Vikipedija tlywiki https://tly.wikipedia.org/wiki/S%C9%99rlovh%C9%99 MediaWiki 1.47.0-wmf.10 first-letter Medja Xususi No-pegət Okoədə Okoədə no-pegət Vikipedija Vikipedija no-pegət Fajl Fajli no-pegət MediaWiki MediaWiki no-pegət Šablon Šabloni no-pegət Dastək Dastəki no-pegət Kategorijə Kategorijə no-pegət TimedText TimedText talk Modul Moduli no-pegət Event Event talk 0 4177 125384 125334 2026-07-13T14:26:58Z ~2026-39390-60 51439 125384 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Aston Martin DB4''' — cy [[Dyždə Britanijə]] avtomobile. Ym avtomobili 1958-1963-inə soronədə vadoəšone. Ym avtomobili [[Aston Martin]] širkət vadoəše. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Aston Martin avtomobilon]] n9ia23ju9aaj4toq6bk2m2xnkie372l 0 5204 125380 125148 2026-07-13T14:14:25Z ~2026-39390-60 51439 125380 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Čəmjət''' — cy ərəbon syxani cy čəm syxaniku ofajə byə. Čəmjət har vyrə hisob karde bəbe. [[Fajl:Crowd in nagpur.jpg|miniatyur|çəpo|Čəmjət soədə]] Čəmjət cy insonon i vyrədə gyrdə byə vyrəje. Cy čəmjəti kəšon, məktəbi, xyjzon hisob karde bəbe. Čəmjətədə yštəni barde ǧanunon [[etiket]] votedən. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Čəmjət]] 5cama6557bgpjqqdx844nohcurkv6m9 0 5616 125362 91199 2026-07-13T12:53:46Z ~2026-39390-60 51439 125362 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Fel''' — bə hol-hərəkəti nišon doə nytği poəjon fel votejdən. Felon bə ''"cic kardyše?"'', ''"cic kardedə?"'', ''"cic bəkarde?"'' parson čəvob dojdən. == Feli zamanon == Felon hərəkəti cy kom zəmonədə ičro be nišon dojdən. Tolyšə zyvonədə feli se zamanyš heste: === Dəvardə zaman === Feli dəvardə zaman hərəkəti ičra be dəvardə vaxtədə nüšon doedə. Dəvardə zaman bə ''"cic kardeše?"'' ''"cic kardəše?"'' ''"cic kardedəbe"'', ''"cic əkə?"'' soalonədə gyləj čəvob doedə. Felon həm bə zamani, həmən bə šəxson goroš dəgeš bedən. Cy felon dəvardə zamanədə bə šəxsi iən zamani goroš dəgeš be nišon doə čədvəl: {|class="wikitable" !Šəxson!!Təkədə!!čəmədə |- |İminə šəxs||My handyme<br/>My vindyme<br/>My šim||Əmə handymone<br/>Əmə vindymone<br/>Əmə šimon |- |Dyminə šəxs||Ty handy (že)<br/>Ty vindy (že)<br/>Ty šyš||Šymə handyjone<br/>Šymə vindymone<br/>Šymə šijon |- |Seminə šəxs||Əv handyše<br/>Əv vindyše<br/>Əv še||Əvon handyšone<br/>Əmə vindyšone<br/>Əvon šin |- |} === Ysətnə zaman === Feli ysətnə zəmon cy hərəkəti ysətnə zamanədə be nüšon doedə. Ysətnə zamanədə Fel bə šəxson goroš dəgeš bedə. Məsələn: ''My votedəm, Ty votedəš, Əv votedə, Əmə votedəmon, Šymə votedəjon, Əvon votejdən.'' Feli isətnə zaman bə ''"cic kardedə?"'' soali čəvob doedə. Felon ysətnə zamanədə bə šəxsi iən zamani goroš dəgeš be nyšon doə čədvəl: {|class="wikitable" !Šəxson!!Təkədə!!Čəmədə |- |Iminə šəxs||My ašmardedəm<br/>My nəvedəm<br/>My doedəm||Əmə ašmardedəmon<br/>Əmə nəvedəmon<br/>Əmə doedəmon |- |Dyminə šəxs||Ty ašmardedəš<br/>Ty nəvedəš<br/>Ty doedəš||Šymə ašmardedəjon<br/>Šymə nəvedəjon<br/>Šymə doedəjon |- |Seminə šəxs||Əv ašmardedə<br/>Əv nəvedə<br/>Əv doedə||Əvon ašmardedən<br/>Əmə nəvedən<br/>Əvon doedən |- |} === Omə zəmon === Feli omə zaman cy hərəkəti omə zamanədə be nüšon doedə. In zamani bə əməl varde goroš bə felon əvvəl '''''"bə-"''''' ünsüri əlovə karde lozime. Məsələn: ''Həsən bərome mašini; Mašin bəše də bo.'' Feli omə zaman bə ''"cic bəka?"'' soali čəvob doedə. Omə zamani felon bə šəxson goroš dəgeš be nišon doə čədvəl: {|class="wikitable" !Šəxson!!Təkədə!!čəmədə |- |İminə šəxs||My bəməsem<br/>My bərəxem<br/>My bəvotem||Əmə bəməsemon<br/>Əmə bərəxemon<br/>Əmə bəvotemon |- |Dyminə šəxs||Ty bəməseš<br/>Ty bərəxeš<br/>Ty bəvoteš||Šymə bəməsejon<br/>Šymə bərəxejon<br/>Šymə bəvotejon |- |Seminə šəxs||Əv bəməse<br/>Əv bərəxe<br/>Əv bəvote||Əvon bəmesən<br/>Əmə bərəxen<br/>Əvon bəvoten |- |} == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Tolyšə zyvon]] [[Tispir:Nytǧi poəon]] 65p82r9mgdfvjbwh1u96w7nsuvyxqvx 0 5664 125365 125261 2026-07-13T13:01:42Z Гусейнага 51 125365 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ford Focus 2''' — cy [[AIŠ]] avtomobile. Ym avtomobili AIŠədə vadoəšone. Ym avtomobili 1999-2011-inə soronədə vadoəšone. Ym avtomobili [[Ford|Ford Motor Company]] širkəti vadoəše. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Ford avtomobilon]] sbm60cf3f4ycyaym9zt888mvpnsniv4 0 5665 125356 125265 2026-07-13T12:50:53Z Гусейнага 51 125356 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ford Fusion''' — cy AIŠi avtomobile. Ym avtomobili AIŠədə vadoəšone. Ym avtomobili 2002-2012-inə soronədə vadoəšone. Ym avtomobili [[Ford|Ford Motor Company]] širkəti vadoəše. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Ford avtomobilon]] s4p2axkxkido770geektq4hev5tesy4 125357 125356 2026-07-13T12:51:07Z Гусейнага 51 125357 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ford Fusion''' — cy [[AIŠ]]<nowiki/>i avtomobile. Ym avtomobili AIŠədə vadoəšone. Ym avtomobili 2002-2012-inə soronədə vadoəšone. Ym avtomobili [[Ford|Ford Motor Company]] širkəti vadoəše. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Ford avtomobilon]] 7owzqfeqk3kcirwzcdm7h8awmh8ppub 0 5669 125364 125262 2026-07-13T12:58:13Z Гусейнага 51 125364 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ford Galaxie''' — cy [[AIŠ|Amerika]] avtomobile. Ym avtomobili Amerikədə vadoəšone. Ym avtomobili 1959-1974-inə soronədə vadoəšone. Ym avtomobili [[Ford|Ford Motor Company]] širkəti vadoəše. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Ford avtomobilon‎]] 2579hxtw7tn2lx2lq86jyas3jwkuige 0 5683 125363 125263 2026-07-13T12:56:29Z Гусейнага 51 125363 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ford Model C''' — cy [[AIŠ]]i avtomobile. Ym avtomobili AIŠədə vadoəšone. Ym avtomobili 1904-1905-inə soronədə vadoəšone. Ym avtomobili [[Ford|Ford Motor Company]] širkəti vadoəše. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Ford avtomobilon]] 038iemmu9smj0qvkcrqk19lt02fcqia 0 5695 125387 121188 2026-07-13T22:45:18Z ~2026-39626-08 51497 125387 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Fotografija''' (φως / φωτος, cy junanon zyvonədə rušnə de nyvyšte məno dojdə) — iminə fotošikili fyrəngystonə Jozef Nisepor Neps 1822-inə sorədə kəšəše. Iminə ranginə fotošikili 1861-inə sorədə Čeyms Maksvell kəšəše. 1981-inə sorədə [[Sony]] firma dynjoədə iminə rəǧəminə fotoaparat vadoəše. Cy fotografija naturmort, portret, pejzaž kəšonyš heste. Cy fotografija texniki əloməton goroš 3 gylə kəšyš heste. Pljonka, rəǧəminə, elektrografik. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Fotografija]] gdsu1fi5utgtlnuo3mt6ic0o5e4i0bq 0 5827 125360 125264 2026-07-13T12:52:31Z Гусейнага 51 125360 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Geely Emgrand EC7''' — cy [[Cin]] avtomobile. Ym avtomobili Cinədə vadojdən. Ym avtomobili 2009-inə soriku vadojdən. Ym avtomobili [[GEELY AUTOMOBİLE]] širkəti vadojdə. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Geely avtomobilon]] 14cm1bq2aq28qnusvqjwlefmm66unlq 125361 125360 2026-07-13T12:53:08Z Гусейнага 51 125361 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Geely Emgrand EC7''' — cy [[Cin]] avtomobile. Ym avtomobili Cinədə vadojdən. Ym avtomobili 2009-inə soriku vadojdən. Ym avtomobili [[Geely|Geely Automobile]] širkəti vadojdə. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Geely avtomobilon]] 8grw2gy2kja3cmh2hsofk9vna25awac 0 5828 125369 125258 2026-07-13T13:08:00Z Гусейнага 51 125369 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Geely Emgrand EC8''' — cy [[Cin]]i avtomobile. Ym avtomobili Cinədə vadoydən. Ym avtomobili 2010-inə soriku vadojdən. Ym avtomobili [[Geely Automobile]] širkəti vadojdə. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Geely avtomobilon‎]] k59gg85jj8nu90li9yipclv6rs2y5e3 125370 125369 2026-07-13T13:08:14Z Гусейнага 51 125370 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Geely Emgrand EC8''' — cy [[Cin]]i avtomobile. Ym avtomobili Cinədə vadoydən. Ym avtomobili 2010-inə soriku vadojdən. Ym avtomobili [[Geely|Geely Automobile]] širkəti vadojdə. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Geely avtomobilon‎]] 9dpsl72t6uur5izxrellt97to9z382m 0 5829 125368 125259 2026-07-13T13:06:12Z Гусейнага 51 125368 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Geely Emgrand X7''' — cy [[Cin]]i avtomobile. Ym avtomobili Cinədə vadojdən. Ym avtomobili 2011-inə soriku vadojdən. Ym avtomobili [[Geely|Geely Automobile]] širkəti vadojdə. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Geely avtomobilon‎]] 46wa7ex2ae0umybj1q08031fkb4glwi 0 5849 125350 125267 2026-07-13T12:44:02Z Гусейнага 51 Гусейнага номи овахте сәһифә [[Great Vol Pao]] бә [[Great Wall Pao]] 125267 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Great Vol Pao'''. Çe [[Çin]] ávtomobile. Im ávtomobili [[Çin]]də vadoydən. Im ávtomobili 2019-inə soriku vadoydən . Im ávtomobili [[Great Wall Motors]] şirkəti vadoydə. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Great Wall Motors avtomobilon]] meajmwwblvvhjvctlh4h08by2pvdd2q 125352 125350 2026-07-13T12:45:38Z Гусейнага 51 125352 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Great Wall Pao''' — cy [[Cin]]i avtomobile. Ym avtomobili Cinədə vadojdən. Ym avtomobili 2019-inə soriku vadojdən. Ym avtomobili [[Great Wall Motors]] širkəti vadojdə. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Great Wall Motors avtomobilon]] stjyelwu0j8toctefucdf0e1v4phkp1 0 5957 125371 125292 2026-07-13T13:09:07Z Гусейнага 51 125371 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Hamad Bin Xəlifə Al Tani''' ([[1 Janvar|1 janvar]] [[1952]] [[Doha]], [[Gətər]] — 12.07.2026) — cy Gətəri 7-inə əmir byə. Gətərədə bə dynjo omə. Cy Gətəri 8-inə əmir [[Tamim Bin Hamad Al Tani]] pyəj. Cy Gətəri 6-inə əmir [[Xəlifə Bin Hamad Al Tani]] zoəj. 1971-inə sorədə [[Dyždə Britanijə|Dyždə Britanijədə]] hərbi məktəbyš handəše. Bə Gətəri ogardə bəpeštə Gətəri ləšǧərədə ko kardəše. Cy Gətəri ləšǧəri komandan byə. 1995-inə sorədə yštə pyə hakimijətədə eǧandəše. Əcəj pyə 1995-2004-inə soronədə [[Isvecrə|Isvecrədə]] žimon kardəše. 2004-inə sorədə bə Gətər ogardə. 25 ijun 2013-inə sorədə hakimijəti bəštə zoə doəše. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Šəxsijəton]] iyoyifor2nrnp22l1mw6lg9g22tels8 125372 125371 2026-07-13T13:09:45Z Гусейнага 51 125372 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Hamad Bin Xəlifə Al Tani''' ([[1 Janvar|1 janvar]] [[1952]] [[Doha]], [[Gətər]] — 12 ijul 2026 sor) — cy Gətəri 7-inə əmir byə. Gətərədə bə dynjo omə. Cy Gətəri 8-inə əmir [[Tamim Bin Hamad Al Tani]] pyəj. Cy Gətəri 6-inə əmir [[Xəlifə Bin Hamad Al Tani]] zoəj. 1971-inə sorədə [[Dyždə Britanijə|Dyždə Britanijədə]] hərbi məktəbyš handəše. Bə Gətəri ogardə bəpeštə Gətəri ləšǧərədə ko kardəše. Cy Gətəri ləšǧəri komandan byə. 1995-inə sorədə yštə pyə hakimijətədə eǧandəše. Əcəj pyə 1995-2004-inə soronədə [[Isvecrə|Isvecrədə]] žimon kardəše. 2004-inə sorədə bə Gətər ogardə. 25 ijun 2013-inə sorədə hakimijəti bəštə zoə doəše. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Šəxsijəton]] 7jn3mei2asba6p2pux7et4wf16fo9wi 0 6095 125381 125293 2026-07-13T14:16:57Z ~2026-39390-60 51439 125381 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Həndbol''' (''Handball'') — mənoš dast u ləp. Cy [[olimpija]] vərzyšonədə gyləje. [[Fajl:Russia vs Angola 4.jpg|miniatyur|Həndbol|çəpo]] Həndbol XIX sasori oxonə soronədə ofajə byə. Əvon 40 metr dyrozi, 20 metr hovuži byə zalədə hənək kardejdən. Har komandədə 7 kəs bedə. Bə rəǧibi bə ən ve ləp šodojə komandə ǧalib omejdə. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Vərzyš]] 9gixy72omnqvpoex6d69sxjd5zzgy5m 125383 125381 2026-07-13T14:24:24Z ~2026-39390-60 51439 125383 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Həndbol''' (''Handball'') — mənoš dast u ləp. Cy [[olimpija]] vərzyšonədə gyləje. [[Fajl:Russia vs Angola 4.jpg|miniatyur|Həndbol|çəpo]] Həndbol XIX sasori oxonə soronədə ofajə byə. Əvon 40 metr dyrozi, 20 metr hovuži byə zalədə hənək kardejdən. Har komandədə 7 kəs bedə. Bə rəǧibi bə ən ve ləp šodojə komandə ǧalib omejdə. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Vərzyš]] lwrz37qebh7mrf3k2qh9woqk4ennz75 125395 125383 2026-07-14T11:34:45Z ~2026-39626-08 51497 125395 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Həndbol''' (''Handball'') — mənoš dast u ləp. Cy [[olimpija]] vərzyšonədə gyləje. Həndbol XIX sasori oxonə soronədə ofajə byə. Əvon 40 metr dyrozi, 20 metr hovuži byə zalədə hənək kardejdən. Har komandədə 7 kəs bedə. Bə rəǧibi bə ən ve ləp šodojə komandə ǧalib omejdə. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Vərzyš]] rxt4dteuclv4ky9evy0n77lz69n1rdz 0 6169 125366 125260 2026-07-13T13:03:25Z Гусейнага 51 125366 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Jeep Cherokee (KL)''' — cy [[AIŠ]]i avtomobile. Ym avtomobili AIŠədə vadojdə. Ym avtomobili 2013-inə soriku vadojdən. Ym avtomobili [[Daimler AG|DAİMLER AG]] širkəti vadojdə. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Jeep avtomobilon]] kxbnv46d98pw0rqn2xnp41tf3p9uie0 125367 125366 2026-07-13T13:04:07Z Гусейнага 51 125367 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Jeep Cherokee (KL)''' — cy [[AIŠ]]i avtomobile. Ym avtomobili AIŠədə vadojdə. Ym avtomobili 2013-inə soriku vadojdən. Ym avtomobili [[Daimler AG]] širkəti vadojdə. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Jeep avtomobilon]] 1loycvykznncukdv2hsbj4740w9fo74 0 6170 125354 125266 2026-07-13T12:49:08Z Гусейнага 51 125354 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Jeep Cherokee (SJ)''' — cy [[AIŠ]]i avtomobile. Ym avtomobili AIŠədə vadoəšone. Ym avtomobili 1974-1983-inə soronədə vadoəšone. Tm avtomobili [[Daimler AG|DAİMLER AG]] širkəti vadoəše. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Jeep avtomobilon]] inr8pt744qu36dynfgufbpwave9n7x3 125385 125354 2026-07-13T14:28:34Z ~2026-39390-60 51439 125385 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Jeep Cherokee (SJ)''' — cy [[AIŠ]]i avtomobile. Ym avtomobili AIŠədə vadoəšone. Ym avtomobili 1974-1983-inə soronədə vadoəšone. Tm avtomobili [[Daimler AG]] širkəti vadoəše. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Jeep avtomobilon]] koqhmjcm83t8nngbkcv9rg7p0z5atq7 0 6671 125386 125306 2026-07-13T14:29:22Z ~2026-39390-60 51439 125386 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Lancia 3Ro''' — cy [[Italijə]] avtomobile. Ym avtomobili Italijədə vadoəšone. Ym avtomobili 1934-1938-inə soronədə vadoəšone. Ym avtomobili [[Fiat]] širkat vadoəše. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Lancia avtomobilon]] 22ag9h224jdiszyyejfgu10ozv1k661 0 7193 125393 99510 2026-07-14T11:16:16Z ~2026-39626-08 51497 125393 wikitext text/x-wiki [[Fajl:2nd generation Mitsubishi-Fuso FIGHTER front.JPG|thumb]] '''Mitsubishi Fuso Fighter''' — cy [[Japonijə]] avtomobile. Ym avtomobili Japonijədə vadoəše. Ym avtomobili 1984-inə soronədə vadoəšone. Ym avtomobili [[Mitsubishi]] širkət vadojdə. [[Tispir:Mitsubishi Fuso avtomobilon]] edliv769isksoq976wirk6c5f495k00 125394 125393 2026-07-14T11:17:43Z ~2026-39626-08 51497 125394 wikitext text/x-wiki [[Fajl:2nd generation Mitsubishi-Fuso FIGHTER front.JPG|thumb]] '''Mitsubishi Fuso Fighter''' — cy [[Japonijə]] avtomobile. Ym avtomobili [[Japonijə]]də vadoəše. Ym avtomobili 1984-inə soronədə vadoəšone. Ym avtomobili [[Mitsubishi]] širkət vadojdə. [[Tispir:Mitsubishi Fuso avtomobilon]] mzluc6z1ss22ycmjhoyct1yq7ww9p0y 0 7559 125353 109046 2026-07-13T12:48:18Z ~2026-39390-60 51439 125353 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Nəsr]] — cy [[Ədəbijot|ədəbijoti]] 2 formanədə gyləje. Nəsrədə čumlon oxo bənə [[nəzm]]i həmgafijə omedə ni. Xəlgi gəv ədəbijotədə nəǧylon bə nəsri aide. Bə nəsri muəllifi nyvyštəkəs votdən. [[Hikojə|Hikojon]], romanon, pjeson, novellon həmmə nəsrin. Pjeson bo teətri goroš nyvyštən. Novellon oxo cko obərəxe zyne bedəni. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Ədəbijot]] m4cmf54w6lmj22bhqhgyavnjk5blmho 0 8050 125349 125268 2026-07-13T12:42:54Z Гусейнага 51 125349 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Great Wall Hover''' — cy Cin avtomobile. Ym avtomobili [[Cin]]ədə vadojdən. Ym avtomobili 2005-inə soriku vadojdən. Ym avtomobili [[Great Wall Motors]] širkəti vadojdə. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Great Wall Motors avtomobilon]] auz95z94wzzi3t35jkpf5h8hkj02y3j 0 8485 125358 91201 2026-07-13T12:51:12Z ~2026-39390-60 51439 125358 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Syfəton''' bə ''"cyko?"'', ''"coknə?"'' ijən ''"kon?"'' soalon čəvob doedən. Məsələn: ''sypiə (coknə?) šol, bilində (coknə?) band, cətonnə (kon?) odəm.'' Tumobə syfəton bə kali syxanon əvvəli '''''"no"''''', '''''"be"''''', '''''"bə"''''', kali syxanon oxo '''''"-in"''''' šəkilci əlavə kardejədə bə əməl omedən. Məsələn: ''merd-no merd, hol-behol, ruən-ruənin, tul-tulin.'' Tumobə syfəton bə əməl vardejo bə syxanon oxo '''''"-in"''''', '''''"-mand"''''' šəkilcionən əlovə kardedən. Məsələn: ''ruən-ruənin, syǧ-syǧin, zu-zumand, aǧl-aǧlmand.'' Gyləj syfət əlohiddə məno ifadə kardeədə bəj mənajnə syfət votedən. Məsələn: ''ǧalinə višə - ǧalinə pust, ǧalinə nofli, tyršə aš, tyršə dim.'' == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Tolyšə zyvon]] [[Tispir:Nytǧi poəon]] 0y9rzrruep14xi76tiov3cdmuhatp6o 0 8746 125347 125274 2026-07-13T12:21:43Z Гусейнага 51 125347 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Texnikə''' (cy [[junani zyvon]]ədə karde zyne məno dojdə) — elmi kəšfonku oko doj dəj žimoni rohət kardejro diləgon istehsal kardeje. Ysət texnikə cy žimoni har sferadə oko doj bedə. Ysətnə zəmonədə ən ve [[kompjuter]] texnikon, mikro elektronikonku ve oko doj bedə. Cy texnikə inkišaf cy elmi tərəggiku mytije. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Texnikə| ]] [[Tispir:Texniki elmon]] j279wmnt8zxsv0ofxjwh5m21a18nbvn 0 8773 125391 123109 2026-07-14T06:56:47Z ~2026-39831-25 51520 125391 wikitext text/x-wiki [[Fajl:Kuəzingi nəǧyl (Рисунок по талышской сказке).jpg|miniatyur]] '''Folklor''' — jaən šifahijə ədəbijot, tanə xəlgi yštəni ǧədim, ijən gənčine. Jani tolyšə xəlg ofəjə bejku cəj folklorən bino byə. Xəlgi bədiijə ofəjevonəti məhsule folklor. Jani tolyšə xəlgi nəslon əzəliku ta bə esətnə avlodon ičoli ofəjə kardə gəpə sənəte folklor. Xəlgi orzu-tələbon ifodə bykə sənəte folklor. Dynjoədə šəš həzo xəlg žimon kardejdə, cəvonədə se həzo xəlgi hestyše yštənə əlifbo, nyvyštə mədənijət. Əmandəni dejəndy unsijət dəbastedən šifahijə šiklədə, nišone devlət, devlətə zyvon, hətta ədəbijə zyvon. Əmmo hestyšone gənčinə šifahijə ədəbijot. Žygo holon myšohidə bejdən nyvyštəj (hərfi əlifbo) bə məjdon bešeku. Fəgət nav bəj šifahijə šiklədə movčud byə həmon xəlgon ədəbijot, bədiijə ofəjəvonəti. Coknə bəvoten, Xydo həmonə xəlgi ofəjə kardeku, xəlg bə formə dəšeku bino byə cəj šifahijə ədəbijotən. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Tolyšə folklor]] lpukwr1cuwirfdnde6p1usicn2x5chl 0 9235 125382 99167 2026-07-13T14:22:26Z ~2026-39390-60 51439 125382 wikitext text/x-wiki [[Fajl:Volvo C70 Front.jpg|thumb]] '''Volvo C70''' — cy [[Isvec]] ávtomobile. Im ávtomobili Isvecədə vadoaşone. Im ávtomobili 1997–2013-inə soronədə vadoaşone. Im ávtomobili [[Volvo]] širkat vádoáše. [[Tispir:Volvo avtomobilon]] jr9vc9aegtszcr42aphd9t34os529ng 125389 125382 2026-07-13T23:05:10Z ~2026-39626-08 51497 125389 wikitext text/x-wiki [[Fajl:Volvo C70 Front.jpg|thumb]] '''Volvo C70''' — cy [[Isvec]] avtomobile. Ym avtomobili Isvecədə vadoəšone. Ym ávtomobili 1997–2013-inə soronədə vadoəšone. Ym avtomobili [[Volvo]] širkət vadoəše. [[Tispir:Volvo avtomobilon]] nlbxc4dtmnla4ltmh8mxdgqcoh54d2x 0 9241 125348 125276 2026-07-13T12:41:27Z Гусейнага 51 125348 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Volvo XC40''' — cy [[Isvec]]i avtomobile. Ym avtomobili Isvecədə vadojdən. Ym avtomobili 2017-inə soriku vadojdən. Ym avtomobili [[Volvo]] širkət vadojdə. [[Tispir:Volvo avtomobilon]] 9bho2p5c5n7zlazdr8sccfmoma54qow 0 9445 125392 123680 2026-07-14T09:29:02Z Yousiphh 1106 Təkrar şəkillərin silinməsi 125392 wikitext text/x-wiki {{Šəxsijət |mardə taryx = 1 ijun 1942 |millət = tolyš |dəkandə vyrə=Mariinsk, Novosibiski oblast, SSRI|əǧylon = Rufət Əhmədzadə, Əjub Əhmədzadə|nom='''Zulfuǧar Əhmədzadə'''|zandružə taryx=14 ijun 1898|zandružə zəmin=Pensər di, Lankoni ǧəzo, Urusijəti Imperijə|marde səbəb=Sijosijə repressijə gornə|fəolijət=šair, ənyvyšt, sijosətmədor, peəgordyn|šikil=Zulfugar Ahmedzade.jpg}} '''Zulfuǧar Əhmədzadə''' ('''Əhməd-zadə''', '''Əhmədzodə''';[[14 Ijun|14 ijun]], [[1898]] sor, [[Pensə|Pensər di]], Lankoni ǧəzo, Urusijəti Imperijə — [[1 Ijun|1 ijun]] [[1942]] sor, [[Mariinsk]] šəhər, [[Sovet Sosialist Respublikon Ibemon|SSRI]]) — [[Tolyšon|tolyšə]] šair, ənyvyšt, ičtimoijə u sijosijə xodim, pejəgordyn, publisist, 1930-nə soron millijə-mədənijə rostbemoni navəžən<ref name=":0">''Əhmədzadə Zulfuǧar.'' Avtobigrafijə // ALƏM. — Boku, 2018. — № 3 (14). — С. 9—12.</ref><ref name=":1">''Hilal Məmmədzadə.'' Zulfuǧar Əhmadzadə (Pensəž) = Vyžniəbə əsəron. — SPb<abbr>.</abbr>, 2002. — S. 13—14.</ref><ref name=":2">''А.А. Умняшкин.'' Иранские языки Кавказа: История изучения талышского языка // Политические науки. Востоковедение. Вып. 10.. — 2011. — С. 135—142.</ref>. == Biografijə == Əhmədzadə Zulfuǧar Əhmədi zoə 1898-minə sorədə [[Pensə|Pensər]] dijədə kosibə tolyšə xyjzonədə bə dynjo omə. Validejnon cy Mir Əhməd xani Talyšinskij rajətonədə bin, de kaštemoni məšǧul bejdəbin ijən yštə gədə tuk hestyšonbe. Yštə avtobiogragijədə Zulfuǧar gyləj hodisə votejdə, kejnə cy Mir Əhməd xani Talyšinskij hyvoskon əcəj pyəšon kujəj cumcyko əv vaxtədə bəhr doj nyzynəše. Validejnon [[Iminə Dynjo čang]]i bənav bə rəhmət šin<ref name=":0" />. 