lipu Wikipesija
tokwiki
https://tok.wikipedia.org/wiki/lipu_open
MediaWiki 1.47.0-wmf.9
case-sensitive
Media
ilo
toki
jan
jan la toki
pali
pali la toki
sitelen
sitelen la toki
MediaWiki
MediaWiki la toki
kipisi
kipisi la toki
nasin ilo
nasin ilo la toki
kulupu
kulupu la toki
nimi
nimi la toki
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
ma Alan
0
104
69028
2192
2026-07-06T06:06:05Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
jan Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq li ante e nimi pi lipu "[[ma Ele]]" tawa lipu "[[ma Ala]]"
2192
wikitext
text/x-wiki
{{poki sona ma
|nimi ma = ma Ele
|nimi mama = Éire<br>Ireland
|len ma = [[sitelen:Flag of Ireland.svg|border|130px]]
|sitelen lawa = [[sitelen:Coat of arms of Ireland.svg|101x85px]]
|kalama musi ma = Amhrán na bhFiann<br>[[sitelen:United States Navy Band - Amhrán na bhFiann.ogg]]
|sitelen ma = [[sitelen:EU-Ireland.svg|220px]]
|ma tomo lawa = [[ma tomo Talin]]
|toki lawa = [[toki Kelike]]<br>[[toki Inli]]
|mani = [[mani Elopa]] (€)
|ISO 3166 = IE
|toki anpa pi sitelen ma = ma Ele (laso pimeja) lon [[kulupu ma Elopa]] (laso walo)}}
{{lili ike}}
{{kon ante|ma pi ma Elopa|ma tomo pi Kaliponja|ma tomo Losansele}}
{{nimi ijo|'''ma Ele'''|Éire|toki Kelike}} anu {{nimi ijo|'''ma Alan'''|Ireland|toki Inli|}} li lon [[ma Elopa]]. ona li lon [[ma sike telo Ele]], li lon poka pi [[ma Ele lete]] ([[ma Juke]]). ma Ele la [[toki Inli]] en [[toki Kelike]] li suli.
== tenpo pini ==
ma Ele pi tenpo ni li open lon tenpo sike nanpa 1921.
[[ma Inli]] li open lawa e ma sike Ele lon kulupu nanpa luka luka tu pi sike suno ale. jan Ele li wile e ni: jan Inli li awen ala lon ma Ele. tan ni la, kulupu nasin pi lawa jan li lon tenpo mute. tenpo sike nanpa 1798 la, kulupu nasin pi lawa jan li utala e jan Inli tan ni: ona li wile kama jo e ma. taso ni li lon ala. tenpo sike nanpa 1801 la, [[ma Piten]] en ma Ele li wan tawa [[ma Juke]].
tenpo sike nanpa 1845 la [[kili pi noka kasi|kili pan]] li kama mute lili tan ijo jaki. tenpo sike poka la jan mute li moli tan ni: ona li ken ala moku. jan mute kin li tawa [[ma Mewika]].
tenpo sike nanpa 1919 la kulupu nasin pi lawa jan li utala e jan Inli. ona li kama jo e ma mute. ma Ele li kama ken pali pi wile ona. taso [[ma Ele lete]] li awen lon ma Juke.
{{ma Elopa}}
[[kulupu:ma lon ma Elopa]]
{{DEFAULTSORT:Ele, ma}}
[[kulupu:ma lawa|Ele]]
5roj108zlsotc59xhviaxpmgzvzpbq2
69030
69028
2026-07-06T06:06:18Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq moved page [[ma Ala]] to [[ma Ele]] over redirect
2192
wikitext
text/x-wiki
{{poki sona ma
|nimi ma = ma Ele
|nimi mama = Éire<br>Ireland
|len ma = [[sitelen:Flag of Ireland.svg|border|130px]]
|sitelen lawa = [[sitelen:Coat of arms of Ireland.svg|101x85px]]
|kalama musi ma = Amhrán na bhFiann<br>[[sitelen:United States Navy Band - Amhrán na bhFiann.ogg]]
|sitelen ma = [[sitelen:EU-Ireland.svg|220px]]
|ma tomo lawa = [[ma tomo Talin]]
|toki lawa = [[toki Kelike]]<br>[[toki Inli]]
|mani = [[mani Elopa]] (€)
|ISO 3166 = IE
|toki anpa pi sitelen ma = ma Ele (laso pimeja) lon [[kulupu ma Elopa]] (laso walo)}}
{{lili ike}}
{{kon ante|ma pi ma Elopa|ma tomo pi Kaliponja|ma tomo Losansele}}
{{nimi ijo|'''ma Ele'''|Éire|toki Kelike}} anu {{nimi ijo|'''ma Alan'''|Ireland|toki Inli|}} li lon [[ma Elopa]]. ona li lon [[ma sike telo Ele]], li lon poka pi [[ma Ele lete]] ([[ma Juke]]). ma Ele la [[toki Inli]] en [[toki Kelike]] li suli.
== tenpo pini ==
ma Ele pi tenpo ni li open lon tenpo sike nanpa 1921.
[[ma Inli]] li open lawa e ma sike Ele lon kulupu nanpa luka luka tu pi sike suno ale. jan Ele li wile e ni: jan Inli li awen ala lon ma Ele. tan ni la, kulupu nasin pi lawa jan li lon tenpo mute. tenpo sike nanpa 1798 la, kulupu nasin pi lawa jan li utala e jan Inli tan ni: ona li wile kama jo e ma. taso ni li lon ala. tenpo sike nanpa 1801 la, [[ma Piten]] en ma Ele li wan tawa [[ma Juke]].
tenpo sike nanpa 1845 la [[kili pi noka kasi|kili pan]] li kama mute lili tan ijo jaki. tenpo sike poka la jan mute li moli tan ni: ona li ken ala moku. jan mute kin li tawa [[ma Mewika]].
tenpo sike nanpa 1919 la kulupu nasin pi lawa jan li utala e jan Inli. ona li kama jo e ma mute. ma Ele li kama ken pali pi wile ona. taso [[ma Ele lete]] li awen lon ma Juke.
{{ma Elopa}}
[[kulupu:ma lon ma Elopa]]
{{DEFAULTSORT:Ele, ma}}
[[kulupu:ma lawa|Ele]]
5roj108zlsotc59xhviaxpmgzvzpbq2
69032
69030
2026-07-06T06:06:49Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq moved page [[ma Ele]] to [[ma Alan]] over redirect
2192
wikitext
text/x-wiki
{{poki sona ma
|nimi ma = ma Ele
|nimi mama = Éire<br>Ireland
|len ma = [[sitelen:Flag of Ireland.svg|border|130px]]
|sitelen lawa = [[sitelen:Coat of arms of Ireland.svg|101x85px]]
|kalama musi ma = Amhrán na bhFiann<br>[[sitelen:United States Navy Band - Amhrán na bhFiann.ogg]]
|sitelen ma = [[sitelen:EU-Ireland.svg|220px]]
|ma tomo lawa = [[ma tomo Talin]]
|toki lawa = [[toki Kelike]]<br>[[toki Inli]]
|mani = [[mani Elopa]] (€)
|ISO 3166 = IE
|toki anpa pi sitelen ma = ma Ele (laso pimeja) lon [[kulupu ma Elopa]] (laso walo)}}
{{lili ike}}
{{kon ante|ma pi ma Elopa|ma tomo pi Kaliponja|ma tomo Losansele}}
{{nimi ijo|'''ma Ele'''|Éire|toki Kelike}} anu {{nimi ijo|'''ma Alan'''|Ireland|toki Inli|}} li lon [[ma Elopa]]. ona li lon [[ma sike telo Ele]], li lon poka pi [[ma Ele lete]] ([[ma Juke]]). ma Ele la [[toki Inli]] en [[toki Kelike]] li suli.
== tenpo pini ==
ma Ele pi tenpo ni li open lon tenpo sike nanpa 1921.
[[ma Inli]] li open lawa e ma sike Ele lon kulupu nanpa luka luka tu pi sike suno ale. jan Ele li wile e ni: jan Inli li awen ala lon ma Ele. tan ni la, kulupu nasin pi lawa jan li lon tenpo mute. tenpo sike nanpa 1798 la, kulupu nasin pi lawa jan li utala e jan Inli tan ni: ona li wile kama jo e ma. taso ni li lon ala. tenpo sike nanpa 1801 la, [[ma Piten]] en ma Ele li wan tawa [[ma Juke]].
tenpo sike nanpa 1845 la [[kili pi noka kasi|kili pan]] li kama mute lili tan ijo jaki. tenpo sike poka la jan mute li moli tan ni: ona li ken ala moku. jan mute kin li tawa [[ma Mewika]].
tenpo sike nanpa 1919 la kulupu nasin pi lawa jan li utala e jan Inli. ona li kama jo e ma mute. ma Ele li kama ken pali pi wile ona. taso [[ma Ele lete]] li awen lon ma Juke.
{{ma Elopa}}
[[kulupu:ma lon ma Elopa]]
{{DEFAULTSORT:Ele, ma}}
[[kulupu:ma lawa|Ele]]
5roj108zlsotc59xhviaxpmgzvzpbq2
69034
69032
2026-07-06T06:07:13Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
69034
wikitext
text/x-wiki
{{poki sona ma
|nimi ma = ma Alan
|nimi mama = Éire<br>Ireland
|len ma = [[sitelen:Flag of Ireland.svg|border|130px]]
|sitelen lawa = [[sitelen:Coat of arms of Ireland.svg|101x85px]]
|kalama musi ma = Amhrán na bhFiann<br>[[sitelen:United States Navy Band - Amhrán na bhFiann.ogg]]
|sitelen ma = [[sitelen:EU-Ireland.svg|220px]]
|ma tomo lawa = [[ma tomo Talin]]
|toki lawa = [[toki Kelike]]<br>[[toki Inli]]
|mani = [[mani Elopa]] (€)
|ISO 3166 = IE
|toki anpa pi sitelen ma = ma Ele (laso pimeja) lon [[kulupu ma Elopa]] (laso walo)}}
{{lili ike}}
{{kon ante|ma pi ma Elopa|ma tomo pi Kaliponja|ma tomo Losansele}}
{{nimi ijo|'''ma Ele'''|Éire|toki Kelike}} anu {{nimi ijo|'''ma Alan'''|Ireland|toki Inli|}} li lon [[ma Elopa]]. ona li lon [[ma sike telo Ele|ma sike telo Alan]], li lon poka pi [[ma Ele lete|ma Alan lete]] ([[ma Juke]]). ma Alan la [[toki Inli]] en [[toki Kelike]] li suli.
== tenpo pini ==
ma Alan pi tenpo ni li open lon tenpo sike nanpa 1921.
[[ma Inli]] li open lawa e ma sike Alan lon kulupu nanpa luka luka tu pi sike suno ale. jan Alan li wile e ni: jan Inli li awen ala lon ma Alan. tan ni la, kulupu nasin pi lawa jan li lon tenpo mute. tenpo sike nanpa 1798 la, kulupu nasin pi lawa jan li utala e jan Inli tan ni: ona li wile kama jo e ma. taso ni li lon ala. tenpo sike nanpa 1801 la, [[ma Piten]] en ma Alan li wan tawa [[ma Juke]].
tenpo sike nanpa 1845 la [[kili pi noka kasi|kili pan]] li kama mute lili tan ijo jaki. tenpo sike poka la jan mute li moli tan ni: ona li ken ala moku. jan mute kin li tawa [[ma Mewika]].
tenpo sike nanpa 1919 la kulupu nasin pi lawa jan li utala e jan Inli. ona li kama jo e ma mute. ma Alan li kama ken pali pi wile ona. taso [[ma Ele lete|ma Alan lete]] li awen lon ma Juke.
{{ma Elopa}}
[[kulupu:ma lon ma Elopa]]
{{DEFAULTSORT:Ele, ma}}
[[kulupu:ma lawa|Ele]]
q9h0jb9vlhr9jkoox9onybgjmmcm0kd
mun Jupite
0
120
69047
68792
2026-07-06T06:48:32Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
69047
wikitext
text/x-wiki
[[File:Jupiter, image taken by NASA's Hubble Space Telescope, June 2019.png|thumb|sitelen pi mun Jupite.]]
[[File:Galilean satellites noborder.jpg|thumb|mun Ijo en mun Elopa en mun Kanimi en mun Kaliso li sike e mun Jupite.]]
[[suno mi]] la, {{nimi ijo|'''mun Jupite''' anu '''mun Jowi'''|[[file:jupiter symbol (fixed width).svg|20px|♃]]''Iūpiter'' anu ''Iovis''|toki Lasina|sewi pi kon sewi}} li [[mun]] nanpa luka. [[kulupu suno]] la, ona li suli mute. ona li kon taso li jo ala e ma kiwen.
kon ona li lete. taso, insa ona li seli mute. [[ma]] la, mun Jupite li suno lukin. taso, mun Jupite li pali ala e suno sin. [[sike loje suli]] li lon selo ona. suli pi sike ni li sama ma tu wan. nimi pi mun Jupite li sama e [[jan Jowe|jan sewi lawa]] pi [[nasin sewi Loma]].
== mun pi mun Jupite ==
[[sitelen:Jupitermoonsdiagram.png|thumb|mun pi mun Jupite]]
jan li sona e mun 115 pi mun Jupite. mun lili mute li sike e mun Jupite. mun mute li lili mute. taso, mun tu tu li suli.
mun suli sike 4 li sike e mun Jupite. nimi ona li [[mun Elopa]], li [[mun Kanimi]], li [[mun Kaliso]], li [[mun Ijo]]. [[jan Kalilejo Kalili|jan Kalijejo Kalili]] li kama sona e mun suli sike pi mun Jupite. mun suli sike pi mun Jupite li [[kulupu mun Kalilejo]].<ref>{{tan sona|nimi jan kepeken toki tan=Robert T. Pappalardo, William B. McKinnon, Krishan K. Khurana|tan=Europa|kulupu toki=The University of Arizona space science series|ijo pana=University of Arizona press|tenpo=2009|tenpo lukin=2026-07-03}}</ref>
tenpo mun pi mun Kaliso li tenpo mun tu pi mun Kanimi. tenpo mun pi mun Kanimi li tenpo mun tu pi mun Elopa. tenpo mun Elopa li tenpo mun tu pi mun Ijo.<ref>{{tan sona|nimi jan kepeken toki tan=Allard Veenstra, Quirijn van Woerkom, Alessandra Marzolini, Sam Fayolle, Valerio Filice|toki tan=en|kipisi=1|linja=https://www.nature.com/articles/s41467-026-72078-4|tan=Good vibrations: Exploring how orbital resonance shapes the Galilean moons|nanpa=17|kulupu toki=Nature Communications|tenpo=2026-05-11|tenpo lukin=2026-07-03}}</ref>
mun 4 li poka e mun Jupite. supa pi mun Jupite la suli tawa li lili.<ref>{{tan sona|nimi jan kepeken toki tan=Ian R. Brunton, Konstantin Batygin|kipisi=15|linja=https://iopscience.iop.org/article/10.3847/1538-4357/adf432|tan=On the Origin and Dynamical Evolution of Jupiter’s Moon Amalthea|nanpa=991|kulupu toki=The Astrophysical Journal|tenpo=2025-09-20|tenpo lukin=2026-07-03}}</ref>
mun li sike sewi lon sike 28° la ona li [[kulupu mun Imalija]].<ref name=":0" />
mun li sike ante lon poka [[mun Ananke]] la ona li mun pi [[kulupu mun Ananke]]. mun li sike ante lon poka [[mun Pasipe]] la ona li mun pi [[kulupu mun Pasipe]]. mun li sike ante li sike sewi lon sike 165° la ona li mun pi [[kulupu mun Kame]].<ref>{{tan sona|nimi jan kepeken toki tan=Scott S. Sheppard, David C. Jewitt|toki tan=en|kipisi=261–263|linja=https://www.nature.com/articles/nature01584|tan=An abundant population of small irregular satellites around Jupiter|nanpa=423|kulupu toki=Nature|tenpo=2003-05|tenpo lukin=2026-07-03}}</ref>
mun ala li poka e [[mun Semiso]] e [[mun Paletuto]].<ref name=":0">{{tan sona|nimi jan kepeken toki tan=Tommy Grav, Matthew J. Holman, Brett Gladman, Kaare Aksnes|linja=https://arxiv.org/abs/astro-ph/0301016|tan=Photometric Survey of the Irregular Satellites|tenpo=2003|tenpo lukin=2026-07-03}}</ref>
{| class="wikitable"
|+mun pi mun Jupite
!nanpa
!nimi
!suli
(km)<ref>{{tan sona|toki tan=en-US|linja=https://sites.google.com/carnegiescience.edu/sheppard/moons/jupitermoons|tan=Scott S. Sheppard - JupiterMoons|tenpo lukin=2026-07-03}}</ref>
!suli tawa pi mun Jupite
(km)<ref>{{tan sona|linja=https://ssd.jpl.nasa.gov/sats/elem/sep.html|tan=Planetary Satellite Mean Elements|tenpo lukin=2026-07-03}}</ref>
!kulupu
|-
|16
|[[mun Mesi]]
|43.4
|128,000
|sike insa
|-
|15
|[[mun Ataseja]]
|16.5
|129,000
|sike insa
|-
|5
|[[mun Amateja]]
|167.2
|181,366
|sike insa
|-
|14
|[[mun Sipi]]
|98.5
|221,889
|sike insa
|-
|1
|[[mun Ijo]]
|3,642.6
|421,700
|kulupu mun Kalilejo
|-
|2
|[[mun Elopa]]
|3,121.6
|670,900
|kulupu mun Kalilejo
|-
|3
|[[mun Kanimi]]
|5,268.2
|1,070,400
|kulupu mun Kalilejo
|-
|4
|[[mun Kaliso]]
|4,820.6
|1,882,700
|kulupu mun Kalilejo
|-
| colspan="5" |''(mun mute pi sike nasa)''
|}
== tan sona ==
[[kulupu:mun]]
[[kulupu:mun Jupite| ]]
{{DEFAULTSORT:Jupite, mun}}
nfuv9q6w20b9hyeomoo1m77a2jc8r5n
69048
69047
2026-07-06T06:48:58Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
mi weka e ante #[[Special:Diff/69047|69047]] tan jan [[Special:Contributions/Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq|Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq]] ([[User talk:Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq|toki]])
69048
wikitext
text/x-wiki
[[File:Jupiter, image taken by NASA's Hubble Space Telescope, June 2019.png|thumb|sitelen pi mun Jupite.]]
[[File:Galilean satellites noborder.jpg|thumb|mun Ijo en mun Elopa en mun Kanimi en mun Kaliso li sike e mun Jupite.]]
[[suno mi]] la, {{nimi ijo|'''mun Jupite''' anu '''mun Jowi'''|[[file:jupiter symbol (fixed width).svg|20px|♃]]''Iūpiter'' anu ''Iovis''|toki Lasina|mama pi kon sewi}} li [[mun]] nanpa luka. [[kulupu suno]] la, ona li suli mute. ona li kon taso li jo ala e ma kiwen.
kon ona li lete. taso, insa ona li seli mute. [[ma]] la, mun Jupite li suno lukin. taso, mun Jupite li pali ala e suno sin. [[sike loje suli]] li lon selo ona. suli pi sike ni li sama ma tu wan. nimi pi mun Jupite li sama e [[jan Jowe|jan sewi lawa]] pi [[nasin sewi Loma]].
== mun pi mun Jupite ==
[[sitelen:Jupitermoonsdiagram.png|thumb|mun pi mun Jupite]]
jan li sona e mun 115 pi mun Jupite. mun lili mute li sike e mun Jupite. mun mute li lili mute. taso, mun tu tu li suli.
mun suli sike 4 li sike e mun Jupite. nimi ona li [[mun Elopa]], li [[mun Kanimi]], li [[mun Kaliso]], li [[mun Ijo]]. [[jan Kalilejo Kalili|jan Kalijejo Kalili]] li kama sona e mun suli sike pi mun Jupite. mun suli sike pi mun Jupite li [[kulupu mun Kalilejo]].<ref>{{tan sona|nimi jan kepeken toki tan=Robert T. Pappalardo, William B. McKinnon, Krishan K. Khurana|tan=Europa|kulupu toki=The University of Arizona space science series|ijo pana=University of Arizona press|tenpo=2009|tenpo lukin=2026-07-03}}</ref>
tenpo mun pi mun Kaliso li tenpo mun tu pi mun Kanimi. tenpo mun pi mun Kanimi li tenpo mun tu pi mun Elopa. tenpo mun Elopa li tenpo mun tu pi mun Ijo.<ref>{{tan sona|nimi jan kepeken toki tan=Allard Veenstra, Quirijn van Woerkom, Alessandra Marzolini, Sam Fayolle, Valerio Filice|toki tan=en|kipisi=1|linja=https://www.nature.com/articles/s41467-026-72078-4|tan=Good vibrations: Exploring how orbital resonance shapes the Galilean moons|nanpa=17|kulupu toki=Nature Communications|tenpo=2026-05-11|tenpo lukin=2026-07-03}}</ref>
mun 4 li poka e mun Jupite. supa pi mun Jupite la suli tawa li lili.<ref>{{tan sona|nimi jan kepeken toki tan=Ian R. Brunton, Konstantin Batygin|kipisi=15|linja=https://iopscience.iop.org/article/10.3847/1538-4357/adf432|tan=On the Origin and Dynamical Evolution of Jupiter’s Moon Amalthea|nanpa=991|kulupu toki=The Astrophysical Journal|tenpo=2025-09-20|tenpo lukin=2026-07-03}}</ref>
mun li sike sewi lon sike 28° la ona li [[kulupu mun Imalija]].<ref name=":0" />
mun li sike ante lon poka [[mun Ananke]] la ona li mun pi [[kulupu mun Ananke]]. mun li sike ante lon poka [[mun Pasipe]] la ona li mun pi [[kulupu mun Pasipe]]. mun li sike ante li sike sewi lon sike 165° la ona li mun pi [[kulupu mun Kame]].<ref>{{tan sona|nimi jan kepeken toki tan=Scott S. Sheppard, David C. Jewitt|toki tan=en|kipisi=261–263|linja=https://www.nature.com/articles/nature01584|tan=An abundant population of small irregular satellites around Jupiter|nanpa=423|kulupu toki=Nature|tenpo=2003-05|tenpo lukin=2026-07-03}}</ref>
mun ala li poka e [[mun Semiso]] e [[mun Paletuto]].<ref name=":0">{{tan sona|nimi jan kepeken toki tan=Tommy Grav, Matthew J. Holman, Brett Gladman, Kaare Aksnes|linja=https://arxiv.org/abs/astro-ph/0301016|tan=Photometric Survey of the Irregular Satellites|tenpo=2003|tenpo lukin=2026-07-03}}</ref>
{| class="wikitable"
|+mun pi mun Jupite
!nanpa
!nimi
!suli
(km)<ref>{{tan sona|toki tan=en-US|linja=https://sites.google.com/carnegiescience.edu/sheppard/moons/jupitermoons|tan=Scott S. Sheppard - JupiterMoons|tenpo lukin=2026-07-03}}</ref>
!suli tawa pi mun Jupite
(km)<ref>{{tan sona|linja=https://ssd.jpl.nasa.gov/sats/elem/sep.html|tan=Planetary Satellite Mean Elements|tenpo lukin=2026-07-03}}</ref>
!kulupu
|-
|16
|[[mun Mesi]]
|43.4
|128,000
|sike insa
|-
|15
|[[mun Ataseja]]
|16.5
|129,000
|sike insa
|-
|5
|[[mun Amateja]]
|167.2
|181,366
|sike insa
|-
|14
|[[mun Sipi]]
|98.5
|221,889
|sike insa
|-
|1
|[[mun Ijo]]
|3,642.6
|421,700
|kulupu mun Kalilejo
|-
|2
|[[mun Elopa]]
|3,121.6
|670,900
|kulupu mun Kalilejo
|-
|3
|[[mun Kanimi]]
|5,268.2
|1,070,400
|kulupu mun Kalilejo
|-
|4
|[[mun Kaliso]]
|4,820.6
|1,882,700
|kulupu mun Kalilejo
|-
| colspan="5" |''(mun mute pi sike nasa)''
|}
== tan sona ==
[[kulupu:mun]]
[[kulupu:mun Jupite| ]]
{{DEFAULTSORT:Jupite, mun}}
fw0ax8l0yo204avwmh9371pw7o81dvs
mun Wenu
0
209
69050
63381
2026-07-06T06:54:26Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
69050
wikitext
text/x-wiki
[[File:Venus-real color.jpg|thumb|sitelen pi mun Wenu.]]
[[File:Foto de Venera 9.png|thumb|sitelen selo pi mun Wenu. ilo Winela 9 li sitelen e ni.]]
[[suno mi]] la, {{nimi ijo|'''mun Wenu'''| [[file:venus symbol (fixed width).svg|20px|♀]]''Venus''|toki Lasina|olin}} li [[mun]] nanpa tu. suli pi mun Wenu li sama e suli pi [[ma|ma sike Tela]]. mun Wenu li jo e kon mute. tan ni la ona li seli mute. kon li len e selo, li awen e seli. mun ante la selo ona li seli mute. ona li jo e kon mute la sina ken ala lukin e selo. kon ona li jaki. selo ona li supa mute. taso, nena pi pana telo suno li lon selo ale. jan sona li pilin e ni: tenpo pini mute la mun Wenu li sama e ma sike Tela. tu li jo e kon, li suli sama, li seli sama. tan ni la jan li toki e ni: mun Wenu li [[jan sama]] pi ma sike Tela. mun Wenu li jo ala e mun lili. nimi pi mun Wenu li sama e [[jan sewi]] tan [[nasin sewi Loma]]. jan sewi ni li lawa e [[olin]], e [[unpa]], e [[mama]].
=== ilo pi mun Wenu ===
[[ma Sesesele]] li pana e [[ilo mun]] mute tawa mun Wenu. ilo ni li kulupu pi {{nimi ijo|[[ilo Winela]]|[[toki Losi]]: Вене́ра}}, li kama sona e ijo mute pi mun Wenu. ilo Winela 3 li kama lon selo pi mun Wenu. taso, ona li pakala tan ni: ona li jo ala e wawa li ken ala toki tawa ma Sesesele. ilo Winela 4 li kama insa kon la kon li pakala e ona. taso, ona li ken pilin e kon kepeken ilo ona. ilo Winela 7 li kama lon selo kepeken tenpo lili. ona li kama sona e seli selo e ni: telo li lon ala. ilo Winela 9 li kama lon selo li sitelen e selo.
[[ma Mewika]] li pana kin e ilo. ilo ni li tan kulupu pi {{nimi ijo|[[ilo Mawine]]|[[toki Inli]]: Mariner}}. ilo Mawine 2 li pilin e wawa kon kiwen e kon e suli pi mun Wenu. ilo Mawine 5 li pilin e wawa kon pi lukin ala. ona li pilin kin e kon e wawa kon kiwen.
[[kulupu:mun]]
{{DEFAULTSORT:Wenu, mun}}
qx3ebsbo7202m1de53nbbd07uj66ttb
ilo Siko
0
281
68946
4991
2026-07-05T19:27:06Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
68946
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Discord colour textlogo (2021).svg|alt=|thumb|sitelen nimi pi ilo Siko]]
{{nimi ijo|'''ilo Siko'''|Discord|toki Inli}} li ilo kulupu lon [[ilo sona]]. ilo Siko la jan li toki lon kulupu. jan li ken pali e kulupu li ken kama lon kulupu pi jan ante. ona li ken pana e toki e sitelen e kalama e lipu e ijo ante. tomo toki lili li lon kulupu. tomo pi toki sitelen en tomo pi toki uta li lon. sama la jan li ken toki tawa jan wan anu jan pi mute lili lon kulupu lili.
jan li ken jo e poki. poki li ken e toki jan e pali jan e lawa jan. ni la jan lawa li ken lawa e ken lukin pi jan ante lon tomo toki ante. ante la poki li ken kule e nimi jan li ken kulupu e ona.
[[sitelen:DiscordServerExample.png|thumb|open pi ilo Siko]]
[[kulupu:ilo kon]]
[[kulupu:kulupu pi ilo sona]]
8xtpn7sos3tcyhzt3t7hwo6c0gddvtw
mun Mekuliju
0
528
69042
63400
2026-07-06T06:41:10Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq moved page [[mun Mekuli]] to [[mun Mekuliju]] over redirect
63400
wikitext
text/x-wiki
{{lili ike}}
[[sitelen:Mercury in color - Prockter07 centered.jpg|thumb|sitelen pi mun Mekuliju.]]
[[suno mi]] la, mun Mekuliju ([[toki Lasina]]: ''Mercurius''; sitelen mun: [[file:mercury symbol (fixed width).svg|20px|☿]]) li mun nanpa wan. mun ante la, ona li lili. tenpo suno la, selo ona li seli mute mute. tenpo pimeja la, selo ona li lete mute mute. sama [[mun Wenu]] la, ona li jo ala e mun.
[[kulupu:mun]]
{{DEFAULTSORT:Mekuli, mun}}
jk2qy7pmrfumm7rn6wzykd0oipfq2so
69044
69042
2026-07-06T06:45:35Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
69044
wikitext
text/x-wiki
{{lili ike}}
[[sitelen:Mercury in color - Prockter07 centered.jpg|thumb|sitelen pi mun Mekuliju.]]
[[suno mi]] la, {{nimi ijo|'''mun Mekuliju'''|[[file:jupiter symbol (fixed width).svg|20px|♃]]''Mecurius''|toki Lasina|mama pi kon sewi}} mun Mekuliju ([[toki Lasina]]: ''Mercurius''; sitelen mun: [[file:mercury symbol (fixed width).svg|20px|☿]]) li mun nanpa wan. mun ante la, ona li lili. tenpo suno la, selo ona li seli mute mute. tenpo pimeja la, selo ona li lete mute mute. sama [[mun Wenu]] la, ona li jo ala e mun.
[[kulupu:mun]]
{{DEFAULTSORT:Mekuli, mun}}
1xcupdg3e5gztgy0ivaz94blr1jtw51
69045
69044
2026-07-06T06:46:20Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
69045
wikitext
text/x-wiki
{{lili ike}}
[[sitelen:Mercury in color - Prockter07 centered.jpg|thumb|sitelen pi mun Mekuliju.]]
[[suno mi]] la, {{nimi ijo|'''mun Mekuliju'''| [[file:mercury symbol (fixed width).svg|20px|☿]]''Mecurius''|toki Lasina|mama esun}} mun Mekuliju ([[toki Lasina]]: ''Mercurius''; sitelen mun: [[file:mercury symbol (fixed width).svg|20px|☿]]) li mun nanpa wan. mun ante la, ona li lili. tenpo suno la, selo ona li seli mute mute. tenpo pimeja la, selo ona li lete mute mute. sama [[mun Wenu]] la, ona li jo ala e mun.
[[kulupu:mun]]
{{DEFAULTSORT:Mekuli, mun}}
ia5lsqj64fjfunepqj9cem473xpk7i7
69046
69045
2026-07-06T06:46:36Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
69046
wikitext
text/x-wiki
{{lili ike}}
[[sitelen:Mercury in color - Prockter07 centered.jpg|thumb|sitelen pi mun Mekuliju.]]
[[suno mi]] la, {{nimi ijo|'''mun Mekuliju'''| [[file:mercury symbol (fixed width).svg|20px|☿]]''Mecurius''|toki Lasina|mama esun}} li mun nanpa wan. mun ante la, ona li lili. tenpo suno la, selo ona li seli mute mute. tenpo pimeja la, selo ona li lete mute mute. sama [[mun Wenu]] la, ona li jo ala e mun.
[[kulupu:mun]]
{{DEFAULTSORT:Mekuli, mun}}
inq5fuq87m0umetaaxa9n6z7m1kqxwm
69049
69046
2026-07-06T06:50:20Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
69049
wikitext
text/x-wiki
{{lili ike}}
[[sitelen:Mercury in color - Prockter07 centered.jpg|thumb|sitelen pi mun Mekuliju.]]
[[suno mi]] la, {{nimi ijo|'''mun Mekuliju'''|[[file:mercury symbol (fixed width).svg|20px|☿]]''Mecurius''|toki Lasina|sewi esun}} li mun nanpa wan. mun ante la, ona li lili. tenpo suno la, selo ona li seli mute mute. tenpo pimeja la, selo ona li lete mute mute. sama [[mun Wenu]] la, ona li jo ala e mun.
[[kulupu:mun]]
{{DEFAULTSORT:Mekuli, mun}}
bxdcbysrpvr4nbwkfwtlyszt9j0nk2o
ISO
0
909
68958
67670
2026-07-06T01:53:21Z
EmausBot
1362
Fixing double redirect from [[kulupu Aso]] to [[kulupu Iso]]
68958
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[kulupu Iso]]
ncj36yaz9p54yml00ir0xeh50i95ifg
ma Ekato
0
1151
68998
65796
2026-07-06T05:32:02Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq moved page [[ma Ekuwato]] to [[ma Ekato]] over redirect
65796
wikitext
text/x-wiki
{{poki sona ma
| nimi ma = ma Ekuwato
| nimi mama = Ecuador
| ma = ma lawa
| sitelen lawa = [[sitelen:Coat of arms of Ecuador.svg|100px]]
| len ma = [[sitelen:Bandera de Ecuador.svg|100px]]
| kalama musi ma = ''Salve, Oh Patria''<br>(ma mama o)<br>[[sitelen:Anthem_of_Ecuador.ogg]]
| sitelen ma = [[sitelen:ECU_orthographic.svg|250px]]
| toki anpa pi sitelen ma = ma Ekuwato lon sike ma (laso)
| ma tomo lawa = {{lipu li ala|ma tomo Kito|Q2900}}
| mute jan la ma tomo suli = {{lipu li ala|ma tomo Wajaki|Q43509}}
| toki lawa = [[toki Epanja]]
| toki ante = {{lipu li ala|toki Kiwa|Q1740805}}<br>{{lipu li ala|toki Suwa|Q617291}}<br>toki ante
| mute jan = 16,938,986
| mani = [[mani Tala pi ma Mewika]] (USD)
| ISO 3166 = EC
}}
{{lili}}
{{nimi ijo|'''ma Ekuwato'''|Ecuador|toki Epanja|ipa=[e.kwaˈð̞oɾ]}} li ma lawa lon [[ma Sulamelika]]. tenpo pini la [[ma Epanja]] li lawa e ma ni. [[toki Epanja]] li awen e [[toki lawa]] ma li toki pi jan mute ma.
ma ni li poka tawa [[ma Kolonpija]] tawa [[ma Pelu]]. [[ma tomo lawa]] li {{lipu li ala|ma tomo Kito|Q2900}}.
