato-city-ce-galassi/|title=Palermo, ecco il nuovo CdA firmato City: c'è Galassi|publisher=calcioefinanza.it|language=Italian|date=6 July 2022}}</ref> | chrtitle = President | manager = [[Filippo Inzaghi]] | mgrtitle = Head coach | nickname = {{lang|it|I Rosanero}} (The Pink and Blacks)<br />{{lang|it|Le Aquile}} (The Eagles) | stadium = [[Stadio Renzo Barbera]] | capacity = 36,365<ref name="capacity">{{cite web|url=http://www.ilpalermocalcio.it/it/stadio/capienza.php|title=Renzo Barbera|publisher=PalermoCalcio.it|access-date=4 May 2011|language=it|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110423100459/http://www.ilpalermocalcio.it/it/stadio/capienza.php|archive-date=23 April 2011}}</ref> | coordinates = {{coord|38|09|09.8|N|13|20|31.9|E|region:IT-82|display=inline,title}} | league = {{Italian football updater|Palermo}} | season = {{Italian football updater|Palermo2}} | position = {{Italian football updater|Palermo3}} | current = 2026–27 Palermo FC season | website = {{url|https://www.palermofc.com/|palermofc.com}} | pattern_b1 = _palermo2627h | body1 = FFB8CA | pattern_la1 = _palermo2627h | leftarm1 = FFB8CA | pattern_ra1 = _palermo2627h | rightarm1 = FFB8CA | pattern_sh1 = _palermo2627h | shorts1 = FFB8CA | pattern_so1 = | socks1 = FFB8CA <!-- | pattern_b2 = _palermo2627a | body2 = 000000 | pattern_la2 = _palermo2627a | leftarm2 = 000000 | pattern_ra2 = _palermo2627a | rightarm2 = 000000 | pattern_sh2 = _palermo2627a | shorts2 = 000000 | pattern_so2 = _palermo2627a | socks2 = 000000 | pattern_b3 = _palermo2627t | body3 = edeee9 | pattern_la3 = _palermo2627t | leftarm3 = edeee9 | pattern_ra3 = _palermo2627t | rightarm3 = edeee9 | pattern_sh3 = _palermo2627t | shorts3 = edeee9 | pattern_so3 = _palermo2627tl | socks3 = bedff --> }} Ang '''Palermo Football Club''' ({{IPA|it|paˈlɛrmo|-|It-Palermo.ogg}}) ay isang Italyanong propesyonal na club ng [[futbol]] na nakabase sa [[Palermo]], [[Sicilia]], na kasalukuyang naglalaro sa [[Serie B]], ang ikalawang dibisyon ng [[Sistema ng ligang futbol ng Italya|Italyanong futbol]]. Ito ay bahagi ng [[City Football Group]]. Itinatag sa unang pagkakataon noong Nobyembre 1, 1900 bilang Anglo Palermitan Athletic and Football Club, ang Palermo ay isa sa mga pinakamatandang club sa Italya. Kabilang sa mga nagawa ng club ay ang isang [[Coppa Italia Serie C]], na napanaluhan noong 1992–93, at limang titulo sa ligang Serie B. Lumabas din ito sa tatlong finals ng [[Coppa Italia]]: noong [[1973–74 Coppa Italia|1973–74]], noong [[1978–79 Coppa Italia|1978–79]], at noong [[2010–11 Coppa Italia|2010–11]]. Naglaro ito ng 29 na kapanahunan sa [[Serie A|Serie A.]] Sa pandaigdigang antas, ang club ay nakapaglaro na ng limang beses sa mga kompetisyon sa Europa, lahat sa [[UEFA Europa League|UEFA Cup/Europa League]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website}} {{In lang|it|en}} * {{Commonscatinline}} &nbsp;{{Palermo FC}}{{Navboxes|list1={{Palermo FC squad}} {{Palermo FC managers}} {{Palermo FC seasons}} {{Serie B teamlist}} {{Serie A}} {{Serie C teamlist}} {{City Football Group}}}} [[Kategorya:Mga pinagmulan sa wikang Italyano ng CS1 (it)]] [[Kategorya:Mga koordinadong wala sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] pylo0lcf6nk0qnlc1wo2w8jp0o5czvr Balong ng Trevi 0 340852 2238286 2026-10-31T15:11:59Z Ryomaandres 8044 Inilipat ni Ryomaandres ang pahinang [[Balong ng Trevi]] sa [[Puwente ng Trevi]] 2238286 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Puwente ng Trevi]] tp04rt32o85c3qzkgb4h6fuahn62zjx Empoli FC 0 340853 2238291 2026-10-31T15:15:58Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1381160072|Empoli FC]]" 2238291 wikitext text/x-wiki Ang '''Empoli Football Club''' ay isang Italyanong propesyonal na club ng [[futbol]] na nakabase sa [[Empoli]], [[Toscana]]. Itinatag noong 1920, ang koponan ay bahagi ng isang piling grupo ng mga Italyanong club ng futbol na hindi nakabase sa isang kabesera ng probinsiya na lumahok sa [[Serie A|Serie A.]]<ref name="storiaventi">{{Cite web |title=1920–1929 |url=http://www.empolicalcio.net/Storia-1920-1930.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141108175624/http://www.empolicalcio.net/Storia-1920-1930.htm |archive-date=8 November 2014 |access-date=8 November 2014 |publisher=empolicalcio.net}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{Commons category}} * {{Official website|https://empolifc.com/}} {{Empoli FC}}{{Serie A}}{{Serie B}}{{Serie C}} [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] b2mybb5morvvwizb67881vzmprqj39s 2238292 2238291 2026-10-31T15:16:36Z Ryomaandres 8044 2238292 wikitext text/x-wiki Ang '''Empoli Football Club''' ay isang Italyanong propesyonal na club ng [[futbol]] na nakabase sa [[Empoli]], [[Toscana]]. Itinatag noong 1920, ang koponan ay bahagi ng isang piling grupo ng mga Italyanong club ng futbol na hindi nakabase sa isang kabesera ng probinsiya na lumahok sa [[Serie A|Serie A.]]<ref name="storiaventi">{{Cite web |title=1920–1929 |url=http://www.empolicalcio.net/Storia-1920-1930.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141108175624/http://www.empolicalcio.net/Storia-1920-1930.htm |archive-date=8 November 2014 |access-date=8 November 2014 |publisher=empolicalcio.net}}</ref> Ginugol ng Empoli ang halos buong kasaysayan nito sa propesyonal na football.<ref name="history">{{Cite web |title=Storia |url=http://www.empolicalcio.net/storia.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006193256/http://www.empolicalcio.net/storia.htm |archive-date=6 October 2014 |access-date=8 November 2014 |publisher=empolicalcio.net}}</ref> Ang Empoli ay minsang lumahok sa mga kompetisyon sa Europa, kung saan sila ay natalo sa yugto ng kuwalipikasyon ng [[2007–08 UEFA Cup]].<ref name="storiaduemila">{{Cite web |title=2000–2009 |url=http://www.empolicalcio.net/2000-2009.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924000252/http://www.empolicalcio.net/2000-2009.htm |archive-date=24 September 2015 |access-date=8 November 2014 |publisher=empolicalcio.net}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{Commons category}} * {{Official website|https://empolifc.com/}} {{Empoli FC}}{{Serie A}}{{Serie B}}{{Serie C}} [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] pjunmv86ovrboftuoxw088n8fdox6kk 2238293 2238292 2026-10-31T15:17:07Z Ryomaandres 8044 2238293 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club|clubname=Empoli|image=Empoli FC crest.svg|upright=0.6|fullname=Empoli Football Club [[Società per azioni|S.p.A.]]|nickname=''Azzurri Empolesi'' (Empoli Blues)|founded={{Start date and age|1920}}|stadium=[[Stadio Carlo Castellani|Stadio Carlo Castellani – Computer Gross Arena]]|capacity=16,800|owner=[[:it:Fabrizio Corsi|Fabrizio Corsi]]|chrtitle=President|chairman=[[:it:Fabrizio Corsi|Fabrizio Corsi]]|manager=[[Matteo Andreoletti]]|mgrtitle=Head coach|league={{Italian football updater|Empoli}}|season={{Italian football updater|Empoli2}}|position={{Italian football updater|Empoli3}}|current=2025–26 Empoli FC season|website={{URL|https://empolifc.com/}}|pattern_b1=_empoli2526h|body1=0055ff|pattern_la1=_empoli2526h|leftarm1=0055ff|pattern_ra1=_empoli2526h|rightarm1=0055ff|pattern_sh1=_empoli2526h|shorts1=0055ff|pattern_so1=|socks1=0055ff|pattern_b2=_empoli2526a|body2=|pattern_la2=_empoli2526a|leftarm2=|pattern_ra2=_empoli2526a|rightarm2=|pattern_sh2=_empoli2526a|shorts2=|pattern_so2=|socks2=FFFFFF|body3=|pattern_b3=_empoli2526t|pattern_la3=_empoli2526t|leftarm3=61372b|pattern_ra3=_empoli2526t|rightarm3=61372b|pattern_sh3=_empoli2526t|shorts3=61372b|pattern_so3=|socks3=61372b}}Ang '''Empoli Football Club''' ay isang Italyanong propesyonal na club ng [[futbol]] na nakabase sa [[Empoli]], [[Toscana]]. Itinatag noong 1920, ang koponan ay bahagi ng isang piling grupo ng mga Italyanong club ng futbol na hindi nakabase sa isang kabesera ng probinsiya na lumahok sa [[Serie A|Serie A.]]<ref name="storiaventi">{{Cite web |title=1920–1929 |url=http://www.empolicalcio.net/Storia-1920-1930.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141108175624/http://www.empolicalcio.net/Storia-1920-1930.htm |archive-date=8 November 2014 |access-date=8 November 2014 |publisher=empolicalcio.net}}</ref> Ginugol ng Empoli ang halos buong kasaysayan nito sa propesyonal na football.<ref name="history">{{Cite web |title=Storia |url=http://www.empolicalcio.net/storia.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006193256/http://www.empolicalcio.net/storia.htm |archive-date=6 October 2014 |access-date=8 November 2014 |publisher=empolicalcio.net}}</ref> Ang Empoli ay minsang lumahok sa mga kompetisyon sa Europa, kung saan sila ay natalo sa yugto ng kuwalipikasyon ng [[2007–08 UEFA Cup]].<ref name="storiaduemila">{{Cite web |title=2000–2009 |url=http://www.empolicalcio.net/2000-2009.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924000252/http://www.empolicalcio.net/2000-2009.htm |archive-date=24 September 2015 |access-date=8 November 2014 |publisher=empolicalcio.net}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{Commons category}} * {{Official website|https://empolifc.com/}} {{Empoli FC}}{{Serie A}}{{Serie B}}{{Serie C}} [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] ad3sdeongzu0pue0hhtzfu2qmcl6cc9 2238294 2238293 2026-10-31T15:18:47Z Ryomaandres 8044 2238294 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club|clubname=Empoli|image=Empoli FC crest.svg|upright=0.6|fullname=Empoli Football Club [[Società per azioni|S.p.A.]]|nickname=''Azzurri Empolesi'' (Empoli Blues)|founded={{Start date and age|1920}}|stadium=[[Stadio Carlo Castellani|Stadio Carlo Castellani – Computer Gross Arena]]|capacity=16,800|owner=[[:it:Fabrizio Corsi|Fabrizio Corsi]]|chrtitle=President|chairman=[[:it:Fabrizio Corsi|Fabrizio Corsi]]|manager=[[Matteo Andreoletti]]|mgrtitle=Head coach|league={{Italian football updater|Empoli}}|season={{Italian football updater|Empoli2}}|position={{Italian football updater|Empoli3}}|current=2025–26 Empoli FC season|website={{URL|https://empolifc.com/}}|pattern_b1=_empoli2526h|body1=0055ff|pattern_la1=_empoli2526h|leftarm1=0055ff|pattern_ra1=_empoli2526h|rightarm1=0055ff|pattern_sh1=_empoli2526h|shorts1=0055ff|pattern_so1=|socks1=0055ff|pattern_b2=_empoli2526a|body2=|pattern_la2=_empoli2526a|leftarm2=|pattern_ra2=_empoli2526a|rightarm2=|pattern_sh2=_empoli2526a|shorts2=|pattern_so2=|socks2=FFFFFF|body3=|pattern_b3=_empoli2526t|pattern_la3=_empoli2526t|leftarm3=61372b|pattern_ra3=_empoli2526t|rightarm3=61372b|pattern_sh3=_empoli2526t|shorts3=61372b|pattern_so3=|socks3=61372b}}Ang '''Empoli Football Club''' ay isang Italyanong propesyonal na club ng [[futbol]] na nakabase sa [[Empoli]], [[Toscana]]. Itinatag noong 1920, ang koponan ay bahagi ng isang piling grupo ng mga Italyanong club ng futbol na hindi nakabase sa isang kabesera ng probinsiya na lumahok sa [[Serie A|Serie A.]]<ref name="storiaventi">{{Cite web |title=1920–1929 |url=http://www.empolicalcio.net/Storia-1920-1930.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141108175624/http://www.empolicalcio.net/Storia-1920-1930.htm |archive-date=8 November 2014 |access-date=8 November 2014 |publisher=empolicalcio.net}}</ref> Ginugol ng Empoli ang halos buong kasaysayan nito sa propesyonal na football.<ref name="history">{{Cite web |title=Storia |url=http://www.empolicalcio.net/storia.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006193256/http://www.empolicalcio.net/storia.htm |archive-date=6 October 2014 |access-date=8 November 2014 |publisher=empolicalcio.net}}</ref> Ang Empoli ay minsang lumahok sa mga kompetisyon sa Europa, kung saan sila ay natalo sa yugto ng kuwalipikasyon ng [[2007–08 UEFA Cup]].<ref name="storiaduemila">{{Cite web |title=2000–2009 |url=http://www.empolicalcio.net/2000-2009.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924000252/http://www.empolicalcio.net/2000-2009.htm |archive-date=24 September 2015 |access-date=8 November 2014 |publisher=empolicalcio.net}}</ref> == Kasaysayan == === Mula dekada '20 hanggang dekada '70 === Noong Agosto 1920 sa Empoli ipinanganak ''ang Foot Ball Club Empoli'' at ang seksiyon ng football na ''Unione Sportiva Empoli''. Matapos ang pagsali sa isang paligsahan sa [[San Miniato]], ang dalawa ay nagsanib sa isang lokal na club ng futbol. Nang sumunod na season, ang bagong club, matapos makakuha ng kaugnayan noong Setyembre sa [[Pederasyong Futbol ng Italya]] (FIGC) na pinagtibay ng Rehiyonal na Komite ng Toscana, ay isinama sa Group A ng Toscanang [[Promozione]] 1921–22, ngunit lumahok dahil sa mga problemang pang-ekonomiya, at sa halip ay piniling sumali sa liga ng [[Terza Categoria]], kung saan nakamit ng koponan ang pangalawang puwesto sa group A.<ref name="storiaventi2">{{Cite web |title=1920–1929 |url=http://www.empolicalcio.net/Storia-1920-1930.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141108175624/http://www.empolicalcio.net/Storia-1920-1930.htm |archive-date=8 November 2014 |access-date=8 November 2014 |publisher=empolicalcio.net}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{Commons category}} * {{Official website|https://empolifc.com/}} {{Empoli FC}}{{Serie A}}{{Serie B}}{{Serie C}} [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] pjz1eye0pizf49jdbcfg8sy1ap4xwxm US Cremonese 0 340854 2238302 2026-10-31T16:05:37Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1382101154|US Cremonese]]" 2238302 wikitext text/x-wiki Ang '''Unione Sportiva Cremonese''', karaniwang tinutukoy bilang '''Cremonese''', ay isang Italyanong propesyonal na [[Talaan ng mga club ng futbol sa Italya|club]] ng [[futbol]] na nakabase sa [[Cremona]], [[Lombardia]], na naglalaro sa [[Serie B]], kasunod ng kanilang pagkahulog mula sa [[Serie A]] noong [[2025–26 Serie A|season ng 2025–26]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website}} {{In lang|it}} * [https://en.legaseriea.it/team/cremonese US Cremonese] at [[Serie A]] * [https://www.uefa.com/nationalassociations/teams/2601014 US Cremonese] at UEFA * {{Commonscatinline}}  {{US Cremonese squad}}{{US Cremonese seasons}}{{Serie A}}{{Serie B teamlist}}{{Serie C teamlist}}{{Original Serie A clubs}} [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 2vrgimr1279ub7hi3758ys9xnom5nft 2238305 2238302 2026-10-31T16:07:28Z Ryomaandres 8044 2238305 wikitext text/x-wiki Ang '''Unione Sportiva Cremonese''', karaniwang tinutukoy bilang '''Cremonese''', ay isang Italyanong propesyonal na [[Talaan ng mga club ng futbol sa Italya|club]] ng [[futbol]] na nakabase sa [[Cremona]], [[Lombardia]], na naglalaro sa [[Serie B]], kasunod ng kanilang pagkahulog mula sa [[Serie A]] noong [[2025–26 Serie A|season ng 2025–26]]. == Kasaysayan == [[File:Cremonese_through_the_ages_2025.jpg|thumb|Ang pag-iral ng Cremonese sa estruktura ng liga ng futbol ng Italya simula noong unang season ng isang pinag-isang Serie A (1929–30)]] Itinatag noong Marso 24, 1903, sa l'osteria Varesina, tinukoy ng konstitusyon ng club ang layunin nito na itaguyod ang edukasyong pisikal, sportsmanship, disiplina, at pagkakaisa para sa kapakinabangan ng mga indibidwal at ng bansa. Ang club ay pinangalanang ''Unione Sportiva Cremonese.'' == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website}} {{In lang|it}} * [https://en.legaseriea.it/team/cremonese US Cremonese] at [[Serie A]] * [https://www.uefa.com/nationalassociations/teams/2601014 US Cremonese] at UEFA * {{Commonscatinline}}  {{US Cremonese squad}}{{US Cremonese seasons}}{{Serie A}}{{Serie B teamlist}}{{Serie C teamlist}}{{Original Serie A clubs}} [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] myujcz5kxpfuxbu40a92i1bii70ewyl 2238306 2238305 2026-10-31T16:10:00Z Ryomaandres 8044 2238306 wikitext text/x-wiki Ang '''Unione Sportiva Cremonese''', karaniwang tinutukoy bilang '''Cremonese''', ay isang Italyanong propesyonal na [[Talaan ng mga club ng futbol sa Italya|club]] ng [[futbol]] na nakabase sa [[Cremona]], [[Lombardia]], na naglalaro sa [[Serie B]], kasunod ng kanilang pagkahulog mula sa [[Serie A]] noong [[2025–26 Serie A|season ng 2025–26]]. == Kasaysayan == [[File:Cremonese_through_the_ages_2025.jpg|thumb|Ang pag-iral ng Cremonese sa estruktura ng liga ng futbol ng Italya simula noong unang season ng isang pinag-isang Serie A (1929–30)]] Itinatag noong Marso 24, 1903, sa l'osteria Varesina, tinukoy ng konstitusyon ng club ang layunin nito na itaguyod ang edukasyong pisikal, sportsmanship, disiplina, at pagkakaisa para sa kapakinabangan ng mga indibidwal at ng bansa. Ang club ay pinangalanang ''Unione Sportiva Cremonese.'' Noong 1913, ginunita ng club ang ikasampung anibersaryo nito bilang isang mahalagang taon sa kasaysayan nito. Opisyal na kaakibat ng [[Pederasyong Futbol ng Italya|Pederasyong Futbol ng Italya (FIGC)]] ang US Cremonese, matapos ipakilala ang futbol sa Cremona. Inilunsad din nito ang kauna-unahang Torneong "Città di Cremona", <ref name=":0">{{Cite web |title=Storia – US Cremonese |url=https://uscremonese.it/storia/ |access-date=2025-02-23 |language=it-IT}}</ref> na nagtatampok sa parehong first team at reserves, pati na rin ang mga koponan mula sa [[Crema, Lombardia|Crema]], [[Lodi, Lombardia|Lodi]], [[Brescia]], [[Palazzolo sull'Oglio|Palazzolo]], at [[ASD Fanfulla|Fanfulla]]. Ang paligsahan ang unang pangunahing kompetisyon sa futbol ng club, at nang sumunod na taon, nanalo ang Cremonese sa Kempeonato ng Lombardia, kung saan naiangat ito sa Unang Dibisyon noong 1914. Ang orihinal na home ground ng koponan ay matatagpuan sa Via San Rocco, at ang mga unang kulay ng club ay puti at lila. Noong Disyembre 7, si [[Guido Costa]] ang nakaiskor ng unang goal ng club sa isang opisyal na laban laban sa [[Varese]].<ref name=":0" /> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website}} {{In lang|it}} * [https://en.legaseriea.it/team/cremonese US Cremonese] at [[Serie A]] * [https://www.uefa.com/nationalassociations/teams/2601014 US Cremonese] at UEFA * {{Commonscatinline}}  {{US Cremonese squad}}{{US Cremonese seasons}}{{Serie A}}{{Serie B teamlist}}{{Serie C teamlist}}{{Original Serie A clubs}} [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] bk9div35gr2c599a7ikbs7lan9zd3cx 2238307 2238306 2026-10-31T16:10:21Z Ryomaandres 8044 2238307 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club|clubname=Cremonese|image=US Cremonese logo.svg|upright=0.9|fullname=Unione Sportiva Cremonese [[Società per azioni|S.p.A.]]|nickname=''La Cremo''<br/>''I Grigiorossi'' (The Gray and Reds) <br/> ''Le Tigri'' (The Tigers)<br/>''I Violini'' (The [[Traditional violin craftsmanship in Cremona|Violins]])|founded={{Start date and age|df=yes|1903|3|24}}|stadium=[[Stadio Giovanni Zini]]|capacity=15,191|owner=[[:it:Giovanni Arvedi|Giovanni Arvedi]]|chrtitle=President|chairman=Maurizio Calcinoni|mgrtitle=Head coach|manager=[[Fabio Pecchia]]|league={{Italian football updater|Cremonese}}|season={{Italian football updater|Cremonese2}}|position={{Italian football updater|Cremonese3}}|current=2026–27 US Cremonese season|website={{Official URL}}|pattern_b1=_cremonese2627h|pattern_b2=_cremonese2627a|pattern_la1=_cremonese2627h|pattern_la2=_cremonese2627a|pattern_ra1=_cremonese2627h|pattern_ra2=_cremonese2627a|pattern_sh1=_cremonese2627h|pattern_sh2=_cremonese2627a|pattern_so1=_cremonese2526hl}}Ang '''Unione Sportiva Cremonese''', karaniwang tinutukoy bilang '''Cremonese''', ay isang Italyanong propesyonal na [[Talaan ng mga club ng futbol sa Italya|club]] ng [[futbol]] na nakabase sa [[Cremona]], [[Lombardia]], na naglalaro sa [[Serie B]], kasunod ng kanilang pagkahulog mula sa [[Serie A]] noong [[2025–26 Serie A|season ng 2025–26]]. == Kasaysayan == [[File:Cremonese_through_the_ages_2025.jpg|thumb|Ang pag-iral ng Cremonese sa estruktura ng liga ng futbol ng Italya simula noong unang season ng isang pinag-isang Serie A (1929–30)]] Itinatag noong Marso 24, 1903, sa l'osteria Varesina, tinukoy ng konstitusyon ng club ang layunin nito na itaguyod ang edukasyong pisikal, sportsmanship, disiplina, at pagkakaisa para sa kapakinabangan ng mga indibidwal at ng bansa. Ang club ay pinangalanang ''Unione Sportiva Cremonese.'' Noong 1913, ginunita ng club ang ikasampung anibersaryo nito bilang isang mahalagang taon sa kasaysayan nito. Opisyal na kaakibat ng [[Pederasyong Futbol ng Italya|Pederasyong Futbol ng Italya (FIGC)]] ang US Cremonese, matapos ipakilala ang futbol sa Cremona. Inilunsad din nito ang kauna-unahang Torneong "Città di Cremona", <ref name=":0">{{Cite web |title=Storia – US Cremonese |url=https://uscremonese.it/storia/ |access-date=2025-02-23 |language=it-IT}}</ref> na nagtatampok sa parehong first team at reserves, pati na rin ang mga koponan mula sa [[Crema, Lombardia|Crema]], [[Lodi, Lombardia|Lodi]], [[Brescia]], [[Palazzolo sull'Oglio|Palazzolo]], at [[ASD Fanfulla|Fanfulla]]. Ang paligsahan ang unang pangunahing kompetisyon sa futbol ng club, at nang sumunod na taon, nanalo ang Cremonese sa Kempeonato ng Lombardia, kung saan naiangat ito sa Unang Dibisyon noong 1914. Ang orihinal na home ground ng koponan ay matatagpuan sa Via San Rocco, at ang mga unang kulay ng club ay puti at lila. Noong Disyembre 7, si [[Guido Costa]] ang nakaiskor ng unang goal ng club sa isang opisyal na laban laban sa [[Varese]].<ref name=":0" /> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Official website}} {{In lang|it}} * [https://en.legaseriea.it/team/cremonese US Cremonese] at [[Serie A]] * [https://www.uefa.com/nationalassociations/teams/2601014 US Cremonese] at UEFA * {{Commonscatinline}}  {{US Cremonese squad}}{{US Cremonese seasons}}{{Serie A}}{{Serie B teamlist}}{{Serie C teamlist}}{{Original Serie A clubs}} [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] d8m2jsztx81jgr00ruj6g6ma2h3bqez Brescia Calcio 0 340855 2238303 2026-10-31T16:06:18Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1381477774|Brescia Calcio]]" 2238303 wikitext text/x-wiki Ang '''Brescia Calcio''', karaniwang tinutukoy bilang '''Brescia''' ({{IPA|it|ˈbreʃʃa ˈkaltʃo}}), ay isang dating Italyanong [[Talaan ng mga club ng futbol sa Italya|club]] ng football na nakabase sa [[Brescia]], [[Lombardia]]. Ang koponan ay huling naglaro sa [[Serie B]], ang pangalawang antas ng propesyonal na [[futbol sa Italya]]. [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 9g7mwr0ky5jd14xrbraaqy5qu0exewp 2238308 2238303 2026-10-31T16:11:31Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1381477774|Brescia Calcio]]" 2238308 wikitext text/x-wiki Ang '''Brescia Calcio''', karaniwang tinutukoy bilang '''Brescia''' ({{IPA|it|ˈbreʃʃa ˈkaltʃo}}), ay isang dating Italyanong [[Talaan ng mga club ng futbol sa Italya|club]] ng football na nakabase sa [[Brescia]], [[Lombardia]]. Ang koponan ay huling naglaro sa [[Serie B]], ang pangalawang antas ng propesyonal na [[futbol sa Italya]]. == Mga sanggunian == {{Reflist|30em}} == Mga panlabas na link == {{Commons category}} * {{Official website|http://www.bresciacalcio.it}} {{In lang|it}} {{Serie B}}{{Serie A}}{{Serie C}}{{Original Italian Serie A clubs}} [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] lxzz7wi5n3spdjpd9fg68z9ffjsmvcf 2238309 2238308 2026-10-31T16:12:55Z Ryomaandres 8044 2238309 wikitext text/x-wiki Ang '''Brescia Calcio''', karaniwang tinutukoy bilang '''Brescia''' ({{IPA|it|ˈbreʃʃa ˈkaltʃo}}), ay isang dating Italyanong [[Talaan ng mga club ng futbol sa Italya|club]] ng football na nakabase sa [[Brescia]], [[Lombardia]]. Ang koponan ay huling naglaro sa [[Serie B]], ang pangalawang antas ng propesyonal na [[futbol sa Italya]]. Hawak ng club ang rekord para sa kabuuang bilang ng mga season (66) at magkakasunod na season (18, mula [[1947–48 Serie B|1947–48]] hanggang [[1964–65 Serie B|1964–65]]) sa Serie B, na kanilang napanalunan nang apat na beses. Ang kanilang pinakamahusay na pagtatapos sa [[Serie A]] ay noong [[2000–01 Serie A|kapanahunang 2000-01]] nang sila ay pumuwesto sa ikawalong pwesto. Sa simula ng ika-21 siglo, sa pangunguna ng nagwagi ng [[1993 Ballon d'Or|Ballon d'Or noong 1993]] na si [[Roberto Baggio]], ang club ay dalawang beses ding nakapasok sa [[UEFA Intertoto Cup]], kung saan nakarating sila sa finals [[2001 UEFA Intertoto Cup|noong 2001]], ngunit natalo sa pamamagitan ng [[away goals rule]] ng [[Paris Saint-Germain F.C.|Paris Saint-Germain]]. Sa panahong ito, si [[Pep Guardiola]], dating kapitan ng [[FC Barcelona]] at kalaunan ay isang mataas na pinarangalan na manager, at si [[Andrea Pirlo]], isang produkto ng sektor ng kabataan ng Brescia Calcio na nanalo ng maraming tropeo kasama ang [[AC Milan]] at [[Juventus FC|Juventus]], ay naglaro rin para sa club. == Mga sanggunian == {{Reflist|30em}} == Mga panlabas na link == {{Commons category}} * {{Official website|http://www.bresciacalcio.it}} {{In lang|it}} {{Serie B}}{{Serie A}}{{Serie C}}{{Original Italian Serie A clubs}} [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] oc0zwly3gss3r6ksu9pa1avmwjzqnsv 2238310 2238309 2026-10-31T16:13:35Z Ryomaandres 8044 2238310 wikitext text/x-wiki Ang '''Brescia Calcio''', karaniwang tinutukoy bilang '''Brescia''' ({{IPA|it|ˈbreʃʃa ˈkaltʃo}}), ay isang dating Italyanong [[Talaan ng mga club ng futbol sa Italya|club]] ng football na nakabase sa [[Brescia]], [[Lombardia]]. Ang koponan ay huling naglaro sa [[Serie B]], ang pangalawang antas ng propesyonal na [[futbol sa Italya]]. Hawak ng club ang rekord para sa kabuuang bilang ng mga season (66) at magkakasunod na season (18, mula [[1947–48 Serie B|1947–48]] hanggang [[1964–65 Serie B|1964–65]]) sa Serie B, na kanilang napanalunan nang apat na beses. Ang kanilang pinakamahusay na pagtatapos sa [[Serie A]] ay noong [[2000–01 Serie A|kapanahunang 2000-01]] nang sila ay pumuwesto sa ikawalong pwesto. Sa simula ng ika-21 siglo, sa pangunguna ng nagwagi ng [[1993 Ballon d'Or|Ballon d'Or noong 1993]] na si [[Roberto Baggio]], ang club ay dalawang beses ding nakapasok sa [[UEFA Intertoto Cup]], kung saan nakarating sila sa finals [[2001 UEFA Intertoto Cup|noong 2001]], ngunit natalo sa pamamagitan ng [[away goals rule]] ng [[Paris Saint-Germain F.C.|Paris Saint-Germain]]. Sa panahong ito, si [[Pep Guardiola]], dating kapitan ng [[FC Barcelona]] at kalaunan ay isang mataas na pinarangalan na manager, at si [[Andrea Pirlo]], isang produkto ng sektor ng kabataan ng Brescia Calcio na nanalo ng maraming tropeo kasama ang [[AC Milan]] at [[Juventus FC|Juventus]], ay naglaro rin para sa club. Asul at puti ang mga kulay ng koponan. Ang home ground nito ay ang [[Stadio Mario Rigamonti]] na may kapasidad na 19,550 na upuan.<ref>{{Cite web |title=Stadio Rigamonti |url=https://www.bresciacalcio.it/strutture/stadio-rigamonti |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220818175406/https://www.bresciacalcio.it/strutture/stadio-rigamonti |archive-date=18 August 2022 |access-date=September 21, 2021 |website=bresciacalcio.it}}</ref> Matagal nang may ribalan ang Brescia sa [[Atalanta BC|Atalanta]] mula sa kalapit na [[Bergamo]].<ref>[https://forzaitalianfootball.com/2019/11/war-pigs-and-rabbits-atalanta-and-brescia-meet-13-years-later/ War, Pigs and Rabbits: Atalanta and Brescia meet 13 years later], Conor Clancy, Forza Italian Football, 29 November 2019. Retrieved 2 June 2022</ref><ref>[https://www.theguardian.com/football/copa90/2020/feb/07/brescia-atalanta-serie-a-italian-derby-feud-roberto-baggio Brescia v Atalanta: the Italian derby built on a 900-year-old feud], Martino Simcik Arese, The Guardian / Copa 90, 7 February 2020. Retrieved 2 June 2022</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist|30em}} == Mga panlabas na link == {{Commons category}} * {{Official website|http://www.bresciacalcio.it}} {{In lang|it}} {{Serie B}}{{Serie A}}{{Serie C}}{{Original Italian Serie A clubs}} [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] p0n3y2bdinyoor1s0eyl9nl2j7nnlst 2238311 2238310 2026-10-31T16:13:44Z Ryomaandres 8044 2238311 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club|clubname=Brescia|image=Brescia calcio badge.svg|upright=0.7|fullname=Brescia Calcio [[Società per azioni|S.p.A.]]|nickname=''Le Rondinelle'' (The Little Swallows)<br/> ''I Biancazzurri'' (The White and Blues) <br/> ''La Leonessa'' (The Lioness)|founded={{Start date and age|df=yes|17 July 1911}}|dissolved={{Start date and age|df=yes|28 July 2026}}|ground=[[Stadio Mario Rigamonti]]|capacity=19,500|owner=|chrtitle=President|chairman=|mgrtitle=Head coach|Team Manager=|manager=|league=|season={{Italian football updater|Brescia2}}|position={{Italian football updater|Brescia3}}|website={{URL|https://bresciacalcio.it}}|current=|pattern_la1=_brescia2425h|leftarm1=0033FF|pattern_b1=_brescia2425h|body1=0033FF|pattern_ra1=_brescia2425h|rightarm1=0033FF|pattern_sh1=|shorts1=0033FF|pattern_so1=_brescia2425h|socks1=0033FF|pattern_la2=_brescia2425a|leftarm2=FFFFFF|pattern_b2=_brescia2425a|body2=FFFFFF|pattern_ra2=_brescia2425a|rightarm2=FFFFFF|pattern_sh2=|shorts2=FFFFFF|pattern_so2=_brescia2425a|socks2=FFFFFF|pattern_b3=_brescia2425t|body3=002555|pattern_la3=_brescia2425t|leftarm3=002555|pattern_ra3=_brescia2425t|rightarm3=002555|pattern_sh3=|shorts3=002555|pattern_so3=_brescia2425t|socks3=002555}}Ang '''Brescia Calcio''', karaniwang tinutukoy bilang '''Brescia''' ({{IPA|it|ˈbreʃʃa ˈkaltʃo}}), ay isang dating Italyanong [[Talaan ng mga club ng futbol sa Italya|club]] ng football na nakabase sa [[Brescia]], [[Lombardia]]. Ang koponan ay huling naglaro sa [[Serie B]], ang pangalawang antas ng propesyonal na [[futbol sa Italya]]. Hawak ng club ang rekord para sa kabuuang bilang ng mga season (66) at magkakasunod na season (18, mula [[1947–48 Serie B|1947–48]] hanggang [[1964–65 Serie B|1964–65]]) sa Serie B, na kanilang napanalunan nang apat na beses. Ang kanilang pinakamahusay na pagtatapos sa [[Serie A]] ay noong [[2000–01 Serie A|kapanahunang 2000-01]] nang sila ay pumuwesto sa ikawalong pwesto. Sa simula ng ika-21 siglo, sa pangunguna ng nagwagi ng [[1993 Ballon d'Or|Ballon d'Or noong 1993]] na si [[Roberto Baggio]], ang club ay dalawang beses ding nakapasok sa [[UEFA Intertoto Cup]], kung saan nakarating sila sa finals [[2001 UEFA Intertoto Cup|noong 2001]], ngunit natalo sa pamamagitan ng [[away goals rule]] ng [[Paris Saint-Germain F.C.|Paris Saint-Germain]]. Sa panahong ito, si [[Pep Guardiola]], dating kapitan ng [[FC Barcelona]] at kalaunan ay isang mataas na pinarangalan na manager, at si [[Andrea Pirlo]], isang produkto ng sektor ng kabataan ng Brescia Calcio na nanalo ng maraming tropeo kasama ang [[AC Milan]] at [[Juventus FC|Juventus]], ay naglaro rin para sa club. Asul at puti ang mga kulay ng koponan. Ang home ground nito ay ang [[Stadio Mario Rigamonti]] na may kapasidad na 19,550 na upuan.<ref>{{Cite web |title=Stadio Rigamonti |url=https://www.bresciacalcio.it/strutture/stadio-rigamonti |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220818175406/https://www.bresciacalcio.it/strutture/stadio-rigamonti |archive-date=18 August 2022 |access-date=September 21, 2021 |website=bresciacalcio.it}}</ref> Matagal nang may ribalan ang Brescia sa [[Atalanta BC|Atalanta]] mula sa kalapit na [[Bergamo]].