lipu Wikipesija
tokwiki
https://tok.wikipedia.org/wiki/lipu_open
MediaWiki 1.48.0-wmf.1
case-sensitive
Media
ilo
toki
jan
jan la toki
pali
pali la toki
sitelen
sitelen la toki
MediaWiki
MediaWiki la toki
kipisi
kipisi la toki
nasin ilo
nasin ilo la toki
kulupu
kulupu la toki
nimi
nimi la toki
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
nanpa
0
72
72621
67395
2026-11-01T01:26:02Z
SuperminerJG
1482
nimi o sin
72621
wikitext
text/x-wiki
{{poki pi toki suli lon lipu sona
|kule open = #0bb327
|sitelen = [[ijo:Symbol support vote.svg|40px]]
|toki = {{#if:{{{1|}}}|lipu ni li wile e pali tan ni: '''{{{1}}}'''|lipu ni li wile kama [[Wikipesija:lipu pona|lipu pona]]}}. sina ken [[toki:{{PAGENAME}}|toki pi lipu ni]].
}}{{o lukin lon nimi|nanpa}}[[sitelen:Toki pona - bảng số từ 0 đến 9.jpg|thumb|[[nasin nanpa pona|nasin nanpa pi toki pona]] en [[nasin nanpa Alapi]]]]
jan li kepeken '''nanpa''' tawa sona ni: ijo li mute anu lili?
nimi nanpa pi toki pona li "wan" li "tu" li "mute". jan mute la, nimi "luka" li tu tu wan; nimi "mute" li luka luka luka luka; nimi "ale" li mute mute mute mute mute.
[[toki Inli]] en toki ante mute li kepeken e nasin nanpa Alapi. nasin ni li kepeken sitelen nanpa luka luka:
:{0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9}
== nasin pi sitelen nanpa ante ==
jan li sitelen e nanpa kepeken nasin mute.
toki pona la, kon pi nimi nanpa li toki e suli sama lon tenpo ale. "luka" lon open li sama "luka" lon pini.
taso, toki ante la, nasin ante li lon.
=== nasin nanpa Loma ===
[[sitelen:ARIB Extended Font (Roman Numerals).svg|thumb|[[nasin nanpa Loma]]]]
[[nasin nanpa Loma]] la, sitelen "I" li toki e nanpa "wan". sitelen "V" li toki e nanpa "luka". sitelen "VI" li toki e nanpa "luka wan". taso, sitelen "IV" li toki e nanpa "tu tu".
nasin ni la, sitelen pi nanpa lili li lon open sitelen pi nanpa suli la, nanpa lili li weka tan nanpa suli. sina weka e nanpa "wan" tan nanpa "luka" la, nanpa "tu tu" li kama.
* I = wan (1)
* V = luka (5)
* X = luka luka (10)
* L = mute mute luka luka (50)
* C = ale (100)
* D = {{o nnp|500|}} (500)
* M = {{o nnp|1000|}} (1000)
=== nasin nanpa Alapi ===
[[nasin nanpa Alapi]] la, suli pi sitelen nanpa li ante mute. toki mute li sitelen e nanpa kepeken nasin nanpa Alapi.
sitelen "1" li toki e nanpa "wan". sitelen "0" li toki e nanpa "ala".
taso, sitelen "10" li toki e nanpa "luka luka".
nasin ni la, sitelen nanpa li lon open sitelen nanpa ante la, nanpa open luka luka li sin. sitelen nanpa mute li lon la, nanpa li suli mute.
* ale = 100
* mute = 20
* luka = 5
* tu = 2
* wan = 1
nanpa "123" li sama kulupu nanpa "ale" wan en kulupu nanpa "luka luka" tu en kulupu nanpa "wan" tu wan.
nasin nanpa Alapi la, jan li ken sitelen e nanpa suli kepeken sitelen nanpa pi mute lili.
==kulupu nanpa ==
nanpa li lon kulupu. kulupu lili li kipisi pi kulupu suli.
===nanpa pi nanpa ijo===
[[File:Three Baskets with Apples.svg|thumb|nanpa ni li ken toki e mute kili ni]]
jan ale li sona e '''nanpa pi nanpa ijo'''. jan li nanpa e ijo kepeken nanpa ni. nanpa ni li wan, li tu, li tu wan, li tu tu, li luka, li nanpa ante sama ona. jan li sona e kulupu ni lon tenpo pini ale.
nasin pi tenpo pini la, nanpa 0 li lon ala kulupu ni. tenpo pini weka la, jan pi ma Elina li pilin e ni: nanpa 0 li ''nanpa'' ala. tenpo sike 1800 en ante pi poka pini ona la, jan pi sona nanpa li pana e nanpa 0 tawa kulupu nanpa pi nanpa ijo.
ijo li lon [[kulupu (sona nanpa)|kulupu]] la, nanpa ijo li nanpa. kulupu li ken jo e ijo ala la, nanpa 0 li nanpa pi nanpa ijo. tenpo lon la, kulupu nanpa pi nanpa ijo li ken jo e nanpa 0, li ken jo ala e ona.
sitelen pi kulupu ni li sitelen <math>\N</math>, tan {{nimi ijo|nimi "natural"|3=toki Inli|4=pi nasin ma}}. nanpa 0 li lon ona la, ona li <math>\N_0</math>; ante la, ona li <math>\N_1</math>.