== ma ==
=== ma kipisi ===
{| class="wikitable"
|+
![[ma kipisi]]
!nimi lon toki Epanja
![[ma tomo lawa]]
!ma tomo suli
!ma<br><small>(km²)</small>
!mute jan
<small>(2022)</small>
|-
| align="center" |[[ma kipisi Asuwa]]
| align="center" |Azuay
| colspan="2" align="center" |[[ma tomo Kuwenka]]
| align="center" |8 189
| align="center" |801 609
|-
| align="center" |[[ma kipisi Polipa (ma Ekuwato)|ma kipisi Polipa]]
| align="center" |Bolívar
| colspan="2" align="center" |[[ma tomo Walanta]]
| align="center" |4 148
| align="center" |199 078
|-
| align="center" |[[ma kipisi Kanja]]
| align="center" |Cañar
| align="center" |[[ma tomo Asoke]]
| align="center" |[[ma tomo La Tonka]]
| align="center" |3 669
| align="center" |227 578
|-
| align="center" |[[ma kipisi Kasi]]
| align="center" |Carchi
| colspan="2" align="center" |[[ma tomo Tukan]]
| align="center" |3 790
| align="center" |172 828
|-
| align="center" |[[ma kipisi Sinpolaso]]
| align="center" |Chimborazo
| colspan="2" align="center" |[[ma tomo Lijopanpa]]
| align="center" |5 999
| align="center" |471 933
|-
| align="center" |[[ma kipisi Kotopasi]]
| align="center" |Cotopaxi
| colspan="2" align="center" |[[ma tomo Latakunka]]
| align="center" |6 085
| align="center" |470 210
|-
| align="center" |[[ma kipisi Elolo]]
| align="center" |El Oro
| colspan="2" align="center" |[[ma tomo Masala]]
| align="center" |5 879
| align="center" |714 592
|-
| align="center" |[[ma kipisi Emelata]]
| align="center" |Esmeraldas
| colspan="2" align="center" |[[ma tomo Emelata]]
| align="center" |16 132
| align="center" |553 900
|-
| align="center" |[[ma kipisi Kalapako]]
| align="center" |Galápagos
| align="center" |[[ma tomo Puweto Pakeliso Moleno]]
| align="center" |[[ma tomo Puweto Ajola]]
| align="center" |8 010
| align="center" |28 583
|-
| align="center" |[[ma kipisi Waja]]
| align="center" |Guayas
| colspan="2" align="center" |[[ma tomo Wajaki]]
| align="center" |15 927
| align="center" |4 391 923
|-
| align="center" |[[ma kipisi Inpapula]]
| align="center" |Imbabura
| colspan="2" align="center" |[[ma tomo Ipala]]
| align="center" |4 611
| align="center" |469 879
|-
| align="center" |[[ma kipisi Loka]]
| align="center" |Loja
| colspan="2" align="center" |[[ma tomo Loka]]
| align="center" |11 100
| align="center" |485 421
|-
| align="center" |[[ma kipisi Lo Lijo]]
| align="center" |Los Ríos
| align="center" |[[ma tomo Papajojo]]
| align="center" |[[ma tomo Kepeto]]
| align="center" |7 100
| align="center" |898 652
|-
| align="center" |[[ma kipisi Manapi]]
| align="center" |Manabí
| align="center" |[[ma tomo Potopijeko]]
| align="center" |[[ma tomo Manta]]
| align="center" |19 427
| align="center" |1 592 840
|-
| align="center" |[[ma kipisi Molona Sansijako]]
| align="center" |Morona Santiago
| colspan="2" align="center" |[[ma tomo Maka (ma Ekuwato)|ma tomo Maka]]
| align="center" |25 690
| align="center" |192 508
|-
| align="center" |[[ma kipisi Napo]]
| align="center" |Napo
| colspan="2" align="center" |[[ma tomo Tena]]
| align="center" |12 476
| align="center" |131 675
|-
| align="center" |[[ma kipisi Olejana]]
| align="center" |Orellana
| colspan="2" align="center" |[[ma tomo Puweto Pansiko Te Olejana]]
| align="center" |21 691
| align="center" |182 166
|-
| align="center" |[[ma kipisi Patasa (ma Ekuwato)|ma kipisi Patasa]]
| align="center" |Pastaza
| colspan="2" align="center" |[[ma tomo Pujo]]
| align="center" |29 068
| align="center" |111 915
|-
| align="center" |[[ma kipisi Pisinsa]]
| align="center" |Pichincha
| colspan="2" align="center" |[[ma tomo Kito]]
| align="center" |9 692
| align="center" |3 089 473
|-
| align="center" |[[ma kipisi Santa Elena]]
| align="center" |Santa Elena
| align="center" |[[ma tomo Santa Elena]]
| align="center" |[[ma tomo La Lipeta]]
| align="center" |3 696
| align="center" |385 735
|-
| align="center" |[[ma kipisi Santo Tominko Te Lo Sasila]]
| align="center" |Santo Domingo de los Tsáchilas
| colspan="2" align="center" |[[ma tomo Santo Tominko (ma Ekuwato)|ma tomo Santo Tominko]]
| align="center" |4 180
| align="center" |492 969
|-
| align="center" |[[ma kipisi Sukunpijo]]
| align="center" |Sucumbíos
| colspan="2" align="center" |[[ma tomo Nuwewa Loka]]
| align="center" |18 612
| align="center" |199 014
|-
| align="center" |[[ma kipisi Tunkulawa]]
| align="center" |Tungurahua
| colspan="2" align="center" |[[ma tomo Anpato]]
| align="center" |3 222
| align="center" |563 532
|-
| align="center" |[[ma kipisi Samola Sinsipe]]
| align="center" |Zamora Chinchipe
| colspan="2" align="center" |[[ma tomo Samola (ma Ekuwato)|ma tomo Samola]]
| align="center" |10 556
| align="center" |110 973
|}
{{ma Amelika}}
[[kulupu:ma lawa]]
[[kulupu:ma Amelika seli]]
[[kulupu:lipu ni li tan lipu Panton la o lukin]]
{{DEFAULTSORT:Ekuwato, ma}}
6af1vqy1wpxwr5serk0fdcmsw1jhihx
69002
68998
2026-07-06T05:33:01Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
69002
wikitext
text/x-wiki
{{poki sona ma
| nimi ma = ma Ekuwato
| nimi mama = Ecuador
| ma = ma lawa
| sitelen lawa = [[sitelen:Coat of arms of Ecuador.svg|100px]]
| len ma = [[sitelen:Bandera de Ecuador.svg|100px]]
| kalama musi ma = ''Salve, Oh Patria''<br>(ma mama o)<br>[[sitelen:Anthem_of_Ecuador.ogg]]
| sitelen ma = [[sitelen:ECU_orthographic.svg|250px]]
| toki anpa pi sitelen ma = ma Ekuwato lon sike ma (laso)
| ma tomo lawa = {{lipu li ala|ma tomo Kito|Q2900}}
| mute jan la ma tomo suli = {{lipu li ala|ma tomo Wajaki|Q43509}}
| toki lawa = [[toki Epanja]]
| toki ante = {{lipu li ala|toki Kiwa|Q1740805}}<br>{{lipu li ala|toki Suwa|Q617291}}<br>toki ante
| mute jan = 16,938,986
| mani = [[mani Tala pi ma Mewika]] (USD)
| ISO 3166 = EC
}}
{{lili}}
{{nimi ijo|'''ma Ekato'''|Ecuador|toki Epanja|ipa=[e.kwaˈð̞oɾ]}} li ma lawa lon [[ma Sulamelika]]. tenpo pini la [[ma Epanja]] li lawa e ma ni. [[toki Epanja]] li awen e [[toki lawa]] ma li toki pi jan mute ma.
ma ni li poka tawa [[ma Kolonpija]] tawa [[ma Pelu]]. [[ma tomo lawa]] li {{lipu li ala|ma tomo Kito|Q2900}}.
== ma ==
=== ma kipisi ===
{| class="wikitable"
|+
![[ma kipisi]]
!nimi lon toki Epanja
![[ma tomo lawa]]
!ma tomo suli
!ma<br><small>(km²)</small>
!mute jan
<small>(2022)</small>
|-
| align="center" |[[ma kipisi Asuwa]]
| align="center" |Azuay
| colspan="2" align="center" |[[ma tomo Kuwenka]]
| align="center" |8 189
| align="center" |801 609
|-
| align="center" |[[ma kipisi Polipa (ma Ekuwato)|ma kipisi Polipa]]
| align="center" |Bolívar
| colspan="2" align="center" |[[ma tomo Walanta]]
| align="center" |4 148
| align="center" |199 078
|-
| align="center" |[[ma kipisi Kanja]]
| align="center" |Cañar
| align="center" |[[ma tomo Asoke]]
| align="center" |[[ma tomo La Tonka]]
| align="center" |3 669
| align="center" |227 578
|-
| align="center" |[[ma kipisi Kasi]]
| align="center" |Carchi
| colspan="2" align="center" |[[ma tomo Tukan]]
| align="center" |3 790
| align="center" |172 828
|-
| align="center" |[[ma kipisi Sinpolaso]]
| align="center" |Chimborazo
| colspan="2" align="center" |[[ma tomo Lijopanpa]]
| align="center" |5 999
| align="center" |471 933
|-
| align="center" |[[ma kipisi Kotopasi]]
| align="center" |Cotopaxi
| colspan="2" align="center" |[[ma tomo Latakunka]]
| align="center" |6 085
| align="center" |470 210
|-
| align="center" |[[ma kipisi Elolo]]
| align="center" |El Oro
| colspan="2" align="center" |[[ma tomo Masala]]
| align="center" |5 879
| align="center" |714 592
|-
| align="center" |[[ma kipisi Emelata]]
| align="center" |Esmeraldas
| colspan="2" align="center" |[[ma tomo Emelata]]
| align="center" |16 132
| align="center" |553 900
|-
| align="center" |[[ma kipisi Kalapako]]
| align="center" |Galápagos
| align="center" |[[ma tomo Puweto Pakeliso Moleno]]
| align="center" |[[ma tomo Puweto Ajola]]
| align="center" |8 010
| align="center" |28 583
|-
| align="center" |[[ma kipisi Waja]]
| align="center" |Guayas
| colspan="2" align="center" |[[ma tomo Wajaki]]
| align="center" |15 927
| align="center" |4 391 923
|-
| align="center" |[[ma kipisi Inpapula]]
| align="center" |Imbabura
| colspan="2" align="center" |[[ma tomo Ipala]]
| align="center" |4 611
| align="center" |469 879
|-
| align="center" |[[ma kipisi Loka]]
| align="center" |Loja
| colspan="2" align="center" |[[ma tomo Loka]]
| align="center" |11 100
| align="center" |485 421
|-
| align="center" |[[ma kipisi Lo Lijo]]
| align="center" |Los Ríos
| align="center" |[[ma tomo Papajojo]]
| align="center" |[[ma tomo Kepeto]]
| align="center" |7 100
| align="center" |898 652
|-
| align="center" |[[ma kipisi Manapi]]
| align="center" |Manabí
| align="center" |[[ma tomo Potopijeko]]
| align="center" |[[ma tomo Manta]]
| align="center" |19 427
| align="center" |1 592 840
|-
| align="center" |[[ma kipisi Molona Sansijako]]
| align="center" |Morona Santiago
| colspan="2" align="center" |[[ma tomo Maka (ma Ekuwato)|ma tomo Maka]]
| align="center" |25 690
| align="center" |192 508
|-
| align="center" |[[ma kipisi Napo]]
| align="center" |Napo
| colspan="2" align="center" |[[ma tomo Tena]]
| align="center" |12 476
| align="center" |131 675
|-
| align="center" |[[ma kipisi Olejana]]
| align="center" |Orellana
| colspan="2" align="center" |[[ma tomo Puweto Pansiko Te Olejana]]
| align="center" |21 691
| align="center" |182 166
|-
| align="center" |[[ma kipisi Patasa (ma Ekuwato)|ma kipisi Patasa]]
| align="center" |Pastaza
| colspan="2" align="center" |[[ma tomo Pujo]]
| align="center" |29 068
| align="center" |111 915
|-
| align="center" |[[ma kipisi Pisinsa]]
| align="center" |Pichincha
| colspan="2" align="center" |[[ma tomo Kito]]
| align="center" |9 692
| align="center" |3 089 473
|-
| align="center" |[[ma kipisi Santa Elena]]
| align="center" |Santa Elena
| align="center" |[[ma tomo Santa Elena]]
| align="center" |[[ma tomo La Lipeta]]
| align="center" |3 696
| align="center" |385 735
|-
| align="center" |[[ma kipisi Santo Tominko Te Lo Sasila]]
| align="center" |Santo Domingo de los Tsáchilas
| colspan="2" align="center" |[[ma tomo Santo Tominko (ma Ekuwato)|ma tomo Santo Tominko]]
| align="center" |4 180
| align="center" |492 969
|-
| align="center" |[[ma kipisi Sukunpijo]]
| align="center" |Sucumbíos
| colspan="2" align="center" |[[ma tomo Nuwewa Loka]]
| align="center" |18 612
| align="center" |199 014
|-
| align="center" |[[ma kipisi Tunkulawa]]
| align="center" |Tungurahua
| colspan="2" align="center" |[[ma tomo Anpato]]
| align="center" |3 222
| align="center" |563 532
|-
| align="center" |[[ma kipisi Samola Sinsipe]]
| align="center" |Zamora Chinchipe
| colspan="2" align="center" |[[ma tomo Samola (ma Ekuwato)|ma tomo Samola]]
| align="center" |10 556
| align="center" |110 973
|}
{{ma Amelika}}
[[kulupu:ma lawa]]
[[kulupu:ma Amelika seli]]
[[kulupu:lipu ni li tan lipu Panton la o lukin]]
{{DEFAULTSORT:Ekuwato, ma}}
93palsqos8arqcgfj0h2y38x1i6j5yb
ma Kupa
0
1189
69000
65600
2026-07-06T05:32:22Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq moved page [[ma Kuwa]] to [[ma Kupa]] over redirect
65599
wikitext
text/x-wiki
{{poki sona ma
|nimi ma=ma Kupa
|nimi mama=República de Cuba
|len ma=[[sitelen:Flag_of_Cuba.svg|120px]]
|sitelen lawa=[[sitelen:Coat of arms of Cuba.svg|80px]]
|toki lawa=[[toki Epanja]]
|toki ante=
|nasin lawa=[[nasin loje]]
|ISO 3166=CU
|ma suli=ma Amelika
|sitelen ma=[[sitelen:CUB orthographic.svg|200px]]
|mani=[[mani Peso pi ma Kupa]] (CUP)
|ma tomo lawa=[[ma tomo Apana]]
|kalama musi ma=}}
{{nimi ijo|'''ma Kupa'''|Cuba|toki Epanja}} anu {{nimi ijo|'''ma Kuwa'''|Cuba|toki Epanja pi ma Kuwa|ipa=/kuβa/}}li ma lon [[ma Amelika lete]] en [[telo Kalipi]].
tenpo pini la [[ma Epanja]] li lawa e ma ni. tan ni la, toki Epanja li toki lawa pi ma Kupa.
[[ma tomo lawa]] pi ma ni li [[ma tomo Apana]]. kulupu lawa ona li alasa e [[nasin pi jo kulupu]].
ma Kupa li poka lon [[ma Mewika]] en [[ma Sameka]] en [[ma Pajama]] en [[ma Awisi]].
[[kulupu:ma pi nasin loje]]
==tenpo pini==
[[jan nanpa wan]] pi ma Kupa li {{nimi ijo|kulupu jan Teno|Taíno}} li {{nimi ijo|kulupu jan Kanajatape|Guanahatabey}}. tenpo sike 1492 la [[jan Kitopa Kolon]] li kama tawa ma Kupa. jan pi ma Epanja li kama lawa e ma Kupa. tenpo sike 1895 la, jan pi ma Kupa li kama utala e ma Epanja tan ni: ona li wile weka e lawa pi ma Epanja. tenpo sike 1899 la ma Mewika li esun e ma Kupa tan ma Epanja. ni li lon tenpo pini pi [[utala pi ma Epanja pi ma Mewika]]. ma Kupa li kama ma lawa sin lon tenpo sike 1902. taso, ma Mewika li pali mute kin lon [[nasin lawa]] ona. tenpo sike 1959 la ma Kupa li kama utala li weka e [[kulupu lawa]] ona li anpa e lawa pi ma Mewika. {{nimi ijo|jan Pite Kaso|Fidel Castro}} li kama jan lawa sin.
{{DEFAULTSORT:Kupa}}
[[kulupu:ma]]
[[kulupu:telo suli Kalipi]]
[[kulupu:ma Amelika lete]]
[[kulupu:ma lili]][[kulupu:ma Kupa]]
[[kulupu:ma lawa]]
p9s0zb7242ei1d900ztzp0tqx08rj01
ma Pοwita
0
1205
69017
65659
2026-07-06T05:47:19Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
jan Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq li ante e nimi pi lipu "[[ma Lowita]]" tawa lipu "[[ma Pοwita]]"
65659
wikitext
text/x-wiki
{{lili ike}}{{poki sona ma|nimi ma=ma Lowita|nimi mama=Florida|ma=ma kipisi|len ma=[[sitelen:Flag_of_Florida.svg|150px]]|sitelen lawa=[[sitelen:Seal_of_Florida.svg|100px]]|ma tomo lawa=[[ma tomo Talawasi]]|ma suli=[[ma Mewika]]|toki lawa=[[toki Inli]]|toki ante=[[toki Epanja]]|nasin lawa=|ISO 3166=US-FL|sitelen ma=[[sitelen:Florida_in_United_States.svg|300px]]|mute jan la ma tomo suli=[[ma tomo Sasonwi]]}}
{{nimi ijo|'''ma Lowita'''|Florida|toki Inli||ipa=}} anu '''ma Powita''' li [[ma kipisi]] pi [[ma Mewika]]. ona li [[ma palisa lon poka telo|ma palisa]] lon ma seli pi ma Mewika. [[telo suli Mesiko]] en [[telo suli Alansika]] li lon selo ona. ma tomo Talawasi li ma tomo lawa ona.
==ma ==
===ma tomo suli===
{| class="sortable wikitable"
|- style="font-size:100%; text-align: center;"
! style="width:10px;" |#
! style="width:100px;" |ma tomo
! style="width:100px;" |nimi mama
! style="width:100px;" |nanpa jan
|-
!1
|[[ma tomo Sasonwi]]
|'' Jacksonville''
|949 611
|-
!2
|[[ma tomo Majemi]]
|''Miami''
|442 241
|-
!3
|[[ma tomo Tanpa]]
|''Tampa''
|384 959
|-
!4
|[[ma tomo Olanto]]
|'' Orlando''
|307 573
|-
!5
|[[ma tomo Senpitapa]]
|''St. Petersburg''
|258 308
|-
!6
|[[ma tomo Ajalija]]
|''Hialeah''
|223 109
|-
!7
|[[ma tomo Posenlusi]]
|''Port St. Lucie''
|204 851
|-
!8
|[[ma tomo Talawasi]]
|''Tallahassee''
|196 169
|-
!9
|[[ma tomo Kepi Kowa]]
|''Cape Coral''
|194 016
|-
!10
|[[ma tomo Polotateli]]
|''Fort Lauderdale''
|182 760
|-
!11
|[[ma tomo Penpopani]]
|''Pembroke Pines''
|171 178
|-
!12
|[[ma tomo Oliju]]
|''Hollywood''
|153 067
|-
!13
|[[ma tomo Kensiwi]]
|''Gainesville''
|141 085
|-
!14
|[[ma tomo Miwama]]
|''Miramar''
|134 721
|-
!15
|[[ma tomo Kowapin]]
|'' Coral Springs''
|134 394
|}
== tenpo pini ==
tenpo pini la jan Amelika mute li lon ma Lowita li lon ala poka pi jan Elopa. jan Ponsa li nimi e Lowita tan nimi pi toki Epanja ''Florida''. ken la jan Ponsa li jan kama nanpa wan ala pi ma Lowita.
tenpo pini la jan Epanja en jan Kanse li jo e ma lon ma Lowita. ona li pali e tomo mute. jan Epanja li ike tawa jan Kanse. jan Kanse li wile pakala e jan Epanja, taso jan Epanja li wawa li moli e jan Kanse mute.
tenpo pini la jan Epanja li jo wawa ala e ma Lowita. ona li ante e nasin pi jan Amelika tawa nasin sewi Kolisu. jan lawa mute pi jan Amelika li pona tawa jan Epanja li ante e nasin ona li pana e ma e tomo tawa jan sewi pi nasin sewi Kolisu.
{{kipisi pi ma Mewika}}
[[kulupu:ma kipisi pi ma Mewika]]
[[kulupu:lipu ni li tan lipu Panton la o lukin]]
{{DEFAULTSORT:Lowita, ma}}
cxekqk4fcxri2nh7w9eqkv69bb9mlx1
69019
69017
2026-07-06T05:47:40Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
69019
wikitext
text/x-wiki
{{lili ike}}{{poki sona ma|nimi ma=ma Lowita|nimi mama=Florida|ma=ma kipisi|len ma=[[sitelen:Flag_of_Florida.svg|150px]]|sitelen lawa=[[sitelen:Seal_of_Florida.svg|100px]]|ma tomo lawa=[[ma tomo Talawasi]]|ma suli=[[ma Mewika]]|toki lawa=[[toki Inli]]|toki ante=[[toki Epanja]]|nasin lawa=|ISO 3166=US-FL|sitelen ma=[[sitelen:Florida_in_United_States.svg|300px]]|mute jan la ma tomo suli=[[ma tomo Sasonwi]]}}
{{nimi ijo|'''ma Powita'''|Florida|toki Inli||ipa=}} li [[ma kipisi]] pi [[ma Mewika]]. ona li [[ma palisa lon poka telo|ma palisa]] lon ma seli pi ma Mewika. [[telo suli Mesiko]] en [[telo suli Alansika]] li lon selo ona. ma tomo Talawasi li ma tomo lawa ona.
==ma ==
===ma tomo suli===
{| class="sortable wikitable"
|- style="font-size:100%; text-align: center;"
! style="width:10px;" |#
! style="width:100px;" |ma tomo
! style="width:100px;" |nimi mama
! style="width:100px;" |nanpa jan
|-
!1
|[[ma tomo Sasonwi]]
|'' Jacksonville''
|949 611
|-
!2
|[[ma tomo Majemi]]
|''Miami''
|442 241
|-
!3
|[[ma tomo Tanpa]]
|''Tampa''
|384 959
|-
!4
|[[ma tomo Olanto]]
|'' Orlando''
|307 573
|-
!5
|[[ma tomo Senpitapa]]
|''St. Petersburg''
|258 308
|-
!6
|[[ma tomo Ajalija]]
|''Hialeah''
|223 109
|-
!7
|[[ma tomo Posenlusi]]
|''Port St. Lucie''
|204 851
|-
!8
|[[ma tomo Talawasi]]
|''Tallahassee''
|196 169
|-
!9
|[[ma tomo Kepi Kowa]]
|''Cape Coral''
|194 016
|-
!10
|[[ma tomo Polotateli]]
|''Fort Lauderdale''
|182 760
|-
!11
|[[ma tomo Penpopani]]
|''Pembroke Pines''
|171 178
|-
!12
|[[ma tomo Oliju]]
|''Hollywood''
|153 067
|-
!13
|[[ma tomo Kensiwi]]
|''Gainesville''
|141 085
|-
!14
|[[ma tomo Miwama]]
|''Miramar''
|134 721
|-
!15
|[[ma tomo Kowapin]]
|'' Coral Springs''
|134 394
|}
== tenpo pini ==
tenpo pini la jan Amelika mute li lon ma Lowita li lon ala poka pi jan Elopa. jan Ponsa li nimi e Lowita tan nimi pi toki Epanja ''Florida''. ken la jan Ponsa li jan kama nanpa wan ala pi ma Lowita.
tenpo pini la jan Epanja en jan Kanse li jo e ma lon ma Lowita. ona li pali e tomo mute. jan Epanja li ike tawa jan Kanse. jan Kanse li wile pakala e jan Epanja, taso jan Epanja li wawa li moli e jan Kanse mute.
tenpo pini la jan Epanja li jo wawa ala e ma Lowita. ona li ante e nasin pi jan Amelika tawa nasin sewi Kolisu. jan lawa mute pi jan Amelika li pona tawa jan Epanja li ante e nasin ona li pana e ma e tomo tawa jan sewi pi nasin sewi Kolisu.
{{kipisi pi ma Mewika}}
[[kulupu:ma kipisi pi ma Mewika]]
[[kulupu:lipu ni li tan lipu Panton la o lukin]]
{{DEFAULTSORT:Lowita, ma}}
ffdkf9fv5io4lr465vq6qmu1qagk8ij
69020
69019
2026-07-06T05:48:22Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
69020
wikitext
text/x-wiki
{{lili ike}}{{poki sona ma|nimi ma=ma Powita|nimi mama=Florida|ma=ma kipisi|len ma=[[sitelen:Flag_of_Florida.svg|150px]]|sitelen lawa=[[sitelen:Seal_of_Florida.svg|100px]]|ma tomo lawa=[[ma tomo Talawasi]]|ma suli=[[ma Mewika]]|toki lawa=[[toki Inli]]|toki ante=[[toki Epanja]]|nasin lawa=|ISO 3166=US-FL|sitelen ma=[[sitelen:Florida_in_United_States.svg|300px]]|mute jan la ma tomo suli=[[ma tomo Sasanwi]]}}
{{nimi ijo|'''ma Powita'''|Florida|toki Inli||ipa=}} li [[ma kipisi]] pi [[ma Mewika]]. ona li [[ma palisa lon poka telo|ma palisa]] lon ma seli pi ma Mewika. [[telo suli Mesiko]] en [[telo suli Alansika]] li lon selo ona. ma tomo Talawasi li ma tomo lawa ona.
==ma ==
===ma tomo suli===
{| class="sortable wikitable"
|- style="font-size:100%; text-align: center;"
! style="width:10px;" |#
! style="width:100px;" |ma tomo
! style="width:100px;" |nimi mama
! style="width:100px;" |nanpa jan
|-
!1
|[[ma tomo Sasonwi]]
|'' Jacksonville''
|949 611
|-
!2
|[[ma tomo Majemi]]
|''Miami''
|442 241
|-
!3
|[[ma tomo Tanpa]]
|''Tampa''
|384 959
|-
!4
|[[ma tomo Olanto]]
|'' Orlando''
|307 573
|-
!5
|[[ma tomo Senpitapa]]
|''St. Petersburg''
|258 308
|-
!6
|[[ma tomo Ajalija]]
|''Hialeah''
|223 109
|-
!7
|[[ma tomo Posenlusi]]
|''Port St. Lucie''
|204 851
|-
!8
|[[ma tomo Talawasi]]
|''Tallahassee''
|196 169
|-
!9
|[[ma tomo Kepi Kowa]]
|''Cape Coral''
|194 016
|-
!10
|[[ma tomo Polotateli]]
|''Fort Lauderdale''
|182 760
|-
!11
|[[ma tomo Penpopani]]
|''Pembroke Pines''
|171 178
|-
!12
|[[ma tomo Oliju]]
|''Hollywood''
|153 067
|-
!13
|[[ma tomo Kensiwi]]
|''Gainesville''
|141 085
|-
!14
|[[ma tomo Miwama]]
|''Miramar''
|134 721
|-
!15
|[[ma tomo Kowapin]]
|'' Coral Springs''
|134 394
|}
== tenpo pini ==
tenpo pini la jan Amelika mute li lon ma Lowita li lon ala poka pi jan Elopa. jan Ponsa li nimi e Lowita tan nimi pi toki Epanja ''Florida''. ken la jan Ponsa li jan kama nanpa wan ala pi ma Lowita.
tenpo pini la jan Epanja en jan Kanse li jo e ma lon ma Lowita. ona li pali e tomo mute. jan Epanja li ike tawa jan Kanse. jan Kanse li wile pakala e jan Epanja, taso jan Epanja li wawa li moli e jan Kanse mute.
tenpo pini la jan Epanja li jo wawa ala e ma Lowita. ona li ante e nasin pi jan Amelika tawa nasin sewi Kolisu. jan lawa mute pi jan Amelika li pona tawa jan Epanja li ante e nasin ona li pana e ma e tomo tawa jan sewi pi nasin sewi Kolisu.
{{kipisi pi ma Mewika}}
[[kulupu:ma kipisi pi ma Mewika]]
[[kulupu:lipu ni li tan lipu Panton la o lukin]]
{{DEFAULTSORT:Lowita, ma}}
bnra6vyqgwenbge72brlx75mt3qjiqd
69021
69020
2026-07-06T05:51:07Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
69021
wikitext
text/x-wiki
{{lili ike}}{{poki sona ma|nimi ma=ma Powita|nimi mama=Florida|ma=ma kipisi|len ma=[[sitelen:Flag_of_Florida.svg|150px]]|sitelen lawa=[[sitelen:Seal_of_Florida.svg|100px]]|ma tomo lawa=[[ma tomo Talawasi]]|ma suli=[[ma Mewika]]|toki lawa=[[toki Inli]]|toki ante=[[toki Epanja]]|nasin lawa=|ISO 3166=US-FL|sitelen ma=[[sitelen:Florida_in_United_States.svg|300px]]|mute jan la ma tomo suli=[[ma tomo Sasanwi]]}}
{{nimi ijo|'''ma Powita'''|Florida|toki Inli||ipa=}} li [[ma kipisi]] pi [[ma Mewika]]. ona li [[ma palisa lon poka telo|ma palisa]] lon ma seli pi ma Mewika. [[telo suli Mesiko]] en [[telo suli Alansika]] li lon selo ona. ma tomo Talawasi li ma tomo lawa ona.
==ma ==
===ma tomo suli===
{| class="sortable wikitable"
|- style="font-size:100%; text-align: center;"
! style="width:10px;" |#
! style="width:100px;" |ma tomo
! style="width:100px;" |nimi mama
! style="width:100px;" |nanpa jan
|-
!1
|[[ma tomo Sasanwi]]
|'' Jacksonville''
|949 611
|-
!2
|[[ma tomo Majami]]
|''Miami''
|442 241
|-
!3
|[[ma tomo Tanpa]]
|''Tampa''
|384 959
|-
!4
|[[ma tomo Olanto]]
|'' Orlando''
|307 573
|-
!5
|[[ma tomo Senpetapa]]
|''St. Petersburg''
|258 308
|-
!6
|[[ma tomo Ajalija]]
|''Hialeah''
|223 109
|-
!7
|[[ma tomo Posenlusi]]
|''Port St. Lucie''
|204 851
|-
!8
|[[ma tomo Talawasi]]
|''Tallahassee''
|196 169
|-
!9
|[[ma tomo Kekowa]]
|''Cape Coral''
|194 016
|-
!10
|[[ma tomo Polatateja]]
|''Fort Lauderdale''
|182 760
|-
!11
|[[ma tomo Penpopan]]
|''Pembroke Pines''
|171 178
|-
!12
|[[ma tomo Oliju]]
|''Hollywood''
|153 067
|-
!13
|[[ma tomo Kenwi]]
|''Gainesville''
|141 085
|-
!14
|[[ma tomo Miwama]]
|''Miramar''
|134 721
|-
!15
|[[ma tomo Kowapin]]
|'' Coral Springs''
|134 394
|}
== tenpo pini ==
tenpo pini la jan Amelika mute li lon ma Lowita li lon ala poka pi jan Elopa. jan Ponsa li nimi e Lowita tan nimi pi toki Epanja ''Florida''. ken la jan Ponsa li jan kama nanpa wan ala pi ma Lowita.
tenpo pini la jan Epanja en jan Kanse li jo e ma lon ma Lowita. ona li pali e tomo mute. jan Epanja li ike tawa jan Kanse. jan Kanse li wile pakala e jan Epanja, taso jan Epanja li wawa li moli e jan Kanse mute.
tenpo pini la jan Epanja li jo wawa ala e ma Lowita. ona li ante e nasin pi jan Amelika tawa nasin sewi Kolisu. jan lawa mute pi jan Amelika li pona tawa jan Epanja li ante e nasin ona li pana e ma e tomo tawa jan sewi pi nasin sewi Kolisu.
{{kipisi pi ma Mewika}}
[[kulupu:ma kipisi pi ma Mewika]]
[[kulupu:lipu ni li tan lipu Panton la o lukin]]
{{DEFAULTSORT:Lowita, ma}}
bysjyiduhuux08w8ww5oy2b0l4y4tr7
ma Pilipina
0
1238
69027
67592
2026-07-06T06:04:07Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
69027
wikitext
text/x-wiki
{{poki sona ma
|nimi ma= ma Pilipina
|nimi mama= Republika ng Pilipinas
|ma= ma Asija
|len ma=[[sitelen:Flag of the Philippines.svg|border|130px]]
|sitelen lawa=[[File:Coat_of_arms_of_the_Philippines.svg|101x85px]]
|toki lawa=[[toki Pilipino]], [[toki Inli]]
|toki ante=[[toki Akan]], [[toki Iloko]], [[toki Ipana]], [[toki Ipatan]], [[toki Jakan]], [[toki Kalaja]], [[toki Kamajo]], [[toki Makintanaju]], [[toki Malanaju]], [[toki Pankasinan]], [[toki Panpanka]], [[toki Pikula]], [[toki Sanpali]], [[toki Sinupuwanon]], [[toki Suku]], [[toki Takalo]], [[toki Tapawenjo]]
|nasin lawa=
|ISO 3166=PH
|mani=mani Peso
|ma tomo lawa=[[ma tomo Manila]]
|kalama musi ma= ''Lupang Hinirang'' (ma pi kama wile) <br> [[File:Lupang Hinirang instrumental.ogg]]
|sitelen ma=[[File:PHL_orthographic.svg|200px]]
|toki anpa pi sitelen ma=
|ma suli=|mute jan la ma tomo suli=|ma tomo pi mute jan nanpa wan=[[ma tomo Keson]]}}{{wile pali}}
{{nimi ijo|'''ma Pilipina'''|Republika ng Pilipinas|toki Pilipina}} anu '''ma Pilipin''' li [[ma]] lon [[ma Asija]]. ma Pilipina li jo e [[ma lili]] 7,641 ni: telo li lon poka ale ona. kulupu pi ma Pilipina li [[ma Luson]] li [[ma Pisaja]] li [[ma Mintano]]. mute jan pi nanpa wan lon ma Pilipina li [[ma tomo Keson]].
[[toki lawa]] pi ma Pilipina li [[toki Pilipina]] li [[toki Inli]]. taso ona li poka e toki ante mute. toki Pilipina luka tu wan lawa li [[toki Iloko]] <!--Ilocano--> li toki Ilonko <!--Ilonggo--> li toki Pankasinan <!--Pangasinense--> li toki Panpanko <!--Kapampangan--> li [[toki Pikula]] <!--Bikol--> li [[toki Sinupuwanon]] <!--Cebuano--> li [[toki Takalo]] <!--Tagalog--> li toki Walaje <!--Waray-->. toki lili ante mute li lon kin.
ma Pilipina li poka e [[telo suli]]. ma Pilipina li seli. [[ma tomo lawa]] pi ma Pilipina li [[ma tomo Manila]]. mani Pilipina li mani Peso. tenpo pini la [[ma Epanja]] en [[ma Mewika]] li lawa e ma Pilipina.
== tenpo pini pi ma Pilipina ==
[[sitelen:Extract from Inskripsyon sa Binatbat na Tanso ng Laguna.jpg|link=link=Special:FilePath/sitelen_pi_supa_kiwen_Lakuna.jpg|alt=|thumb|sitelen pi supa kiwen Lakuna Lakuna li sitelen pi tenpo suli nanpa wan lon ma Pilipina.]]
tenpo open la jan Nekito <!--Negrito--> li kama lon ma Pilipina. jan Asonesija <!--Austronesia--> li kama kin tan [[ma Tawan]]. ona mute li pali e [[kulupu jan]] mute. toki Pilipina la ni li '''"''barangay"'''''. jan [[ma Sonko|Sonko]] en jan [[ma Palata|Palata]] en jan [[ma Alapi|Alapi]] li tawa ma ni. ma ni li kama '''ma esun suli'''.
=== tenpo pi lawa Epanja===
tenpo sike 1521 la jan Punaju Makajasi <!--Ferdinand Magellan--> li kama li pana e ma Pilipina tawa [[ma Epanja]] li moli lon utala Matan <!--Mactan-->. tenpo sike 1565 la jan Mike Lekapi <!--Miguel Legazpi--> li kama e lawa pi ma Epanja.
ma Pilipina li lon anpa ma Nowepanja <!--New Spain|Nuwapanja-->.
[[ma Mesiko]] li weka e lawa pi [[ma Epanja]] la ma Pilipina li kama lon anpa [[ma tomo Mateli]]. jan lawa Epanja li kama ike e wawa ona. ma Epanja li ken ala mama e ma Pilipina lon insa tenpo sike 1850.
jan mute pi pali sewi li moli. pilin wawa Pilipina li kama. jan Ose Lisala <!--José Rizal--> li sitelen e ni: ''jan lawa li ike e wawa.'' taso [[ma Epanja]] li '''moli e jan Lisala'''. jan Antesa Ponipasijo <!--Andrés Bonifacio--> li open e '''kulupu utala pi sona pimeja'''. '''nimi ni li kulupu Katipunan'''. kulupu ni li open e '''utala pi lawa Pilipina'''. [[tenpo suno]] 12 pi [[tenpo mun]] 6 lon tenpo sike 1898 la ma Pilipina li weka e lawa Epanja lon [[ma tomo Kapite]]. tenpo sike 1898 la utala pi [[ma Epanja]] en [[ma Mewika]] li kama.
=== tenpo pi lawa Mewika===
[[ma Epanja]] li pana e ma Pilipina tawa [[ma Mewika]]. ma Pilipina en ma Mewika li utala. ma Mewika li moli e jan Pilipina mute. ma Sulu li utala e ma Mewika. taso ma Mewika li kama lawa e ma Sulu. ma Mewika li wawa ike e ma Pilipina la ma Mewika li pali e toki nasa pi ante sona.
ma Mewika li pana e lawa lili tawa ma Pilipina. {{nimi ijo|jan Manuwe Keson|Manuel Quezon}} li kama jan lawa li ken e toki lawa. meli li ken pana e wile pi jan lawa kama.