<ref>[https://forzaitalianfootball.com/2019/11/war-pigs-and-rabbits-atalanta-and-brescia-meet-13-years-later/ War, Pigs and Rabbits: Atalanta and Brescia meet 13 years later], Conor Clancy, Forza Italian Football, 29 November 2019. Retrieved 2 June 2022</ref><ref>[https://www.theguardian.com/football/copa90/2020/feb/07/brescia-atalanta-serie-a-italian-derby-feud-roberto-baggio Brescia v Atalanta: the Italian derby built on a 900-year-old feud], Martino Simcik Arese, The Guardian / Copa 90, 7 February 2020. Retrieved 2 June 2022</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist|30em}} == Mga panlabas na link == {{Commons category}} * {{Official website|http://www.bresciacalcio.it}} {{In lang|it}} {{Serie B}}{{Serie A}}{{Serie C}}{{Original Italian Serie A clubs}} [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] pnq5epm04cwj00s2ayh4vckqbxey1ut UC Sampdoria 0 340856 2238304 2026-10-31T16:06:22Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1382115098|UC Sampdoria]]" 2238304 wikitext text/x-wiki Ang '''Unione Calcio Sampdoria''', karaniwang tinutukoy bilang '''Sampdoria''' ({{IPA|it|sampˈdɔːrja, sanˈdɔːrja}} ), ay isang Italyanong propesyonal na [[Talaan ng mga club ng futbol sa Italya|club ng futbol]] na nakabase sa [[Genova]], [[Liguria]]. [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] lc22fy3do691sodt554rlhblkssi61d 2238312 2238304 2026-10-31T16:14:41Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1382115098|UC Sampdoria]]" 2238312 wikitext text/x-wiki Ang '''Unione Calcio Sampdoria''', karaniwang tinutukoy bilang '''Sampdoria''' ({{IPA|it|sampˈdɔːrja, sanˈdɔːrja}} ), ay isang Italyanong propesyonal na [[Talaan ng mga club ng futbol sa Italya|club ng futbol]] na nakabase sa [[Genova]], [[Liguria]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{Commons category|U.C. Sampdoria}} * {{Official website|http://www.sampdoria.it/}} {{In lang|it|en}} * [https://www.legaseriea.it/en/serie-a/teams/sampdoria UC Sampdoria] at [[Serie A]] {{In lang|en|it}} * [https://web.archive.org/web/20201130201127/https://www.uefa.com/memberassociations/teams/50089--sampdoria/ UC Sampdoria] at UEFA.com (archived) * [http://www.resultsfromfootball.com/seriea-team/ucsampdoria.html Sampdoria statistics] * [http://www.sampstory.it The story told through UC Sampdoria collectables] {{U.C. Sampdoria}}{{U.C. Sampdoria seasons}}{{UEFA Cup Winners' Cup winners}}{{Italian Championship winners}}{{Coppa Italia winners}}{{Italian Super Cup winners}}{{Serie B}} [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] sqihsamgb932sjlpmra3npt6v2bhj1s 2238313 2238312 2026-10-31T16:16:07Z Ryomaandres 8044 2238313 wikitext text/x-wiki Ang '''Unione Calcio Sampdoria''', karaniwang tinutukoy bilang '''Sampdoria''' ({{IPA|it|sampˈdɔːrja, sanˈdɔːrja}} ), ay isang Italyanong propesyonal na [[Talaan ng mga club ng futbol sa Italya|club ng futbol]] na nakabase sa [[Genova]], [[Liguria]]. Ang Sampdoria ay nabuo noong 1946 mula sa [[List of football club mergers|pagsasanib]] ng dalawang umiiral na sports club na ang mga ugat ay maaaring masubaybayan pabalik sa dekada 1890,<ref name="Il Calcio Ginnastico">[http://www.genoasamp.com/speciale-derby/531-il-calcio-ginnastico.html Il Calcio Ginnastico] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100419231052/http://www.genoasamp.com/speciale-derby/531-il-calcio-ginnastico.html|data=19 aprile 2010}}</ref> ang [[Associazione Calcio Sampierdarenese|Sampierdarenese]] at Andrea Doria. Parehong sumasalamin sa unyong ito ang pangalan at mga kulay ng koponan, ang una ay kombinasyon ng mga pangalan, ang pangalawa ay nasa anyo ng isang natatanging disenyo ng kit, na karamihan ay asul (para kay Andrea Doria) na may puti, pula at itim na mga banda (para kay Sampierdarenese) sa gitna ng kamiseta, kaya naman tinawag itong ''blucerchiati'' ("nakapabilog na asul"). == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{Commons category|U.C. Sampdoria}} * {{Official website|http://www.sampdoria.it/}} {{In lang|it|en}} * [https://www.legaseriea.it/en/serie-a/teams/sampdoria UC Sampdoria] at [[Serie A]] {{In lang|en|it}} * [https://web.archive.org/web/20201130201127/https://www.uefa.com/memberassociations/teams/50089--sampdoria/ UC Sampdoria] at UEFA.com (archived) * [http://www.resultsfromfootball.com/seriea-team/ucsampdoria.html Sampdoria statistics] * [http://www.sampstory.it The story told through UC Sampdoria collectables] {{U.C. Sampdoria}}{{U.C. Sampdoria seasons}}{{UEFA Cup Winners' Cup winners}}{{Italian Championship winners}}{{Coppa Italia winners}}{{Italian Super Cup winners}}{{Serie B}} [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 1zns369hh5jgtwuwmm8xbnaqp9qo8jd 2238314 2238313 2026-10-31T16:17:47Z Ryomaandres 8044 2238314 wikitext text/x-wiki Ang '''Unione Calcio Sampdoria''', karaniwang tinutukoy bilang '''Sampdoria''' ({{IPA|it|sampˈdɔːrja, sanˈdɔːrja}} ), ay isang Italyanong propesyonal na [[Talaan ng mga club ng futbol sa Italya|club ng futbol]] na nakabase sa [[Genova]], [[Liguria]]. Ang Sampdoria ay nabuo noong 1946 mula sa [[List of football club mergers|pagsasanib]] ng dalawang umiiral na sports club na ang mga ugat ay maaaring masubaybayan pabalik sa dekada 1890,<ref name="Il Calcio Ginnastico">[http://www.genoasamp.com/speciale-derby/531-il-calcio-ginnastico.html Il Calcio Ginnastico] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100419231052/http://www.genoasamp.com/speciale-derby/531-il-calcio-ginnastico.html|data=19 aprile 2010}}</ref> ang [[Associazione Calcio Sampierdarenese|Sampierdarenese]] at Andrea Doria. Parehong sumasalamin sa unyong ito ang pangalan at mga kulay ng koponan, ang una ay kombinasyon ng mga pangalan, ang pangalawa ay nasa anyo ng isang natatanging disenyo ng kit, na karamihan ay asul (para kay Andrea Doria) na may puti, pula at itim na mga banda (para kay Sampierdarenese) sa gitna ng kamiseta, kaya naman tinawag itong ''blucerchiati'' ("nakapabilog na asul"). Minsan lang nanalo ang Sampdoria ng ''[[Scudetto]]'' sa kanilang kasaysayan, noong [[1990–91 Serie A|1991]]. Apat na beses ding nanalo ang club sa [[Coppa Italia]], noong [[1984–85 Coppa Italia|1985]], [[1987–88 Coppa Italia|1988]], [[1988–89 Coppa Italia|1989]] at [[1993–94 Coppa Italia|1994]], at isang beses sa [[Supercoppa Italiana]], noong [[1991 Supercoppa Italiana|1991]] . Ang kanilang pinakamalaking tagumpay sa Europa ay dumating nang mapanalunan nila ang [[UEFA Cup Winners' Cup|Cup Winners' Cup]] noong [[1989–90 UEFA Cup Winners' Cup|1990]] . Nakarating din sila sa [[UEFA Champions League|European Cup]] final noong [[1991–92 European Cup|1992]], kung saan [[1992 European Cup Final|natalo]] sila sa [[FC Barcelona|Barcelona]], 1-0, pagkatapos ng extra-time. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{Commons category|U.C. Sampdoria}} * {{Official website|http://www.sampdoria.it/}} {{In lang|it|en}} * [https://www.legaseriea.it/en/serie-a/teams/sampdoria UC Sampdoria] at [[Serie A]] {{In lang|en|it}} * [https://web.archive.org/web/20201130201127/https://www.uefa.com/memberassociations/teams/50089--sampdoria/ UC Sampdoria] at UEFA.com (archived) * [http://www.resultsfromfootball.com/seriea-team/ucsampdoria.html Sampdoria statistics] * [http://www.sampstory.it The story told through UC Sampdoria collectables] {{U.C. Sampdoria}}{{U.C. Sampdoria seasons}}{{UEFA Cup Winners' Cup winners}}{{Italian Championship winners}}{{Coppa Italia winners}}{{Italian Super Cup winners}}{{Serie B}} [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] deprn2lr3svaqo2opnobbfui4php2ir 2238315 2238314 2026-10-31T16:17:59Z Ryomaandres 8044 2238315 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club|clubname=Sampdoria|image=U.C._Sampdoria_logo.svg|image_size=150px|caption=|fullname=Unione Calcio Sampdoria [[Società per azioni|S.p.A.]]|nickname=''I Blucerchiati'' (The Blue-Circled) <br />''La Samp''<br />''Il Doria''|shortname=|founded={{Start date and age|df=y|1946|8|12}}, as ''Unione Calcio Sampdoria''|dissolved=|stadium=[[Stadio Luigi Ferraris|Stadio Comunale Luigi Ferraris]]|capacity=33,205|owner=Blucerchiati [[Società per azioni|S.p.A.]]|chairman=Francesco De Gennaro|chrtitle=President|manager=[[Luca D'Angelo]]|mgrtitle=Head coach|league={{Italian football updater|Sampdoria}}|season={{Italian football updater|Sampdoria2}}|position={{Italian football updater|Sampdoria3}}|current=2026–27 UC Sampdoria season|website={{URL|https://www.sampdoria.it|sampdoria.it}}|pattern_b1=_sampdoria2526h|body1=2345c0|pattern_la1=_sampdoria2526h|leftarm1=2234a4|pattern_ra1=_sampdoria2526h|rightarm1=2345c0|pattern_sh1=_sampdoria2526h|shorts1=FFFFFF|pattern_so1=_sampdoria2526hl|socks1=2234a4|pattern_b2=_sampdoria2526a|body2=FFFFFF|pattern_la2=_sampdoria2526a|leftarm2=FFFFFF|pattern_ra2=_sampdoria2526a|rightarm2=FFFFFF|pattern_sh2=_sampdoria2526a|shorts2=FFFFFF|pattern_so2=_sampdoria2526al|socks2=ff}}Ang '''Unione Calcio Sampdoria''', karaniwang tinutukoy bilang '''Sampdoria''' ({{IPA|it|sampˈdɔːrja, sanˈdɔːrja}}), ay isang Italyanong propesyonal na [[Talaan ng mga club ng futbol sa Italya|club ng futbol]] na nakabase sa [[Genova]], [[Liguria]]. Ang Sampdoria ay nabuo noong 1946 mula sa [[List of football club mergers|pagsasanib]] ng dalawang umiiral na sports club na ang mga ugat ay maaaring masubaybayan pabalik sa dekada 1890,<ref name="Il Calcio Ginnastico">[http://www.genoasamp.com/speciale-derby/531-il-calcio-ginnastico.html Il Calcio Ginnastico] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100419231052/http://www.genoasamp.com/speciale-derby/531-il-calcio-ginnastico.html|data=19 aprile 2010}}</ref> ang [[Associazione Calcio Sampierdarenese|Sampierdarenese]] at Andrea Doria. Parehong sumasalamin sa unyong ito ang pangalan at mga kulay ng koponan, ang una ay kombinasyon ng mga pangalan, ang pangalawa ay nasa anyo ng isang natatanging disenyo ng kit, na karamihan ay asul (para kay Andrea Doria) na may puti, pula at itim na mga banda (para kay Sampierdarenese) sa gitna ng kamiseta, kaya naman tinawag itong ''blucerchiati'' ("nakapabilog na asul"). Minsan lang nanalo ang Sampdoria ng ''[[Scudetto]]'' sa kanilang kasaysayan, noong [[1990–91 Serie A|1991]]. Apat na beses ding nanalo ang club sa [[Coppa Italia]], noong [[1984–85 Coppa Italia|1985]], [[1987–88 Coppa Italia|1988]], [[1988–89 Coppa Italia|1989]] at [[1993–94 Coppa Italia|1994]], at isang beses sa [[Supercoppa Italiana]], noong [[1991 Supercoppa Italiana|1991]] . Ang kanilang pinakamalaking tagumpay sa Europa ay dumating nang mapanalunan nila ang [[UEFA Cup Winners' Cup|Cup Winners' Cup]] noong [[1989–90 UEFA Cup Winners' Cup|1990]] . Nakarating din sila sa [[UEFA Champions League|European Cup]] final noong [[1991–92 European Cup|1992]], kung saan [[1992 European Cup Final|natalo]] sila sa [[FC Barcelona|Barcelona]], 1-0, pagkatapos ng extra-time. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == {{Commons category|U.C. Sampdoria}} * {{Official website|http://www.sampdoria.it/}} {{In lang|it|en}} * [https://www.legaseriea.it/en/serie-a/teams/sampdoria UC Sampdoria] at [[Serie A]] {{In lang|en|it}} * [https://web.archive.org/web/20201130201127/https://www.uefa.com/memberassociations/teams/50089--sampdoria/ UC Sampdoria] at UEFA.com (archived) * [http://www.resultsfromfootball.com/seriea-team/ucsampdoria.html Sampdoria statistics] * [http://www.sampstory.it The story told through UC Sampdoria collectables] {{U.C. Sampdoria}}{{U.C. Sampdoria seasons}}{{UEFA Cup Winners' Cup winners}}{{Italian Championship winners}}{{Coppa Italia winners}}{{Italian Super Cup winners}}{{Serie B}} [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] rb4ij9pr8hl6aeynbkvetspfbarf6hb Dyaket 0 340857 2238336 2026-10-31T23:40:53Z Rinconada227 157375 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1380703102|Jacket]]" 2238336 wikitext text/x-wiki Ang '''dyaket''' o '''tsaketa''' ay isang [[Kasuotan|damit]] para sa itaas na bahagi ng katawan, kadalasang umaabot sa ibaba ng balakang. <ref>{{Cite book |last=Picken |first=Mary Brooks |url=https://archive.org/details/dictionaryofcost0000pick/page/185 |title=A Dictionary of Costume and Fashion |publisher=Dover Publications |year=1999 |isbn=978-0-486-40294-9 |page=[https://archive.org/details/dictionaryofcost0000pick/page/185 185]}}</ref> Ang isang dyaket ay karaniwang may mga manggas at nakakabit sa harap o bahagyang nasa gilid. Ang mga dyaket na walang manggas ay tinatawag na tsaleko. Ang dyaket ay karaniwang mas magaan, mas mahigpit, at hindi gaanong nakakapag-insulate kaysa sa amerikana o sa Ingles, ''coat'', ngunit pareho itong mga damit panlabas. Ang ilang mga dyaket ay [[Moda|sunod sa moda]], habang ang iba ay nagsisilbing pananggalang na damit. == Etimolohiya == Ang salitang ''dyaket'' ay nagmula sa salitang Ingles ''jacket,'' na nagmula sa salitang Pranses ''jaquette,'' na nagmula sa salitang Gitnang Pranses ''jaquet,'' na tumutukoy sa isang tunika''.'' Samantala, ang salitang ''tsaketa'' ay mula sa salitang Espanya ''chaqueta,'' na nagmula rin sa salitang Pranses ''jaquette.'' [[File:Jacket_MET_CI60.26.8_F.jpg|thumb| Jacket na Briton, mga 1600–1625, linen, seda, lana. Museo Metropolitan ng Sining. <ref>{{Cite web |title=Jacket, British, 1600–1625 |url=https://www.metmuseum.org/art/collection/search/90478 |website=[[Metropolitan Museum of Art]] website}}</ref>]] * Atilla, isang magarbong Hungarong ''shell-jacket'' o ''short coat'' (maikling tsaketa), pinalamutian ng tinirintas na tali o buhol. * [[Ball jacket]], kilala rin bilang ''[[Beysbol|baseball]] jacket'' o ''[[Amerikanong putbol|football]] jacket'' sa Ingles, isang kaswal na tsaketa na may ''cuffs,'' kuwelyo, at hukusan o siper sa harap. * Bed jacket, isinusuot sa kama. * Blazer * Blouson, * Bolero * Bomber jacket, gawa sa naylon o katad. * Brunswick, * Caraco, isang uri ng tsaketa para sa mga babae. * Chef's jacket * Chore jacket o chore coat, * Dinner jacket, kilala rin bilang tuxedo o damit panghapunan (''dinner suit''). * Donkey jacket * Doublet * Down jacket, * Eisenhower jacket, isang uri ng tsaketa na may inspiradong militar. Ang dyaket na ito ay naimbento ni Dwight Eisenhower. * Field jacket, isang tsaketa isinusuot ng mga [[sundalo]] * Flak jacket, 20th century armoured vest * Fleece jacket, isang tsaketang kaswal na gawa sa sintetikong [[lana]] gaya ng Polar Fleece * Flight jacket, kilala rin bilang ''bomber jacket'' * Fracket, damit panlabas para sa mga kolehiyong selebrasyon. * Gilet, isang ''sleeveless'' na tsaketa o tsaleko. * Harrington jacket, a lightweight waist-length jacket * Heated jacket * Hoodie, isang ''sweatshirt'' na may siper at talukbong (ang walang siper ay maituturing ''sweatshirt'' lamang) * Jean jacket or denim jacket, a jacket falling slightly below the waist, usually of denim, with buttoned band cuffs like a shirt and a waistband that can be adjusted by means of buttons. Also called ''Levi's jacket'' (see Levi's) * Jerkin, isang manipis na dyaket na para sa mga lalaki. * Kilt jacket, isang Eskoses na tsaketa. * Leather jacket, kilala rin bilang motorcycle jacket * Letter jacket kilala rin bilang letterman o varsity jacket * Mackinaw jacket * Mess jacket or ''eton jacket,'' isinusuot sa mga paaralan ng kuro<ref>{{Cite web |title=The Eton Suit<!-- Bot generated title --> |url=http://www.archivist.f2s.com/bsu/EtonSuit.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080723160401/http://www.archivist.f2s.com/bsu/EtonSuit.htm |archive-date=2008-07-23 |access-date=2008-03-22}}</ref> * Motorcycle jacket, o leather jacket, karaniwang itim at isinusuot ng mga motorista. * Nehru jacket * Norfolk jacket * Parka, * Peplum jacket, * Puffer jacket or Puffa jacket, isang tsaketa na popular sa dantaon 1990 * Quarter Zip, o 1/4 zip * Rain jacket, * [[Hardshell jacket]], * Reefing jacket o reefer * Riding jacket, * Sailor jacket * Satin jacket, isang tsaketa * [[Smart jacket]], pinapanatiling mainit ang nagsusuot sa taglamig.<ref>{{Cite web |date=31 December 2018 |title=40 Cool and Awesome Inventions You Should Know About |url=https://beebom.com/cool-awesome-inventions/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20210214012044/https://beebom.com/cool-awesome-inventions/ |archive-date=2021-02-14 |website=Beebom}}</ref> * Smoking jacket * Spencer, kilala rin bilang ''sports jacket.'' * Suit jacket, kilala rin bilang ''lounge jacket''. * Tunic, * Windbreaker (Hilagang Amerika, Hapon), kilala rin bilang windcheater sa Reyno Unido * Tracksuit jacket * Wamus == Tingnan din == * Panglamig * Sweatshirt * [[Pantalon]] * [[Saya|Mga palda]] [[Kategorya:Damit]] [[Kategorya:Moda]] 1px35nos2b60mlgfhw76npubh8mrsxm 2238337 2238336 2026-10-31T23:41:26Z Rinconada227 157375 2238337 wikitext text/x-wiki Ang '''dyaket''' o '''tsaketa''' ay isang [[Kasuotan|damit]] para sa itaas na bahagi ng katawan, kadalasang umaabot sa ibaba ng balakang. <ref>{{Cite book |last=Picken |first=Mary Brooks |url=https://archive.org/details/dictionaryofcost0000pick/page/185 |title=A Dictionary of Costume and Fashion |publisher=Dover Publications |year=1999 |isbn=978-0-486-40294-9 |page=[https://archive.org/details/dictionaryofcost0000pick/page/185 185]}}</ref> Ang isang dyaket ay karaniwang may mga manggas at nakakabit sa harap o bahagyang nasa gilid. Ang mga dyaket na walang manggas ay tinatawag na tsaleko. Ang dyaket ay karaniwang mas magaan, mas mahigpit, at hindi gaanong nakakapag-insulate kaysa sa amerikana o sa Ingles, ''coat'', ngunit pareho itong mga damit panlabas. Ang ilang mga dyaket ay [[Moda|sunod sa moda]], habang ang iba ay nagsisilbing pananggalang na damit. == Etimolohiya == Ang salitang ''dyaket'' ay nagmula sa salitang Ingles ''jacket,'' na nagmula sa salitang Pranses ''jaquette,'' na nagmula sa salitang Gitnang Pranses ''jaquet,'' na tumutukoy sa isang tunika''.'' Samantala, ang salitang ''tsaketa'' ay mula sa salitang Espanya ''chaqueta,'' na nagmula rin sa salitang Pranses ''jaquette.'' [[File:Jacket_MET_CI60.26.8_F.jpg|thumb| Jacket na Briton, mga 1600–1625, linen, seda, lana. Museo Metropolitan ng Sining. <ref>{{Cite web |title=Jacket, British, 1600–1625 |url=https://www.metmuseum.org/art/collection/search/90478 |website=[[Metropolitan Museum of Art]] website}}</ref>]] * Atilla, isang magarbong Hungarong ''shell-jacket'' o ''short coat'' (maikling tsaketa), pinalamutian ng tinirintas na tali o buhol. * [[Ball jacket]], kilala rin bilang ''[[Beysbol|baseball]] jacket'' o ''[[Amerikanong putbol|football]] jacket'' sa Ingles, isang kaswal na tsaketa na may ''cuffs,'' kuwelyo, at hukusan o siper sa harap. * Bed jacket, isinusuot sa kama. * Blazer * Blouson, * Bolero * Bomber jacket, gawa sa naylon o katad. * Brunswick, * Caraco, isang uri ng tsaketa para sa mga babae. * Chef's jacket * Chore jacket o chore coat, * Dinner jacket, kilala rin bilang tuxedo o damit panghapunan (''dinner suit''). * Donkey jacket * Doublet * Down jacket, * Eisenhower jacket, isang uri ng tsaketa na may inspiradong militar. Ang dyaket na ito ay naimbento ni Dwight Eisenhower. * Field jacket, isang tsaketa isinusuot ng mga [[sundalo]] * Flak jacket, 20th century armoured vest * Fleece jacket, isang tsaketang kaswal na gawa sa sintetikong [[lana]] gaya ng Polar Fleece * Flight jacket, kilala rin bilang ''bomber jacket'' * Fracket, damit panlabas para sa mga kolehiyong selebrasyon. * Gilet, isang ''sleeveless'' na tsaketa o tsaleko. * Harrington jacket, a lightweight waist-length jacket * Heated jacket * Hoodie, isang ''sweatshirt'' na may siper at talukbong (ang walang siper ay maituturing ''sweatshirt'' lamang) * Jean jacket or denim jacket, a jacket falling slightly below the waist, usually of denim, with buttoned band cuffs like a shirt and a waistband that can be adjusted by means of buttons. Also called ''Levi's jacket'' (see Levi's) * Jerkin, isang manipis na dyaket na para sa mga lalaki. * Kilt jacket, isang Eskoses na tsaketa. * Leather jacket, kilala rin bilang motorcycle jacket * Letter jacket kilala rin bilang letterman o varsity jacket * Mackinaw jacket * Mess jacket or ''eton jacket,'' isinusuot sa mga paaralan ng kuro<ref>{{Cite web |title=The Eton Suit<!-- Bot generated title --> |url=http://www.archivist.f2s.com/bsu/EtonSuit.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080723160401/http://www.archivist.f2s.com/bsu/EtonSuit.htm |archive-date=2008-07-23 |access-date=2008-03-22}}</ref> * Motorcycle jacket, o leather jacket, karaniwang itim at isinusuot ng mga motorista. * Nehru jacket * Norfolk jacket * Parka, * Peplum jacket, * Puffer jacket or Puffa jacket, isang tsaketa na popular sa dantaon 1990 * Quarter Zip, o 1/4 zip * Rain jacket, * [[Hardshell jacket]], * Reefing jacket o reefer * Riding jacket, * Sailor jacket * Satin jacket, isang tsaketa * [[Smart jacket]], pinapanatiling mainit ang nagsusuot sa taglamig.<ref>{{Cite web |date=31 December 2018 |title=40 Cool and Awesome Inventions You Should Know About |url=https://beebom.com/cool-awesome-inventions/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20210214012044/https://beebom.com/cool-awesome-inventions/ |archive-date=2021-02-14 |website=Beebom}}</ref> * Smoking jacket * Spencer, kilala rin bilang ''sports jacket.'' * Suit jacket, kilala rin bilang ''lounge jacket''. * Tunic, * Windbreaker (Hilagang Amerika, Hapon), kilala rin bilang windcheater sa Reyno Unido * Tracksuit jacket * Wamus == Tingnan din == * Panglamig * Sweatshirt * [[Pantalon]] * [[Saya|Mga palda]] == Mga sanggunian == [[Kategorya:Damit]] [[Kategorya:Moda]] pzpsy982gnzbgppd23w1em1ou8nyy1q 2238338 2238337 2026-10-31T23:44:05Z Rinconada227 157375 /* Etimolohiya */ 2238338 wikitext text/x-wiki Ang '''dyaket''' o '''tsaketa''' ay isang [[Kasuotan|damit]] para sa itaas na bahagi ng katawan, kadalasang umaabot sa ibaba ng balakang. <ref>{{Cite book |last=Picken |first=Mary Brooks |url=https://archive.org/details/dictionaryofcost0000pick/page/185 |title=A Dictionary of Costume and Fashion |publisher=Dover Publications |year=1999 |isbn=978-0-486-40294-9 |page=[https://archive.org/details/dictionaryofcost0000pick/page/185 185]}}</ref> Ang isang dyaket ay karaniwang may mga manggas at nakakabit sa harap o bahagyang nasa gilid. Ang mga dyaket na walang manggas ay tinatawag na tsaleko. Ang dyaket ay karaniwang mas magaan, mas mahigpit, at hindi gaanong nakakapag-insulate kaysa sa amerikana o sa Ingles, ''coat'', ngunit pareho itong mga damit panlabas. Ang ilang mga dyaket ay [[Moda|sunod sa moda]], habang ang iba ay nagsisilbing pananggalang na damit. == Etimolohiya == Ang salitang ''dyaket'' ay nagmula sa salitang Ingles ''jacket,'' na nagmula sa salitang Pranses ''jaquette,'' na nagmula sa salitang Gitnang Pranses ''jaquet,'' na tumutukoy sa isang tunika''.'' Samantala, ang salitang ''tsaketa'' ay mula sa salitang Espanya ''chaqueta,'' na nagmula rin sa salitang Pranses ''jaquette.'' [[File:Jacket_MET_CI60.26.8_F.jpg|thumb| Jacket na Briton, mga 1600–1625, linen, seda, lana. Museo Metropolitan ng Sining. <ref>{{Cite web |title=Jacket, British, 1600–1625 |url=https://www.metmuseum.org/art/collection/search/90478 |website=[[Metropolitan Museum of Art]] website}}</ref>]] * Atilla, isang magarbong Hungarong ''shell-jacket'' o ''short coat'' (maikling tsaketa), pinalamutian ng tinirintas na tali o buhol. * [[Ball jacket]], kilala rin bilang ''[[Beysbol|baseball]] jacket'' o ''[[Amerikanong putbol|football]] jacket'' sa Ingles, isang kaswal na tsaketa na may ''cuffs,'' kuwelyo, at hukusan o siper sa harap. * Bed jacket, isinusuot sa kama. * Blazer * Blouson, * Bolero * Bomber jacket, gawa sa naylon o katad. * Brunswick, * Caraco, isang uri ng tsaketa para sa mga babae. * Chef's jacket * Chore jacket o chore coat, * Dinner jacket, kilala rin bilang tuxedo o damit panghapunan (''dinner suit''). * Donkey jacket * Doublet * Down jacket, * Eisenhower jacket, isang uri ng tsaketa na may inspiradong militar. Ang dyaket na ito ay naimbento ni Dwight Eisenhower. * Field jacket, isang tsaketa isinusuot ng mga [[sundalo]] * Flak jacket, 20th century armoured vest * Fleece jacket, isang tsaketang kaswal na gawa sa sintetikong [[lana]] gaya ng Polar Fleece * Flight jacket, kilala rin bilang ''bomber jacket'' * Fracket, damit panlabas para sa mga kolehiyong selebrasyon. * Gilet, isang ''sleeveless'' na tsaketa o tsaleko. * Harrington jacket, a lightweight waist-length jacket * Heated jacket * Hoodie, isang ''sweatshirt'' na may siper at talukbong (ang walang siper ay maituturing ''sweatshirt'' lamang) * Jean jacket o denim jacket, karaniwang gawa sa maong at kilala rin bilang ''Levi jacket.'' * Jerkin, isang manipis na dyaket na para sa mga lalaki. * Kilt jacket, isang Eskoses na tsaketa. * Leather jacket, kilala rin bilang motorcycle jacket * Letter jacket kilala rin bilang letterman o varsity jacket * Mackinaw jacket * Mess jacket or ''eton jacket,'' isinusuot sa mga paaralan ng kuro<ref>{{Cite web |title=The Eton Suit<!-- Bot generated title --> |url=http://www.archivist.f2s.com/bsu/EtonSuit.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080723160401/http://www.archivist.f2s.com/bsu/EtonSuit.htm |archive-date=2008-07-23 |access-date=2008-03-22}}</ref> * Motorcycle jacket, o leather jacket, karaniwang itim at isinusuot ng mga motorista. * Nehru jacket * Norfolk jacket * Parka, * Peplum jacket, * Puffer jacket or Puffa jacket, isang tsaketa na popular sa dantaon 1990 * Quarter Zip, o 1/4 zip * Rain jacket, * [[Hardshell jacket]], * Reefing jacket o reefer * Riding jacket, * Sailor jacket * Satin jacket, isang tsaketa * [[Smart jacket]], pinapanatiling mainit ang nagsusuot sa taglamig.<ref>{{Cite web |date=31 December 2018 |title=40 Cool and Awesome Inventions You Should Know About |url=https://beebom.com/cool-awesome-inventions/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20210214012044/https://beebom.com/cool-awesome-inventions/ |archive-date=2021-02-14 |website=Beebom}}</ref> * Smoking jacket * Spencer, kilala rin bilang ''sports jacket.'' * Suit jacket, kilala rin bilang ''lounge jacket''. * Tunic, * Windbreaker (Hilagang Amerika, Hapon), kilala rin bilang windcheater sa Reyno Unido * Tracksuit jacket * Wamus == Tingnan din == * Panglamig * Sweatshirt * [[Pantalon]] * [[Saya|Mga palda]] == Mga sanggunian == [[Kategorya:Damit]] [[Kategorya:Moda]] cnekok7uzse5gnnyf0bxoi1m0xfw61s 2238339 2238338 2026-10-31T23:44:37Z Rinconada227 157375 /* Etimolohiya */ 2238339 wikitext text/x-wiki Ang '''dyaket''' o '''tsaketa''' ay isang [[Kasuotan|damit]] para sa itaas na bahagi ng katawan, kadalasang umaabot sa ibaba ng balakang. <ref>{{Cite book |last=Picken |first=Mary Brooks |url=https://archive.org/details/dictionaryofcost0000pick/page/185 |title=A Dictionary of Costume and Fashion |publisher=Dover Publications |year=1999 |isbn=978-0-486-40294-9 |page=[https://archive.org/details/dictionaryofcost0000pick/page/185 185]}}</ref> Ang isang dyaket ay karaniwang may mga manggas at nakakabit sa harap o bahagyang nasa gilid. Ang mga dyaket na walang manggas ay tinatawag na tsaleko. Ang dyaket ay karaniwang mas magaan, mas mahigpit, at hindi gaanong nakakapag-insulate kaysa sa amerikana o sa Ingles, ''coat'', ngunit pareho itong mga damit panlabas. Ang ilang mga dyaket ay [[Moda|sunod sa moda]], habang ang iba ay nagsisilbing pananggalang na damit. == Etimolohiya == Ang salitang ''dyaket'' ay nagmula sa salitang Ingles ''jacket,'' na nagmula sa salitang Pranses ''jaquette,'' na nagmula sa salitang Gitnang Pranses ''jaquet,'' na tumutukoy sa isang tunika''.'' Samantala, ang salitang ''tsaketa'' ay mula sa salitang Espanya ''chaqueta,'' na nagmula rin sa salitang Pranses ''jaquette.'' [[File:Jacket_MET_CI60.26.8_F.jpg|thumb| Jacket na Briton, mga 1600–1625, linen, seda, lana. Museo Metropolitan ng Sining. <ref>{{Cite web |title=Jacket, British, 1600–1625 |url=https://www.metmuseum.org/art/collection/search/90478 |website=[[Metropolitan Museum of Art]] website}}</ref>]] * Atilla, isang magarbong Hungarong ''shell-jacket'' o ''short coat'' (maikling tsaketa), pinalamutian ng tinirintas na tali o buhol. * [[Ball jacket]], kilala rin bilang ''[[Beysbol|baseball]] jacket'' o ''[[Amerikanong putbol|football]] jacket'' sa Ingles, isang kaswal na tsaketa na may ''cuffs,'' kuwelyo, at hukusan o siper sa harap. * Bed jacket, isinusuot sa kama. * Blazer * Blouson, * Bolero * Bomber jacket, gawa sa naylon o katad. * Brunswick, * Caraco, isang uri ng tsaketa para sa mga babae. * Chef's jacket * Chore jacket o chore coat * Dinner jacket, kilala rin bilang tuxedo o damit panghapunan (''dinner suit''). * Donkey jacket * Doublet * Down jacket, * Eisenhower jacket, isang uri ng tsaketa na may inspiradong militar. Ang dyaket na ito ay naimbento ni Dwight Eisenhower. * Field jacket, isang tsaketa isinusuot ng mga [[sundalo]] * Flak jacket, 20th century armoured vest * Fleece jacket, isang tsaketang kaswal na gawa sa sintetikong [[lana]] gaya ng Polar Fleece * Flight jacket, kilala rin bilang ''bomber jacket'' * Fracket, damit panlabas para sa mga kolehiyong selebrasyon. * Gilet, isang ''sleeveless'' na tsaketa o tsaleko. * Harrington jacket, isang lightweight waist-length na tsaketa. * Heated jacket * Hoodie, isang ''sweatshirt'' na may siper at talukbong (ang walang siper ay maituturing ''sweatshirt'' lamang) * Jean jacket o denim jacket, karaniwang gawa sa maong at kilala rin bilang ''Levi jacket.'' * Jerkin, isang manipis na dyaket na para sa mga lalaki. * Kilt jacket, isang Eskoses na tsaketa. * Leather jacket, kilala rin bilang motorcycle jacket * Letter jacket kilala rin bilang letterman o varsity jacket * Mackinaw jacket * Mess jacket or ''eton jacket,'' isinusuot sa mga paaralan ng kuro<ref>{{Cite web |title=The Eton Suit<!-- Bot generated title --> |url=http://www.archivist.f2s.com/bsu/EtonSuit.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080723160401/http://www.archivist.f2s.com/bsu/EtonSuit.htm |archive-date=2008-07-23 |access-date=2008-03-22}}</ref> * Motorcycle jacket, o leather jacket, karaniwang itim at isinusuot ng mga motorista. * Nehru jacket * Norfolk jacket * Parka, * Peplum jacket, * Puffer jacket or Puffa jacket, isang tsaketa na popular sa dantaon 1990 * Quarter Zip, o 1/4 zip * Rain jacket, * [[Hardshell jacket]], * Reefing jacket o reefer * Riding jacket, * Sailor jacket * Satin jacket, isang tsaketa * [[Smart jacket]], pinapanatiling mainit ang nagsusuot sa taglamig.<ref>{{Cite web |date=31 December 2018 |title=40 Cool and Awesome Inventions You Should Know About |url=https://beebom.com/cool-awesome-inventions/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20210214012044/https://beebom.com/cool-awesome-inventions/ |archive-date=2021-02-14 |website=Beebom}}</ref> * Smoking jacket * Spencer, kilala rin bilang ''sports jacket.'' * Suit jacket, kilala rin bilang ''lounge jacket''. * Tunic, * Windbreaker (Hilagang Amerika, Hapon), kilala rin bilang windcheater sa Reyno Unido * Tracksuit jacket * Wamus == Tingnan din == * Panglamig * Sweatshirt * [[Pantalon]] * [[Saya|Mga palda]] == Mga sanggunian == [[Kategorya:Damit]] [[Kategorya:Moda]] c4zrh46jcjrp3tccv64phcx3gzlxkzs 2238340 2238339 2026-10-31T23:44:57Z Rinconada227 157375 2238340 wikitext text/x-wiki Ang '''dyaket''' o '''tsaketa''' ay isang [[Kasuotan|damit]] para sa itaas na bahagi ng katawan, kadalasang umaabot sa ibaba ng balakang. <ref>{{Cite book |last=Picken |first=Mary Brooks |url=https://archive.org/details/dictionaryofcost0000pick/page/185 |title=A Dictionary of Costume and Fashion |publisher=Dover Publications |year=1999 |isbn=978-0-486-40294-9 |page=[https://archive.org/details/dictionaryofcost0000pick/page/185 185]}}</ref> Ang isang dyaket ay karaniwang may mga manggas at nakakabit sa harap o bahagyang nasa gilid. Ang mga dyaket na walang manggas ay tinatawag na tsaleko. Ang dyaket ay karaniwang mas magaan, mas mahigpit, at hindi gaanong nakakapag-insulate kaysa sa amerikana o sa Ingles, ''coat'', ngunit pareho itong mga damit panlabas. Ang ilang mga dyaket ay [[Moda|sunod sa moda]], habang ang iba ay nagsisilbing pananggalang na damit. == Etimolohiya == Ang salitang ''dyaket'' ay nagmula sa salitang Ingles ''jacket,'' na nagmula sa salitang Pranses ''jaquette,'' na nagmula sa salitang Gitnang Pranses ''jaquet,'' na tumutukoy sa isang tunika''.'' Samantala, ang salitang ''tsaketa'' ay mula sa salitang Espanya ''chaqueta,'' na nagmula rin sa salitang Pranses ''jaquette.'' == Mga uri ng dyaket o tsaketa == [[File:Jacket_MET_CI60.26.8_F.jpg|thumb| Jacket na Briton, mga 1600–1625, linen, seda, lana. Museo Metropolitan ng Sining. <ref>{{Cite web |title=Jacket, British, 1600–1625 |url=https://www.metmuseum.org/art/collection/search/90478 |website=[[Metropolitan Museum of Art]] website}}</ref>]] * Atilla, isang magarbong Hungarong ''shell-jacket'' o ''short coat'' (maikling tsaketa), pinalamutian ng tinirintas na tali o buhol. * [[Ball jacket]], kilala rin bilang ''[[Beysbol|baseball]] jacket'' o ''[[Amerikanong putbol|football]] jacket'' sa Ingles, isang kaswal na tsaketa na may ''cuffs,'' kuwelyo, at hukusan o siper sa harap. * Bed jacket, isinusuot sa kama. * Blazer * Blouson, * Bolero * Bomber jacket, gawa sa naylon o katad. * Brunswick, * Caraco, isang uri ng tsaketa para sa mga babae. * Chef's jacket * Chore jacket o chore coat * Dinner jacket, kilala rin bilang tuxedo o damit panghapunan (''dinner suit''). * Donkey jacket * Doublet * Down jacket, * Eisenhower jacket, isang uri ng tsaketa na may inspiradong militar. Ang dyaket na ito ay naimbento ni Dwight Eisenhower. * Field jacket, isang tsaketa isinusuot ng mga [[sundalo]] * Flak jacket, 20th century armoured vest * Fleece jacket, isang tsaketang kaswal na gawa sa sintetikong [[lana]] gaya ng Polar Fleece * Flight jacket, kilala rin bilang ''bomber jacket'' * Fracket, damit panlabas para sa mga kolehiyong selebrasyon. * Gilet, isang ''sleeveless'' na tsaketa o tsaleko. * Harrington jacket, isang lightweight waist-length na tsaketa. * Heated jacket * Hoodie, isang ''sweatshirt'' na may siper at talukbong (ang walang siper ay maituturing ''sweatshirt'' lamang) * Jean jacket o denim jacket, karaniwang gawa sa maong at kilala rin bilang ''Levi jacket.'' * Jerkin, isang manipis na dyaket na para sa mga lalaki. * Kilt jacket, isang Eskoses na tsaketa. * Leather jacket, kilala rin bilang motorcycle jacket * Letter jacket kilala rin bilang letterman o varsity jacket * Mackinaw jacket * Mess jacket or ''eton jacket,'' isinusuot sa mga paaralan ng kuro<ref>{{Cite web |title=The Eton Suit<!-- Bot generated title --> |url=http://www.archivist.f2s.com/bsu/EtonSuit.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080723160401/http://www.archivist.f2s.com/bsu/EtonSuit.htm |archive-date=2008-07-23 |access-date=2008-03-22}}</ref> * Motorcycle jacket, o leather jacket, karaniwang itim at isinusuot ng mga motorista. * Nehru jacket * Norfolk jacket * Parka, * Peplum jacket, * Puffer jacket or Puffa jacket, isang tsaketa na popular sa dantaon 1990 * Quarter Zip, o 1/4 zip * Rain jacket, * [[Hardshell jacket]], * Reefing jacket o reefer * Riding jacket, * Sailor jacket * Satin jacket, isang tsaketa * [[Smart jacket]], pinapanatiling mainit ang nagsusuot sa taglamig.<ref>{{Cite web |date=31 December 2018 |title=40 Cool and Awesome Inventions You Should Know About |url=https://beebom.com/cool-awesome-inventions/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20210214012044/https://beebom.com/cool-awesome-inventions/ |archive-date=2021-02-14 |website=Beebom}}</ref> * Smoking jacket * Spencer, kilala rin bilang ''sports jacket.'' * Suit jacket, kilala rin bilang ''lounge jacket''. * Tunic, * Windbreaker (Hilagang Amerika, Hapon), kilala rin bilang windcheater sa Reyno Unido * Tracksuit jacket * Wamus == Tingnan din == * Panglamig * Sweatshirt * [[Pantalon]] * [[Saya|Mga palda]] == Mga sanggunian == [[Kategorya:Damit]] [[Kategorya:Moda]] 4qpapttzkidklb35pc33ytry8w32k45 2238346 2238340 2026-11-01T01:57:04Z ~2026-57827-41 168210 /*top*/ 2238346 wikitext text/x-wiki {{refimprove|date=Nobyembre 2026}} [[Image:Jacket2-1.jpg|thumb|right|A man wearing a sports jacket]] Ang '''dyaket''' o '''tsaketa''' ay isang [[Kasuotan|damit]] para sa itaas na bahagi ng katawan, kadalasang umaabot sa ibaba ng balakang.<ref>{{Cite book |last=Picken |first=Mary Brooks |url=https://archive.org/details/dictionaryofcost0000pick/page/185 |title=A Dictionary of Costume and Fashion |publisher=Dover Publications |year=1999 |isbn=978-0-486-40294-9 |page=[https://archive.org/details/dictionaryofcost0000pick/page/185 185]}}</ref> Ang isang dyaket ay karaniwang may mga manggas at nakakabit sa harap o bahagyang nasa gilid. Ang mga dyaket na walang manggas ay tinatawag na tsaleko. Ang dyaket ay karaniwang mas magaan, mas mahigpit, at hindi gaanong nakakapag-insulate kaysa sa amerikana o sa Ingles, ''coat'', ngunit pareho itong mga damit panlabas. Ang ilang mga dyaket ay [[Moda|sunod sa moda]], habang ang iba ay nagsisilbing pananggalang na damit. == Etimolohiya == Ang salitang ''dyaket'' ay nagmula sa salitang Ingles ''jacket,'' na nagmula sa salitang Pranses ''jaquette,'' na nagmula sa salitang Gitnang Pranses ''jaquet,'' na tumutukoy sa isang tunika''.'' Samantala, ang salitang ''tsaketa'' ay mula sa salitang Espanya ''chaqueta,'' na nagmula rin sa salitang Pranses ''jaquette.'' == Mga uri ng dyaket o tsaketa == [[File:Jacket_MET_CI60.26.8_F.jpg|thumb|Jacket na Briton, mga 1600–1625, linen, seda, lana. Museo Metropolitan ng Sining.