<math display="block">
\begin{align}
\N_0 &= \left\{0, 1, 2, 3, \dots\right\} \\
\N_1 &= \left\{1, 2, 3, \dots\right\}
\end{align}
</math>
=== nanpa pi wan nanpa ===
[[File:NumberLineIntegers.svg|thumb|nanpa ni li lon linja nanpa]]
'''nanpa pi wan nanpa''' li ken suli tawa nanpa 0 li ken lili tawa nanpa 0 li ken nanpa 0. taso, nanpa li lon kulupu ni la, ona en nanpa pi poka ona li ante lon nanpa wan.
seme la, nanpa li ken lili tawa nanpa 0? kili wan en kili wan ante li kili tu. ni la, kili tu en kili pi mute seme li kili wan? mute ni li ken ala nanpa e ijo. ona o lili tawa nanpa 0. ona li ''weka wan'' <small>(sitelen nanpa Alapi: −1)</small>.
nanpa ale li jo e '''nanpa pi poka ante'''. mi kepeken nimi ni tan ni: palisa nanpa la, nanpa tu ni li lon poka ante tawa nanpa 0. nanpa <math>x</math> li lon la, nanpa <math>-x</math> li nanpa ona pi poka ante. sina wan e nanpa <math>x</math> e nanpa <math>-x</math> la, nanpa 0 li lon.
sitelen pi kulupu ni li sitelen <math>\Z</math>, tan {{nimi ijo|nimi "Zahlen"||toki Tosi|nanpa}}.
<math display="block">
\Z = \left\{\dots, -3, -2, -1, 0, 1, 2, 3, \dots\right\}
</math>
=== nanpa kipisi ===
[[File:Cake quarters.svg|thumb|pan wan li kipisi tu tu. wan pi kipisi tu tu li weka. tu wan pi kipisi tu tu li awen.]]
'''nanpa kipisi''' la, jan li ken toki e kipisi ijo.
jan tu li jo e kili tu. pali pona la, jan wan li awen jo e kili wan, jan ante li awen jo e kili wan ante.
jan tu li jo e kili wan la, ona o seme? ona li {{nimi|kipisi}} e kili. jan <math>2</math> li kipisi e kili <math>1</math> la, jan wan li jo e kili <math>\frac{1}{2}</math>.
ale la, ijo pi suli <math>x</math> li kama kipisi <math>y</math>, la kipisi wan li suli <math>\frac{x}{y}</math>. nanpa <math>x</math> en nanpa <math>y</math> li nanpa pi wan nanpa; nanpa <math>y</math> li ken ala nanpa 0.
sona nanpa la, nanpa ale pi wan nanpa li nanpa kipisi, tan ni: nanpa <math>\frac{x}{1}</math> li nanpa <math>x</math>. taso, jan li toki e nanpa kipisi la, tenpo la, jan li wile ala toki e nanpa pi wan nanpa.
sitelen pi kulupu ni li sitelen <math>\Q</math>, tan {{nimi ijo|nimi "quotient"||toki Inli|nanpa ni: ona li tan [[pali pi kipisi nanpa]]}}.
=== nanpa sijelo ===
[[File:Square root of 2 triangle.svg|thumb|sijelo ni la, suli pi poka suli li nanpa kipisi ala.]]
ijo ale la, suli ona li '''nanpa sijelo'''. nanpa sijelo pi ''ale ala'' li nanpa kipisi. mi toki e nanpa tu pi nasa ni.
[[nanpa sike]] <small>(sitelen la: <math>\pi</math>)</small> li nanpa kipisi ala<ref>[[:en:Proof that π is irrational]] (lon toki Inli)</ref>. sike la, palisa insa ona li suli linja wan la, selo ona li suli linja pi nanpa ni.
kin la, {{lipu li ala|noka leko supa|Q134237}} pi nanpa tu <small>(sitelen la: <math>\sqrt{2}</math>)</small> li nanpa kipisi ala<ref>[https://web.archive.org/web/20160422220756/http://www.cut-the-knot.org/proofs/sq_root.shtml Square root of 2 is irrational] (lon toki Inli)</ref>. [[nena supa|sijelo pi poka tu wan]] li jo e pini poka leko la, poka lili ona li suli linja wan la, poka suli ona li suli linja pi nanpa ni.
nanpa li nanpa kipisi ala la, nasin nanpa Alapi la, sitelen ona li pini ala li sike ala. jan li sitelen taso e open sitelen ona, li kepeken sitelen "…" tawa pini ona pi pini ala. ni la, mi ken sitelen e ni:
<math>\pi = 3.14159...</math>
kulupu nanpa ni li sama linja nanpa. nanpa wan en nanpa ante li lon linja la, nanpa ante sin li lon insa ona, li lon kulupu. nanpa li tan ala kulupu ni la, linja nanpa li jo ala e ona.
sitelen pi kulupu ni li sitelen <math>\R</math>, tan {{nimi ijo|nimi "real"||toki Inli|lon sijelo; lon ma}}.
=== nanpa nasa ===
[[File:Complex number illustration.svg|thumb|ni li supa pi nanpa nasa. suli ma li tawa poka; suli kon li tawa sewi.]]