9 sinədə de yštə pyə vote dij miəllimi tono šedəbu, končo 2 sor handejdəbe ijən umutyše hande, nyvyšte ijən farsi zyvonədə gəp žəj. 1913—1914 soronədə farsi zyvonədə dij məktəbyš oroxni Pensərədə, ərəbi zyvoni umute bino kardyše. 1916—1917 soronədə 2 sinifə məktəbi Pensər dijədə oryxniše. Vej bo hande həvəsyš hestbe, əv bə Lankon še ijən əjo bə məktəbi 1-nə grup dəše. Kejnə bə 2-nə grup dəše əcəj pyə bə rəhmət še, cymi bəpeštə əv hande ogətyše ijən de dij maši məšǧul be. Žygo əv 2 sori myddətədə dij mašədə ko kardyše. 12 sinədə həvəsyš bo rəssam kəše ijən šeir nyvyšte pəjdo kardyše. Žygo həvəsi əcəj pyə dust Lankonyž Əbulfəs Həsənov vindyše ijən tovsijə kardyše bəj dij maši ogəte ijən de savdo məšǧul be. Əv Zulfuǧaryš boštə xanboz karde ijən pulyš doj. De ym puli Zulfuǧar savdo karde bino kardyše, 1 sor ym koj kardyše, əmma čyvon bej, be təčrubə be gornə ijən savdoədə be jolə marəǧi bej gornə, əv hic pul ǧəzənč kardəš nybe ijən həmmə pulon xarč kardyše. Hežo həminə vaxtədə dijədə gylə miəllim hestbe, əv urus be, Zulfuǧar əcəj tono dəxyl be ijən 4 mangi dylədə urusi zyvoni umutejdəbe<ref name=":0" />. === Partijədə ko kardej === 1916 sorədə yštə 19 sinnədə əv bə Lankonə «Ədolət» partijə təškiləti dəše ijən bənə agit-təbliǧətkardəkəsi u Lankoni nezi dijonədə ko kardəbe. Vejni yštə dijədə ko kardejdəbe. Žygo ko kardejədə ve dast-pocə kardejdəbe ki ičtimoi fikon bə «Ədolət» partijə tərəfi gordynije ijən xanon u bekon hakimijəti əlejh myborizə təbliǧət kardejdəbe. Tolyšə dijonədə aktiv bolševikə təbliǧəti bardejdəbe. 1919 sori majə mangədə, kejnə inǧylobi-əlejh dastə dyminə kərə Pensər di bə dast gətyše, əvon əcəj moli ǧyr kardyšone, kəj sutvonišone u əcəj boə Čəbraili Əhmədzadə kyštyšone (səj byrnišone). 1919 sori avgustədə, kejnə musavati ləšǧər de inǧylobi-əlejh dastə dəše bə Lankon Zulfuǧari cand kərə kujəšone. Pešo kejnə feljeton de žygo nomi «Mənə nə» («Bəmy cic») nyvyštyše končo musavati prisatovon, zabiton, xanon, bekon ijən musavati partijə beabru kardyše, əj gyləj musavati zabit Əjub Efendi ǧojm kujəše, ym nav Boku əməlijti be kejnə Zulfuǧar Lankonədə nijonijə «Hummət» təškilotədə ko kardejdəbe. Bə partijə de həmro Mutallib Kələntərovi dastəki dəše, kom əj 1917—1918 soronədə bənə čyvonə inǧylobəkə zynejdəbe. Nijonijə əməlonədə koəkə tolyšon dylədə təbliǧətə ko dəvonijedəbe. [[Fajl:Zulfugar Ahmedzade 5.jpg|çəpo|miniatyur|283x283px|Zulfuǧar de yštə ženi.]] Azərbojčonə Sovetə Sosialistə Respulikə edašte bəpeštə bə yštə Pensər di miəlliməti ko karde še u komministə ǧysmədə ko dəvonijedəbe bənə ǧysmi sədr. 1920 soriku bə 1921 sor Ostoro ijən Lankoni rəjononədə de inǧylobi əlejh mandə daston dave kardejədə ištirok kardejdə. 1920—1921 handə sorədə bə Lankoni ǧəzo Astraxanbazari məktəbi bə ko dəše bənə məktəbi jol. Cymi bə nav 1920 sorədə əv Lankonədə 3-mangə miəllimə kurs oryxniše u bə vaxtədə təlimotəvon be-be əv Lankonədə bə 6-mangə miəllimə kurs dəše u oryxniše əj. 1921 sori oxojədə ičroijə komitədə ko kardejdəbe u de ǧuldoron myborizə barde sədr təjin kardə byəbe. 1922—1923 soronədə bandonədə zumand myborizə de ǧulduron dəvonijedəbe, əvoni beavžor kardəbe u gətedəbe. Zuvandədə ičroijə komitə sədri vəzifə gətəšbe. 1924 sorədə Lankoni ičroijə komitədə zəmini ǧysmi sədr be. 1926 sori 1 avgustədə bə Kurdistanə ǧəzo komandirovka vyǧandə byə cy OVU sədr be<ref name=":0" />. 1930 sorədə gijobi cy pedagoži instituti II kursyš oryxni, pešo bə Az. GNII bə zyvoni u ədəbijoti ǧysm dəše, cy končo 1 kursi bəpeštə mobilizasijə kardə be. De sənəri miəllim be, «Azərnəšr»i nəšrədə gədə xəlǧon ǧysmi idorə kardejdəbe. 1918 sorədə cy «Hummət» təškiloti uzve, 1919 sorədə bə bolševikon partijə dəše u 1920—1938 soronədə kali kišvərə vəzifon gətəšbe<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":3">''Ulduz Həšimov.'' 30-nə soron repressijon ǧybonon: Zulfuǧar Əhmədzadə <small>(tyrki.)</small> // "Tolışon Sədo" ružnomə. — 2012. — 11 fevral (# 4 (016)). — S. 4, 8.</ref>: * 1918-minə sorədə «Hummət» təškilati uzv; * Tosə 1920 sori de dij maši məšǧul be. 1920 sori oktjabriku Pensər dijədə bənə kommunistə cəšmə sədr ko kardejdəbe u əjoən miəlliməti kardəbe; * 01.1921—09.1921 — Lankonədə təhsilə komitə məsulijətinə təlimotəvon; * 1920—1922 — [[Liki rəjon|Lik rəjon]]<nowiki/>i, [[Ǧosməljon]] dijədə ce Ičraijjə Komitə sədr; * 1922—1923 — Lankonədə Zəmini šobə mudir; * 03.1923—09.1924 — Zuvandi təhsilə ičroijə komitə sədr Lankoni ǧəzoədə; * 09.1924—01.1925 — Lankonədə ǧəzo Zəminə ǧysmi sədr; * 01.1925—08.1925 — Lankonədə ičroijə komitədə xəlǧi maarifi sədr; * 08.1925—09.1927 — Lacynədə Kurdistani Maarifə ičroijə komitə sədr; * 09.1927—10.1928 — Zagatala rəjoni sədr; * 10.1928—09.1929 — Aǧdam rəjoni Ičraijjə Komitə sədr təjin byə; * 09.1929—03.1930 — Bokuədə ASSR Narkompromi sədr; * 03.1930—01.1931 — [[Tolyšə pedagoži texnikum]]<nowiki/>i<nowiki/> direktor u hežo əjo tyrkə ədəbijoti dərs dojdəbe, * 01.1931—05.1931 — Ostoro rəjon Ičroijə komitə sədr ko kardəše; 1932 sorədə jyǧnəǧədə votyše ki Azərbojčoni Kommunistə partijə ve vaxt sədrəti kardejdəbin azərbojčonyž nybyə odəmon u Mərəngoə Komitədə čəmi 9% azərbojčonyž heste, əmandəjon — ermənin, urusin, jəhudijon u gurčijon. By syxani gornə bə hədərə hol egyni ijən bə Ermənistani SSR bo karde vyǧandə be<ref name=":3" />. * 1932—1933 — Ermənistani Vedi rəjonədə İčroijə Komitə sədr; * 1933—1935 — bə Azərbojčon ogyrdynijə be, Azərbojčon Xalǧ Komissarətiədə Ali məktəbon idorə rəis; * 09.1933—09.1934 — Kamə Xəlǧon Šurədə sədr u Bokuədə AzSSR Maarifəti Xəlǧə kommisarijəti kollegijə uzve; * 1935—1937 — Azərbojčoni Nəšrijətədə «Kamətijədə mandə xəlǧon» («Azlygda Galan Xalglar») šobə mudir ko kardəše; * 01.05.1934—19.03.1938 — «Azərnəšr»i nəšrədə gədə xəlǧon ǧysmi mudir. Partijədə: «Ədolət» partijə uzve (1918—1919), bolševikon partijə VKP (b) uzv (10.1919—06.1938), həbs karde bəpeštə cy partijəku bekardə byə, marde bəpeštə 15 janvar 1957 sorədə bərpo kardə be<ref name=":4">[https://ru.openlist.wiki/%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D0%B4-%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B5_%D0%97%D1%83%D0%BB%D1%8C%D1%84%D1%83%D0%B3%D0%B0%D1%80_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%BE%D0%B3%D0%BB%D1%8B_(1898) Ахмед-заде Зульфугар Ахмед оглы (1898)]</ref>. === Həbs be === [[Fajl:Zulfugar Ahmedzade 4.jpg|miniatyur|279x279px|Zulfuǧar [[Krym]]ədə]] 1937-minə sorədə dy činajət məčəllə 64-minə bə Səvet hukuməti əks mubarizə bardə təškilati uzv maddə ittihom be gorəš bə Sibir surgun kardə byə. 1938-minə sori sentjabrə mangi 21-də 5 sor ozodətiko məhrum kardə bə. Surgunədə beədə surgunə dušərgədə nəšr kardə gəzeti redaktor ko kardəše. Azərbojčonə ijən Tolyšə zyvonədə šeiron nyvyštəše. Cy Azərbajčoni ijan ce dynjo ədəbijjatiku poetik nymunon bə tolyšə zyvon pegordynijəše. Tolyšə zyvonədə nyvyštəbə iminnə poema muəllife. 1942-minə sorədə ijunə mangi 9-də Kemerovo vilajəti Mariinsk šəhərədə yštə dynjo dəgiš kardəše. 