<ref>{{Cite web |title=Jacket, British, 1600–1625 |url=https://www.metmuseum.org/art/collection/search/90478 |website=[[Metropolitan Museum of Art]] website}}</ref>]] * Atilla, isang magarbong Hungarong ''shell-jacket'' o ''short coat'' (maikling tsaketa), pinalamutian ng tinirintas na tali o buhol. * [[Ball jacket]], kilala rin bilang ''[[Beysbol|baseball]] jacket'' o ''[[Amerikanong putbol|football]] jacket'' sa Ingles, isang kaswal na tsaketa na may ''cuffs,'' kuwelyo, at hukusan o siper sa harap. * Bed jacket, isinusuot sa kama. * Blazer * Blouson, * Bolero * Bomber jacket, gawa sa naylon o katad. * Brunswick, * Caraco, isang uri ng tsaketa para sa mga babae. * Chef's jacket * Chore jacket o chore coat * Dinner jacket, kilala rin bilang tuxedo o damit panghapunan (''dinner suit''). * Donkey jacket * Doublet * Down jacket, * Eisenhower jacket, isang uri ng tsaketa na may inspiradong militar. Ang dyaket na ito ay naimbento ni Dwight Eisenhower. * Field jacket, isang tsaketa isinusuot ng mga [[sundalo]] * Flak jacket, 20th century armoured vest * Fleece jacket, isang tsaketang kaswal na gawa sa sintetikong [[lana]] gaya ng Polar Fleece * Flight jacket, kilala rin bilang ''bomber jacket'' * Fracket, damit panlabas para sa mga kolehiyong selebrasyon. * Gilet, isang ''sleeveless'' na tsaketa o tsaleko. * Harrington jacket, isang lightweight waist-length na tsaketa. * Heated jacket * Hoodie, isang ''sweatshirt'' na may siper at talukbong (ang walang siper ay maituturing ''sweatshirt'' lamang) * Jean jacket o denim jacket, karaniwang gawa sa maong at kilala rin bilang ''Levi jacket.'' * Jerkin, isang manipis na dyaket na para sa mga lalaki. * Kilt jacket, isang Eskoses na tsaketa. * Leather jacket, kilala rin bilang motorcycle jacket * Letter jacket kilala rin bilang letterman o varsity jacket * Mackinaw jacket * Mess jacket or ''eton jacket,'' isinusuot sa mga paaralan ng kuro<ref>{{Cite web |title=The Eton Suit<!-- Bot generated title --> |url=http://www.archivist.f2s.com/bsu/EtonSuit.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080723160401/http://www.archivist.f2s.com/bsu/EtonSuit.htm |archive-date=2008-07-23 |access-date=2008-03-22}}</ref> * Motorcycle jacket, o leather jacket, karaniwang itim at isinusuot ng mga motorista. * Nehru jacket * Norfolk jacket * Parka, * Peplum jacket, * Puffer jacket or Puffa jacket, isang tsaketa na popular sa dantaon 1990 * Quarter Zip, o 1/4 zip * Rain jacket, * [[Hardshell jacket]], * Reefing jacket o reefer * Riding jacket, * Sailor jacket * Satin jacket, isang tsaketa * [[Smart jacket]], pinapanatiling mainit ang nagsusuot sa taglamig.<ref>{{Cite web |date=31 December 2018 |title=40 Cool and Awesome Inventions You Should Know About |url=https://beebom.com/cool-awesome-inventions/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20210214012044/https://beebom.com/cool-awesome-inventions/ |archive-date=2021-02-14 |website=Beebom}}</ref> * Smoking jacket * Spencer, kilala rin bilang ''sports jacket.'' * Suit jacket, kilala rin bilang ''lounge jacket''. * Tunic, * Windbreaker (Hilagang Amerika, Hapon), kilala rin bilang windcheater sa Reyno Unido * Tracksuit jacket * Wamus == Tingnan din == * Panglamig * Sweatshirt * [[Pantalon]] * [[Saya|Mga palda]] == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Damit]] [[Kategorya:Moda]] 2veqfdcge679m1hzgd62vcka5926zma US Alessandria Calcio 1912 0 340858 2238354 2026-11-01T03:21:57Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1380961307|US Alessandria Calcio 1912]]" 2238354 wikitext text/x-wiki Ang '''Unione Sportiva Alessandria Calcio 1912''', karaniwang tinutukoy bilang '''Alessandria''', ay isang [[Futbol sa Italya|Italyanong club ng futbol]] na nakabase sa [[Alessandria]], [[Piamonte]]. Kasalukuyan itong naglalaro sa [[Serie D]], ang ikaapat na dibisyon ng futbol ng Italya. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Commonscatinline}}  {{Serie C teamlist}}{{Serie B teamlist}}{{Serie A}}{{Original Serie A clubs}} [[Kategorya:Mga pinagmulan sa wikang Italyano ng CS1 (it)]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] hwbn9iclkhbj9rncp2x1ue6yu9vc7dj 2238355 2238354 2026-11-01T03:23:17Z Ryomaandres 8044 2238355 wikitext text/x-wiki Ang '''Unione Sportiva Alessandria Calcio 1912''', karaniwang tinutukoy bilang '''Alessandria''', ay isang [[Futbol sa Italya|Italyanong club ng futbol]] na nakabase sa [[Alessandria]], [[Piamonte]]. Kasalukuyan itong naglalaro sa [[Serie D]], ang ikaapat na dibisyon ng futbol ng Italya. == Kasaysayan == Itinatag noong 1912, si Alessandria ay gumugol ng 13 kapanahunan sa [[Serie A]] sa pagitan ng 1929 at 1960 at 21 season sa [[Serie B]] (huling nakapasok noong 2022); nakarating din ito sa isang [[Coppa Italia]] final noong 1936. Sa kasalukuyan, ang pinakamatagumpay na panahon sa kasaysayan ng koponan ay sa pagitan ng [[Unang Digmaang Pandaigdig]] at [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], kung kailan, kasama ang [[Novara Calcio|Novara]], [[Pro Vercelli]], at [[Casale FBC|Casale]], ay bahagi ng tinatawag na ''Quadrilatero Piemontese'' ("Kuwadrilatero ng Piamonte"), na nagpanday ng magagaling na manlalaro at nanalo ng mahahalagang tropeo.<ref name="Pozzo">{{cite web |title=Archived copy |url=http://www.asdponderano.it/files/POZZO.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721205447/http://www.asdponderano.it/files/POZZO.pdf |archive-date=21 July 2011 |access-date=2011-05-19}} Citation by [[Vittorio Pozzo]].</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Commonscatinline}}  {{Serie C teamlist}}{{Serie B teamlist}}{{Serie A}}{{Original Serie A clubs}} [[Kategorya:Mga pinagmulan sa wikang Italyano ng CS1 (it)]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] cq40bnhwg5tf2ghbgrvd5w3gi38u8v7 2238359 2238355 2026-11-01T03:25:07Z Ryomaandres 8044 2238359 wikitext text/x-wiki Ang '''Unione Sportiva Alessandria Calcio 1912''', karaniwang tinutukoy bilang '''Alessandria''', ay isang [[Futbol sa Italya|Italyanong club ng futbol]] na nakabase sa [[Alessandria]], [[Piamonte]]. Kasalukuyan itong naglalaro sa [[Serie D]], ang ikaapat na dibisyon ng futbol ng Italya. == Kasaysayan == Itinatag noong 1912, ang Alessandria ay gumugol ng 13 kapanahunan sa [[Serie A]] sa pagitan ng 1929 at 1960 at 21 season sa [[Serie B]] (huling nakapasok noong 2022); nakarating din ito sa isang [[Coppa Italia]] final noong 1936. Sa kasalukuyan, ang pinakamatagumpay na panahon sa kasaysayan ng koponan ay sa pagitan ng [[Unang Digmaang Pandaigdig]] at [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], kung kailan, kasama ang [[Novara Calcio|Novara]], [[Pro Vercelli]], at [[Casale FBC|Casale]], ay bahagi ng tinatawag na ''Quadrilatero Piemontese'' ("Kuwadrilatero ng Piamonte"), na nagpanday ng magagaling na manlalaro at nanalo ng mahahalagang tropeo.<ref name="Pozzo">{{cite web |title=Archived copy |url=http://www.asdponderano.it/files/POZZO.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721205447/http://www.asdponderano.it/files/POZZO.pdf |archive-date=21 July 2011 |access-date=2011-05-19}} Citation by [[Vittorio Pozzo]].</ref> Dumating ang futvol sa Alessandria noong katapusan ng ika-19 na siglo; may mga ulat tungkol sa isang laban kung saan ang isang koponan ng Alessandria ay naglaro laban sa isa mula sa [[Genova]]. Noong 1896, itinatag ang ''Unione Pro Sport Alessandria'', na sinundan ng mga koponan ng futbol ng athletic club na ''Forza e Concordia'', na nakasuot ng mga kamiseta na kulay dark-grey, at ''Forza e Coraggio'', na may mga kamiseta na kulay perlas-abo.<ref name="RSSSF2">[https://www.rsssf.org/tablesa/alessandria.html] U.S. Alessandria 1912&nbsp;– Short Historical Overview 1896–1961, rsssf.org</ref> Ang Unione Pro Sport ay lumahok sa ilang [[paligsahang eksibisyon]] kasama ang mga koponan na nakabase sa [[Turin]] at Genova sa pagitan ng 1897 at 1898; noong 1897, nanalo ito ng tropeo ng football sa National Gym Competition sa Genoba.<ref>{{Cite web |title=Archivio – LASTAMPA.it |url=http://archivio.lastampa.it/LaStampaArchivio/main/History/tmpl_viewObj.jsp?objid=4708704 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110722041533/http://archivio.lastampa.it/LaStampaArchivio/main/History/tmpl_viewObj.jsp?objid=4708704 |archive-date=22 July 2011 |access-date=2010-08-12}} Roberto Gelato. ''«Scudetto ad Alessandria»'', da «La Stampa»&nbsp;– 19 September 2003, p. 53.</ref> Noong ika-15 ng Marso 1898, inimbitahan itong sumali sa mga bumubuo ng [[Federazione Italiana Giuoco Calcio|FIF]],<ref>[http://www.fondazioneitaliani.it/index2.php?option=com_content&do_pdf=1&id=4349] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716234646/http://www.fondazioneitaliani.it/index2.php?option=com_content&do_pdf=1&id=4349|date=16 July 2011}} Gianluca Marchionne, ''1898–2008. 110 anni dal primo campionato italiano di calcio''</ref> pagkatapos ay lumahok sa unang opisyal na round ng kwalipikasyon sa kampeonato<ref>[http://www.genoacfc.it/index.php?option=com_content&task=view&id=49&Itemid=40] Aldo Padovano (a cura di), ''1898–1906, il primo grande Genoa''</ref> at, dahil sa pakiramdam na pinarusahan pabor sa [[FBC Torinese]] at [[Genoa CFC]],<ref>[http://archivio.lastampa.it/LaStampaArchivio/main/History/tmpl_viewObj.jsp?objid=2166632] [[Roberto Beccantini]]. ''Un secolo allo stadio'', da «La Stampa»&nbsp;– 8 May 1998, p. 21.</ref> mas pinili nitong umalis at magpatuloy sa pagsali sa mga paligsahang inorganisa ng FGNI.<ref name="RSSSF">[https://www.rsssf.org/tablesa/alessandria.html] U.S. Alessandria 1912&nbsp;– Short Historical Overview 1896–1961, rsssf.org</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Commonscatinline}}  {{Serie C teamlist}}{{Serie B teamlist}}{{Serie A}}{{Original Serie A clubs}} [[Kategorya:Mga pinagmulan sa wikang Italyano ng CS1 (it)]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 7rxy8kygv8bi0n4ahi6nkqa9upccho0 2238360 2238359 2026-11-01T03:25:22Z Ryomaandres 8044 2238360 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club|clubname=Alessandria|image=US Alessandria Calcio 1912 crest.svg|upright=0.7|fullname=Unione Sportiva Alessandria Calcio 1912 [[Società a responsabilità limitata|S.r.l.]]|nickname=''I Grigi'' (The Greys) <br />''L'Orso'' (The Bear)|founded={{Start date and age|df=yes|1912}}|ground=[[Stadio Giuseppe Moccagatta]]|capacity=6,000|chairman=Antonio Barani|manager=Marco Sesia|league=[[Serie D]]|season=|position=|website=|pattern_la1=_alessandria2021h|pattern_b1=_alessandria2021h|pattern_ra1=_alessandria2021h|pattern_sh1=_amiens1718A|pattern_so1=_color_3_stripes_white|leftarm1=999999|body1=999999|rightarm1=999999|shorts1=000000|socks1=000000|pattern_la2=_cork18a|pattern_b2=_cork18a|pattern_ra2=_cork18a|pattern_sh2=_irn1819a|pattern_so2=_color_3_stripes_white|leftarm2=FF0000|body2=FF0000|rightarm2=FF0000|shorts2=FF0000|socks2=FF0000|current=}}Ang '''Unione Sportiva Alessandria Calcio 1912''', karaniwang tinutukoy bilang '''Alessandria''', ay isang [[Futbol sa Italya|Italyanong club ng futbol]] na nakabase sa [[Alessandria]], [[Piamonte]]. Kasalukuyan itong naglalaro sa [[Serie D]], ang ikaapat na dibisyon ng futbol ng Italya. == Kasaysayan == Itinatag noong 1912, ang Alessandria ay gumugol ng 13 kapanahunan sa [[Serie A]] sa pagitan ng 1929 at 1960 at 21 season sa [[Serie B]] (huling nakapasok noong 2022); nakarating din ito sa isang [[Coppa Italia]] final noong 1936. Sa kasalukuyan, ang pinakamatagumpay na panahon sa kasaysayan ng koponan ay sa pagitan ng [[Unang Digmaang Pandaigdig]] at [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], kung kailan, kasama ang [[Novara Calcio|Novara]], [[Pro Vercelli]], at [[Casale FBC|Casale]], ay bahagi ng tinatawag na ''Quadrilatero Piemontese'' ("Kuwadrilatero ng Piamonte"), na nagpanday ng magagaling na manlalaro at nanalo ng mahahalagang tropeo.<ref name="Pozzo">{{cite web |title=Archived copy |url=http://www.asdponderano.it/files/POZZO.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721205447/http://www.asdponderano.it/files/POZZO.pdf |archive-date=21 July 2011 |access-date=2011-05-19}} Citation by [[Vittorio Pozzo]].</ref> Dumating ang futvol sa Alessandria noong katapusan ng ika-19 na siglo; may mga ulat tungkol sa isang laban kung saan ang isang koponan ng Alessandria ay naglaro laban sa isa mula sa [[Genova]]. Noong 1896, itinatag ang ''Unione Pro Sport Alessandria'', na sinundan ng mga koponan ng futbol ng athletic club na ''Forza e Concordia'', na nakasuot ng mga kamiseta na kulay dark-grey, at ''Forza e Coraggio'', na may mga kamiseta na kulay perlas-abo.<ref name="RSSSF2">[https://www.rsssf.org/tablesa/alessandria.html] U.S. Alessandria 1912&nbsp;– Short Historical Overview 1896–1961, rsssf.org</ref> Ang Unione Pro Sport ay lumahok sa ilang [[paligsahang eksibisyon]] kasama ang mga koponan na nakabase sa [[Turin]] at Genova sa pagitan ng 1897 at 1898; noong 1897, nanalo ito ng tropeo ng football sa National Gym Competition sa Genoba.<ref>{{Cite web |title=Archivio – LASTAMPA.it |url=http://archivio.lastampa.it/LaStampaArchivio/main/History/tmpl_viewObj.jsp?objid=4708704 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110722041533/http://archivio.lastampa.it/LaStampaArchivio/main/History/tmpl_viewObj.jsp?objid=4708704 |archive-date=22 July 2011 |access-date=2010-08-12}} Roberto Gelato. ''«Scudetto ad Alessandria»'', da «La Stampa»&nbsp;– 19 September 2003, p. 53.</ref> Noong ika-15 ng Marso 1898, inimbitahan itong sumali sa mga bumubuo ng [[Federazione Italiana Giuoco Calcio|FIF]],<ref>[http://www.fondazioneitaliani.it/index2.php?option=com_content&do_pdf=1&id=4349] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716234646/http://www.fondazioneitaliani.it/index2.php?option=com_content&do_pdf=1&id=4349|date=16 July 2011}} Gianluca Marchionne, ''1898–2008. 110 anni dal primo campionato italiano di calcio''</ref> pagkatapos ay lumahok sa unang opisyal na round ng kwalipikasyon sa kampeonato<ref>[http://www.genoacfc.it/index.php?option=com_content&task=view&id=49&Itemid=40] Aldo Padovano (a cura di), ''1898–1906, il primo grande Genoa''</ref> at, dahil sa pakiramdam na pinarusahan pabor sa [[FBC Torinese]] at [[Genoa CFC]],<ref>[http://archivio.lastampa.it/LaStampaArchivio/main/History/tmpl_viewObj.jsp?objid=2166632] [[Roberto Beccantini]]. ''Un secolo allo stadio'', da «La Stampa»&nbsp;– 8 May 1998, p. 21.</ref> mas pinili nitong umalis at magpatuloy sa pagsali sa mga paligsahang inorganisa ng FGNI.<ref name="RSSSF">[https://www.rsssf.org/tablesa/alessandria.html] U.S. Alessandria 1912&nbsp;– Short Historical Overview 1896–1961, rsssf.org</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Commonscatinline}}  {{Serie C teamlist}}{{Serie B teamlist}}{{Serie A}}{{Original Serie A clubs}} [[Kategorya:Mga pinagmulan sa wikang Italyano ng CS1 (it)]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 71r3t68esn0azvis7byvr7579f977hl Palaruan 0 340859 2238356 2026-11-01T03:23:31Z Rinconada227 157375 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1361981016|Playground]]" 2238356 wikitext text/x-wiki   [[File:Argos_playground.jpg|thumb| Isang modernong palaruan sa [[Argos|Argos, Peloponnese]], [[Gresya]]]] [[File:HaMifletzetGardenNov102022_01.jpg|thumb| "Ang Golem" - isang higanteng [[halimaw]] na may tatlong pulang dila na nakausli sa bibig nito, na nagsisilbing mga slide sa palaruan, [[Herusalem|Jerusalem]], na ginawa ng [[Lilok|iskultor]] si Niki de Saint Phalle]] Ang '''palarúan''' ''(Wikang Ingles: playground)'' ay isang lugar na idinisenyo upang magbigay ng kapaligiran para sa mga [[bata]] na nagpapadali sa paglalaro, kadalasan sa labas. Bagama't ang mga palaruan ay karaniwang idinisenyo para sa mga bata, ang ilan ay idinisenyo para sa ibang mga pangkat ng edad o mga matatandang may disabilidad o kapansanan. Maaaring hindi kasama sa isang palaruan ang mga batang wala pa o pataas sa isang partikular na edad. Isang eksampol ng mga palaruan na limitado sa isang partikular na pangkat ng edad ay ang mga [[PlayPlace]] sa [[McDonald's]]. Ang mga modernong palaruan ay kadalasang may mga kagamitang pang-libangan tulad ng panimbangan, ''merry-go-round'', duyan, islayd o padulasan, jungle gym, ''chin-up bars'', [[kahon ng buhangin]], spring rider, ''trapeze rings,'' <nowiki><i>playhouses</i></nowiki>, at mga [[laberinto]], na marami sa mga ito ay nakakatulong sa mga bata na mapaunlad ang pangkatawan na pakikipagtulungan, lakas, at kakayahang umangkop, gayundin ang pagbibigay ng [[Pag-aaliw|libangan]] at kasiyahan at pagsuporta sa sosyal at emosyonal na pag-unlad. Karaniwan sa mga makabagong palaruan ang mga ''istrukturang pang-laro'' na nagdurugtong sa maraming iba't ibang kagamitan. Ang mga palaruan ay kadalasang mayroon ding mga kagamitan para sa paglalaro ng mga impormal na laro ng [[Palakasan|mga]] matatanda, tulad ng baseball diamond, skating arena, korte ng basketbol, o tether ball. Ang mga kagamitan sa pampublikong palaruan ay inilalagay sa mga lugar ng paglalaro ng mga [[Liwasan|parke]] o liwasan, [[paaralan]], pasilidad ng pangangalaga sa bata, mga institusyon, mga tirahang pang-maraming pamilya, mga restawran, mga bakasyunan, mga pagpapaunlad ng pampalipas-oras, at iba pang mga lugar na ginagamit ng publiko. Ang <nowiki><i>playscape</i></nowiki> ay isang uri ng palaruan na idinisenyo upang magbigay ng ligtas na kapaligiran para sa paglalaro sa isang likas na kapaligiran.{{Playground games}} === Mga palaruan na may temang pang-edukasyon === Ang ilang mga palaruan ay may mga partikular na layunin. Itinuturo ng isang parke ng trapik ''(traffic park)'' sa mga bata kung paano ligtas na maglakbay sa mga kalye, daanan, bulebard, atbp. Ang isang palaruan para sa pakikipagsapalaran (''adventure playground'') ay naghihikayat ng mga bukas na paglalaro, kung minsan ay kinasasangkutan ng mga potensyal na mapanganib na bagay tulad ng [[apoy]] o mga kagamitang pangkamay . Ang obstacle course ropes course, o takbuhang may hadlang ay idinisenyo upang ituon ang pansin ng mga kalahok sa pagsasakatuparan ng isang paunang natukoy na mapaghamong pisikal na gawain. Nagbibigay ang isang parke ng trampolin ng mga trampolin o trampolina. [[Kategorya:Liwasan]] [[Kategorya:Paglalaro]] [[Kategorya:Laro]] hhsqso3o9jia9cfm75v6tjx5h3kh75n 2238357 2238356 2026-11-01T03:24:18Z Rinconada227 157375 2238357 wikitext text/x-wiki   [[File:Argos_playground.jpg|thumb| Isang modernong palaruan sa [[Argos|Argos, Peloponnese]], [[Gresya]]]] [[File:HaMifletzetGardenNov102022_01.jpg|thumb| "Ang Golem" - isang higanteng [[halimaw]] na may tatlong pulang dila na nakausli sa bibig nito, na nagsisilbing mga slide sa palaruan, [[Herusalem|Jerusalem]], na ginawa ng [[Lilok|iskultor]] si Niki de Saint Phalle]] Ang '''palarúan''' ''(Wikang Ingles: playground)'' ay isang lugar na idinisenyo upang magbigay ng kapaligiran para sa mga [[bata]] na nagpapadali sa paglalaro, kadalasan sa labas. Bagama't ang mga palaruan ay karaniwang idinisenyo para sa mga bata, ang ilan ay idinisenyo para sa ibang mga pangkat ng edad o mga matatandang may disabilidad o kapansanan. Maaaring hindi kasama sa isang palaruan ang mga batang wala pa o pataas sa isang partikular na edad. Isang eksampol ng mga palaruan na limitado sa isang partikular na pangkat ng edad ay ang mga [[PlayPlace]] sa [[McDonald's]]. Ang mga modernong palaruan ay kadalasang may mga kagamitang pang-libangan tulad ng panimbangan, ''merry-go-round'', duyan, islayd o padulasan, jungle gym, ''chin-up bars'', [[kahon ng buhangin]], spring rider, ''trapeze rings,'' <nowiki><i>playhouses</i></nowiki>, at mga [[laberinto]], na marami sa mga ito ay nakakatulong sa mga bata na mapaunlad ang pangkatawan na pakikipagtulungan, lakas, at kakayahang umangkop, gayundin ang pagbibigay ng [[Pag-aaliw|libangan]] at kasiyahan at pagsuporta sa sosyal at emosyonal na pag-unlad. Karaniwan sa mga makabagong palaruan ang mga ''istrukturang pang-laro'' na nagdurugtong sa maraming iba't ibang kagamitan. Ang mga palaruan ay kadalasang mayroon ding mga kagamitan para sa paglalaro ng mga impormal na laro ng [[Palakasan|mga]] matatanda, tulad ng baseball diamond, skating arena, korte ng basketbol, o tether ball. Ang mga kagamitan sa pampublikong palaruan ay inilalagay sa mga lugar ng paglalaro ng mga [[Liwasan|parke]] o liwasan, [[paaralan]], pasilidad ng pangangalaga sa bata, mga institusyon, mga tirahang pang-maraming pamilya, mga restawran, mga bakasyunan, mga pagpapaunlad ng pampalipas-oras, at iba pang mga lugar na ginagamit ng publiko. Ang ''playscape'' ay isang uri ng palaruan na idinisenyo upang magbigay ng ligtas na kapaligiran para sa paglalaro sa isang likas na kapaligiran. === Mga palaruan na may temang pang-edukasyon === Ang ilang mga palaruan ay may mga partikular na layunin. Itinuturo ng isang parke ng trapik ''(traffic park)'' sa mga bata kung paano ligtas na maglakbay sa mga kalye, daanan, bulebard, atbp. Ang isang palaruan para sa pakikipagsapalaran (''adventure playground'') ay naghihikayat ng mga bukas na paglalaro, kung minsan ay kinasasangkutan ng mga potensyal na mapanganib na bagay tulad ng [[apoy]] o mga kagamitang pangkamay . Ang obstacle course ropes course, o takbuhang may hadlang ay idinisenyo upang ituon ang pansin ng mga kalahok sa pagsasakatuparan ng isang paunang natukoy na mapaghamong pisikal na gawain. Nagbibigay ang isang parke ng trampolin ng mga trampolin o trampolina. [[Kategorya:Liwasan]] [[Kategorya:Paglalaro]] [[Kategorya:Laro]] cnvga7mhoxyq920qkjfvlr7oqsi3pnr 2238358 2238357 2026-11-01T03:24:38Z Rinconada227 157375 2238358 wikitext text/x-wiki   [[File:Argos_playground.jpg|thumb| Isang modernong palaruan sa [[Argos|Argos, Peloponnese]], [[Gresya]]]] [[File:HaMifletzetGardenNov102022_01.jpg|thumb| "Ang Golem" - isang higanteng [[halimaw]] na may tatlong pulang dila na nakausli sa bibig nito, na nagsisilbing mga slide sa palaruan, [[Herusalem|Jerusalem]], na ginawa ng [[Lilok|iskultor]] si Niki de Saint Phalle]] Ang '''palarúan''' ''(Wikang Ingles: playground)'' ay isang lugar na idinisenyo upang magbigay ng kapaligiran para sa mga [[bata]] na nagpapadali sa paglalaro, kadalasan sa labas. Bagama't ang mga palaruan ay karaniwang idinisenyo para sa mga bata, ang ilan ay idinisenyo para sa ibang mga pangkat ng edad o mga matatandang may disabilidad o kapansanan. Maaaring hindi kasama sa isang palaruan ang mga batang wala pa o pataas sa isang partikular na edad. Isang eksampol ng mga palaruan na limitado sa isang partikular na pangkat ng edad ay ang mga [[PlayPlace]] sa [[McDonald's]]. Ang mga modernong palaruan ay kadalasang may mga kagamitang pang-libangan tulad ng panimbangan, ''merry-go-round'', duyan, islayd o padulasan, jungle gym, ''chin-up bars'', [[kahon ng buhangin]], spring rider, ''trapeze rings,'' ''playhouses,'' at mga [[laberinto]], na marami sa mga ito ay nakakatulong sa mga bata na mapaunlad ang pangkatawan na pakikipagtulungan, lakas, at kakayahang umangkop, gayundin ang pagbibigay ng [[Pag-aaliw|libangan]] at kasiyahan at pagsuporta sa sosyal at emosyonal na pag-unlad. Karaniwan sa mga makabagong palaruan ang mga ''istrukturang pang-laro'' na nagdurugtong sa maraming iba't ibang kagamitan. Ang mga palaruan ay kadalasang mayroon ding mga kagamitan para sa paglalaro ng mga impormal na laro ng [[Palakasan|mga]] matatanda, tulad ng baseball diamond, skating arena, korte ng basketbol, o tether ball. Ang mga kagamitan sa pampublikong palaruan ay inilalagay sa mga lugar ng paglalaro ng mga [[Liwasan|parke]] o liwasan, [[paaralan]], pasilidad ng pangangalaga sa bata, mga institusyon, mga tirahang pang-maraming pamilya, mga restawran, mga bakasyunan, mga pagpapaunlad ng pampalipas-oras, at iba pang mga lugar na ginagamit ng publiko. Ang ''playscape'' ay isang uri ng palaruan na idinisenyo upang magbigay ng ligtas na kapaligiran para sa paglalaro sa isang likas na kapaligiran. === Mga palaruan na may temang pang-edukasyon === Ang ilang mga palaruan ay may mga partikular na layunin. Itinuturo ng isang parke ng trapik ''(traffic park)'' sa mga bata kung paano ligtas na maglakbay sa mga kalye, daanan, bulebard, atbp. Ang isang palaruan para sa pakikipagsapalaran (''adventure playground'') ay naghihikayat ng mga bukas na paglalaro, kung minsan ay kinasasangkutan ng mga potensyal na mapanganib na bagay tulad ng [[apoy]] o mga kagamitang pangkamay . Ang obstacle course ropes course, o takbuhang may hadlang ay idinisenyo upang ituon ang pansin ng mga kalahok sa pagsasakatuparan ng isang paunang natukoy na mapaghamong pisikal na gawain. Nagbibigay ang isang parke ng trampolin ng mga trampolin o trampolina. [[Kategorya:Liwasan]] [[Kategorya:Paglalaro]] [[Kategorya:Laro]] dcxitnwjelndlpyqn0oup5v5w5wjw7b Ugnayang Italya–Pilipinas 0 340860 2238363 2026-11-01T03:38:08Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1366029407|Italy–Philippines relations]]" 2238363 wikitext text/x-wiki Ang '''ugnayang Italya-Pilipinas''' ay ang ugnayang inter-estado at [[Bilateralismo|bilateral]] sa pagitan ng [[Italya]] at [[Pilipinas]]. Ang bilateral na ugnayan sa pagitan ng Italya at Pilipinas ay itinatag noong Hulyo 9, 1947.<ref>{{Cite web |title=Treaty of Friendship and General Relations between the Republic of the Philippines and the Italian Republic |url=http://61.28.185.135/treaty/scanneddocs/571.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150904011729/http://61.28.185.135/treaty/scanneddocs/571.pdf |archive-date=4 September 2015 |access-date=2 December 2014}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Commonscatinline}} {{Foreign relations of Italy}}{{Foreign relations of the Philippines}}  [[Kategorya:Ugnayang bilateral ng Pilipinas]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 14ogx5fve7i6zwadt8bkkt3yombvlap 2238365 2238363 2026-11-01T03:48:31Z Ryomaandres 8044 2238365 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="border-collapse:collapse;" |- id="12" class="infobox-hiddenrow" | colspan="2" id="11" class="infobox-image" |[[File:Italy_Philippines_Locator.png|250x250px|Map indicating locations of Italy and Philippines]] |- id="12" class="infobox-hiddenrow" ! colspan="2" id="13" class="infobox-header" style="background:lightgrey;color:inherit;" | |- id="14" style="height:0.6em" | id="15" style="background:#339933;color:inherit;" | | id="16" style="background:#E08020;color:inherit;" | |- data-segmentid="19" class="cx-segment" ! scope="col" id="18" style="width:50%; text-align:center" |[[File:Flag_of_Italy.svg|link=|alt=|border|45x45px]] [[Italy|Italya]] ! scope="col" id="21" style="width:50%; text-align:center; border-left:thin solid lightgrey;" |[[File:Flag_of_the_Philippines.svg|link=|alt=|border|60x60px]] [[Philippines|Pilipinas]] |- id="24" style="display:none" ! colspan="2" id="25" | |} Ang '''ugnayang Italya-Pilipinas''' ay ang ugnayang inter-estado at [[Bilateralismo|bilateral]] sa pagitan ng [[Italya]] at [[Pilipinas]]. Ang bilateral na ugnayan sa pagitan ng Italya at Pilipinas ay itinatag noong Hulyo 9, 1947.<ref>{{Cite web |title=Treaty of Friendship and General Relations between the Republic of the Philippines and the Italian Republic |url=http://61.28.185.135/treaty/scanneddocs/571.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150904011729/http://61.28.185.135/treaty/scanneddocs/571.pdf |archive-date=4 September 2015 |access-date=2 December 2014}}</ref> == Kasaysayan == Ang mga Italyano ay nasa Pilipinas na bago pa man nabuo ang modernong bansa. Noong mga taong 1300, sinasabing binisita ng Italyanong Prayleng Franciscano na si [[Odorico ng Pordenone]] ang noo'y Kaharian ng [[Kaboloan|Caboloan]] (Pangasinan o Feng-chia-hsi-lan "馮嘉施蘭" sa wikang Tsino). Ang Italyanong kronikong si [[Antonio Pigafetta]] ay bumisita sa Pilipinas noong [[Ekspedisyon ni Magallanes]]. Gayundin ay may [[Konseho ng Italya|teritoryo]] ang España sa Italya. Ang mga Italyano mula sa Italyang pinamumunuan ng España: [[Sicilia]], [[Napoles]], at [[Milan]] ay nandayuhan sa Pilipinas noong panahon ng kolonyal na Español. Malaki ang naging impluwensya ng mga estilo ng arkitektura ng [[Barokong Siciliano]] at Pilipinong [[Barokong Panlindol]] sa isa't isa. Ang gobernador Espanyol ng Panama, na dating tumanggap ng mga Italyano (Genoves) mula sa Genova, si Don [[Sebastián Hurtado de Corcuera|Sebastian Hurtado de Corcuera]], ay naglayag pakanluran mula sa Amerika at gumamit ng mga Peruano, at mga Genoves mula sa [[Panama Viejo]] sa kaniyang pananakop sa mga lugar na Muslim sa Pilipinas na kanyang nasakop sa Kristiyanong Presidio ng [[Lungsod ng Zamboanga|Zamboanga]].<ref name="Peru2">[http://www.zamboanga.com/html/history_1634_moro_attacks.htm "SECOND BOOK OF THE SECOND PART OF THE CONQUESTS OF THE FILIPINAS ISLANDS, AND CHRONICLE OF THE RELIGIOUS OF OUR FATHER, ST. AUGUSTINE"] (Zamboanga City History) "He (Governor Don Sebastían Hurtado de Corcuera) brought a great reënforcements of soldiers, many of them from Perú, as he made his voyage to Acapulco from that kingdom."</ref> Ang wikang Chavacano Creolo ng Zamboanga ay may bokabularyo at mga kaugnay na salita sa Italyano.<ref>{{Cite web |title=Origins of the Chabacano Cosa |url=https://bienchabacano.blogspot.com/2009/11/curious-case-of-cosa.html}}</ref> Noong pagkakatatag ng [[Unang Republika ng Pilipinas]], sumali ang mga Italyano sa [[Panghimagsikang Hukbong Katihan ng Pilipinas|rebolusyonaryong hukbo ng Pilipinas]], isa sa mga Italyanong iyon ay si [[Camillo Ricchiardi|Kapitan Camillo Ricchairdi]], na nagtrabaho sa ilalim ni Pangulong [[Emilio Aguinaldo]]. Kalaunan, ang [[Rebolusyong EDSA ng 1986|Aklasang People Power]] noong 1986 ang nagmarka sa simula ng pagpapalawak ng bilateral na ugnayan sa pagitan ng dalawang bansa. Ang Italya ang unang bansang kumilala sa pagkapangulo ni [[Corazon Aquino]] sa Pilipinas. Ang Italya at Pilipinas ay pumirma ng ilang kasunduan, kabilang ang sa kooperasyong siyentipiko at teknikal, mga serbisyo sa himpapawid, pagbubuwis, pamumuhunan, kooperasyon sa pag-unlad, kultura, seguridad panlipunan, maliliit at katamtamang laki ng mga negosyo, transportasyon at komunikasyon, at depensa.<ref>{{Cite web |date=March 30, 2011 |title=Philippines - Italian Relations |url=http://www.philembassy-rome.net/home/index.php?option=com_content&view=article&id=50&Itemid=55 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304235913/http://www.philembassy-rome.net/home/index.php?option=com_content&view=article&id=50&Itemid=55 |archive-date=March 4, 2016 |access-date=April 24, 2013 |publisher=Philippine Embassy Rome}}</ref> Malugod na tinanggap ng Pilipinas ang isang malaking misyong pangnegosyo ng Italya gaya ng Kompederasyon ng mga Industriyang Italyano, ang pinakamalaking asosasyon ng mga kumpanya ng pagmamanupaktura at serbisyo sa Italya. Ang delegasyon ay nagkaroon din ng mga kahanay na programang sektoral sa kalakalan, impraestruktura, at enerhiya. Nagsagawa rin ng mga pagpupulong sa pagitan ng mga kompanyang Italyano at Pilipino.<ref>{{Cite web |date=November 23, 2012 |title=Philippines welcomes first Italian business mission in 65 years |url=http://www.sunstar.com.ph/breaking-news/2012/11/23/philippines-welcomes-first-italian-business-mission-65-years-254737 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181116131535/https://www.sunstar.com.ph/breaking-news/2012/11/23/philippines-welcomes-first-italian-business-mission-65-years-254737 |archive-date=November 16, 2018 |access-date=April 24, 2013 |publisher=SunStar}}</ref> Noong Disyembre 2015, isang [[Kasunduan sa transportasyong panghimpapawid|bilateral na kasunduan sa transportasyong panghimpapawid]] ang nilagdaan sa pagitan ng dalawang bansa noong pagbisita ni Pangulong [[Benigno Aquino III]] ng Pilipinas sa [[Roma]] upang palawigin ang ugnayan sa kalakalan at turismo.<ref>{{Cite news |last=de Leon |first=Patricia |date=3 December 2015 |title=PH signs air services pact with Italy to beef up trade, tourism ties |work=[[CNN Philippines]] |url=http://cnnphilippines.com/news/2015/12/03/philippines-italy-visit-aquino-air-services-agreement-tourism-trade-pope-francis-rome.html |url-status=dead |access-date=21 December 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151222091353/http://cnnphilippines.com/news/2015/12/03/philippines-italy-visit-aquino-air-services-agreement-tourism-trade-pope-francis-rome.html |archive-date=22 December 2015}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Commonscatinline}} {{Foreign relations of Italy}}{{Foreign relations of the Philippines}}  [[Kategorya:Ugnayang bilateral ng Pilipinas]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] btx01drwmn43hukrityafwk5mzm1cpy 2238366 2238365 2026-11-01T03:52:54Z Ryomaandres 8044 /* Kasaysayan */ 2238366 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="border-collapse:collapse;" |- id="12" class="infobox-hiddenrow" | colspan="2" id="11" class="infobox-image" |[[File:Italy_Philippines_Locator.png|250x250px|Map indicating locations of Italy and Philippines]] |- id="12" class="infobox-hiddenrow" ! colspan="2" id="13" class="infobox-header" style="background:lightgrey;color:inherit;" | |- id="14" style="height:0.6em" | id="15" style="background:#339933;color:inherit;" | | id="16" style="background:#E08020;color:inherit;" | |- data-segmentid="19" class="cx-segment" ! scope="col" id="18" style="width:50%; text-align:center" |[[File:Flag_of_Italy.svg|link=|alt=|border|45x45px]] [[Italy|Italya]] ! scope="col" id="21" style="width:50%; text-align:center; border-left:thin solid lightgrey;" |[[File:Flag_of_the_Philippines.svg|link=|alt=|border|60x60px]] [[Philippines|Pilipinas]] |- id="24" style="display:none" ! colspan="2" id="25" | |} Ang '''ugnayang Italya-Pilipinas''' ay ang ugnayang inter-estado at [[Bilateralismo|bilateral]] sa pagitan ng [[Italya]] at [[Pilipinas]]. Ang bilateral na ugnayan sa pagitan ng Italya at Pilipinas ay itinatag noong Hulyo 9, 1947.<ref>{{Cite web |title=Treaty of Friendship and General Relations between the Republic of the Philippines and the Italian Republic |url=http://61.28.185.135/treaty/scanneddocs/571.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150904011729/http://61.28.185.135/treaty/scanneddocs/571.pdf |archive-date=4 September 2015 |access-date=2 December 2014}}</ref> == Kasaysayan == Ang mga Italyano ay nasa Pilipinas na bago pa man nabuo ang modernong bansa. Noong mga taong 1300, sinasabing binisita ng Italyanong Prayleng Franciscano na si [[Odorico ng Pordenone]] ang noo'y Kaharian ng [[Kaboloan|Caboloan]] (Pangasinan o Feng-chia-hsi-lan "馮嘉施蘭" sa wikang Tsino). Ang Italyanong kronikong si [[Antonio Pigafetta]] ay bumisita sa Pilipinas noong [[Ekspedisyon ni Magallanes]]. Gayundin ay may [[Konseho ng Italya|teritoryo]] ang España sa Italya. Ang mga Italyano mula sa Italyang pinamumunuan ng España: [[Sicilia]], [[Napoles]], at [[Milan]] ay nandayuhan sa Pilipinas noong panahon ng kolonyal na Español. Malaki ang naging impluwensya ng mga estilo ng arkitektura ng [[Barokong Siciliano]] at Pilipinong [[Barokong Panlindol]] sa isa't isa. Ang gobernador Espanyol ng Panama, na dating tumanggap ng mga Italyano (Genoves) mula sa Genova, si Don [[Sebastián Hurtado de Corcuera|Sebastian Hurtado de Corcuera]], ay naglayag pakanluran mula sa Amerika at gumamit ng mga Peruano, at mga Genoves mula sa [[Panama Viejo]] sa kaniyang pananakop sa mga lugar na Muslim sa Pilipinas na kanyang nasakop sa Kristiyanong Presidio ng [[Lungsod ng Zamboanga|Zamboanga]].