'''nanpa nasa''' anu '''nanpa pi nasin tu''' li suli e kulupu pi nanpa sijelo. ona li pona tawa {{lipu li ala|toki nanpa pi nimi mute|Q43260}}.
sina [[pali pi sewi nanpa|sewi]] e nanpa seme tawa tu la, nanpa weka wan li lon? nanpa ni li nanpa sijelo ala li nanpa sin. jan li kepeken sitelen <math>i</math> tawa nanpa ni, tan {{nimi ijo|nimi "imaginary"||toki Inli|ijo kon; lon ala sijelo}}. lipu ni la, toki pona la, mi pana e nimi "nanpa kon wan" tawa ona.
sina wan e nanpa <math>1</math> e nanpa <math>i</math> la, nanpa seme li lon? sitelen sin li lon ala tawa ni; jan li sitelen taso e pali wan sama ni: <math>1+i</math>. jan li kepeken nanpa <math>i</math> sama [[nanpa nimi]] ante. nasin pali li pona tawa nanpa nimi la, ona li pona tawa nanpa <math>i</math>. toki ken la:
<math display="block">
(3 + 6i) + (5 - 2i) = (8 + 4i)
</math>
ni la, mi ken sitelen e nanpa sama ni: <math>a + bi</math>. nanpa <math>a</math> en nanpa <math>b</math> li nanpa sijelo; nanpa <math>i</math> li nanpa kon wan. nanpa ni li jo e suli tu:
* '''suli sijelo''' ona li nanpa <math>a</math>.
* '''suli kon''' ona li nanpa <math>bi</math>.
jan li sitelen e nanpa ni lon [[ale pi nasin ante tu|supa]] pi nanpa nasa. nanpa li suli ma la, mi tawa poka. nanpa li suli kon la, mi tawa sewi.
tenpo pini la, jan li pilin e ni: "nanpa ni li nasa. sona ona li suli ike." ni la, sitelen pi kulupu ni li sitelen <math>\C</math>, tan {{nimi ijo|nimi "complex"||toki Inli|ike tawa kama sona}}.
=== nanpa pi nasin mute ===
kulupu ante li lon. nanpa li ken jo e nasin tu tu, e nasin luka tu wan, e nasin luka luka luka wan, e nasin pi nanpa ante.
kulupu nanpa pi nasin tu tu la, sitelen li sitelen <math>\mathbb{H}</math>. nasin luka tu wan la, sitelen <math>\mathbb{O}</math>. nasin luka luka luka wan la, sitelen <math>\mathbb{S}</math>.
== tan sona ==
<references />
[[kulupu:lipu ni li lon lipu Panton kin la o lukin]]
[[kulupu:nanpa]]
3pv0ocysgtg3j1ef8yyo8pwpovc13n4
anрa sewi
0
75
72657
71615
2026-11-01T06:18:18Z
SuperminerJG
1482
lipu li kama wan la, wile pi kama wan o ala
72657
wikitext
text/x-wiki
{{poki sona jan|
| nimi jan = anpa sewi
| nimi mama = Sonja Amatullah Lang
| sitelen =
| kalama =
| ma = ma Kanata
| pali = [[sona toki]]
| ma pi kama lon = [[ma Nupansuwi]] lon [[ma Kanata]]
| tenpo suno pi kama lon = tenpo sike 1978, tenpo mun 11, tenpo suno 1
| kulupu =
| jan olin =
| mama =
| jan lili =
| kulupu mama =
| sitelen nimi =
|jan li sona e ona tan=ona li pali e [[toki pona]]|toki=[[toki Alapi]], [[toki Kantun]], [[toki Netelan]], [[toki Malasija]], [[toki Kanse]], [[toki Inli]], [[toki Epelanto]], [[toki Epanja]], [[toki Tosi]], [[toki pona]]}}{{nimi ijo|'''anpa sewi'''|Amatullah|toki Alapi|jan '''anpa''' pi mama '''sewi''', '''anpa sewi'''}} anu '''anpa Ama''' anu '''mama toki''' li [[sona toki]] li pali pi [[ante toki]] tan [[ma Kanata]] li mama pi [[toki pona]]. tenpo pini la nimi ona pi toki mama ona li ''Sonja Elen Kisa.'' tenpo ni la, ona li ante tawa ''Sonja Amatullah Lang.'' ona li sitelen e [[lipu pu]] e [[lipu ku]] e [[lipu su]] e [[nimi ali pu n a]] e [[lipu u]]. toki pi mama meli ona li [[toki Kanse]]. toki pi mama mije li [[toki Inli]]. ona li pali li awen e lipu pi toki pona. ona li lon [[nasin sewi Pawa]].<ref>[https://tokipona.org/small_world_language.html#change] toki pona:--a small world language.--Strengths of Esperanto and Toki Pona--Leadership’s response to change.--Toki Pona--Personal views.(toki Inli)</ref>
==tenpo pini==
mama Sonja li kama lon lon {{nimi ijo|ma tomo Monton|Moncton}} lon [[ma Nupansuwi]] lon ma Kanata.<ref name="3-60">[https://archive.ph/20091115031837/http://en.tokipona.org/wiki/3-60 "3-60 Toki Pona"] ''en.tokipona.org''. tan tenpo 2009-11-15. awen pi [http://en.tokipona.org/wiki/3-60 lipu ni] lon tenpo 2009-11-15.</ref> kulupu mama ona li toki kepeken toki tu. ona li kama sona e toki tu tu wan. ona li [[toki Alapi]] li [[toki Epelanto]] li [[toki Kantun]] li [[toki Netelan]] li [[toki Tosi]].<ref name="3-60"/> ona li ken toki e toki luka: ona luka li toki Kanse pi ma Kanata li [[toki Malasija]] li [[toki Epelanto]] li [[toki Tosi]] li [[toki Inli]].