===[[utala suli pi nanpa tu]]===
[[ma Nijon]] li lawa e ma Pilipina. {{nimi ijo|kulupu utala Upalapa|Hukbalahap}} li utala e lawa Nijon. [[ma Nijon]] li pali e ike utala mute. ni tu li moli suli lon [[ma tomo Manila|ma Manila]] li tawa noka moli lon ma Patan <!--Bataan Death March-->. wawa utala Mewika li weka e lawa Nijon.
=== tenpo pi lawa Pilipina ===
{{nimi ijo|jan Lamon Masasaje|Ramon Magsaysay}} li pini utala e kulupu Upalapa, li open e {{nimi ijo|tomo lawa Malakanjan|Malacañang}} tawa jan ale. taso ona li moli lon pakala pi tomo tawa sewi.
=== tenpo pi lawa Mako ===
lon tenpo sike 1965 la {{nimi ijo|jan Pesinan Mako|Ferdinand Marcos}} li kama lawa.
tenpo sike 4 pi lawa ona la mani pi ijo esun Pilipina li suli pi nanpa 1 lon [[ma Asija]]. mani la ma Pilipina li kama suli. taso pini pi tenpo ni la ijo li kama ike. jan Pesinan Mako en jan olin ona li kama ike tan wawa tan lanpan mani. tenpo ni la ma Pilipina li kama anpa pi nasin lawa utala. lon tenpo sike 1986 la {{nimi ijo|jan Penino Akino nanpa tu|Benigno Aquino Jr.}} li moli tan ni: ona li toki ike e jan Pesinan Mako. jan Pesinan Mako li kama jan lawa kin. taso ni li lon ala. kulupu pi wile ante li kama lawa e jan olin ni pi jan Penino Akino nanpa tu: {{nimi ijo|jan Kolason Akino|Corazon Aquino}}. ona li weka e wawa lawa tan jan Pesinan Mako, li weka e ona e jan poka ona tawa [[ma Awawi]].
=== tenpo pi lawa Pilipina sin ===
lawa pi jan ale li kama sin, taso ike ma li awen. kulupu Molo li awen utala. mani li kama anpa. {{nimi ijo|nena seli Pinatupo|Mt. Pinatubo}} li pana e ko seli. jan lawa ike li awen.
{{nimi ijo|jan Penino Akino nanpa tu wan|Benigno Aquino III}} li jan lili pi jan Penino Akino nanpa tu, li kama lawa kin pi ma Pilipina. ona li wawa e esun ma, li pini e utala tawa kulupu Molo. taso ike mute li awen kin lon lawa ona. tan ni la {{nimi ijo|jan Loliko Tutete|Rodrigo Duterte}} li kama lawa. ona li toki e ni: ona li utala e ike ma, e ike pi kulupu jan. taso ike mute li awen.
tenpo ni la {{nimi ijo|jan Pesinan Mako nanpa tu|Ferdinand Marcos Jr.}} li lawa. ona li jan lili pi jan Pesinan Mako. ona li kama jan lawa tan ni: ona li kama jan pona e jan lili pi jan Loliko Tutete. taso, tenpo kama la ona li kama jan ike e ona. ona li suli e ike ma, li lanpan sin e mani ma.
== ma kipisi ==
{| cellpadding=4 cellspacing=0 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
|- style="vertical-align:bottom;border:1px solid darkgray;background: #efefef;"
|style="border:1px solid darkgray;border-style: none solid none none;"| kulupu ma
|style="border:1px solid darkgray;border-style: none solid none none;"| wan ma
|style="border:1px solid darkgray;border-style: none solid none none;"| nimi lawa
|-
| rowspan="8" style="vertical-align:right;border:1px solid darkgray;background: #dff0df;" |ma Luson
| colspan="2" |wan ma lawa
|-
|wan ma Iloko
|wan ma I
|-
| colspan="2" |wan ma Kolijela
|-
|anpa nena Kakajan
|wan ma II
|-
|insa Luson
|wan ma III
|-
|wan ma Kalapalison
|wan ma IV-A
|-
|wan ma Mimalopa
|wan ma IV-E
|- style="border:1px solid darkgray;border-style: none none solid none;"
|wan ma Pikula
|wan ma V
|-
| rowspan="3" style="vertical-align:right;border:1px solid darkgray;background: #dfdff0;" |ma Pisaja
|suno pini Pisaja
|wan ma VI
|-
|insa Pisaja
|wan ma VII
|- style="border:1px solid darkgray;border-style: none none solid none;"
|suno open Pisaja
|wan ma VIII
|-
| rowspan="6" style="vertical-align:right;border:1px solid darkgray;background: #f0f0df;" |ma Mintano
|ma nena Senpanka
|wan ma IX
|-
|lete Mintano
|wan ma X
|-
|wan ma Tapa
|wan ma XI
|-
|wan ma Sokosasen
|wan ma XII
|-
|wan ma Kalaka
|wan ma XIII
|-
|wan ma Pansamolo
|wan ma lawa Pansamolo pi Mintanaju Silami
|}
{{ma Asija}}
[[kulupu:ma Asija]]
[[kulupu:kulupu pi ma lili]]
[[kulupu:ma Pilipina]]
{{DEFAULTSORT:Pilipina, ma}}
du0oq6nh027acscxmfzfrletnl2qt4g
ma Sakawalana
0
1248
69005
65690
2026-07-06T05:34:43Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
jan Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq li ante e nimi pi lipu "[[ma Sakewalana]]" tawa lipu "[[ma Sakawalana]]"
65690
wikitext
text/x-wiki
{{lili ike}}{{poki sona ma|nimi ma=ma Sakewalana|nimi mama=South Carolina|ma=ma kipisi|len ma=[[sitelen:Flag_of_South_Carolina.svg|150px]]|sitelen lawa=[[sitelen:Seal_of_South_Carolina.svg|100px]]|ma tomo lawa=[[ma tomo Kolunpija]]|ma suli=[[ma Mewika]]|toki lawa=|toki ante=|nasin lawa=|ISO 3166=US-SC|sitelen ma=[[sitelen:South_Carolina_in_United_States.svg|150px]]|toki anpa pi sitelen ma=ma Sakewalana lon ma Mewika|tenpo open=sike suno nanpa 1712 (ma anpa pi [[ma Piten suli]])
sike suno nanpa 1788 (ma lili pa ma Mewika)|mute jan la ma tomo suli=[[ma tomo Sason]]}}
{{nimi ijo|'''ma Sakewalana'''|South Carolina|toki Inli||ipa=}} li [[ma kipisi]] lon [[ma Mewika]]. [[ma tomo Kolunpija]] li ma tomo lawa. mute jan la [[ma tomo Sason]] li ma tomo suli nanpa wan.
ma ni li lon poka pi [[ma Nokawelana|ma Nokewalana]] li lon poka pi [[ma Sosa]]. ma ni li lon telo suli li jo e kasi mute. nimi ona li tan [[jan lawa Sala nanpa wan]] pi [[ma Inli]].
[[utala kipisi pi ma Mewika]] la ma lili li weka la ma Sakewalana li weka lon tenpo nanpa wan.
[[kulupu:ma kipisi pi ma Mewika]]
[[kulupu:lipu ni li tan lipu Panton la o lukin]]
{{kipisi pi ma Mewika}}
{{DEFAULTSORT:Sakawelana, ma}}
ix2d5ktgbctsusrowivw60hsek2vwnj
69007
69005
2026-07-06T05:35:55Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
69007
wikitext
text/x-wiki
{{lili ike}}{{poki sona ma|nimi ma=ma Sakewalana|nimi mama=South Carolina|ma=ma kipisi|len ma=[[sitelen:Flag_of_South_Carolina.svg|150px]]|sitelen lawa=[[sitelen:Seal_of_South_Carolina.svg|100px]]|ma tomo lawa=[[ma tomo Kolunpija]]|ma suli=[[ma Mewika]]|toki lawa=|toki ante=|nasin lawa=|ISO 3166=US-SC|sitelen ma=[[sitelen:South_Carolina_in_United_States.svg|150px]]|toki anpa pi sitelen ma=ma Sakewalana lon ma Mewika|tenpo open=sike suno nanpa 1712 (ma anpa pi [[ma Piten suli]])
sike suno nanpa 1788 (ma lili pa ma Mewika)|mute jan la ma tomo suli=[[ma tomo Sason]]}}
{{nimi ijo|'''ma Sakawalana'''|South Carolina|toki Inli||ipa=}} li [[ma kipisi]] lon [[ma Mewika]]. [[ma tomo Kolunpija]] li ma tomo lawa. mute jan la [[ma tomo Sason]] li ma tomo suli nanpa wan.
ma ni li lon poka pi [[ma Nokawelana|ma Nokewalana]] li lon poka pi [[ma Sosa]]. ma ni li lon telo suli li jo e kasi mute. nimi ona li tan [[jan lawa Sala nanpa wan]] pi [[ma Inli]].
[[utala kipisi pi ma Mewika]] la ma lili li weka la ma Sakewalana li weka lon tenpo nanpa wan.
[[kulupu:ma kipisi pi ma Mewika]]
[[kulupu:lipu ni li tan lipu Panton la o lukin]]
{{kipisi pi ma Mewika}}
{{DEFAULTSORT:Sakawelana, ma}}
atorws7inzyyma5slrywjind766cebt
ma tomo Minsen
0
1315
69062
15982
2026-07-06T09:26:33Z
Picuber
2873
jan lawa li kama ante
69062
wikitext
text/x-wiki
{{poki sona ma|
| nimi ma = ma tomo Minsen
| nimi mama = München
| ma = ma tomo
| sitelen = [[sitelen:Stadtbild München.jpg|270px]]
| toki pi anpa sitelen =
| len ma = [[sitelen:Flag of Munich (striped).svg|120px]]<br>[[sitelen:Flag of Munich (lozengy).svg|120px]]
| sitelen lawa = [[sitelen:DEU München COA.svg|80px]]
| ma suli = [[ma Tosi]]
| nasin sewi =
| jan lawa = [[jan Tominiku Kajuse]]
| tenpo open =
| mani = [[mani Elo]]
| tenpo = UTC+1
| sitelen ma = [[sitelen:Locator map M (town) in Germany.svg|250px]]
| toki anpa pi sitelen ma = ma tomo Minsen lon ma Tosi
| lipu ilo = http://www.muenchen.de
| ma lili =
}}
{{nimi ijo|'''ma tomo Minsen'''|München|toki Tosi|2b=Minga|3b=toki Pajan}} li [[ma tomo]] lon [[ma Tosi]]. ona li [[ma tomo lawa]] pi [[ma Pajan]].
tenpo sike 2024 la, [[kulupu Mercer]] li toki e ni: ma tomo Minsen li ma tomo nanpa luka luka wan pi awen pona. ona li jo e jan ike pi mute ala.<ref>Quality of Living City ranking 2024. Quality of Living City Ranking 2024. (n.d.). <nowiki>https://www.mercer.com/insights/total-rewards/talent-mobility-insights/quality-of-living-city-ranking/</nowiki></ref>
=tenpo musi lon ma tomo Minsen=
jan li lon ma tomo Minsen la, ona li ken lukin li ken pilin e ijo mute ni:
==ma kasi Inli==
{{nimi ijo|ma kasi Inli|Englischer Garten|toki Tosi}} li ma kasi lon insa pi ma tomo Minsen. ma kasi ante la, ona li suli a (3,76 km²).<ref>Bayerische Verwaltung der staatlichen Schlösser. (n.d.). Englischer Garten. <nowiki>https://www.schloesser.bayern.de/deutsch/garten/objekte/mu_engl.htm</nowiki></ref> jan li ken musi mute lon ma kasi Inli.
*{{nimi ijo|tomo sewi Sonko|Chinesischer Turm|toki Tosi}} li lon. tenpo wan lon tenpo sike la jan li tawa musi tan {{nimi ijo|tenpo musi pi jan pali moku|Kocherlball|toki Tosi}}<ref>Muenchen.de. (2024, July 21). Tanzt mit beim Kocherlball. muenchen.de. <nowiki>https://www.muenchen.de/veranstaltungen/freizeit/brauchtum/kocherlball-2024</nowiki></ref>
*nasin telo {{nimi ijo|Asipa|Eisbach|toki Tosi}} li jo e nena telo la, jan li [[ilo tawa supa telo|tawa supa]] lon ona.
*ma pi kasi lili la, jan li ken musi kepeken sike li ken lape e sijelo ona lon suno
*jan li ken tawa insa telo
==tenpo musi pi tenpo mun luka luka==
{{nimi ijo|tenpo musi pi tenpo mun luka luka|Oktoberfest|toki Tosi}} anu {{nimi ijo|tenpo musi Wisen|Wiesn|toki Pajan}} li tenpo musi pi ma tomo Minsen. tenpo musi ale pi ma tomo la, ona li suli nanpa wan. tenpo musi ni la, jan li moku e telo nasa pan mute lon tomo len suli. kin la, jan li ken tawa kepeken nasin tawa sike musi.<ref>Oktoberfest.de. (2024, September 18). Die geschichte des oktoberfests. <nowiki>https://www.oktoberfest.de/magazin/tradition/die-geschichte-des-oktoberfests</nowiki></ref>
[[File:Oktoberfest 2012 - nächtliche Stimmung, aufgenommen vom Bavaria-Hügel.jpg|thumb|tenpo musi pi mun luka luka lon tenpo pimeja]]
==ma Olinpija==
{{nimi ijo|ma Olinpija|Olympiapark|toki Tosi}} li ma lon insa pi ma tomo Minsen. jan li pali e ona lon tenpo sike 1972 (LLLTTAMMMLLT) tan [[musi utala Olinpi]].<ref>Matthias Hell: München ’72. Olympia-Architektur damals und heute. Gespräche mit prominenten Zeitzeugen und Akteuren. MünchenVerlag, München 2012. ISBN 978-3-937090-63-4</ref> tomo pi utala musi sijelo li lon insa ona. kin la, telo suli li lon.
==tomo sona Tosi==
{{nimi ijo|tomo sona Tosi|Deutsches Museum|toki Tosi}} li pana lukin e nasin sona e ilo mute. ona li open lon tenpo sike 1903 (LLLTTATW).<ref>Museumsgeschichte - Von der Gründung bis zum großen Umbau. Deutsches Museum. (n.d.). <nowiki>https://www.deutsches-museum.de/museumsinsel/ausstellung/museumsgeschichte#c6127</nowiki></ref>
==ilo kalama musi lon tomo pi kulupu lawa==
tomo pi kulupu lawa li jo e ilo kalama lon sinpin ona. tenpo tu lon tenpo suno la ilo ni li kalama musi. sijelo ilo li tawa sike lon ona li pana lukin e tenpo pini pi ma tomo Minsen. jan mute li lukin e ni.<ref>_Glockenspiel am Marienplatz - Marienplatz - Das Münchner Herz!_. Marienplatz. (2023, November 2). <nowiki>https://marienplatz.de/sehenswuerdigkeiten/glockenspiel/</nowiki></ref>
[[File:2019-11-16, Glockenspiel, Neues Münchner Rathaus, IMG 7463 edit Christoph Braun.jpg|thumb|ilo kalama musi]]
==lukin e musi sijelo==
jan li ken lukin e utala pi musi sijelo mute lon ma tomo Minsen:
*kulupu {{nimi ijo|Pajan Minsen|Bayern München|toki Tosi}} pi [[musi pi sike noka]]
*kulupu 1860 Minsen pi [[musi sijelo]]
*kulupu EHC Red Bull München pi [[musi palisa sike lon kiwen lete]]
*kulupu {{nimi ijo|Pajan Minsen|Bayern München|toki Tosi}} pi [[musi pi sike poki]]
*kulupu ante mute li lon
[[kulupu:ma tomo|Minsen]]
=tan sona=
<references />
e298qyxwrns9lwu834xftlqt65wn246
mun Ⅼuna
0
1909
68983
65181
2026-07-06T02:50:01Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
jan Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq li ante e nimi pi lipu "[[mun poka mi]]" tawa lipu "[[mun Ⅼuna]]"
65181
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:FullMoon2010.jpg|thumb|sitelen pi mun Luna suli.]] {{nimi ijo|'''mun Luna'''|Luna|toki Lasina}} anu '''mun poka mi''' anu '''mun mi''' li [[mun poka]], li sike e [[sike ma]]. ona li lili tawa sike ma. taso, ona li suli tawa mun poka pi [[mun sike]] ante. [[tenpo pimeja]] la, jan li ken lukin e mun poka mi tan sike ma. lon mun Luna la, [[kasi]] anu [[soweli]] li lon ala. kon li pana e nasin pi moli ala tawa [[ijo wile]] la, kon ni li lon ala.
ijo li lon selo ona la, [[wawa pi tawa anpa]] li lili. taso ona li ante e tawa pi [[telo suli]] lon sike ma. tenpo la, jan li ken lukin e mun poka mi lon tenpo suno.
== nasin jan ==
mun Luna li suli tawa [[nasin jan]]. jan li nanpa e [[tenpo mun]] kepeken walo mun. walo mun li ni: kipisi pi mun poka mi li suno la, kipisi ni li suli pi mute seme?
== tawa mun ==
tenpo sike #{{nasin nanpa tu|1969|sitelen=1}} la, [[jan Nijo Anson]] li kama lon mun poka mi. ona li open nanpa wan. ona li pini la, jan {{nasin nanpa tu|12|sitelen=1}} li tawa mun poka mi kepeken [[tomo tawa mun]]. ona ale ni li tan [[ma Mewika]]. tenpo lon la, [[kulupu mun Atemi]] li alasa kama sona e mun poka mi.
==sona==
{| class="wikitable"
|+
|sitelen linja
| colspan="3" | ☾ anu ☽
|-
| rowspan="2" | suli weka (tan sike ma)
| poka nanpa wan
| 362600 km
|MLLLWAMLWA km
|-
| weka nanpa wan
| 405400 km
|MMAMMLLTTA km
|}
[[kulupu:mun]]
oxv3hf3maacl0x5ustumfc4u7i10znl
ma Kalawato
0
2096
69014
65646
2026-07-06T05:45:07Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
jan Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq li ante e nimi pi lipu "[[ma Kolowato]]" tawa lipu "[[ma Kalawato]]"
65646
wikitext
text/x-wiki
{{lili ike}}{{poki sona ma|nimi ma=ma Kolowato|nimi mama=Colorado|ma=ma kipisi|len ma=[[sitelen:Flag_of_Colorado.svg|150px]]|sitelen lawa=[[sitelen:Seal_of_Colorado.svg|100px]]|ma tomo lawa=[[ma tomo Tenwa]]|ma suli=ma Mewika|toki lawa=[[toki Inli]]|toki ante=|nasin lawa=|ISO 3166=US-CO|sitelen ma=[[sitelen:Colorado_in_United_States.svg|300px]]|mute jan la ma tomo suli=[[ma tomo Tenwa]]}}
{{nimi ijo|'''ma Kolowato'''|Colorado|toki Inli||ipa=/kɑləˈɹɑdoʊ/, /-ædoʊ/}} anu '''ma Kalowato''' li [[ma kipisi]] pi [[ma Mewika]]. nimi ona li tan nimi ''colorado'' {{nimi ijo|2=colorado|3=toki Epanja|4=loje}} pi [[toki Epanja]] tan ni: kiwen ma li loje. [[ma tomo lawa]] ona li [[ma tomo Tenwa]].
[[kulupu:ma kipisi pi ma Mewika]]
{{kipisi pi ma Mewika}}
{{DEFAULTSORT:Kolowato, ma}}
k359hr2qndq8a20rmogzbcraw0y6tjc
69016
69014
2026-07-06T05:45:37Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
69016
wikitext
text/x-wiki
{{lili ike}}{{poki sona ma|nimi ma=ma Kalawato|nimi mama=Colorado|ma=ma kipisi|len ma=[[sitelen:Flag_of_Colorado.svg|150px]]|sitelen lawa=[[sitelen:Seal_of_Colorado.svg|100px]]|ma tomo lawa=[[ma tomo Tenwa]]|ma suli=ma Mewika|toki lawa=[[toki Inli]]|toki ante=|nasin lawa=|ISO 3166=US-CO|sitelen ma=[[sitelen:Colorado_in_United_States.svg|300px]]|mute jan la ma tomo suli=[[ma tomo Tenwa]]}}
{{nimi ijo|'''ma Kalawato'''|Colorado|toki Inli||ipa=/kɑləˈɹɑdoʊ/, /-ædoʊ/}} anu '''ma Kalowato''' li [[ma kipisi]] pi [[ma Mewika]]. nimi ona li tan nimi ''colorado'' {{nimi ijo|2=colorado|3=toki Epanja|4=loje}} pi [[toki Epanja]] tan ni: kiwen ma li loje. [[ma tomo lawa]] ona li [[ma tomo Tenwa]].
[[kulupu:ma kipisi pi ma Mewika]]
{{kipisi pi ma Mewika}}
{{DEFAULTSORT:Kolowato, ma}}
pq0glilv6cv0ytuzjr3old64xfbofje
toki Ilan
0
2209
68942
68393
2026-07-05T18:43:10Z
Ne
309
68942
wikitext
text/x-wiki
{{poki sona toki|nimi toki=toki Ilan|nimi mama=فارسی (Fārsī)|kalama=/fɒːɾˈsi/|ma=[[ma Ilan]]<br>
[[ma Akanisan]]<br>
[[ma Tosiki]]<br>
[[ma Tekesan]] (lon [[ma Losi]])
|kulupu toki=Palata Elopa
|toki pi tenpo pini=[[toki Pasi majuna]]
*[[toki Pasi meso]]
**toki Pasi sin pi tenpo open
|nasin sitelen=[[sitelen Alapi]]<br>[[sitelen Silili]] (ma Tosiki)
|ISO 639-1=fa
|ISO 639-2=fas/per
|ISO 639-3=fas
|Glottolog=fars1254
|Linguasphere=58-AAC
|sitelen ma=[[sitelen:Persian_Language_Location_Map.svg|220px]]|toki anpa pi sitelen ma=toki mama la, jan pi toki Ilan li lon ma ni (laso)
|kulupu toki ante=* [[kulupu toki Palata Pasi|Palata Pasi]]
** [[kulupu toki Ilan|Ilan]]
*** [[kulupu toki Pasi pi pini suno|Ilan pi pini suno]]}}{{o tawa|lipu=[[toki Pasi]]}}
'''toki Ilan''' anu {{nimi ijo|'''toki Pasi'''|فارسی|toki Ilan}} li [[nasin toki]]. jan li kepeken nasin mute pi toki Ilan lon [[ma Ilan]] lon [[ma Akanisan]] lon [[ma Tosiki]]. tan ni la, jan mute li kepeken ala e nimi "Ilan". jan mute ni li kepeken e nimi "Pasi". ma Akanisan la nimi pi toki Ilan li [[toki Tali]]. ma Tosiki la nimi pi toki Ilan li [[toki Tosiki]].
tenpo pini la, toki Ilan li suli lon ma mute pi ma Asija lon poka pi ma Ilan lon poka pi ma Palata.
== nasin kalama ==
=== kalama pini ===
{| class="wikitable"
!
!lupa uta
!nena uta
!monsi nena uta
!sewi ko
!Uvular
!lupa pi monsi uta
|-
!nena sinpin
|m
|n
|
|
|
|
|-
!pini toki
|p b
|t d
|t͡ʃ d͡ʒ
|k ɡ
|(q) (ɢ)<sup>1</sup>
|ʔ
|-
!kon tawa
|f v
|s z
|ʃ ʒ
|x ɣ<sup>1</sup>
|(χ)<sup>2</sup>
|h
|-
!kon poka
|w
|l
|j
|
|
|
|-
!pini lili
|
|ɾ
|
|
|
|}
# toki Ilan pi ma Ilan la kalama /ɣ/ en kalama /q/ li kama wan tawa kalama [ɣ~ɢ]. ni li kalama [ɣ] lon poka kalama open li kalama [ɢ] lon ante ale.
# jan mute li kalama e kalama [x] la ona li ken ante tawa kalama [χ].
=== kalama open ===
{| class="wikitable"
|+toki Ilan pi ma Ilan
!
!sinpin
!monsi
|-
!sewi
|i:
|u:
|-
!meso
|e
|o
|-
!anpa
|æ
|ɒː
|}
{| class="wikitable"
|+toki Ilan pi ma Akanisan (toki Tali)
! rowspan="2" |
! colspan="2" |sinpin
! colspan="2" |monsi
|-
!tenpo mute
!tenpo lili
!tenpo mute
!tenpo lili
|-
!sewi
|iː
|ɪ
|uː
| rowspan="2" |ʊ
|-
!meso
|eː
|ɛ
|oː
|-
!anpa
|
|a
|ɑː
|
|}
== nasin toki ==
=== toki open ===
toki ni li ilo sona tawa sona toki.
'''toki Pasi:''' باد شمال و خورشید با هم بحث میکردند که کدام یک قویتر است، وقتی مسافری آمد که در شنل گرم پیچیده بود. آنها توافق کردند که کسی که برای اولین بار موفق شد مسافر را عبای خود را از تن بیرون کند، باید قویتر از دیگری تلقی شود. سپس باد شمال تا آنجا که میتوانست میوزید، اما هر چه بیشتر میوزید، مسافر شنل خود را دور خود میچرخاند. و در نهایت باد شمالی از تلاش منصرف شد. سپس خورشید به گرمی درخشید و مسافر بلافاصله شنل خود را درآورد. و بنابراین باد شمالی مجبور شد اعتراف کند که خورشید قویتر از این دو است.
'''toki Inli:''' The North Wind and the Sun were disputing which was the stronger, when a traveler came along wrapped in a warm cloak. They agreed that the one who first succeeded in making the traveler take his cloak off should be considered stronger than the other. Then the North Wind blew as hard as he could, but the more he blew the more closely did the traveler fold his cloak around him; and at last the North Wind gave up the attempt. Then the Sun shined out warmly, and immediately the traveler took off his cloak. And so the North Wind was obliged to confess that the Sun was the stronger of the two.
'''toki pona''' - tenpo pini la jan pi kon tawa sinpin en jan suno li toki. ona li toki e ni: ona li wawa seme? jan tawa pi len seli Ii kama. ona tu li sona e ni: jan tawa li weka e len ona tan ona wan la ona wan ni li pona tawa ona ante. jan kon tawa sinpin li kon wawa tawa jan tawa. taso, jan tawa li len mute tan kon wawa. tan ni, jan kon tawa sinpin li pini. jan suno li suno la jan tawa li weka e len ona. jan kon tawa sinpin li toki e ni: jan kon tawa sinpin la jan suno li wawa.
== o lukin kin ==
{{lipu Wikipesija pi toki ni li lon|fa}}{{DEFAULTSORT:Ilan}}
ddafvjfebig7yty2pihucyavfs4uag6
kalama musi Intenasijonale
0
2232
68994
60539
2026-07-06T05:22:31Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
68994
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:L'Internationale.jpg|thumb|250px|lipu open pi kalama musi Intenasijonale lon toki Kanse]]
[[sitelen:Internationale orchestral arrangement.ogg|thumb|kalama musi Intenasijonale (nimi ala)]]
[[File:The Internationale (French Version).flac|thumb|kalama musi Intenasijonale (toki Kanse)]]
[[File:Internationale-cmn (英特纳雄耐尔).ogg|thumb|kalama musi Intenasijonale (toki Sonko)]]
{{nimi ijo|'''kalama musi Intenasijonale'''|L'Internationale|toki Kanse}} li [[kalama musi]] suli. pilin jan la, ona li kalama musi lawa tawa [[nasin pi pali kulupu]]. toki ona li sitelen lon tenpo sike 1871. taso, kalama ona li sitelen lon tenpo sike 1888. open la, ona li sitelen lon [[toki Kanse]]. tenpo ni la, kalama musi Intenasijonale pi toki mute li lon. <ref>https://flipermag.com/2015/07/08/318-2/</ref>nimi ona li kama tan e [[kulupu pi jan pali lon ma ali|kulupu pi jan pali lon ma ale]], anu "kulupu Intenasijonale nanpa wan". ona li kulupu suli pi jan pali tan tenpo sike 1864.
jan li [[ante toki]] e kalama musi Intenasijonale tawa toki mute. wan ni li [[toki pona]].
==nimi lon toki Kanse==
:Debout, les damnés de la terre
:Debout, les forçats de la faim
: La raison tonne en son cratère
:C'est l'éruption de la fin
: Du passé faisons table rase
:Foule esclave, debout, debout
:Le monde va changer de base
:Nous ne sommes rien, soyons tout
:''nimi meso suli''
:C'est la lutte finale
:Groupons-nous, et demain
:L'Internationale
:Sera le genre humain.
:Il n'est pas de sauveurs suprêmes
:Ni Dieu, ni César, ni tribun
: Producteurs, sauvons-nous nous-mêmes
:Décrétons le salut commun
:Pour que le voleur rende gorge
:Pour tirer l'esprit du cachot
:Soufflons nous-mêmes notre forge
:Battons le fer quand il est chaud.
''[nimi meso suli]''
:L'État opprime et la loi triche
:L'impôt saigne le malheureux
:Nul devoir ne s'impose au riche
:Le droit du pauvre est un mot creux
:C'est assez, languir en tutelle
:L'égalité veut d'autres lois
:Pas de droits sans devoirs dit-elle
:Égaux, pas de devoirs sans droits.
''[nimi meso suli]''
:Hideux dans leur apothéose
:Les rois de la mine et du rail
:Ont-ils jamais fait autre chose
:Que dévaliser le travail ?
:Dans les coffres-forts de la bande
:Ce qu'il a créé s'est fondu
:En décrétant qu'on le lui rende
:Le peuple ne veut que son dû.
''[nimi meso suli]''
:Les rois nous saoulaient de fumées
:Paix entre nous, guerre aux tyrans
:Appliquons la grève aux armées
:Crosse en l'air, et rompons les rangs
:S'ils s'obstinent, ces cannibales
:À faire de nous des héros
:Ils sauront bientôt que nos balles
:Sont pour nos propres généraux.
''[nimi meso suli]''
:Ouvriers, paysans, nous sommes
:Le grand parti des travailleurs
:La terre n'appartient qu'aux hommes
:L'oisif ira loger ailleurs
:Combien de nos chairs se repaissent
:Mais si les corbeaux, les vautours
:Un de ces matins disparaissent
:Le soleil brillera toujours.
''[nimi meso suli]''
== nimi lon toki Sonko pona ==
{|class="wikitable
!toki Sonko
!ante toki tan toki Sonko
|-
|'''nanpa wan'''
:起来,饥寒交迫的奴隶!
:起来,全世界受苦的人!
:满腔的热血已经沸腾,
:要为真理而斗争!
:旧世界打个落花流水,
:奴隶们起来,起来!
:不要说我们一无所有,
:我们要做天下的主人!
''nimi meso suli''
:这是最后的斗争,
:团结起来到明天,
:英特纳雄耐尔
:就一定要实现!
:这是最后的斗争,
:团结起来到明天,
:英特纳雄耐尔
:就一定要实现!
'''nanpa tu'''
:从来就没有什么救世主,
:也不靠神仙皇帝!
:要创造人类的幸福,
:全靠我们自己!
:我们要夺回劳动果实,
:让思想冲破牢笼!
:快把那炉火烧得通红,
:趁热打铁才能成功!
''[nimi meso suli]''
'''nanpa tu wan'''
:压迫的国家、空洞的法律,
:苛捐杂税榨穷苦。
:无义务的富人尽享逍遥,
:穷人的权利尽是空话。
:受够了“监护”下的沉沦,
:平等呼唤新的法律:
:没有无义务的权利,
:也没有无权利的义务!
''[nimi meso suli]''
'''nanpa tu tu'''
:矿井和铁路的帝王,
:在神坛上奇丑无比。
:他们除了掠夺劳动,
:还会做些什么呢?
:在他们的保险箱里,
:劳动的财富堆积成山!
:从那些剥削者的手里,
:人民只是讨回血债。
''[nimi meso suli]''
'''nanpa luka'''
:国王用硝烟迷惑我们,
:我们要团结讨伐他。
:让军中战士一齐罢工,
:使暴力机器乱作一团。
:食人魔们若敢再下命令,
:叫我们送死成其虚荣;
:他们将会看到子弹,
:会射向我们的将军!
''[nimi meso suli]''
'''nanpa luka wan'''
:是谁创造了人类世界?
:是我们劳动群众!
:一切归劳动者所有,
:哪能容得寄生虫?
:最可恨那些毒蛇猛兽,
:吃尽了我们的血肉!
:一旦把它们消灭干净,
:鲜红的太阳照遍全球!
''[nimi meso suli]''
|'''nanpa wan'''
:o sewi, jan lete pi wile moku!
:o sewi, jan anpa lon ma ali!
:telo loje ali li seli,
:o utala tan lon!
:ali pi sin ala o pakala,
:jan anpa o sewi, o sewi!
:lon ala la mi mute li jo ala,
:mi mute o jo e ali!
''nimi meso suli''
:ni li utala pini,
:o kulupu tawa tenpo kama,
:nasin Intenasijonale
:o kama lon ali!
:ni li utala pini,
:o kulupu tawa tenpo kama,
:nasin Intenasijonale
:o kama lon ali!
'''nanpa tu'''
:jan pi awen ali li lon ala,
:jan sewi en jan lawa sewi o weka kin!
:mi mute li wile pali e pona pi jan ali,
:o kepeken mi mute sama!
:mi mute o kama jo e ijo tan pali pi mi mute
:o selo e kon jan tan tomo ike!
:o loje wawa e seli!
:wile sewi la o pana e ilo tawa kiwen lon tenpo seli !
''[nimi meso suli]''
'''nanpa tu wan'''
:ma lawa li anpa e jan, nasin lawa li nasa,
:mani tawa kulupu lawa li mute,
:jan pi mani lawa li jo e pali ala li pilin pona
:lawa pi jan pi jo ala li musi taso.
:pilin ike pi anpa "lukin" li mute o weka,
:sama pi ijo ali li kama e nasin lawa sin:
:lawa pi pali ala li lon ala,
:pali pi lawa ala li lon ala kin!
''[nimi meso suli]''
'''nanpa tu tu'''
:jan lawa lon ma pi kiwen pona lon nasin kiwen,
:li jaki lukin mute lon supa sewi.
:ona mute li lanpan e ijo pona,
:li pali e ijo ante seme?
:poki pona pi ona mute la,
:mani tan pali li mute!
:tan luka pi jan lanpan la,
:jan meso li wile kama jo e ijo lon ken ona taso.
''[nimi meso suli]''
'''nanpa luka'''
:jan lawa li nasa e mi mute kepeken kon jaki,
:mi mute o utala e ona.
:jan utala o pali ala,
:ilo pakala o kama nasa.
:monsuta li pana e wile ona
:li wile moli e mi mute tan pilin pona ona la,
:ona li lukin e ilo lili pakala,
:lon lawa pi jan lawa!
''[nimi meso suli]''
'''nanpa luka wan'''
:jan seme li pali e ali?
:jan pali li pali e ali!
:ale li ijo pi jan pali,
:pipi moku li ken ala lon!
:pipi ike en soweli monsuta li ike nanpa wan,
:li moku e ijo ali pi mi mute!
:ona mute li weka la,
:suno loje li pana e suno tawa ali!
''[nimi meso suli]''
|}
==nimi lon toki pona==
ona li ante toki tu lon toki pona. ante toki nanpa wan li pali tan jan Ante lon tenpo sike 2011. ante toki nanpa tu li pana lon [[ilo Jutu]] lon tenpo sike 2018.
===ante toki nanpa wan===
:o kama! jan pali o kama!
: o utala lon nasin sin!
:mi pilin sama nena seli
:tan ni: jan mani li lon kin.
:mi o utala e nasin mani,
:o sin e jan, o sin e ma.
:jan pali kin li kama suli.
:ona li jo e pan e ma.
: ni li utala pini.
:tan ni la jan li lon
: ma Intenasijonale.
:jan pona sin li lon.
:o awen ala tawa pona,
:tan sewi anu lawa jan.
:o kepeken e wawa sona
:e sona pi kulupu jan.
:mi o pakala e lawa ike.
:o kama jo e ijo mi.