<ref name="Peru2">[http://www.zamboanga.com/html/history_1634_moro_attacks.htm "SECOND BOOK OF THE SECOND PART OF THE CONQUESTS OF THE FILIPINAS ISLANDS, AND CHRONICLE OF THE RELIGIOUS OF OUR FATHER, ST. AUGUSTINE"] (Zamboanga City History) "He (Governor Don Sebastían Hurtado de Corcuera) brought a great reënforcements of soldiers, many of them from Perú, as he made his voyage to Acapulco from that kingdom."</ref> Ang wikang Chavacano Creolo ng Zamboanga ay may bokabularyo at mga kaugnay na salita sa Italyano.<ref>{{Cite web |title=Origins of the Chabacano Cosa |url=https://bienchabacano.blogspot.com/2009/11/curious-case-of-cosa.html}}</ref> Noong pagkakatatag ng [[Unang Republika ng Pilipinas]], sumali ang mga Italyano sa [[Panghimagsikang Hukbong Katihan ng Pilipinas|rebolusyonaryong hukbo ng Pilipinas]], isa sa mga Italyanong iyon ay si [[Camillo Ricchiardi|Kapitan Camillo Ricchairdi]], na nagtrabaho sa ilalim ni Pangulong [[Emilio Aguinaldo]]. Kalaunan, ang [[Rebolusyong EDSA ng 1986|Aklasang People Power]] noong 1986 ang nagmarka sa simula ng pagpapalawak ng bilateral na ugnayan sa pagitan ng dalawang bansa. Ang Italya ang unang bansang kumilala sa pagkapangulo ni [[Corazon Aquino]] sa Pilipinas. Ang Italya at Pilipinas ay pumirma ng ilang kasunduan, kabilang ang sa kooperasyong siyentipiko at teknikal, mga serbisyo sa himpapawid, pagbubuwis, pamumuhunan, kooperasyon sa pag-unlad, kultura, seguridad panlipunan, maliliit at katamtamang laki ng mga negosyo, transportasyon at komunikasyon, at depensa.<ref>{{Cite web |date=March 30, 2011 |title=Philippines - Italian Relations |url=http://www.philembassy-rome.net/home/index.php?option=com_content&view=article&id=50&Itemid=55 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304235913/http://www.philembassy-rome.net/home/index.php?option=com_content&view=article&id=50&Itemid=55 |archive-date=March 4, 2016 |access-date=April 24, 2013 |publisher=Philippine Embassy Rome}}</ref> Malugod na tinanggap ng Pilipinas ang isang malaking misyong pangnegosyo ng Italya gaya ng Kompederasyon ng mga Industriyang Italyano, ang pinakamalaking asosasyon ng mga kumpanya ng pagmamanupaktura at serbisyo sa Italya. Ang delegasyon ay nagkaroon din ng mga kahanay na programang sektoral sa kalakalan, impraestruktura, at enerhiya. Nagsagawa rin ng mga pagpupulong sa pagitan ng mga kompanyang Italyano at Pilipino.<ref>{{Cite web |date=November 23, 2012 |title=Philippines welcomes first Italian business mission in 65 years |url=http://www.sunstar.com.ph/breaking-news/2012/11/23/philippines-welcomes-first-italian-business-mission-65-years-254737 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181116131535/https://www.sunstar.com.ph/breaking-news/2012/11/23/philippines-welcomes-first-italian-business-mission-65-years-254737 |archive-date=November 16, 2018 |access-date=April 24, 2013 |publisher=SunStar}}</ref> Noong Disyembre 2015, isang [[Kasunduan sa transportasyong panghimpapawid|bilateral na kasunduan sa transportasyong panghimpapawid]] ang nilagdaan sa pagitan ng dalawang bansa noong pagbisita ni Pangulong [[Benigno Aquino III]] ng Pilipinas sa [[Roma]] upang palawigin ang ugnayan sa kalakalan at turismo.<ref>{{Cite news |last=de Leon |first=Patricia |date=3 December 2015 |title=PH signs air services pact with Italy to beef up trade, tourism ties |work=[[CNN Philippines]] |url=http://cnnphilippines.com/news/2015/12/03/philippines-italy-visit-aquino-air-services-agreement-tourism-trade-pope-francis-rome.html |url-status=dead |access-date=21 December 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151222091353/http://cnnphilippines.com/news/2015/12/03/philippines-italy-visit-aquino-air-services-agreement-tourism-trade-pope-francis-rome.html |archive-date=22 December 2015}}</ref> == Mga Pilipino sa Italya == Ang mga Pilipino ang bumubuo sa pang-apat na pinakamalaking komunidad ng mga migrante sa Italya, kasunod ng mga komunidad ng [[Mga Rumano sa Italya|Rumano]], [[Mga Albanes sa Italya|Albanes]], at [[Hilagang Aprika|Hilagang Africa]]. Ang Italya rin ang pinagsamang pinakamalaking destinasyon ng migrasyon sa Europa para sa mga Pilipino.<ref>{{Cite web |title=Filipino migration |url=http://www.un-instraw.org/data/media/documents/Remittances/UNDP%20project%20local%20dev/1-FACT%20SHEET%20FILIPINAS-ENweb.pdf |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20140724232511/http://www.un-instraw.org/data/media/documents/Remittances/UNDP%20project%20local%20dev/1-FACT%20SHEET%20FILIPINAS-ENweb.pdf |archive-date=24 July 2014 |access-date=7 December 2012 |publisher=UN}}</ref> Ang kabesera ng Italya na [[Roma]] ang tahanan ng pinakamalaking komunidad ng mga Pilipino. Humigit-kumulang 108,000 Pilipino ang legal na naninirahan sa Italya bilang mga pansamantalang manggagawa o permanenteng residente, at ang mga pagtatantiya sa bilang ng mga ilegal na Pilipino ay lubhang nag-iiba mula 20,000 hanggang 80,000.<ref>{{Cite news |last=Dancel |first=Joshua |date=25 September 2002 |title=Get amnesty before Italy kicks you out, OFWs told |publisher=Sun Star Manila |url=http://www.sunstar.com.ph/static/man/2002/09/25/news/get.amnesty.before.italy.kicks.you.out.ofws.told.html |url-status=dead |access-date=19 January 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090420193721/http://www.sunstar.com.ph/static/man/2002/09/25/news/get.amnesty.before.italy.kicks.you.out.ofws.told.html |archive-date=20 April 2009}}</ref> Noong 2008, iniulat ng [[ISTAT]] (Istituto Nazionale di Statistica), ang tanggapan ng estadistika ng Italya, na mayroong 113,686 na dokumentadong Pilipino na naninirahan sa Italya samantalang ang bilang ay 105,675 noong 2007.<ref name="abscbn">{{Cite news |date=9 August 2009 |title=80,000 more Filipinos in Italy in 2008 |work=ABS CBN News |url=http://www.abs-cbnnews.com/pinoy-migration/11/08/09/80000-more-filipinos-italy-2008 |url-status=dead |access-date=7 December 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110220132221/http://www.abs-cbnnews.com/pinoy-migration/11/08/09/80000-more-filipinos-italy-2008 |archive-date=20 February 2011}}</ref> 63% ng mga Pilipinong Italyano ay mga babae at karamihan sa kanila ay nagtatrabaho bilang mga katulong sa bahay. Ayon sa [[Kagawaran ng Paggawa at Empleo]] ng Pilipinas (DOLE), pinapayagan ng Italya ang 5000 na hindi pana-panahon/regular na manggagawa, mula sa 3000 noong 2007.<ref>{{Cite news |last=Uy |first=Veronica |date=18 December 2007 |title=More jobs for Filipinos in Italy, says DoLE |publisher=Global Nation |url=http://globalnation.inquirer.net/news/breakingnews/view_article.php?article_id=107593 |url-status=dead |access-date=19 January 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080222040223/http://globalnation.inquirer.net/news/breakingnews/view_article.php?article_id=107593 |archive-date=22 February 2008}}</ref> Sinabi ng DOLE na ang pagbabago ay "isang tanda ng pagpapahalaga sa magandang bilateral na kooperasyon sa Pilipinas sa mga isyu ng migrasyon." Mayroong humigit-kumulang 60 organisasyong Pilipino sa Italya, karamihan sa mga ito ay nakabatay sa simbahan, bagaman mayroon ding ilang mga grupong pangkultura at sibiko.<ref>{{Cite web |year=2006 |title=PGMA's Italy visit brightens hope for early accord on 3 RP proposals on Filipino workers |url=http://www.ops.gov.ph/europevisit06/news4.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090108165757/http://www.ops.gov.ph/europevisit06/news4.htm |archive-date=January 8, 2009 |access-date=19 January 2009 |publisher=Philippine Department of Foreign Affairs}}</ref> Isa sa mga grupong ito ay ang Filipino Women's Council na may layuning turuan ang mga migranteng kababaihang Pilipino tungkol sa kanilang mga karapatan at mag-lobby para sa kanila.<ref name="isis">{{Cite web |date=8 May 2007 |title=Life in Italy is no Dolce Vita |url=http://www.isiswomen.org/index.php?option=com_content&task=view&id=569&Itemid=200 |access-date=7 December 2012 |publisher=Isis International}}</ref> Noong 2007, binigyan ng Italya ang mga Pilipinong may lisensiya sa pagmamaneho na Pilipino ng libreng lisensiya sa pagmamanehong Italyano.<ref>{{Cite news |year=2007 |title=OFWs in Italy receive 2 unexpected gifts during President's visit |publisher=PLDT |url=http://www.news.ops.gov.ph/archives2007/jun04.htm |url-status=dead |access-date=19 January 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091213135118/http://www.news.ops.gov.ph/archives2007/jun04.htm |archive-date=13 December 2009}}</ref> == Mga misyong diplomatiko ng mga residente == * May embahada ang Italya sa [[Maynila]]. * Ang Pilipinas ay may embahada sa [[Roma]] at isang konsulado heneral sa [[Milan]]. == Tingnan din == * [[Ugnayang panlabas ng Italya]] * [[Ugnayang panlabas ng Pilipinas]] * [[Embahada ng Pilipinas, Roma]] == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Commonscatinline}} {{Foreign relations of Italy}}{{Foreign relations of the Philippines}}  [[Kategorya:Ugnayang bilateral ng Pilipinas]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] fq4wyiqfjfla4bufxpaij6pp1r8v2fz 2238367 2238366 2026-11-01T03:53:20Z Ryomaandres 8044 /* Mga Pilipino sa Italya */ 2238367 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="border-collapse:collapse;" |- id="12" class="infobox-hiddenrow" | colspan="2" id="11" class="infobox-image" |[[File:Italy_Philippines_Locator.png|250x250px|Map indicating locations of Italy and Philippines]] |- id="12" class="infobox-hiddenrow" ! colspan="2" id="13" class="infobox-header" style="background:lightgrey;color:inherit;" | |- id="14" style="height:0.6em" | id="15" style="background:#339933;color:inherit;" | | id="16" style="background:#E08020;color:inherit;" | |- data-segmentid="19" class="cx-segment" ! scope="col" id="18" style="width:50%; text-align:center" |[[File:Flag_of_Italy.svg|link=|alt=|border|45x45px]] [[Italy|Italya]] ! scope="col" id="21" style="width:50%; text-align:center; border-left:thin solid lightgrey;" |[[File:Flag_of_the_Philippines.svg|link=|alt=|border|60x60px]] [[Philippines|Pilipinas]] |- id="24" style="display:none" ! colspan="2" id="25" | |} Ang '''ugnayang Italya-Pilipinas''' ay ang ugnayang inter-estado at [[Bilateralismo|bilateral]] sa pagitan ng [[Italya]] at [[Pilipinas]]. Ang bilateral na ugnayan sa pagitan ng Italya at Pilipinas ay itinatag noong Hulyo 9, 1947.<ref>{{Cite web |title=Treaty of Friendship and General Relations between the Republic of the Philippines and the Italian Republic |url=http://61.28.185.135/treaty/scanneddocs/571.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150904011729/http://61.28.185.135/treaty/scanneddocs/571.pdf |archive-date=4 September 2015 |access-date=2 December 2014}}</ref> == Kasaysayan == Ang mga Italyano ay nasa Pilipinas na bago pa man nabuo ang modernong bansa. Noong mga taong 1300, sinasabing binisita ng Italyanong Prayleng Franciscano na si [[Odorico ng Pordenone]] ang noo'y Kaharian ng [[Kaboloan|Caboloan]] (Pangasinan o Feng-chia-hsi-lan "馮嘉施蘭" sa wikang Tsino). Ang Italyanong kronikong si [[Antonio Pigafetta]] ay bumisita sa Pilipinas noong [[Ekspedisyon ni Magallanes]]. Gayundin ay may [[Konseho ng Italya|teritoryo]] ang España sa Italya. Ang mga Italyano mula sa Italyang pinamumunuan ng España: [[Sicilia]], [[Napoles]], at [[Milan]] ay nandayuhan sa Pilipinas noong panahon ng kolonyal na Español. Malaki ang naging impluwensya ng mga estilo ng arkitektura ng [[Barokong Siciliano]] at Pilipinong [[Barokong Panlindol]] sa isa't isa. Ang gobernador Espanyol ng Panama, na dating tumanggap ng mga Italyano (Genoves) mula sa Genova, si Don [[Sebastián Hurtado de Corcuera|Sebastian Hurtado de Corcuera]], ay naglayag pakanluran mula sa Amerika at gumamit ng mga Peruano, at mga Genoves mula sa [[Panama Viejo]] sa kaniyang pananakop sa mga lugar na Muslim sa Pilipinas na kanyang nasakop sa Kristiyanong Presidio ng [[Lungsod ng Zamboanga|Zamboanga]].<ref name="Peru2">[http://www.zamboanga.com/html/history_1634_moro_attacks.htm "SECOND BOOK OF THE SECOND PART OF THE CONQUESTS OF THE FILIPINAS ISLANDS, AND CHRONICLE OF THE RELIGIOUS OF OUR FATHER, ST. AUGUSTINE"] (Zamboanga City History) "He (Governor Don Sebastían Hurtado de Corcuera) brought a great reënforcements of soldiers, many of them from Perú, as he made his voyage to Acapulco from that kingdom."</ref> Ang wikang Chavacano Creolo ng Zamboanga ay may bokabularyo at mga kaugnay na salita sa Italyano.<ref>{{Cite web |title=Origins of the Chabacano Cosa |url=https://bienchabacano.blogspot.com/2009/11/curious-case-of-cosa.html}}</ref> Noong pagkakatatag ng [[Unang Republika ng Pilipinas]], sumali ang mga Italyano sa [[Panghimagsikang Hukbong Katihan ng Pilipinas|rebolusyonaryong hukbo ng Pilipinas]], isa sa mga Italyanong iyon ay si [[Camillo Ricchiardi|Kapitan Camillo Ricchairdi]], na nagtrabaho sa ilalim ni Pangulong [[Emilio Aguinaldo]]. Kalaunan, ang [[Rebolusyong EDSA ng 1986|Aklasang People Power]] noong 1986 ang nagmarka sa simula ng pagpapalawak ng bilateral na ugnayan sa pagitan ng dalawang bansa. Ang Italya ang unang bansang kumilala sa pagkapangulo ni [[Corazon Aquino]] sa Pilipinas. Ang Italya at Pilipinas ay pumirma ng ilang kasunduan, kabilang ang sa kooperasyong siyentipiko at teknikal, mga serbisyo sa himpapawid, pagbubuwis, pamumuhunan, kooperasyon sa pag-unlad, kultura, seguridad panlipunan, maliliit at katamtamang laki ng mga negosyo, transportasyon at komunikasyon, at depensa.<ref>{{Cite web |date=March 30, 2011 |title=Philippines - Italian Relations |url=http://www.philembassy-rome.net/home/index.php?option=com_content&view=article&id=50&Itemid=55 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304235913/http://www.philembassy-rome.net/home/index.php?option=com_content&view=article&id=50&Itemid=55 |archive-date=March 4, 2016 |access-date=April 24, 2013 |publisher=Philippine Embassy Rome}}</ref> Malugod na tinanggap ng Pilipinas ang isang malaking misyong pangnegosyo ng Italya gaya ng Kompederasyon ng mga Industriyang Italyano, ang pinakamalaking asosasyon ng mga kumpanya ng pagmamanupaktura at serbisyo sa Italya. Ang delegasyon ay nagkaroon din ng mga kahanay na programang sektoral sa kalakalan, impraestruktura, at enerhiya. Nagsagawa rin ng mga pagpupulong sa pagitan ng mga kompanyang Italyano at Pilipino.<ref>{{Cite web |date=November 23, 2012 |title=Philippines welcomes first Italian business mission in 65 years |url=http://www.sunstar.com.ph/breaking-news/2012/11/23/philippines-welcomes-first-italian-business-mission-65-years-254737 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181116131535/https://www.sunstar.com.ph/breaking-news/2012/11/23/philippines-welcomes-first-italian-business-mission-65-years-254737 |archive-date=November 16, 2018 |access-date=April 24, 2013 |publisher=SunStar}}</ref> Noong Disyembre 2015, isang [[Kasunduan sa transportasyong panghimpapawid|bilateral na kasunduan sa transportasyong panghimpapawid]] ang nilagdaan sa pagitan ng dalawang bansa noong pagbisita ni Pangulong [[Benigno Aquino III]] ng Pilipinas sa [[Roma]] upang palawigin ang ugnayan sa kalakalan at turismo.<ref>{{Cite news |last=de Leon |first=Patricia |date=3 December 2015 |title=PH signs air services pact with Italy to beef up trade, tourism ties |work=[[CNN Philippines]] |url=http://cnnphilippines.com/news/2015/12/03/philippines-italy-visit-aquino-air-services-agreement-tourism-trade-pope-francis-rome.html |url-status=dead |access-date=21 December 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151222091353/http://cnnphilippines.com/news/2015/12/03/philippines-italy-visit-aquino-air-services-agreement-tourism-trade-pope-francis-rome.html |archive-date=22 December 2015}}</ref> == Mga Pilipino sa Italya == {{see also|Pilipino Italyano}} Ang mga Pilipino ang bumubuo sa pang-apat na pinakamalaking komunidad ng mga migrante sa Italya, kasunod ng mga komunidad ng [[Mga Rumano sa Italya|Rumano]], [[Mga Albanes sa Italya|Albanes]], at [[Hilagang Aprika|Hilagang Africa]]. Ang Italya rin ang pinagsamang pinakamalaking destinasyon ng migrasyon sa Europa para sa mga Pilipino.<ref>{{Cite web |title=Filipino migration |url=http://www.un-instraw.org/data/media/documents/Remittances/UNDP%20project%20local%20dev/1-FACT%20SHEET%20FILIPINAS-ENweb.pdf |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20140724232511/http://www.un-instraw.org/data/media/documents/Remittances/UNDP%20project%20local%20dev/1-FACT%20SHEET%20FILIPINAS-ENweb.pdf |archive-date=24 July 2014 |access-date=7 December 2012 |publisher=UN}}</ref> Ang kabesera ng Italya na [[Roma]] ang tahanan ng pinakamalaking komunidad ng mga Pilipino. Humigit-kumulang 108,000 Pilipino ang legal na naninirahan sa Italya bilang mga pansamantalang manggagawa o permanenteng residente, at ang mga pagtatantiya sa bilang ng mga ilegal na Pilipino ay lubhang nag-iiba mula 20,000 hanggang 80,000.<ref>{{Cite news |last=Dancel |first=Joshua |date=25 September 2002 |title=Get amnesty before Italy kicks you out, OFWs told |publisher=Sun Star Manila |url=http://www.sunstar.com.ph/static/man/2002/09/25/news/get.amnesty.before.italy.kicks.you.out.ofws.told.html |url-status=dead |access-date=19 January 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090420193721/http://www.sunstar.com.ph/static/man/2002/09/25/news/get.amnesty.before.italy.kicks.you.out.ofws.told.html |archive-date=20 April 2009}}</ref> Noong 2008, iniulat ng [[ISTAT]] (Istituto Nazionale di Statistica), ang tanggapan ng estadistika ng Italya, na mayroong 113,686 na dokumentadong Pilipino na naninirahan sa Italya samantalang ang bilang ay 105,675 noong 2007.<ref name="abscbn">{{Cite news |date=9 August 2009 |title=80,000 more Filipinos in Italy in 2008 |work=ABS CBN News |url=http://www.abs-cbnnews.com/pinoy-migration/11/08/09/80000-more-filipinos-italy-2008 |url-status=dead |access-date=7 December 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110220132221/http://www.abs-cbnnews.com/pinoy-migration/11/08/09/80000-more-filipinos-italy-2008 |archive-date=20 February 2011}}</ref> 63% ng mga Pilipinong Italyano ay mga babae at karamihan sa kanila ay nagtatrabaho bilang mga katulong sa bahay. Ayon sa [[Kagawaran ng Paggawa at Empleo]] ng Pilipinas (DOLE), pinapayagan ng Italya ang 5000 na hindi pana-panahon/regular na manggagawa, mula sa 3000 noong 2007.<ref>{{Cite news |last=Uy |first=Veronica |date=18 December 2007 |title=More jobs for Filipinos in Italy, says DoLE |publisher=Global Nation |url=http://globalnation.inquirer.net/news/breakingnews/view_article.php?article_id=107593 |url-status=dead |access-date=19 January 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080222040223/http://globalnation.inquirer.net/news/breakingnews/view_article.php?article_id=107593 |archive-date=22 February 2008}}</ref> Sinabi ng DOLE na ang pagbabago ay "isang tanda ng pagpapahalaga sa magandang bilateral na kooperasyon sa Pilipinas sa mga isyu ng migrasyon." Mayroong humigit-kumulang 60 organisasyong Pilipino sa Italya, karamihan sa mga ito ay nakabatay sa simbahan, bagaman mayroon ding ilang mga grupong pangkultura at sibiko.<ref>{{Cite web |year=2006 |title=PGMA's Italy visit brightens hope for early accord on 3 RP proposals on Filipino workers |url=http://www.ops.gov.ph/europevisit06/news4.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090108165757/http://www.ops.gov.ph/europevisit06/news4.htm |archive-date=January 8, 2009 |access-date=19 January 2009 |publisher=Philippine Department of Foreign Affairs}}</ref> Isa sa mga grupong ito ay ang Filipino Women's Council na may layuning turuan ang mga migranteng kababaihang Pilipino tungkol sa kanilang mga karapatan at mag-lobby para sa kanila.<ref name="isis">{{Cite web |date=8 May 2007 |title=Life in Italy is no Dolce Vita |url=http://www.isiswomen.org/index.php?option=com_content&task=view&id=569&Itemid=200 |access-date=7 December 2012 |publisher=Isis International}}</ref> Noong 2007, binigyan ng Italya ang mga Pilipinong may lisensiya sa pagmamaneho na Pilipino ng libreng lisensiya sa pagmamanehong Italyano.<ref>{{Cite news |year=2007 |title=OFWs in Italy receive 2 unexpected gifts during President's visit |publisher=PLDT |url=http://www.news.ops.gov.ph/archives2007/jun04.htm |url-status=dead |access-date=19 January 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091213135118/http://www.news.ops.gov.ph/archives2007/jun04.htm |archive-date=13 December 2009}}</ref> == Mga misyong diplomatiko ng mga residente == * May embahada ang Italya sa [[Maynila]]. * Ang Pilipinas ay may embahada sa [[Roma]] at isang konsulado heneral sa [[Milan]]. == Tingnan din == * [[Ugnayang panlabas ng Italya]] * [[Ugnayang panlabas ng Pilipinas]] * [[Embahada ng Pilipinas, Roma]] == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Commonscatinline}} {{Foreign relations of Italy}}{{Foreign relations of the Philippines}}  [[Kategorya:Ugnayang bilateral ng Pilipinas]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 93mp35erxoopeynmuyv4b0dk94or7wq 2238368 2238367 2026-11-01T03:55:19Z Ryomaandres 8044 2238368 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="border-collapse:collapse;" |- id="12" class="infobox-hiddenrow" | colspan="2" id="11" class="infobox-image" |[[File:Italy_Philippines_Locator.png|250x250px|Map indicating locations of Italy and Philippines]] |- id="12" class="infobox-hiddenrow" ! colspan="2" id="13" class="infobox-header" style="background:lightgrey;color:inherit;" | |- id="14" style="height:0.6em" | id="15" style="background:#339933;color:inherit;" | | id="16" style="background:#E08020;color:inherit;" | |- data-segmentid="19" class="cx-segment" ! scope="col" id="18" style="width:50%; text-align:center" |[[File:Flag_of_Italy.svg|link=|alt=|border|45x45px]] [[Italy|Italya]] ! scope="col" id="21" style="width:50%; text-align:center; border-left:thin solid lightgrey;" |[[File:Flag_of_the_Philippines.svg|link=|alt=|border|60x60px]] [[Philippines|Pilipinas]] |- id="24" style="display:none" ! colspan="2" id="25" | |} Ang '''ugnayang Italya-Pilipinas''' ay ang ugnayang [[Ugnayang pandaigdig|inter-estado]] at [[Bilateralismo|bilateral]] sa pagitan ng [[Italya]] at [[Pilipinas]]. Ang bilateral na ugnayan sa pagitan ng Italya at Pilipinas ay itinatag noong Hulyo 9, 1947.<ref>{{Cite web |title=Treaty of Friendship and General Relations between the Republic of the Philippines and the Italian Republic |url=http://61.28.185.135/treaty/scanneddocs/571.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150904011729/http://61.28.185.135/treaty/scanneddocs/571.pdf |archive-date=4 September 2015 |access-date=2 December 2014}}</ref> == Kasaysayan == Ang mga Italyano ay nasa Pilipinas na bago pa man nabuo ang modernong bansa. Noong mga taong 1300, sinasabing binisita ng Italyanong Prayleng Franciscano na si [[Odorico ng Pordenone]] ang noo'y Kaharian ng [[Kaboloan|Caboloan]] (Pangasinan o Feng-chia-hsi-lan "馮嘉施蘭" sa wikang Tsino). Ang Italyanong kronikong si [[Antonio Pigafetta]] ay bumisita sa Pilipinas noong [[Ekspedisyon ni Magallanes]]. Gayundin ay may [[Konseho ng Italya|teritoryo]] ang España sa Italya. Ang mga Italyano mula sa Italyang pinamumunuan ng España: [[Sicilia]], [[Napoles]], at [[Milan]] ay nandayuhan sa Pilipinas noong panahon ng kolonyal na Español. Malaki ang naging impluwensya ng mga estilo ng arkitektura ng [[Barokong Siciliano]] at Pilipinong [[Barokong Panlindol]] sa isa't isa. Ang gobernador Espanyol ng Panama, na dating tumanggap ng mga Italyano (Genoves) mula sa Genova, si Don [[Sebastián Hurtado de Corcuera|Sebastian Hurtado de Corcuera]], ay naglayag pakanluran mula sa Amerika at gumamit ng mga Peruano, at mga Genoves mula sa [[Panama Viejo]] sa kaniyang pananakop sa mga lugar na Muslim sa Pilipinas na kanyang nasakop sa Kristiyanong Presidio ng [[Lungsod ng Zamboanga|Zamboanga]].<ref name="Peru2">[http://www.zamboanga.com/html/history_1634_moro_attacks.htm "SECOND BOOK OF THE SECOND PART OF THE CONQUESTS OF THE FILIPINAS ISLANDS, AND CHRONICLE OF THE RELIGIOUS OF OUR FATHER, ST. AUGUSTINE"] (Zamboanga City History) "He (Governor Don Sebastían Hurtado de Corcuera) brought a great reënforcements of soldiers, many of them from Perú, as he made his voyage to Acapulco from that kingdom."</ref> Ang wikang Chavacano Creolo ng Zamboanga ay may bokabularyo at mga kaugnay na salita sa Italyano.<ref>{{Cite web |title=Origins of the Chabacano Cosa |url=https://bienchabacano.blogspot.com/2009/11/curious-case-of-cosa.html}}</ref> Noong pagkakatatag ng [[Unang Republika ng Pilipinas]], sumali ang mga Italyano sa [[Panghimagsikang Hukbong Katihan ng Pilipinas|rebolusyonaryong hukbo ng Pilipinas]], isa sa mga Italyanong iyon ay si [[Camillo Ricchiardi|Kapitan Camillo Ricchairdi]], na nagtrabaho sa ilalim ni Pangulong [[Emilio Aguinaldo]]. Kalaunan, ang [[Rebolusyong EDSA ng 1986|Aklasang People Power]] noong 1986 ang nagmarka sa simula ng pagpapalawak ng bilateral na ugnayan sa pagitan ng dalawang bansa. Ang Italya ang unang bansang kumilala sa pagkapangulo ni [[Corazon Aquino]] sa Pilipinas. Ang Italya at Pilipinas ay pumirma ng ilang kasunduan, kabilang ang sa kooperasyong siyentipiko at teknikal, mga serbisyo sa himpapawid, pagbubuwis, pamumuhunan, kooperasyon sa pag-unlad, kultura, seguridad panlipunan, maliliit at katamtamang laki ng mga negosyo, transportasyon at komunikasyon, at depensa.<ref>{{Cite web |date=March 30, 2011 |title=Philippines - Italian Relations |url=http://www.philembassy-rome.net/home/index.php?option=com_content&view=article&id=50&Itemid=55 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304235913/http://www.philembassy-rome.net/home/index.php?option=com_content&view=article&id=50&Itemid=55 |archive-date=March 4, 2016 |access-date=April 24, 2013 |publisher=Philippine Embassy Rome}}</ref> Malugod na tinanggap ng Pilipinas ang isang malaking misyong pangnegosyo ng Italya gaya ng Kompederasyon ng mga Industriyang Italyano, ang pinakamalaking asosasyon ng mga kumpanya ng pagmamanupaktura at serbisyo sa Italya. Ang delegasyon ay nagkaroon din ng mga kahanay na programang sektoral sa kalakalan, impraestruktura, at enerhiya. Nagsagawa rin ng mga pagpupulong sa pagitan ng mga kompanyang Italyano at Pilipino.<ref>{{Cite web |date=November 23, 2012 |title=Philippines welcomes first Italian business mission in 65 years |url=http://www.sunstar.com.ph/breaking-news/2012/11/23/philippines-welcomes-first-italian-business-mission-65-years-254737 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181116131535/https://www.sunstar.com.ph/breaking-news/2012/11/23/philippines-welcomes-first-italian-business-mission-65-years-254737 |archive-date=November 16, 2018 |access-date=April 24, 2013 |publisher=SunStar}}</ref> Noong Disyembre 2015, isang [[Kasunduan sa transportasyong panghimpapawid|bilateral na kasunduan sa transportasyong panghimpapawid]] ang nilagdaan sa pagitan ng dalawang bansa noong pagbisita ni Pangulong [[Benigno Aquino III]] ng Pilipinas sa [[Roma]] upang palawigin ang ugnayan sa kalakalan at turismo.<ref>{{Cite news |last=de Leon |first=Patricia |date=3 December 2015 |title=PH signs air services pact with Italy to beef up trade, tourism ties |work=[[CNN Philippines]] |url=http://cnnphilippines.com/news/2015/12/03/philippines-italy-visit-aquino-air-services-agreement-tourism-trade-pope-francis-rome.html |url-status=dead |access-date=21 December 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151222091353/http://cnnphilippines.com/news/2015/12/03/philippines-italy-visit-aquino-air-services-agreement-tourism-trade-pope-francis-rome.html |archive-date=22 December 2015}}</ref> == Mga Pilipino sa Italya == {{see also|Pilipino Italyano}} Ang mga Pilipino ang bumubuo sa pang-apat na pinakamalaking komunidad ng mga migrante sa Italya, kasunod ng mga komunidad ng [[Mga Rumano sa Italya|Rumano]], [[Mga Albanes sa Italya|Albanes]], at [[Hilagang Aprika|Hilagang Africa]]. Ang Italya rin ang pinagsamang pinakamalaking destinasyon ng migrasyon sa Europa para sa mga Pilipino.<ref>{{Cite web |title=Filipino migration |url=http://www.un-instraw.org/data/media/documents/Remittances/UNDP%20project%20local%20dev/1-FACT%20SHEET%20FILIPINAS-ENweb.pdf |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20140724232511/http://www.un-instraw.org/data/media/documents/Remittances/UNDP%20project%20local%20dev/1-FACT%20SHEET%20FILIPINAS-ENweb.pdf |archive-date=24 July 2014 |access-date=7 December 2012 |publisher=UN}}</ref> Ang kabesera ng Italya na [[Roma]] ang tahanan ng pinakamalaking komunidad ng mga Pilipino. Humigit-kumulang 108,000 Pilipino ang legal na naninirahan sa Italya bilang mga pansamantalang manggagawa o permanenteng residente, at ang mga pagtatantiya sa bilang ng mga ilegal na Pilipino ay lubhang nag-iiba mula 20,000 hanggang 80,000.<ref>{{Cite news |last=Dancel |first=Joshua |date=25 September 2002 |title=Get amnesty before Italy kicks you out, OFWs told |publisher=Sun Star Manila |url=http://www.sunstar.com.ph/static/man/2002/09/25/news/get.amnesty.before.italy.kicks.you.out.ofws.told.html |url-status=dead |access-date=19 January 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090420193721/http://www.sunstar.com.ph/static/man/2002/09/25/news/get.amnesty.before.italy.kicks.you.out.ofws.told.html |archive-date=20 April 2009}}</ref> Noong 2008, iniulat ng [[ISTAT]] (Istituto Nazionale di Statistica), ang tanggapan ng estadistika ng Italya, na mayroong 113,686 na dokumentadong Pilipino na naninirahan sa Italya samantalang ang bilang ay 105,675 noong 2007.<ref name="abscbn">{{Cite news |date=9 August 2009 |title=80,000 more Filipinos in Italy in 2008 |work=ABS CBN News |url=http://www.abs-cbnnews.com/pinoy-migration/11/08/09/80000-more-filipinos-italy-2008 |url-status=dead |access-date=7 December 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110220132221/http://www.abs-cbnnews.com/pinoy-migration/11/08/09/80000-more-filipinos-italy-2008 |archive-date=20 February 2011}}</ref> 63% ng mga Pilipinong Italyano ay mga babae at karamihan sa kanila ay nagtatrabaho bilang mga katulong sa bahay. Ayon sa [[Kagawaran ng Paggawa at Empleo]] ng Pilipinas (DOLE), pinapayagan ng Italya ang 5000 na hindi pana-panahon/regular na manggagawa, mula sa 3000 noong 2007.<ref>{{Cite news |last=Uy |first=Veronica |date=18 December 2007 |title=More jobs for Filipinos in Italy, says DoLE |publisher=Global Nation |url=http://globalnation.inquirer.net/news/breakingnews/view_article.php?article_id=107593 |url-status=dead |access-date=19 January 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080222040223/http://globalnation.inquirer.net/news/breakingnews/view_article.php?article_id=107593 |archive-date=22 February 2008}}</ref> Sinabi ng DOLE na ang pagbabago ay "isang tanda ng pagpapahalaga sa magandang bilateral na kooperasyon sa Pilipinas sa mga isyu ng migrasyon." Mayroong humigit-kumulang 60 organisasyong Pilipino sa Italya, karamihan sa mga ito ay nakabatay sa simbahan, bagaman mayroon ding ilang mga grupong pangkultura at sibiko.<ref>{{Cite web |year=2006 |title=PGMA's Italy visit brightens hope for early accord on 3 RP proposals on Filipino workers |url=http://www.ops.gov.ph/europevisit06/news4.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090108165757/http://www.ops.gov.ph/europevisit06/news4.htm |archive-date=January 8, 2009 |access-date=19 January 2009 |publisher=Philippine Department of Foreign Affairs}}</ref> Isa sa mga grupong ito ay ang Filipino Women's Council na may layuning turuan ang mga migranteng kababaihang Pilipino tungkol sa kanilang mga karapatan at mag-lobby para sa kanila.<ref name="isis">{{Cite web |date=8 May 2007 |title=Life in Italy is no Dolce Vita |url=http://www.isiswomen.org/index.php?option=com_content&task=view&id=569&Itemid=200 |access-date=7 December 2012 |publisher=Isis International}}</ref> Noong 2007, binigyan ng Italya ang mga Pilipinong may lisensiya sa pagmamaneho na Pilipino ng libreng lisensiya sa pagmamanehong Italyano.