===mama pi toki pona===
tenpo sike nanpa 2001 la ona li [[pilin ike mute]] li open pali e toki pona tan ni: ona li wile pona e pilin ona. tenpo sike ni la ona li pana e toki tawa [[kulupu pi ilo sona|lipu ilo]]. {{nimi ijo|[[nasin Sapi-Wa]]|Sapir-Whorf hypothesis}} la jan li kama sona e toki pona la pilin ona li kama pona.<ref>[https://archive.ph/20180308164359/https://www.canil.ca/what-is-a-language/ "What is a Language?"]. Canada Institute of Linguistics. tan tenpo 2018-03-08. awen pi [https://www.canil.ca/what-is-a-language/ lipu ni] lon tenpo 2018-03-08.</ref>
mama Sonja li mama pi toki pona. taso, ona li lawa ala e ona. jan ante li pali e ijo mute pi toki pona.
==lipu==
* [[lipu pu]] (tenpo sike nanpa 2014)
* [[lipu ku]] (tenpo sike nanpa 2022)
* [[lipu su]] (open lon tenpo sike nanpa 2024)
* [[nimi ali pu n a]] (tenpo sike nanpa 2025)
* [[lipu u]] (tenpo sike nanpa 2026)
===tenpo kama===
*[[lipu pu sin]] (ken la, tenpo sike nanpa 2026)<ref>[https://bsky.app/profile/tokipona.org/post/3lfxnzio5j222]</ref>
==tan sona==
<references/>
==lipu ante==
* [http://lang.sg/ lipu ona]
* [https://tokipona.org/ lipu ona pi toki pona]
{{DEFAULTSORT:Sonja}}
[[kulupu:jan pi sona toki]]
[[kulupu:mama pi toki sin]]
[[kulupu:jan pi sitelen toki]]
[[kulupu:jan pi toki pona]]
[[kulupu:jan pi toki Epelanto]]
ioz3rvrz60s0p0cnphrri6d67fdwc6m
wan lili awen
0
135
72608
72512
2026-10-31T17:25:22Z
Ilo pi lipu ala
7553
ilo: mi ante e kipisi "lipu li ala" la ona li kama linja pona
72608
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Helium atom QM.svg|thumb|wan lili li lili a. insa ona li lili mute a!]]'''wan lili awen''' li [[wan lili]]. ona li lili mute a: sina lukin tan poka wan tawa poka ante la, suli pi {{lipu li ala|linja jan|Q28472}} li ''wan ale ale ale'' pi wan lili awen. ijo ale li tan wan lili ni. lipu ni la, mi kepeken nimi lili "wan awen".
wan lili awen li jo e [[kule insa pi wan lili awen|kule insa]]. kule insa ni li tan wan insa ona.
== nimi ==
toki Inli la, jan li kepeken nimi "atom". ni li tan nimi ἄτομος ("ijo ni: ala li ken kipisi e ona") tan [[toki Elena pi tenpo pini|toki Elina pi tenpo pini]].
toki pona la, nimi "wan lili awen" li tan ni: tenpo mute la, ona li ''awen'', li pakala ala, li kama wan lon wan ante. ijo ale li ''tan'' ona la, nimi "wan lili tan" li pona kin.
== insa ==
insa la, wan lili awen li jo e '''insa awen'''. ale pi wan lili li suli ''luka luka ale'' pi insa awen. insa awen la, kule tu pi wan insa li lon:
* [[wan insa pi wawa lon]] li jo e [[kule wawa sewi]]. {{lipu li ala|wan noka pi kule wawa ilo|Q2101}} la, wawa ona li +1.
** lipu ni la, mi kepeken nimi lili "wan insa lon".
* [[wan insa pi wawa ala]] li jo ala e kule wawa sewi. taso, ona li pona e awen pi insa awen.
** lipu ni la, mi kepeken nimi lili "wan insa awen".
nanpa pi wan insa lon li pana e [[kule insa pi wan lili awen|kule insa]] tawa wan lili awen. nanpa pi wan insa awen li pana e {{lipu li ala|kule suli pi wan lili awen|kule suli|Q25276}} tawa wan lili awen. [[sona pi wan ijo]] la, kule insa li suli mute. taso, kule suli li ken ante e seli ijo.
selo la, [[wan insa pi wawa weka]] li lon. ona li sike lon weka pi insa awen. {{lipu li ala|wan ilo noka pi kule wawa sewi|Q2101}} la, wawa ona li -1. lipu ni la, mi kepeken nimi lili "wan insa wawa" tawa ona.
wan awen li jo ala e suli pi wawa sewi la, nanpa pi wan insa lon en nanpa pi wan insa wawa li sama. nanpa pi wan insa wawa li ante la, wan lili awen li jo e kule wawa sewi. ni la, ona li {{lipu li ala|wan lili pi kule wawa|Q36496}}.
== kama wan ==
wan ni mute li kama wan la, ni li [[wan lili tomo]]. telo pona la, wan lili tomo ona li jo e wan awen 3. wan awen tu li [[ijo noka nanpa 1]]. wan awen wan li [[ijo noka nanpa 8]].
[[kulupu:ijo lili pi wan awen]]
[[kulupu:ijo lili]]
[[kulupu:nasin sona]]
[[kulupu:sona pi wan ijo]]
[[kulupu:sona pi nasin ijo]]
1a1z6bdjblo3kc51gte2tpuspm1qyae
telo mun
0
644
72698
61423
2026-11-01T09:32:04Z
Jan Sapilisan
2676
jan Jan Sapilisan li ante e nimi pi lipu "[[selo telo]]" tawa lipu "[[selo telo mun]]"
61423
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Pacific Ocean - panoramio (10).jpg|thumb|[[telo suli Pasipi]] li suli mute.]]
'''telo suli''' li lon [[ma]]. ona li len e mute ma. telo li ken jo e [[telo namako|namako]] anu [[telo pi namako ala|namako ala]].