:mi kepeken e wawa seli
:tawa jan lawa ike kin.
: ni li utala pini.
: tan ni la jan li lon
:ma Intenasijonale.
:jan pona sin li lon.
:jan pali taso li ken pana
:e ijo pona tawa ma.
:jan mani li ken moku taso
:e ijo pona pi jan ma.
:tenpo suno wan la nasin mani
:li pini pakala e ma.
:tan ni la suno li ken pana
:e seli pona tawa jan.
:ni li utala pini.
:tan ni la jan li lon
:ma Intenasijonale.
:jan pona sin li lon.
<ref>https://www.jonathangabel.com/archive/2012/artworks_jan-ante-intenasijonale.html</ref><ref>https://www.antiwarsongs.org/canzone.php?id=2003&lang=en#agg266017</ref>
===ante toki nanpa tu===
:jan pakala mute ma ni o
: jan mute wile moku o!
: nimi pona sama kiwen!
:tenpo ni la ni li open!
:sina o utala e jan ike!
:jan lawa o pini e lape!
: mi ala ala, mi ike ala!
:mi ale, mi mute ale!
:kulupu ale o kute
: sina mute o utala!
: Inatanasinali
:li utala tawa pona
:kulupu ale o kute
:sina mute o utala!
:Inatanasinali
:li utala tawa pona
:o jan sewi li pona ala
:sewi ala en jan ala
: mi mute li pona e mi mute!
:mi mute taso li ken ni!
:nimi ala: pona pi jan ike
:nimi ali: ike pi jan pona
:ona mute li ike e mi mute
:sina mute o utala!
:kulupu ale o kute
: sina mute o utala!
:Inatanasinali
:li utala tawa pona
:kulupu ale o kute
:sina mute o utala!
:Inatanasinali
:li utala tawa pona
: sina jan pali, lon ma tomo.
: mi li wawa kulupu ni.
:o utala e jan pali ala
:ma ni li wile pona o
:o telo sijelo loje mi
:li moku ala pi ona
: tenpo utala la ma pona
:o ni li taso pona!
:kulupu ale o kute
:sina mute o utala!
:Inatanasinali
:li utala tawa pona
:kulupu ale o kute
:sina mute o utala!
:Inatanasinali
:li utala tawa pona
<ref>https://www.youtube.com/watch?v=HOg0ql_Ep6c</ref><ref>https://www.antiwarsongs.org/canzone.php?id=2003&lang=en#agg266017</ref>
==tan sona==
[[kulupu:kalama musi lawa]][[kulupu:kalama musi]][[kulupu:kalama musi pi nasin loje]]
<references />
hvwv3oxar0hvwv3bjbx2n3miip2a8m6
pan kili sike pi ma Italija
0
2313
68944
67024
2026-07-05T18:52:18Z
Ne
309
68944
wikitext
text/x-wiki
{{o lukin lon nimi|mulapisu|sitelen=Sitelen seli kiwen - mulapisu.svg}}
[[sitelen:Eq it-na pizza-margherita sep2005 sml.jpg|thumb|pan kili tan tomo moku pi [[ma tomo Napoli]]]]{{o tawa|lipu=[[pan kili pi ma Italija]]}}
{{nimi ijo|'''pan kili sike''' anu '''{{nimi|mulapisu}}'''|pizza|toki Italija}} li [[moku]] tan [[ma Italija]]. anpa la [[pan]] li lon. jan li pana e [[kili loje]] e [[ko pi telo mama]] lon sewi li ken pana e sijelo soweli e kili ante kin li seli e ona ale lon [[poki seli]]. ona li sike. taso ona li ken ante.
pan kili pi tenpo ni li tan [[ma tomo Napoli]]. taso ona li suli lon ma mute. ona li suli mute lon [[ma Elopa]] lon [[ma Mewika]] lon [[ma Oselija]]. jan mute li moku e ona tan ni: jan li ken moku e ona kepeken tenpo lili li ken moku e ona lon tawa.
[[kulupu:moku]]
[[kulupu:pan]]
[[kulupu:ma Italija]]
lj0ctsn5o56wcl4dkuif21ia73znjt5
ma Nokawalana
0
2391
69008
65677
2026-07-06T05:36:10Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
jan Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq li ante e nimi pi lipu "[[ma Nokewalana]]" tawa lipu "[[ma Nokawalana]]"
65677
wikitext
text/x-wiki
{{lili ike}}
{{poki sona ma|nimi ma=ma Nokewalana|nimi mama=North Carolina|ma=ma kipisi|len ma=[[sitelen:Flag_of_North_Carolina.svg|150px]]|sitelen lawa=[[sitelen:Seal_of_North_Carolina.svg|100px]]|ma tomo lawa=[[ma tomo Wali]]|ma suli=[[ma Mewika]]|toki lawa=[[toki Inli]]|toki ante=[[toki Inli]]<br>[[toki Epanja]]<br>[[toki Kanse]]<br>toki ante|ISO 3166=US-NC|sitelen ma=[[sitelen:North_Carolina_in_United_States.svg|300px]]|lipu ilo=https://www.nc.gov/|nasin lawa=|mute jan la ma tomo suli=[[ma tomo Sala]]}}
{{nimi ijo|'''ma Nokewalana'''|North Carolina|toki Inli||ipa=}} li [[ma kipisi]] pi [[ma Mewika]].
ma ni li lon poka pi [[ma Sakewalana]] li lon poka pi [[ma Sosa]] li lon poka pi [[ma Wesinja]] li lon poka pi [[ma Tenesi]]. ona li lon poka pi open suno pi ma Mewika li lon poka pi [[telo suli Alansi]] li lon selo ma.
ma lawa ona li [[ma tomo Wali]]. [[ma tomo Sala]] li suli nanpa wan.
==ma ==
===ma tomo suli===
{| class="sortable wikitable"
|- style="font-size:100%; text-align: center;"
! style="width:10px;" |#
! style="width:100px;" |ma tomo
! style="width:100px;" |nimi mama
! style="width:100px;" |nanpa jan
|-
!1
|[[ma tomo Sala]]
|''Charlotte''
|911 311
|-
!2
|[[ma tomo Wali]]
|''Raleigh''
|482 295
|-
!3
|[[ma tomo Kinpawa]]
|''Greensboro''
|302 296
|-
!4
|[[ma tomo Tewan]]
|''Durham''
|296 186
|-
!5
|[[ma tomo Wintonselen]]
|''Winston-Salem''
|252 975
|-
!6
|[[ma tomo Pajewi]]
|''Fayetteville''
|209 749
|-
!7
|[[ma tomo Kewi]]
|''Cary''
|180 010
|-
!8
|[[ma tomo Wiminton]]
|''Wilmington''
|122 698
|-
!9
|[[ma tomo Aponsi]]
|''High Point''
|116 926
|-
!10
|[[ma tomo Konko]]
|''Concord''
|110 119
|-
!11
|[[ma tomo Asewi]]
|''Asheville''
|95 056
|-
!12
|[[ma tomo Kinwi]]
|''Greenville''
|90 053
|-
!13
|[[ma tomo Katonja]]
|''Gastonia''
|83 942
|-
!14
|[[ma tomo Sasonwi (ma Nokewalana)|ma tomo Sasonwi]]
|''Jacksonville''
|69 647
|-
!15
|[[ma tomo Epe]]
|''Apex''
|72 225
|}
[[kulupu:ma kipisi pi ma Mewika]]
{{kipisi pi ma Mewika}}
{{DEFAULTSORT:Nokewalana, ma}}
b0txentw40kfwxewh6f4fnvzhxzo8p7
69012
69008
2026-07-06T05:36:34Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
69012
wikitext
text/x-wiki
{{lili ike}}
{{poki sona ma|nimi ma=ma Nokewalana|nimi mama=North Carolina|ma=ma kipisi|len ma=[[sitelen:Flag_of_North_Carolina.svg|150px]]|sitelen lawa=[[sitelen:Seal_of_North_Carolina.svg|100px]]|ma tomo lawa=[[ma tomo Wali]]|ma suli=[[ma Mewika]]|toki lawa=[[toki Inli]]|toki ante=[[toki Inli]]<br>[[toki Epanja]]<br>[[toki Kanse]]<br>toki ante|ISO 3166=US-NC|sitelen ma=[[sitelen:North_Carolina_in_United_States.svg|300px]]|lipu ilo=https://www.nc.gov/|nasin lawa=|mute jan la ma tomo suli=[[ma tomo Sala]]}}
{{nimi ijo|'''ma Nokawalana'''|North Carolina|toki Inli||ipa=}} li [[ma kipisi]] pi [[ma Mewika]].
ma ni li lon poka pi [[ma Sakewalana]] li lon poka pi [[ma Sosa]] li lon poka pi [[ma Wesinja]] li lon poka pi [[ma Tenesi]]. ona li lon poka pi open suno pi ma Mewika li lon poka pi [[telo suli Alansi]] li lon selo ma.
ma lawa ona li [[ma tomo Wali]]. [[ma tomo Sala]] li suli nanpa wan.
==ma ==
===ma tomo suli===
{| class="sortable wikitable"
|- style="font-size:100%; text-align: center;"
! style="width:10px;" |#
! style="width:100px;" |ma tomo
! style="width:100px;" |nimi mama
! style="width:100px;" |nanpa jan
|-
!1
|[[ma tomo Sala]]
|''Charlotte''
|911 311
|-
!2
|[[ma tomo Wali]]
|''Raleigh''
|482 295
|-
!3
|[[ma tomo Kinpawa]]
|''Greensboro''
|302 296
|-
!4
|[[ma tomo Tewan]]
|''Durham''
|296 186
|-
!5
|[[ma tomo Wintonselen]]
|''Winston-Salem''
|252 975
|-
!6
|[[ma tomo Pajewi]]
|''Fayetteville''
|209 749
|-
!7
|[[ma tomo Kewi]]
|''Cary''
|180 010
|-
!8
|[[ma tomo Wiminton]]
|''Wilmington''
|122 698
|-
!9
|[[ma tomo Aponsi]]
|''High Point''
|116 926
|-
!10
|[[ma tomo Konko]]
|''Concord''
|110 119
|-
!11
|[[ma tomo Asewi]]
|''Asheville''
|95 056
|-
!12
|[[ma tomo Kinwi]]
|''Greenville''
|90 053
|-
!13
|[[ma tomo Katonja]]
|''Gastonia''
|83 942
|-
!14
|[[ma tomo Sasonwi (ma Nokewalana)|ma tomo Sasonwi]]
|''Jacksonville''
|69 647
|-
!15
|[[ma tomo Epe]]
|''Apex''
|72 225
|}
[[kulupu:ma kipisi pi ma Mewika]]
{{kipisi pi ma Mewika}}
{{DEFAULTSORT:Nokewalana, ma}}
ka8wpshl0td6memce1fai92m4dvfp35
69013
69012
2026-07-06T05:36:44Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
69013
wikitext
text/x-wiki
{{lili ike}}
{{poki sona ma|nimi ma=ma Nokawalana|nimi mama=North Carolina|ma=ma kipisi|len ma=[[sitelen:Flag_of_North_Carolina.svg|150px]]|sitelen lawa=[[sitelen:Seal_of_North_Carolina.svg|100px]]|ma tomo lawa=[[ma tomo Wali]]|ma suli=[[ma Mewika]]|toki lawa=[[toki Inli]]|toki ante=[[toki Inli]]<br>[[toki Epanja]]<br>[[toki Kanse]]<br>toki ante|ISO 3166=US-NC|sitelen ma=[[sitelen:North_Carolina_in_United_States.svg|300px]]|lipu ilo=https://www.nc.gov/|nasin lawa=|mute jan la ma tomo suli=[[ma tomo Sala]]}}
{{nimi ijo|'''ma Nokawalana'''|North Carolina|toki Inli||ipa=}} li [[ma kipisi]] pi [[ma Mewika]].
ma ni li lon poka pi [[ma Sakewalana]] li lon poka pi [[ma Sosa]] li lon poka pi [[ma Wesinja]] li lon poka pi [[ma Tenesi]]. ona li lon poka pi open suno pi ma Mewika li lon poka pi [[telo suli Alansi]] li lon selo ma.
ma lawa ona li [[ma tomo Wali]]. [[ma tomo Sala]] li suli nanpa wan.
==ma ==
===ma tomo suli===
{| class="sortable wikitable"
|- style="font-size:100%; text-align: center;"
! style="width:10px;" |#
! style="width:100px;" |ma tomo
! style="width:100px;" |nimi mama
! style="width:100px;" |nanpa jan
|-
!1
|[[ma tomo Sala]]
|''Charlotte''
|911 311
|-
!2
|[[ma tomo Wali]]
|''Raleigh''
|482 295
|-
!3
|[[ma tomo Kinpawa]]
|''Greensboro''
|302 296
|-
!4
|[[ma tomo Tewan]]
|''Durham''
|296 186
|-
!5
|[[ma tomo Wintonselen]]
|''Winston-Salem''
|252 975
|-
!6
|[[ma tomo Pajewi]]
|''Fayetteville''
|209 749
|-
!7
|[[ma tomo Kewi]]
|''Cary''
|180 010
|-
!8
|[[ma tomo Wiminton]]
|''Wilmington''
|122 698
|-
!9
|[[ma tomo Aponsi]]
|''High Point''
|116 926
|-
!10
|[[ma tomo Konko]]
|''Concord''
|110 119
|-
!11
|[[ma tomo Asewi]]
|''Asheville''
|95 056
|-
!12
|[[ma tomo Kinwi]]
|''Greenville''
|90 053
|-
!13
|[[ma tomo Katonja]]
|''Gastonia''
|83 942
|-
!14
|[[ma tomo Sasonwi (ma Nokewalana)|ma tomo Sasonwi]]
|''Jacksonville''
|69 647
|-
!15
|[[ma tomo Epe]]
|''Apex''
|72 225
|}
[[kulupu:ma kipisi pi ma Mewika]]
{{kipisi pi ma Mewika}}
{{DEFAULTSORT:Nokewalana, ma}}
eakb0d91ckygyb9spikcm3q3tukwoos
ma Kulin
0
2553
68945
66811
2026-07-05T19:04:18Z
Ne
309
68945
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Satellite picture of Crimea, Terra-MODIS, 05-16-2015.jpg|thumb|sitelen pi ma Kulin tan ilo mun]]{{o tawa|lipu=[[ma Kilin]]}}
{{nimi ijo|'''ma Kulin'''|Qırım|toki Tata|ipa=/qɯˈrɯm/, [qɨ̞̆ˈɾɨ̞m]}} li [[ma palisa lon poka telo|ma palisa]] lon [[ma Elopa pi open suno]]. ona li lon poka pi [[telo suli pimeja]]. jan mute pi [[toki Losi]] li lon. jan pi [[toki Ukawina]] en jan pi toki Kulin Tata li lon kin.
tenpo sike 2014 la, [[ma Losi]] li [[lanpan ma|lanpan]] e ma Kilin tan [[ma Ukawina]]. tenpo ni la, ma Losi li lawa e ma Kilin. lanpan pi ma Kilin la, ma ante pi mute lili li toki ken. toki ken pi ma ante mute la, ma Kulin li lon ma Ukawina.
[[kulupu:ma Losi]]
[[kulupu:ma Ukawina]]
64w0os61ahjc6kyywu7mjrafejh3jxv
ma Wetanoselija
0
2856
69025
58119
2026-07-06T06:02:28Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
jan Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq li ante e nimi pi lipu "[[ma Wesan Oselija]]" tawa lipu "[[ma Wetanoselija]]"
58119
wikitext
text/x-wiki
{{nimi ijo|'''ma Wesan Oselija''' anu '''ma Wesan Oseja'''|Western Australia|toki Inli}} li [[ma kipisi]] pi [[ma Oselija]]. ma Oselija la, ma ni li suli nanpa wan. lon poka ni la, [[telo suli Intijan|telo suli Palata]] en [[ma Sato Oselija]] en [[ma Nowe Tewi|ma Nosan Tewitowi]] li lon.
[[ma tomo lawa]] li [[ma tomo Pesu|ma tomo Pe]]<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Perth</ref>. ma tomo ante li [[ma tomo Piweman]]<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Fremantle</ref> li [[ma tomo Pun]]<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Broome,_Western_Australia</ref>. soweli pi len pi ma ni li [[waso telo pimeja]].
{{poki sona ma|nimi ma=ma Wesan Oselija|nimi mama=Western Australia|ma=ma kipisi|len ma=Flag of Western Australia.svg|sitelen lawa=Coat of arms of Western Australia.svg|ma tomo lawa=ma tomo Pe|ma suli=ma Oselija|toki lawa=toki mute|sitelen=Western Australia in Australia.svg}}
[[kulupu:ma kipisi pi ma Oselija]]
[[kulupu:ma kipisi]]
[[kulupu:ma Oselija]]
{{DEFAULTSORT:Wesan Oselija, ma}}
p8351fliikcl90fddga2u154rdnhth5
toki:ma Nokawalana
1
2905
69010
52767
2026-07-06T05:36:10Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
jan Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq li ante e nimi pi lipu "[[toki:ma Nokewalana]]" tawa lipu "[[toki:ma Nokawalana]]"
52767
wikitext
text/x-wiki
nimi ni li nasin Wuwojiti[[jan:Retsamys|jan Ke Tami]] ([[jan la toki:Retsamys|toki]]) 2022-03-28T08:30:12 (UTC)
2hq0rfst9sxfm1gxs0d0aht0csd84jf
mun Ulano
0
3219
69051
63387
2026-07-06T07:04:06Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
69051
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Uranus.jpg|alt=|thumb|sitelen pi mun Ulanu]]
{{nimi ijo|'''mun Ulano'''| [[file:uranus symbol (fixed width).svg|20px|⛢]] anu [[file:uranus monogram (fixed width).svg|20px|♅]]Οὐρανός|toki Elena|sewi pi [[telo tan sewi]]}} li [[mun]] nanpa luka tu lon [[kulupu suno]]. suli la, ona li nanpa tu tu.
tenpo sike nanpa 1781 la, [[jan Wilijan Kese]] li lukin e ona. jan Wil li nimi e ona tan [[jan sewi Ulanu]].
[[sitelen:Uranian_moon_montage.png|alt=|left|thumb|300x300px|mun lili pi mun Ulanu (poka suno tawa poka pimeja): mun Milanta en mun Alije en mun Unlije en mun Sitanija en mun Obelon.]]
ona li jo e mun lili 27.
==ilo pi mun Ulanu==
tenpo sike nanpa 1986 la, [[ilo mun Ojate nanpa tu]] pi [[kulupu NASA]] li kama tawa mun Ulanu.
[[kulupu:mun]]
{{DEFAULTSORT:Ulanu, mun}}
ogvjmyxchih68f5b3smresfgup0pcuu
69052
69051
2026-07-06T07:04:31Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
69052
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Uranus.jpg|alt=|thumb|sitelen pi mun Ulano]]
{{nimi ijo|'''mun Ulano'''| [[file:uranus symbol (fixed width).svg|20px|⛢]] anu [[file:uranus monogram (fixed width).svg|20px|♅]]Οὐρανός|toki Elena|sewi pi [[telo tan sewi]]}} li [[mun]] nanpa luka tu lon [[kulupu suno]]. suli la, ona li nanpa tu tu.
tenpo sike nanpa 1781 la, [[jan Wilijan Kese]] li lukin e ona. jan Wil li nimi e ona tan [[jan sewi Ulanu|jan sewi Ulano]].
[[sitelen:Uranian_moon_montage.png|alt=|left|thumb|300x300px|mun lili pi mun Ulano (poka suno tawa poka pimeja): mun Milanta en mun Alije en mun Unlije en mun Sitanija en mun Obelon.]]
ona li jo e mun lili 27.
==ilo pi mun Ulano==
tenpo sike nanpa 1986 la, [[ilo mun Ojate nanpa tu]] pi [[kulupu NASA]] li kama tawa mun Ulano.
[[kulupu:mun]]
{{DEFAULTSORT:Ulanu, mun}}
kchjtidrxrycnu1wpkizs3dmww7ecg0
69053
69052
2026-07-06T07:04:40Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
jan Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq li ante e nimi pi lipu "[[mun Ulanu]]" tawa lipu "[[mun Ulano]]"
69052
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Uranus.jpg|alt=|thumb|sitelen pi mun Ulano]]
{{nimi ijo|'''mun Ulano'''| [[file:uranus symbol (fixed width).svg|20px|⛢]] anu [[file:uranus monogram (fixed width).svg|20px|♅]]Οὐρανός|toki Elena|sewi pi [[telo tan sewi]]}} li [[mun]] nanpa luka tu lon [[kulupu suno]]. suli la, ona li nanpa tu tu.
tenpo sike nanpa 1781 la, [[jan Wilijan Kese]] li lukin e ona. jan Wil li nimi e ona tan [[jan sewi Ulanu|jan sewi Ulano]].
[[sitelen:Uranian_moon_montage.png|alt=|left|thumb|300x300px|mun lili pi mun Ulano (poka suno tawa poka pimeja): mun Milanta en mun Alije en mun Unlije en mun Sitanija en mun Obelon.]]
ona li jo e mun lili 27.
==ilo pi mun Ulano==
tenpo sike nanpa 1986 la, [[ilo mun Ojate nanpa tu]] pi [[kulupu NASA]] li kama tawa mun Ulano.
[[kulupu:mun]]
{{DEFAULTSORT:Ulanu, mun}}
kchjtidrxrycnu1wpkizs3dmww7ecg0
kili Kiwi
0
3355
68965
27894
2026-07-06T01:54:11Z
EmausBot
1362
Fixing double redirect from [[kili pi selo waso]] to [[kili tan kasi Asinisija]]
68965
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[kili tan kasi Asinisija]]
s4n0xibau7wzafbl8pajd9v1kvnory6
mun Elopa
0
3405
68952
58368
2026-07-05T19:56:01Z
~2026-38300-80
7036
mi pana e sona pi ilo Elopa Kipa
68952
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Europa-moon-with-margins.jpg|thumb|sitelen pi mun Elopa]]
{{nimi ijo|mun Elopa|Εὐρώπη|toki Elena majuna||ipa=}} li [[mun]] li sike e [[mun Jupite]]. suli pi mun pi mun Jupite la, ona li nanpa tu tu. selo ona li [[kiwen telo lete]]. ona li jo e kon lili. insa ona li pana e seli. tan seli ni la, telo suli li lon insa pi mun Elopa. jan sona li pilin e ni: ken la, ijo pi moli ala li lon telo suli ni. jan sona mute li pilin e ni: jan Elopa li suli.
tenpo sike nanpa 1610 la, [[jan Kalilejo Kalile]] li kama sona e mun Elopa. nimi pi mun Elopa li sama jan pi [[nasin sewi Elena]].
=== ilo pi mun Elopa ===
tenpo sike nanpa 1973 la, {{nimi ijo|ilo Pijoniwa|Pioneer|toki Inli||ipa=}} nanpa luka luka li ilo mun nanpa wan pi mun Elopa, li sitelen e mun ni. taso, sitelen ni li lili, li pana ala e sona mute.
tenpo sike nanpa 1995 la, {{nimi ijo|ilo Kalilejo|Galileo|toki Inli||ipa=}} li kama sike e mun Jupite. ilo ni li sitelen mute e mun Elopa, li pana e sona mute tawa jan sona.
tenpo sike nanpa 2024 la, ilo Elopa Kipa <small>([[toki Inli]] la: ''Europa Clipper'')</small> li weka tan ma mi. tenpo sike nanpa 2030 la, ona li kama sike e mun Jupite tan sona e mun Elopa.<ref>{{tan sona|toki tan=en-US|linja=https://science.nasa.gov/mission/europa-clipper/|tan=Europa Clipper - NASA Science|tenpo=2017-12-01|tenpo lukin=2026-07-05}}</ref>
[[kulupu:mun]]
[[kulupu:mun Jupite]]
{{DEFAULTSORT:Elopa, mun}}
bnplfb7pru7rg42jp4km9hd5yf89q0t
jan lawa Sawo nanpa tu wan pi ma Juke
0
3425
68941
67566
2026-07-05T18:31:58Z
Ne
309
68941
wikitext
text/x-wiki
{{poki sona jan|
| nimi jan = jan lawa Sawo nanpa tu wan
| nimi mama = Charles III
| sitelen = [[sitelen:King Charles III (July 2023).jpg|200px]]
| kalama =
| ma = ma Juke
| pali = jan lawa
| ma pi kama lon = ma Juke
| tenpo sike pi kama lon = 1948
| kulupu =
| jan olin = jan Tajana<br>jan Kamila
| mama = [[jan lawa lili Pili]] (mama mije)<br>[[jan lawa Elisepe nanpa tu]] (mama meli)
| jan lili = jan Wilijan<br>jan Awi
| kulupu mama = [[kulupu mama lawa Winse]]
| sitelen nimi = [[sitelen:Charles III Signature.png|150px]]}}{{o tawa|lipu=jan lawa Sa nanpa tu wan pi ma Juke}}
{{nimi ijo|'''jan lawa Sawo nanpa tu wan'''|Charles III|toki Inli}} li [[jan lawa mama]] pi [[ma Juke]] li jan lawa pi [[kulupu ma pi lawa mama pi kulupu Komewe|ma mute ante pi kulupu Komenwe]]. ona li kama jan lawa lon tenpo sike nanpa 2022 tan ni: mama meli ona li [[jan lawa Elisepe nanpa tu]] li moli. ona li tan {{nimi ijo|[[kulupu mama lawa Winse]]|House of Windsor}}.
{{DEFAULTSORT:Sawo nanpa tu wan}}
[[kulupu:jan lawa]]
lnptmzt8bea4iegcaskatarvi1njkuc
palisa kasi
0
3684
69035
29354
2026-07-06T06:37:28Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
tenpo pini la lipu ni li tawa [[kasi suli]]. mi ante e ni tawa [[kasi suli#palisa kasi]].
69035
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[kasi suli#palisa kasi]]
q689emh46zpyduot3se68fz59q9m33z
nasin sewi Jatin
0
3705
68940
61270
2026-07-05T18:22:54Z
Ne
309
mi weka e ante #[[Special:Diff/61270|61270]] tan jan [[Special:Contributions/Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq|Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq]] ([[User talk:Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq|toki]])
68940
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[nasin sewi Jaten]]
dk9fgx1wcl3l6vqg3ayrup29jr21yjj
nja
0
3913
68996
30235
2026-07-06T05:29:13Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1360205078|Meow]]"
68996
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Meow_cat_-_Mdebona.jpg|alt=A cat meowing.|right|thumb|kisa li nja]]
'''nja''' li mu kisa. nja li ken kalama lili li ken kalama suli. kisa majuna li nja lili.
seczc79gm0g6k37idxk9yt7pvlb1flo
68997
68996
2026-07-06T05:29:32Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
68997
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Meow_cat_-_Mdebona.jpg|alt=A cat meowing.|right|thumb|kisa li nja]]
'''nja''' li mu kisa. nja li ken kalama lili li ken kalama suli. kisa majuna li nja lili.
h2b6ddwrlyxiue0af09u2pc7pww9sex
ma Pasiⅼa
0
3934
69022
67095
2026-07-06T05:59:18Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
jan Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq li ante e nimi pi lipu "[[ma Pasiju]]" tawa lipu "[[ma Pasiⅼa]]"
67095
wikitext
text/x-wiki
{{poki sona ma|
| nimi ma = ma Pasiju
| nimi mama = Brasil
| ma =
| sitelen =
| toki pi anpa sitelen =
| len ma = [[sitelen:Flag of Brazil.svg|border|130px]]
| sitelen lawa = [[sitelen:Coat of arms of Brazil.svg|130px]]
| kalama musi ma = ''Hino Nacional Brasileiro''<br>(kalama musi ma pi ma Pasiju)<br>[[sitelen:Hino-Nacional-Brasil-instrumental-mec.ogg]]
| ma tomo lawa = [[ma tomo Pasilija]]
| mute jan la ma tomo suli = [[ma tomo San Palu]]
| ma suli = [[ma Amelika seli]]
| toki lawa = [[toki Potuke]], [[toki luka Pasiju]]
| toki ante = toki mute pi ma Pasiju, toki pi [[ma suli Elopa]] ([[toki Italija]], [[toki Tosi]])
| nasin sewi = [[kulupu Katolika]] (65%), kulupu Potesu (22%) (sona tan tenpo suno 2010)
| nasin lawa =
| jan lawa = [[jan Lula]]
| tenpo open =
| tenpo pini =
| mani = [[mani Keja]] (R$)
| tenpo = UTC−05:00 tawa UTC−02:00
| ISO 3166 = BR
| sitelen ma = [[File:BRA orthographic.svg|260px]]
| toki anpa pi sitelen ma = sitelen ma pi ma Pasiju
| lipu ilo = [https://www.gov.br gov.br]
| ma lili =
}}
{{nimi ijo|'''ma Pasiju'''|Brasil|toki Potuke||ipa=[bɾaˈziw]}} anu '''ma Pasila''' li [[ma]] suli lon [[ma Amelika seli]]. toki lawa pi ma Pasiju li [[toki Potuke]]. ma pi toki Potuke la ona li ma pi suli nanpa wan. jan Pasiju pi kute ala li toki kepeken [[toki luka|toki luka Pasiju]] (toki Libras). ma tomo lawa ona li ma tomo Pasilija. ma tomo pi suli nanpa wan li ma tomo San Palu.
[[ma Ulukawi]] en [[ma Alensina]] en [[ma Palakawi]] en [[ma Polipija]] en [[ma Pelu]] en [[ma Kolonpija]] en [[ma Penesuwela]] en [[ma Kajana]] en [[ma Suliname]] en [[ma Kijan]] li lon poka pi ma Pasiju. sama la ma Pasiju li lon poka pi [[telo suli Alansi]].
ma Pasiju la kasi mute en soweli mute en akesi mute en kala mute en pipi mute li lon. ma ni la ma kasi Amasonja en ma kasi telo Pantana en ma kasi pi seli lili Kasinka en ma kasi Alansi en ma kasi Sekatu en ma mute ante li lon. pakala pi ma kasi ni li ike tawa ma ale.
ma Pasiju la jan mute en kulupu ante li lon.
==tenpo pini==
[[sitelen:Meirelles-primeiramissa2.jpg|thumb|ijo pi nasin sewi Katolika nanpa wan lon ma Pasiju, jan pi nasin sewi tan tomo tawa telo pi jan Petu Awali Kapa]]
=== tenpo pi lawa Potuke ===
tenpo pini suli la, jan li lon ma Pasiju. kulupu jan nanpa wan pi tenpo pini li mute, kulupu ni pi mute lili li kulupu Tupi e kulupu Se. {{nimi ijo|[[jan Petu Awali Kapa]]|Pedro Álvares Cabral|toki Potuke}} tan [[ma Potuke]] li kama sona e ma Pasiju lon tenpo pi sike suno nanpa 1500. tenpo sike 1530 tawa tenpo sike 1822 la, ma Potuke li lawa e ma Pasiju. tenpo poka pini la, ma Pasiju en ma Potuke li sama tawa ma pi jan lawa pi ma Potuke. taso, tenpo sike 1822 la, ma Pasiju li kama wan taso. tenpo open la, jan wan li lawa e ma Pasiju, taso tenpo sike nanpa 1889 tawa tenpo ni la, jan mute ken lawa.
=== lawa wan pi ma Pasila ===
==== jo jan ====
tenpo pi lawa Potuke tawa tenpo pi sike suno nanpa 1850 la, [[jo jan|esun pi jan jo]] li pana e jan pimeja mute tawa ma Pasiju. sike suno 1888 la jan jo li ike tawa lipu lawa pi ma Pasiju.
=== ijo jan pi ma Pasila ===
tenpo sike 1889 la jan utala pi ma Pasiju lanpan e lawa tan jan Petu nanpa tu.
tenpo sike 1964 la jan utala pi ma Pasiju [[lanpan lawa pi jan utala pi ma Pasiju lon tenpo sike 1964|lanpan e lawa]]. tenpo ni tawa tenpo sike 1985 la, jan utala pi ma Pasiju li lawa e ma Pasiju. taso tenpo ni la, jan ale li ken lawa. jan li olin ala e kulupu lawa la jan ni mute li moli. jan mute li sona e ni: kulupu utala li moli e {{nimi ijo|[[jan Wasimi Keso]]|Vladimir Herzog|toki Potuke}} li toki e ni: jan li moli e ona. ma Pasiju jo e mani suli tan ni: kulupu lawa li esun e mani mute. mani suli li sama ala. mani pi jan mani mute li suli mute. mani pi jan jo lili li suli ala. jan lawa li nimi {{nimi ijo|mani suli pi ken ala lon ma Pasila|Milagre econômico brasileiro|toki Potuke}}.
tenpo sike 1988 la kulupu lawa li pali e lipu lawa sewi. lipu lawa sewi pi tenpo sike 1988 li lipu lawa sewi lon ma Pasiju nanpa wan pi toki e ni: jan pi ken ala lukin e sitelen ken jo e lawa. lipu li toki e ni: jan ale pi ma Pasiju jo e tomo e sijelo kama pona e sona. tenpo ni la ma Pasiju li jo e mani lili tan ni: kulupu utala li esun e mani mute. kulupu lawa ken ala pana mani tawa jan esun pi ma ante. mani ma Pasila li wawa ala. esun kepeken ona li wile e mani mute tawa ijo lili. {{nimi ijo|[[jan Epakase]]|FHC, Fernando Henrique Cardoso|toki Potuke}} li pali e mani sin tan ni.
==ma==
ma ante mute li lon ma Pasiju. ma ni li ma suli nanpa wan lon ma Sulamelika. kin ma ni li ma suli nanpa luka lon ma mi. lon ma Pasiju li [[ma kasi Amasonija]] e [[ma kasi Kasinka]] e [[ma kasi Sekatu]] e [[ma kasi Alansi]] e [[ma kasi Pantana]] e [[ma kasi Panpa]].
=== nasin telo ===
nasin telo suli lon ma Pasiju li [[nasin telo Amasona]] en [[nasin telo San Pansiku]] en [[nasin telo Palana]].
=== nena ma ===
nena ma suli nanpa wan lon ma Pasiju li {{nimi ijo|nena ma Nepina|Pico da Neblina|Toki Potuke|ipa=[ˈpiku dɐ neˈblĩnɐ]}}. ni li lon [[ma Kolama]]. nena ma ante li {{nimi ijo|nena ma Kolama|Monte Roraima|Toki Potuke|ipa=}}. kulupu nena mute li lon ma Pasiju kin. mute lili li {{nimi ijo|[[kulupu nena Mansikela]]|Serra da Mantiqueira|Toki Potuke|ipa=}} e {{nimi ijo|[[kulupu nena Epinjasu]]|Serra do Espinhaço|Toki Potuke|ipa=}} e {{nimi ijo|[[kulupu nena pi telo suli]]|Serra do Mar|Toki Potuke|ipa=}}.