6 ijun 1937 sorədə Mərəngoə Komitə (MK) plenumi dəvarde bəpeštə, Azərbojčoni Kompartijə XIII jyǧnəǧi nezi, končo bə MK hisobot no-pegət kardejdəbin, kom parson bəben u məzmuni barədə, čo parson dylədə cy «azərbojčonə zyvoni pok karde» barədə syxan še. Gyləj ištirokəkə «taton zyvoni pok karde» barədə no-pegətyš bino karde. Bə ymi Mirčəfər Baǧyrov votyše — «Az fik kardəm ki, həni lozime cy [[taton]] zyvoniku, [[Kurdi zyvon|kurd]]<nowiki/>i, tolyšə zyvoniku bə tyrkə (azərbojčonə) zyvon dəvarde. Maarifəti xəlǧə kommisarijət bəpe təšəbbus nišon bykə, əvon həmmə azərbojčonyžin»<ref>''Игбал Абилов.'' [https://regnum.ru/article/2504611 Репрессированное талышеведение.]</ref><ref>''Исмаилов Эльдар.'' История «большого террора» в Азербайджане. — <abbr>М.</abbr>: Политическая энциклопедия, 2015. — С. 155—156. — <nowiki>ISBN 978-5-8243-1943-9</nowiki>.</ref>. Cy plenumi bəpeštə ǧəror bešeli cy gədə milləton zyvonədə təhsil dojku dijəro mande u həmmə bə tyrkə zyvon ovoštynije. 1936—1938 soronədə tolyšə rušinfikon repressijə kardə bin, tolyšə məktəbon, teətr u pedagožijə texnikum dəbastə bin, kitobon u ružnomon vadoj ǧadaǧan bin. Zulfuǧar tasyb kardyše de Azərbojčoni SSR kompartijə Mərəngoə Komitə iminə kotibi u sədri Mirčəfər Baǧyrovi. Navkonə inǧylobəkə [[Širəli Axundov]] de Zulfuǧari əloǧəš hestbe. Axundovi məčbur kardyšone Zulfuǧari əlejh syxan vote (koryǧ došone, əcəj rostə nyngiki pust dynišone). Koryǧ səjədə, əv votyše: «1936 sorədə az təsodufədə Z. Əhmədzadə vindyme. Əv bəmy votyše ki, əv nijonijə syrə təškiloti uzve, končo [[Mirsalajev Bekəǧə|Bekəǧə Mirsalajev]] sədre (əjən pepressijə kardyšone) u pidəšbe ki az bəvon umžən bybum. Cy təškiloti məǧsədədə Tolyšə məholi cy Azərbojčoniku čo kardejən hestbe». Axundov votyše, əv «təsodufən dy ruž bəpeštə ižən Z. Əhmədzadə vindyše. Zulfuǧar bəj asbardyše dy gylə čyvonə odəm bə Tolyš vyǧande bo təbliǧat barde gornə u əcəj məǧsəd be Tolyšə zəminon cy Azərbojčoniku čo karde». De ittihomi Zulfuǧari əlejh činojətə əməl pekardyšone<ref name=":4" /><ref name=":3" />. Pešo, kali vaxt bəpeštə Širəli Axundov votyše ki əv məčbur be Zulfuǧari əlejh syxanon nyvyšte, bydə bəj koryǧ nydən: «Bəmy koryǧ dojdəbin u məčbur kardyšone šər ǧande bə Z. Əhmədzadə. Cymy syxanon du bin»<ref name=":3" />. 15 mart 1938 sorədə Azərbojčoni SSR NKVD organon əj həbs kardyšone u məhkum kardə bejdə de RSFSR Činojətə Məčəllə 64 maddə (Vətəni həvate) SSRI NKVD-ədə 23 avgust 1938 sori, bənə «Kontrnatsionalistə u terroristə təškiləti Lankoni filiali» ištirokəkə, kom nojdə «məǧsəd Lankoni cy Azərbojčoniku čo karde» u «Tolyšə muxtarijəti» soxte. De ittihomi 5 sor islokardə-zəhmətə nyštəčoədə. Myddəti Kemerovo oblastədə dəvonijedəbe, Mariinsk šəhərədə<ref name=":4" />. === Sibirədə surgun === Surgunədə [[Sibir]]<nowiki/>i zindonə nyštəčoədə Əhmədzadə həmən de ofəjevonə əməlonən məšǧul bejdə, nyštəčo ružnomə redaktor bejdə, šeiron nyvyštejdə. Kali vaxtədə nun pate vyrə ko kardə. Ižən vaxtədə Əhmədzadə nyštəčoəcə 10 ruž bə karser šodoə bejdə. Karseri bəpeštə əv rəjrə noxəš gynije bino kardejdə, əcəjku mujon emedən, nyngon dəžedən. Nətičədə əv tosə myddəti oxoj nyzynəše žije, gonə noxəši bəpeštə šair Mariinski šəhəri noxəšxonədə 1942 sorədə 1 junədə bə rəhmət šedə. Zulfuǧari duston dylədə Gulərə Kadirbekovə «Köylü qızı» («Di kinə»), kom Sibirədə bəj dastək dojdəbe. Gulərə ičtimoijə xodim be, publisist, cy «Şərq qadını» ružnomə soxtəkəs u iminə redaktor. Əvyšynən bə Sibir surgun kardəšonbe. Bə yštə zoə Əjubi Əhmədzadə, Zulfuǧar rəjrə cy Guləri barədə votejdəbe, bəj hurməti, mynnədorəti nišon dojdəbe. Cy Zulfuǧari gyləj dustonədə xəlǧi šair Səməd Vurǧun be. De Zulfuǧari zoə Əjubi syxanon zyne bejdə ki kejnə əcəj pyə Sibirədə be, Vurǧun yštən cy Baǧyroviku xahiš kardəbe əj ogyrdynije: «Baǧyrov həmro, tolyšə xəlǧiku gyləj inǧylobə šair heste, əv gynoš ni, ogyrdynən əj bə Azərbojčon», bymi Baǧyrov xyšmin čəvob doše, xahiši ohaštyše: «Səməd sə ko kardə, cic votejdəš ty? Həzo gylə Əhmədzadə šən, u ysət az bo ym Əhmədzadə bynəvom?»<ref name=":1" />. 9 avgusti 1956 sorədə SKUD VS AzSSR tərəfiku reabilitasijə kardə byə bə činojəti məzmuni nybe gornə<ref name=":4" />. == Ədəbijotə fəolijət == [[Fajl:Азбука (Əlifbe) на талышском языке, 1936 год.jpg|miniatyur|276x276px]] Tolyšonku besəvodəti ləǧv karde gornə 1928 sorədə latyn əlifbo əsosədə bo tolyšə zyvoni əlifbo soxtə be. By myddətədə tolyšə zyvonədə məktəbon okardəšonbe, Lankonədə Tolyšə Pedagoži Texnikum təškil kardə be. Bo tolyšə məktəbon tosə 6-nə sinifi bo notəmomə mijonə təhsili səjro dərsə kitobon nyvyštə bin. 1920-nə soron oxojədə tolyšə zyvonədə kitobon cap karde təškil kardə be Boku «Azərnəšr» nəšrədə, tolyšə teətr soxtə be<ref name=":5">''Игбал Абилов.'' Советские книги на талышском языке (1929-1938 гг.): неизученное наследие // XXX Международный конгресс по источниковедению и историографии стран Азии и Африки: К 150-летию академика В.В. Бартольда (1869-1930) / Отв. ред.: Н.Н. Дьяков, А.С. Матвеев. — <abbr>СПб.</abbr>: Студия "НП-Принт", 2019. — Т. 1. — С. 63—64. — 528 с. — <nowiki>ISBN 978-5-901724-94-1</nowiki>.</ref>. Ve jolə tohfə by koədə Zulfuǧar Əhmədzadə, [[Muzəffər Nəsirli]], [[Ǧulam Ələkbərov]] dəǧandəšone, de cəvon əməlon 1930-nə soronədə əlifbo, məktəbi dərsə kitobon u bo tolyšə zyvoni kitobon cap kardə bin. 1930-nə soriku tosə 1938 sori myddətədə tolyšə zyvonədə xəjli pegordynijə bədii ədəbijot cap kardə be, tolyšə zyvoni Azərbojčoni zyvonəzynonən tədǧyǧ bardejdəbin<ref name=":2" />. 1930-nə soronədə Azərbojčoni dovlətə elmi-tədǧyǧə institutədə bo tolyšə mədənijəti tədǧyǧ karde u ozazvije ǧysm obəbe. Azərbojčonə proletarijon-ənyvyšton šurə dylədə cy tolyšon proletarijon-ənyvyšton ǧysm təškil kardə be, bo tolyšə koəkə u kolxozəkon maarif karde məǧsədiro. Tolyšə tədǧyǧotəbə alimi [[Igbal Əbilov]]<nowiki/>i yštə məǧolədə žygo nyvyštə<ref name=":5" />:<blockquote>tolyšə zyvonədə pegordynijə u soxtə byə ədəbijotədə bəpe žygo gylə əsosə grup čo karde: məktəbiro u handə ədəbijot (hežo de bədii ədəbijoti məčmuon, tolyšə zyvoni, tyrkə zyvoni u urusə zyvoni gramətikə bo tolyšə məktəbon), təbliǧət bardə u rəsmijə materialon (hežo sovet kišvəri konstitusijə ja I.V. Stalini, L.P. Berijə, V.M. Molotov nytǧon bə tolyšə zyvoni pegordynon), tyrkə, urusə ja dynjo ədəbijotiku pegordynon (M.F. Axundov, D. Defo, S.J. Maršak, M. Seidzadə, F. Šiller, Č. London, I. S. Turgenev, A. P. Cexov), sanitarijə kitobon, dij maši u žəgo myžorədə. Čo dyǧǧəti lozime doj bə tolyšə mahnejon məčmuə, kom cap kardəše məšhurə folklorist u žurnalist Muzəffər Nəsirli (1902—1944). Cy kitobonədə vejni hežo ysətən aktualin.</blockquote> == Ofəjevonəti == [[Fajl:Мюнхгаузен на талышском языке, 1936 год.jpg|miniatyur|«Munhauzeni Sərgızəşton» Pejəgordyn bə tolyši: [[Izzət Abdullajev]], Redaktor: Zulfuǧar Əhmədzadə|338x338px]] Zulfuǧar Əhmədzadə — 1930-nə soron ən məšhurə tolyšə ičtimoijə xodime, ysətnə ədəbijə tolyšə zyvoni soxtəkəsonədə gyləje. Tolyšə, tyrkə u čo zyvononədə xəjli šeiron u poemon myəllife, cəvon dylədə vej nominin «Tolyši žimon» (1931 sor, tolyšə zyvonədə, ičo de Muzəffər Nəsirli), «Dəvardə ružon» (tolyšə zyvonədə) u «Arktikə dastany» (tyrkə zyvonədə, Arktikə bijonədə təsə «Celuskin» sovet gəšti barədə) poemon, «Handə kitob» (tolyšə zyvonədə, ičo de M. Nəsirli), «Tolyšə zyvon» 1937 sor (tolyšə zyvonədə, ičo de Ǧ. Ələkbərov), «Kyryngo» (tolyšə zyvonədə). Əcəj «Arktikə dastany» poema 1934 sorədə ədəbijə kešədə bə iminə vyrə təltif be u Azərbojčoni ənyvyšton šurə bə Əhmədzadə 5000 rubl myždi doše. Kešədə ištirok kardejədə əv yštə poema de «Göyərçin» («Kafte») təxəllusi edaštejdəbe<ref>''Mirhəšim Talyšly, Əhədov Etibar.'' Lankon: Ensiklopedijə = Lənkərən: Ensikloprdik məlumat. — 2. — Boku: ASC, 2017. — S. 149. — 584 s. — <nowiki>ISBN 5-89968-099-7</nowiki>.