[[ma tomo]] mute li lon poka telo suli. [[ma tomo Sanpisepu]] en [[ma tomo Sokon]] en [[ma tomo Kopenan]] en [[ma tomo Esinki]] li lon poka [[telo suli Pasike]]. <!--Baltic Sea-->
[[nasin telo]] anu [[telo sewi]] li ken pana e telo telo suli.
qxoy62mgili5zg6nd1nsboexh0t25mw
72700
72698
2026-11-01T09:35:54Z
Jan Sapilisan
2676
72700
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Ocean world Earth.jpg|thumb|ni li [[telo suli Pasipi|telo Pasipiko]]. sitelen ni li pana lukin e selo telo pi sike ma.]]'''selo telo mun''' li sijelo pi [[telo]] ale lon [[mun sike]], anu [[mun sike lili]], anu [[mun poka]]. ona li ken lon sewi anu anpa.
== sike ma ==
[[sitelen:Pacific Ocean - panoramio (10).jpg|thumb|[[telo suli Pasipi]] li suli mute.]]
telo suli li lon [[mun Tela|sike ma]]. ona li len e mute ma. telo li ken jo e [[telo namako|namako]] anu [[telo pi namako ala|namako ala]].
[[ma tomo]] mute li lon poka telo suli. [[ma tomo Sanpisepu]] en [[ma tomo Sokon]] en [[ma tomo Kopenan]] en [[ma tomo Esinki]] li lon poka [[telo suli Pasike]]. <!--Baltic Sea-->
[[telo linja]] anu [[telo sewi]] li ken pana e telo mute mute.
ggojsv7uvbpi8g8igve50g9qy8zvc39
72705
72700
2026-11-01T09:46:45Z
Jan Sapilisan
2676
jan Jan Sapilisan li ante e nimi pi lipu "[[selo telo mun]]" tawa lipu "[[telo mun]]"
72700
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Ocean world Earth.jpg|thumb|ni li [[telo suli Pasipi|telo Pasipiko]]. sitelen ni li pana lukin e selo telo pi sike ma.]]'''selo telo mun''' li sijelo pi [[telo]] ale lon [[mun sike]], anu [[mun sike lili]], anu [[mun poka]]. ona li ken lon sewi anu anpa.
== sike ma ==
[[sitelen:Pacific Ocean - panoramio (10).jpg|thumb|[[telo suli Pasipi]] li suli mute.]]
telo suli li lon [[mun Tela|sike ma]]. ona li len e mute ma. telo li ken jo e [[telo namako|namako]] anu [[telo pi namako ala|namako ala]].
[[ma tomo]] mute li lon poka telo suli. [[ma tomo Sanpisepu]] en [[ma tomo Sokon]] en [[ma tomo Kopenan]] en [[ma tomo Esinki]] li lon poka [[telo suli Pasike]]. <!--Baltic Sea-->
[[telo linja]] anu [[telo sewi]] li ken pana e telo mute mute.
ggojsv7uvbpi8g8igve50g9qy8zvc39
72708
72705
2026-11-01T09:47:13Z
Jan Sapilisan
2676
/* */
72708
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Ocean world Earth.jpg|thumb|ni li [[telo suli Pasipi|telo Pasipiko]]. sitelen ni li pana lukin e selo telo pi sike ma.]]'''telo mun''' li sijelo pi [[telo]] ale lon [[mun sike]], anu [[mun sike lili]], anu [[mun poka]]. ona li ken lon sewi anu anpa.
== sike ma ==
[[sitelen:Pacific Ocean - panoramio (10).jpg|thumb|[[telo suli Pasipi]] li suli mute.]]
telo suli li lon [[mun Tela|sike ma]]. ona li len e mute ma. telo li ken jo e [[telo namako|namako]] anu [[telo pi namako ala|namako ala]].
[[ma tomo]] mute li lon poka telo suli. [[ma tomo Sanpisepu]] en [[ma tomo Sokon]] en [[ma tomo Kopenan]] en [[ma tomo Esinki]] li lon poka [[telo suli Pasike]]. <!--Baltic Sea-->
[[telo linja]] anu [[telo sewi]] li ken pana e telo mute mute.
hihl0ir2zlp055b16jjuu4u36iqkkgf
ale sijelo
0
929
72680
68218
2026-11-01T08:34:52Z
Jan Sapilisan
2676
jan Jan Sapilisan li ante e nimi pi lipu "[[ale]]" tawa lipu "[[ale sijelo]]"
68218
wikitext
text/x-wiki
{{lili ike}}{{o lukin lon nimi|ale}}{{o lukin lon nimi|ali}}{{kon ante|nimi ijo|nanpa|nanpa 100}} [[File:Ale - sitelen pona pu (monospaced).svg|thumb|nimi “ale” lon sitelen pona]][[sitelen:NASA-HS201427a-HubbleUltraDeepField2014-20140603.jpg|alt=|thumb|165x165px|[[kulupu mun]] weka mute]]
'''ale''' anu '''ali''' la [[ijo]] li lon. ijo ni li [[mun]] li [[ma]] li ijo lon ni. ale li ijo anu [[wawa]]. ale la [[tenpo]] li lon. jan li ken ala sona e suli ale tan ni: jan li ken ala lukin e ale. taso ale pi lukin jan la jan li ken sona e suli.
[[nanpa]] ante la ale li suli mute a. nanpa la ale li pini ala. taso jan li sona ala e ni: ale pi lon ni li pini ala pini?
tenpo pini la jan li pilin e ni: ale li sike e [[ma|ma ni]]. taso tenpo ni la jan li sona e ni: ma ni li sike e [[suno mi|suno]]. suno li sike e insa pi [[kulupu mun mi|kulupu mun ni]].