===ma kipisi===
{| class="sortable wikitable" style="text-align:left; font-size:85%;"
|- style="font-size:100%; text-align:right;"
! style="width:120px;" |[[ma kipisi]]!! style="width:120px;" |nimi toki Potuke!! style="width:160px;" |[[ma tomo lawa]]!! style="width:85px;" |nanpa jan
|-
|[[sitelen:Bandeira_do_Acre.svg|20px|frameless]] [[ma Aki]]|| ''Acre (AC)''||[[ma tomo Kiju Panku]]||942 123
|-
|[[sitelen:Bandeira_de_Alagoas.svg|20px|frameless]] [[ma Alakowa]]|| ''Alagoas (AL)''||[[ma tomo Masejo]]||3 407 562
|-
|[[sitelen:Bandeira_do_Amapá.svg|20px|frameless]] [[ma Amapa]]||''Amapá (AP)''||[[ma tomo Makapa]]||904 535
|-
|[[sitelen:Bandeira_do_Amazonas.svg|20px|frameless]] [[ma Amasona]]||''Amazonas (AM)''||[[ma tomo Manasu]] ||4 235 555
|-
|[[sitelen:Bandeira_da_Bahia.svg|20px|frameless]] [[ma Pawija]]||''Bahia (BA)''||[[ma tomo Sawato]]||15 128 926
|-
|[[sitelen:Bandeira_do_Ceará.svg|20px|frameless]] [[ma Sejala]]||''Ceará (CE)''||[[ma tomo Potalesa]]||8 952 013
|-
|[[sitelen:Bandeira_do_Distrito_Federal (Brasil).svg|20px|frameless]] [[ma lili lawa pi ma Pasiju]]||''Distrito Federal (DF)''||[[ma tomo Pasilija]]||3 204 720
|-
|[[sitelen:Bandeira_do_Espírito_Santo.svg|20px|frameless]] [[ma Epilitu Santu]]||''Espírito Santo (ES)''||[[ma tomo Witolija]]||4 058 378
|-
|[[sitelen:Flag_of_Goiás.svg|20px|frameless]] [[ma Koja]]||''Goiás (GO)''||[[ma tomo Kojanja]]||7 202 463
|-
|[[sitelen:Bandeira_do_Maranhão.svg|20px|frameless]] [[ma Malanjan]]|| ''Maranhão (MA)''||[[ma tomo San Luwi]]||7 206 271
|-
|[[sitelen:Bandeira_de_Mato_Grosso.svg|20px|frameless]] [[ma Matu Kosu]]||''Mato Grosso (MT)''||[[ma tomo Kujapa]] ||3 394 102
|-
|[[sitelen:Bandeira_de_Mato_Grosso_do_Sul.svg|20px|frameless]] [[ma Matu Kosu anpa]]|| ''Mato Grosso do Sul (MS)''|| [[ma tomo Kanpu Kansi]]|| 2 880 308
|-
|[[sitelen:Bandeira_de_Minas_Gerais.svg|20px|frameless]] [[ma Mina Selasi]]||''Minas Gerais (MG)''||[[ma tomo Pelu Olisonsi]]||21 279 353
|-
|[[sitelen:Bandeira_do_Distrito_Federal_(Brasil).svg|20px|frameless]] [[ma Pala pi ma Pasiju|ma Pala]]||''Pará (PA)''||[[ma tomo Pelen]]||8 639 532
|-
|[[sitelen:Bandeira_da_Paraíba.svg|20px|frameless]] [[ma Palawipa]]||''Paraíba (PB)''||[[ma tomo Sowan Pesowa]]||4 175 326
|-
|[[sitelen:Bandeira_do_Paraná.svg|20px|frameless]] [[ma Palana]] ||''Paraná (PR)''||[[ma tomo Kulisipa]] ||11 623 091
|-
|[[sitelen:Bandeira_de_Pernambuco.svg|20px|frameless]] [[ma Penanpuku]] ||''Pernambuco (PE)''|| [[ma tomo Kesipi]]||9 645 321
|-
|[[sitelen:Bandeira_do_Piauí.svg|20px|frameless]] [[ma Pijawi]]||''Piauí (PI)''||[[ma tomo Telesina]]||3 341 352
|-
|[[sitelen:Bandeira_do_estado_do_Rio_de_Janeiro.svg|20px|frameless]] [[ma Kiju Si Sanelu]]||''Rio de Janeiro (RJ)''||[[ma tomo Kiju Si Sanelu]]|| 17 365 809
|-
|[[sitelen:Bandeira_do_Rio_Grande_do_Norte.svg|20px|frameless]] [[ma Kijukansi sewi]]||''Rio Grande do Norte (RN)''||[[ma tomo Nata]]||3 619 619
|-
|[[sitelen:Bandeira_do_Rio_Grande_do_Sul.svg|20px|frameless]] [[ma Kijukansi anpa]] ||''Rio Grande do Sul (RS)''||[[ma tomo Potu Aleki]]||11 465 252
|-
|[[sitelen:Bandeira_de_Rondônia.svg|20px|frameless]] [[ma Kontonja]]||''Rondônia (RO)''||[[ma tomo Potu Weju]]||1 837 905
|-
|[[sitelen:Bandeira_de_Roraima.svg|20px|frameless]] [[ma Kolama]]|| ''Roraima (RR)''||[[ma tomo Powa Wita]]||708 352
|-
|[[sitelen:Bandeira_de_Santa_Catarina.svg|20px|frameless]] [[ma Santa Katalina]]||''Santa Catarina (SC)''||[[ma tomo Polijanopoli]]||7 218 704
|-
|[[sitelen:Bandeira_do_Estado_de_São_Paulo.svg|20px|frameless]] [[ma San Palu]]|| ''São Paulo (SP)'' ||[[ma tomo San Palu]]||46 302 753
|-
|[[sitelen:Bandeira_de_Sergipe.svg|20px|frameless]] [[ma Sesipi]]|| ''Sergipe (SE)''||[[ma tomo Alakasu]]||2 403 563
|-
|[[sitelen:Bandeira_do_Tocantins.svg|20px|frameless]] [[ma Tokansin]]|| ''Tocantins (TO)''||[[ma tomo Pama]] ||1 692 452
|}
====ma kipisi pi tenpo pini====
tenpo pini la ma kipisi lon ma Pasiju li:
{| class="sortable wikitable" style="text-align:left; font-size:85%;"
|- style="font-size:100%; text-align:right;"
! style="width:85px;" |[[ma kipisi]]!! style="width:85px;" |nimi toki Potuke
!tenpo sike!! style="width:160px;" |[[ma tomo lawa]]
|-
|ma Penantu Si Nolonja
|''Fernando de Noronha (FN)''
|1942 - 1988
|ma tomo Wila Tu Kemesiju
|-
|ma Ikasu|| ''Iguaçu (IC)''
|1943 - 1946||ma tomo Ikasu (nimi tenpo ni: ma tomo Lalansela Tu Su)
|-
|ma Ponta Polan
|''Ponta Porã (PP)''
|1943 - 1946
|ma tomo Ponta Polan
|-
|ma Kanapala
|''Guanabara (GB)''
|1960 - 1975
|[[ma tomo Kiju Si Sanelu]]
|}
===ma tomo suli===
[[sitelen:Contrasts of Rio de Janeiro - Rocinha, Ipanema, and Mountains at Sunrise.jpg|300px|thumb|sitelen pi [[ma tomo Kiju Si Sanelu]]]]
tenpo sike 2024 la ma tomo suli pi ma Pasiju li ni li jo e nanpa jan ni:
{| class="sortable wikitable"
|+ ma tomo suli pi ma Palisa<ref>[https://ftp.ibge.gov.br/Estimativas_de_Populacao/Estimativas_2021/estimativa_dou_2021.pdf Estimativas da população residente no Brasil e unidades de federação com data de referência em 1º de julho de 2021] ''Instituto Brasileiro de Geografia e Estatística'' (toki Potuke)</ref>
|- style="font-size:100%; text-align: center;"
! style="width:10px;" |#
! style="width:100px;" |ma tomo
! style="width:100px;" |nimi mama
! style="width:100px;" |ma kipisi
! style="width:100px;" |nanpa jan
|-
! 1
|[[ma tomo San Palu]]
|''São Paulo''
| ''[[ma San Palu]]''
|11 895 578
|-
!2
|[[ma tomo Kiju Si Sanelu]]
|''Rio de Janeiro''
| ''[[ma Kiju Si Sanelu]]''
|6 729 894
|-
!3
|[[ma tomo Pasilija]]
|''Brasília''
|''[[ma lili lawa pi ma Pasiju]]''
|2 982 818
|-
!4
|[[ma tomo Potalesa]]
| ''Fortaleza''
|''[[ma Sejala]]''
|2 574 412
|-
!5
| [[ma tomo Sawato]]
|''Salvador''
|''[[ma Pawija]]''
|2 568 928
|-
!6
|[[ma tomo Pelu Olisonsi]]
|''Belo Horizonte''
|''[[ma Mina Selasi]]''
|2 416 339
|-
!7
| [[ma tomo Manasu]]
|''Manaus''
|''[[ma Amasona]]''
|2 279 686
|-
!8
| [[ma tomo Kulisipa]]
| ''Curitiba''
|''[[ma Palana]]''
| 1 829 225
|-
!9
|[[ma tomo Kesipi]]
|''Recife''
| ''[[ma Penanpuku]]''
|1 587 707
|-
!10
|[[ma tomo Kojanja]]
| ''Goiânia''
|''[[ma Koja]]''
|1 494 599
|-
!11
| [[ma tomo Pelen]]
|''Belém''
| ''[[ma Pala pi ma Pasiju|ma Pala]]''
|1 398 531
|-
!12
|[[ma tomo Potu Aleki]]
|''Porto Alegre''
|''[[ma Kijukansi anpa]]''
| 1 389 322
|-
!13
|[[ma tomo Kaluju]]
| ''Guarulhos''
| ''[[ma San Palu]]''
|1 345 364
|-
!14
|[[ma tomo Kanpina]]
|''Campinas''
|''[[ma San Palu]]''
|1 185 977
|-
!15
|[[ma tomo San Luwi]]
|''São Luís''
|''[[ma Malanjan]]''
| 1 088 057
|-
!17
|[[ma tomo Masejo]]
|''Maceió''
|''[[ma Alakowa]]''
|994 464
|-
!16
|[[ma tomo San Konsalu]]
|''São Gonçalo''
|''[[ma Kiju Si Sanelu]]''
|960 652
|-
!18
|[[ma tomo Kanpu Kansi]]
|''Campo Grande''
|''[[ma Matu Kosu anpa]]''
|954 537
|-
!19
|[[ma tomo Telesina]]
|''Teresina''
|''[[ma Pijawi]]''
|902 644
|-
! 20
|[[ma tomo Sowan Pesowa]]
|''João Pessoa''
|''[[ma Palawipa]]''
|888 679
|-
! 21
|[[ma tomo Tuki Si Kasija]]
|Duque de Caxias
|''[[ma Kiju Si Sanelu]]''
|866 347
|-
!22
|[[ma tomo Nowa Ikasu]]
| Nova Iguaçu
| ''[[ma Kiju Si Sanelu]]''
|843 046
|-
!23
|[[ma tomo San Penatu Tu Kanpu]]
|São Bernado do Campo
|''[[ma San Palu]]''
|840 499
|-
!24
|[[ma tomo Nata]]
| Natal
|[[ma Kijukansi sewi|''ma Kijukansi sewi'']]
|785 368
|-
! 25
|[[ma tomo Santu Ante]]
|Santo André
|''[[ma San Palu]]''
|778 711
|}
[[ma tomo Pasilija]] li ma tomo lawa pi ma Pasiju. ma tomo ni lon ma lili lawa.
==jan==
[[musi pi sike noka]] li pona tawa jan mute lon ma Pasiju. jan mute ken musi pona e ona.
===jan lawa===
{| class="sortable wikitable"
|+ jan lawa pi ma Palisa
|- style="font-size:100%; text-align: center;"
! style="width:10px;" |#
! style="width:75px;" |jan lawa
! style="width:75px;" |nimi mama
! style="width:75px;" |tenpo sike
! style="width:400px;" |kulupu
! style="width:200px;" |jan lawa nanpa tu
|-
!1
|[[jan Tejotolo Ta Ponseka]]
|''Deodoro da Fonseca''
| 1891
|kulupu utala
|[[jan Polijanu Pesotu]] (toki Potuke: ''Floriano Peixoto'')
|-
!2
|[[jan Polijanu Pesotu]]
|''Floriano Peixoto''
|—
|kulupu utala
|jan ala
|-
!3
|[[jan Putensi Si Molasi]]
|''Prudente de Morais''
|1894
|kulupu Kepupikanu Petela (toki Potuke: ''Partido Republicano Federal'')
|[[jan Manuwe Witolinu]] (toki Potuke: ''Manuel Vitorino'')
|-
!4
|[[jan Kanpu Sali]]
|''Campos Sales''
|1898
|kulupu Kepupikanu pi ma San-Palu (toki Potuke: ''Partido Republicano Paulista'')
|[[jan Losa I Siwa]] (toki Potuke: ''Francisco Rosa e Silva'')
|-
!5
|[[jan Kosiki Awi]]
|''Rodrigues Alves''
|1902
| kulupu Kepupikanu pi ma San-Palu (toki Potuke: ''Partido Republicano Paulista'')
|[[jan Aponsu Pena]] (toki Potuke: ''Afonso Pena'')
|-
!6
| [[jan Aponsu Pena]]
|''Afonso Pena''
|1906
| kulupu kulupu Kepupikanu pi ma Mina-Selasi (toki Potuke: ''Partido Republicano Mineiro'')
| [[jan Nilu Pesanja]] (toki Potuke: ''Nilo Peçanha'')
|-
!7
|[[jan Nilu Pesanja]]
|''Nilo Peçanha''
|—
| kulupu Kepupikanu pi ma Liju (toki Potuke: ''Partido Republicano Fluminense'')
|jan ala
|-
!8
|[[jan Emi Ta Ponseka]]
| ''Hermes da Fonseca''
|1910
|kulupu Kepupikanu-Konsewato (toki Potuke: ''Partido Republicano Conservador'')
|[[jan Wensela Pa]] (toki Potuke: ''Venceslau Brás'')
|-
!9
|[[jan Wensela Pa]]
|''Venceslau Brás''
| 1914
|kulupu Kepupikanu pi ma Mina-Selasi (toki Potuke: ''Partido Republicano Mineiro'')
|[[jan Upanu Santu]] (toki Potuke: ''Urbano Santos'')
|-
! —
|[[jan Kosiki Awi]]
|''Rodrigues Alves''
|1918
|kulupu Kepupikanu pi ma San-Palu (toki Potuke: ''Partido Republicano Paulista'')
|[[jan Tepin Molela]] (toki Potuke: ''Delfim Moreira'')
|-
!10
|[[jan Tepin Molela]]
|''Delfim Moreira''
|—
|kulupu Kepupikanu pi ma Mina-Selasi (toki Potuke: ''Partido Republicano Mineiro'')
|jan ala
|-
!11
|[[jan Epitasiju Pesowa]]
|''Epitácio Pessoa''
|1919
|kulupu Kepupikanu pi ma Mina-Selasi (toki Potuke: ''Partido Republicano Mineiro'')
| [[jan Tepin Molela]] (toki Potuke: ''Delfim Moreira'') e [[jan Puwenu Si Pawa]] (toki Potuke: ''Bueno de Paiva'')
|-
!12
|[[jan Atu Penasi]]
|''Artur Bernardes''
|1922
|kulupu Kepupikanu pi ma Mina-Selasi (toki Potuke: ''Partido Republicano Mineiro'')
|[[jan Etasiju Kowinpa]] (toki Potuke: ''Estácio Coimbra'')
|-
!13
| [[jan Wasinton Luwi]]
|''Washington Luís Pereira de Sousa''
|1926
|kulupu Kepupikanu pi ma San-Palu (toki Potuke: ''Partido Republicano Paulista'')
|[[jan Melu Wijana]] (toki Potuke: ''Melo Viana'')
|-
!—
|[[jan Suliju Pesi]]
|''Júlio Prestes''
|1930
|kulupu Kepupikanu pi ma San-Palu (toki Potuke: ''Partido Republicano Paulista'')
|[[jan Wita Sowali]] (toki Potuke: ''Vital Soares'')
|-
! —
|lawa pi kulupu utala pi 1930
|''Junta Militar de 1930''
|—
|kulupu utala
|—
|-
!14
|[[jan Setuliju Waka]]
|''Getúlio Vargas''
|1934
|kulupu ala
|jan ala
|-
!15
| [[jan Sose Linjali]]
|''José Linhares''
|—
|kulupu ala
|jan ala
|-
!16
|[[jan Eliku Kapa Tuta]]
|''Eurico Gaspar Dutra''
|1945
|kulupu Sosija-Temokasiku (toki Potuke: ''Partido Social Democrático'')
|[[jan Neleju Kamu]] (toki Potuke: ''Nereu Ramos'')
|-
!17
|[[jan Setuliju Waka]]
|''Getúlio Vargas''
|1950
|kulupu Petepe (toki Potuke: ''Partido Trabalhista Brasileiro, '''PTB''''')
|[[jan Kape Piju]] (toki Potuke: ''João Fernandes Café Filho'')
|-
!18
|[[jan Kape Piju]]
|''João Fernandes Café Filho''
|—
|kulupu Sosija-Pokesita (toki Potuke: ''Partido Social Progressista'')
| jan ala
|-
!19
|[[jan Kalu Lu]]
|''Carlos Luz''
|—
|kulupu Sosija-Temokasiku (toki Potuke: ''Partido Social Democrático'')
|jan ala
|-
!20
|[[jan Neleju Kamu]]
| ''Nereu Ramos''
|—
|kulupu Sosija-Temokasiku (toki Potuke: ''Partido Social Democrático'')
|jan ala
|-
!21
|[[jan Sotaka]]
|''Juscelino Kubitschek "JK"''
|1955
|kulupu Sosija-Temokasiku (toki Potuke: ''Partido Social Democrático'')
|[[jan Sangu]] (toki Potuke: ''João Goulart "Jango"'')
|-
!22
|[[jan Sanju Katu]]
|''Jânio Quadros''
|1960
|kulupu Petejeni (toki Potuke: ''Partido Trabalhista Nacional, '''PTN''''')
|[[jan Sangu]] (toki Potuke: ''João Goulart "Jango"'')
|-
!23
|[[jan Kanijeli Masili]]
|''Ranieri Mazzilli''
|—
| kulupu Sosija-Temokasiku (toki Potuke: ''Partido Social Democrático'')
|jan ala
|-
!24
|[[jan Sangu]]
|''João Goulart "Jango"''
| —
|kulupu Petepe (toki Potuke: ''Partido Trabalhista Brasileiro, '''PTB''''')
|jan ala
|-
!25
|[[jan Kanijeli Masili]]
|''Ranieri Mazzilli''
|—
|kulupu Sosija-Temokasiku (toki Potuke: ''Partido Social Democrático'')
|jan ala
|-
!26
|[[jan Unpetu Katelu Panku]]
|''Humberto Castelo Branco''
|1964
|kulupu Alena (toki Potuke: ''Aliança Renovadora Nacional, '''ARENA''''')
|[[jan Sose Malija Akimin]] (toki Potuke: ''José Maria Alkmin'')
|-
!27
|[[jan Atu Ta Kota I Siwa]]
|''Artur da Costa e Silva''
|1966
|kulupu Alena (toki Potuke: ''Aliança Renovadora Nacional, '''ARENA''''')
|[[jan Petu Alesu]] (toki Potuke: ''Pedro Aleixo'')
|-
! —
|[[jan Petu Alesu]]
|''Pedro Aleixo''
|—
| kulupu Alena (toki Potuke: ''Aliança Renovadora Nacional, '''ARENA''''')
|jan ala
|-
!—
|lawa pi kulupu utala pi 1969
|''Junta Militar de 1969''
|—
| kulupu utala
| —
|-
! 28
|[[jan Emiliju Kakatasu Mesisi]]
|''Emílio Garrastazu Médici''
|1974
|kulupu Alena (toki Potuke: ''Aliança Renovadora Nacional, '''ARENA''''')
|[[jan Akutu Katemake]] (toki Potuke: ''Augusto Rademaker'')
|-
!29
|[[jan Enetu Kase]]
|''Ernesto Geisel''
|1974
|kulupu Alena (toki Potuke: ''Aliança Renovadora Nacional, '''ARENA''''')
|[[jan Atapetu Pelela Tu Santu]] (toki Potuke: ''Adalberto Pereira dos Santos'')
|-
!30
| [[jan Sowan Pikeletu]]
| ''João Figueiredo''
|1978
|kulupu Alena (toki Potuke: ''Aliança Renovadora Nacional, '''ARENA''''') e kulupu Sosija-Temokasiku (toki Potuke: ''Partido Social Democrático'')
|[[jan Alelijanu Sawi]] (toki Potuke: ''Aureliano Chaves'')
|-
!—
|[[jan Tanketu Newi]]
|''Tancredo Neves''
|1985
|kulupu Pejemitepe (toki Potuke: ''Partido do Movimento Democrático Brasileiro'')
|[[jan Sose Sane]] (toki Potuke: ''José Sarney'')
|-
!31
|[[jan Sose Sane]]
|''José Sarney''
|—
|kulupu Pejemitepe (toki Potuke: ''Partido do Movimento Democrático Brasileiro'')
|jan ala
|-
!32
|[[jan Penantu Kolo]]
|''Fernando Collor''
|1989
|kulupu pi pali sin ma (toki Potuke: ''Partido da Reconstrução Nacional'')
|[[jan Itama Panku]] (toki Potuke: ''Itamar Franco'')
|-
!33
|[[jan Itama Panku]]
|''Itamar Franco''
|—
|kulupu Pejemitepe (toki Potuke: ''Partido do Movimento Democrático Brasileiro'')
|jan ala
|-
! 34
|[[jan Penantu Enliki Katosu|jan Epakase]]
|''Fernando Henrique Cardoso''
|1994 e 1998
|kulupu Sosija-Temokasija pi ma Pasiju (toki Potuke: ''Partido da Social Democracia Brasileira'')
|[[jan Maku Masije]] (toki Potuke: ''Marco Maciel'')
|-
!35
|[[jan Lula]]
|''Luiz Inácio "Lula" da Silva''
|2002 e 2006
|kulupu Pete (toki Potuke: ''Partido dos Trabalhadores, '''PT''''')
|[[jan Sose Alenka]] (toki Potuke: ''José Alencar'')
|-
!36
|[[jan Sima Kusepi]]
|''Dilma Rousseff''
| 2010 e 2014
|kulupu Pete (toki Potuke: ''Partido dos Trabalhadores, '''PT''''')
|[[jan Mise Teme]] (toki Potuke: ''Michel Temer'')
|-
!37
|[[jan Mise Teme]]
|''Michel Temer''
|—
|kulupu Pejemitepe (toki Potuke: ''Partido do Movimento Democrático Brasileiro'')
|jan ala
|-
!38
|[[jan Sawi Posonalu]]
|''Jair Bolsonaro''
|2018
|kulupu Sosija-Lipela (toki Potuke: ''Partido Social Liberal'') en kulupu Lipela (toki Potuke: ''Partido Liberal'')
|[[jan Amiton Molan]] (toki Potuke: ''Hamilton Mourão'')
|-
!39
|[[jan Lula]]
|''Luiz Inácio "Lula" da Silva''
|2022
|kulupu Pete (toki Potuke: ''Partido dos Trabalhadores, '''PT''''')
|[[jan Selatu Akimin]] (toki Potuke: ''Geraldo Alckmin'')
|}
{{ma kipisi pi ma Pasiju}}
==tan sona==
<references />
{{DEFAULTSORT:Pasiju, ma}}
[[kulupu:ma]]
[[kulupu:ma Pasiju]]
[[kulupu:ma Amelika seli]]
[[kulupu:ma lawa]]
r1fepkju4x7sf68tr6geipdzv56xnho
69024
69022
2026-07-06T06:00:45Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
69024
wikitext
text/x-wiki
{{poki sona ma|
| nimi ma = ma Pasila
| nimi mama = Brasil
| ma =
| sitelen =
| toki pi anpa sitelen =
| len ma = [[sitelen:Flag of Brazil.svg|border|130px]]
| sitelen lawa = [[sitelen:Coat of arms of Brazil.svg|130px]]
| kalama musi ma = ''Hino Nacional Brasileiro''<br>(kalama musi ma pi ma Pasila)<br>[[sitelen:Hino-Nacional-Brasil-instrumental-mec.ogg]]
| ma tomo lawa = [[ma tomo Pasilija]]
| mute jan la ma tomo suli = [[ma tomo San Palu]]
| ma suli = [[ma Amelika seli]]
| toki lawa = [[toki Potuke]], [[toki luka Pasiju]]
| toki ante = toki mute pi ma Pasiju, toki pi [[ma suli Elopa]] ([[toki Italija]], [[toki Tosi]])
| nasin sewi = [[kulupu Katolika]] (65%), kulupu Potesu (22%) (sona tan tenpo suno 2010)
| nasin lawa =
| jan lawa = [[jan Lula]]
| tenpo open =
| tenpo pini =
| mani = [[mani Keja]] (R$)
| tenpo = UTC−05:00 tawa UTC−02:00
| ISO 3166 = BR
| sitelen ma = [[File:BRA orthographic.svg|260px]]
| toki anpa pi sitelen ma = sitelen ma pi ma Pasiju
| lipu ilo = [https://www.gov.br gov.br]
| ma lili =
}}
{{nimi ijo|'''ma Pasila'''|Brasil|toki Potuke||ipa=[bɾaˈziw]}} anu '''ma Pasiju''' li [[ma]] suli lon [[ma Amelika seli]]. toki lawa pi ma Pasila li [[toki Potuke]]. ma pi toki Potuke la ona li ma pi suli nanpa wan. jan Pasila pi kute ala li toki kepeken [[toki luka|toki luka Pasila]] (toki Libras). ma tomo lawa ona li ma tomo Pasilija. ma tomo pi suli nanpa wan li ma tomo San Palu.
[[ma Ulukawi]] en [[ma Alensina]] en [[ma Palakawi]] en [[ma Polipija]] en [[ma Pelu]] en [[ma Kolonpija]] en [[ma Penesuwela]] en [[ma Kajana]] en [[ma Suliname]] en [[ma Kijan]] li lon poka pi ma Pasila. sama la ma Pasila li lon poka pi [[telo suli Alansi]].
ma Pasila la kasi mute en soweli mute en akesi mute en kala mute en pipi mute li lon. ma ni la ma kasi Amasonja en ma kasi telo Pantana en ma kasi pi seli lili Kasinka en ma kasi Alansi en ma kasi Sekatu en ma mute ante li lon. pakala pi ma kasi ni li ike tawa ma ale.
ma Pasila la jan mute en kulupu ante li lon.
==tenpo pini==
[[sitelen:Meirelles-primeiramissa2.jpg|thumb|ijo pi nasin sewi Katolika nanpa wan lon ma Pasila, jan pi nasin sewi tan tomo tawa telo pi jan Petu Awali Kapa]]
=== tenpo pi lawa Potuke ===
tenpo pini suli la, jan li lon ma Pasila. kulupu jan nanpa wan pi tenpo pini li mute, kulupu ni pi mute lili li kulupu Tupi e kulupu Se. {{nimi ijo|[[jan Petu Awali Kapa]]|Pedro Álvares Cabral|toki Potuke}} tan [[ma Potuke]] li kama sona e ma Pasila lon tenpo pi sike suno nanpa 1500. tenpo sike 1530 tawa tenpo sike 1822 la, ma Potuke li lawa e ma Pasila. tenpo poka pini la, ma Pasila en ma Potuke li sama tawa ma pi jan lawa pi ma Potuke. taso, tenpo sike 1822 la, ma Pasila li kama wan taso. tenpo open la, jan wan li lawa e ma Pasila, taso tenpo sike nanpa 1889 tawa tenpo ni la, jan mute ken lawa.
=== lawa wan pi ma Pasila ===
==== jo jan ====
tenpo pi lawa Potuke tawa tenpo pi sike suno nanpa 1850 la, [[jo jan|esun pi jan jo]] li pana e jan pimeja mute tawa ma Pasila. sike suno 1888 la jan jo li ike tawa lipu lawa pi ma Pasila.
=== ijo jan pi ma Pasila ===
tenpo sike 1889 la jan utala pi ma Pasila lanpan e lawa tan jan Petu nanpa tu.
tenpo sike 1964 la jan utala pi ma Pasila [[lanpan lawa pi jan utala pi ma Pasiju lon tenpo sike 1964|lanpan e lawa]]. tenpo ni tawa tenpo sike 1985 la, jan utala pi ma Pasila li lawa e ma Pasila. taso tenpo ni la, jan ale li ken lawa. jan li olin ala e kulupu lawa la jan ni mute li moli. jan mute li sona e ni: kulupu utala li moli e {{nimi ijo|[[jan Wasimi Keso]]|Vladimir Herzog|toki Potuke}} li toki e ni: jan li moli e ona. ma Pasila jo e mani suli tan ni: kulupu lawa li esun e mani mute. mani suli li sama ala. mani pi jan mani mute li suli mute. mani pi jan jo lili li suli ala. jan lawa li nimi {{nimi ijo|mani suli pi ken ala lon ma Pasila|Milagre econômico brasileiro|toki Potuke}}.
tenpo sike 1988 la kulupu lawa li pali e lipu lawa sewi. lipu lawa sewi pi tenpo sike 1988 li lipu lawa sewi lon ma Pasila nanpa wan pi toki e ni: jan pi ken ala lukin e sitelen ken jo e lawa. lipu li toki e ni: jan ale pi ma Pasila jo e tomo e sijelo kama pona e sona. tenpo ni la ma Pasila li jo e mani lili tan ni: kulupu utala li esun e mani mute. kulupu lawa ken ala pana mani tawa jan esun pi ma ante. mani ma Pasila li wawa ala. esun kepeken ona li wile e mani mute tawa ijo lili. {{nimi ijo|[[jan Epakase]]|FHC, Fernando Henrique Cardoso|toki Potuke}} li pali e mani sin tan ni.
==ma==
ma ante mute li lon ma Pasila. ma ni li ma suli nanpa wan lon ma Sulamelika. kin ma ni li ma suli nanpa luka lon ma mi. lon ma Pasila li [[ma kasi Amasonija]] e [[ma kasi Kasinka]] e [[ma kasi Sekatu]] e [[ma kasi Alansi]] e [[ma kasi Pantana]] e [[ma kasi Panpa]].
=== nasin telo ===
nasin telo suli lon ma Pasila li [[nasin telo Amasona]] en [[nasin telo San Pansiku]] en [[nasin telo Palana]].
=== nena ma ===
nena ma suli nanpa wan lon ma Pasila li {{nimi ijo|nena ma Nepina|Pico da Neblina|Toki Potuke|ipa=[ˈpiku dɐ neˈblĩnɐ]}}. ni li lon [[ma Kolama]]. nena ma ante li {{nimi ijo|nena ma Kolama|Monte Roraima|Toki Potuke|ipa=}}. kulupu nena mute li lon ma Pasila kin. mute lili li {{nimi ijo|[[kulupu nena Mansikela]]|Serra da Mantiqueira|Toki Potuke|ipa=}} e {{nimi ijo|[[kulupu nena Epinjasu]]|Serra do Espinhaço|Toki Potuke|ipa=}} e {{nimi ijo|[[kulupu nena pi telo suli]]|Serra do Mar|Toki Potuke|ipa=}}.
===ma kipisi===
{| class="sortable wikitable" style="text-align:left; font-size:85%;"
|- style="font-size:100%; text-align:right;"
! style="width:120px;" |[[ma kipisi]]!! style="width:120px;" |nimi toki Potuke!! style="width:160px;" |[[ma tomo lawa]]!! style="width:85px;" |nanpa jan
|-
|[[sitelen:Bandeira_do_Acre.svg|20px|frameless]] [[ma Aki]]|| ''Acre (AC)''||[[ma tomo Kiju Panku]]||942 123
|-
|[[sitelen:Bandeira_de_Alagoas.svg|20px|frameless]] [[ma Alakowa]]|| ''Alagoas (AL)''||[[ma tomo Masejo]]||3 407 562
|-
|[[sitelen:Bandeira_do_Amapá.svg|20px|frameless]] [[ma Amapa]]||''Amapá (AP)''||[[ma tomo Makapa]]||904 535
|-
|[[sitelen:Bandeira_do_Amazonas.svg|20px|frameless]] [[ma Amasona]]||''Amazonas (AM)''||[[ma tomo Manasu]] ||4 235 555
|-
|[[sitelen:Bandeira_da_Bahia.svg|20px|frameless]] [[ma Pawija]]||''Bahia (BA)''||[[ma tomo Sawato]]||15 128 926
|-
|[[sitelen:Bandeira_do_Ceará.svg|20px|frameless]] [[ma Sejala]]||''Ceará (CE)''||[[ma tomo Potalesa]]||8 952 013
|-
|[[sitelen:Bandeira_do_Distrito_Federal (Brasil).svg|20px|frameless]] [[ma lili lawa pi ma Pasiju|ma lili lawa pi ma Pasila]]||''Distrito Federal (DF)''||[[ma tomo Pasilija]]||3 204 720
|-
|[[sitelen:Bandeira_do_Espírito_Santo.svg|20px|frameless]] [[ma Epilitu Santu]]||''Espírito Santo (ES)''||[[ma tomo Witolija]]||4 058 378
|-
|[[sitelen:Flag_of_Goiás.svg|20px|frameless]] [[ma Koja]]||''Goiás (GO)''||[[ma tomo Kojanja]]||7 202 463
|-
|[[sitelen:Bandeira_do_Maranhão.svg|20px|frameless]] [[ma Malanjan]]|| ''Maranhão (MA)''||[[ma tomo San Luwi]]||7 206 271
|-
|[[sitelen:Bandeira_de_Mato_Grosso.svg|20px|frameless]] [[ma Matu Kosu]]||''Mato Grosso (MT)''||[[ma tomo Kujapa]] ||3 394 102
|-
|[[sitelen:Bandeira_de_Mato_Grosso_do_Sul.svg|20px|frameless]] [[ma Matu Kosu anpa]]|| ''Mato Grosso do Sul (MS)''|| [[ma tomo Kanpu Kansi]]|| 2 880 308
|-
|[[sitelen:Bandeira_de_Minas_Gerais.svg|20px|frameless]] [[ma Mina Selasi]]||''Minas Gerais (MG)''||[[ma tomo Pelu Olisonsi]]||21 279 353
|-
|[[sitelen:Bandeira_do_Distrito_Federal_(Brasil).svg|20px|frameless]] [[ma Pala pi ma Pasiju|ma Pala]]||''Pará (PA)''||[[ma tomo Pelen]]||8 639 532
|-
|[[sitelen:Bandeira_da_Paraíba.svg|20px|frameless]] [[ma Palawipa]]||''Paraíba (PB)''||[[ma tomo Sowan Pesowa]]||4 175 326
|-
|[[sitelen:Bandeira_do_Paraná.svg|20px|frameless]] [[ma Palana]] ||''Paraná (PR)''||[[ma tomo Kulisipa]] ||11 623 091
|-
|[[sitelen:Bandeira_de_Pernambuco.svg|20px|frameless]] [[ma Penanpuku]] ||''Pernambuco (PE)''|| [[ma tomo Kesipi]]||9 645 321
|-
|[[sitelen:Bandeira_do_Piauí.svg|20px|frameless]] [[ma Pijawi]]||''Piauí (PI)''||[[ma tomo Telesina]]||3 341 352
|-
|[[sitelen:Bandeira_do_estado_do_Rio_de_Janeiro.svg|20px|frameless]] [[ma Kiju Si Sanelu]]||''Rio de Janeiro (RJ)''||[[ma tomo Kiju Si Sanelu]]|| 17 365 809
|-
|[[sitelen:Bandeira_do_Rio_Grande_do_Norte.svg|20px|frameless]] [[ma Kijukansi sewi]]||''Rio Grande do Norte (RN)''||[[ma tomo Nata]]||3 619 619
|-
|[[sitelen:Bandeira_do_Rio_Grande_do_Sul.svg|20px|frameless]] [[ma Kijukansi anpa]] ||''Rio Grande do Sul (RS)''||[[ma tomo Potu Aleki]]||11 465 252
|-
|[[sitelen:Bandeira_de_Rondônia.svg|20px|frameless]] [[ma Kontonja]]||''Rondônia (RO)''||[[ma tomo Potu Weju]]||1 837 905
|-
|[[sitelen:Bandeira_de_Roraima.svg|20px|frameless]] [[ma Kolama]]|| ''Roraima (RR)''||[[ma tomo Powa Wita]]||708 352
|-
|[[sitelen:Bandeira_de_Santa_Catarina.svg|20px|frameless]] [[ma Santa Katalina]]||''Santa Catarina (SC)''||[[ma tomo Polijanopoli]]||7 218 704
|-
|[[sitelen:Bandeira_do_Estado_de_São_Paulo.svg|20px|frameless]] [[ma San Palu]]|| ''São Paulo (SP)'' ||[[ma tomo San Palu]]||46 302 753
|-
|[[sitelen:Bandeira_de_Sergipe.svg|20px|frameless]] [[ma Sesipi]]|| ''Sergipe (SE)''||[[ma tomo Alakasu]]||2 403 563
|-
|[[sitelen:Bandeira_do_Tocantins.svg|20px|frameless]] [[ma Tokansin]]|| ''Tocantins (TO)''||[[ma tomo Pama]] ||1 692 452
|}
====ma kipisi pi tenpo pini====
tenpo pini la ma kipisi lon ma Pasila li:
{| class="sortable wikitable" style="text-align:left; font-size:85%;"
|- style="font-size:100%; text-align:right;"
! style="width:85px;" |[[ma kipisi]]!! style="width:85px;" |nimi toki Potuke
!tenpo sike!! style="width:160px;" |[[ma tomo lawa]]
|-
|ma Penantu Si Nolonja
|''Fernando de Noronha (FN)''
|1942 - 1988
|ma tomo Wila Tu Kemesiju
|-
|ma Ikasu|| ''Iguaçu (IC)''
|1943 - 1946||ma tomo Ikasu (nimi tenpo ni: ma tomo Lalansela Tu Su)
|-
|ma Ponta Polan
|''Ponta Porã (PP)''
|1943 - 1946
|ma tomo Ponta Polan
|-
|ma Kanapala
|''Guanabara (GB)''
|1960 - 1975
|[[ma tomo Kiju Si Sanelu]]
|}
===ma tomo suli===
[[sitelen:Contrasts of Rio de Janeiro - Rocinha, Ipanema, and Mountains at Sunrise.jpg|300px|thumb|sitelen pi [[ma tomo Kiju Si Sanelu]]]]
tenpo sike 2024 la ma tomo suli pi ma Pasila li ni li jo e nanpa jan ni:
{| class="sortable wikitable"
|+ ma tomo suli pi ma Palisa<ref>[https://ftp.ibge.gov.br/Estimativas_de_Populacao/Estimativas_2021/estimativa_dou_2021.pdf Estimativas da população residente no Brasil e unidades de federação com data de referência em 1º de julho de 2021] ''Instituto Brasileiro de Geografia e Estatística'' (toki Potuke)</ref>
|- style="font-size:100%; text-align: center;"
! style="width:10px;" |#
! style="width:100px;" |ma tomo
! style="width:100px;" |nimi mama
! style="width:100px;" |ma kipisi
! style="width:100px;" |nanpa jan
|-
! 1
|[[ma tomo San Palu]]
|''São Paulo''
| ''[[ma San Palu]]''
|11 895 578
|-
!2
|[[ma tomo Kiju Si Sanelu]]
|''Rio de Janeiro''
| ''[[ma Kiju Si Sanelu]]''
|6 729 894
|-
!3
|[[ma tomo Pasilija]]
|''Brasília''
|''[[ma lili lawa pi ma Pasiju|ma lili lawa pi ma Pasila]]''
|2 982 818
|-
!4
|[[ma tomo Potalesa]]
| ''Fortaleza''
|''[[ma Sejala]]''
|2 574 412
|-
!5
| [[ma tomo Sawato]]
|''Salvador''
|''[[ma Pawija]]''
|2 568 928
|-
!6
|[[ma tomo Pelu Olisonsi]]
|''Belo Horizonte''
|''[[ma Mina Selasi]]''
|2 416 339
|-
!7
| [[ma tomo Manasu]]
|''Manaus''
|''[[ma Amasona]]''
|2 279 686
|-
!8
| [[ma tomo Kulisipa]]
| ''Curitiba''
|''[[ma Palana]]''
| 1 829 225
|-
!9
|[[ma tomo Kesipi]]
|''Recife''
| ''[[ma Penanpuku]]''
|1 587 707
|-
!10
|[[ma tomo Kojanja]]
| ''Goiânia''
|''[[ma Koja]]''
|1 494 599
|-
!11
| [[ma tomo Pelen]]
|''Belém''
| ''[[ma Pala pi ma Pasiju|ma Pala]]''
|1 398 531
|-
!12
|[[ma tomo Potu Aleki]]
|''Porto Alegre''
|''[[ma Kijukansi anpa]]''
| 1 389 322
|-
!13
|[[ma tomo Kaluju]]
| ''Guarulhos''
| ''[[ma San Palu]]''
|1 345 364
|-
!14
|[[ma tomo Kanpina]]
|''Campinas''
|''[[ma San Palu]]''
|1 185 977
|-
!15
|[[ma tomo San Luwi]]
|''São Luís''
|''[[ma Malanjan]]''
| 1 088 057
|-
!17
|[[ma tomo Masejo]]
|''Maceió''
|''[[ma Alakowa]]''
|994 464
|-
!16
|[[ma tomo San Konsalu]]
|''São Gonçalo''
|''[[ma Kiju Si Sanelu]]''
|960 652
|-
!18
|[[ma tomo Kanpu Kansi]]
|''Campo Grande''
|''[[ma Matu Kosu anpa]]''
|954 537
|-
!19
|[[ma tomo Telesina]]
|''Teresina''
|''[[ma Pijawi]]''
|902 644
|-
! 20
|[[ma tomo Sowan Pesowa]]
|''João Pessoa''
|''[[ma Palawipa]]''
|888 679
|-
! 21
|[[ma tomo Tuki Si Kasija]]
|Duque de Caxias
|''[[ma Kiju Si Sanelu]]''
|866 347
|-
!22
|[[ma tomo Nowa Ikasu]]
| Nova Iguaçu
| ''[[ma Kiju Si Sanelu]]''
|843 046
|-
!23
|[[ma tomo San Penatu Tu Kanpu]]
|São Bernado do Campo
|''[[ma San Palu]]''
|840 499
|-
!24
|[[ma tomo Nata]]
| Natal
|[[ma Kijukansi sewi|''ma Kijukansi sewi'']]
|785 368
|-
! 25
|[[ma tomo Santu Ante]]
|Santo André
|''[[ma San Palu]]''
|778 711
|}
[[ma tomo Pasilija]] li ma tomo lawa pi ma Pasila. ma tomo ni lon ma lili lawa.