</ref>. 1933 sorədə B. Serebrjakov cy Əhməzadə «Kolxoz cy sosijalizmi roje» šeiri tolyšiku bə urusi pegordyniše u «Literaturnoje Zakavkazje» žurnalədə cap kardə be<ref>''Серебряков Б.Я.'' Ахмедзаде. Колхоз путь к социализму. // Литературное Закавказье. — 1933. — № 1.</ref>. Əhmədzadə bə tolyšə zyvon cy urusə u dynjo klassikon əsəron pegordyniše, bo ibtidoijə məktəbi dərsə kitobon u bo tolyšə zyvoni handə dərsəvonə nyvyštyše<ref>XX—XXI əsron tolışə poeziya almanax / Hamati V, Ejvazon A.. — Boku: Ecoprint, 2021. — S. 3-15. — 520 s.</ref>. Sibiri surgunədə «Sibir» romani u «Köylü qızı» («Dij kinə») pjesyš u čo šeironyš nyvyšte. Cy Zulfuǧari kardə zəhmət, əcəj ofəjevonəti u žimoni ro bə vəomə tolyšə ənyvyšton u šairon zehni ve dyždə təsiriš byə. Latyn əlifbo əsosədə tolyšə əlifbo soxte de əcəj nomi əloǧəjne. [[Tofiǧ Ilhom]], [[Əli Nasir]], [[Xanəli Tolyš]], Əhəd Muxtar, Xilgət, Məsudi Dovran, [[Vəlišah Əlijev|Vəlišah]] u čo gylon, cy Zulfuǧar Əhmədzadə tolyšə ədəbijə məktəbi oko dojdəbin, u cy 1970-nə soronku tolyšə ədəbijə zyvoni ozavzijero vej əhmijətinə rolyšon hənək kardə<ref name=":3" />. 28 oktjabr 1998 sori Lankonədə konfrans dəvonijə be, kom bo Zulfuǧari 100-soronə jubileji be, u 29 oktjabrədə šairi jubileji gornə Ostoro šəhərədə konsert dəvonijə be. == Bibliografijə == * De M. Nasirli, «Zəhmət iyən Məktəb», dərsə kitob., 1930 * De M. Nasirli, «Jimoni ro» (bo besəvodono), dərsə kitob., 1931 * «Sıə kolxoz» (bo besəvodono), 1932 * «Davarda rujon», poema, 1932 * Bo besəvodon handə kitob (bo yolono), 1933 * De M. Nasirli, «Əlifba», 1933 * «Handə kitob. Bo III dərsə soriyo», 1933 * De M. Nasirl, «Handə kitob. Bo II dərsə soriyo», 1933 * «Tolışə zıvon (qraməriyən nıvıştə ğaydon)», 1934 * De Ǧ. Ələkbərov, «Fonetikə ijən morfologijə», 1 hissə, bo tolyšə məktəbi 5-nə sinifi, 1934 * «Arktika dastanı» («Arktikə dastan»), tyrkijədə poema, 1934 * De Ǧ. Ələkbərov., «Tolışə zıvon. Qrammatika iyən nıvıştə ğaydon», 1937 * «Tolyšə kinə», bə tolyši pjes, sor zyne bejdəni === Məǧolon === * «Nəsirli və Mursəlov tərəfindən talış məktəblərinə məxsus yazılmış „İminci kitob“ adlı əlifba haqqında mülahizə» («Обзор алфавита в „Первой книге“, написанной М. Насирли и Шохубом Мурсаловым для талышских школ»), 1930 * «Okruqlarda maarif müəssisələrinin yoxlama yekunları» («Результаты проверок образовательных учреждений в районах»), 1930 sor === Bə tolyši pegordynijəjon === * Seidzade M. «Nərgiz», poema * Anri Barbus, «Yadon iyən duson» * Puškin A.S. «Poz» * Krylov I.A. «Fil iyən malut» * Vurgun S.. «Xuninə vıjor» * Nekrasov N., «Osonə ro» * Demjan Bednyj, «Asp iyən çəx» * M.A. Sabir, «Şikayət» * Mušvig M. «Čəbijə daj» * Bozimenski A. «Partbilet № 224332» === Pegordynijə əsəronədə redaktorəti === * Jakovlev A.S. «Amundseni živyš ijən cəj mačəra», (pejəgordyn A.R. Məhmudov), 1934 sor * [[Daniel Defo|Defo D]]. «Robinzon Kruzo heyrətinə jimon iyən çəy məcəron» («Robinzon Kruzo»), (peəg. A.R. Məhmudov), 1935 sor * Svift Č. «Gulliver liliputon məholədə» (peəg. Š. Mursalov), 1935 sor * Axundov S. «Sijo kinəli» (peəg. I. Abdullajev), 1935 sor * Axundzadə M. F. «Cy nəbatəti həkim Musjo Žordani de čaduəkə dərviši Məstəšahi nəǧl» («Повесть о Мусье Жордане — учёном-ботанике и дервише Масталишахе, знаменитом колдуне») (peəg. Š. Mursalov), 1935 sor * Andreev L.N. «Petkə gyjədə» (peəg. Š. Tagizade), 1936 sor * Ček London, «Kiši həxədə hikajə» (peəg. I. Abdullajev), 1936 sor * Žitkov B.S. "Fil", (peəg. [[Izzət Abdullajev]]), 1936 sor * Cexov A. «Kəštangə» (peəg. Š. Tagizade), 1937 sor * Čalal M. «Bəjžibə odəm» (peəg. Š. Tagizade), 1937 sor == Šikilon == <gallery widths="150" heights="150"> Fajl:Zulfugar Ahmedzade.png Fajl:Zulfugar Ahmedzade 2.jpg Fajl:Zulfugar Ahmedzade 3.jpg </gallery> == Oko doə byə ədəbijot == # A.A.Bajrami. Tolyši poezijə lesty//Tolyši sədo. 22.06.1993. # B.Həsənov., M. Talyšly. Ačı xatirələr//Leninci. 01.10.1998. # C.Rəhmanov. Illəri qovuşduran körpü//Tolyši sədo. № 17, 18.05.1993; № 20, 01.06.1993. # Ə.Aǧalarov, Ə. Əlišoǧlu. Lənkəranly hümmətçi//Azərboyčon gənčləri. 17.08.1989. # Əhəd Muxtar. Tərčumə mənəvi borčdur//Tolyši sədo. 08.06.1993. # H.Məmmədzadə. Yaddan çıxaranlar//Sovet Astarası. 27.04.1989. # H.Məmmədzadə. Zulfugar Əhmədzadə kimdir?//Tolyš, № 15, 2002. # H.Tanqərüj. Zulfugar Əhmədzadə//Tolyši sədo. №8,9. 1993. # Oručzadə Ilgar. Zulfugar Əhmədzadə//Tolyši sədo. № 29, 2003. # Tarix hər kəsə oz gijmətini verəčəkdir. Z. Əhmədzadənin gyzı Mərijət xanymla musahibə//Tolyši sədo. 29.06.1993. # Tehran Əlišanoǧlu. Z. Əhmədzadənin šeir poetikasına dair//Tolyši sədo. №24.06.07.1993; № 25. 13.07.1993. # Z.Əhmədzadə. Poemon ijan šeron. M.: 1990. # Z.Əhmədzadə. Šeron, tərcumon, məktubon. M.: 1992. # Z.Əhmədzadə (Pensəž). Vyžnijəbə əsəron. Sankt-Peterburg. 2002. == Səvonon == <references /> == Linkon == * [https://www.youtube.com/watch?v=Q5Yd9gmbMEE Lankonədə Zulguǧar Əhmədzadə 100 sornə jubilej dəvonije 28.10.1998 sor] * [https://www.youtube.com/watch?v=eWzwnS5xgD8 Zulfuǧari Əhmədzadə šeiri synanonku handə mahne ǧysm Ostoroədə jubilej dəvonijejədə 29.10 1998 sor.] [[Tispir:Tolyšə šairon]] [[Tispir:Tolyšə ənyvyšton]] [[Tispir:Tolyšə zyvon]] [[Tispir:Bə tolyšə zyvon pejəgordynon]] [[Tispir:Bə tolyšə zyvon poezijə pejəgordyn]] qk0wtv00sghxz7fo4e2hibirg1a4afb 0 9740 125374 125307 2026-07-13T13:18:07Z Гусейнага 51 Гусейнага номи овахте сәһифә [[İqtisadiyyat]] бә [[Iǧtisodijot]] 125307 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''İqtisadiyyat''' ərəb sıxane. Dınyo ve vırondə əçəy əvəzi ekonomika votedən ekonomika ğədimə yunani zıvoniku tərcümə kardiyəsə oykos-kə nomos-idarə karde məhnə doydə. İqtisadiyyat əsas məxsədış ha rúž tikəyən ve bə tələbaton de məhdud resurson təmin kardeye. İqtisadiyyati əsas 2 forməş heste-ozodə vıjor iqtisadiyyati, hükuməti idarə kardə iqtisadiyyat. Ozod vıjor iqtisadiyyatiyən ıştəni 3 forməş heste liberal vıjorə iqtisadiyyat-Amerikanə model, sosial istiğamət peqətə iqtisadiyyat Almanə model qıləyən sosial İsveçi model. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} ahzk2ldhmz24ves21nxi26mtmkauxeb 125376 125374 2026-07-13T13:30:12Z Гусейнага 51 125376 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Iǧtisodijot''' — ərəbi syxane. Dynjo ve vyrondə əcəj əvəzi ekonomika votejdən, ekonomika ǧədimə junani zyvoniku tərčumə kardijəsə ojkos-kə, nomos-idorə kardej məno dojdə. Iǧtisodijot əsos məxsədyš har ruž tikəjən ve bə tələboton de məhdud resurson təmin kardeje. Iǧtisodijoti əsos 2 formaš heste - ozodə vyžor iǧtisodijoti, hukuməti idorə kardə iǧtisodijot. Ozod vyžor iǧtisodijotijən yštəni 3 formaš heste liberal vyžorə iǧtisodijot - Amerikanə model, sosial səmt pegətə iǧtisodijot Almanə model gyləjən sosial Isveci model. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Iǧtisodijot]] 9lzbsp12wwttiytn5ppqsx9eymgi2c8 0 9754 125359 91200 2026-07-13T12:52:08Z ~2026-39390-60 51439 125359 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ism''' — cy əšja nomi nišon doə nytǧə poəve. Ismon bə '''''ki?''', '''cic?''', '''kom vyrə?''''' parson čəvob dojdən. == Tək ijən čəmə ismon == Ismon tək iən čəm bedən. cy ismon čəmi duz karde goroš bə syxanon oxo '''''-on''''' čəm šəkilci umžən kardedən. Məsələn: ''kəš - kəšon, odəm - odəmon.'' Oxoš də '''''o''''' saiti orəxə ismon čəmi tumo karde '''''go-''''' roš bə ismon oxo gyləj '''''-on''''' šəkilci əlovə karde lozime. Amma handeəsə cy '''''o'''''-nədə gləj tələffuz bedəni. Məsələn: ''sədo - sədoon.'' == Xysusijə ismon == Əšjaon ijəndyko də hostoni со karde goroš bəvon xususi nomon doə bən. Bəvon xususiə ism votedən. Məsələn: ''Kərim, Əli, Ozarbojžon.'' Xususiə ismon čumlə ha vyrədə də jolə hərfi nyvyštə bedən. == Ismi hol == Ismon čumlədə də со syxanon bə əloǧə dəšeədə dəgeš bedən. Bimi ismon bə holon goryš dəgeš be '''''vote-''' dən. Tolyši zyvonədə ismi dy holyš heste:'' # Nominə hol Nominə hol tolyši zyvonədə bə '''''"ki?"''', '''"cic?"/"ci?"''''' soalon čəvob doə nytǧə poəje. Məsələn: ''Šinənoz cəmə diədə həkim ko kardedə. In čumlədə Šinənoz bə '''"ki?"''' soali čəvob doe goroš isme. '''Ki''' cəmə diədə həkim ko kardedə? '''-Šinənoz.''''' # Vasitəjnə hol Vasitəjnə holədə bə ismon tolyši zyvonədə '''''-i''''' šəkilci ǧəbul kardə ismonin. Əǧəm ism də saiti ''orəxedə- bu'', əv šəkilci ǧəbul kardedəni. Məsələn: '''''Hyrdəni''' bə handevo bəvoǧandem bə Boku. '''Mələfə''' haftədə i kərə šyštedəmon. Bə '''Əǧəbači''' koǧəzyšon doe ki, bə məhkəmə byšu. Bə '''aləfi''' otəšyšon žə sutešone. Də '''Əfgani''' bə Sonə Kumə šimon. Sori sardə vaxtonədə kəvələ, čypə ve əbi, əǧətimon də '''tori'''.'' == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Tolyšə zyvon]] [[Tispir:Nytǧi poəon]] 10b0gq7jzyzlc6hv1fp9s1bk4cgyg7a 0 9887 125355 93888 2026-07-13T12:49:47Z ~2026-39390-60 51439 125355 wikitext text/x-wiki [[Fajl:Old_book_bindings.jpg|250x250px|thumb]] '''Ədəbijət'''<ref>[[Lija Pirejko|<nowiki>Пирейко Л. А.</nowiki>]] <nowiki>«Талышско-русский словарь. Толышә үрүсә лүғәт». 1976, c. 99, 288</nowiki></ref>, '''ədəbijot''' — syxanə sənətonədə gyləje ki, obrazinə holədə nišo dojdə insoni, čəmijəti fikfamon, cəvon dumoton, orzu-pijəjon. Tolyšon ədəbijotən ofəjə bedə, pərvəriš gətedə de dyglə ro: šifahinə ijan nyvyštəjnə. Cy nyvyštəjnə ədəbijoti de šifahinə ədəbijoti arədə hestyšone žinə fərgon: ** Šifahinə ədəbijot gəvonədə-šifahi holədə, nyvyštəjnə ədəbijot esə boj de nyvyšte-nyvyštə holədə ofəjedə, pevolo bedə. ** Šifahinə ədəbijot vej-vej ǧədime cy nyvyštəjnə ədəbijotisə. ** Šifahinə ədəbijoti bedəniše konkretə myəllif, anonimə ədəbijote. Həməxəlgi ofəjəvonəti məhsule. Nyvyštəjnə ədəbijot esə boj myəllifinə ədəbijote, jani hestyše fərdijə myəllif. ** Šifahinə ədəbijoti kali gyləjon hestyšone vejə varianton, esə boj nyvyštəjnə ədəbijoti hestyše iglə variant. ** Nyvyštəjnə ədəbijot ogətedə yštə ofəjəbə devri zyvonə-uslubə xusjəton, šifahinə ədəbijot ne. Həm nyvyštəjnə, həm šifahinə ədəbijoti hestyšone se ədəbijə čur: ** Lirikə čur ** Epikə čur ** Dramatikə čur ** Lirikə čur. Adətən de nəzmi bedə: jani baxš (təgti), gafijə, vəzn, ahəngyš byə nytgi formədə) İjo əsosinə vyrə gətedə insoni fikfami, rufi ovgati emosionalə (hissi) ifodə kardemon ijan pehandemon. Šifahinə lirikə čuri žanron: Ašigonə cosətron// bojatijon, vərsəǧejon, əloləjon, kyrdijon, lolojon, noləjon, lovəjon, šikaton, jasə noləjon, nozon, mahnejon. Nyvyštəjnə lirikə žanron: 1) klassikə šeeri žanron: gəzəl, gəsidə, myrəbbe (coli), myxəmməs (penčli), mysəddəs (šəšli) mysəbbe (haftli), mysəmmən (həštli)... 2) ašyǧə šeeri žanron: hafthyčəjnə, həšthyčəjnə, jonzəhyčəjnə (colijon, penčlijon, šəšlijon) 3) myasirə šeeri žanron: serijon, corijon, penčrijon, šəšrijon... Bə lirikə čuron aidbə žanron əsosinə obraz (surət) lirikə ǧəhrəmone. ** Epikə čur. Adətən de nəsri, (kali žanron de nəzmi) nyvyštə bedə: (Nəsr-jəni normalə bədiiə nytg) Byn čurədə žimoni bəsəoməjon geš təsvir kardə bedə. (Sužet//fabula (jəni cy bəsəoməj məǧz(lesy) nəǧl kardə bedə her-hevuž, xol-xycəjnə formədə. Epikə čurədə əsosinə vyrə gətedə ja təhkijə ( bəsəoməjon gəp žəj bedə sərǧəhrəmoni zyvonədə (1-nə šəxs)), jaən təsvir ( bəsəoməjon nəǧl kardə bedə myəllifi zyvonədə (3-nə šəxs)) Epikə čurijan hestyše vejə žanron: 1) Šifahinə epikə čuri žanron: Jolon syxanon// jolon votəjon, məsəlon, aǧylbylovonon//byzulon, zyvonaryštəjon, inomon/bovəjon, dyvo-sənon, nifinon, dylvandijon, səkuəjon, nəsihəton, zərfəton, lətifon, rəvajəton//əhvoloton, əfsonəjon// əsatiron// mifon, nəǧylon, dastonon...) 2) Nyvyštəjnə epikə čuri žanron: təmsilon, poemon, ocerkon, novellon, hekojon, romanon... ** Dramatikə čur Dramatikə čur de nəzmijan, de nəsrijan nyvyštə bedə. Byn čurədəbə əsəron bə səhnə nojdən, aktjoron ifo kardedən əj bo təmšovonon. Dramatiky čurijan hestyše can gylə žanron. 1) Šifahinə dramatikə čuri žanron: Vəjə-kojə təmšon, nəvuzə ritulon, hujəjon// hənəkon, šəbihon... 2) Avropəku əxzbə tragedija, komedija, pjeson ** Ədəbijotzynəti jaən ədəbijotšynosəti Ədəbijotijan hestyše bəštəxos ǧajdə-ǧanunon. Yn ǧajdə-ǧanunon (ǧanunumužbəjon), cəj prinsipon omutə elmi votedən ədəbijotzynəti. Ədəbijotzynəti hestyše se sahə: ** Ədəbijoti taryx ** Ədəbijoti nəzərijə. ** Ədəbijə tənǧyd. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Ədəbijot]] 8frjeh0hod6zhrttyszc8skjx1nqwc0 125373 125355 2026-07-13T13:14:30Z Гусейнага 51 125373 wikitext text/x-wiki [[Fajl:Old_book_bindings.jpg|250x250px|thumb]] '''Ədəbijət'''<ref>[[Lija Pirejko|<nowiki>Пирейко Л. А.</nowiki>]] <nowiki>«Талышско-русский словарь. Толышә үрүсә лүғәт». 1976, c. 99, 288</nowiki></ref>, '''ədəbijot''' — syxanə sənətonədə gyləje ki, obrazinə holədə nišo dojdə insoni, čəmijəti fikfamon, cəvon dumoton, orzu-pijəjon. Tolyšon ədəbijotən ofəjə bedə, pərvəriš gətedə de dyglə ro: šifahinə ijan nyvyštəjnə. Cy nyvyštəjnə ədəbijoti de šifahinə ədəbijoti arədə hestyšone žinə fərgon: ** Šifahinə ədəbijot gəvonədə-šifahi holədə, nyvyštəjnə ədəbijot esə boj de nyvyšte-nyvyštə holədə ofəjedə, pevolo bedə. ** Šifahinə ədəbijot vej-vej ǧədime cy nyvyštəjnə ədəbijotisə. ** Šifahinə ədəbijoti bedəniše konkretə myəllif, anonimə ədəbijote. Həməxəlgi ofəjəvonəti məhsule. Nyvyštəjnə ədəbijot esə boj myəllifinə ədəbijote, jani hestyše fərdijə myəllif. ** Šifahinə ədəbijoti kali gyləjon hestyšone vejə varianton, esə boj nyvyštəjnə ədəbijoti hestyše iglə variant. ** Nyvyštəjnə ədəbijot ogətedə yštə ofəjəbə devri zyvonə-uslubə xusjəton, šifahinə ədəbijot ne. Həm nyvyštəjnə, həm šifahinə ədəbijoti hestyšone se ədəbijə čur: ** Lirikə čur ** Epikə čur ** Dramatikə čur ** Lirikə čur. Adətən de nəzmi bedə: jani baxš (təgti), gafijə, vəzn, ahəngyš byə nytgi formədə) İjo əsosinə vyrə gətedə insoni fikfami, rufi ovgati emosionalə (hissi) ifodə kardemon ijan pehandemon. Šifahinə lirikə čuri žanron: Ašigonə cosətron// bojatijon, vərsəǧejon, əloləjon, kyrdijon, lolojon, noləjon, lovəjon, šikaton, jasə noləjon, nozon, mahnejon. Nyvyštəjnə lirikə žanron: 1) klassikə šeeri žanron: gəzəl, gəsidə, myrəbbe (coli), myxəmməs (penčli), mysəddəs (šəšli) mysəbbe (haftli), mysəmmən (həštli)... 