72edasorxruclnobv9i5er77ncpickx
72684
72680
2026-11-01T08:42:48Z
Jan Sapilisan
2676
72684
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:NASA-HS201427a-HubbleUltraDeepField2014-20140603.jpg|alt=|thumb|165x165px|[[kulupu mun]] weka mute]]
[[sona pi nasin ijo]] la, '''ale sijelo''' anu '''ale mun''' la [[ijo]] li lon. ijo ni li [[mun]] li [[ma]] li ijo lon ale. ale sijelo li jo e [[ijo sijelo]] en [[wawa]]. ale sijelo la, [[tenpo]] li lon. jan li ken ala sona e suli pi ale sijelo tan ni: jan li ken ala lukin e ale pi ale sijelo. taso ale sijelo pi ken lukin la jan li ken sona e suli ona.
tenpo pini la, jan li pilin e ni: ale li sike e [[ma|ma ni]]. taso tenpo ni la jan li sona e ni: ma ni li sike e [[suno mi|suno]]. suno li sike e insa pi [[kulupu mun mi|kulupu mun ni]].
8z221o56lcdqese4l7920t6j9mmqhgh
72686
72684
2026-11-01T08:47:26Z
Jan Sapilisan
2676
72686
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:NASA-HS201427a-HubbleUltraDeepField2014-20140603.jpg|alt=|thumb|165x165px|[[kulupu mun]] weka mute]]
[[sona pi nasin ijo]] la, '''ale sijelo''' anu '''ale mun''' la [[ijo]] li lon. ijo ni li [[mun]] ([[mun seli]], [[mun sike]], [[mun poka]]) li [[wawa]]. ale sijelo li jo e [[ijo sijelo]] en [[wawa]]. ale sijelo la, [[tenpo]] li lon. ale sijelo li open tan [[open ale|open pi ale sijelo]]
jan li ken ala sona e suli pi ale sijelo tan ni: jan li ken ala lukin e ale pi ale sijelo. taso ale sijelo pi ken lukin la jan li ken sona e suli ona.
tenpo pini la, jan li pilin e ni: ale li sike e [[mun Tela|ma ale]]. taso, tenpo ni la, jan li sona e ni: sike ma li sike e [[mun So|suno]]. suno li sike e insa pi [[nasin mun walo|mun suli mi]].
9kyanpt54bq2gdr61kl0przl11dchts
ali
0
930
72682
9983
2026-11-01T08:38:51Z
Xqbot
2228
Fixing double redirect from [[ale]] to [[ale sijelo]]
72682
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[ale sijelo]]
__STATICREDIRECT__
jpg004bn54wp14rvealyvcr3d5zxu6d
musi ilo sitelen
0
1379
72672
16817
2026-11-01T08:20:02Z
Jan Sapilisan
2676
jan Jan Sapilisan li ante e nimi pi lipu "[[musi ilo]]" tawa lipu "[[musi ilo sitelen]]": ante la, musi ilo pi sitelen ala li lon
16817
wikitext
text/x-wiki
{{kon ante|nasin musi kepeken [[ilo sona]]|ilo musi ante|ilo musi}}
[[sitelen:Light_gun_survival_horror_arcade_game.jpg|thumb|musi lon tomo pi musi ilo lon [[ma Nijon]].]]
'''musi ilo ''' li [[musi]] kepeken [[ilo sona]]. tenpo mute mute mute la, ona li kepeken [[sitelen tawa]] kin. tan ni, ona li jo e nimi "'''musi pi sitelen tawa'''" kin. ilo nanpa mute li pali tan musi taso, taso mute li ala. ken la, jan li musi e musi ilo kepeken nasin mute pi ilo sona. ken la, musi ilo li pali kepeken jan wan anu jan tu anu jan mute. ilo mute pi musi ilo li lon.
musi ilo pi nanpa wan li kama lon tenpo 1950s lon tenpo 1960s. taso, musi ilo ni li esun ala. tan ni, jan lili li sona e ona lon tenpo ni. esun pi musi ilo li open lon tenpo 1970s. tenpo sin la, jan mute pi ma ale li musi e musi ilo.
==lipu ante==
*[[musi Amanka]]
*[[musi "kasi en jan moli li utala"]]
*[[musi Manka]]
*[[musi Pokemon]]
*[[musi utala pi jan wan]]
*[[musi pi kulupu utala]]
*[[musi pi tomo tawa]]
*[[musi "toki sewi pimeja: jan soweli Ukon"]]
*[[musi "ma ko"]](World of Goo)
*[https://rnd.neocities.org/tokipona/game_patches.html ante toki tawa toki pona pi musi pi ilo nanpa tan jan Lentan]
*[https://rnd.neocities.org/tokipona/game_patches_jp.html ante toki tawa toki pona pi musi pi ilo nanpa tan jan Pije]
[[kulupu:musi]]
[[kulupu:musi ilo]]
ezeh6wmi384sbmycobxyl7m7pb3qeka
72677
72672
2026-11-01T08:30:15Z
Jan Sapilisan
2676
/* */
72677
wikitext
text/x-wiki
{{kon ante|nasin musi kepeken [[ilo sona]]|ilo musi ante|ilo musi}}
[[sitelen:Light_gun_survival_horror_arcade_game.jpg|thumb|musi lon tomo pi musi ilo lon [[ma Nijon]].]]