==jan==
[[musi pi sike noka]] li pona tawa jan mute lon ma Pasila. jan mute ken musi pona e ona.
===jan lawa===
{| class="sortable wikitable"
|+ jan lawa pi ma Palisa
|- style="font-size:100%; text-align: center;"
! style="width:10px;" |#
! style="width:75px;" |jan lawa
! style="width:75px;" |nimi mama
! style="width:75px;" |tenpo sike
! style="width:400px;" |kulupu
! style="width:200px;" |jan lawa nanpa tu
|-
!1
|[[jan Tejotolo Ta Ponseka]]
|''Deodoro da Fonseca''
| 1891
|kulupu utala
|[[jan Polijanu Pesotu]] (toki Potuke: ''Floriano Peixoto'')
|-
!2
|[[jan Polijanu Pesotu]]
|''Floriano Peixoto''
|—
|kulupu utala
|jan ala
|-
!3
|[[jan Putensi Si Molasi]]
|''Prudente de Morais''
|1894
|kulupu Kepupikanu Petela (toki Potuke: ''Partido Republicano Federal'')
|[[jan Manuwe Witolinu]] (toki Potuke: ''Manuel Vitorino'')
|-
!4
|[[jan Kanpu Sali]]
|''Campos Sales''
|1898
|kulupu Kepupikanu pi ma San-Palu (toki Potuke: ''Partido Republicano Paulista'')
|[[jan Losa I Siwa]] (toki Potuke: ''Francisco Rosa e Silva'')
|-
!5
|[[jan Kosiki Awi]]
|''Rodrigues Alves''
|1902
| kulupu Kepupikanu pi ma San-Palu (toki Potuke: ''Partido Republicano Paulista'')
|[[jan Aponsu Pena]] (toki Potuke: ''Afonso Pena'')
|-
!6
| [[jan Aponsu Pena]]
|''Afonso Pena''
|1906
| kulupu kulupu Kepupikanu pi ma Mina-Selasi (toki Potuke: ''Partido Republicano Mineiro'')
| [[jan Nilu Pesanja]] (toki Potuke: ''Nilo Peçanha'')
|-
!7
|[[jan Nilu Pesanja]]
|''Nilo Peçanha''
|—
| kulupu Kepupikanu pi ma Liju (toki Potuke: ''Partido Republicano Fluminense'')
|jan ala
|-
!8
|[[jan Emi Ta Ponseka]]
| ''Hermes da Fonseca''
|1910
|kulupu Kepupikanu-Konsewato (toki Potuke: ''Partido Republicano Conservador'')
|[[jan Wensela Pa]] (toki Potuke: ''Venceslau Brás'')
|-
!9
|[[jan Wensela Pa]]
|''Venceslau Brás''
| 1914
|kulupu Kepupikanu pi ma Mina-Selasi (toki Potuke: ''Partido Republicano Mineiro'')
|[[jan Upanu Santu]] (toki Potuke: ''Urbano Santos'')
|-
! —
|[[jan Kosiki Awi]]
|''Rodrigues Alves''
|1918
|kulupu Kepupikanu pi ma San-Palu (toki Potuke: ''Partido Republicano Paulista'')
|[[jan Tepin Molela]] (toki Potuke: ''Delfim Moreira'')
|-
!10
|[[jan Tepin Molela]]
|''Delfim Moreira''
|—
|kulupu Kepupikanu pi ma Mina-Selasi (toki Potuke: ''Partido Republicano Mineiro'')
|jan ala
|-
!11
|[[jan Epitasiju Pesowa]]
|''Epitácio Pessoa''
|1919
|kulupu Kepupikanu pi ma Mina-Selasi (toki Potuke: ''Partido Republicano Mineiro'')
| [[jan Tepin Molela]] (toki Potuke: ''Delfim Moreira'') e [[jan Puwenu Si Pawa]] (toki Potuke: ''Bueno de Paiva'')
|-
!12
|[[jan Atu Penasi]]
|''Artur Bernardes''
|1922
|kulupu Kepupikanu pi ma Mina-Selasi (toki Potuke: ''Partido Republicano Mineiro'')
|[[jan Etasiju Kowinpa]] (toki Potuke: ''Estácio Coimbra'')
|-
!13
| [[jan Wasinton Luwi]]
|''Washington Luís Pereira de Sousa''
|1926
|kulupu Kepupikanu pi ma San-Palu (toki Potuke: ''Partido Republicano Paulista'')
|[[jan Melu Wijana]] (toki Potuke: ''Melo Viana'')
|-
!—
|[[jan Suliju Pesi]]
|''Júlio Prestes''
|1930
|kulupu Kepupikanu pi ma San-Palu (toki Potuke: ''Partido Republicano Paulista'')
|[[jan Wita Sowali]] (toki Potuke: ''Vital Soares'')
|-
! —
|lawa pi kulupu utala pi 1930
|''Junta Militar de 1930''
|—
|kulupu utala
|—
|-
!14
|[[jan Setuliju Waka]]
|''Getúlio Vargas''
|1934
|kulupu ala
|jan ala
|-
!15
| [[jan Sose Linjali]]
|''José Linhares''
|—
|kulupu ala
|jan ala
|-
!16
|[[jan Eliku Kapa Tuta]]
|''Eurico Gaspar Dutra''
|1945
|kulupu Sosija-Temokasiku (toki Potuke: ''Partido Social Democrático'')
|[[jan Neleju Kamu]] (toki Potuke: ''Nereu Ramos'')
|-
!17
|[[jan Setuliju Waka]]
|''Getúlio Vargas''
|1950
|kulupu Petepe (toki Potuke: ''Partido Trabalhista Brasileiro, '''PTB''''')
|[[jan Kape Piju]] (toki Potuke: ''João Fernandes Café Filho'')
|-
!18
|[[jan Kape Piju]]
|''João Fernandes Café Filho''
|—
|kulupu Sosija-Pokesita (toki Potuke: ''Partido Social Progressista'')
| jan ala
|-
!19
|[[jan Kalu Lu]]
|''Carlos Luz''
|—
|kulupu Sosija-Temokasiku (toki Potuke: ''Partido Social Democrático'')
|jan ala
|-
!20
|[[jan Neleju Kamu]]
| ''Nereu Ramos''
|—
|kulupu Sosija-Temokasiku (toki Potuke: ''Partido Social Democrático'')
|jan ala
|-
!21
|[[jan Sotaka]]
|''Juscelino Kubitschek "JK"''
|1955
|kulupu Sosija-Temokasiku (toki Potuke: ''Partido Social Democrático'')
|[[jan Sangu]] (toki Potuke: ''João Goulart "Jango"'')
|-
!22
|[[jan Sanju Katu]]
|''Jânio Quadros''
|1960
|kulupu Petejeni (toki Potuke: ''Partido Trabalhista Nacional, '''PTN''''')
|[[jan Sangu]] (toki Potuke: ''João Goulart "Jango"'')
|-
!23
|[[jan Kanijeli Masili]]
|''Ranieri Mazzilli''
|—
| kulupu Sosija-Temokasiku (toki Potuke: ''Partido Social Democrático'')
|jan ala
|-
!24
|[[jan Sangu]]
|''João Goulart "Jango"''
| —
|kulupu Petepe (toki Potuke: ''Partido Trabalhista Brasileiro, '''PTB''''')
|jan ala
|-
!25
|[[jan Kanijeli Masili]]
|''Ranieri Mazzilli''
|—
|kulupu Sosija-Temokasiku (toki Potuke: ''Partido Social Democrático'')
|jan ala
|-
!26
|[[jan Unpetu Katelu Panku]]
|''Humberto Castelo Branco''
|1964
|kulupu Alena (toki Potuke: ''Aliança Renovadora Nacional, '''ARENA''''')
|[[jan Sose Malija Akimin]] (toki Potuke: ''José Maria Alkmin'')
|-
!27
|[[jan Atu Ta Kota I Siwa]]
|''Artur da Costa e Silva''
|1966
|kulupu Alena (toki Potuke: ''Aliança Renovadora Nacional, '''ARENA''''')
|[[jan Petu Alesu]] (toki Potuke: ''Pedro Aleixo'')
|-
! —
|[[jan Petu Alesu]]
|''Pedro Aleixo''
|—
| kulupu Alena (toki Potuke: ''Aliança Renovadora Nacional, '''ARENA''''')
|jan ala
|-
!—
|lawa pi kulupu utala pi 1969
|''Junta Militar de 1969''
|—
| kulupu utala
| —
|-
! 28
|[[jan Emiliju Kakatasu Mesisi]]
|''Emílio Garrastazu Médici''
|1974
|kulupu Alena (toki Potuke: ''Aliança Renovadora Nacional, '''ARENA''''')
|[[jan Akutu Katemake]] (toki Potuke: ''Augusto Rademaker'')
|-
!29
|[[jan Enetu Kase]]
|''Ernesto Geisel''
|1974
|kulupu Alena (toki Potuke: ''Aliança Renovadora Nacional, '''ARENA''''')
|[[jan Atapetu Pelela Tu Santu]] (toki Potuke: ''Adalberto Pereira dos Santos'')
|-
!30
| [[jan Sowan Pikeletu]]
| ''João Figueiredo''
|1978
|kulupu Alena (toki Potuke: ''Aliança Renovadora Nacional, '''ARENA''''') e kulupu Sosija-Temokasiku (toki Potuke: ''Partido Social Democrático'')
|[[jan Alelijanu Sawi]] (toki Potuke: ''Aureliano Chaves'')
|-
!—
|[[jan Tanketu Newi]]
|''Tancredo Neves''
|1985
|kulupu Pejemitepe (toki Potuke: ''Partido do Movimento Democrático Brasileiro'')
|[[jan Sose Sane]] (toki Potuke: ''José Sarney'')
|-
!31
|[[jan Sose Sane]]
|''José Sarney''
|—
|kulupu Pejemitepe (toki Potuke: ''Partido do Movimento Democrático Brasileiro'')
|jan ala
|-
!32
|[[jan Penantu Kolo]]
|''Fernando Collor''
|1989
|kulupu pi pali sin ma (toki Potuke: ''Partido da Reconstrução Nacional'')
|[[jan Itama Panku]] (toki Potuke: ''Itamar Franco'')
|-
!33
|[[jan Itama Panku]]
|''Itamar Franco''
|—
|kulupu Pejemitepe (toki Potuke: ''Partido do Movimento Democrático Brasileiro'')
|jan ala
|-
! 34
|[[jan Penantu Enliki Katosu|jan Epakase]]
|''Fernando Henrique Cardoso''
|1994 e 1998
|kulupu Sosija-Temokasija pi ma Pasila (toki Potuke: ''Partido da Social Democracia Brasileira'')
|[[jan Maku Masije]] (toki Potuke: ''Marco Maciel'')
|-
!35
|[[jan Lula]]
|''Luiz Inácio "Lula" da Silva''
|2002 e 2006
|kulupu Pete (toki Potuke: ''Partido dos Trabalhadores, '''PT''''')
|[[jan Sose Alenka]] (toki Potuke: ''José Alencar'')
|-
!36
|[[jan Sima Kusepi]]
|''Dilma Rousseff''
| 2010 e 2014
|kulupu Pete (toki Potuke: ''Partido dos Trabalhadores, '''PT''''')
|[[jan Mise Teme]] (toki Potuke: ''Michel Temer'')
|-
!37
|[[jan Mise Teme]]
|''Michel Temer''
|—
|kulupu Pejemitepe (toki Potuke: ''Partido do Movimento Democrático Brasileiro'')
|jan ala
|-
!38
|[[jan Sawi Posonalu]]
|''Jair Bolsonaro''
|2018
|kulupu Sosija-Lipela (toki Potuke: ''Partido Social Liberal'') en kulupu Lipela (toki Potuke: ''Partido Liberal'')
|[[jan Amiton Molan]] (toki Potuke: ''Hamilton Mourão'')
|-
!39
|[[jan Lula]]
|''Luiz Inácio "Lula" da Silva''
|2022
|kulupu Pete (toki Potuke: ''Partido dos Trabalhadores, '''PT''''')
|[[jan Selatu Akimin]] (toki Potuke: ''Geraldo Alckmin'')
|}
{{ma kipisi pi ma Pasiju}}
==tan sona==
<references />
{{DEFAULTSORT:Pasiju, ma}}
[[kulupu:ma]]
[[kulupu:ma Pasiju]]
[[kulupu:ma Amelika seli]]
[[kulupu:ma lawa]]
s7oxqobmux9cu2e40fyict2lvwso5r5
Aristoteles
0
4505
68939
66067
2026-07-05T18:17:50Z
Ne
309
lipu ni li tawa [[jan Alitotele]]
68939
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[jan Alitotele]]
puy8r4ryz669cb0dvm6uslq4ckm7k0k
Aristotélēs
0
4506
68937
66068
2026-07-05T18:16:15Z
Ne
309
68937
wikitext
text/x-wiki
{{o weka|toki ante}}
iznmwpx7b1dcrzwr5b7hba1jzql7v0w
68938
68937
2026-07-05T18:17:28Z
Ne
309
lipu ni li tawa [[jan Alitotele]]
68938
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[jan Alitotele]]
puy8r4ryz669cb0dvm6uslq4ckm7k0k
ijo lili nanpa 13
0
4625
68950
54877
2026-07-05T19:33:17Z
~2026-38300-80
7036
mi pana e sona pi kepeken ona e sona pi kiwen
68950
wikitext
text/x-wiki
{{lili ike}}
[[sitelen:Aluminium-4.jpg|thumb]]
mun mi la, '''ijo lili pi nanpa 13''' li [[kiwen mani]]. jan li ken pali e ilo mute ([[tomo tawa kon]] li wan) kepeken ona. kin la, kiwen mute pi selo ma li jo e ijo lili ni.
[[kulupu:ijo lili pi wan awen]]
[[kulupu:kiwen]]
kqh3eakjbwlvkyp1nfv4gxeko8nlkps
ma Wasintan
0
4725
68971
63885
2026-07-06T01:55:11Z
EmausBot
1362
Fixing double redirect from [[ma Wasinton]] to [[ma Wasintаn]]
68971
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[ma Wasintаn]]
f34uorf1tawozdk0vzteyaxujyz200q
ISO 639:sv
0
4942
68962
33280
2026-07-06T01:53:51Z
EmausBot
1362
Fixing double redirect from [[toki Sensa]] to [[toki Wensa]]
68962
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[toki Wensa]]
atnwt368zsjjyhksygrleb2w28iowz8
ISO 639:swe
0
4945
68963
33283
2026-07-06T01:54:01Z
EmausBot
1362
Fixing double redirect from [[toki Sensa]] to [[toki Wensa]]
68963
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[toki Wensa]]
atnwt368zsjjyhksygrleb2w28iowz8
ISO 3166:SE
0
5219
68959
33821
2026-07-06T01:53:31Z
EmausBot
1362
Fixing double redirect from [[ma Sensa]] to [[ma Wensa]]
68959
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[ma Wensa]]
rgg340v2akhzb7jnxhhp2iot0ijbcrx
ISO 3166:US-WA
0
5309
68960
64198
2026-07-06T01:53:41Z
EmausBot
1362
Fixing double redirect from [[ma Wasinton]] to [[ma Wasintаn]]
68960
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[ma Wasintаn]]
f34uorf1tawozdk0vzteyaxujyz200q
ijo lili nanpa 11
0
5595
68953
35371
2026-07-05T20:31:52Z
~2026-38300-80
7036
68953
wikitext
text/x-wiki
{{lili ike}}
'''ijo lili nanpa 11''' li [[kiwen]] suno walo pimeja. jan o jo e ona tan pona. ona li lon telo la, ona li kama seli.
[[sitelen:Na (Sodium).jpg|thumb|ona li kiwen suno walo pimeja.]] [[kulupu:ijo lili pi wan awen]]
735h47of2garezgjoc815978mcacr4n
jan Sinpo Wale
0
6252
68966
66964
2026-07-06T01:54:21Z
EmausBot
1362
Fixing double redirect from [[jan Simi Wejo]] to [[jan Simi Weja]]
68966
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[jan Simi Weja]]
4gilgcbgcuq1v6wa3h1acyy38yyr098
nasin ken Sapi-Wa
0
6315
68974
37814
2026-07-06T01:55:41Z
EmausBot
1362
Fixing double redirect from [[nasin Sapi-Wa]] to [[nasin Sapi-O]]
68974
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[nasin Sapi-O]]
kq29fdydmk2br4lf6to280ql2ki1qof
pali ken Sapi-Wa
0
6745
68975
39382
2026-07-06T01:55:51Z
EmausBot
1362
Fixing double redirect from [[nasin Sapi-Wa]] to [[nasin Sapi-O]]
68975
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[nasin Sapi-O]]
kq29fdydmk2br4lf6to280ql2ki1qof
ma tomo Sijato
0
7705
68976
64210
2026-07-06T01:56:01Z
EmausBot
1362
Fixing double redirect from [[ma Sijato]] to [[ma tomo Sijata]]
68976
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[ma tomo Sijata]]
56jeidfyc9gk1mff03lmqubntm4i8zr
ma tomo Sijate
0
9162
68977
64209
2026-07-06T01:56:11Z
EmausBot
1362
Fixing double redirect from [[ma Sijato]] to [[ma tomo Sijata]]
68977
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[ma tomo Sijata]]
56jeidfyc9gk1mff03lmqubntm4i8zr
mi lon ma soweli
0
10215
68978
64212
2026-07-06T01:56:21Z
EmausBot
1362
Fixing double redirect from [[sitelen "mi lon ma soweli"]] to [[sitelen tawa "mi lon ma soweli"]]
68978
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[sitelen tawa "mi lon ma soweli"]]
09zsjt3ju41sa8q5z5m4nbaj5d1er40
sitelen tawa “mi lon ma soweli”
0
10270
68979
64214
2026-07-06T01:56:31Z
EmausBot
1362
Fixing double redirect from [[sitelen "mi lon ma soweli"]] to [[sitelen tawa "mi lon ma soweli"]]
68979
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[sitelen tawa "mi lon ma soweli"]]
09zsjt3ju41sa8q5z5m4nbaj5d1er40
jan Sinpo Wejo
0
10360
68967
66967
2026-07-06T01:54:31Z
EmausBot
1362
Fixing double redirect from [[jan Simi Wejo]] to [[jan Simi Weja]]
68967
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[jan Simi Weja]]
4gilgcbgcuq1v6wa3h1acyy38yyr098
jan Simi Weje
0
10508
68968
66968
2026-07-06T01:54:41Z
EmausBot
1362
Fixing double redirect from [[jan Simi Wejo]] to [[jan Simi Weja]]
68968
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[jan Simi Weja]]
4gilgcbgcuq1v6wa3h1acyy38yyr098
jan Sinpo
0
10509
68969
66969
2026-07-06T01:54:51Z
EmausBot
1362
Fixing double redirect from [[jan Simi Wejo]] to [[jan Simi Weja]]
68969
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[jan Simi Weja]]
4gilgcbgcuq1v6wa3h1acyy38yyr098
toki ilo Pijepi
0
10531
68947
62059
2026-07-05T19:29:33Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
68947
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Webysther 20160423 - Elephpant.svg|thumb|nimi sitelen pi toki ilo Pijepi li sama [[soweli pi nena linja]] tan ni: nimi pi toki Inli "PHP" li sama soweli pi nena linja.]]{{nimi ijo|'''toki ilo Pijepi'''|PHP|toki Inli}} li [[toki ilo]] tawa pali lipu. tenpo suno 8 pi tenpo mun 6 pi tenpo sike 1995 la, ona li kama lon. jan li ken kepeken ona lon [[toki ilo HTML]]. mama ona li {{nimi ijo|jan Lama Leto|Rasmus Lerdorf|toki Tansi}}.
toki ilo Pijepi la, ilo sona li toki e ni: [[ilo "toki, ma ale o!"|"toki, ma ale o!"]]<syntaxhighlight lang="php">
<?php
echo "toki, ma ale o!";
?>
</syntaxhighlight>
== sona suli ==
open pi toki ilo Pijepi li ilo pi lipu tawa kepeken [[toki ilo Si]] li toki ilo ala. taso, jan Lama leto li pana e ona tawa [[kulupu linja ale pi ilo sona|kulupu linja ale pi ilo sona.]] jan mute li kepeken e ona li suli e ona. tenpo ijo la, ona li kama toki ilo.<ref name="History of PHP">https://www.php.net/manual/en/history.php.php</ref>
ona li sama [[toki ilo Si]] anu [[toki ilo Sawa]] li jo e nasin toki pona.
[[wikidata:Q59|Q59]]
== tan sona ==
{{Reflist}}
[[kulupu:toki ilo]]
n5zmctf4tm092u8naymr0fgsnkdnk7q
ma Wasiոton
0
10787
68972
63242
2026-07-06T01:55:21Z
EmausBot
1362
Fixing double redirect from [[ma Wasinton]] to [[ma Wasintаn]]
68972
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[ma Wasintаn]]
f34uorf1tawozdk0vzteyaxujyz200q
kijetesantakalu jaki
0
10867
68970
68230
2026-07-06T01:55:01Z
EmausBot
1362
Fixing double redirect from [[kijetesantakalu pi kon jaki utala]] to [[kijetesantakalu Mepisite]]
68970
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[kijetesantakalu Mepisite]]
g4eyfn4x96y391ywqyajj2lkvk3kwjp
ma Sijate
0
10875
68973
63627
2026-07-06T01:55:31Z
EmausBot
1362
Fixing double redirect from [[ma Sijato]] to [[ma tomo Sijata]]
68973
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[ma tomo Sijata]]
56jeidfyc9gk1mff03lmqubntm4i8zr
kapеsi
0
10907
68986
68521
2026-07-06T05:10:32Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
68986
wikitext
text/x-wiki
{{o lukin lon nimi|kapesi|sitelen=Sitelen seli kiwen - kapesi.svg}}
{{poki sona kule
| nimi kule = loje ma
| nanpa kule ilo = 964B00
| RGB = (150, 75, 0)
| HSV = (30°, 100%, 59%)
|sitelen=[[sitelen:Color icon brown v2.svg]]}}[[sitelen:Medved mzoo.jpg|thumb|soweli ni li wawa. selo ona li loje ma.]]'''loje ma''' anu '''jelo ma''' anu '''kule ma''' li [[kule]] poka li sama [[loje jelo]] [[pimeja]]. ona li kule wan [[kapesi]]. ona li tan ni: ko ma mute li jo e kule ni.
[[kulupu:kule]]
l7uyubs3pkkbk208e473jefca7ifxrr
68987
68986
2026-07-06T05:11:38Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
jan Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq li ante e nimi pi lipu "[[loje ma]]" tawa lipu "[[kapеsi]]"
68986
wikitext
text/x-wiki
{{o lukin lon nimi|kapesi|sitelen=Sitelen seli kiwen - kapesi.svg}}
{{poki sona kule
| nimi kule = loje ma
| nanpa kule ilo = 964B00
| RGB = (150, 75, 0)
| HSV = (30°, 100%, 59%)
|sitelen=[[sitelen:Color icon brown v2.svg]]}}[[sitelen:Medved mzoo.jpg|thumb|soweli ni li wawa. selo ona li loje ma.]]'''loje ma''' anu '''jelo ma''' anu '''kule ma''' li [[kule]] poka li sama [[loje jelo]] [[pimeja]]. ona li kule wan [[kapesi]]. ona li tan ni: ko ma mute li jo e kule ni.
[[kulupu:kule]]
l7uyubs3pkkbk208e473jefca7ifxrr
68990
68987
2026-07-06T05:14:13Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
68990
wikitext
text/x-wiki
{{o lukin lon nimi|kapesi|sitelen=Sitelen seli kiwen - kapesi.svg}}
{{poki sona kule
| nimi kule = loje ma
| nanpa kule ilo = 804000
| RGB = (128, 64, 0)
| HSV = (30°, 100%, 50%)
|sitelen=[[sitelen:Color icon brown v2.svg]]}}[[sitelen:Medved mzoo.jpg|thumb|soweli ni li wawa. selo ona li loje ma.]]'''loje ma''' anu '''jelo ma''' anu '''kule ma''' li [[kule]] poka li sama [[loje jelo]] [[pimeja]]. ona li kule wan [[kapesi]]. ona li tan ni: ko ma mute li jo e kule ni.
[[kulupu:kule]]
8cfbc8fso4r9hhqbs3wdx0unyt04c8t
68991
68990
2026-07-06T05:14:42Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
68991
wikitext
text/x-wiki
{{o lukin lon nimi|kapesi|sitelen=Sitelen seli kiwen - kapesi.svg}}
{{poki sona kule
| nimi kule = kapesi
| nanpa kule ilo = 804000
| RGB = (128, 64, 0)
| HSV = (30°, 100%, 50%)
|sitelen=[[sitelen:Color icon brown v2.svg]]}}[[sitelen:Medved mzoo.jpg|thumb|soweli ni li wawa. selo ona li loje ma.]]'''kapesi''' anu '''loje ma''' anu '''jelo ma''' anu '''kule ma''' li [[kule]] poka li sama [[loje jelo]] [[pimeja]]. ona li kule wan [[kapesi]]. ona li tan ni: ko ma mute li jo e kule ni.
[[kulupu:kule]]
jm2mais8dg27g1s4x6n2vyzueue7dx2
68992
68991
2026-07-06T05:15:25Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
68992
wikitext
text/x-wiki
{{o lukin lon nimi|kapesi|sitelen=Sitelen seli kiwen - kapesi.svg}}
{{poki sona kule
| nimi kule = kapesi
| nanpa kule ilo = 804000
| RGB = (128, 64, 0)
| HSV = (30°, 100%, 50%)
|sitelen=[[sitelen:Color icon brown v2.svg]]}}[[sitelen:Medved mzoo.jpg|thumb|soweli ni li wawa. selo ona li loje ma.]]'''kapesi''' anu '''loje ma''' anu '''jelo ma''' anu '''kule ma''' li [[kule]] poka li sama [[loje jelo]] [[pimeja]]. ona li kule wan [[kapesi]]. ko ma mute li jo e kule ni.
[[kulupu:kule]]
budxpez946d2yxm10bcq89xw1il8b8o
68993
68992
2026-07-06T05:19:15Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
68993
wikitext
text/x-wiki
{{o lukin lon nimi|kapesi|sitelen=Sitelen seli kiwen - kapesi.svg}}
{{poki sona kule
| nimi kule = kapesi
| nanpa kule ilo = 808000
| RGB = (150, 75, 0)
| HSV = (30°, 100%, 50%)
|sitelen=[[sitelen:Color icon brown v2.svg]]}}[[sitelen:Medved mzoo.jpg|thumb|soweli ni li wawa. selo ona li loje ma.]]'''kapesi''' anu '''loje ma''' anu '''jelo ma''' anu '''kule ma''' li [[kule]] poka li sama [[loje jelo]] [[pimeja]]. ona li kule wan [[kapesi]]. ona li tan ni: ko ma mute li jo e kule ni.
[[kulupu:kule]]
35ubzlzhnunchsw1dyp7vxmkxdpch08
68995
68993
2026-07-06T05:23:03Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
68995
wikitext
text/x-wiki
{{o lukin lon nimi|kapesi|sitelen=Sitelen seli kiwen - kapesi.svg}}
{{poki sona kule
| nimi kule = kapesi
| nanpa kule ilo = 804000
| RGB = (128, 64, 0)
| HSV = (30°, 100%, 50%)
|sitelen=[[sitelen:Color icon brown v2.svg]]}}[[sitelen:Medved mzoo.jpg|thumb|soweli ni li wawa. selo ona li loje ma.]]'''kapesi''' anu '''loje ma''' anu '''jelo ma''' anu '''kule ma''' li [[kule]] poka li sama [[loje jelo]] [[pimeja]]. ona li kule wan [[kapesi]]. ona li tan ni: ko ma mute li jo e kule ni.
[[kulupu:kule]]
jm2mais8dg27g1s4x6n2vyzueue7dx2
mun Tеla
0
11025
68948
68111
2026-07-05T19:32:00Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
jan Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq li ante e nimi pi lipu "[[sike ma]]" tawa lipu "[[sike ma mi]]"
68111
wikitext
text/x-wiki
{{lipu pona}}{{poki sona ma|nimi ma='''mun Tela'''|nimi mama='''🜨 Terra'''|sitelen ma=|ma=mun sike|tawa sike=|toki pi anpa sitelen=sike ma. ilo Meteosat-12 pi ilo FCI li [[pali pi sitelen suno|sitelen suno e ona]].|sitelen=[[File:Meteosat-12-fci-march-equinox-2025-noon.jpg|200px]]|toki anpa pi sitelen ma='''tawa sike''': '''[[mun suno mi]]'''|ma suli=|ma lili=}}
[[sitelen:Blue Marble 2002.png|thumb|[[sitelen ma]] pi ma ali lon tenpo sike nanpa {{o nnp|2002}}.]]
'''sike ma'''<ref>[[toki pona]] la, nimi ona li mute. nimi ante ona li '''ma sike''' li '''ma ale''' li '''ale ma''' li '''ma mun''' li '''mun ma''' li '''ma mi''' li '''ma''' taso.</ref> anu {{nimi ijo|'''mun Tela''' anu '''mun Telu'''|[[file:earth symbol (fixed width).svg|20px|🜨]]''Terra'' anu ''Tellus''|toki Lasina|mama pi sike ma|na=1}} anu '''mun sike mi''' li [[mun sike]] li poka nanpa tu wan tan [[mun suno mi]] lon [[kulupu mi pi mun sike]]. sona [[jan]] la, [[soweli]] en [[kasi]] en [[ijo wile]] sama li lon ona taso.
pini tu ona la, [[kiwen telo lete|kiwen lete]] li lon supa mute tan lete. anpa pi selo ona li jo e kipisi mute. ma ni li tawa kepeken tenpo suli. insa ma li sike pi [[kiwen mani]]. [[telo seli kiwen]] li lon insa ni li lawa e [[ilo nasin]] kepeken [[wawa suno lon ijo lili|wawa suno]]. tawa telo pi telo kiwen ni li tawa lili e kipisi ma.
kon li lon supa ma. kon ma ni la kon tu li suli li kon kasi li kon weka jan. suno li suno mute e ma seli li suno lili e pini ma telo. nasin kon en nasin telo li tawa e seli e lete lon ma ale. kon pi seli awen li suli kin tawa seli pi supa ma. ma li ken lete kin tan ni: ma li sewi li lon poka pi telo lete. kon tawa pi wawa ike li ken lon ma ale li ken ante e nasin soweli e nasin kasi.
suli ma li ken tawa e ijo mun ante. [[mun Luna]] li sike e ma kepeken tenpo suno mute luka tu. ma li sike e suno kepeken tenpo suno ale ale ale mute mute mute luka. ma li sike lon ona sama la tawa ni li sinpin taso ala tawa suno. ni la, ante seli li lon ma. [[mun Luna]] li lawa lili e ma li awen e tawa ma li tawa e telo suli lon ma. suno la ma li mun pi kiwen nanpa wan. mun kiwen la ma li suli nanpa wan.
jan sona li lukin e wawa kiwen e ijo ante la ma li open lon tenpo sike pini nanpa 4500000000. mute pi tenpo ni la telo suli li kama moli ala. ni li ante e supa ma li ante e kon. kasi en soweli li awen li ante mute lon ma. sama mute mute mute mute mute la ante ni mute mute mute mute luka luka luka tu tu li awen ala li moli lon tenpo pini. jan 8000000000 li lon ma li wile e ale ma tawa moli ala ona. jan li kama ante mute e poka ona. ma la jan mute li suli e soweli e kasi li kama moku e ona lon pini.