2) ašyǧə šeeri žanron: hafthyčəjnə, həšthyčəjnə, jonzəhyčəjnə (colijon, penčlijon, šəšlijon) 3) myasirə šeeri žanron: serijon, corijon, penčrijon, šəšrijon... Bə lirikə čuron aidbə žanron əsosinə obraz (surət) lirikə ǧəhrəmone. ** Epikə čur. Adətən de nəsri, (kali žanron de nəzmi) nyvyštə bedə: (Nəsr-jəni normalə bədiiə nytg) Byn čurədə žimoni bəsəoməjon geš təsvir kardə bedə. (Sužet//fabula (jəni cy bəsəoməj məǧz(lesy) nəǧl kardə bedə her-hevuž, xol-xycəjnə formədə. Epikə čurədə əsosinə vyrə gətedə ja təhkijə ( bəsəoməjon gəp žəj bedə sərǧəhrəmoni zyvonədə (1-nə šəxs)), jaən təsvir ( bəsəoməjon nəǧl kardə bedə myəllifi zyvonədə (3-nə šəxs)) Epikə čurijan hestyše vejə žanron: 1) Šifahinə epikə čuri žanron: Jolon syxanon// jolon votəjon, məsəlon, aǧylbylovonon//byzulon, zyvonaryštəjon, inomon/bovəjon, dyvo-sənon, nifinon, dylvandijon, səkuəjon, nəsihəton, zərfəton, lətifon, rəvajəton//əhvoloton, əfsonəjon// əsatiron// mifon, nəǧylon, dastonon...) 2) Nyvyštəjnə epikə čuri žanron: təmsilon, poemon, ocerkon, novellon, hekojon, romanon... ** Dramatikə čur Dramatikə čur de nəzmijan, de nəsrijan nyvyštə bedə. Byn čurədəbə əsəron bə səhnə nojdən, aktjoron ifo kardedən əj bo təmšovonon. Dramatiky čurijan hestyše can gylə žanron. 1) Šifahinə dramatikə čuri žanron: Vəjə-kojə təmšon, nəvuzə ritulon, hujəjon// hənəkon, šəbihon... 2) Avropəku əxzbə tragedija, komedija, pjeson ** Ədəbijotzynəti jaən ədəbijotšynosəti Ədəbijotijan hestyše bəštəxos ǧajdə-ǧanunon. Yn ǧajdə-ǧanunon (ǧanunumužbəjon), cəj prinsipon omutə elmi votedən ədəbijotzynəti. Ədəbijotzynəti hestyše se sahə: ** Ədəbijoti taryx ** Ədəbijoti nəzərijə. ** Ədəbijə tənǧyd. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Ədəbijot]] qgw71gt2rkw8vz1g793v39ybieiahuj 0 20329 125378 124686 2026-07-13T14:11:49Z Гусейнага 51 125378 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Johan Volfgang von Gjote''' ([[Almani zyvon|alman]]. ''Johann Wolfgang von Goethe''; [[28 Avgust|28 avgust]] [[1749]] sor, [[Frankfurt Majnədə]] — [[22 Mart|22 mart]] [[1832]] sor, Vejmar) — almanijə šair, dramaturg, romanist, alim-ensiklopedist, kišvərə xodim, teətrə režissor u kritik. Əcəj əsəron dylədə — pjeson, šairəti, ədəbijot u estetikə kritika, həmən botanika, anatomijə, rangi barədə nyvyštəjon. Əv dynjoədə bənə jolə u nyfuzinə ənyvyšti hisob bedə, [[almani zyvon]]ədə nyvyštejdə, əcəj ofəjevonəti nyǧylə u hovužə təsiryš karde bə həšinyštə ədəbijotə, sijosijə u fəlsəfə fiki cy XVIII əsri oxojədə tosə cəmə vaxton. Gjote Vejmarədə bo žije mande 1775 sori nojabrə mangədə yštə iminə ovandinə roman «Čyvonə Verteri xyvəton» (1774) bəpeštə. Bəjšon dvorjani (bek) səvijə doše hertsog Saksen-Vejmari Karl Avgust 1782 sorədə. Gjote cy «Ofot u hurrəč» (alm. Sturm und Drang) ədəbijotə lyvemoni iminə ištirokəkə be. Vejmarədə iminə 10 sorədə Gjote cy nijonijə hertsogi šurə uzv be (1776—1785), hərbijə komissijə dylədə be u cy roon komissijədə, Ilmenauədə zəminiku nyǧə bekarde idorə kardejdəbe u kali inzibotijə reformon dəǧandyše bə Jeni universitet. Əv həmən Vejmarədə botanikə parki plani soxtejədə ištirok kardəšbe u Hertsogi saraji sənibəton onojədə. Cy Gjote iminə elminə əsər «Rəsəjon metamorfoza», nəšr be kejnə əv cy Italijəku 1788 soriku ogarde. 1791 sorədə əv Vejmarədə cy teətri direktor be, u 1794 sorədə dust be de dramaturg, taryxəzyn u filosofi Fridrix Šilleri, əcəj pjeson premjeron səhnədə əv tosə Šilleri marde 1805 sorədə nojdəbe. By dovrədə Gjote nəšr kardyše yštə dyminə roman «Vilhelm Mejsteri handə soron», šeirə epopeja «Herman u Doroteja», u 1808 sorədə — yštə ən nominə drama «Faust»i iminə hissə. Əcəj gəpon u 1790 sorədə čurbəčurə ičo bino kardə byə cijon de Šilleri, Johan Gotlib Fixti, Johan Gotfrid Gerderi, Aleksandr von Humboldti, Vilhelm von Humboldt, Avgust u Fridrix Šlegeli u bymi nomyšon noj vejmari klassisizm. Almanijə filosof Artur Šopenhauer bə «Vilhelm Mejsteri handə soron» votyše ym co gylə ən jolə romanonədə gyləje kejnəsə nyvyštə byə gylonədə, u amerikə filosof u esse nyvyštəkəs Ralf Uoldo Emerson votyše Gjote cy šəš gylə odəmi dylədəje cy «bəšərijəti nymojəndon» yštə de həminə nomi kitobədə (i rijədə de [[Platon]]<nowiki/>i, Emmanuil Svedenborgi, Monteni, [[Napoleon I|Napoleon]]<nowiki/>i u [[Villiam Šekspir|Šekspir]]<nowiki/>i). == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Johan Volfgang von Gjote]] [[Kategorijə:Almanijə šairon]] moisswisgi67a02wquwbhvsjcmhlw3f 0 20439 125377 2026-07-13T13:46:43Z Гусейнага 51 Created page with "{{Databox}} '''Ženg He''' ([[Cini zyvon|cini]]. adat. 鄭和, sojə. 郑和, pinjin. Zhèng Hé; 1371 sor — 1435 sor) — Min imperijədə admiral be, səjohvtvvon, floti idorə kardəkəs u diplomat, tumədə huejdsu. Əv təškil kardyše u sərdor be yštən haft gylə jolə dyjojə hərbi-tičorətə ekspedisijə, komon imperator Min bə Hindystoni, HindyCini, Ərəbijə nimələpəki u Həšipemə Afrikə kišvəron vyǧandəše. Hənijən versijon hestin ki, ə..." 125377 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ženg He''' ([[Cini zyvon|cini]]. adat. 鄭和, sojə. 郑和, pinjin. Zhèng Hé; 1371 sor — 1435 sor) — Min imperijədə admiral be, səjohvtvvon, floti idorə kardəkəs u diplomat, tumədə huejdsu. Əv təškil kardyše u sərdor be yštən haft gylə jolə dyjojə hərbi-tičorətə ekspedisijə, komon imperator Min bə Hindystoni, HindyCini, Ərəbijə nimələpəki u Həšipemə Afrikə kišvəron vyǧandəše. Hənijən versijon hestin ki, ə ekspedisijon bə Amerikə u Avstralijv dyjokənon rəsəbin. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Cini səjohətəvonon]] coop2i0ke5567h06tb4jotav2i6stwj 0 20440 125379 2026-07-13T14:12:00Z Гусейнага 51 Created page with "{{Databox}} '''Ernst Ingmar Bergman''' ([[Isveci zyvon|isvec]]. ''Ernst Ingmar Bergman''; [[14 Ijul|14 ijul]] [[1918]] sor, Uppsala, [[Isvec]] — [[30 Ijul|30 ijul]] [[2007]] sor, Forjo, Gotland, [[Isvec]]) — isvecə teətri u kino režissor, ssenarist, ənyvyšt. Cy myəllifə kino ən jolə kinorežissjor hisob bejdə. Cy Bergmani ən məšhurə filmonədə — «Haftminə myhi» (1957), «Eǧə cimən» (1957), «Šəxs» (1966), «Vargi saat» (1968), «Pyc-pycon..." 125379 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ernst Ingmar Bergman''' ([[Isveci zyvon|isvec]]. ''Ernst Ingmar Bergman''; [[14 Ijul|14 ijul]] [[1918]] sor, Uppsala, [[Isvec]] — [[30 Ijul|30 ijul]] [[2007]] sor, Forjo, Gotland, [[Isvec]]) — isvecə teətri u kino režissor, ssenarist, ənyvyšt. Cy myəllifə kino ən jolə kinorežissjor hisob bejdə. Cy Bergmani ən məšhurə filmonədə — «Haftminə myhi» (1957), «Eǧə cimən» (1957), «Šəxs» (1966), «Vargi saat» (1968), «Pyc-pycon u zikkon» (1972), «Fanni u Aleksandr» (1982). Ingmar Bergman šest gyləjə ve bəədijə u sənədinə filmon kəšəše bo kino u televindemoni, u hežo yštən bo əvon ssenarij nyvyštəšbe. U əcəj hisobədə sa hafto gyləjsə teətrə təmšo heste. 1953 soriku əcəj xəjli sorinə həmkoəti bino be de kinooperatori Sven Njukvisti. Cy Bergmani filmonədə rəjrə žygo aktjoron kəšedəbinː Harrijet Andersson, Kiv Ulman, Gunnar Bjornstrand, Bibi Andersson, Erland Juzefson, Ingrid Tulin, Maks Fon Sjudov u Gunnel Lindblum. == Səvonon == {{Səvonon sijohi}} [[Tispir:Isveci režissoron]] 4adztm3k2s82dxm308ix827pfltffbw 0 20441 125390 2026-07-14T01:35:43Z ~2026-39554-00 51503 Created page with "{{Databox}} '''Kazujoshi Tatsunami''' (立浪和義, 19 avgust 1969, [[Japonijə]] [[Osaka]]) — [[Japonijə]] beisbol hənək kardəkəse. [[Tispir:Šəxsijəton]]" 125390 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Kazujoshi Tatsunami''' (立浪和義, 19 avgust 1969, [[Japonijə]] [[Osaka]]) — [[Japonijə]] beisbol hənək kardəkəse. [[Tispir:Šəxsijəton]] lr5xr7swctagd95opup9bnhbdav41le