<ref>{{Cite news |year=2007 |title=OFWs in Italy receive 2 unexpected gifts during President's visit |publisher=PLDT |url=http://www.news.ops.gov.ph/archives2007/jun04.htm |url-status=dead |access-date=19 January 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091213135118/http://www.news.ops.gov.ph/archives2007/jun04.htm |archive-date=13 December 2009}}</ref> == Mga misyong diplomatiko ng mga residente == * May embahada ang Italya sa [[Maynila]]. * Ang Pilipinas ay may embahada sa [[Roma]] at isang konsulado heneral sa [[Milan]]. == Tingnan din == * [[Ugnayang panlabas ng Italya]] * [[Ugnayang panlabas ng Pilipinas]] * [[Embahada ng Pilipinas, Roma]] == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Commonscatinline}} {{Foreign relations of Italy}}{{Foreign relations of the Philippines}}  [[Kategorya:Ugnayang bilateral ng Pilipinas]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] eqna0ukhqh5hb3rjl1crh16wv9aa8md Pilipino Italyano 0 340861 2238369 2026-11-01T04:00:21Z Ryomaandres 8044 Ikinakarga sa [[Mga Pilipino Italyano]] 2238369 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[mga Pilipino Italyano]] b89du8ib67dm5pur6pg50zafdba7b0b Embahada ng Pilipinas, Roma 0 340862 2238370 2026-11-01T04:01:41Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1353916286|Embassy of the Philippines, Rome]]" 2238370 wikitext text/x-wiki == Tingnan din == * [[Ugnayang Italya–Pilipinas]] * [[Misyong diplomatiko ng Pilipinas|Talaan ng mga misyong diplomatiko ng Pilipinas]] * [[Mga Pilipino Italyano|Mga Pilipinong Italyano]] == Mga sanggunian == {{Reflist|refs=<ref name="relations">{{cite web | title=Philippines - Italian Relations | url=http://www.philembassy-rome.net/home/index.php?option=com_content&view=article&id=50&Itemid=55 | publisher=Embassy of the Philippines, Rome | accessdate=October 25, 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20121115123302/http://www.philembassy-rome.net/home/index.php?option=com_content&view=article&id=50&Itemid=55 | archive-date=November 15, 2012}}</ref> <ref name="quirino">{{cite web | title=Executive Order No. 397, s. 1951 | url=https://www.officialgazette.gov.ph/1951/01/05/executive-order-no-397-s-1951/ | work=[[Official Gazette (Philippines)|Official Gazette]] | date=January 5, 1951 | accessdate=October 25, 2021}}</ref> <ref name="elevation">{{cite web | title=Official Month in Review: August 1 – August 15, 1956 | url=https://www.officialgazette.gov.ph/1956/08/16/official-month-in-review-august-1-august-15-1956/ | work=[[Official Gazette (Philippines)|Official Gazette]] | access-date=October 25, 2021 | quote=BENEDETTO D’Acunzo this afternoon presented to President Magsaysay his credentials as Italian ambassador to the Philippines in ceremonies held at Malacañang. D’Acunzo’s presentation of his credentials followed the mutual elevation of the Italian Legation in Manila and the Philippine Legation in Rome to the category of embassy. [...] In this connection, Malacañang announced that Manuel Alzate, minister to Rome, who has the personal rank of ambassador, will be the charge d’affaires of the Philippine Embassy in Rome, pending the elevation of his official rank to that of ambassador extraordinary and plenipotentiary. | archive-date=October 27, 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20211027001454/https://www.officialgazette.gov.ph/1956/08/16/official-month-in-review-august-1-august-15-1956/ | url-status=dead }}</ref> <ref name="defaced">{{cite news | title=More gov't websites defaced after 'Black Tuesday' | url=https://www.abs-cbn.com/nation/02/26/14/more-govt-websites-defaced-after-black-tuesday | publisher=[[ABS-CBN News and Current Affairs]] | date=February 26, 2014 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="acquisition">{{cite press release | title=SFA Locsin Inaugurates Philippine Embassy in Rome's New Chancery | url=https://dfa.gov.ph/dfa-news/dfa-releasesupdate/29185-sfa-locsin-inaugurates-philippine-embassy-in-rome-s-new-chancery | publisher=[[Department of Foreign Affairs (Philippines)|Department of Foreign Affairs of the Philippines]] | date=July 1, 2021 | access-date=October 25, 2021}}</ref> <ref name="transfer1">{{cite press release | title=PUBLIC ADVISORY | url=https://romepe.dfa.gov.ph/newsroom/advisories/1689-public-advisory-2 | publisher=Embassy of the Philippines, Rome | date=July 6, 2021 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="transfer2">{{cite press release | title=ANUNSYO SA PUBLIKO | url=https://romepe.dfa.gov.ph/newsroom/advisories/1692-anunsyo-sa-publiko | language=fil | publisher=Embassy of the Philippines, Rome | date=August 3, 2021 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="bid">{{cite report | title=REQUEST FOR PRICE QUOTATIONS FOR THE PROCUREMENT PROJECT ENTITLED "EXTRAORDINARY MAINTENANCE INTERVENTIONS AND CONSERVATIVE RESTORATION (RENOVATION/IMPROVEMENT) OF THE PROPERTY AT VIA AURELIA, 290/A-294/B AND PURCHASE OF FURNITURE AND FIXTURES | url=https://romepe.dfa.gov.ph/images/2019/bid/REQUEST_FOR_PRICE_QUOTATIONS_FOR_THE_PROCUREMENT_ACTIVITIES_FOR_THE_EXTRAORDINARY_MAINTENANCE_INTERVENTIONS_AND_CONSERVATIVE_RESTORATION_AND_PURCHASE_OF_FURNITURE_AND_FIXTURES_AT_VIA_AURELIA_290A-294B.pdf | publisher=Embassy of the Philippines, Rome | date=September 19, 2019 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="noticeofaward">{{cite report | title=[NOTICE OF AWARDS] "EXTRAORDINARY MAINTENANCE INTERVENTIONS AND CONSERVATIVE RESTORATION (RENOVATION/IMPROVEMENT) OF THE PROPERTY AT VIA AURELIA, 290/A-294/B AND PURCHASE OF FURNITURE AND FIXTURES" | url=https://romepe.dfa.gov.ph/bac/1529-notice-of-awards-extraordinary-maintenance-interventions-and-conservative-restoration-renovation-improvement-of-the-property-at-via-aurelia-290-a-294-b-and-purchase-of-furniture-and-fixtures | publisher=Embassy of the Philippines, Rome | date=November 25, 2019 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="inauguration">{{cite news | last=Mabasa | first=Roy | title=Locsin, Cardinal Tagle lead opening of new Philippine chancery in Rome | url=https://mb.com.ph/2021/07/04/locsin-cardinal-tagle-lead-opening-of-new-philippine-chancery-in-rome/ | work=[[Manila Bulletin]] | date=July 4, 2021 | access-date=October 25, 2021}}</ref> <ref name="pdp">{{cite report | title=List of Priority Programs and Projects in the 2017-2022 Public Investment Programs (PIP) | chapter=Chapter 19: Accelerating Infrastructure Development | chapter-url=https://neda.gov.ph/wp-content/uploads/2019/03/Chapter-19-Accelerating-Infrastructure-Development.pdf | publisher=[[National Economic and Development Authority]] | access-date=October 25, 2021}}</ref> <ref name="cafelab">{{cite web | title=Embassy of the Philippines | url=https://www.cafelab.it/eng/project/philippines_embassy.html | publisher=Cafelab Architectural Studio | access-date=October 25, 2021}}</ref> <ref name="rent">{{cite news | last=Lee-Brago | first=Pia | title=Yearender: DFA; RP in center of world stage in 2005 | url=https://www.philstar.com/headlines/2006/01/03/314890/yearender-dfa-rp-center-world-stage-2005 | work=[[The Philippine Star]] | date=January 3, 2006 | access-date=October 26, 2021 | quote=Philippine Ambassador to Italy Philippe Lhuiller is also renting a luxurious house in the upscale district of Rome that costs between $10,000 and $12,000 a month. }}</ref> <ref name="rizal">{{cite press release | title=Philippine Embassy in Rome, together with Knights of Rizal-Rome Chapter, Commemorate the 160th Anniversary of the Birth of Dr. Jose Rizal | url=https://romepe.dfa.gov.ph/newsroom/embassy-news/1681-philippine-embassy-in-rome-together-with-knights-of-rizal-rome-chapter-commemorate-the-160th-anniversary-of-the-birth-of-dr-jose-rizal | publisher=Embassy of the Philippines, Rome | date=June 19, 2021 | access-date=October 25, 2021}}</ref> <ref name="ceremony">{{cite press release | title=PH EMBASSY IN ROME CONDUCTS OATH-TAKING OF DUAL CITIZENSHIP APPLICANTS IN ITS NEW CHANCERY | url=https://romepe.dfa.gov.ph/newsroom/embassy-news/1690-ph-embassy-in-rome-conducts-oath-taking-of-dual-citizenship-applicants-in-its-new-chancery | publisher=Embassy of the Philippines, Rome | date=June 16, 2021 | access-date=October 25, 2021}}</ref> <ref name="appointed">{{cite report | title=ACTION: CONFIRMED – ''Ad Interim / Nomination'' – From: June 30, 2022 To: December 19, 2022 | url=https://comappt.gov.ph/wp-content/uploads/2022/12/CONFIRMED-14-DEC-2022.pdf | page=10 | publisher=[[Commission on Appointments]] | access-date=June 19, 2023 }}{{Dead link|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref name="korea">{{cite news | last=Flores | first=Helen | title=Philippines to urge peaceful resolution of Korean row | url=https://www.philstar.com/headlines/2022/11/07/2221978/philippines-urge-peaceful-resolution-korean-row | work=[[The Philippine Star]] | date=November 7, 2022 | access-date=June 19, 2023}}</ref> <ref name="israel">{{cite news | last=Lee-Brago | first=Pia | title=Philippine embassy in Tel Aviv disowns 'strip show' | url=https://www.philstar.com/headlines/2018/01/05/1774805/philippine-embassy-tel-aviv-disowns-strip-show | work=[[The Philippine Star]] | date=January 5, 2018 | access-date=June 19, 2023}}</ref> <ref name="confirmed">{{cite news | last=Fernandez | first=Daniza | title=Manalo, 23 other DFA execs hurdle CA confirmation | url=https://newsinfo.inquirer.net/1671889/ca-confirms-manalos-appointment-23-other-dfa-execs-nominations | newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] | date=September 28, 2022 | access-date=June 19, 2023}}</ref> <ref name="credentials">{{cite press release | title=PH Ambassador Presents Credentials to Italian President, Thanks Italy for G7 Support for 2016 Arbitral Award on the South China Sea | url=https://dfa.gov.ph/dfa-news/news-from-our-foreign-service-postsupdate/32695-ph-ambassador-presents-credentials-to-italian-president-thanks-italy-for-g7-support-for-2016-arbitral-award-on-the-south-china-sea | publisher=[[Department of Foreign Affairs (Philippines)|Department of Foreign Affairs of the Philippines]] | date=June 19, 2023 | access-date=June 19, 2023}}</ref> <ref name="lhuillier">{{cite news | last=Litton | first=Johnny | title=A joyful homecoming to remember | url=https://www.philstar.com/lifestyle/allure/2010/07/04/589687/joyful-homecoming-remember | work=[[The Philippine Star]] | date=October 15, 2007 | accessdate=October 26, 2021}}</ref> <ref name="support">{{cite news | last=Paras-Sison | first=Carla | title=Reaching out to Italy and the world | url=https://www.philstar.com/business/business-as-usual/2007/10/15/20983/reaching-out-italy-and-world | work=[[The Philippine Star]] | date=April 4, 2010 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="cuenco">{{cite news | title=Undiplomatic moves | url=https://www.philstar.com/business/2010/04/04/562978/undiplomatic-moves | work=[[The Philippine Star]] | date=April 4, 2010 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="sss">{{cite news | last=Obanil | first=Rizal | title=PH Embassy in Italy to resume SSS services | url=https://mb.com.ph/2020/05/17/ph-embassy-in-italy-to-resume-sss-services/ | work=[[Manila Bulletin]] | date=May 17, 2020 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="cruiseship">{{cite news | last=Hallare | first=Katrina | title=370 Filipinos from 3 cruise ships docked in Italy arrive in Manila | url=https://newsinfo.inquirer.net/1250394/370-filipinos-from-3-docked-cruise-ships-in-italy-arrive-in-manila | newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] | date=March 29, 2020 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="legal">{{cite news | title=Pinoys in Rome to get free legal aid organized by PHL embassy | url=https://www.gmanetwork.com/news/news/pinoyabroad/333100/pinoys-in-rome-to-get-free-legal-aid-organized-by-phl-embassy/story/ | publisher=[[GMA News and Public Affairs]] | date=October 29, 2013 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="unemployment">{{cite news | title=High unemployment among young Filipinos in Italy | url=https://globalnation.inquirer.net/133703/high-unemployment-among-young-filipinos-in-italy | newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] | date=December 12, 2015 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="textile">{{cite news | last=Desiderio | first=Louella | title=Gov't organizing Pinoy trade fair in Italy | url=https://www.philstar.com/business/2013/09/21/1233701/govt-organizing-pinoy-trade-fair-italy | work=[[The Philippine Star]] | date=September 21, 2013 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="library">{{cite news | last=Mabasa | first=Roy | title=Maltese library project receives Filipino books | url=https://mb.com.ph/2019/05/03/maltese-library-project-receives-filipino-books/ | work=[[Manila Bulletin]] | date=May 3, 2019 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="film">{{cite news | last=Diño-Seguerra | first=Liza | author-link=Liza Diño | title=Honoring Philippine cinema this September (Part 1) | url=https://www.manilatimes.net/2020/09/06/the-sunday-times/arts-awake/honoring-philippine-cinema-this-september-part-1/764544 | work=[[The Manila Times]] | date=September 6, 2020 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="sentrorizal">{{cite news | last=Zulueta | first=Lito B. | title=Sentro Rizal opens in Rome, Milan | url=https://lifestyle.inquirer.net/246460/sentro-rizal-opens-rome-milan/ | newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] | date=December 5, 2016 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="malta">{{cite web | title=Appointments and Designations: January 21, 2014 | url=https://www.officialgazette.gov.ph/2014/01/21/appointments-and-designations-january-21-2014/ | work=[[Official Gazette (Philippines)|Official Gazette]] | date=January 21, 2014 | accessdate=October 25, 2021}}</ref> <ref name="contact">{{cite web | title=Contact Us | url=https://romepe.dfa.gov.ph/contact-us-latest | publisher=Embassy of the Philippines, Rome | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="passportfee">{{cite news | title=Rome OFWs protest embassy's passport fee | url=https://www.abs-cbn.com/global-filipino/09/02/12/rome-ofws-protest-embassys-passport-fee | publisher=[[ABS-CBN News and Current Affairs]] | date=September 2, 2012 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="recall">{{cite news | last=Villa | first=Nile | title=8 OFW groups in Italy petition for recall of PH envoy | url=https://www.rappler.com/moveph/150967-petition-ambassador-italy-recall/ | work=[[Rappler]] | date=November 1, 2016 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="lauded">{{cite news | last=Ibayan | first=Danilo T. | title=Thank you, Italy, for treating Filipino workers well | url=https://www.manilatimes.net/2018/05/05/opinion/analysis/thank-you-italy-for-treating-filipino-workers-well/396959 | work=[[The Manila Times]] | date=May 5, 2018 | access-date=October 26, 2021}}</ref>}} == Mga panlabas na link == * [https://romepe.dfa.gov.ph/ Opisyal na website ng Embahada ng Pilipinas sa Roma] Archived {{Diplomatic missions of the Philippines}}{{Diplomatic missions in Italy}} [[Kategorya:Mga pinagmulan ng banyagang wika ng CS1 (ISO 639-2)]] [[Kategorya:Mga koordinadong wala sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] qscm937iepa3g3046o2gn5sykkhtagw 2238371 2238370 2026-11-01T04:02:08Z Ryomaandres 8044 2238371 wikitext text/x-wiki Ang '''Embahada ng Pilipinas sa Roma''' ay ang [[misyong diplomatiko]] ng [[Pilipinas|Republika ng Pilipinas]] sa [[Italya|Republikang Italyano]]. Unang binuksan noong 1947, kasalukuyan itong matatagpuan sa kahabaan ng [[Via Aurelia]] sa [[Mga kuwarto ng Roma|kuwarto]] (''quartiere'') ng [[Aurelio (Roma)|Aurelio]], bahagi ng [[Municipio XIII]] sa kanlurang [[Roma]], sa kanluran lamang ng [[Lungsod ng Vaticano]]. == Tingnan din == * [[Ugnayang Italya–Pilipinas]] * [[Misyong diplomatiko ng Pilipinas|Talaan ng mga misyong diplomatiko ng Pilipinas]] * [[Mga Pilipino Italyano|Mga Pilipinong Italyano]] == Mga sanggunian == {{Reflist|refs=<ref name="relations">{{cite web | title=Philippines - Italian Relations | url=http://www.philembassy-rome.net/home/index.php?option=com_content&view=article&id=50&Itemid=55 | publisher=Embassy of the Philippines, Rome | accessdate=October 25, 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20121115123302/http://www.philembassy-rome.net/home/index.php?option=com_content&view=article&id=50&Itemid=55 | archive-date=November 15, 2012}}</ref> <ref name="quirino">{{cite web | title=Executive Order No. 397, s. 1951 | url=https://www.officialgazette.gov.ph/1951/01/05/executive-order-no-397-s-1951/ | work=[[Official Gazette (Philippines)|Official Gazette]] | date=January 5, 1951 | accessdate=October 25, 2021}}</ref> <ref name="elevation">{{cite web | title=Official Month in Review: August 1 – August 15, 1956 | url=https://www.officialgazette.gov.ph/1956/08/16/official-month-in-review-august-1-august-15-1956/ | work=[[Official Gazette (Philippines)|Official Gazette]] | access-date=October 25, 2021 | quote=BENEDETTO D’Acunzo this afternoon presented to President Magsaysay his credentials as Italian ambassador to the Philippines in ceremonies held at Malacañang. D’Acunzo’s presentation of his credentials followed the mutual elevation of the Italian Legation in Manila and the Philippine Legation in Rome to the category of embassy. [...] In this connection, Malacañang announced that Manuel Alzate, minister to Rome, who has the personal rank of ambassador, will be the charge d’affaires of the Philippine Embassy in Rome, pending the elevation of his official rank to that of ambassador extraordinary and plenipotentiary. | archive-date=October 27, 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20211027001454/https://www.officialgazette.gov.ph/1956/08/16/official-month-in-review-august-1-august-15-1956/ | url-status=dead }}</ref> <ref name="defaced">{{cite news | title=More gov't websites defaced after 'Black Tuesday' | url=https://www.abs-cbn.com/nation/02/26/14/more-govt-websites-defaced-after-black-tuesday | publisher=[[ABS-CBN News and Current Affairs]] | date=February 26, 2014 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="acquisition">{{cite press release | title=SFA Locsin Inaugurates Philippine Embassy in Rome's New Chancery | url=https://dfa.gov.ph/dfa-news/dfa-releasesupdate/29185-sfa-locsin-inaugurates-philippine-embassy-in-rome-s-new-chancery | publisher=[[Department of Foreign Affairs (Philippines)|Department of Foreign Affairs of the Philippines]] | date=July 1, 2021 | access-date=October 25, 2021}}</ref> <ref name="transfer1">{{cite press release | title=PUBLIC ADVISORY | url=https://romepe.dfa.gov.ph/newsroom/advisories/1689-public-advisory-2 | publisher=Embassy of the Philippines, Rome | date=July 6, 2021 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="transfer2">{{cite press release | title=ANUNSYO SA PUBLIKO | url=https://romepe.dfa.gov.ph/newsroom/advisories/1692-anunsyo-sa-publiko | language=fil | publisher=Embassy of the Philippines, Rome | date=August 3, 2021 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="bid">{{cite report | title=REQUEST FOR PRICE QUOTATIONS FOR THE PROCUREMENT PROJECT ENTITLED "EXTRAORDINARY MAINTENANCE INTERVENTIONS AND CONSERVATIVE RESTORATION (RENOVATION/IMPROVEMENT) OF THE PROPERTY AT VIA AURELIA, 290/A-294/B AND PURCHASE OF FURNITURE AND FIXTURES | url=https://romepe.dfa.gov.ph/images/2019/bid/REQUEST_FOR_PRICE_QUOTATIONS_FOR_THE_PROCUREMENT_ACTIVITIES_FOR_THE_EXTRAORDINARY_MAINTENANCE_INTERVENTIONS_AND_CONSERVATIVE_RESTORATION_AND_PURCHASE_OF_FURNITURE_AND_FIXTURES_AT_VIA_AURELIA_290A-294B.pdf | publisher=Embassy of the Philippines, Rome | date=September 19, 2019 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="noticeofaward">{{cite report | title=[NOTICE OF AWARDS] "EXTRAORDINARY MAINTENANCE INTERVENTIONS AND CONSERVATIVE RESTORATION (RENOVATION/IMPROVEMENT) OF THE PROPERTY AT VIA AURELIA, 290/A-294/B AND PURCHASE OF FURNITURE AND FIXTURES" | url=https://romepe.dfa.gov.ph/bac/1529-notice-of-awards-extraordinary-maintenance-interventions-and-conservative-restoration-renovation-improvement-of-the-property-at-via-aurelia-290-a-294-b-and-purchase-of-furniture-and-fixtures | publisher=Embassy of the Philippines, Rome | date=November 25, 2019 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="inauguration">{{cite news | last=Mabasa | first=Roy | title=Locsin, Cardinal Tagle lead opening of new Philippine chancery in Rome | url=https://mb.com.ph/2021/07/04/locsin-cardinal-tagle-lead-opening-of-new-philippine-chancery-in-rome/ | work=[[Manila Bulletin]] | date=July 4, 2021 | access-date=October 25, 2021}}</ref> <ref name="pdp">{{cite report | title=List of Priority Programs and Projects in the 2017-2022 Public Investment Programs (PIP) | chapter=Chapter 19: Accelerating Infrastructure Development | chapter-url=https://neda.gov.ph/wp-content/uploads/2019/03/Chapter-19-Accelerating-Infrastructure-Development.pdf | publisher=[[National Economic and Development Authority]] | access-date=October 25, 2021}}</ref> <ref name="cafelab">{{cite web | title=Embassy of the Philippines | url=https://www.cafelab.it/eng/project/philippines_embassy.html | publisher=Cafelab Architectural Studio | access-date=October 25, 2021}}</ref> <ref name="rent">{{cite news | last=Lee-Brago | first=Pia | title=Yearender: DFA; RP in center of world stage in 2005 | url=https://www.philstar.com/headlines/2006/01/03/314890/yearender-dfa-rp-center-world-stage-2005 | work=[[The Philippine Star]] | date=January 3, 2006 | access-date=October 26, 2021 | quote=Philippine Ambassador to Italy Philippe Lhuiller is also renting a luxurious house in the upscale district of Rome that costs between $10,000 and $12,000 a month. }}</ref> <ref name="rizal">{{cite press release | title=Philippine Embassy in Rome, together with Knights of Rizal-Rome Chapter, Commemorate the 160th Anniversary of the Birth of Dr. Jose Rizal | url=https://romepe.dfa.gov.ph/newsroom/embassy-news/1681-philippine-embassy-in-rome-together-with-knights-of-rizal-rome-chapter-commemorate-the-160th-anniversary-of-the-birth-of-dr-jose-rizal | publisher=Embassy of the Philippines, Rome | date=June 19, 2021 | access-date=October 25, 2021}}</ref> <ref name="ceremony">{{cite press release | title=PH EMBASSY IN ROME CONDUCTS OATH-TAKING OF DUAL CITIZENSHIP APPLICANTS IN ITS NEW CHANCERY | url=https://romepe.dfa.gov.ph/newsroom/embassy-news/1690-ph-embassy-in-rome-conducts-oath-taking-of-dual-citizenship-applicants-in-its-new-chancery | publisher=Embassy of the Philippines, Rome | date=June 16, 2021 | access-date=October 25, 2021}}</ref> <ref name="appointed">{{cite report | title=ACTION: CONFIRMED – ''Ad Interim / Nomination'' – From: June 30, 2022 To: December 19, 2022 | url=https://comappt.gov.ph/wp-content/uploads/2022/12/CONFIRMED-14-DEC-2022.pdf | page=10 | publisher=[[Commission on Appointments]] | access-date=June 19, 2023 }}{{Dead link|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref name="korea">{{cite news | last=Flores | first=Helen | title=Philippines to urge peaceful resolution of Korean row | url=https://www.philstar.com/headlines/2022/11/07/2221978/philippines-urge-peaceful-resolution-korean-row | work=[[The Philippine Star]] | date=November 7, 2022 | access-date=June 19, 2023}}</ref> <ref name="israel">{{cite news | last=Lee-Brago | first=Pia | title=Philippine embassy in Tel Aviv disowns 'strip show' | url=https://www.philstar.com/headlines/2018/01/05/1774805/philippine-embassy-tel-aviv-disowns-strip-show | work=[[The Philippine Star]] | date=January 5, 2018 | access-date=June 19, 2023}}</ref> <ref name="confirmed">{{cite news | last=Fernandez | first=Daniza | title=Manalo, 23 other DFA execs hurdle CA confirmation | url=https://newsinfo.inquirer.net/1671889/ca-confirms-manalos-appointment-23-other-dfa-execs-nominations | newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] | date=September 28, 2022 | access-date=June 19, 2023}}</ref> <ref name="credentials">{{cite press release | title=PH Ambassador Presents Credentials to Italian President, Thanks Italy for G7 Support for 2016 Arbitral Award on the South China Sea | url=https://dfa.gov.ph/dfa-news/news-from-our-foreign-service-postsupdate/32695-ph-ambassador-presents-credentials-to-italian-president-thanks-italy-for-g7-support-for-2016-arbitral-award-on-the-south-china-sea | publisher=[[Department of Foreign Affairs (Philippines)|Department of Foreign Affairs of the Philippines]] | date=June 19, 2023 | access-date=June 19, 2023}}</ref> <ref name="lhuillier">{{cite news | last=Litton | first=Johnny | title=A joyful homecoming to remember | url=https://www.philstar.com/lifestyle/allure/2010/07/04/589687/joyful-homecoming-remember | work=[[The Philippine Star]] | date=October 15, 2007 | accessdate=October 26, 2021}}</ref> <ref name="support">{{cite news | last=Paras-Sison | first=Carla | title=Reaching out to Italy and the world | url=https://www.philstar.com/business/business-as-usual/2007/10/15/20983/reaching-out-italy-and-world | work=[[The Philippine Star]] | date=April 4, 2010 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="cuenco">{{cite news | title=Undiplomatic moves | url=https://www.philstar.com/business/2010/04/04/562978/undiplomatic-moves | work=[[The Philippine Star]] | date=April 4, 2010 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="sss">{{cite news | last=Obanil | first=Rizal | title=PH Embassy in Italy to resume SSS services | url=https://mb.com.ph/2020/05/17/ph-embassy-in-italy-to-resume-sss-services/ | work=[[Manila Bulletin]] | date=May 17, 2020 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="cruiseship">{{cite news | last=Hallare | first=Katrina | title=370 Filipinos from 3 cruise ships docked in Italy arrive in Manila | url=https://newsinfo.inquirer.net/1250394/370-filipinos-from-3-docked-cruise-ships-in-italy-arrive-in-manila | newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] | date=March 29, 2020 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="legal">{{cite news | title=Pinoys in Rome to get free legal aid organized by PHL embassy | url=https://www.gmanetwork.com/news/news/pinoyabroad/333100/pinoys-in-rome-to-get-free-legal-aid-organized-by-phl-embassy/story/ | publisher=[[GMA News and Public Affairs]] | date=October 29, 2013 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="unemployment">{{cite news | title=High unemployment among young Filipinos in Italy | url=https://globalnation.inquirer.net/133703/high-unemployment-among-young-filipinos-in-italy | newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] | date=December 12, 2015 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="textile">{{cite news | last=Desiderio | first=Louella | title=Gov't organizing Pinoy trade fair in Italy | url=https://www.philstar.com/business/2013/09/21/1233701/govt-organizing-pinoy-trade-fair-italy | work=[[The Philippine Star]] | date=September 21, 2013 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="library">{{cite news | last=Mabasa | first=Roy | title=Maltese library project receives Filipino books | url=https://mb.com.ph/2019/05/03/maltese-library-project-receives-filipino-books/ | work=[[Manila Bulletin]] | date=May 3, 2019 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="film">{{cite news | last=Diño-Seguerra | first=Liza | author-link=Liza Diño | title=Honoring Philippine cinema this September (Part 1) | url=https://www.manilatimes.net/2020/09/06/the-sunday-times/arts-awake/honoring-philippine-cinema-this-september-part-1/764544 | work=[[The Manila Times]] | date=September 6, 2020 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="sentrorizal">{{cite news | last=Zulueta | first=Lito B. | title=Sentro Rizal opens in Rome, Milan | url=https://lifestyle.inquirer.net/246460/sentro-rizal-opens-rome-milan/ | newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] | date=December 5, 2016 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="malta">{{cite web | title=Appointments and Designations: January 21, 2014 | url=https://www.officialgazette.gov.ph/2014/01/21/appointments-and-designations-january-21-2014/ | work=[[Official Gazette (Philippines)|Official Gazette]] | date=January 21, 2014 | accessdate=October 25, 2021}}</ref> <ref name="contact">{{cite web | title=Contact Us | url=https://romepe.dfa.gov.ph/contact-us-latest | publisher=Embassy of the Philippines, Rome | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="passportfee">{{cite news | title=Rome OFWs protest embassy's passport fee | url=https://www.abs-cbn.com/global-filipino/09/02/12/rome-ofws-protest-embassys-passport-fee | publisher=[[ABS-CBN News and Current Affairs]] | date=September 2, 2012 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="recall">{{cite news | last=Villa | first=Nile | title=8 OFW groups in Italy petition for recall of PH envoy | url=https://www.rappler.com/moveph/150967-petition-ambassador-italy-recall/ | work=[[Rappler]] | date=November 1, 2016 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="lauded">{{cite news | last=Ibayan | first=Danilo T. | title=Thank you, Italy, for treating Filipino workers well | url=https://www.manilatimes.net/2018/05/05/opinion/analysis/thank-you-italy-for-treating-filipino-workers-well/396959 | work=[[The Manila Times]] | date=May 5, 2018 | access-date=October 26, 2021}}</ref>}} == Mga panlabas na link == * [https://romepe.dfa.gov.ph/ Opisyal na website ng Embahada ng Pilipinas sa Roma] Archived {{Diplomatic missions of the Philippines}}{{Diplomatic missions in Italy}} [[Kategorya:Mga pinagmulan ng banyagang wika ng CS1 (ISO 639-2)]] [[Kategorya:Mga koordinadong wala sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] h5dfzqd9kj7mow11345sdzpk05rs8m4 2238372 2238371 2026-11-01T04:03:40Z Ryomaandres 8044 2238372 wikitext text/x-wiki Ang '''Embahada ng Pilipinas sa Roma''' ay ang [[misyong diplomatiko]] ng [[Pilipinas|Republika ng Pilipinas]] sa [[Italya|Republikang Italyano]]. Unang binuksan noong 1947, kasalukuyan itong matatagpuan sa kahabaan ng [[Via Aurelia]] sa [[Mga kuwarto ng Roma|kuwarto]] (''quartiere'') ng [[Aurelio (Roma)|Aurelio]], bahagi ng [[Municipio XIII]] sa kanlurang [[Roma]], sa kanluran lamang ng [[Lungsod ng Vaticano]]. == Kasaysayan == Ang diplomatikong ugnayang naitatag sa pagitan ng Pilipinas at Italya noong Hulyo 9, 1947, mga isang taon matapos makamit ng Pilipinas ang ganap na kalayaan mula sa [[Estados Unidos]]. Isang legasyon ang itinatag pagkalipas ng isang taon noong Hulyo 5, 1948, at noong 1951, nilagdaan ni Pangulong [[Elpidio Quirino]] ang Kautusang Ehekutibo Num. 397, na muling nag-oorganisa sa diplomatikong presensiya ng Pilipinas sa Europa at inilalagay ang legasyon sa ilalim ng hurisdiksiyon ng [[Embahada ng Pilipinas, Madrid|Embahada ng Pilipinas sa Madrid]]. Ang legasyon ay ginawang isang ganap na embahada noong Agosto 9, 1956, noong panahon ng pagkapangulo ni [[Ramon Magsaysay]], kasabay ng pagtataas ng legasyon ng Italya sa Maynila bilang isang embahada sa pamamagitan ng kasunduan sa pagitan ng dalawang bansa. Si Manuel Alzate, na noon ay ministro ng Pilipinas sa Italya, ay naging unang embahador ng misyon. Noong Pebrero 26, 2014, ang website ng embahada ay sinira ng mga hacker na nagpoprotesta sa [[Cybercrime Prevention Act of 2012|Cybercrime Prevention Act of 2012.]] == Mga gusali == == Tingnan din == * [[Ugnayang Italya–Pilipinas]] * [[Misyong diplomatiko ng Pilipinas|Talaan ng mga misyong diplomatiko ng Pilipinas]] * [[Mga Pilipino Italyano|Mga Pilipinong Italyano]] == Mga sanggunian == {{Reflist|refs=<ref name="relations">{{cite web | title=Philippines - Italian Relations | url=http://www.philembassy-rome.net/home/index.php?option=com_content&view=article&id=50&Itemid=55 | publisher=Embassy of the Philippines, Rome | accessdate=October 25, 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20121115123302/http://www.philembassy-rome.net/home/index.php?option=com_content&view=article&id=50&Itemid=55 | archive-date=November 15, 2012}}</ref> <ref name="quirino">{{cite web | title=Executive Order No. 397, s. 1951 | url=https://www.officialgazette.gov.ph/1951/01/05/executive-order-no-397-s-1951/ | work=[[Official Gazette (Philippines)|Official Gazette]] | date=January 5, 1951 | accessdate=October 25, 2021}}</ref> <ref name="elevation">{{cite web | title=Official Month in Review: August 1 – August 15, 1956 | url=https://www.officialgazette.gov.ph/1956/08/16/official-month-in-review-august-1-august-15-1956/ | work=[[Official Gazette (Philippines)|Official Gazette]] | access-date=October 25, 2021 | quote=BENEDETTO D’Acunzo this afternoon presented to President Magsaysay his credentials as Italian ambassador to the Philippines in ceremonies held at Malacañang. D’Acunzo’s presentation of his credentials followed the mutual elevation of the Italian Legation in Manila and the Philippine Legation in Rome to the category of embassy. [...] In this connection, Malacañang announced that Manuel Alzate, minister to Rome, who has the personal rank of ambassador, will be the charge d’affaires of the Philippine Embassy in Rome, pending the elevation of his official rank to that of ambassador extraordinary and plenipotentiary. | archive-date=October 27, 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20211027001454/https://www.officialgazette.gov.ph/1956/08/16/official-month-in-review-august-1-august-15-1956/ | url-status=dead }}</ref> <ref name="defaced">{{cite news | title=More gov't websites defaced after 'Black Tuesday' | url=https://www.abs-cbn.com/nation/02/26/14/more-govt-websites-defaced-after-black-tuesday | publisher=[[ABS-CBN News and Current Affairs]] | date=February 26, 2014 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="acquisition">{{cite press release | title=SFA Locsin Inaugurates Philippine Embassy in Rome's New Chancery | url=https://dfa.gov.ph/dfa-news/dfa-releasesupdate/29185-sfa-locsin-inaugurates-philippine-embassy-in-rome-s-new-chancery | publisher=[[Department of Foreign Affairs (Philippines)|Department of Foreign Affairs of the Philippines]] | date=July 1, 2021 | access-date=October 25, 2021}}</ref> <ref name="transfer1">{{cite press release | title=PUBLIC ADVISORY | url=https://romepe.dfa.gov.ph/newsroom/advisories/1689-public-advisory-2 | publisher=Embassy of the Philippines, Rome | date=July 6, 2021 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="transfer2">{{cite press release | title=ANUNSYO SA PUBLIKO | url=https://romepe.dfa.gov.ph/newsroom/advisories/1692-anunsyo-sa-publiko | language=fil | publisher=Embassy of the Philippines, Rome | date=August 3, 2021 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="bid">{{cite report | title=REQUEST FOR PRICE QUOTATIONS FOR THE PROCUREMENT PROJECT ENTITLED "EXTRAORDINARY MAINTENANCE INTERVENTIONS AND CONSERVATIVE RESTORATION (RENOVATION/IMPROVEMENT) OF THE PROPERTY AT VIA AURELIA, 290/A-294/B AND PURCHASE OF FURNITURE AND FIXTURES | url=https://romepe.dfa.gov.ph/images/2019/bid/REQUEST_FOR_PRICE_QUOTATIONS_FOR_THE_PROCUREMENT_ACTIVITIES_FOR_THE_EXTRAORDINARY_MAINTENANCE_INTERVENTIONS_AND_CONSERVATIVE_RESTORATION_AND_PURCHASE_OF_FURNITURE_AND_FIXTURES_AT_VIA_AURELIA_290A-294B.pdf | publisher=Embassy of the Philippines, Rome | date=September 19, 2019 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="noticeofaward">{{cite report | title=[NOTICE OF AWARDS] "EXTRAORDINARY MAINTENANCE INTERVENTIONS AND CONSERVATIVE RESTORATION (RENOVATION/IMPROVEMENT) OF THE PROPERTY AT VIA AURELIA, 290/A-294/B AND PURCHASE OF FURNITURE AND FIXTURES" | url=https://romepe.dfa.gov.ph/bac/1529-notice-of-awards-extraordinary-maintenance-interventions-and-conservative-restoration-renovation-improvement-of-the-property-at-via-aurelia-290-a-294-b-and-purchase-of-furniture-and-fixtures | publisher=Embassy of the Philippines, Rome | date=November 25, 2019 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="inauguration">{{cite news | last=Mabasa | first=Roy | title=Locsin, Cardinal Tagle lead opening of new Philippine