==kipisi ma==
{| align=right
|[[File:Ma - sitelen pona in Sonja Lang's handwriting.svg|thumb|50px|right|nimi "ma" kepeken sitelen pona]]||[[file:earth symbol.svg|thumb|50px|alt=🜨|sitelen mun]]
|}
===kipisi suli===
{{lipu suli|ma suli}}
[[File:Seven continents Australia not Oceania.png|thumb]]
ma li jo e kipisi suli. nasin mute pi kipisi ni li lon.
*[[ma Apika Elasija]]
**[[ma Elasija]]
***[[ma Asija]]
***[[ma Elopa]]
**[[ma Apika]]
*[[ma Amelika]]
**[[ma Amelika lete]]
**[[ma Amelika seli]]
*[[ma Antasika]]
*[[ma Osejanija]]
==ma lawa==
o lukin: [[lipu pi ma lawa]]
==selo pi sike ma==
'''selo pi sike ma''' li len e ma.
ona li jo e [[ma#selo anpa ma|selo kiwen]] <!--Lithosphere--> e [[kon sewi|selo kon]] <!-- Atmosphere --> e [[telo suli|selo telo]] <!-- Ocean --> e [[ma pi telo kiwen lete|selo pi telo kiwen]] <!-- Cryosphere -->
[[mun poka mi]] li jo e selo kiwen. [[mun Jupite]] li jo selo kon taso. [[mun Masi]] li jo e selo kiwen e selo kon e selo pi telo kiwen lete.
<gallery>
ijo:Flinders - over Desert plain.JPG|selo kiwen
ijo:Top_of_Atmosphere.jpg|selo kon
ijo:Pacific Ocean - panoramio (10).jpg|selo telo
ijo:Sea ice terrain.jpg|selo pi telo kiwen
</gallery>
==sijelo ma==
[[sitelen:Earth-cutaway-schematic-numbered.svg|thumb|ni li sitelen pi selo anpa ma. 1a: selo ma supa (lon anpa pi [[telo suli]]), 1b: selo ma supa (lon ma suli), 2: selo ma insa, 3: insa ma (3a = 6 = insa ma telo, 3b = 7 = insa ma kiwen), 4: selo ma kiwen, 5: selo ma ko.]]
ma li jo e [[selo ma|selo]]. anpa pi supa ma la selo mute li lon. tan insa la ona li ni<ref>GEIGER, Beth. 2019. ''Explainer: Earth — layer by layer.'' ni li tan lipu www.sciencenewsforstudents.org/article/explainer-earth-layer-layer lon tenpo 2021.05.25 [https://www.sciencenewsforstudents.org/article/explainer-earth-layer-layer]</ref>.
*'''insa ma kiwen''' li sike kiwen li jo e suli 1 220 km tan [[nimi:meso|meso]] insa. ona li lon 6 400 km tawa 5 180 km tan supa ma. ona li tan kiwen ilo li tan kiwen mani. ona li tawa sike lon tenpo lili li seli 5 400°C (ni li sama supa suno).
*'''insa ma telo''' li lon 5 180 tawa 2 880 km tan supa ma. ona li kiwen telo seli. kiwen telo seli li tawa wawa lon nasin sike. tawa ni li pana e [[wawa taki]] ma. tenpo sike 200 000 anu 300 000 ale la wawa taki ma li ante.
*'''selo ma insa''' li jo e sewi 3 000 km. ona li open lon 30 km tan supa ma. ona li tan kiwen ''Fe'', li tan kiwen ''Mg'', li tan kiwen ''Si''. ona li seli li ko li ken tawa lili. kipisi sewi ona li kiwen wawa. anpa lili pi kipisi ni la {{nimi ijo|'''selo ma ko'''|ασθενόσφαιρα|toki Elena|sike pi wawa ala|ipa=}} li lon. ona li kiwen pi telo lili li ken tawa.
*'''selo ma supa''' li kiwen li lili li lete. jan en ijo mute ante li lon sewi pi selo ni. selo ni en kipisi sewi pi selo ma insa li {{nimi ijo|'''selo ma kiwen'''|λιθόσφαιρα|toki Elena|sike kiwen|ipa=}}. selo ni li jo e kipisi mute. kipisi ni li [[ma suli]]. ma suli li tawa lili kepeken tenpo mute.
== toki noka ==
{{reflist|group="toki noka"}}
==lipu sona==
[[kulupu:ma]]
[[kulupu:mun]]
<references />
e8roob94pmyvi176jusy9lx89jbjw5k
68955
68948
2026-07-05T23:27:35Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq moved page [[sike ma mi]] to [[sike ma]] over redirect
68111
wikitext
text/x-wiki
{{lipu pona}}{{poki sona ma|nimi ma='''mun Tela'''|nimi mama='''🜨 Terra'''|sitelen ma=|ma=mun sike|tawa sike=|toki pi anpa sitelen=sike ma. ilo Meteosat-12 pi ilo FCI li [[pali pi sitelen suno|sitelen suno e ona]].|sitelen=[[File:Meteosat-12-fci-march-equinox-2025-noon.jpg|200px]]|toki anpa pi sitelen ma='''tawa sike''': '''[[mun suno mi]]'''|ma suli=|ma lili=}}
[[sitelen:Blue Marble 2002.png|thumb|[[sitelen ma]] pi ma ali lon tenpo sike nanpa {{o nnp|2002}}.]]
'''sike ma'''<ref>[[toki pona]] la, nimi ona li mute. nimi ante ona li '''ma sike''' li '''ma ale''' li '''ale ma''' li '''ma mun''' li '''mun ma''' li '''ma mi''' li '''ma''' taso.</ref> anu {{nimi ijo|'''mun Tela''' anu '''mun Telu'''|[[file:earth symbol (fixed width).svg|20px|🜨]]''Terra'' anu ''Tellus''|toki Lasina|mama pi sike ma|na=1}} anu '''mun sike mi''' li [[mun sike]] li poka nanpa tu wan tan [[mun suno mi]] lon [[kulupu mi pi mun sike]]. sona [[jan]] la, [[soweli]] en [[kasi]] en [[ijo wile]] sama li lon ona taso.
pini tu ona la, [[kiwen telo lete|kiwen lete]] li lon supa mute tan lete. anpa pi selo ona li jo e kipisi mute. ma ni li tawa kepeken tenpo suli. insa ma li sike pi [[kiwen mani]]. [[telo seli kiwen]] li lon insa ni li lawa e [[ilo nasin]] kepeken [[wawa suno lon ijo lili|wawa suno]]. tawa telo pi telo kiwen ni li tawa lili e kipisi ma.
kon li lon supa ma. kon ma ni la kon tu li suli li kon kasi li kon weka jan. suno li suno mute e ma seli li suno lili e pini ma telo. nasin kon en nasin telo li tawa e seli e lete lon ma ale. kon pi seli awen li suli kin tawa seli pi supa ma. ma li ken lete kin tan ni: ma li sewi li lon poka pi telo lete. kon tawa pi wawa ike li ken lon ma ale li ken ante e nasin soweli e nasin kasi.
suli ma li ken tawa e ijo mun ante. [[mun Luna]] li sike e ma kepeken tenpo suno mute luka tu. ma li sike e suno kepeken tenpo suno ale ale ale mute mute mute luka. ma li sike lon ona sama la tawa ni li sinpin taso ala tawa suno. ni la, ante seli li lon ma. [[mun Luna]] li lawa lili e ma li awen e tawa ma li tawa e telo suli lon ma. suno la ma li mun pi kiwen nanpa wan. mun kiwen la ma li suli nanpa wan.
jan sona li lukin e wawa kiwen e ijo ante la ma li open lon tenpo sike pini nanpa 4500000000. mute pi tenpo ni la telo suli li kama moli ala. ni li ante e supa ma li ante e kon. kasi en soweli li awen li ante mute lon ma. sama mute mute mute mute mute la ante ni mute mute mute mute luka luka luka tu tu li awen ala li moli lon tenpo pini. jan 8000000000 li lon ma li wile e ale ma tawa moli ala ona. jan li kama ante mute e poka ona. ma la jan mute li suli e soweli e kasi li kama moku e ona lon pini.
==kipisi ma==
{| align=right
|[[File:Ma - sitelen pona in Sonja Lang's handwriting.svg|thumb|50px|right|nimi "ma" kepeken sitelen pona]]||[[file:earth symbol.svg|thumb|50px|alt=🜨|sitelen mun]]
|}
===kipisi suli===
{{lipu suli|ma suli}}
[[File:Seven continents Australia not Oceania.png|thumb]]
ma li jo e kipisi suli. nasin mute pi kipisi ni li lon.
*[[ma Apika Elasija]]
**[[ma Elasija]]
***[[ma Asija]]
***[[ma Elopa]]
**[[ma Apika]]
*[[ma Amelika]]
**[[ma Amelika lete]]
**[[ma Amelika seli]]
*[[ma Antasika]]
*[[ma Osejanija]]
==ma lawa==
o lukin: [[lipu pi ma lawa]]
==selo pi sike ma==
'''selo pi sike ma''' li len e ma.
ona li jo e [[ma#selo anpa ma|selo kiwen]] <!--Lithosphere--> e [[kon sewi|selo kon]] <!-- Atmosphere --> e [[telo suli|selo telo]] <!-- Ocean --> e [[ma pi telo kiwen lete|selo pi telo kiwen]] <!-- Cryosphere -->
[[mun poka mi]] li jo e selo kiwen. [[mun Jupite]] li jo selo kon taso. [[mun Masi]] li jo e selo kiwen e selo kon e selo pi telo kiwen lete.
<gallery>
ijo:Flinders - over Desert plain.JPG|selo kiwen
ijo:Top_of_Atmosphere.jpg|selo kon
ijo:Pacific Ocean - panoramio (10).jpg|selo telo
ijo:Sea ice terrain.jpg|selo pi telo kiwen
</gallery>
==sijelo ma==
[[sitelen:Earth-cutaway-schematic-numbered.svg|thumb|ni li sitelen pi selo anpa ma. 1a: selo ma supa (lon anpa pi [[telo suli]]), 1b: selo ma supa (lon ma suli), 2: selo ma insa, 3: insa ma (3a = 6 = insa ma telo, 3b = 7 = insa ma kiwen), 4: selo ma kiwen, 5: selo ma ko.]]
ma li jo e [[selo ma|selo]]. anpa pi supa ma la selo mute li lon. tan insa la ona li ni<ref>GEIGER, Beth. 2019. ''Explainer: Earth — layer by layer.'' ni li tan lipu www.sciencenewsforstudents.org/article/explainer-earth-layer-layer lon tenpo 2021.05.25 [https://www.sciencenewsforstudents.org/article/explainer-earth-layer-layer]</ref>.
*'''insa ma kiwen''' li sike kiwen li jo e suli 1 220 km tan [[nimi:meso|meso]] insa. ona li lon 6 400 km tawa 5 180 km tan supa ma. ona li tan kiwen ilo li tan kiwen mani. ona li tawa sike lon tenpo lili li seli 5 400°C (ni li sama supa suno).
*'''insa ma telo''' li lon 5 180 tawa 2 880 km tan supa ma. ona li kiwen telo seli. kiwen telo seli li tawa wawa lon nasin sike. tawa ni li pana e [[wawa taki]] ma. tenpo sike 200 000 anu 300 000 ale la wawa taki ma li ante.
*'''selo ma insa''' li jo e sewi 3 000 km. ona li open lon 30 km tan supa ma. ona li tan kiwen ''Fe'', li tan kiwen ''Mg'', li tan kiwen ''Si''. ona li seli li ko li ken tawa lili. kipisi sewi ona li kiwen wawa. anpa lili pi kipisi ni la {{nimi ijo|'''selo ma ko'''|ασθενόσφαιρα|toki Elena|sike pi wawa ala|ipa=}} li lon. ona li kiwen pi telo lili li ken tawa.
*'''selo ma supa''' li kiwen li lili li lete. jan en ijo mute ante li lon sewi pi selo ni. selo ni en kipisi sewi pi selo ma insa li {{nimi ijo|'''selo ma kiwen'''|λιθόσφαιρα|toki Elena|sike kiwen|ipa=}}. selo ni li jo e kipisi mute. kipisi ni li [[ma suli]]. ma suli li tawa lili kepeken tenpo mute.
== toki noka ==
{{reflist|group="toki noka"}}
==lipu sona==
[[kulupu:ma]]
[[kulupu:mun]]
<references />
e8roob94pmyvi176jusy9lx89jbjw5k
68981
68955
2026-07-06T02:47:16Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
jan Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq li ante e nimi pi lipu "[[sike ma]]" tawa lipu "[[mun Tеla]]"
68111
wikitext
text/x-wiki
{{lipu pona}}{{poki sona ma|nimi ma='''mun Tela'''|nimi mama='''🜨 Terra'''|sitelen ma=|ma=mun sike|tawa sike=|toki pi anpa sitelen=sike ma. ilo Meteosat-12 pi ilo FCI li [[pali pi sitelen suno|sitelen suno e ona]].|sitelen=[[File:Meteosat-12-fci-march-equinox-2025-noon.jpg|200px]]|toki anpa pi sitelen ma='''tawa sike''': '''[[mun suno mi]]'''|ma suli=|ma lili=}}
[[sitelen:Blue Marble 2002.png|thumb|[[sitelen ma]] pi ma ali lon tenpo sike nanpa {{o nnp|2002}}.]]
'''sike ma'''<ref>[[toki pona]] la, nimi ona li mute. nimi ante ona li '''ma sike''' li '''ma ale''' li '''ale ma''' li '''ma mun''' li '''mun ma''' li '''ma mi''' li '''ma''' taso.</ref> anu {{nimi ijo|'''mun Tela''' anu '''mun Telu'''|[[file:earth symbol (fixed width).svg|20px|🜨]]''Terra'' anu ''Tellus''|toki Lasina|mama pi sike ma|na=1}} anu '''mun sike mi''' li [[mun sike]] li poka nanpa tu wan tan [[mun suno mi]] lon [[kulupu mi pi mun sike]]. sona [[jan]] la, [[soweli]] en [[kasi]] en [[ijo wile]] sama li lon ona taso.
pini tu ona la, [[kiwen telo lete|kiwen lete]] li lon supa mute tan lete. anpa pi selo ona li jo e kipisi mute. ma ni li tawa kepeken tenpo suli. insa ma li sike pi [[kiwen mani]]. [[telo seli kiwen]] li lon insa ni li lawa e [[ilo nasin]] kepeken [[wawa suno lon ijo lili|wawa suno]]. tawa telo pi telo kiwen ni li tawa lili e kipisi ma.
kon li lon supa ma. kon ma ni la kon tu li suli li kon kasi li kon weka jan. suno li suno mute e ma seli li suno lili e pini ma telo. nasin kon en nasin telo li tawa e seli e lete lon ma ale. kon pi seli awen li suli kin tawa seli pi supa ma. ma li ken lete kin tan ni: ma li sewi li lon poka pi telo lete. kon tawa pi wawa ike li ken lon ma ale li ken ante e nasin soweli e nasin kasi.
suli ma li ken tawa e ijo mun ante. [[mun Luna]] li sike e ma kepeken tenpo suno mute luka tu. ma li sike e suno kepeken tenpo suno ale ale ale mute mute mute luka. ma li sike lon ona sama la tawa ni li sinpin taso ala tawa suno. ni la, ante seli li lon ma. [[mun Luna]] li lawa lili e ma li awen e tawa ma li tawa e telo suli lon ma. suno la ma li mun pi kiwen nanpa wan. mun kiwen la ma li suli nanpa wan.
jan sona li lukin e wawa kiwen e ijo ante la ma li open lon tenpo sike pini nanpa 4500000000. mute pi tenpo ni la telo suli li kama moli ala. ni li ante e supa ma li ante e kon. kasi en soweli li awen li ante mute lon ma. sama mute mute mute mute mute la ante ni mute mute mute mute luka luka luka tu tu li awen ala li moli lon tenpo pini. jan 8000000000 li lon ma li wile e ale ma tawa moli ala ona. jan li kama ante mute e poka ona. ma la jan mute li suli e soweli e kasi li kama moku e ona lon pini.
==kipisi ma==
{| align=right
|[[File:Ma - sitelen pona in Sonja Lang's handwriting.svg|thumb|50px|right|nimi "ma" kepeken sitelen pona]]||[[file:earth symbol.svg|thumb|50px|alt=🜨|sitelen mun]]
|}
===kipisi suli===
{{lipu suli|ma suli}}
[[File:Seven continents Australia not Oceania.png|thumb]]
ma li jo e kipisi suli. nasin mute pi kipisi ni li lon.
*[[ma Apika Elasija]]
**[[ma Elasija]]
***[[ma Asija]]
***[[ma Elopa]]
**[[ma Apika]]
*[[ma Amelika]]
**[[ma Amelika lete]]
**[[ma Amelika seli]]
*[[ma Antasika]]
*[[ma Osejanija]]
==ma lawa==
o lukin: [[lipu pi ma lawa]]
==selo pi sike ma==
'''selo pi sike ma''' li len e ma.
ona li jo e [[ma#selo anpa ma|selo kiwen]] <!--Lithosphere--> e [[kon sewi|selo kon]] <!-- Atmosphere --> e [[telo suli|selo telo]] <!-- Ocean --> e [[ma pi telo kiwen lete|selo pi telo kiwen]] <!-- Cryosphere -->
[[mun poka mi]] li jo e selo kiwen. [[mun Jupite]] li jo selo kon taso. [[mun Masi]] li jo e selo kiwen e selo kon e selo pi telo kiwen lete.
<gallery>
ijo:Flinders - over Desert plain.JPG|selo kiwen
ijo:Top_of_Atmosphere.jpg|selo kon
ijo:Pacific Ocean - panoramio (10).jpg|selo telo
ijo:Sea ice terrain.jpg|selo pi telo kiwen
</gallery>
==sijelo ma==
[[sitelen:Earth-cutaway-schematic-numbered.svg|thumb|ni li sitelen pi selo anpa ma. 1a: selo ma supa (lon anpa pi [[telo suli]]), 1b: selo ma supa (lon ma suli), 2: selo ma insa, 3: insa ma (3a = 6 = insa ma telo, 3b = 7 = insa ma kiwen), 4: selo ma kiwen, 5: selo ma ko.]]
ma li jo e [[selo ma|selo]]. anpa pi supa ma la selo mute li lon. tan insa la ona li ni<ref>GEIGER, Beth. 2019. ''Explainer: Earth — layer by layer.'' ni li tan lipu www.sciencenewsforstudents.org/article/explainer-earth-layer-layer lon tenpo 2021.05.25 [https://www.sciencenewsforstudents.org/article/explainer-earth-layer-layer]</ref>.
*'''insa ma kiwen''' li sike kiwen li jo e suli 1 220 km tan [[nimi:meso|meso]] insa. ona li lon 6 400 km tawa 5 180 km tan supa ma. ona li tan kiwen ilo li tan kiwen mani. ona li tawa sike lon tenpo lili li seli 5 400°C (ni li sama supa suno).
*'''insa ma telo''' li lon 5 180 tawa 2 880 km tan supa ma. ona li kiwen telo seli. kiwen telo seli li tawa wawa lon nasin sike. tawa ni li pana e [[wawa taki]] ma. tenpo sike 200 000 anu 300 000 ale la wawa taki ma li ante.
*'''selo ma insa''' li jo e sewi 3 000 km. ona li open lon 30 km tan supa ma. ona li tan kiwen ''Fe'', li tan kiwen ''Mg'', li tan kiwen ''Si''. ona li seli li ko li ken tawa lili. kipisi sewi ona li kiwen wawa. anpa lili pi kipisi ni la {{nimi ijo|'''selo ma ko'''|ασθενόσφαιρα|toki Elena|sike pi wawa ala|ipa=}} li lon. ona li kiwen pi telo lili li ken tawa.
*'''selo ma supa''' li kiwen li lili li lete. jan en ijo mute ante li lon sewi pi selo ni. selo ni en kipisi sewi pi selo ma insa li {{nimi ijo|'''selo ma kiwen'''|λιθόσφαιρα|toki Elena|sike kiwen|ipa=}}. selo ni li jo e kipisi mute. kipisi ni li [[ma suli]]. ma suli li tawa lili kepeken tenpo mute.
== toki noka ==
{{reflist|group="toki noka"}}
==lipu sona==
[[kulupu:ma]]
[[kulupu:mun]]
<references />
e8roob94pmyvi176jusy9lx89jbjw5k
mun So
0
11026
69036
65942
2026-07-06T06:38:44Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
jan Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq li ante e nimi pi lipu "[[mun suno mi]]" tawa lipu "[[mun Sol]]"
65942
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:The Sun by the Atmospheric Imaging Assembly of NASA's Solar Dynamics Observatory - 20100819.jpg|thumb|mun suno mi]]'''mun suno mi''' anu '''suno mi''' anu {{nimi ijo|'''mun So'''|Sol|toki Lasina}} li [[mun seli]] lon insa pi [[kulupu mi pi mun sike]]. ona li pana e suno e seli e wawa tawa [[sike ma]] tawa [[mun ante]].
ona li sike pi {{lipu li ala|kon suno|Q10251}}. {{lipu li ala|insa pi wan ijo|Q37147}} li kama wan li pali e [[wawa]] mute lon insa pi mun suno mi. [[mun]] mute li sike e ona lon [[kulupu mi pi mun sike]]. [[sike ma]] li mun li poka nanpa tu wan tan mun suno mi. suno li mama wawa pi suli nanpa wan lon poka mi.
lukin jan lon [[selo ma]] la, suno li sike suli lon [[sewi]]. [[selo kon]] la, suno li ken [[jelo]] lukin. tenpo pi open suno pi pini suno la, suno li ken [[loje]] lukin. suno li tawa sewi lon [[open suno]] li tawa anpa lon [[pini suno]]. [[tenpo suno]] la, jan li ken lukin e suno. [[tenpo pimeja]] la, jan li ken ala lukin e suno. suno li kama li weka la, [[tenpo suno]] wan li tawa. [[tenpo sike]] li jo e tenpo suno pi mute 365.24.
8qw5dvu9iqqg9mmpp5n7humq4kycfzy
69038
69036
2026-07-06T06:39:01Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq moved page [[mun Sol]] to [[mun suno mi]] over redirect
65942
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:The Sun by the Atmospheric Imaging Assembly of NASA's Solar Dynamics Observatory - 20100819.jpg|thumb|mun suno mi]]'''mun suno mi''' anu '''suno mi''' anu {{nimi ijo|'''mun So'''|Sol|toki Lasina}} li [[mun seli]] lon insa pi [[kulupu mi pi mun sike]]. ona li pana e suno e seli e wawa tawa [[sike ma]] tawa [[mun ante]].
ona li sike pi {{lipu li ala|kon suno|Q10251}}. {{lipu li ala|insa pi wan ijo|Q37147}} li kama wan li pali e [[wawa]] mute lon insa pi mun suno mi. [[mun]] mute li sike e ona lon [[kulupu mi pi mun sike]]. [[sike ma]] li mun li poka nanpa tu wan tan mun suno mi. suno li mama wawa pi suli nanpa wan lon poka mi.
lukin jan lon [[selo ma]] la, suno li sike suli lon [[sewi]]. [[selo kon]] la, suno li ken [[jelo]] lukin. tenpo pi open suno pi pini suno la, suno li ken [[loje]] lukin. suno li tawa sewi lon [[open suno]] li tawa anpa lon [[pini suno]]. [[tenpo suno]] la, jan li ken lukin e suno. [[tenpo pimeja]] la, jan li ken ala lukin e suno. suno li kama li weka la, [[tenpo suno]] wan li tawa. [[tenpo sike]] li jo e tenpo suno pi mute 365.24.
8qw5dvu9iqqg9mmpp5n7humq4kycfzy
69040
69038
2026-07-06T06:39:11Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
jan Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq li ante e nimi pi lipu "[[mun suno mi]]" tawa lipu "[[mun So]]"
65942
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:The Sun by the Atmospheric Imaging Assembly of NASA's Solar Dynamics Observatory - 20100819.jpg|thumb|mun suno mi]]'''mun suno mi''' anu '''suno mi''' anu {{nimi ijo|'''mun So'''|Sol|toki Lasina}} li [[mun seli]] lon insa pi [[kulupu mi pi mun sike]]. ona li pana e suno e seli e wawa tawa [[sike ma]] tawa [[mun ante]].
ona li sike pi {{lipu li ala|kon suno|Q10251}}. {{lipu li ala|insa pi wan ijo|Q37147}} li kama wan li pali e [[wawa]] mute lon insa pi mun suno mi. [[mun]] mute li sike e ona lon [[kulupu mi pi mun sike]]. [[sike ma]] li mun li poka nanpa tu wan tan mun suno mi. suno li mama wawa pi suli nanpa wan lon poka mi.
lukin jan lon [[selo ma]] la, suno li sike suli lon [[sewi]]. [[selo kon]] la, suno li ken [[jelo]] lukin. tenpo pi open suno pi pini suno la, suno li ken [[loje]] lukin. suno li tawa sewi lon [[open suno]] li tawa anpa lon [[pini suno]]. [[tenpo suno]] la, jan li ken lukin e suno. [[tenpo pimeja]] la, jan li ken ala lukin e suno. suno li kama li weka la, [[tenpo suno]] wan li tawa. [[tenpo sike]] li jo e tenpo suno pi mute 365.24.
8qw5dvu9iqqg9mmpp5n7humq4kycfzy
mun Tela
0
11042
68951
64421
2026-07-05T19:34:18Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
tenpo pini la lipu ni li tawa [[sike ma]]. mi ante e ni tawa [[sike ma mi]].
68951
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[sike ma mi]]
75lystjnmym67h7leqbus8bhjk5i0su
68957
68951
2026-07-05T23:28:03Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
tenpo pini la lipu ni li tawa [[sike ma mi]]. mi ante e ni tawa [[sike ma]].
68957
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[sike ma]]
bw1bsj5cx1cki3nbwdb8u5aigf2heun
sitelen Pekin Pa
0
11101
68943
65318
2026-07-05T18:44:00Z
~2026-38300-80
7036
mi pana e nimi pi toki Inli pi jan Win Kilikan
68943
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Breaking Bad logo.svg|thumb|sitelen Pekin Pa]]
{{nimi ijo|'''sitelen Pekin Pa'''|Breaking Bad|toki Inli|kama ike pi wile utala}} li [[sitelen tawa]] pi {{lipu li ala|jan Win Kilikan|Q4500}} <small>([[toki Inli]] la: ''Vince Gilligan)''</small>. ona li pali e ni tawa {{nimi ijo|{{lipu li ala|kulupu Mewika Owije Lasi|Q294660}}|American Movie Classics|toki Inli}}. sitelen tawa li jo e kipisi 62. [[tenpo sike]] nanpa 2008 la, sitelen Pekin Pa li open. tenpo sike nanpa 2013 la, ona li pini.
sitelen Pekin Pa la, jan Wata Wa li jan pi [[pana sona]] li jan pi [[sona ijo]]. ona li jo e [[kama suli ike pi poki sijelo|suli ike]] lon {{lipu li ala|poki kon|Q7886}}. tenpo pini la, jan Sesi Piman li [[kama sona|jan kama sona]] pi jan Wata. jan Wata en jan Sesi li pali e [[kiwen kon nasa]] tan ni: jan Wata li moli la, [[kulupu mama]] pi jan Wata li jo e mani. {{lipu li ala|ma tomo Apakeki|Q34804}} li ma pi sitelen Pekin Pa.
== nasin tawa ==
=== kipisi nanpa wan ===
jan Wata Wa li jan pi pana sona li jan pi sona ijo. tenpo sike nanpa 50 la, ona li lon. ona li lon ma tomo Apakeki pi [[ma Numesiko]]. jan Wata li pona e [[tomo tawa]]. jan Kala Wa li [[wan olin|jan olin]] pi jan Wata. jan Kala li jan {{lipu li ala|mama insa|Q11995}}. jan Wata Wa lili li [[jan lili]] pi jan Wata. ona li {{lipu li ala|ken ala|Q12131}}. jan Wata li pilin ike. ona li kama sona e ni: ona li jo e suli ike lon poki kon.
tenpo pini la, jan Sesi Piman li jan kama sona pi jan Wata. ona en jan Wata li tawa lon [[ma pi telo lili]]. ona mute li pali e kiwen kon nasa lon tomo tawa. kiwen nasa pi jan Wata li pona mute. kiwen nasa pi jan ali li pona lili. ona li wile esun e ni. esun la, jan Wata li jo e nimi {{nimi ijo|jan Asape|Heisenberg|toki Inli}}.
jan Wata en jan Sesi li lanpan e poki pi {{lipu li ala|ijo Mesalamin|Q409304}}. ona li kepeken e ni tawa pali pi kiwen nasa. kiwen nasa ni li laso. ona li pana e kiwen nasa tawa jan Tuko Salamaka. jan Tuko li pana e mani tawa ona li esun e kiwen ni tawa jan ante. jan Anka Seta li jan olin pi jan Mili Seta. jan Mili li [[jan pi mama sama|jan sama]] pi jan Kala Wa. jan Anka li lon {{nimi ijo|{{lipu li ala|kulupu pi utala e ijo nasa|Q622899}}|Drug Enforcement Administration|toki Inli}}. esun pi kiwen nasa la, ona li pilin ike.
=== kipisi nanpa tu ===
jan Tuko li wile e ni: jan Wata en jan Sesi en jan Tuko li tawa lon [[ma Mesiko]]. jan Wata en jan Sesi li wile ala e ni. ona li tawa weka. jan Anka li alasa e jan Sesi. jan Anka li kama tawa jan Tuko. ona li moli e jan Tuko.
jan Wata en jan Sesi li pali e kiwen nasa mute. jan Sesi li pana e ni tawa jan pona ona. jan ni li esun e kiwen nasa tawa jan ante. jan pi kulupu pi utala e ijo nasa li lanpan e jan pona pi jan Sesi. jan So Kuman li jan pi [[lipu lawa]]. ona li toki e ni: jan pona pi jan Sesi Piman li pali ala e ike.
jan Kutapo Pin anu jan Ko Pin li jan lawa pi [[kulupu esun]] {{nimi ijo|Lo Pojo Emano|Los Pollos Hermanos|toki Epanja}}. kulupu ni li esun e moku. taso jan ali li sona ala e ni: kulupu ni li esun e ijo nasa. jan Ko Pin li esun e kiwen nasa ali pi jan Wata.
jan Kala Wa li pilin e ni: jan Wata li olin e jan meli ante. jan Sen Makoli li jan olin pi jan Sesi Piman. ona li moku e ijo nasa mute. ona li kama moli. jan Wata li ken pana e pona tawa ona. taso jan Wata li pali ala e ni. jan Sen li moli.
jan Tana Makoli li jan mama pi jan Sen. ona li pana e pona tawa tomo tawa lon kon. jan Sen li moli la, jan Tana li pilin ike mute. ona li ken ala pana e pona tawa tomo tawa lon kon la, tomo tawa tu li utala li anpa. jan mute li moli.
=== kipisi nanpa tu wan ===
jan Ko Pin li jo e tomo anpa ma. jan Wata en jan Ke Pesika li pali e kiwen nasa mute lon tomo ni. jan Sesi li wile moku ala e ijo nasa. jan Sesi li wile pali e ijo nasa. jan Sesi li ike mute tawa jan Ko Pin.
jan Ko Pin li wile e ni: jan Wata li pana e sona tawa jan Ke Pesika. jan Ke li ken pali e kiwen nasa la, jan Ko Pin li moli e jan Wata. jan Wata li toki tawa jan Sesi e ni: o moli e jan Ke. jan Sesi li moli e jan Ke. jan Ko Pin li ken ala moli e jan Wata tan ni: jan Wata taso li ken pali e kiwen nasa.
=== kipisi nanpa tu tu ===
jan Wata en jan Sesi li pali e kiwen nasa tawa jan Ko Pin. jan Ke li moli la, jan Anka Seta li pilin e ni: jan Ko Pin li esun e kiwen nasa. jan Ko Pin en jan Ma Emata en jan Sesi li moli e jan pi {{lipu li ala|kulupu pi esun ijo nasa|Q179216}} lon ma Mesiko. jan Ko Pin li wile e ni: jan Sesi li pali e kiwen nasa la, jan Ko Pin li moli e jan Wata.
jan Ante Kansijo li jan olin pi jan Sesi. ona li jo e jan lili. jan Wata li pana e ike tawa jan lili ni. ona li toki tawa jan Sesi e ni: jan Ko Pin li pana e ike tawa jan lili. jan Wata en jan Sesi li moli e jan Ko Pin.
=== kipisi nanpa luka ===
jan Wata en jan Ma en jan Sesi en jan To Akawi li pali e kiwen nasa li esun e kiwen nasa. jan Ma en jan Sesi li toki tawa jan Wata e ni: mi mute li wile ala pali e kiwen nasa. jan Wata li pali ala e kiwen nasa tan ni: ona li jo e mani mute.
jan Anka li pilin e ni: jan Asape li jan Wata. jan Sesi li kama sona e ni: jan Wata li pana ike tawa jan lili pi jan Ante. jan Anka en jan Sesi li wile pana e ike mute tawa jan Wata. jan To en kulupu ona li tawa jan Wata. ona mute li moli e jan Anka e jan pona pi jan Anka . ona mute li lanpan e mani pi jan Wata e jan Sesi. ona mute li toki e ni tawa jan Sesi: sina pali ala e kiwen nasa tawa mi mute la, mi mute li moli e jan Ante e jan lili pi jan Ante.
jan Wata li ike mute tawa kulupu mama ona. jan Wata li kama jo e nimi sin. ona li tawa lon [[ma Nuwanse]]. ona li wile moli e kulupu pi jan To. jan Wata li tawa lon ma tomo Apakeki li moli e kulupu pi jan To. jan Sesi li kama jo e ken tan jan Wata. jan Wata li moli tan ni: ona li moli e kulupu pi jan To la, [[ilo utala]] li pakala e ona.
== jan lawa ==
{| class="wikitable"
!jan
!jan lon sitelen Pekin Pa
|-
|jan Pajan Katan
|jan Wata Wa
|-
|jan Elan Po
|jan Sesi Piman
|-
|jan Ana Kon
|jan Kala Wa
|-
|jan Sin Noli
|jan Anka Seta
|-
|jan Pesi Pa
|jan Mili Seta
|-
|jan Asi Misi
|jan Wata Wa lili
|-
|jan Pa Otake
|jan So Kuman
|-
|jan Sankalo Episito
|jan Kutapo Pin anu jan Ko Pin
|-
|jan Sonasan Pa
|jan Ma Emata
|-
|jan Lola Pesa
|jan Lisija Lotasi Ke
|-
|jan Sesi Pema
|jan To Akawi
|}
== sitelen sama ==
sitelen Pekin Pa li jo e kipisi lili 5. sitelen tawa Metatasi pi [[ma Kolonpija]] li sama sitelen tawa Pekin Pa. {{nimi ijo|sitelen Tokin Pa|Talking Bad|toki Inli}} la, jan pali en jan musi li toki e pilin ona tawa sitelen tawa Pekin Pa.
jan Sesi li kama jo e ken la, {{lipu li ala|sitelen tawa E Kamino|Q127850}} li lon. tenpo pini pi sitelen tawa Pekin Pa la, {{lipu li ala|sitelen tawa Peta Ko So|Q14925221}} pi {{lipu li ala|jan Ike Ilikan|Q4500}} li lon.
[[kulupu:sitelen tawa]]
3r4x48o7q9u91hglpqlet649bmz1qd1
soweli pi kon jaki utala
0
11960
68980
68154
2026-07-06T01:56:41Z
EmausBot
1362
Fixing double redirect from [[kijetesantakalu pi kon jaki utala]] to [[kijetesantakalu Mepisite]]
68980
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[kijetesantakalu Mepisite]]
g4eyfn4x96y391ywqyajj2lkvk3kwjp
kapesi
0
12036
68985
68886
2026-07-06T05:09:47Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
lipu ni li tawa [[loje ma]]
68985
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[loje ma]]
4dhtfcr0ebgpth3bhbke2katgjwngg0
68989
68985
2026-07-06T05:12:13Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
tenpo pini la lipu ni li tawa [[loje ma]]. mi ante e ni tawa [[kapеsi]].