'''musi ilo sitelen''' li [[musi nasin]] li [[musi ilo]], li wile e lawa tan jan, li pana lukin e sitelen. tenpo mute la, ona li kepeken [[ilo sona]]. tenpo mute mute mute la, ona li kepeken [[sitelen tawa]] kin. tan ni la, ona li jo e nimi "'''musi pi sitelen tawa'''" kin. ilo nanpa mute li pali tan musi taso, taso mute li ala. ken la, jan li musi e musi ilo sitelen kepeken nasin mute pi ilo sona. ken la, musi ilo sitelen li pali kepeken jan wan anu jan tu anu jan mute. ilo mute pi musi ilo sitelen li lon.
musi ilo sitelen nanpa wan li kama lon tenpo 1950s lon tenpo 1960s. taso, musi ilo sitelen ni li esun ala. tan ni la, jan pi mute ala li sona e ona lon tenpo ni. esun pi musi ilo sitelen li open lon tenpo 1970s. tenpo sin la, jan mute pi ma ale li musi e musi ilo sitelen.
==lipu ante==
*[[musi Amanka]]
*[[musi "kasi en jan moli li utala"]]
*[[musi Manka]]
*[[musi Pokemon]]
*[[musi utala pi jan wan]]
*[[musi pi kulupu utala]]
*[[musi pi tomo tawa]]
*[[musi "toki sewi pimeja: jan soweli Ukon"]]
*[[musi "ma ko"]](World of Goo)
*[https://rnd.neocities.org/tokipona/game_patches.html ante toki tawa toki pona pi musi pi ilo nanpa tan jan Lentan]
*[https://rnd.neocities.org/tokipona/game_patches_jp.html ante toki tawa toki pona pi musi pi ilo nanpa tan jan Pije]
[[kulupu:musi]]
[[kulupu:musi ilo]]
40cdc2s2w9rpgp3rt6wu32psw4r7vy6
72679
72677
2026-11-01T08:32:03Z
Jan Sapilisan
2676
/* */
72679
wikitext
text/x-wiki
{{kon ante|nasin musi kepeken [[ilo sona]]|ilo musi ante|ilo musi}}
[[sitelen:Light_gun_survival_horror_arcade_game.jpg|thumb|musi lon tomo pi musi ilo lon [[ma Nijon]].]]
'''musi nasin pi ilo wawa sitelen''' anu '''musi ilo sitelen''' li [[musi nasin]] li [[musi ilo]], li wile e lawa tan jan, li pana lukin e sitelen. tenpo mute la, ona li kepeken [[ilo sona]] li kepeken [[sitelen tawa]] [[kalama]]. ilo nanpa mute li pali tan musi taso, taso mute li ala. ken la, jan li musi e musi ilo sitelen kepeken nasin mute pi ilo sona. ken la, musi ilo sitelen li pali kepeken jan wan anu jan tu anu jan mute. ilo mute pi musi ilo sitelen li lon.
musi ilo sitelen nanpa wan li kama lon tenpo 1950s lon tenpo 1960s. taso, musi ilo sitelen ni li esun ala. tan ni la, jan pi mute ala li sona e ona lon tenpo ni. esun pi musi ilo sitelen li open lon tenpo 1970s. tenpo sin la, jan mute pi ma ale li musi e musi ilo sitelen.
==lipu ante==
*[[musi Amanka]]
*[[musi "kasi en jan moli li utala"]]
*[[musi Manka]]
*[[musi Pokemon]]
*[[musi utala pi jan wan]]
*[[musi pi kulupu utala]]
*[[musi pi tomo tawa]]
*[[musi "toki sewi pimeja: jan soweli Ukon"]]
*[[musi "ma ko"]](World of Goo)
*[https://rnd.neocities.org/tokipona/game_patches.html ante toki tawa toki pona pi musi pi ilo nanpa tan jan Lentan]
*[https://rnd.neocities.org/tokipona/game_patches_jp.html ante toki tawa toki pona pi musi pi ilo nanpa tan jan Pije]
[[kulupu:musi]]
[[kulupu:musi ilo]]
adn038e5kusz0a7jq4pbf20ryyn6v4u
musi pi sitelen tawa
0
1382
72674
16865
2026-11-01T08:24:06Z
Xqbot
2228
Fixing double redirect from [[musi ilo]] to [[musi ilo sitelen]]
72674
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[musi ilo sitelen]]
0l2dl2og7v2vzpl31oksbxqhssq37ek
palisa
0
1449
72618
17658
2026-11-01T00:52:16Z
SuperminerJG
1482
mi pona mute e lipu.
72618
wikitext
text/x-wiki
{{o lukin lon nimi|palisa}}
'''palisa''' li sama [[linja]]; taso, sijelo ona li kiwen li ken ala kama ante. palisa li suli lon nasin wan, li lili lon nasin ale ante.
== palisa mute ==
* [[palisa utala]]
* [[palisa mije]]
* palisa lipu
* palisa kalama musi
* palisa kasi
<gallery>
sitelen:99 - IMG 20150831 171710.jpg|palisa li ken [[ilo moku palisa|ilo moku]]
sitelen:Dor blad van beuk (Fagus sylvatica) na langdurige motregen in maart 02.jpg|[[kasi]] li jo e palisa
</gallery>
== linja palisa ==
[[linja]] li [[sike]] ala la, ona li linja palisa.