chancery in Rome | url=https://mb.com.ph/2021/07/04/locsin-cardinal-tagle-lead-opening-of-new-philippine-chancery-in-rome/ | work=[[Manila Bulletin]] | date=July 4, 2021 | access-date=October 25, 2021}}</ref> <ref name="pdp">{{cite report | title=List of Priority Programs and Projects in the 2017-2022 Public Investment Programs (PIP) | chapter=Chapter 19: Accelerating Infrastructure Development | chapter-url=https://neda.gov.ph/wp-content/uploads/2019/03/Chapter-19-Accelerating-Infrastructure-Development.pdf | publisher=[[National Economic and Development Authority]] | access-date=October 25, 2021}}</ref> <ref name="cafelab">{{cite web | title=Embassy of the Philippines | url=https://www.cafelab.it/eng/project/philippines_embassy.html | publisher=Cafelab Architectural Studio | access-date=October 25, 2021}}</ref> <ref name="rent">{{cite news | last=Lee-Brago | first=Pia | title=Yearender: DFA; RP in center of world stage in 2005 | url=https://www.philstar.com/headlines/2006/01/03/314890/yearender-dfa-rp-center-world-stage-2005 | work=[[The Philippine Star]] | date=January 3, 2006 | access-date=October 26, 2021 | quote=Philippine Ambassador to Italy Philippe Lhuiller is also renting a luxurious house in the upscale district of Rome that costs between $10,000 and $12,000 a month. }}</ref> <ref name="rizal">{{cite press release | title=Philippine Embassy in Rome, together with Knights of Rizal-Rome Chapter, Commemorate the 160th Anniversary of the Birth of Dr. Jose Rizal | url=https://romepe.dfa.gov.ph/newsroom/embassy-news/1681-philippine-embassy-in-rome-together-with-knights-of-rizal-rome-chapter-commemorate-the-160th-anniversary-of-the-birth-of-dr-jose-rizal | publisher=Embassy of the Philippines, Rome | date=June 19, 2021 | access-date=October 25, 2021}}</ref> <ref name="ceremony">{{cite press release | title=PH EMBASSY IN ROME CONDUCTS OATH-TAKING OF DUAL CITIZENSHIP APPLICANTS IN ITS NEW CHANCERY | url=https://romepe.dfa.gov.ph/newsroom/embassy-news/1690-ph-embassy-in-rome-conducts-oath-taking-of-dual-citizenship-applicants-in-its-new-chancery | publisher=Embassy of the Philippines, Rome | date=June 16, 2021 | access-date=October 25, 2021}}</ref> <ref name="appointed">{{cite report | title=ACTION: CONFIRMED – ''Ad Interim / Nomination'' – From: June 30, 2022 To: December 19, 2022 | url=https://comappt.gov.ph/wp-content/uploads/2022/12/CONFIRMED-14-DEC-2022.pdf | page=10 | publisher=[[Commission on Appointments]] | access-date=June 19, 2023 }}{{Dead link|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref name="korea">{{cite news | last=Flores | first=Helen | title=Philippines to urge peaceful resolution of Korean row | url=https://www.philstar.com/headlines/2022/11/07/2221978/philippines-urge-peaceful-resolution-korean-row | work=[[The Philippine Star]] | date=November 7, 2022 | access-date=June 19, 2023}}</ref> <ref name="israel">{{cite news | last=Lee-Brago | first=Pia | title=Philippine embassy in Tel Aviv disowns 'strip show' | url=https://www.philstar.com/headlines/2018/01/05/1774805/philippine-embassy-tel-aviv-disowns-strip-show | work=[[The Philippine Star]] | date=January 5, 2018 | access-date=June 19, 2023}}</ref> <ref name="confirmed">{{cite news | last=Fernandez | first=Daniza | title=Manalo, 23 other DFA execs hurdle CA confirmation | url=https://newsinfo.inquirer.net/1671889/ca-confirms-manalos-appointment-23-other-dfa-execs-nominations | newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] | date=September 28, 2022 | access-date=June 19, 2023}}</ref> <ref name="credentials">{{cite press release | title=PH Ambassador Presents Credentials to Italian President, Thanks Italy for G7 Support for 2016 Arbitral Award on the South China Sea | url=https://dfa.gov.ph/dfa-news/news-from-our-foreign-service-postsupdate/32695-ph-ambassador-presents-credentials-to-italian-president-thanks-italy-for-g7-support-for-2016-arbitral-award-on-the-south-china-sea | publisher=[[Department of Foreign Affairs (Philippines)|Department of Foreign Affairs of the Philippines]] | date=June 19, 2023 | access-date=June 19, 2023}}</ref> <ref name="lhuillier">{{cite news | last=Litton | first=Johnny | title=A joyful homecoming to remember | url=https://www.philstar.com/lifestyle/allure/2010/07/04/589687/joyful-homecoming-remember | work=[[The Philippine Star]] | date=October 15, 2007 | accessdate=October 26, 2021}}</ref> <ref name="support">{{cite news | last=Paras-Sison | first=Carla | title=Reaching out to Italy and the world | url=https://www.philstar.com/business/business-as-usual/2007/10/15/20983/reaching-out-italy-and-world | work=[[The Philippine Star]] | date=April 4, 2010 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="cuenco">{{cite news | title=Undiplomatic moves | url=https://www.philstar.com/business/2010/04/04/562978/undiplomatic-moves | work=[[The Philippine Star]] | date=April 4, 2010 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="sss">{{cite news | last=Obanil | first=Rizal | title=PH Embassy in Italy to resume SSS services | url=https://mb.com.ph/2020/05/17/ph-embassy-in-italy-to-resume-sss-services/ | work=[[Manila Bulletin]] | date=May 17, 2020 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="cruiseship">{{cite news | last=Hallare | first=Katrina | title=370 Filipinos from 3 cruise ships docked in Italy arrive in Manila | url=https://newsinfo.inquirer.net/1250394/370-filipinos-from-3-docked-cruise-ships-in-italy-arrive-in-manila | newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] | date=March 29, 2020 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="legal">{{cite news | title=Pinoys in Rome to get free legal aid organized by PHL embassy | url=https://www.gmanetwork.com/news/news/pinoyabroad/333100/pinoys-in-rome-to-get-free-legal-aid-organized-by-phl-embassy/story/ | publisher=[[GMA News and Public Affairs]] | date=October 29, 2013 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="unemployment">{{cite news | title=High unemployment among young Filipinos in Italy | url=https://globalnation.inquirer.net/133703/high-unemployment-among-young-filipinos-in-italy | newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] | date=December 12, 2015 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="textile">{{cite news | last=Desiderio | first=Louella | title=Gov't organizing Pinoy trade fair in Italy | url=https://www.philstar.com/business/2013/09/21/1233701/govt-organizing-pinoy-trade-fair-italy | work=[[The Philippine Star]] | date=September 21, 2013 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="library">{{cite news | last=Mabasa | first=Roy | title=Maltese library project receives Filipino books | url=https://mb.com.ph/2019/05/03/maltese-library-project-receives-filipino-books/ | work=[[Manila Bulletin]] | date=May 3, 2019 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="film">{{cite news | last=Diño-Seguerra | first=Liza | author-link=Liza Diño | title=Honoring Philippine cinema this September (Part 1) | url=https://www.manilatimes.net/2020/09/06/the-sunday-times/arts-awake/honoring-philippine-cinema-this-september-part-1/764544 | work=[[The Manila Times]] | date=September 6, 2020 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="sentrorizal">{{cite news | last=Zulueta | first=Lito B. | title=Sentro Rizal opens in Rome, Milan | url=https://lifestyle.inquirer.net/246460/sentro-rizal-opens-rome-milan/ | newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] | date=December 5, 2016 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="malta">{{cite web | title=Appointments and Designations: January 21, 2014 | url=https://www.officialgazette.gov.ph/2014/01/21/appointments-and-designations-january-21-2014/ | work=[[Official Gazette (Philippines)|Official Gazette]] | date=January 21, 2014 | accessdate=October 25, 2021}}</ref> <ref name="contact">{{cite web | title=Contact Us | url=https://romepe.dfa.gov.ph/contact-us-latest | publisher=Embassy of the Philippines, Rome | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="passportfee">{{cite news | title=Rome OFWs protest embassy's passport fee | url=https://www.abs-cbn.com/global-filipino/09/02/12/rome-ofws-protest-embassys-passport-fee | publisher=[[ABS-CBN News and Current Affairs]] | date=September 2, 2012 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="recall">{{cite news | last=Villa | first=Nile | title=8 OFW groups in Italy petition for recall of PH envoy | url=https://www.rappler.com/moveph/150967-petition-ambassador-italy-recall/ | work=[[Rappler]] | date=November 1, 2016 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="lauded">{{cite news | last=Ibayan | first=Danilo T. | title=Thank you, Italy, for treating Filipino workers well | url=https://www.manilatimes.net/2018/05/05/opinion/analysis/thank-you-italy-for-treating-filipino-workers-well/396959 | work=[[The Manila Times]] | date=May 5, 2018 | access-date=October 26, 2021}}</ref>}} == Mga panlabas na link == * [https://romepe.dfa.gov.ph/ Opisyal na website ng Embahada ng Pilipinas sa Roma] Archived {{Diplomatic missions of the Philippines}}{{Diplomatic missions in Italy}} [[Kategorya:Mga pinagmulan ng banyagang wika ng CS1 (ISO 639-2)]] [[Kategorya:Mga koordinadong wala sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] su2mowbw3l9dvulvollovbedqehi36x 2238373 2238372 2026-11-01T04:05:20Z Ryomaandres 8044 /* Kasaysayan */ 2238373 wikitext text/x-wiki Ang '''Embahada ng Pilipinas sa Roma''' ay ang [[misyong diplomatiko]] ng [[Pilipinas|Republika ng Pilipinas]] sa [[Italya|Republikang Italyano]]. Unang binuksan noong 1947, kasalukuyan itong matatagpuan sa kahabaan ng [[Via Aurelia]] sa [[Mga kuwarto ng Roma|kuwarto]] (''quartiere'') ng [[Aurelio (Roma)|Aurelio]], bahagi ng [[Municipio XIII]] sa kanlurang [[Roma]], sa kanluran lamang ng [[Lungsod ng Vaticano]]. == Kasaysayan == Ang diplomatikong ugnayang naitatag sa pagitan ng Pilipinas at Italya noong Hulyo 9, 1947, mga isang taon matapos makamit ng Pilipinas ang ganap na kalayaan mula sa [[Estados Unidos]]. Isang legasyon ang itinatag pagkalipas ng isang taon noong Hulyo 5, 1948, at noong 1951, nilagdaan ni Pangulong [[Elpidio Quirino]] ang Kautusang Ehekutibo Num. 397, na muling nag-oorganisa sa diplomatikong presensiya ng Pilipinas sa Europa at inilalagay ang legasyon sa ilalim ng hurisdiksiyon ng [[Embahada ng Pilipinas, Madrid|Embahada ng Pilipinas sa Madrid]]. Ang legasyon ay ginawang isang ganap na embahada noong Agosto 9, 1956, noong panahon ng pagkapangulo ni [[Ramon Magsaysay]], kasabay ng pagtataas ng legasyon ng Italya sa Maynila bilang isang embahada sa pamamagitan ng kasunduan sa pagitan ng dalawang bansa. Si Manuel Alzate, na noon ay ministro ng Pilipinas sa Italya, ay naging unang embahador ng misyon. Noong Pebrero 26, 2014, ang website ng embahada ay sinira ng mga hacker na nagpoprotesta sa [[Cybercrime Prevention Act of 2012|Cybercrime Prevention Act of 2012.]] == Mga gusali == Ang [[Kansilyeriya (diplomasya)|kansilyeriya]] ng Embahada ng Pilipinas sa Roma ay kasalukuyang matatagpuan sa kahabaan ng [[Via Aurelia]] sa isang ari-ariang nakuha ng gobyerno ng Pilipinas noong Abril 10, 2018. Nagsimula ang pagpaplano para sa pagsasaayos ng gusali noong Setyembre 2019 kung saan ang embahada ay unang nagbadyet ng humigit-kumulang [[Euro|€]]963,000 ([[Piso ng Pilipinas|₱]]55.1 milyon) para sa kabuuang gastos ng proyekto. Ang mga kontrata sa pagsasaayos ay iginawad noong Nobyembre 25, 2019 sa apat na kumpanya: EffePi Costruzioni, KLF Italia, Edil Domus at Inotech Licht, at pagkatapos ng mahigit isang taon ng pagsasaayos, ang chancery ay pinasinayaan noong Hunyo 27, 2021 ng Kalihim sa Ugnayang Panlabas na si [[Teodoro Locsin Jr.]] kasama ang iba pang mga dignitaryo at opisyal ng embahada, at binasbasan ni Kardinal [[Luis Antonio Tagle]], Prepekto ng [[Kongregasyon para sa Ebanghelisasyon ng mga Tai|Kongregasyon para sa Ebanghelisasyon ng mga Tao]]. Binuksan ang bagong kansilyeriya noong Hulyo 7, 2021, kung saan ang mga serbisyong konsulado ay inilipat isang linggo pagkatapos noong Hulyo 16, 2021, at ang iba pang mga serbisyo ay inilipat isang buwan pagkatapos noong Agosto 16, 2021. == Tingnan din == * [[Ugnayang Italya–Pilipinas]] * [[Misyong diplomatiko ng Pilipinas|Talaan ng mga misyong diplomatiko ng Pilipinas]] * [[Mga Pilipino Italyano|Mga Pilipinong Italyano]] == Mga sanggunian == {{Reflist|refs=<ref name="relations">{{cite web | title=Philippines - Italian Relations | url=http://www.philembassy-rome.net/home/index.php?option=com_content&view=article&id=50&Itemid=55 | publisher=Embassy of the Philippines, Rome | accessdate=October 25, 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20121115123302/http://www.philembassy-rome.net/home/index.php?option=com_content&view=article&id=50&Itemid=55 | archive-date=November 15, 2012}}</ref> <ref name="quirino">{{cite web | title=Executive Order No. 397, s. 1951 | url=https://www.officialgazette.gov.ph/1951/01/05/executive-order-no-397-s-1951/ | work=[[Official Gazette (Philippines)|Official Gazette]] | date=January 5, 1951 | accessdate=October 25, 2021}}</ref> <ref name="elevation">{{cite web | title=Official Month in Review: August 1 – August 15, 1956 | url=https://www.officialgazette.gov.ph/1956/08/16/official-month-in-review-august-1-august-15-1956/ | work=[[Official Gazette (Philippines)|Official Gazette]] | access-date=October 25, 2021 | quote=BENEDETTO D’Acunzo this afternoon presented to President Magsaysay his credentials as Italian ambassador to the Philippines in ceremonies held at Malacañang. D’Acunzo’s presentation of his credentials followed the mutual elevation of the Italian Legation in Manila and the Philippine Legation in Rome to the category of embassy. [...] In this connection, Malacañang announced that Manuel Alzate, minister to Rome, who has the personal rank of ambassador, will be the charge d’affaires of the Philippine Embassy in Rome, pending the elevation of his official rank to that of ambassador extraordinary and plenipotentiary. | archive-date=October 27, 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20211027001454/https://www.officialgazette.gov.ph/1956/08/16/official-month-in-review-august-1-august-15-1956/ | url-status=dead }}</ref> <ref name="defaced">{{cite news | title=More gov't websites defaced after 'Black Tuesday' | url=https://www.abs-cbn.com/nation/02/26/14/more-govt-websites-defaced-after-black-tuesday | publisher=[[ABS-CBN News and Current Affairs]] | date=February 26, 2014 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="acquisition">{{cite press release | title=SFA Locsin Inaugurates Philippine Embassy in Rome's New Chancery | url=https://dfa.gov.ph/dfa-news/dfa-releasesupdate/29185-sfa-locsin-inaugurates-philippine-embassy-in-rome-s-new-chancery | publisher=[[Department of Foreign Affairs (Philippines)|Department of Foreign Affairs of the Philippines]] | date=July 1, 2021 | access-date=October 25, 2021}}</ref> <ref name="transfer1">{{cite press release | title=PUBLIC ADVISORY | url=https://romepe.dfa.gov.ph/newsroom/advisories/1689-public-advisory-2 | publisher=Embassy of the Philippines, Rome | date=July 6, 2021 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="transfer2">{{cite press release | title=ANUNSYO SA PUBLIKO | url=https://romepe.dfa.gov.ph/newsroom/advisories/1692-anunsyo-sa-publiko | language=fil | publisher=Embassy of the Philippines, Rome | date=August 3, 2021 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="bid">{{cite report | title=REQUEST FOR PRICE QUOTATIONS FOR THE PROCUREMENT PROJECT ENTITLED "EXTRAORDINARY MAINTENANCE INTERVENTIONS AND CONSERVATIVE RESTORATION (RENOVATION/IMPROVEMENT) OF THE PROPERTY AT VIA AURELIA, 290/A-294/B AND PURCHASE OF FURNITURE AND FIXTURES | url=https://romepe.dfa.gov.ph/images/2019/bid/REQUEST_FOR_PRICE_QUOTATIONS_FOR_THE_PROCUREMENT_ACTIVITIES_FOR_THE_EXTRAORDINARY_MAINTENANCE_INTERVENTIONS_AND_CONSERVATIVE_RESTORATION_AND_PURCHASE_OF_FURNITURE_AND_FIXTURES_AT_VIA_AURELIA_290A-294B.pdf | publisher=Embassy of the Philippines, Rome | date=September 19, 2019 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="noticeofaward">{{cite report | title=[NOTICE OF AWARDS] "EXTRAORDINARY MAINTENANCE INTERVENTIONS AND CONSERVATIVE RESTORATION (RENOVATION/IMPROVEMENT) OF THE PROPERTY AT VIA AURELIA, 290/A-294/B AND PURCHASE OF FURNITURE AND FIXTURES" | url=https://romepe.dfa.gov.ph/bac/1529-notice-of-awards-extraordinary-maintenance-interventions-and-conservative-restoration-renovation-improvement-of-the-property-at-via-aurelia-290-a-294-b-and-purchase-of-furniture-and-fixtures | publisher=Embassy of the Philippines, Rome | date=November 25, 2019 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="inauguration">{{cite news | last=Mabasa | first=Roy | title=Locsin, Cardinal Tagle lead opening of new Philippine chancery in Rome | url=https://mb.com.ph/2021/07/04/locsin-cardinal-tagle-lead-opening-of-new-philippine-chancery-in-rome/ | work=[[Manila Bulletin]] | date=July 4, 2021 | access-date=October 25, 2021}}</ref> <ref name="pdp">{{cite report | title=List of Priority Programs and Projects in the 2017-2022 Public Investment Programs (PIP) | chapter=Chapter 19: Accelerating Infrastructure Development | chapter-url=https://neda.gov.ph/wp-content/uploads/2019/03/Chapter-19-Accelerating-Infrastructure-Development.pdf | publisher=[[National Economic and Development Authority]] | access-date=October 25, 2021}}</ref> <ref name="cafelab">{{cite web | title=Embassy of the Philippines | url=https://www.cafelab.it/eng/project/philippines_embassy.html | publisher=Cafelab Architectural Studio | access-date=October 25, 2021}}</ref> <ref name="rent">{{cite news | last=Lee-Brago | first=Pia | title=Yearender: DFA; RP in center of world stage in 2005 | url=https://www.philstar.com/headlines/2006/01/03/314890/yearender-dfa-rp-center-world-stage-2005 | work=[[The Philippine Star]] | date=January 3, 2006 | access-date=October 26, 2021 | quote=Philippine Ambassador to Italy Philippe Lhuiller is also renting a luxurious house in the upscale district of Rome that costs between $10,000 and $12,000 a month. }}</ref> <ref name="rizal">{{cite press release | title=Philippine Embassy in Rome, together with Knights of Rizal-Rome Chapter, Commemorate the 160th Anniversary of the Birth of Dr. Jose Rizal | url=https://romepe.dfa.gov.ph/newsroom/embassy-news/1681-philippine-embassy-in-rome-together-with-knights-of-rizal-rome-chapter-commemorate-the-160th-anniversary-of-the-birth-of-dr-jose-rizal | publisher=Embassy of the Philippines, Rome | date=June 19, 2021 | access-date=October 25, 2021}}</ref> <ref name="ceremony">{{cite press release | title=PH EMBASSY IN ROME CONDUCTS OATH-TAKING OF DUAL CITIZENSHIP APPLICANTS IN ITS NEW CHANCERY | url=https://romepe.dfa.gov.ph/newsroom/embassy-news/1690-ph-embassy-in-rome-conducts-oath-taking-of-dual-citizenship-applicants-in-its-new-chancery | publisher=Embassy of the Philippines, Rome | date=June 16, 2021 | access-date=October 25, 2021}}</ref> <ref name="appointed">{{cite report | title=ACTION: CONFIRMED – ''Ad Interim / Nomination'' – From: June 30, 2022 To: December 19, 2022 | url=https://comappt.gov.ph/wp-content/uploads/2022/12/CONFIRMED-14-DEC-2022.pdf | page=10 | publisher=[[Commission on Appointments]] | access-date=June 19, 2023 }}{{Dead link|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref name="korea">{{cite news | last=Flores | first=Helen | title=Philippines to urge peaceful resolution of Korean row | url=https://www.philstar.com/headlines/2022/11/07/2221978/philippines-urge-peaceful-resolution-korean-row | work=[[The Philippine Star]] | date=November 7, 2022 | access-date=June 19, 2023}}</ref> <ref name="israel">{{cite news | last=Lee-Brago | first=Pia | title=Philippine embassy in Tel Aviv disowns 'strip show' | url=https://www.philstar.com/headlines/2018/01/05/1774805/philippine-embassy-tel-aviv-disowns-strip-show | work=[[The Philippine Star]] | date=January 5, 2018 | access-date=June 19, 2023}}</ref> <ref name="confirmed">{{cite news | last=Fernandez | first=Daniza | title=Manalo, 23 other DFA execs hurdle CA confirmation | url=https://newsinfo.inquirer.net/1671889/ca-confirms-manalos-appointment-23-other-dfa-execs-nominations | newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] | date=September 28, 2022 | access-date=June 19, 2023}}</ref> <ref name="credentials">{{cite press release | title=PH Ambassador Presents Credentials to Italian President, Thanks Italy for G7 Support for 2016 Arbitral Award on the South China Sea | url=https://dfa.gov.ph/dfa-news/news-from-our-foreign-service-postsupdate/32695-ph-ambassador-presents-credentials-to-italian-president-thanks-italy-for-g7-support-for-2016-arbitral-award-on-the-south-china-sea | publisher=[[Department of Foreign Affairs (Philippines)|Department of Foreign Affairs of the Philippines]] | date=June 19, 2023 | access-date=June 19, 2023}}</ref> <ref name="lhuillier">{{cite news | last=Litton | first=Johnny | title=A joyful homecoming to remember | url=https://www.philstar.com/lifestyle/allure/2010/07/04/589687/joyful-homecoming-remember | work=[[The Philippine Star]] | date=October 15, 2007 | accessdate=October 26, 2021}}</ref> <ref name="support">{{cite news | last=Paras-Sison | first=Carla | title=Reaching out to Italy and the world | url=https://www.philstar.com/business/business-as-usual/2007/10/15/20983/reaching-out-italy-and-world | work=[[The Philippine Star]] | date=April 4, 2010 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="cuenco">{{cite news | title=Undiplomatic moves | url=https://www.philstar.com/business/2010/04/04/562978/undiplomatic-moves | work=[[The Philippine Star]] | date=April 4, 2010 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="sss">{{cite news | last=Obanil | first=Rizal | title=PH Embassy in Italy to resume SSS services | url=https://mb.com.ph/2020/05/17/ph-embassy-in-italy-to-resume-sss-services/ | work=[[Manila Bulletin]] | date=May 17, 2020 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="cruiseship">{{cite news | last=Hallare | first=Katrina | title=370 Filipinos from 3 cruise ships docked in Italy arrive in Manila | url=https://newsinfo.inquirer.net/1250394/370-filipinos-from-3-docked-cruise-ships-in-italy-arrive-in-manila | newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] | date=March 29, 2020 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="legal">{{cite news | title=Pinoys in Rome to get free legal aid organized by PHL embassy | url=https://www.gmanetwork.com/news/news/pinoyabroad/333100/pinoys-in-rome-to-get-free-legal-aid-organized-by-phl-embassy/story/ | publisher=[[GMA News and Public Affairs]] | date=October 29, 2013 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="unemployment">{{cite news | title=High unemployment among young Filipinos in Italy | url=https://globalnation.inquirer.net/133703/high-unemployment-among-young-filipinos-in-italy | newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] | date=December 12, 2015 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="textile">{{cite news | last=Desiderio | first=Louella | title=Gov't organizing Pinoy trade fair in Italy | url=https://www.philstar.com/business/2013/09/21/1233701/govt-organizing-pinoy-trade-fair-italy | work=[[The Philippine Star]] | date=September 21, 2013 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="library">{{cite news | last=Mabasa | first=Roy | title=Maltese library project receives Filipino books | url=https://mb.com.ph/2019/05/03/maltese-library-project-receives-filipino-books/ | work=[[Manila Bulletin]] | date=May 3, 2019 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="film">{{cite news | last=Diño-Seguerra | first=Liza | author-link=Liza Diño | title=Honoring Philippine cinema this September (Part 1) | url=https://www.manilatimes.net/2020/09/06/the-sunday-times/arts-awake/honoring-philippine-cinema-this-september-part-1/764544 | work=[[The Manila Times]] | date=September 6, 2020 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="sentrorizal">{{cite news | last=Zulueta | first=Lito B. | title=Sentro Rizal opens in Rome, Milan | url=https://lifestyle.inquirer.net/246460/sentro-rizal-opens-rome-milan/ | newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] | date=December 5, 2016 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="malta">{{cite web | title=Appointments and Designations: January 21, 2014 | url=https://www.officialgazette.gov.ph/2014/01/21/appointments-and-designations-january-21-2014/ | work=[[Official Gazette (Philippines)|Official Gazette]] | date=January 21, 2014 | accessdate=October 25, 2021}}</ref> <ref name="contact">{{cite web | title=Contact Us | url=https://romepe.dfa.gov.ph/contact-us-latest | publisher=Embassy of the Philippines, Rome | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="passportfee">{{cite news | title=Rome OFWs protest embassy's passport fee | url=https://www.abs-cbn.com/global-filipino/09/02/12/rome-ofws-protest-embassys-passport-fee | publisher=[[ABS-CBN News and Current Affairs]] | date=September 2, 2012 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="recall">{{cite news | last=Villa | first=Nile | title=8 OFW groups in Italy petition for recall of PH envoy | url=https://www.rappler.com/moveph/150967-petition-ambassador-italy-recall/ | work=[[Rappler]] | date=November 1, 2016 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="lauded">{{cite news | last=Ibayan | first=Danilo T. | title=Thank you, Italy, for treating Filipino workers well | url=https://www.manilatimes.net/2018/05/05/opinion/analysis/thank-you-italy-for-treating-filipino-workers-well/396959 | work=[[The Manila Times]] | date=May 5, 2018 | access-date=October 26, 2021}}</ref>}} == Mga panlabas na link == * [https://romepe.dfa.gov.ph/ Opisyal na website ng Embahada ng Pilipinas sa Roma] Archived {{Diplomatic missions of the Philippines}}{{Diplomatic missions in Italy}} [[Kategorya:Mga pinagmulan ng banyagang wika ng CS1 (ISO 639-2)]] [[Kategorya:Mga koordinadong wala sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] d21ubtytznz3yx3l0fgpp1gmabz1vn6 2238374 2238373 2026-11-01T04:06:55Z Ryomaandres 8044 /* Mga gusali */ 2238374 wikitext text/x-wiki Ang '''Embahada ng Pilipinas sa Roma''' ay ang [[misyong diplomatiko]] ng [[Pilipinas|Republika ng Pilipinas]] sa [[Italya|Republikang Italyano]]. Unang binuksan noong 1947, kasalukuyan itong matatagpuan sa kahabaan ng [[Via Aurelia]] sa [[Mga kuwarto ng Roma|kuwarto]] (''quartiere'') ng [[Aurelio (Roma)|Aurelio]], bahagi ng [[Municipio XIII]] sa kanlurang [[Roma]], sa kanluran lamang ng [[Lungsod ng Vaticano]]. == Kasaysayan == Ang diplomatikong ugnayang naitatag sa pagitan ng Pilipinas at Italya noong Hulyo 9, 1947, mga isang taon matapos makamit ng Pilipinas ang ganap na kalayaan mula sa [[Estados Unidos]]. Isang legasyon ang itinatag pagkalipas ng isang taon noong Hulyo 5, 1948, at noong 1951, nilagdaan ni Pangulong [[Elpidio Quirino]] ang Kautusang Ehekutibo Num. 397, na muling nag-oorganisa sa diplomatikong presensiya ng Pilipinas sa Europa at inilalagay ang legasyon sa ilalim ng hurisdiksiyon ng [[Embahada ng Pilipinas, Madrid|Embahada ng Pilipinas sa Madrid]]. Ang legasyon ay ginawang isang ganap na embahada noong Agosto 9, 1956, noong panahon ng pagkapangulo ni [[Ramon Magsaysay]], kasabay ng pagtataas ng legasyon ng Italya sa Maynila bilang isang embahada sa pamamagitan ng kasunduan sa pagitan ng dalawang bansa. Si Manuel Alzate, na noon ay ministro ng Pilipinas sa Italya, ay naging unang embahador ng misyon. Noong Pebrero 26, 2014, ang website ng embahada ay sinira ng mga hacker na nagpoprotesta sa [[Cybercrime Prevention Act of 2012|Cybercrime Prevention Act of 2012.]] == Mga gusali == [[File:Residence_of_the_Philippine_Ambassador_to_Italy.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Residence_of_the_Philippine_Ambassador_to_Italy.jpg|left|thumb|Ang dating kansilyeriya sa Viale delle Medaglie d'Oro, 112-114, na ngayon ay nagsisilbing tirahan ng mga embahador]] Ang [[Kansilyeriya (diplomasya)|kansilyeriya]] ng Embahada ng Pilipinas sa Roma ay kasalukuyang matatagpuan sa kahabaan ng [[Via Aurelia]] sa isang ari-ariang nakuha ng gobyerno ng Pilipinas noong Abril 10, 2018. Nagsimula ang pagpaplano para sa pagsasaayos ng gusali noong Setyembre 2019 kung saan ang embahada ay unang nagbadyet ng humigit-kumulang [[Euro|€]]963,000 ([[Piso ng Pilipinas|₱]]55.1 milyon) para sa kabuuang gastos ng proyekto. Ang mga kontrata sa pagsasaayos ay iginawad noong Nobyembre 25, 2019 sa apat na kumpanya: EffePi Costruzioni, KLF Italia, Edil Domus at Inotech Licht, at pagkatapos ng mahigit isang taon ng pagsasaayos, ang chancery ay pinasinayaan noong Hunyo 27, 2021 ng Kalihim sa Ugnayang Panlabas na si [[Teodoro Locsin Jr.]] kasama ang iba pang mga dignitaryo at opisyal ng embahada, at binasbasan ni Kardinal [[Luis Antonio Tagle]], Prepekto ng [[Kongregasyon para sa Ebanghelisasyon ng mga Tai|Kongregasyon para sa Ebanghelisasyon ng mga Tao]]. Binuksan ang bagong kansilyeriya noong Hulyo 7, 2021, kung saan ang mga serbisyong konsulado ay inilipat isang linggo pagkatapos noong Hulyo 16, 2021, at ang iba pang mga serbisyo ay inilipat isang buwan pagkatapos noong Agosto 16, 2021. == Tingnan din == * [[Ugnayang Italya–Pilipinas]] * [[Misyong diplomatiko ng Pilipinas|Talaan ng mga misyong diplomatiko ng Pilipinas]] * [[Mga Pilipino Italyano|Mga Pilipinong Italyano]] == Mga sanggunian == {{Reflist|refs=<ref name="relations">{{cite web | title=Philippines - Italian Relations | url=http://www.philembassy-rome.net/home/index.php?option=com_content&view=article&id=50&Itemid=55 | publisher=Embassy of the Philippines, Rome | accessdate=October 25, 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20121115123302/http://www.philembassy-rome.net/home/index.php?option=com_content&view=article&id=50&Itemid=55 | archive-date=November 15, 2012}}</ref> <ref name="quirino">{{cite web | title=Executive Order No. 397, s. 1951 | url=https://www.officialgazette.gov.ph/1951/01/05/executive-order-no-397-s-1951/ | work=[[Official Gazette (Philippines)|Official Gazette]] | date=January 5, 1951 | accessdate=October 25, 2021}}</ref> <ref name="elevation">{{cite web | title=Official Month in Review: August 1 – August 15, 1956 | url=https://www.officialgazette.gov.ph/1956/08/16/official-month-in-review-august-1-august-15-1956/ | work=[[Official Gazette (Philippines)|Official Gazette]] | access-date=October 25, 2021 | quote=BENEDETTO D’Acunzo this afternoon presented to President Magsaysay his credentials as Italian ambassador to the Philippines in ceremonies held at Malacañang. D’Acunzo’s presentation of his credentials followed the mutual elevation of the Italian Legation in Manila and the Philippine Legation in Rome to the category of embassy. [...] In this connection, Malacañang announced that Manuel Alzate, minister to Rome, who has the personal rank of ambassador, will be the charge d’affaires of the Philippine Embassy in Rome, pending the elevation of his official rank to that of ambassador extraordinary and plenipotentiary. | archive-date=October 27, 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20211027001454/https://www.officialgazette.gov.ph/1956/08/16/official-month-in-review-august-1-august-15-1956/ | url-status=dead }}</ref> <ref name="defaced">{{cite news | title=More gov't websites defaced after 'Black Tuesday' | url=https://www.abs-cbn.com/nation/02/26/14/more-govt-websites-defaced-after-black-tuesday | publisher=[[ABS-CBN News and Current Affairs]] | date=February 26, 2014 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="acquisition">{{cite press release | title=SFA Locsin Inaugurates Philippine Embassy in Rome's New Chancery | url=https://dfa.gov.ph/dfa-news/dfa-releasesupdate/29185-sfa-locsin-inaugurates-philippine-embassy-in-rome-s-new-chancery | publisher=[[Department of Foreign Affairs (Philippines)|Department of Foreign Affairs of the Philippines]] | date=July 1, 2021 | access-date=October 25, 2021}}</ref> <ref name="transfer1">{{cite press release | title=PUBLIC ADVISORY | url=https://romepe.dfa.gov.ph/newsroom/advisories/1689-public-advisory-2 | publisher=Embassy of the Philippines, Rome | date=July 6, 2021 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="transfer2">{{cite press release | title=ANUNSYO SA PUBLIKO | url=https://romepe.dfa.gov.ph/newsroom/advisories/1692-anunsyo-sa-publiko | language=fil | publisher=Embassy of the Philippines, Rome | date=August 3, 2021 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="bid">{{cite report | title=REQUEST FOR PRICE QUOTATIONS FOR THE PROCUREMENT PROJECT ENTITLED "EXTRAORDINARY MAINTENANCE INTERVENTIONS AND CONSERVATIVE RESTORATION (RENOVATION/IMPROVEMENT) OF THE PROPERTY AT VIA AURELIA, 290/A-294/B AND PURCHASE OF FURNITURE AND FIXTURES | url=https://romepe.dfa.gov.ph/images/2019/bid/REQUEST_FOR_PRICE_QUOTATIONS_FOR_THE_PROCUREMENT_ACTIVITIES_FOR_THE_EXTRAORDINARY_MAINTENANCE_INTERVENTIONS_AND_CONSERVATIVE_RESTORATION_AND_PURCHASE_OF_FURNITURE_AND_FIXTURES_AT_VIA_AURELIA_290A-294B.pdf | publisher=Embassy of the Philippines, Rome | date=September 19, 2019 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="noticeofaward">{{cite report | title=[NOTICE OF AWARDS] "EXTRAORDINARY MAINTENANCE INTERVENTIONS AND CONSERVATIVE RESTORATION (RENOVATION/IMPROVEMENT) OF THE PROPERTY AT VIA AURELIA, 290/A-294/B AND PURCHASE OF FURNITURE AND FIXTURES" | url=https://romepe.dfa.gov.ph/bac/1529-notice-of-awards-extraordinary-maintenance-interventions-and-conservative-restoration-renovation-improvement-of-the-property-at-via-aurelia-290-a-294-b-and-purchase-of-furniture-and-fixtures | publisher=Embassy of the Philippines, Rome | date=November 25, 2019 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="inauguration">{{cite news | last=Mabasa | first=Roy | title=Locsin, Cardinal Tagle lead opening of new Philippine chancery in Rome | url=https://mb.com.ph/2021/07/04/locsin-cardinal-tagle-lead-opening-of-new-philippine-chancery-in-rome/ | work=[[Manila Bulletin]] | date=July 4, 2021 | access-date=October 25, 2021}}</ref> <ref name="pdp">{{cite report | title=List of Priority Programs and Projects in the 2017-2022 Public Investment Programs (PIP) | chapter=Chapter 19: Accelerating Infrastructure Development | chapter-url=https://neda.gov.ph/wp-content/uploads/2019/03/Chapter-19-Accelerating-Infrastructure-Development.pdf | publisher=[[National Economic and Development Authority]] | access-date=October 25, 2021}}</ref> <ref name="cafelab">{{cite web | title=Embassy of the Philippines | url=https://www.cafelab.it/eng/project/philippines_embassy.html | publisher=Cafelab Architectural Studio | access-date=October 25, 2021}}</ref> <ref name="rent">{{cite news | last=Lee-Brago | first=Pia | title=Yearender: DFA; RP in center of world stage in 2005 | url=https://www.philstar.com/headlines/2006/01/03/314890/yearender-dfa-rp-center-world-stage-2005 | work=[[The Philippine Star]] | date=January 3, 2006 | access-date=October 26, 2021 | quote=Philippine Ambassador to Italy Philippe Lhuiller is also renting a luxurious house in the upscale district of Rome that costs between $10,000 and $12,000 a month. }}</ref> <ref name="rizal">{{cite press release | title=Philippine Embassy in Rome, together with Knights of Rizal-Rome Chapter, Commemorate the 160th Anniversary of the Birth of Dr. Jose Rizal | url=https://romepe.dfa.gov.ph/newsroom/embassy-news/1681-philippine-embassy-in-rome-together-with-knights-of-rizal-rome-chapter-commemorate-the-160th-anniversary-of-the-birth-of-dr-jose-rizal | publisher=Embassy of the Philippines, Rome | date=June 19, 2021 | access-date=October 25, 2021}}</ref> <ref name="ceremony">{{cite press release | title=PH EMBASSY IN ROME CONDUCTS OATH-TAKING OF DUAL CITIZENSHIP APPLICANTS IN ITS NEW CHANCERY | url=https://romepe.dfa.gov.ph/newsroom/embassy-news/1690-ph-embassy-in-rome-conducts-oath-taking-of-dual-citizenship-applicants-in-its-new-chancery | publisher=Embassy of the Philippines, Rome | date=June 16, 2021 | access-date=October 25, 2021}}</ref> <ref name="appointed">{{cite report | title=ACTION: CONFIRMED – ''Ad Interim / Nomination'' – From: June 30, 2022 To: December 19, 2022 | url=https://comappt.gov.ph/wp-content/uploads/2022/12/CONFIRMED-14-DEC-2022.pdf | page=10 | publisher=[[Commission on Appointments]] | access-date=June 19, 2023 }}{{Dead link|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref name="korea">{{cite news | last=Flores | first=Helen | title=Philippines to urge peaceful resolution of Korean row | url=https://www.philstar.com/headlines/2022/11/07/2221978/philippines-urge-peaceful-resolution-korean-row | work=[[The Philippine Star]] | date=November 7, 2022 | access-date=June 19, 2023}}</ref> <ref name="israel">{{cite news | last=Lee-Brago | first=Pia | title=Philippine embassy in Tel Aviv disowns 'strip show' | url=https://www.philstar.com/headlines/2018/01/05/1774805/philippine-embassy-tel-aviv-disowns-strip-show | work=[[The Philippine Star]] | date=January 5, 2018 | access-date=June 19, 2023}}</ref> <ref name="confirmed">{{cite news | last=Fernandez | first=Daniza | title=Manalo, 23 other DFA execs hurdle CA confirmation | url=https://newsinfo.inquirer.net/1671889/ca-confirms-manalos-appointment-23-other-dfa-execs-nominations | newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] | date=September 28, 2022 | access-date=June 19, 2023}}</ref> <ref name="credentials">{{cite press release | title=PH Ambassador Presents Credentials to Italian President, Thanks Italy for G7 Support for 2016 Arbitral Award on the South China Sea | url=https://dfa.gov.ph/dfa-news/news-from-our-foreign-service-postsupdate/32695-ph-ambassador-presents-credentials-to-italian-president-thanks-italy-for-g7-support-for-2016-arbitral-award-on-the-south-china-sea | publisher=[[Department of Foreign Affairs (Philippines)|Department of Foreign Affairs of the Philippines]] | date=June 19, 2023 | access-date=June 19, 2023}}</ref> <ref name="lhuillier">{{cite news | last=Litton | first=Johnny | title=A joyful homecoming to remember | url=https://www.philstar.com/lifestyle/allure/2010/07/04/589687/joyful-homecoming-remember | work=[[The Philippine Star]] | date=October 15, 2007 | accessdate=October 26, 2021}}</ref> <ref name="support">{{cite news | last=Paras-Sison | first=Carla | title=Reaching out to Italy and the world | url=https://www.philstar.com/business/business-as-usual/2007/10/15/20983/reaching-out-italy-and-world | work=[[The Philippine Star]] | date=April 4, 2010 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="cuenco">{{cite news | title=Undiplomatic moves | url=https://www.philstar.com/business/2010/04/04/562978/undiplomatic-moves | work=[[The Philippine Star]] | date=April 4, 2010 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="sss">{{cite news | last=Obanil | first=Rizal | title=PH Embassy in Italy to resume SSS services | url=https://mb.com.ph/2020/05/17/ph-embassy-in-italy-to-resume-sss-services/ | work=[[Manila Bulletin]] | date=May 17, 2020 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="cruiseship">{{cite news | last=Hallare | first=Katrina | title=370 Filipinos from 3 cruise ships docked in Italy arrive in Manila | url=https://newsinfo.inquirer.net/1250394/370-filipinos-from-3-docked-cruise-ships-in-italy-arrive-in-manila | newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] | date=March 29, 2020 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="legal">{{cite news | title=Pinoys in Rome to get free legal aid organized by PHL embassy | url=https://www.gmanetwork.com/news/news/pinoyabroad/333100/pinoys-in-rome-to-get-free-legal-aid-organized-by-phl-embassy/story/ | publisher=[[GMA News and Public Affairs]] | date=October 29, 2013 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="unemployment">{{cite news | title=High unemployment among young Filipinos in Italy | url=https://globalnation.inquirer.net/133703/high-unemployment-among-young-filipinos-in-italy | newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] | date=December 12, 2015 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="textile">{{cite news | last=Desiderio | first=Louella | title=Gov't organizing Pinoy trade fair in Italy | url=https://www.philstar.com/business/2013/09/21/1233701/govt-organizing-pinoy-trade-fair-italy | work=[[The Philippine Star]] | date=September 21, 2013 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="library">{{cite news | last=Mabasa | first=Roy | title=Maltese library project receives Filipino books | url=https://mb.com.ph/2019/05/03/maltese-library-project-receives-filipino-books/ | work=[[Manila Bulletin]] | date=May 3, 2019 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="film">{{cite news | last=Diño-Seguerra | first=Liza | author-link=Liza Diño | title=Honoring Philippine cinema this September (Part 1) | url=https://www.manilatimes.net/2020/09/06/the-sunday-times/arts-awake/honoring-philippine-cinema-this-september-part-1/764544 | work=[[The Manila Times]] | date=September 6, 2020 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="sentrorizal">{{cite news | last=Zulueta | first=Lito B. | title=Sentro Rizal opens in Rome, Milan | url=https://lifestyle.inquirer.net/246460/sentro-rizal-opens-rome-milan/ | newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] | date=December 5, 2016 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="malta">{{cite web | title=Appointments and Designations: January 21, 2014 | url=https://www.officialgazette.gov.ph/2014/01/21/appointments-and-designations-january-21-2014/ | work=[[Official Gazette (Philippines)|Official Gazette]] | date=January 21, 2014 | accessdate=October 25, 2021}}</ref> <ref name="contact">{{cite web | title=Contact Us | url=https://romepe.dfa.gov.ph/contact-us-latest | publisher=Embassy of the Philippines, Rome | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="passportfee">{{cite news | title=Rome OFWs protest embassy's passport fee | url=https://www.abs-cbn.com/global-filipino/09/02/12/rome-ofws-protest-embassys-passport-fee | publisher=[[ABS-CBN News and Current Affairs]] | date=September 2, 2012 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="recall">{{cite news | last=Villa | first=Nile | title=8 OFW groups in Italy petition for recall of PH envoy | url=https://www.rappler.com/moveph/150967-petition-ambassador-italy-recall/ | work=[[Rappler]] | date=November 1, 2016 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="lauded">{{cite news | last=Ibayan | first=Danilo T. | title=Thank you, Italy, for treating Filipino workers well | url=https://www.manilatimes.net/2018/05/05/opinion/analysis/thank-you-italy-for-treating-filipino-workers-well/396959 | work=[[The Manila Times]] | date=May 5, 2018 | access-date=October 26, 2021}}</ref>}} == Mga panlabas na link == * [https://romepe.dfa.gov.ph/ Opisyal na website ng Embahada ng Pilipinas sa Roma] Archived {{Diplomatic missions of the Philippines}}{{Diplomatic missions in Italy}} [[Kategorya:Mga pinagmulan ng banyagang wika ng CS1 (ISO 639-2)]] [[Kategorya:Mga koordinadong wala sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] b1iq3phj1gsur9n43e0dm6ldn33g6rx 2238375 2238374 2026-11-01T04:07:12Z Ryomaandres 8044 /* Mga gusali */ 2238375 wikitext text/x-wiki Ang '''Embahada ng Pilipinas sa Roma''' ay ang [[misyong diplomatiko]] ng [[Pilipinas|Republika ng Pilipinas]] sa [[Italya|Republikang Italyano]]. Unang binuksan noong 1947, kasalukuyan itong matatagpuan sa kahabaan ng [[Via Aurelia]] sa [[Mga kuwarto ng Roma|kuwarto]] (''quartiere'') ng [[Aurelio (Roma)|Aurelio]], bahagi ng [[Municipio XIII]] sa kanlurang [[Roma]], sa kanluran lamang ng [[Lungsod ng Vaticano]]. == Kasaysayan == Ang diplomatikong ugnayang naitatag sa pagitan ng Pilipinas at Italya noong Hulyo 9, 1947, mga isang taon matapos makamit ng Pilipinas ang ganap na kalayaan mula sa [[Estados Unidos]]. Isang legasyon ang itinatag pagkalipas ng isang taon noong Hulyo 5, 1948, at noong 1951, nilagdaan ni Pangulong [[Elpidio Quirino]] ang Kautusang Ehekutibo Num. 397, na muling nag-oorganisa sa diplomatikong presensiya ng Pilipinas sa Europa at inilalagay ang legasyon sa ilalim ng hurisdiksiyon ng [[Embahada ng Pilipinas, Madrid|Embahada ng Pilipinas sa Madrid]]. Ang legasyon ay ginawang isang ganap na embahada noong Agosto 9, 1956, noong panahon ng pagkapangulo ni [[Ramon Magsaysay]], kasabay ng pagtataas ng legasyon ng Italya sa Maynila bilang isang embahada sa pamamagitan ng kasunduan sa pagitan ng dalawang bansa. Si Manuel Alzate, na noon ay ministro ng Pilipinas sa Italya, ay naging unang embahador ng misyon. Noong Pebrero 26, 2014, ang website ng embahada ay sinira ng mga hacker na nagpoprotesta sa [[Cybercrime Prevention Act of 2012|Cybercrime Prevention Act of 2012.]] == Mga gusali == [[File:Residence_of_the_Philippine_Ambassador_to_Italy.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Residence_of_the_Philippine_Ambassador_to_Italy.jpg|left|thumb|Ang dating kansilyeriya sa Viale delle Medaglie d'Oro, 112-114, na ngayon ay nagsisilbing tirahan ng mga embahador]] Ang [[Kansilyeriya (diplomasya)|kansilyeriya]] ng Embahada ng Pilipinas sa Roma ay kasalukuyang matatagpuan sa kahabaan ng [[Via Aurelia]] sa isang ari-ariang nakuha ng gobyerno ng Pilipinas noong Abril 10, 2018. Nagsimula ang pagpaplano para sa pagsasaayos ng gusali noong Setyembre 2019 kung saan ang embahada ay unang nagbadyet ng humigit-kumulang [[Euro|€]]963,000 ([[Piso ng Pilipinas|₱]]55.1 milyon) para sa kabuuang gastos ng proyekto. Ang mga kontrata sa pagsasaayos ay iginawad noong Nobyembre 25, 2019 sa apat na kumpanya: EffePi Costruzioni, KLF Italia, Edil Domus at Inotech Licht, at pagkatapos ng mahigit isang taon ng pagsasaayos, ang chancery ay pinasinayaan noong Hunyo 27, 2021 ng Kalihim sa Ugnayang Panlabas na si [[Teodoro Locsin Jr.]] kasama ang iba pang mga dignitaryo at opisyal ng embahada, at binasbasan ni Kardinal [[Luis Antonio Tagle]], Prepekto ng [[Kongregasyon para sa Ebanghelisasyon ng mga Tai|Kongregasyon para sa Ebanghelisasyon ng mga Tao]]. Binuksan ang bagong kansilyeriya noong Hulyo 7, 2021, kung saan ang mga serbisyong konsulado ay inilipat isang linggo pagkatapos noong Hulyo 16, 2021, at ang iba pang mga serbisyo ay inilipat isang buwan pagkatapos noong Agosto 16, 2021. Matatagpuan sa tapat ng Ospedale San Carlo di Nancy at kalapit ng Tahanang Pangkalahatan of the [[Missionary Oblates of Mary Immaculate]], ang kasalukuyang kansileriya ay papalit sa dating kansileriya na matatagpuan sa Viale delle Medaglie d'Oro sa kalapit na bahagi ng [[Balduina]], bahagi ng [[Municipio XIV]]. Orihinal na itinayo noong dekada '20 bilang parangal sa magiging Haring [[Umberto II ng Italya|Umberto II]], nakuha ng gobyerno ng Pilipinas ang apat na palapag na ari-arian noong 1997 gamit ang isang pasilidad ng pautang na pinondohan ng [[Bangko Nasyonal ng Pilipinas]]. Ang {{Convert|600|sqm|sqft|sp=us|adj=on}} ang ari-arian ay sumailalim sa mga renobasyon upang mapalawak ang pook konsular nito noong 1999 at 2012, kung saan ang huling renobasyon ay idinisenyo ng Cafelab Architectural Studio na nakabase sa Roma. Gayumpaman, dahil ang ari-arian ay nangangailangan ng malalaking pagkukumpuni, napagpasyahan noong 2018 na gawing tirahan ng embahador ito, kung saan ang gobyerno ay naglaan ng ₱96 milyon para sa pagbabagong-anyo. Ang mga dating tirahan ng mga embahador ay inuupahan, kung saan ang [[Kagawaran ng Ugnayang Panlabas]] (DFA) ay minsang gumastos ng hanggang [[Dolyar ng Estados Unidos|$]]12,000 buwanang upa. == Tingnan din == * [[Ugnayang Italya–Pilipinas]] * [[Misyong diplomatiko ng Pilipinas|Talaan ng mga misyong diplomatiko ng Pilipinas]] * [[Mga Pilipino Italyano|Mga Pilipinong Italyano]] == Mga sanggunian == {{Reflist|refs=<ref name="relations">{{cite web | title=Philippines - Italian Relations | url=http://www.philembassy-rome.net/home/index.php?option=com_content&view=article&id=50&Itemid=55 | publisher=Embassy of the Philippines, Rome | accessdate=October 25, 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20121115123302/http://www.philembassy-rome.net/home/index.php?option=com_content&view=article&id=50&Itemid=55 | archive-date=November 15, 2012}}</ref> <ref name="quirino">{{cite web | title=Executive Order No. 397, s. 1951 | url=https://www.officialgazette.gov.ph/1951/01/05/executive-order-no-397-s-1951/ | work=[[Official Gazette (Philippines)|Official Gazette]] | date=January 5, 1951 | accessdate=October 25, 2021}}</ref> <ref name="elevation">{{cite web | title=Official Month in Review: August 1 – August 15, 1956 | url=https://www.officialgazette.gov.ph/1956/08/16/official-month-in-review-august-1-august-15-1956/ | work=[[Official Gazette (Philippines)|Official Gazette]] | access-date=October 25, 2021 | quote=BENEDETTO D’Acunzo this afternoon presented to President Magsaysay his credentials as Italian ambassador to the Philippines in ceremonies held at Malacañang. D’Acunzo’s presentation of his credentials followed the mutual elevation of the Italian Legation in Manila and the Philippine Legation in Rome to the category of embassy. [...] In this connection, Malacañang announced that Manuel Alzate, minister to Rome, who has the personal rank of ambassador, will be the charge d’affaires of the Philippine Embassy in Rome, pending the elevation of his official rank to that of ambassador extraordinary and plenipotentiary. | archive-date=October 27, 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20211027001454/https://www.officialgazette.gov.ph/1956/08/16/official-month-in-review-august-1-august-15-1956/ | url-status=dead }}</ref> <ref name="defaced">{{cite news | title=More gov't websites defaced after 'Black Tuesday' | url=https://www.abs-cbn.com/nation/02/26/14/more-govt-websites-defaced-after-black-tuesday | publisher=[[ABS-CBN News and Current Affairs]] | date=February 26, 2014 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="acquisition">{{cite press release | title=SFA Locsin Inaugurates Philippine Embassy in Rome's New Chancery | url=https://dfa.gov.ph/dfa-news/dfa-releasesupdate/29185-sfa-locsin-inaugurates-philippine-embassy-in-rome-s-new-chancery | publisher=[[Department of Foreign Affairs (Philippines)|Department of Foreign Affairs of the Philippines]] | date=July 1, 2021 | access-date=October 25, 2021}}</ref> <ref name="transfer1">{{cite press release | title=PUBLIC ADVISORY | url=https://romepe.dfa.gov.ph/newsroom/advisories/1689-public-advisory-2 | publisher=Embassy of the Philippines, Rome | date=July 6, 2021 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="transfer2">{{cite press release | title=ANUNSYO SA PUBLIKO | url=https://romepe.dfa.gov.ph/newsroom/advisories/1692-anunsyo-sa-publiko | language=fil | publisher=Embassy of the Philippines, Rome | date=August 3, 2021 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="bid">{{cite report | title=REQUEST FOR PRICE QUOTATIONS FOR THE PROCUREMENT PROJECT ENTITLED "EXTRAORDINARY MAINTENANCE INTERVENTIONS AND CONSERVATIVE RESTORATION (RENOVATION/IMPROVEMENT) OF THE PROPERTY AT VIA AURELIA, 290/A-294/B AND PURCHASE OF FURNITURE AND FIXTURES | url=https://romepe.dfa.gov.ph/images/2019/bid/REQUEST_FOR_PRICE_QUOTATIONS_FOR_THE_PROCUREMENT_ACTIVITIES_FOR_THE_EXTRAORDINARY_MAINTENANCE_INTERVENTIONS_AND_CONSERVATIVE_RESTORATION_AND_PURCHASE_OF_FURNITURE_AND_FIXTURES_AT_VIA_AURELIA_290A-294B.pdf | publisher=Embassy of the Philippines, Rome | date=September 19, 2019 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="noticeofaward">{{cite report | title=[NOTICE OF AWARDS] "EXTRAORDINARY MAINTENANCE INTERVENTIONS AND CONSERVATIVE RESTORATION (RENOVATION/IMPROVEMENT) OF THE PROPERTY AT VIA AURELIA, 290/A-294/B AND PURCHASE OF FURNITURE AND FIXTURES" | url=https://romepe.dfa.gov.ph/bac/1529-notice-of-awards-extraordinary-maintenance-interventions-and-conservative-restoration-renovation-improvement-of-the-property-at-via-aurelia-290-a-294-b-and-purchase-of-furniture-and-fixtures | publisher=Embassy of the Philippines, Rome | date=November 25, 2019 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="inauguration">{{cite news | last=Mabasa | first=Roy | title=Locsin, Cardinal Tagle lead opening of new Philippine chancery in Rome | url=https://mb.com.ph/2021/07/04/locsin-cardinal-tagle-lead-opening-of-new-philippine-chancery-in-rome/ | work=[[Manila Bulletin]] | date=July 4, 2021 | access-date=October 25, 2021}}</ref> <ref name="pdp">{{cite report | title=List of Priority Programs and Projects in the 2017-2022 Public Investment Programs (PIP) | chapter=Chapter 19: Accelerating Infrastructure Development | chapter-url=https://neda.gov.ph/wp-content/uploads/2019/03/Chapter-19-Accelerating-Infrastructure-Development.pdf | publisher=[[National Economic and Development Authority]] | access-date=October 25, 2021}}</ref> <ref name="cafelab">{{cite web | title=Embassy of the Philippines | url=https://www.cafelab.it/eng/project/philippines_embassy.html | publisher=Cafelab Architectural Studio | access-date=October 25, 2021}}</ref> <ref name="rent">{{cite news | last=Lee-Brago | first=Pia | title=Yearender: DFA; RP in center of world stage in 2005 | url=https://www.philstar.com/headlines/2006/01/03/314890/yearender-dfa-rp-center-world-stage-2005 | work=[[The Philippine Star]] | date=January 3, 2006 | access-date=October 26, 2021 | quote=Philippine Ambassador to Italy Philippe Lhuiller is also renting a luxurious house in the upscale district of Rome that costs between $10,000 and $12,000 a month. }}</ref> <ref name="rizal">{{cite press release | title=Philippine Embassy in Rome, together with Knights of Rizal-Rome Chapter, Commemorate the 160th Anniversary of the Birth of Dr. Jose Rizal | url=https://romepe.dfa.gov.ph/newsroom/embassy-news/1681-philippine-embassy-in-rome-together-with-knights-of-rizal-rome-chapter-commemorate-the-160th-anniversary-of-the-birth-of-dr-jose-rizal | publisher=Embassy of the Philippines, Rome | date=June 19, 2021 | access-date=October 25, 2021}}</ref> <ref name="ceremony">{{cite press release | title=PH EMBASSY IN ROME CONDUCTS OATH-TAKING OF DUAL CITIZENSHIP APPLICANTS IN ITS NEW CHANCERY | url=https://romepe.dfa.gov.ph/newsroom/embassy-news/1690-ph-embassy-in-rome-conducts-oath-taking-of-dual-citizenship-applicants-in-its-new-chancery | publisher=Embassy of the Philippines, Rome | date=June 16, 2021 | access-date=October 25, 2021}}</ref> <ref name="appointed">{{cite report | title=ACTION: CONFIRMED – ''Ad Interim / Nomination'' – From: June 30, 2022 To: December 19, 2022 | url=https://comappt.gov.ph/wp-content/uploads/2022/12/CONFIRMED-14-DEC-2022.pdf | page=10 | publisher=[[Commission on Appointments]] | access-date=June 19, 2023 }}{{Dead link|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref name="korea">{{cite news | last=Flores | first=Helen | title=Philippines to urge peaceful resolution of Korean row | url=https://www.philstar.com/headlines/2022/11/07/2221978/philippines-urge-peaceful-resolution-korean-row | work=[[The Philippine Star]] | date=November 7, 2022 | access-date=June 19, 2023}}</ref> <ref name="israel">{{cite news | last=Lee-Brago | first=Pia | title=Philippine embassy in Tel Aviv disowns 'strip show' | url=https://www.philstar.com/headlines/2018/01/05/1774805/philippine-embassy-tel-aviv-disowns-strip-show | work=[[The Philippine Star]] | date=January 5, 2018 | access-date=June 19, 2023}}</ref> <ref name="confirmed">{{cite news | last=Fernandez | first=Daniza | title=Manalo, 23 other DFA execs hurdle CA confirmation | url=https://newsinfo.inquirer.net/1671889/ca-confirms-manalos-appointment-23-other-dfa-execs-nominations | newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] | date=September 28, 2022 | access-date=June 19, 2023}}</ref> <ref name="credentials">{{cite press release | title=PH Ambassador Presents Credentials to Italian President, Thanks Italy for G7 Support for 2016 Arbitral Award on the South China Sea | url=https://dfa.gov.ph/dfa-news/news-from-our-foreign-service-postsupdate/32695-ph-ambassador-presents-credentials-to-italian-president-thanks-italy-for-g7-support-for-2016-arbitral-award-on-the-south-china-sea | publisher=[[Department of Foreign Affairs (Philippines)|Department of Foreign Affairs of the Philippines]] | date=June 19, 2023 | access-date=June 19, 2023}}</ref> <ref name="lhuillier">{{cite news | last=Litton | first=Johnny | title=A joyful homecoming to remember | url=https://www.philstar.com/lifestyle/allure/2010/07/04/589687/joyful-homecoming-remember | work=[[The Philippine Star]] | date=October 15, 2007 | accessdate=October 26, 2021}}</ref> <ref name="support">{{cite news | last=Paras-Sison | first=Carla | title=Reaching out to Italy and the world | url=https://www.philstar.com/business/business-as-usual/2007/10/15/20983/reaching-out-italy-and-world | work=[[The Philippine Star]] | date=April 4, 2010 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="cuenco">{{cite news | title=Undiplomatic moves | url=https://www.philstar.com/business/2010/04/04/562978/undiplomatic-moves | work=[[The Philippine Star]] | date=April 4, 2010 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="sss">{{cite news | last=Obanil | first=Rizal | title=PH Embassy in Italy to resume SSS services | url=https://mb.com.ph/2020/05/17/ph-embassy-in-italy-to-resume-sss-services/ | work=[[Manila Bulletin]] | date=May 17, 2020 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="cruiseship">{{cite news | last=Hallare | first=Katrina | title=370 Filipinos from 3 cruise ships docked in Italy arrive in Manila | url=https://newsinfo.inquirer.net/1250394/370-filipinos-from-3-docked-cruise-ships-in-italy-arrive-in-manila | newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] | date=March 29, 2020 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="legal">{{cite news | title=Pinoys in Rome to get free legal aid organized by PHL embassy | url=https://www.gmanetwork.com/news/news/pinoyabroad/333100/pinoys-in-rome-to-get-free-legal-aid-organized-by-phl-embassy/story/ | publisher=[[GMA News and Public Affairs]] | date=October 29, 2013 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="unemployment">{{cite news | title=High unemployment among young Filipinos in Italy | url=https://globalnation.inquirer.net/133703/high-unemployment-among-young-filipinos-in-italy | newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] | date=December 12, 2015 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="textile">{{cite news | last=Desiderio | first=Louella | title=Gov't organizing Pinoy trade fair in Italy | url=https://www.philstar.com/business/2013/09/21/1233701/govt-organizing-pinoy-trade-fair-italy | work=[[The Philippine Star]] | date=September 21, 2013 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="library">{{cite news | last=Mabasa | first=Roy | title=Maltese library project receives Filipino books | url=https://mb.com.ph/2019/05/03/maltese-library-project-receives-filipino-books/ | work=[[Manila Bulletin]] | date=May 3, 2019 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="film">{{cite news | last=Diño-Seguerra | first=Liza | author-link=Liza Diño | title=Honoring Philippine cinema this September (Part 1) | url=https://www.manilatimes.net/2020/09/06/the-sunday-times/arts-awake/honoring-philippine-cinema-this-september-part-1/764544 | work=[[The Manila Times]] | date=September 6, 2020 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="sentrorizal">{{cite news | last=Zulueta | first=Lito B. | title=Sentro Rizal opens in Rome, Milan | url=https://lifestyle.inquirer.net/246460/sentro-rizal-opens-rome-milan/ | newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] | date=December 5, 2016 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="malta">{{cite web | title=Appointments and Designations: January 21, 2014 | url=https://www.officialgazette.gov.ph/2014/01/21/appointments-and-designations-january-21-2014/ | work=[[Official Gazette (Philippines)|Official Gazette]] | date=January 21, 2014 | accessdate=October 25, 2021}}</ref> <ref name="contact">{{cite web | title=Contact Us | url=https://romepe.dfa.gov.ph/contact-us-latest | publisher=Embassy of the Philippines, Rome | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="passportfee">{{cite news | title=Rome OFWs protest embassy's passport fee | url=https://www.abs-cbn.com/global-filipino/09/02/12/rome-ofws-protest-embassys-passport-fee | publisher=[[ABS-CBN News and Current Affairs]] | date=September 2, 2012 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="recall">{{cite news | last=Villa | first=Nile | title=8 OFW groups in Italy petition for recall of PH envoy | url=https://www.rappler.com/moveph/150967-petition-ambassador-italy-recall/ | work=[[Rappler]] | date=November 1, 2016 | access-date=October 26, 2021}}</ref> <ref name="lauded">{{cite news | last=Ibayan | first=Danilo T. | title=Thank you, Italy, for treating Filipino workers well | url=https://www.manilatimes.net/2018/05/05/opinion/analysis/thank-you-italy-for-treating-filipino-workers-well/396959 | work=[[The Manila Times]] | date=May 5, 2018 | access-date=October 26, 2021}}</ref>}} == Mga panlabas na link == * [https://romepe.dfa.gov.ph/ Opisyal na website ng Embahada ng Pilipinas sa Roma] Archived {{Diplomatic missions of the Philippines}}{{Diplomatic missions in Italy}} [[Kategorya:Mga pinagmulan ng banyagang wika ng CS1 (ISO 639-2)]] [[Kategorya:Mga koordinadong wala sa Wikidata]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] ijuywyqrh448kgnys2v883zxdjs8oa9 Ugnayang Banal na Luklukan–Pilipinas 0 340863 2238382 2026-11-01T06:09:11Z Ryomaandres 8044 Inilikha sa pagsalin ng pahinang "[[:en:Special:Redirect/revision/1349144339|Holy See–Philippines relations]]" 2238382 wikitext text/x-wiki == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Commonscatinline}} {{Foreign relations of the Holy See}}{{Foreign relations of the Philippines}} [[Kategorya:Ugnayang bilateral ng Pilipinas]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] mwin3hmkofu5nnuz9w7vgecwny5v4nf 2238383 2238382 2026-11-01T06:11:11Z Ryomaandres 8044 2238383 wikitext text/x-wiki Ang '''ugnayan ng Banal na Luklukan at Pilipinas''' ay tumutukoy sa ugnayan sa pagitan ng [[Banal na Luklukan]] ([[Lungsod ng Vaticano]]) at ng [[Pilipinas]]. Bilang isa sa dalawang bansang mayoryang Katoliko sa Asya (ang isa pa ay ang [[Silangang Timor|Timor-Leste]]), ang Pilipinas ay nagtatamasa ng mahalagang ugnayan sa Santa Sede. Ang Santa Sede ay may isang [[Nunsiyatura Apostoliko sa Pilipinas|nunsiyatura]] sa [[Maynila]],<ref>{{Cite web |date=8 Sep 2010 |title=Apostolic Nunciature of Holy See (Vatican City) in Manila, Philippines |url=http://www.embassypages.com/missions/embassy19652/ |access-date=9 Sep 2010 |publisher=EmbassyPages.com |quote=Head of Mission: Antonio Franco, Apostolic Nuncio.}}</ref> at ang Pilipinas ay may [[Embassy of the Philippines to the Holy See|embahada]] sa Banal na Luklukan na nakabase sa [[Roma]].<ref>{{Cite web |date=8 Sep 2010 |title=Embassy of Philippines in Vatican, Holy See (Vatican City) |url=http://www.embassypages.com/missions/embassy10099/ |access-date=9 Sep 2010 |publisher=EmbassyPages.com |quote=Head of Mission: Ms Leonida L. Vera, Ambassador}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Commonscatinline}} {{Foreign relations of the Holy See}}{{Foreign relations of the Philippines}} [[Kategorya:Ugnayang bilateral ng Pilipinas]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 34930qw19epmzc4h5n501ahkuqoa6yb 2238384 2238383 2026-11-01T06:11:33Z Ryomaandres 8044 2238384 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="border-collapse:collapse;" |- id="9" | colspan="2" id="10" class="infobox-image" |[[File:Holy_See_Philippines_Locator.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Holy_See_Philippines_Locator.png|250x250px|Map indicating locations of Holy See and Philippines]] |- id="11" class="infobox-hiddenrow" ! colspan="2" id="12" class="infobox-header" style="background:lightgrey;color:inherit;" | |- id="13" style="height:0.6em" | id="14" style="background:#339933;color:inherit;" | | id="15" style="background:#E08020;color:inherit;" | |- id="16" ! scope="col" id="17" style="width:50%; text-align:center" |[[File:Flag_of_Vatican_City_(2023–present).svg|link=|alt=|border|30x30px]] [[:en:Holy_See|Holy See]] ! scope="col" id="20" style="width:50%; text-align:center; border-left:thin solid lightgrey;" |[[File:Flag_of_the_Philippines.svg|link=|alt=|border|60x60px]] [[:en:Philippines|Philippines]] |- id="23" style="display:none" ! colspan="2" id="24" | |- id="25" ! colspan="2" id="26" class="infobox-header" style="background:lightgrey;color:inherit;" |Diplomatic mission |- id="28" ! scope="row" id="29" class="infobox-label" style="font-weight:normal; text-align:center" |[[:en:Apostolic_Nunciature_to_the_Philippines|Apostolic Nunciature to the Philippines]] | id="32" class="infobox-data" style="text-align:center; border-left:thin solid lightgrey;" |[[:en:Embassy_of_the_Philippines_to_the_Holy_See|Embassy of the Philippines to the Holy See]] |- id="35" ! colspan="2" id="36" class="infobox-header" style="background:lightgrey;color:inherit;" |Envoy |- id="38" ! scope="row" id="39" class="infobox-label" style="font-weight:normal; text-align:center" |[[:en:Apostolic_Nuncio|Apostolic Nuncio]] [[:en:Charles_John_Brown|Charles John Brown]] | id="43" class="infobox-data" style="text-align:center; border-left:thin solid lightgrey;" |[[:en:Ambassador|Ambassador]] Myla Grace Ragenia C. Macahilig |} Ang '''ugnayan ng Banal na Luklukan at Pilipinas''' ay tumutukoy sa ugnayan sa pagitan ng [[Banal na Luklukan]] ([[Lungsod ng Vaticano]]) at ng [[Pilipinas]]. Bilang isa sa dalawang bansang mayoryang Katoliko sa Asya (ang isa pa ay ang [[Silangang Timor|Timor-Leste]]), ang Pilipinas ay nagtatamasa ng mahalagang ugnayan sa Santa Sede. Ang Santa Sede ay may isang [[Nunsiyatura Apostoliko sa Pilipinas|nunsiyatura]] sa [[Maynila]],<ref>{{Cite web |date=8 Sep 2010 |title=Apostolic Nunciature of Holy See (Vatican City) in Manila, Philippines |url=http://www.embassypages.com/missions/embassy19652/ |access-date=9 Sep 2010 |publisher=EmbassyPages.com |quote=Head of Mission: Antonio Franco, Apostolic Nuncio.}}</ref> at ang Pilipinas ay may [[Embassy of the Philippines to the Holy See|embahada]] sa Banal na Luklukan na nakabase sa [[Roma]].<ref>{{Cite web |date=8 Sep 2010 |title=Embassy of Philippines in Vatican, Holy See (Vatican City) |url=http://www.embassypages.com/missions/embassy10099/ |access-date=9 Sep 2010 |publisher=EmbassyPages.com |quote=Head of Mission: Ms Leonida L. Vera, Ambassador}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Commonscatinline}} {{Foreign relations of the Holy See}}{{Foreign relations of the Philippines}} [[Kategorya:Ugnayang bilateral ng Pilipinas]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 4k1let6410hbei6v6pb08ptbxk8oq2l 2238385 2238384 2026-11-01T06:15:39Z Ryomaandres 8044 2238385 wikitext text/x-wiki Embahada ng Pilipinas sa Banal na LuklukanNunsiyatura Apostoliko sa Pilipinas {| class="infobox" style="border-collapse:collapse;" |- id="9" | colspan="2" id="10" class="infobox-image" |[[File:Holy_See_Philippines_Locator.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Holy_See_Philippines_Locator.png|250x250px|Map indicating locations of Holy See and Philippines]] |- id="11" class="infobox-hiddenrow" ! colspan="2" id="12" class="infobox-header" style="background:lightgrey;color:inherit;" | |- id="13" style="height:0.6em" | id="14" style="background:#339933;color:inherit;" | | id="15" style="background:#E08020;color:inherit;" | |- id="16" ! scope="col" id="17" style="width:50%; text-align:center" |[[File:Flag_of_Vatican_City_(2023–present).svg|link=|alt=|border|30x30px]] [[Banal na Luklukan|Holy See]] ! scope="col" id="20" style="width:50%; text-align:center; border-left:thin solid lightgrey;" |[[File:Flag_of_the_Philippines.svg|link=|alt=|border|60x60px]] [[Pilipinas|Philippines]] |- id="23" style="display:none" ! colspan="2" id="24" | |- id="25" ! colspan="2" id="26" class="infobox-header" style="background:lightgrey;color:inherit;" |Diplomatic mission |- id="28" ! scope="row" id="29" class="infobox-label" style="font-weight:normal; text-align:center" |[[Nunsiyatura Apostoliko sa Pilipinas|Apostolic Nunciature to the Philippines]] | id="32" class="infobox-data" style="text-align:center; border-left:thin solid lightgrey;" |[[Embahada ng Pilipinas sa Banal na Luklukan]] |- id="35" ! colspan="2" id="36" class="infobox-header" style="background:lightgrey;color:inherit;" |Envoy |- id="38" ! scope="row" id="39" class="infobox-label" style="font-weight:normal; text-align:center" |[[Nunsiyo Apostoliko]] [[Charles John Brown]] | id="43" class="infobox-data" style="text-align:center; border-left:thin solid lightgrey;" |[[Embahador]] Myla Grace Ragenia C. Macahilig |} Ang '''ugnayan ng Banal na Luklukan at Pilipinas''' ay tumutukoy sa ugnayan sa pagitan ng [[Banal na Luklukan]] ([[Lungsod ng Vaticano]]) at ng [[Pilipinas]]. Bilang isa sa dalawang bansang mayoryang Katoliko sa Asya (ang isa pa ay ang [[Silangang Timor|Timor-Leste]]), ang Pilipinas ay nagtatamasa ng mahalagang ugnayan sa Santa Sede. Ang Santa Sede ay may isang [[Nunsiyatura Apostoliko sa Pilipinas|nunsiyatura]] sa [[Maynila]],<ref>{{Cite web |date=8 Sep 2010 |title=Apostolic Nunciature of Holy See (Vatican City) in Manila, Philippines |url=http://www.embassypages.com/missions/embassy19652/ |access-date=9 Sep 2010 |publisher=EmbassyPages.com |quote=Head of Mission: Antonio Franco, Apostolic Nuncio.