68989
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[kapеsi]]
axhwba0atfuc4rfbacmxf36k76gw2vy
kulupu musi tawa jan Enli Sikamin pi sitelen linja
0
12131
69060
68935
2026-07-06T07:56:16Z
Ka Lupala
4222
/* ijo pi sona suli */
69060
wikitext
text/x-wiki
{{nimi ijo|'''kulupu musi tawa jan Enli Sikamin pi sitelen linja'''|The Henry Stickmin Collection|toki Inli}} li [[musi ilo]] pi alasa luka. ona li pali tan {{nimi ijo|jan Maku Pomante|Marcus Bromander|toki Inli}} anu ni: sona suli la {{nimi ijo|jan Pupajunate|PuffballsUnited|toki Inli}} lon [[kulupu linja ale pi ilo sona]].<ref>{{tan sona|toki tan=toki Inli|linja=https://store.steampowered.com/app/1089980/The_Henry_Stickmin_Collection/|tan=The Henry Stickmin Collection on Steam|kulupu toki=store.steampowered.com|tenpo lukin=2025-02-07}}</ref> ona li tawa tan {{nimi ijo|kulupu Inasa|Innersloth|toki Inli|soweli lape insa}} lon tenpo sike nanpa 2020 lon tenpo mun nanpa 8 lon tenpo suno nanpa 7. musi li kama tawa jan pi lanpan ike. ona li {{nimi ijo|jan Enli Sikamin pi sitelen linja|Henry Stickmin|toki Inli}}. jan Enli Sikamin pi sitelen linja li pali e nasin ante la jan Enli Sikamin pi sitelen linja li tawa nasin ante la ona li lawa tan nasin ante pi jan musi.
kulupu musi li jo e musi open 5 pi ilo Palasi. {{nimi ijo|musi "o pakala e tomo pi esun mani"|Breaking The Bank|toki Inli}} en {{nimi ijo|musi "o weka e tomo awen pi jan ike"|Escaping The Prison|toki Inli}} en {{nimi ijo|musi "o lanpan ike e kiwen laso"|Stealing The Diamond|toki Inli}} en {{nimi ijo|musi "o ike mute e tomo tawa sewi"|Infiltrating the Airship|toki Inli}} en {{nimi ijo|musi "o weka e tomo awen pi wawa mute"|Fleeing the Complex|toki Inli}} li pali sike kepeken namako sin lon kulupu musi tawa jan Enli Sikamin pi sitelen linja li jo e kalama namako tan jan kalama ante mute. suli la jan Pupajunate en {{nimi ijo|jan Okelowi|Ockeroid|toki Inli}} li pali e kalama pona. musi open ale li tan [[ilo Nukewan]] li tan ilo Sikapi. kulupu li jo e musi pi sin ale. ona li {{nimi ijo|musi "o pini e alasa wile"|Completing the Mission|toki Inli}} li mu lon tenpo sike nanpa 2016 li tawa lon kulupu ni. musi ni li suli tu wan sama musi ante, li pana e jo pi sin ale, li lon musi pi nanpa luka wan tan musi ale tawa jan Enli Sikamin pi sitelen linja.
tenpo pini la musi li pona suli tawa jan tawa mute musi tawa jan Enli Sikamin pi sitelen linja. ona li pona lon musi li pona lon alasa toki li pona lon sitelen tawa. musi li kin e ni: musi li pana e suli tawa musi ante pi kulupu Inasa. ona li [[musi Amanka]] li jo e jan pona tan ni: jan pona li ken alasa tan sina lon musi "o pini e alasa wile".
== tenpo pini ==
jan Enli Sikamin pi sitelen linja li pali e lon ona pi nanpa wan tawa {{nimi ijo|sitelen tawa "tomo nasin"|The Bridge|toki Inli}}. jan Enli Sikamin pi sitelen linja la ona li wile tawa tomo nasin lon anpa lupa. taso la ona li ike tan ike kama. sitelen tawa "tomo nasin" li musi ilo ala la {{nimi ijo|musi "o tawa sewi tan lupa"|Crossing the Pit|toki Inli}} li musi ilo. ona li jo e jan Enli Sikamin pi sitelen linja. ona li alasa tawa sewi tan lupa. taso la, ona li pakala ike tan ni. musi li jo e pini ala lon musi ni tawa jan Enli Sikamin pi sitelen linja.
sitelen tawa "tomo nasin" en musi "o tawa sewi tan lupa" li tawa ala kulupu musi tawa jan Enli Sikamin pi sitelen linja sama musi ona. taso la musi "o tawa sewi tan lupa" li sona lon pini pi lawa kiwen lon musi "o pini e alasa wile". ni la jan Enli Sikamin pi sitelen linja li alasa tawa sewi tan lupa li alasa lanpan ike e kiwen pi jelo laso tan kulupu Tapeta.
== ijo suli ==
{{nimi ijo|'''jan Enli Sikamin pi sitelen linja'''|Henry Stickmin|toki Inli}} la - jan pi lawa suli lon kulupu. nasin pi Enli Sikamin li pali tan nasin pi jan musi.
{{nimi ijo|'''jan Salo Kawi pi sitelen linja'''|Charles Calvin|toki Inli}} la - jan pi tomo tawa sewi lili li pali tan lawa ma. ona li ken jan pona li ken jan ike tawa jan Enli Sikamin pi sitelen linja sama nasin pi jan musi.
{{nimi ijo|'''jan Eli Wo pi sitelen linja'''|Ellie Rose|toki Inli}} la - jan pi ken ala li jo e lawa pi linja loje li jo e tenpo pini pi sona ala. ona li ken jan pona li ken jan ike tawa jan Enli Sikamin pi sitelen linja sama nasin pi jan musi.
{{nimi ijo|'''jan Wekina Kopepota pi sitelen linja'''|Reginald Copperbottom|toki Inli}} la - jan lawa pi kulupu Tapeta li lanpan ala li weka ala. ona li ken jan pona li ken jan ike tawa jan Enli Sikamin pi sitelen linja sama nasin pi jan musi.
{{nimi ijo|'''jan Wa An Men pi sitelen linja'''|Right Hand Man|toki Inli}} la - jan lon tan jan Wekina Kopepota pi sitelen linja. kin la jan lawa pi kulupu Tapeta la jan Wekina Kopepota pi sitelen linja li lon ala. ona li ken jan pona li ken jan ike tawa jan Enli Sikamin pi sitelen linja sama nasin pi jan musi.
{{nimi ijo|'''jan Ape Kalepo pi sitelen linja'''|Hubert Galeforce|toki Inli}} la - jan lawa. tenpo pini la jan pi wile pana. ona li tan lawa ma li lukin lon jan Salo Kawi pi sitelen linja li lukin lon jan Enli Sikamin pi sitelen linja. ona li ken jan pona li ken jan ike tawa jan Enli Sikamin pi sitelen linja sama nasin pi jan musi.
{{nimi ijo|'''jan Wen Wenson pi sitelen linja'''|Sven Svensson|toki Wensa}} la - jan lawa pi kulupu Tapeta la jan Wekina Kopepota pi sitelen linja en jan Wa An Men pi sitelen linja li lon ala. lukin ona pi nanpa wan li lon musi "o pini e alasa wile".
{{nimi ijo|'''jan Miwi Jojane Pewo pi sitelen linja'''|Дмитрий Йоханнес Петров|toki Losi}} la - tenpo open la jan pi pini tawa tan tomo sinpin. nasin lukin ale pi jan musi la ona li jan ike tawa jan Enli Sikamin pi sitelen linja.
{{nimi ijo|'''jan Wikowi Oja pi sitelen linja'''|Григорий Олят|toki Losi}} la - jan lon tan jan Miwi Jojane Pewo pi sitelen linja tan tomo sinpin. nasin lukin ale pi jan musi la ona li jan ike tawa jan Enli Sikamin pi sitelen linja.
{{nimi ijo|'''jan Tawe Panpa pi sitelen linja'''|Dave Panpa|toki Inli}} la - jan pi musi kama lon kulupu. lukin ona pi nanpa wan li lon musi "o weka e tomo awen pi jan ike". tenpo pini la ona li jan weka pi jan ike. ona li weka tan pali ona. taso la lon ala ona tan poki. tenpo pi pini kipisi la ona li jan pali pi tomo kulupu lon musi "o lanpan ike e kiwen laso". tenpo open la tawa ala tan jan Enli Sikamin pi sitelen linja la ona li awen tan tomo awen pi jan ike tan tomo tawa sewi. lukin li lon musi "o ike e tomo tawa sewi" li lon pini "utala kipisi pi kulupu Tapeta" lon musi "o pini e waso alasa".
{{nimi ijo|'''jan Pu Kusi pi sitelen linja'''|Burt Curtis|toki Inli}} la - jan pi toki lawa tawa kulupu Tapeta en jan ike tan musi "o pini e alasa wile". ona li ken lukin tan nasin pi tomo tawa palisa sewi pi kon mun.
taso la kulupu ni li jo e ijo suli. kulupu musi tawa jan Enli Sikamin pi sitelen linja li jo e ijo 425. ona li nanpa kin lon kulupu nanpa pi suli ale. taso la, ni li lawa ala tan jan pali tawa musi ilo ni.
== tan sona ==
<references />
{{DEFAULTSORT:Henry Stickmin Collection}}
[[kulupu:musi ilo]]
mvau4r5l29z4dfe5uxid2kvuyhqqj3y
69061
69060
2026-07-06T08:12:41Z
Ka Lupala
4222
/* tenpo pini */
69061
wikitext
text/x-wiki
{{nimi ijo|'''kulupu musi tawa jan Enli Sikamin pi sitelen linja'''|The Henry Stickmin Collection|toki Inli}} li [[musi ilo]] pi alasa luka. ona li pali tan {{nimi ijo|jan Maku Pomante|Marcus Bromander|toki Inli}} anu ni: sona suli la {{nimi ijo|jan Pupajunate|PuffballsUnited|toki Inli}} lon [[kulupu linja ale pi ilo sona]].<ref>{{tan sona|toki tan=toki Inli|linja=https://store.steampowered.com/app/1089980/The_Henry_Stickmin_Collection/|tan=The Henry Stickmin Collection on Steam|kulupu toki=store.steampowered.com|tenpo lukin=2025-02-07}}</ref> ona li tawa tan {{nimi ijo|kulupu Inasa|Innersloth|toki Inli|soweli lape insa}} lon tenpo sike nanpa 2020 lon tenpo mun nanpa 8 lon tenpo suno nanpa 7. musi li kama tawa jan pi lanpan ike. ona li {{nimi ijo|jan Enli Sikamin pi sitelen linja|Henry Stickmin|toki Inli}}. jan Enli Sikamin pi sitelen linja li pali e nasin ante la jan Enli Sikamin pi sitelen linja li tawa nasin ante la ona li lawa tan nasin ante pi jan musi.
kulupu musi li jo e musi open 5 pi ilo Palasi. {{nimi ijo|musi "o pakala e tomo pi esun mani"|Breaking The Bank|toki Inli}} en {{nimi ijo|musi "o weka e tomo awen pi jan ike"|Escaping The Prison|toki Inli}} en {{nimi ijo|musi "o lanpan ike e kiwen laso"|Stealing The Diamond|toki Inli}} en {{nimi ijo|musi "o ike mute e tomo tawa sewi"|Infiltrating the Airship|toki Inli}} en {{nimi ijo|musi "o weka e tomo awen pi wawa mute"|Fleeing the Complex|toki Inli}} li pali sike kepeken namako sin lon kulupu musi tawa jan Enli Sikamin pi sitelen linja li jo e kalama namako tan jan kalama ante mute. suli la jan Pupajunate en {{nimi ijo|jan Okelowi|Ockeroid|toki Inli}} li pali e kalama pona. musi open ale li tan [[ilo Nukewan]] li tan ilo Sikapi. kulupu li jo e musi pi sin ale. ona li {{nimi ijo|musi "o pini e alasa wile"|Completing the Mission|toki Inli}} li mu lon tenpo sike nanpa 2016 li tawa lon kulupu ni. musi ni li suli tu wan sama musi ante, li pana e jo pi sin ale, li lon musi pi nanpa luka wan tan musi ale tawa jan Enli Sikamin pi sitelen linja.
tenpo pini la musi li pona suli tawa jan tawa mute musi tawa jan Enli Sikamin pi sitelen linja. ona li pona lon musi li pona lon alasa toki li pona lon sitelen tawa. musi li kin e ni: musi li pana e suli tawa musi ante pi kulupu Inasa. ona li [[musi Amanka]] li jo e jan pona tan ni: jan pona li ken alasa tan sina lon musi "o pini e alasa wile".
== tenpo pini ==
jan Enli Sikamin pi sitelen linja li pali e lon ona pi nanpa wan tawa {{nimi ijo|sitelen tawa "tomo nasin"|The Bridge|toki Inli}}. jan Enli Sikamin pi sitelen linja la ona li wile tawa tomo nasin lon anpa lupa. taso la ona li ike tan ike kama. sitelen tawa "tomo nasin" li musi ilo ala la {{nimi ijo|musi "o tawa sewi tan lupa"|Crossing the Pit|toki Inli}} li musi ilo. ona li jo e jan Enli Sikamin pi sitelen linja. ona li alasa tawa sewi tan lupa. taso la, ona li pakala ike tan ni. musi li jo e pini ala lon musi ni tawa jan Enli Sikamin pi sitelen linja.
sitelen tawa "tomo nasin" en musi "o tawa sewi tan lupa" li tawa ala kulupu musi tawa jan Enli Sikamin pi sitelen linja sama musi ona. taso la musi "o tawa sewi tan lupa" li sona lon pini pi lawa kiwen lon musi "o pini e alasa wile". ni la jan Enli Sikamin pi sitelen linja li alasa tawa sewi tan lupa li alasa lanpan ike e kiwen pi jelo laso tan kulupu Tapeta.
== alasa wile ==
kulupu musi tawa jan Enli Sikamin pi sitelen linja li jo e alasa wile 6.
=== musi "o pakala e tomo pi esun mani" ===
musi ilo pi nanpa wan lon kulupu ni. ona li toki sama open tan kulupu. ona li jo e ni: jan Enli Sikamin pi sitelen linja li alasa pakala e poki mani lon meso pi ma jelo. nasin ale pi jan musi li jo e ni: pakala jan Enli Sikamin pi sitelen linja li lon ala tan pakala ona anu lanpan tan jan weka pi jan ike.
== ijo suli ==
{{nimi ijo|'''jan Enli Sikamin pi sitelen linja'''|Henry Stickmin|toki Inli}} la - jan pi lawa suli lon kulupu. nasin pi Enli Sikamin li pali tan nasin pi jan musi.
{{nimi ijo|'''jan Salo Kawi pi sitelen linja'''|Charles Calvin|toki Inli}} la - jan pi tomo tawa sewi lili li pali tan lawa ma. ona li ken jan pona li ken jan ike tawa jan Enli Sikamin pi sitelen linja sama nasin pi jan musi.
{{nimi ijo|'''jan Eli Wo pi sitelen linja'''|Ellie Rose|toki Inli}} la - jan pi ken ala li jo e lawa pi linja loje li jo e tenpo pini pi sona ala. ona li ken jan pona li ken jan ike tawa jan Enli Sikamin pi sitelen linja sama nasin pi jan musi.
{{nimi ijo|'''jan Wekina Kopepota pi sitelen linja'''|Reginald Copperbottom|toki Inli}} la - jan lawa pi kulupu Tapeta li lanpan ala li weka ala. ona li ken jan pona li ken jan ike tawa jan Enli Sikamin pi sitelen linja sama nasin pi jan musi.
{{nimi ijo|'''jan Wa An Men pi sitelen linja'''|Right Hand Man|toki Inli}} la - jan lon tan jan Wekina Kopepota pi sitelen linja. kin la jan lawa pi kulupu Tapeta la jan Wekina Kopepota pi sitelen linja li lon ala. ona li ken jan pona li ken jan ike tawa jan Enli Sikamin pi sitelen linja sama nasin pi jan musi.
{{nimi ijo|'''jan Ape Kalepo pi sitelen linja'''|Hubert Galeforce|toki Inli}} la - jan lawa. tenpo pini la jan pi wile pana. ona li tan lawa ma li lukin lon jan Salo Kawi pi sitelen linja li lukin lon jan Enli Sikamin pi sitelen linja. ona li ken jan pona li ken jan ike tawa jan Enli Sikamin pi sitelen linja sama nasin pi jan musi.
{{nimi ijo|'''jan Wen Wenson pi sitelen linja'''|Sven Svensson|toki Wensa}} la - jan lawa pi kulupu Tapeta la jan Wekina Kopepota pi sitelen linja en jan Wa An Men pi sitelen linja li lon ala. lukin ona pi nanpa wan li lon musi "o pini e alasa wile".
{{nimi ijo|'''jan Miwi Jojane Pewo pi sitelen linja'''|Дмитрий Йоханнес Петров|toki Losi}} la - tenpo open la jan pi pini tawa tan tomo sinpin. nasin lukin ale pi jan musi la ona li jan ike tawa jan Enli Sikamin pi sitelen linja.
{{nimi ijo|'''jan Wikowi Oja pi sitelen linja'''|Григорий Олят|toki Losi}} la - jan lon tan jan Miwi Jojane Pewo pi sitelen linja tan tomo sinpin. nasin lukin ale pi jan musi la ona li jan ike tawa jan Enli Sikamin pi sitelen linja.
{{nimi ijo|'''jan Tawe Panpa pi sitelen linja'''|Dave Panpa|toki Inli}} la - jan pi musi kama lon kulupu. lukin ona pi nanpa wan li lon musi "o weka e tomo awen pi jan ike". tenpo pini la ona li jan weka pi jan ike. ona li weka tan pali ona. taso la lon ala ona tan poki. tenpo pi pini kipisi la ona li jan pali pi tomo kulupu lon musi "o lanpan ike e kiwen laso". tenpo open la tawa ala tan jan Enli Sikamin pi sitelen linja la ona li awen tan tomo awen pi jan ike tan tomo tawa sewi. lukin li lon musi "o ike e tomo tawa sewi" li lon pini "utala kipisi pi kulupu Tapeta" lon musi "o pini e waso alasa".
{{nimi ijo|'''jan Pu Kusi pi sitelen linja'''|Burt Curtis|toki Inli}} la - jan pi toki lawa tawa kulupu Tapeta en jan ike tan musi "o pini e alasa wile". ona li ken lukin tan nasin pi tomo tawa palisa sewi pi kon mun.
taso la kulupu ni li jo e ijo suli. kulupu musi tawa jan Enli Sikamin pi sitelen linja li jo e ijo 425. ona li nanpa kin lon kulupu nanpa pi suli ale. taso la, ni li lawa ala tan jan pali tawa musi ilo ni.
== tan sona ==
<references />
{{DEFAULTSORT:Henry Stickmin Collection}}
[[kulupu:musi ilo]]
rqyy7yrsx6ldlpynp3l33tg1g3fi4mw
kili palisa laso pi kon nasa
0
12132
68954
68918
2026-07-05T22:48:27Z
Talun523
3498
/* */
68954
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:HK SYP Best of Best Vegetable Peking Welsh onion Allium Aug-2012.JPG|thumb|kili palisa laso pi kon nasa]]
'''kili palisa laso pi kon nasa''' li [[kili]] li kasi moku tan [[ma Sonko]]. tenpo ni la, jan pi ma mute li moku e ona.
ona li sama palisa. taso, [[selo]] mute li lon.
ona li pana e [[kon]] nasa. ken la, jan mute li pilin pona ala e ona. taso, jan li moku e ona la, ona li ken pona e jan.
[[kili sike laso pi kon nasa]] kin li lon li sama kili palisa laso pi kon nasa.
[[kulupu:kili]]
syyteanuloxmnkv8v41j4nx1nx44rl0
EDWARD SLAWINSKI MARY CROW
0
12134
68936
2026-07-05T17:52:08Z
Dimas500101
7032
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "lipu suli pi sona powe tan jan lawa pi sike lon jan ale. o lukin e lon, jan Tejan (Dejan2021)! jan mute pi pona sona pi tenpo suli jan li toki e ni: jan ala lon ma ale pi tenpo ale li ken lon tawa sike suno 120. jan Kane Tanaka li suli mute li pona mute lon lipu sona. taso, ona li moli lon tenpo pi sike lili tawa sike 119 en suno 164. nanpa ni li lili lon sike tu wan pini tawa nanpa pi jan San Kamo (Jeanne Calment). ni li nasin nanpa nasa li ken ala..."
68936
wikitext
text/x-wiki
lipu suli pi sona powe tan jan lawa pi sike lon jan ale. o lukin e lon, jan Tejan (Dejan2021)!
jan mute pi pona sona pi tenpo suli jan li toki e ni: jan ala lon ma ale pi tenpo ale li ken lon tawa sike suno 120. jan Kane Tanaka li suli mute li pona mute lon lipu sona. taso, ona li moli lon tenpo pi sike lili tawa sike 119 en suno 164. nanpa ni li lili lon sike tu wan pini tawa nanpa pi jan San Kamo (Jeanne Calment). ni li nasin nanpa nasa li ken ala lon.
jan pi sona nanpa suli jan Mikola Saku (Nikolai Zak) en jan Ewate (Edward Slawinski) li sitelen e lipu suli tan ni: jan San Kamo pi nanpa 122 li powe suli. jan San Kamo e lon li moli lon sike #1934. jan lili ona jan Iwone (Yvonne) li kama jo e nimi pi mama ona. ona li wile ala pana e mani mute pi moli mama tawa jan lawa pi ma Kanse. sike ona li 99 taso lon tenpo pi kama suli ona lon ma ale. taso, tenpo lili la, jan pi lipu tenpo mute en jan pi ilo sitelen pi ma ale li kama li kalama mute li pakala e sijelo e lawa pi jan powe ni. jan Ewate li nanpa e ken bioloji li toki e ni: jan Mikola li toki lon taso.
lon tenpo sike #1980, jan lawa pi lipu ku Kinesu (Guinness World Records) li jo e oko pini li lukin ala e lon. ona li pana e nimi suli tawa jan powe mute:
* '''jan Sigetijo (Shigechiyo Izumi):''' lipu ku li toki e sike 120. taso, jan pi pona sona li kama alasa e lon li toki e ni: ona li kama jo e nimi pi jan sama moli ona pi tenpo lili. ona li sike 105 taso. jan lawa li weka e ona tan lipu ku.
* '''jan Kamato (Kamato Hongo):''' lipu ku li toki e sike 116. taso, jan alasa li toki e ni: lipu ona li powe, jan li sitelen sin e sike ona. jan lawa li weka e ona kin.
* '''jan Keli (Carrie White):''' lipu ku li toki e sike 116. taso, tenpo pini la, jan li kama sona e ni: tomo pi lawa pakala (psychiatric hospital) li sitelen e nanpa nasa. ona li lili lon sike lili mute (sike tu wan)!
jan lawa pi ma sewi li awen e powe pi jan San Kamo. taso, ona li pona ala tawa jan pi lipu pona e lon. jan pi ma Amelika jan Seti Kewe (Sadie Caver) li jo e lipu pona mute tan tenpo lili ona lon sike #1900 (US Census 1900). lipu ni li taso li ken ala powe. taso, jan lawa pi tomo GRG li wile ala lukin e ona tan ni: kalama pi ilo toki li lon jan San Kamo taso. lon tenpo sike #2002, jan Me Halito (Mae Harrington) li jan suli nanpa wan lon ma ale tan mun kan sike tawa mun pini sike. ona li jo e sike 113 taso! ni li toki e ni: jan pi tenpo ni li ken ala lon tawa sike 122. jan San Kamo li powe taso.
nasin ike pi jan lawa pi ma sewi li lon poka pi jan Varvara Semennikova tan ma Rusija. ona li jo e lipu pona tan tomo pi nasin sewi pi tenpo pi jan sewi Rusija (tsarist baptismal record). taso, jan lawa pi tomo GRG en jan pi lipu ku li wile ala alasa e lon poka pi tomo ona, tan ni taso: ona li jan Rusija! ona li wile ala pana e nimi ona lon lipu open (pending list). jan suli powe pi tomo GRG jan Wasla (Václav Jan Kroček) li toki e powe ona li pake e ona. ona li toki e ni: "mi wile e nimi pi mama taso". ona li kepeken nasin lili ni tawa jan Olindina (Olindina Maria da Conceição) tan ma Brasil. taso, tawa jan Rusija ona li kepeken nasin utala mute.
Jan Peno (Ben) li jan lawa ike taso. ona li jan lili pi jo ala e wawa lawa (Ben li peder / kretan). ona li pakala e tomo sona pi tenpo suli jan ale.
mi pana e lipu suli ni tawa jan Tejan (Dejan2021) tan ni: ona li wile e lon, li wile weka e powe suli pi ma sewi lon tenpo sike mute.
----
4s28pflvijndztwhx92hgsou3on461h
sike ma mi
0
12136
68956
2026-07-05T23:27:35Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq moved page [[sike ma mi]] to [[sike ma]] over redirect
68956
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[sike ma]]
bw1bsj5cx1cki3nbwdb8u5aigf2heun
sike sona suno
0
12137
68961
2026-07-06T01:53:43Z
Vippopper
1501
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "[[sitelen:CD autolev crop new.jpg|thumb|sike kalama suno]] sike sona suno li ilo pi poki sona. ona li ken jo e kalama anu sitelen tawa anu ijo ante mute."
68961
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:CD autolev crop new.jpg|thumb|sike kalama suno]]
sike sona suno li ilo pi poki sona. ona li ken jo e kalama anu sitelen tawa anu ijo ante mute.
on1i94241pdh3mkbgqbtdfrng4d3a5q
68964
68961
2026-07-06T01:54:07Z
Vippopper
1501
68964
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:CD autolev crop new.jpg|thumb|sike sona suno]]
sike sona suno li ilo pi poki sona. ona li ken jo e kalama anu sitelen tawa anu ijo ante mute.
ih4g07ubk41qjs6wh5emu11xfvfvrq8
sike ma
0
12138
68982
2026-07-06T02:47:16Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
jan Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq li ante e nimi pi lipu "[[sike ma]]" tawa lipu "[[mun Tеla]]"
68982
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[mun Tеla]]
5o0g15askhygg44pj9r724l68dydj7c
mun poka mi
0
12139
68984
2026-07-06T02:50:01Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
jan Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq li ante e nimi pi lipu "[[mun poka mi]]" tawa lipu "[[mun Ⅼuna]]"
68984
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[mun Ⅼuna]]
2ch1pkefsxkd8lfatve3ckq6wl3bhl9
loje ma
0
12140
68988
2026-07-06T05:11:38Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
jan Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq li ante e nimi pi lipu "[[loje ma]]" tawa lipu "[[kapеsi]]"
68988
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[kapеsi]]
axhwba0atfuc4rfbacmxf36k76gw2vy
ma Ekuwato
0
12141
68999
2026-07-06T05:32:02Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq moved page [[ma Ekuwato]] to [[ma Ekato]] over redirect
68999
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[ma Ekato]]
k1va67ouxl9x0zadzfi3x44qtnc87a6
69003
68999
2026-07-06T05:33:33Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
tenpo pini la lipu ni li tawa [[ma Ekato]]. mi weka e ni.
69003
wikitext
text/x-wiki
Ygyguhbhubuhb
a32nqsgxmb85h0bb048nq8jn692k48i
69004
69003
2026-07-06T05:33:40Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
lipu ni li tawa [[ma Ekato]]
69004
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[ma Ekato]]
k1va67ouxl9x0zadzfi3x44qtnc87a6
ma Kuwa
0
12142
69001
2026-07-06T05:32:22Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq moved page [[ma Kuwa]] to [[ma Kupa]] over redirect
69001
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[ma Kupa]]
816wxh0xk83mlis5p31jnh6cafgxgr5
ma Sakewalana
0
12143
69006
2026-07-06T05:34:43Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
jan Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq li ante e nimi pi lipu "[[ma Sakewalana]]" tawa lipu "[[ma Sakawalana]]"
69006
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[ma Sakawalana]]
gah0mmlsppycazwruqraesrrmom7t76
ma Nokewalana
0
12144
69009
2026-07-06T05:36:10Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
jan Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq li ante e nimi pi lipu "[[ma Nokewalana]]" tawa lipu "[[ma Nokawalana]]"
69009
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[ma Nokawalana]]
d7m1o69ayxt9fdx6dfxh5u1l1ea9x7n
toki:ma Nokewalana
1
12145
69011
2026-07-06T05:36:10Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
jan Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq li ante e nimi pi lipu "[[toki:ma Nokewalana]]" tawa lipu "[[toki:ma Nokawalana]]"
69011
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[toki:ma Nokawalana]]
d40yqgxovywisqoti1hw5vwi3wd9h22
ma Kolowato
0
12146
69015
2026-07-06T05:45:07Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
jan Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq li ante e nimi pi lipu "[[ma Kolowato]]" tawa lipu "[[ma Kalawato]]"
69015
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[ma Kalawato]]
prcj4r6c3ja26bmu4kezhtfxwvl43ju
ma Lowita
0
12147
69018
2026-07-06T05:47:19Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
jan Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq li ante e nimi pi lipu "[[ma Lowita]]" tawa lipu "[[ma Pοwita]]"
69018
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[ma Pοwita]]
k6thg9q6pn2ntrv46nnrr0sac1wm6y3
ma Pasiju
0
12148
69023
2026-07-06T05:59:18Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
jan Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq li ante e nimi pi lipu "[[ma Pasiju]]" tawa lipu "[[ma Pasiⅼa]]"
69023
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[ma Pasiⅼa]]
qjpj1juuoiygimo1cchouy2kxo4rnp0
ma Wesan Oselija
0
12149
69026
2026-07-06T06:02:28Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
jan Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq li ante e nimi pi lipu "[[ma Wesan Oselija]]" tawa lipu "[[ma Wetanoselija]]"
69026
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[ma Wetanoselija]]
ay424qnugn8ugtjo89g1wmoghs4iedi
ma Ala
0
12151
69031
2026-07-06T06:06:18Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq moved page [[ma Ala]] to [[ma Ele]] over redirect
69031
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[ma Ele]]
bewbi7pjsv1pfmle08p9vdh5hf6rjrn
ma Ele
0
12152
69033
2026-07-06T06:06:49Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq moved page [[ma Ele]] to [[ma Alan]] over redirect
69033
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[ma Alan]]
lmait2jvwavb6gmm9nflyhi26grmbgt
mun Sol
0
12154
69039
2026-07-06T06:39:01Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq moved page [[mun Sol]] to [[mun suno mi]] over redirect
69039
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[mun suno mi]]
dngs4pvmh9fz1ykcg9k2cg0i6icx4g5
mun suno mi
0
12155
69041
2026-07-06T06:39:12Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
jan Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq li ante e nimi pi lipu "[[mun suno mi]]" tawa lipu "[[mun So]]"
69041
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[mun So]]
9m771c3cricnzveuttepyh1x5o5q32i
mun Mekuli
0
12156
69043
2026-07-06T06:41:11Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq moved page [[mun Mekuli]] to [[mun Mekuliju]] over redirect
69043
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[mun Mekuliju]]
e1isgf3a17d0qbzofnjyu6nq4i0tcct
mun Ulanu
0
12157
69054
2026-07-06T07:04:40Z
Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq
2319
jan Qazwsxedcrfvtgbyhnujmikolpplokimjunhybgtvfrcdexswzaq li ante e nimi pi lipu "[[mun Ulanu]]" tawa lipu "[[mun Ulano]]"
69054
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[mun Ulano]]
cjzflm0k8qzb60shx59t0sq5i1uvo1y
kili sike pi kon nasa
0
12158
69055
2026-07-06T07:26:04Z
Talun523
3498
mi pali e lipu sin
69055
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Mixed onions.jpg|thumb|ona mute li lon.]]
[[kili palisa laso pi kon nasa]] li kili li kasi moku.
ona li sama [[kili palisa laso pi kon nasa]].
kili sike laso pi kon nasa la, kasi anpa li kama suli li kama sike. taso, kili palisa laso pi kon nasa la, kasi anpa li kama sike ala.
ma ale la, [[ma Palata]] en [[ma Sonko]] li pali mute e ona.<ref>Mixed onions.jpg</ref>
== tan sona ==
14j6iu4iezt1at2be1myehkrtli5c61
69056
69055
2026-07-06T07:26:40Z
Talun523
3498
jan Talun523 li ante e nimi pi lipu "[[kili sike laso pi kon nasa]]" tawa lipu "[[kili sike pi kon nasa]]": Misspelled title
69055
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Mixed onions.jpg|thumb|ona mute li lon.]]
[[kili palisa laso pi kon nasa]] li kili li kasi moku.
ona li sama [[kili palisa laso pi kon nasa]].
kili sike laso pi kon nasa la, kasi anpa li kama suli li kama sike. taso, kili palisa laso pi kon nasa la, kasi anpa li kama sike ala.
ma ale la, [[ma Palata]] en [[ma Sonko]] li pali mute e ona.<ref>Mixed onions.jpg</ref>
== tan sona ==
14j6iu4iezt1at2be1myehkrtli5c61
69058
69056
2026-07-06T07:27:49Z
Talun523
3498
69058
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Mixed onions.jpg|thumb|ona mute li lon.]]
'''kili sike pi kon nasa''' li kili li kasi moku.
ona li sama [[kili palisa laso pi kon nasa]].
kili sike laso pi kon nasa la, kasi anpa li kama suli li kama sike. taso, kili palisa laso pi kon nasa la, kasi anpa li kama sike ala.
ma ale la, [[ma Palata]] en [[ma Sonko]] li pali mute e ona.<ref>https://www.stat.go.jp/data/sekai/pdf/2024al.pdf</ref>
== tan sona ==
<references />
[[kulupu:kili]]
0en7iv02o0xqqsg4ualh30m2p503cha
69059
69058
2026-07-06T07:30:06Z
Talun523
3498
mi pakala. mi pali e lipu ike
69059
wikitext
text/x-wiki
#tawa [[kili pi selo mute]]
n1j4p9hlm8vmgt1qtyaptg7drj7532d
kili sike laso pi kon nasa
0
12159
69057
2026-07-06T07:26:40Z
Talun523
3498
jan Talun523 li ante e nimi pi lipu "[[kili sike laso pi kon nasa]]" tawa lipu "[[kili sike pi kon nasa]]": Misspelled title
69057
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[kili sike pi kon nasa]]
l6rcevnkygmvccl742q1vxkigoxupgv
nimi:soto
100
12160
69063
2026-07-06T09:39:40Z
Ka Lupala
4222
mi pali e lipu pi nimi "soto"
69063
wikitext
text/x-wiki
{{sitelen nimi|Sitelen seli kiwen - soto.svg}}
{{nimi ni li sin}}
{{nimi ni li lili}}
== kon ==
# poka open.
== tan ==
[[toki Sawili]]: ''{{toki ante|shoto}}'', "poka open"
== kalama ==
{{kalama nimi}}
pt70vvvhb5hx1fbvp9lzgrj0zism2p2
69064
69063
2026-07-06T09:48:29Z
Ka Lupala
4222
nimi "open" tawa nimi "pini"
69064
wikitext
text/x-wiki
{{sitelen nimi|Sitelen seli kiwen - soto.svg}}
{{nimi ni li sin}}
{{nimi ni li lili}}
== kon ==
# poka pini.
== tan ==
[[toki Sawili]]: ''{{toki ante|shoto}}'', "poka pini"
== kalama ==
{{kalama nimi}}
44f45bh68mojpygyeslr0xccwni25he
nimi:teje
100
12161
69065
2026-07-06T09:49:03Z
Ka Lupala
4222
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "{{sitelen nimi|Sitelen seli kiwen - teje.svg}} {{nimi ni li sin}} {{nimi ni li lili}} == kon == # poka open. == tan == [[toki Kinla]]: ''{{toki ante|te}}'', "poka open" == kalama == {{kalama nimi}}"
69065
wikitext
text/x-wiki
{{sitelen nimi|Sitelen seli kiwen - teje.svg}}
{{nimi ni li sin}}
{{nimi ni li lili}}
== kon ==
# poka open.
== tan ==
[[toki Kinla]]: ''{{toki ante|te}}'', "poka open"
== kalama ==
{{kalama nimi}}
00gsram3xer0vybfm4amjrudmzvx8yt