}}</ref> at ang Pilipinas ay may [[Embassy of the Philippines to the Holy See|embahada]] sa Banal na Luklukan na nakabase sa [[Roma]].<ref>{{Cite web |date=8 Sep 2010 |title=Embassy of Philippines in Vatican, Holy See (Vatican City) |url=http://www.embassypages.com/missions/embassy10099/ |access-date=9 Sep 2010 |publisher=EmbassyPages.com |quote=Head of Mission: Ms Leonida L. Vera, Ambassador}}</ref> == Kasaysayan == {{Further|Simbahang Katolika sa Pilipinas}}Unang dumating ang Katolisismo sa Pilipinas noong ika-16 na siglo, kasama ang mga misyonero na kasama ang mga ''[[Kongkistador|conquistador]]'' habang [[Kasaysayan ng Pilipinas (1565–1898)|isinasama nila ang mga pulo]] sa [[Imperyong Kastila|Imperyong Español]]. Nang mabawi ng Pilipinas ang soberanya mula sa [[Estados Unidos]] kasunod ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] kasabay ng pagtatatag ng [[Kasaysayan ng Pilipinas (1946–1965)|Ikatlong Republika]], ang Katolisismo ay nag-iwan na ng pangmatagalang impresyon sa [[Kultura ng Pilipinas|kultura at lipunang Pilipino]], kung saan hindi bababa sa pitumpung porsiyento ng mga [[Mga Pilipino|Pilipino]] ang nagpahayag ng pananampalataya. == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Commonscatinline}} {{Foreign relations of the Holy See}}{{Foreign relations of the Philippines}} [[Kategorya:Ugnayang bilateral ng Pilipinas]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] k32p6oehqlkyqd0f2z4ua3dlt7iznxs 2238386 2238385 2026-11-01T06:16:54Z Ryomaandres 8044 2238386 wikitext text/x-wiki Embahada ng Pilipinas sa Banal na LuklukanNunsiyatura Apostoliko sa Pilipinas {| class="infobox" style="border-collapse:collapse;" |- id="9" | colspan="2" id="10" class="infobox-image" |[[File:Holy_See_Philippines_Locator.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Holy_See_Philippines_Locator.png|250x250px|Map indicating locations of Holy See and Philippines]] |- id="11" class="infobox-hiddenrow" ! colspan="2" id="12" class="infobox-header" style="background:lightgrey;color:inherit;" | |- id="13" style="height:0.6em" | id="14" style="background:#339933;color:inherit;" | | id="15" style="background:#E08020;color:inherit;" | |- id="16" ! scope="col" id="17" style="width:50%; text-align:center" |[[File:Flag_of_Vatican_City_(2023–present).svg|link=|alt=|border|30x30px]] [[Banal na Luklukan|Holy See]] ! scope="col" id="20" style="width:50%; text-align:center; border-left:thin solid lightgrey;" |[[File:Flag_of_the_Philippines.svg|link=|alt=|border|60x60px]] [[Pilipinas|Philippines]] |- id="23" style="display:none" ! colspan="2" id="24" | |- id="25" ! colspan="2" id="26" class="infobox-header" style="background:lightgrey;color:inherit;" |Diplomatic mission |- id="28" ! scope="row" id="29" class="infobox-label" style="font-weight:normal; text-align:center" |[[Nunsiyatura Apostoliko sa Pilipinas|Apostolic Nunciature to the Philippines]] | id="32" class="infobox-data" style="text-align:center; border-left:thin solid lightgrey;" |[[Embahada ng Pilipinas sa Banal na Luklukan]] |- id="35" ! colspan="2" id="36" class="infobox-header" style="background:lightgrey;color:inherit;" |Envoy |- id="38" ! scope="row" id="39" class="infobox-label" style="font-weight:normal; text-align:center" |[[Nunsiyo Apostoliko]] [[Charles John Brown]] | id="43" class="infobox-data" style="text-align:center; border-left:thin solid lightgrey;" |[[Embahador]] Myla Grace Ragenia C. Macahilig |} Ang '''ugnayan ng Banal na Luklukan at Pilipinas''' ay tumutukoy sa ugnayan sa pagitan ng [[Banal na Luklukan]] ([[Lungsod ng Vaticano]]) at ng [[Pilipinas]]. Bilang isa sa dalawang bansang mayoryang Katoliko sa Asya (ang isa pa ay ang [[Silangang Timor|Timor-Leste]]), ang Pilipinas ay nagtatamasa ng mahalagang ugnayan sa Santa Sede. Ang Santa Sede ay may isang [[Nunsiyatura Apostoliko sa Pilipinas|nunsiyatura]] sa [[Maynila]],<ref>{{Cite web |date=8 Sep 2010 |title=Apostolic Nunciature of Holy See (Vatican City) in Manila, Philippines |url=http://www.embassypages.com/missions/embassy19652/ |access-date=9 Sep 2010 |publisher=EmbassyPages.com |quote=Head of Mission: Antonio Franco, Apostolic Nuncio.}}</ref> at ang Pilipinas ay may [[Embassy of the Philippines to the Holy See|embahada]] sa Banal na Luklukan na nakabase sa [[Roma]].<ref>{{Cite web |date=8 Sep 2010 |title=Embassy of Philippines in Vatican, Holy See (Vatican City) |url=http://www.embassypages.com/missions/embassy10099/ |access-date=9 Sep 2010 |publisher=EmbassyPages.com |quote=Head of Mission: Ms Leonida L. Vera, Ambassador}}</ref> == Kasaysayan == {{Further|Simbahang Katolika sa Pilipinas}}Unang dumating ang Katolisismo sa Pilipinas noong ika-16 na siglo, kasama ang mga misyonero na kasama ang mga ''[[Kongkistador|conquistador]]'' habang [[Kasaysayan ng Pilipinas (1565–1898)|isinasama nila ang mga pulo]] sa [[Imperyong Kastila|Imperyong Español]]. Nang mabawi ng Pilipinas ang soberanya mula sa [[Estados Unidos]] kasunod ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] kasabay ng pagtatatag ng [[Kasaysayan ng Pilipinas (1946–1965)|Ikatlong Republika]], ang Katolisismo ay nag-iwan na ng pangmatagalang impresyon sa [[Kultura ng Pilipinas|kultura at lipunang Pilipino]], kung saan hindi bababa sa pitumpung porsiyento ng mga [[Mga Pilipino|Pilipino]] ang nagpahayag ng pananampalataya. Noong panahon ng administrasyon ni Pangulong [[Elpidio Quirino]] [[Pangulo ng Pilipinas|ng Pilipinas]], ang Delegasyong Apostoliko ng Pilipinas ay itinaas sa isang [[Nunsiyaturang apostolika|Nunsiyatura]], kung saan si Arsobispo Egidio Vagnozzi ang naging unang [[Nunsiyo Apostoliko]] noong Abril 9, 1951. Ang unang Embahador ng Pilipinas sa Banal na Luklukan, si Dr. Manuel Moran, ay nagharap ng kanyang mga kredensiyal kay [[Papa Pio XII]] noong Hunyo 4, 1951.<ref>{{Cite web |title=Te Deum' for 50th anniversary of diplomatic relations with the Philippines |url=https://www.vatican.va/roman_curia/secretariat_state/documents/rc_seg-st_doc_20010314_sodano-collegio-filippino_en.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20010410124037/https://www.vatican.va/roman_curia/secretariat_state/documents/rc_seg-st_doc_20010314_sodano-collegio-filippino_en.html |archive-date=2001-04-10 |access-date=2013-09-01 |publisher=Vatican.va}}</ref><ref>{{Cite news |date=April 14, 2011 |title=Pinoys mark 60 years of PHL-Vatican relations |work=GMA News |url=http://www.gmanetwork.com/news/story/217783/pinoyabroad/pinoys-mark-60-years-of-phl-vatican-relations}}</ref><ref>{{Cite news |last=Gomes |first=Robin |date=9 April 2021 |title=Holy See, Philippines mark 70 years of diplomatic relations - Vatican News |language=en |work=www.vaticannews.va |url=https://www.vaticannews.va/en/vatican-city/news/2021-04/holy-see-philippines-70-years-diplomatic-relations.html |access-date=9 April 2021}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Commonscatinline}} {{Foreign relations of the Holy See}}{{Foreign relations of the Philippines}} [[Kategorya:Ugnayang bilateral ng Pilipinas]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 8qvxezur6pp5twgerjhqtjwswo3l61n 2238387 2238386 2026-11-01T06:18:13Z Ryomaandres 8044 2238387 wikitext text/x-wiki Embahada ng Pilipinas sa Banal na LuklukanNunsiyatura Apostoliko sa Pilipinas {| class="infobox" style="border-collapse:collapse;" |- id="9" | colspan="2" id="10" class="infobox-image" |[[File:Holy_See_Philippines_Locator.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Holy_See_Philippines_Locator.png|250x250px|Map indicating locations of Holy See and Philippines]] |- id="11" class="infobox-hiddenrow" ! colspan="2" id="12" class="infobox-header" style="background:lightgrey;color:inherit;" | |- id="13" style="height:0.6em" | id="14" style="background:#339933;color:inherit;" | | id="15" style="background:#E08020;color:inherit;" | |- id="16" ! scope="col" id="17" style="width:50%; text-align:center" |[[File:Flag_of_Vatican_City_(2023–present).svg|link=|alt=|border|30x30px]] [[Banal na Luklukan|Holy See]] ! scope="col" id="20" style="width:50%; text-align:center; border-left:thin solid lightgrey;" |[[File:Flag_of_the_Philippines.svg|link=|alt=|border|60x60px]] [[Pilipinas|Philippines]] |- id="23" style="display:none" ! colspan="2" id="24" | |- id="25" ! colspan="2" id="26" class="infobox-header" style="background:lightgrey;color:inherit;" |Diplomatic mission |- id="28" ! scope="row" id="29" class="infobox-label" style="font-weight:normal; text-align:center" |[[Nunsiyatura Apostoliko sa Pilipinas|Apostolic Nunciature to the Philippines]] | id="32" class="infobox-data" style="text-align:center; border-left:thin solid lightgrey;" |[[Embahada ng Pilipinas sa Banal na Luklukan]] |- id="35" ! colspan="2" id="36" class="infobox-header" style="background:lightgrey;color:inherit;" |Envoy |- id="38" ! scope="row" id="39" class="infobox-label" style="font-weight:normal; text-align:center" |[[Nunsiyo Apostoliko]] [[Charles John Brown]] | id="43" class="infobox-data" style="text-align:center; border-left:thin solid lightgrey;" |[[Embahador]] Myla Grace Ragenia C. Macahilig |} Ang '''ugnayan ng Banal na Luklukan at Pilipinas''' ay tumutukoy sa ugnayan sa pagitan ng [[Banal na Luklukan]] ([[Lungsod ng Vaticano]]) at ng [[Pilipinas]]. Bilang isa sa dalawang bansang mayoryang Katoliko sa Asya (ang isa pa ay ang [[Silangang Timor|Timor-Leste]]), ang Pilipinas ay nagtatamasa ng mahalagang ugnayan sa Santa Sede. Ang Santa Sede ay may isang [[Nunsiyatura Apostoliko sa Pilipinas|nunsiyatura]] sa [[Maynila]],<ref>{{Cite web |date=8 Sep 2010 |title=Apostolic Nunciature of Holy See (Vatican City) in Manila, Philippines |url=http://www.embassypages.com/missions/embassy19652/ |access-date=9 Sep 2010 |publisher=EmbassyPages.com |quote=Head of Mission: Antonio Franco, Apostolic Nuncio.}}</ref> at ang Pilipinas ay may [[Embassy of the Philippines to the Holy See|embahada]] sa Banal na Luklukan na nakabase sa [[Roma]].<ref>{{Cite web |date=8 Sep 2010 |title=Embassy of Philippines in Vatican, Holy See (Vatican City) |url=http://www.embassypages.com/missions/embassy10099/ |access-date=9 Sep 2010 |publisher=EmbassyPages.com |quote=Head of Mission: Ms Leonida L. Vera, Ambassador}}</ref> == Kasaysayan == {{Further|Simbahang Katolika sa Pilipinas}}Unang dumating ang Katolisismo sa Pilipinas noong ika-16 na siglo, kasama ang mga misyonero na kasama ang mga ''[[Kongkistador|conquistador]]'' habang [[Kasaysayan ng Pilipinas (1565–1898)|isinasama nila ang mga pulo]] sa [[Imperyong Kastila|Imperyong Español]]. Nang mabawi ng Pilipinas ang soberanya mula sa [[Estados Unidos]] kasunod ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] kasabay ng pagtatatag ng [[Kasaysayan ng Pilipinas (1946–1965)|Ikatlong Republika]], ang Katolisismo ay nag-iwan na ng pangmatagalang impresyon sa [[Kultura ng Pilipinas|kultura at lipunang Pilipino]], kung saan hindi bababa sa pitumpung porsiyento ng mga [[Mga Pilipino|Pilipino]] ang nagpahayag ng pananampalataya. Noong panahon ng administrasyon ni Pangulong [[Elpidio Quirino]] [[Pangulo ng Pilipinas|ng Pilipinas]], ang Delegasyong Apostoliko ng Pilipinas ay itinaas sa isang [[Nunsiyaturang apostolika|Nunsiyatura]], kung saan si Arsobispo Egidio Vagnozzi ang naging unang [[Nunsiyo Apostoliko]] noong Abril 9, 1951. Ang unang Embahador ng Pilipinas sa Banal na Luklukan, si Dr. Manuel Moran, ay nagharap ng kanyang mga kredensiyal kay [[Papa Pio XII]] noong Hunyo 4, 1951.<ref>{{Cite web |title=Te Deum' for 50th anniversary of diplomatic relations with the Philippines |url=https://www.vatican.va/roman_curia/secretariat_state/documents/rc_seg-st_doc_20010314_sodano-collegio-filippino_en.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20010410124037/https://www.vatican.va/roman_curia/secretariat_state/documents/rc_seg-st_doc_20010314_sodano-collegio-filippino_en.html |archive-date=2001-04-10 |access-date=2013-09-01 |publisher=Vatican.va}}</ref><ref>{{Cite news |date=April 14, 2011 |title=Pinoys mark 60 years of PHL-Vatican relations |work=GMA News |url=http://www.gmanetwork.com/news/story/217783/pinoyabroad/pinoys-mark-60-years-of-phl-vatican-relations}}</ref><ref>{{Cite news |last=Gomes |first=Robin |date=9 April 2021 |title=Holy See, Philippines mark 70 years of diplomatic relations - Vatican News |language=en |work=www.vaticannews.va |url=https://www.vaticannews.va/en/vatican-city/news/2021-04/holy-see-philippines-70-years-diplomatic-relations.html |access-date=9 April 2021}}</ref> Tatlong Santo Papa na ang nagsagawa ng mga pastoral na pagbisita sa Pilipinas sa ngayon. Bumisita si Papa [[Papa Pablo VI|Pablo VI]] sa Pilipinas noong 1970 at nagbigay ng talumpati sa harap ng mga estudyante sa [[Unibersidad ng Santo Tomas]] (UST) sa [[Maynila]]. Noong 1981, nagbigay din ng talumpati si [[Papa Juan Pablo II]] sa UST, at [[Beatipikasyon|ginawang pinagpala]] ang tubong Maynila noong ika-17 siglo na si [[Lorenzo Ruiz]] bilang isang santo sa [[Liwasang Rizal]], ang unang beatipikasyon na ginawa sa labas ng Vaticano. Kalaunan ay bumalik ang Santo Papa sa Pilipinas noong 1995 para sa [[Pandaigdigang Araw ng Kabataan|Pandaigdigang Araw ng mga Kabataan]]. Noong Enero 15–19, 2015, si [[Papa Francisco]] ay [[Pagbisita ni Papa Francisco sa Pilipinas|bumisita bilang Papa sa Pilipinas]], kung saan siya ay nagbigay ng talumpati sa UST at binisita ang [[Tacloban]], ang lungsod na sinalanta ng Bagyong [[Super Bagyong Yolanda|Yolanda (Haiyan)]].<ref>{{Cite web |date=2011-01-28 |title=UST graced with 3 papal visits, Pope’s video message - INQUIRER.net, Philippine News for Filipinos |url=http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/nation/view/20110128-317068/UST-graced-with-3-papal-visits-Popes-video-message |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110130013839/http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/nation/view/20110128-317068/UST-graced-with-3-papal-visits-Popes-video-message |archive-date=2011-01-30 |access-date=2013-09-01 |publisher=Newsinfo.inquirer.net}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Commonscatinline}} {{Foreign relations of the Holy See}}{{Foreign relations of the Philippines}} [[Kategorya:Ugnayang bilateral ng Pilipinas]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 4bzeui50fuzc6uyzgksq9xnwxfoq6un 2238388 2238387 2026-11-01T06:20:57Z Ryomaandres 8044 /* Kasaysayan */ 2238388 wikitext text/x-wiki Embahada ng Pilipinas sa Banal na LuklukanNunsiyatura Apostoliko sa Pilipinas {| class="infobox" style="border-collapse:collapse;" |- id="9" | colspan="2" id="10" class="infobox-image" |[[File:Holy_See_Philippines_Locator.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Holy_See_Philippines_Locator.png|250x250px|Map indicating locations of Holy See and Philippines]] |- id="11" class="infobox-hiddenrow" ! colspan="2" id="12" class="infobox-header" style="background:lightgrey;color:inherit;" | |- id="13" style="height:0.6em" | id="14" style="background:#339933;color:inherit;" | | id="15" style="background:#E08020;color:inherit;" | |- id="16" ! scope="col" id="17" style="width:50%; text-align:center" |[[File:Flag_of_Vatican_City_(2023–present).svg|link=|alt=|border|30x30px]] [[Banal na Luklukan|Holy See]] ! scope="col" id="20" style="width:50%; text-align:center; border-left:thin solid lightgrey;" |[[File:Flag_of_the_Philippines.svg|link=|alt=|border|60x60px]] [[Pilipinas|Philippines]] |- id="23" style="display:none" ! colspan="2" id="24" | |- id="25" ! colspan="2" id="26" class="infobox-header" style="background:lightgrey;color:inherit;" |Diplomatic mission |- id="28" ! scope="row" id="29" class="infobox-label" style="font-weight:normal; text-align:center" |[[Nunsiyatura Apostoliko sa Pilipinas|Apostolic Nunciature to the Philippines]] | id="32" class="infobox-data" style="text-align:center; border-left:thin solid lightgrey;" |[[Embahada ng Pilipinas sa Banal na Luklukan]] |- id="35" ! colspan="2" id="36" class="infobox-header" style="background:lightgrey;color:inherit;" |Envoy |- id="38" ! scope="row" id="39" class="infobox-label" style="font-weight:normal; text-align:center" |[[Nunsiyo Apostoliko]] [[Charles John Brown]] | id="43" class="infobox-data" style="text-align:center; border-left:thin solid lightgrey;" |[[Embahador]] Myla Grace Ragenia C. Macahilig |} Ang '''ugnayan ng Banal na Luklukan at Pilipinas''' ay tumutukoy sa ugnayan sa pagitan ng [[Banal na Luklukan]] ([[Lungsod ng Vaticano]]) at ng [[Pilipinas]]. Bilang isa sa dalawang bansang mayoryang Katoliko sa Asya (ang isa pa ay ang [[Silangang Timor|Timor-Leste]]), ang Pilipinas ay nagtatamasa ng mahalagang ugnayan sa Santa Sede. Ang Santa Sede ay may isang [[Nunsiyatura Apostoliko sa Pilipinas|nunsiyatura]] sa [[Maynila]],<ref>{{Cite web |date=8 Sep 2010 |title=Apostolic Nunciature of Holy See (Vatican City) in Manila, Philippines |url=http://www.embassypages.com/missions/embassy19652/ |access-date=9 Sep 2010 |publisher=EmbassyPages.com |quote=Head of Mission: Antonio Franco, Apostolic Nuncio.}}</ref> at ang Pilipinas ay may [[Embassy of the Philippines to the Holy See|embahada]] sa Banal na Luklukan na nakabase sa [[Roma]].<ref>{{Cite web |date=8 Sep 2010 |title=Embassy of Philippines in Vatican, Holy See (Vatican City) |url=http://www.embassypages.com/missions/embassy10099/ |access-date=9 Sep 2010 |publisher=EmbassyPages.com |quote=Head of Mission: Ms Leonida L. Vera, Ambassador}}</ref> == Kasaysayan == {{Further|Simbahang Katolika sa Pilipinas}}Unang dumating ang Katolisismo sa Pilipinas noong ika-16 na siglo, kasama ang mga misyonero na kasama ang mga ''[[Kongkistador|conquistador]]'' habang [[Kasaysayan ng Pilipinas (1565–1898)|isinasama nila ang mga pulo]] sa [[Imperyong Kastila|Imperyong Español]]. Nang mabawi ng Pilipinas ang soberanya mula sa [[Estados Unidos]] kasunod ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] kasabay ng pagtatatag ng [[Kasaysayan ng Pilipinas (1946–1965)|Ikatlong Republika]], ang Katolisismo ay nag-iwan na ng pangmatagalang impresyon sa [[Kultura ng Pilipinas|kultura at lipunang Pilipino]], kung saan hindi bababa sa pitumpung porsiyento ng mga [[Mga Pilipino|Pilipino]] ang nagpahayag ng pananampalataya. Noong panahon ng administrasyon ni Pangulong [[Elpidio Quirino]] [[Pangulo ng Pilipinas|ng Pilipinas]], ang Delegasyong Apostoliko ng Pilipinas ay itinaas sa isang [[Nunsiyaturang apostolika|Nunsiyatura]], kung saan si Arsobispo Egidio Vagnozzi ang naging unang [[Nunsiyo Apostoliko]] noong Abril 9, 1951. Ang unang Embahador ng Pilipinas sa Banal na Luklukan, si Dr. Manuel Moran, ay nagharap ng kanyang mga kredensiyal kay [[Papa Pio XII]] noong Hunyo 4, 1951.<ref>{{Cite web |title=Te Deum' for 50th anniversary of diplomatic relations with the Philippines |url=https://www.vatican.va/roman_curia/secretariat_state/documents/rc_seg-st_doc_20010314_sodano-collegio-filippino_en.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20010410124037/https://www.vatican.va/roman_curia/secretariat_state/documents/rc_seg-st_doc_20010314_sodano-collegio-filippino_en.html |archive-date=2001-04-10 |access-date=2013-09-01 |publisher=Vatican.va}}</ref><ref>{{Cite news |date=April 14, 2011 |title=Pinoys mark 60 years of PHL-Vatican relations |work=GMA News |url=http://www.gmanetwork.com/news/story/217783/pinoyabroad/pinoys-mark-60-years-of-phl-vatican-relations}}</ref><ref>{{Cite news |last=Gomes |first=Robin |date=9 April 2021 |title=Holy See, Philippines mark 70 years of diplomatic relations - Vatican News |language=en |work=www.vaticannews.va |url=https://www.vaticannews.va/en/vatican-city/news/2021-04/holy-see-philippines-70-years-diplomatic-relations.html |access-date=9 April 2021}}</ref> Tatlong Santo Papa na ang nagsagawa ng mga pastoral na pagbisita sa Pilipinas sa ngayon. Bumisita si Papa [[Papa Pablo VI|Pablo VI]] sa Pilipinas noong 1970 at nagbigay ng talumpati sa harap ng mga estudyante sa [[Unibersidad ng Santo Tomas]] (UST) sa [[Maynila]]. Noong 1981, nagbigay din ng talumpati si [[Papa Juan Pablo II]] sa UST, at [[Beatipikasyon|ginawang pinagpala]] ang tubong Maynila noong ika-17 siglo na si [[Lorenzo Ruiz]] bilang isang santo sa [[Liwasang Rizal]], ang unang beatipikasyon na ginawa sa labas ng Vaticano. Kalaunan ay bumalik ang Santo Papa sa Pilipinas noong 1995 para sa [[Pandaigdigang Araw ng Kabataan|Pandaigdigang Araw ng mga Kabataan]]. Noong Enero 15–19, 2015, si [[Papa Francisco]] ay [[Pagbisita ni Papa Francisco sa Pilipinas|bumisita bilang Papa sa Pilipinas]], kung saan siya ay nagbigay ng talumpati sa UST at binisita ang [[Tacloban]], ang lungsod na sinalanta ng Bagyong [[Super Bagyong Yolanda|Yolanda (Haiyan)]].<ref>{{Cite web |date=2011-01-28 |title=UST graced with 3 papal visits, Pope’s video message - INQUIRER.net, Philippine News for Filipinos |url=http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/nation/view/20110128-317068/UST-graced-with-3-papal-visits-Popes-video-message |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110130013839/http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/nation/view/20110128-317068/UST-graced-with-3-papal-visits-Popes-video-message |archive-date=2011-01-30 |access-date=2013-09-01 |publisher=Newsinfo.inquirer.net}}</ref> Tatlong Pangulo ng Pilipinas ang tumanggap sa Papa sa Pilipinas noong apostolikong pagbisita nito, sina [[Ferdinand Marcos]] (noong 1970 at 1981), [[Fidel V. Ramos]] (noong 1995), at [[Benigno Aquino III]] (noong 2015). Sa kabilang banda, sina Pangulong [[Elpidio Quirino]] (noong 1951), [[Diosdado Macapagal]] (1962), [[Gloria Macapagal Arroyo]] (noong 2007), at [[Benigno Aquino III]] (noong 2015), ay tinanggap ng Papa sa mga pribadong madla na isinagawa sa [[Lungsod ng Vaticano]].<ref>{{Cite web |last=Jr |first=Reynaldo Santos |date=2015-01-16 |title=FAST FACTS: PH presidents who've met popes |url=https://www.rappler.com/philippines/80674-fast-facts-ph-presidents-pope-visit/ |access-date=2026-04-15 |website=RAPPLER |language=en-US}}</ref> Dumalo si Arroyo sa [[Pagkamatay at libing ni Papa Juan Pablo II|libing ni Papa Juan Pablo II]] noong 2005;<ref>{{Cite web |last=Soliven |first=Preciosa S. |title=GMA in Rome, pays last respects to Pope |url=https://www.philstar.com/headlines/2005/04/08/273076/gma-rome-pays-last-respects-pope |access-date=2026-04-15 |website=Philstar.com}}</ref> dumalo si Marcos Jr. sa [[Kamatayan at libing ni Papa Francisco|Libing ni Papa Francisco]] noong 2025.<ref>{{Cite web |last=Sampang |first=Dianne |date=2025-04-26 |title=LOOK: Marcos’ arrival at St. Peter’s Square for Pope Francis’ funeral |url=https://globalnation.inquirer.net/274566/look-president-ferdinand-marcos-arrival-at-st-peters-square-for-pope-francis-funeral |access-date=2026-04-15 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Commonscatinline}} {{Foreign relations of the Holy See}}{{Foreign relations of the Philippines}} [[Kategorya:Ugnayang bilateral ng Pilipinas]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] h7nvoqfbr3akcbicjt72nnzkywu4zr3 2238390 2238388 2026-11-01T06:25:27Z Ryomaandres 8044 /* Mga sanggunian */ 2238390 wikitext text/x-wiki Embahada ng Pilipinas sa Banal na LuklukanNunsiyatura Apostoliko sa Pilipinas {| class="infobox" style="border-collapse:collapse;" |- id="9" | colspan="2" id="10" class="infobox-image" |[[File:Holy_See_Philippines_Locator.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Holy_See_Philippines_Locator.png|250x250px|Map indicating locations of Holy See and Philippines]] |- id="11" class="infobox-hiddenrow" ! colspan="2" id="12" class="infobox-header" style="background:lightgrey;color:inherit;" | |- id="13" style="height:0.6em" | id="14" style="background:#339933;color:inherit;" | | id="15" style="background:#E08020;color:inherit;" | |- id="16" ! scope="col" id="17" style="width:50%; text-align:center" |[[File:Flag_of_Vatican_City_(2023–present).svg|link=|alt=|border|30x30px]] [[Banal na Luklukan|Holy See]] ! scope="col" id="20" style="width:50%; text-align:center; border-left:thin solid lightgrey;" |[[File:Flag_of_the_Philippines.svg|link=|alt=|border|60x60px]] [[Pilipinas|Philippines]] |- id="23" style="display:none" ! colspan="2" id="24" | |- id="25" ! colspan="2" id="26" class="infobox-header" style="background:lightgrey;color:inherit;" |Diplomatic mission |- id="28" ! scope="row" id="29" class="infobox-label" style="font-weight:normal; text-align:center" |[[Nunsiyatura Apostoliko sa Pilipinas|Apostolic Nunciature to the Philippines]] | id="32" class="infobox-data" style="text-align:center; border-left:thin solid lightgrey;" |[[Embahada ng Pilipinas sa Banal na Luklukan]] |- id="35" ! colspan="2" id="36" class="infobox-header" style="background:lightgrey;color:inherit;" |Envoy |- id="38" ! scope="row" id="39" class="infobox-label" style="font-weight:normal; text-align:center" |[[Nunsiyo Apostoliko]] [[Charles John Brown]] | id="43" class="infobox-data" style="text-align:center; border-left:thin solid lightgrey;" |[[Embahador]] Myla Grace Ragenia C. Macahilig |} Ang '''ugnayan ng Banal na Luklukan at Pilipinas''' ay tumutukoy sa ugnayan sa pagitan ng [[Banal na Luklukan]] ([[Lungsod ng Vaticano]]) at ng [[Pilipinas]]. Bilang isa sa dalawang bansang mayoryang Katoliko sa Asya (ang isa pa ay ang [[Silangang Timor|Timor-Leste]]), ang Pilipinas ay nagtatamasa ng mahalagang ugnayan sa Santa Sede. Ang Santa Sede ay may isang [[Nunsiyatura Apostoliko sa Pilipinas|nunsiyatura]] sa [[Maynila]],<ref>{{Cite web |date=8 Sep 2010 |title=Apostolic Nunciature of Holy See (Vatican City) in Manila, Philippines |url=http://www.embassypages.com/missions/embassy19652/ |access-date=9 Sep 2010 |publisher=EmbassyPages.com |quote=Head of Mission: Antonio Franco, Apostolic Nuncio.}}</ref> at ang Pilipinas ay may [[Embassy of the Philippines to the Holy See|embahada]] sa Banal na Luklukan na nakabase sa [[Roma]].<ref>{{Cite web |date=8 Sep 2010 |title=Embassy of Philippines in Vatican, Holy See (Vatican City) |url=http://www.embassypages.com/missions/embassy10099/ |access-date=9 Sep 2010 |publisher=EmbassyPages.com |quote=Head of Mission: Ms Leonida L. Vera, Ambassador}}</ref> == Kasaysayan == {{Further|Simbahang Katolika sa Pilipinas}}Unang dumating ang Katolisismo sa Pilipinas noong ika-16 na siglo, kasama ang mga misyonero na kasama ang mga ''[[Kongkistador|conquistador]]'' habang [[Kasaysayan ng Pilipinas (1565–1898)|isinasama nila ang mga pulo]] sa [[Imperyong Kastila|Imperyong Español]]. Nang mabawi ng Pilipinas ang soberanya mula sa [[Estados Unidos]] kasunod ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] kasabay ng pagtatatag ng [[Kasaysayan ng Pilipinas (1946–1965)|Ikatlong Republika]], ang Katolisismo ay nag-iwan na ng pangmatagalang impresyon sa [[Kultura ng Pilipinas|kultura at lipunang Pilipino]], kung saan hindi bababa sa pitumpung porsiyento ng mga [[Mga Pilipino|Pilipino]] ang nagpahayag ng pananampalataya. Noong panahon ng administrasyon ni Pangulong [[Elpidio Quirino]] [[Pangulo ng Pilipinas|ng Pilipinas]], ang Delegasyong Apostoliko ng Pilipinas ay itinaas sa isang [[Nunsiyaturang apostolika|Nunsiyatura]], kung saan si Arsobispo Egidio Vagnozzi ang naging unang [[Nunsiyo Apostoliko]] noong Abril 9, 1951. Ang unang Embahador ng Pilipinas sa Banal na Luklukan, si Dr. Manuel Moran, ay nagharap ng kanyang mga kredensiyal kay [[Papa Pio XII]] noong Hunyo 4, 1951.<ref>{{Cite web |title=Te Deum' for 50th anniversary of diplomatic relations with the Philippines |url=https://www.vatican.va/roman_curia/secretariat_state/documents/rc_seg-st_doc_20010314_sodano-collegio-filippino_en.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20010410124037/https://www.vatican.va/roman_curia/secretariat_state/documents/rc_seg-st_doc_20010314_sodano-collegio-filippino_en.html |archive-date=2001-04-10 |access-date=2013-09-01 |publisher=Vatican.va}}</ref><ref>{{Cite news |date=April 14, 2011 |title=Pinoys mark 60 years of PHL-Vatican relations |work=GMA News |url=http://www.gmanetwork.com/news/story/217783/pinoyabroad/pinoys-mark-60-years-of-phl-vatican-relations}}</ref><ref>{{Cite news |last=Gomes |first=Robin |date=9 April 2021 |title=Holy See, Philippines mark 70 years of diplomatic relations - Vatican News |language=en |work=www.vaticannews.va |url=https://www.vaticannews.va/en/vatican-city/news/2021-04/holy-see-philippines-70-years-diplomatic-relations.html |access-date=9 April 2021}}</ref> Tatlong Santo Papa na ang nagsagawa ng mga pastoral na pagbisita sa Pilipinas sa ngayon. Bumisita si Papa [[Papa Pablo VI|Pablo VI]] sa Pilipinas noong 1970 at nagbigay ng talumpati sa harap ng mga estudyante sa [[Unibersidad ng Santo Tomas]] (UST) sa [[Maynila]]. Noong 1981, nagbigay din ng talumpati si [[Papa Juan Pablo II]] sa UST, at [[Beatipikasyon|ginawang pinagpala]] ang tubong Maynila noong ika-17 siglo na si [[Lorenzo Ruiz]] bilang isang santo sa [[Liwasang Rizal]], ang unang beatipikasyon na ginawa sa labas ng Vaticano. Kalaunan ay bumalik ang Santo Papa sa Pilipinas noong 1995 para sa [[Pandaigdigang Araw ng Kabataan|Pandaigdigang Araw ng mga Kabataan]]. Noong Enero 15–19, 2015, si [[Papa Francisco]] ay [[Pagbisita ni Papa Francisco sa Pilipinas|bumisita bilang Papa sa Pilipinas]], kung saan siya ay nagbigay ng talumpati sa UST at binisita ang [[Tacloban]], ang lungsod na sinalanta ng Bagyong [[Super Bagyong Yolanda|Yolanda (Haiyan)]].<ref>{{Cite web |date=2011-01-28 |title=UST graced with 3 papal visits, Pope’s video message - INQUIRER.net, Philippine News for Filipinos |url=http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/nation/view/20110128-317068/UST-graced-with-3-papal-visits-Popes-video-message |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110130013839/http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/nation/view/20110128-317068/UST-graced-with-3-papal-visits-Popes-video-message |archive-date=2011-01-30 |access-date=2013-09-01 |publisher=Newsinfo.inquirer.net}}</ref> Tatlong Pangulo ng Pilipinas ang tumanggap sa Papa sa Pilipinas noong apostolikong pagbisita nito, sina [[Ferdinand Marcos]] (noong 1970 at 1981), [[Fidel V. Ramos]] (noong 1995), at [[Benigno Aquino III]] (noong 2015). Sa kabilang banda, sina Pangulong [[Elpidio Quirino]] (noong 1951), [[Diosdado Macapagal]] (1962), [[Gloria Macapagal Arroyo]] (noong 2007), at [[Benigno Aquino III]] (noong 2015), ay tinanggap ng Papa sa mga pribadong madla na isinagawa sa [[Lungsod ng Vaticano]].<ref>{{Cite web |last=Jr |first=Reynaldo Santos |date=2015-01-16 |title=FAST FACTS: PH presidents who've met popes |url=https://www.rappler.com/philippines/80674-fast-facts-ph-presidents-pope-visit/ |access-date=2026-04-15 |website=RAPPLER |language=en-US}}</ref> Dumalo si Arroyo sa [[Pagkamatay at libing ni Papa Juan Pablo II|libing ni Papa Juan Pablo II]] noong 2005;<ref>{{Cite web |last=Soliven |first=Preciosa S. |title=GMA in Rome, pays last respects to Pope |url=https://www.philstar.com/headlines/2005/04/08/273076/gma-rome-pays-last-respects-pope |access-date=2026-04-15 |website=Philstar.com}}</ref> dumalo si Marcos Jr. sa [[Kamatayan at libing ni Papa Francisco|Libing ni Papa Francisco]] noong 2025.<ref>{{Cite web |last=Sampang |first=Dianne |date=2025-04-26 |title=LOOK: Marcos’ arrival at St. Peter’s Square for Pope Francis’ funeral |url=https://globalnation.inquirer.net/274566/look-president-ferdinand-marcos-arrival-at-st-peters-square-for-pope-francis-funeral |access-date=2026-04-15 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> Ang Pilipinas ang naging punong-abala ng 1937 [[Pandaigdigang Kongresong Eukaristiya]] (IEC) sa Maynila at ginawa itong muli mula Enero 25 hanggang 31, 2016, na inilipat mula sa orihinal na petsa ng Mayo ayon sa kahilingan ng Vaticano. Iminungkahi ng [[Arkidiyosesis ng Cebu|Arsobispo ng Cebu]] na si [[Jose S. Palma|José S. Palma]] ng [[Kapulungan ng mga Katolikong Obispo ng Pilipinas]] sa Vaticano na bumisita si Papa Francisco sa bansa para sa pangyayari.<ref>{{Cite web |last=Bacani |first=Louis |date=2013-05-23 |title=CBCP: Pope Francis may visit Philippines in 2016 &#124; Headlines, News, The Philippine Star |url=http://www.philstar.com/headlines/2013/05/23/945455/cbcp-pope-francis-may-visit-philippines-2016 |access-date=2013-09-01 |publisher=philstar.com}}</ref> Gayumpaman, kinumpirma kalaunan ni Palma na hindi bibisita ang Santo Papa sa bansa para sa pangyayari at sa halip ay magpapadala ang Vatican ng isang sugo ng Papa upang lumahok, na nagsasabing: "ang IEC ay ang pagkakataon upang magbigay ng kaluwalhatian sa Diyos. Sinasabi naman ng iba na kung darating ang Santo Papa, maaaring pumunta ang mga tao dahil sa Santo Papa ngunit hindi dahil kay Hesus."<ref>{{Cite news |last=Destacamento |first=John |date=July 15, 2015 |title=Cebu church leaders confirm Pope Francis to skip IEC in 2016 |work=[[CNN Philippines]] |url=http://cnnphilippines.com/regional/2015/07/15/cebu-archbishop-palma-pope-francis-to-skip-iec.html |url-status=dead |access-date=February 20, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150810154911/http://cnnphilippines.com/regional/2015/07/15/cebu-archbishop-palma-pope-francis-to-skip-iec.html |archive-date=August 10, 2015}}</ref> == Mga sanggunian == {{Reflist}} == Mga panlabas na link == * {{Commonscatinline}} {{Foreign relations of the Holy See}}{{Foreign relations of the Philippines}} [[Kategorya:Ugnayang bilateral ng Pilipinas]] [[Kategorya:Mga artikulo na may maikling paglalarawan]] 46vsvnnh4rekllcgt0ffvfyvbk2xn6e