<gallery>
FuncionLineal01.svg
</gallery>
[[kulupu:selo pi sona selo]]
[[kulupu:palisa]]
[[kulupu:lipu ni li tan lipu Panton la o lukin]]
frehj27zpud7kie9xr2fd78kt1plw3o
musi pi ilo nanpa
0
1704
72675
20399
2026-11-01T08:24:11Z
Xqbot
2228
Fixing double redirect from [[musi ilo]] to [[musi ilo sitelen]]
72675
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[musi ilo sitelen]]
0l2dl2og7v2vzpl31oksbxqhssq37ek
supa
0
2051
72619
70481
2026-11-01T01:08:17Z
SuperminerJG
1482
mi toki e nasin ni pi sona nanpa
72619
wikitext
text/x-wiki
{{o lukin lon nimi|supa}}
ijo li ken lon sewi '''supa'''. ona li sama [[lipu]]. taso, ijo li lon ona la ona li pakala ala li tawa ala anpa. supa en [[sinpin]] li ante lon ni: sinpin mute li suli lon sewi lon anpa lon poka; taso supa li suli taso lon sinpin lon monsi lon poka, li suli ala lon sewi lon anpa.
== tomo la ==
jan li pali e [[tomo]] la, insa mute la anpa en sewi li supa. taso, tenpo mute la supa ante li lon tomo kin. ona li [[tomo jan]] la, ona mute li jo e supa monsi e supa moku e supa jo e supa lape e supa ante.
== sona nanpa ==
{{lipu suli|ale ma pi nasin tu}}
[[sona pi sijelo ijo]] la, jan li toki e sijelo lon ale pi nasin tu. nasin tu taso la, ale ma li sama supa; ni la, jan pi toki pona li nimi "supa" e ale ma.
== sitelen ==
<gallery>
sitelen:Parsons Table.jpg|[[supa moku]]
sitelen:Set of fourteen side chairs MET DP110780.jpg|[[supa monsi]]
sitelen:UMass Hotel bed.JPG|[[supa lape]]
sitelen:Wood floor worn - Preview (Dimitrios Savva via Poly Haven).webp|[[supa anpa tomo]]
sitelen:Carl Keksi, Wall Shelf, c. 1937, NGA 17803.jpg|supa ni li lon sinpin
sitelen:Bookshelf 13.jpg|[[supa lipu]]
</gallery>
[[kulupu:supa]]
5tcfxmqpoh366kk16bw14ay3dl8c79h
toki Pisin pi ma Nijukini
0
2922
72615
69437
2026-10-31T20:11:43Z
Jan Kema
7024
72615
wikitext
text/x-wiki
{{poki sona toki
|nimi toki = toki Topisin
|nimi mama = Tok Pisin
|sitelen = [[sitelen:Tok Pisin cropped.jpg|250px|alt=sitelen pi toki Topisin]]
|kalama = /tɒk ˈpɪsɪn/
|ma = [[ma Papuwanjukini]]
|kulupu toki = Kijo
|toki pi tenpo pini =
|nasin sitelen = [[sitelen Lasina]]
|toki luka =
|ISO 639-2 = tpi
|ISO 639-3 = tpi
|Linguist List =
|Glottolog = tokp1240
|IETF =
|Linguasphere = 52-ABB-cc
|sitelen ma =
|toki anpa pi sitelen ma =
|kulupu toki ante = *toki Kijo tan toki Inli
**[[toki Topisin]]
}}
{{lili}}
{{nimi ijo|'''toki Topisin'''|Tok Pisin|toki Topisin}} anu '''toki Pisin''' li [[toki wan]] tan [[ma Papuwanjukini]]. ona li kama tan [[toki Inli]] tan [[toki Tosi]] tan [[toki Malasija]] tan [[kulupu toki Osonesija]] tan toki mute pi ma Papuwanjukini. taso, toki Inli li tan lawa ona. ma Papuwanjukini li jo e toki mute mute la, toki Topisin li toki lawa li toki nanpa wan lon ma ni. jan li toki tawa kulupu jan ante la, kulupu jan pi toki ante li kepeken ona.
[[toki Ilimotu]] li toki pini nanpa wan tan ma Papuwanjukini. tenpo ni la, toki Topisin li lawa lon toki Ilimotu. taso kin la toki Ilimotu li toki mute.
toki Topisin li pana e nimi mute tawa [[toki pona]]. kin la, nimi "toki" li kama tan nimi ''Tok'' lon toki Topisin.
==nimi lon toki pona tan toki Topisin==
toki mute li pana e nimi ona tawa toki pona. toki ni li pana e nimi la toki Topisin li toki nanpa wan. ona li pana e nimi luka luka luka wan.
*''bagarap'' → {{nimi|pakala}}
*''bilong*'' → {{nimi|pi}}
*''bokis →'' {{nimi|poki}}
*''insait'' → {{nimi|insa}}
*''kamap'' → {{nimi|kama}}
*''liklik'' → {{nimi|lili}}
*''long'' → {{nimi|lon}}
*''lukim'' → {{nimi|lukin}}
*''meri'' → {{nimi|meli}}
*''namba'' → {{nimi|nanpa}}
*''nasau**'' → {{nimi|nasa}}
*''pilim'' → {{nimi|pilin}}
*''pinis'' → {{nimi|pini}}
*''suwi'' → {{nimi|suwi}}
*''tasol'' → {{nimi|taso}}
*''tok'' → {{nimi|toki}}
<nowiki>*</nowiki>jan mute pi toki Topisin la toki la ni li nimi ''blong'' anu ''blo''. lon [[lipu Pipija]] anu [[lipu pi ijo sin]] la, ni li nimi ''bilong'' pona.
<nowiki>**</nowiki>tan lipu nimi mute pi toki Topisin la, nimi ''nasau'' li lon ala. ni li ken tan nimi ''narakain'' (sama ala; nasa lon kulupu). taso ni li sona ala.
== toki lon toki Topisin ==
[[toki pi ken jan pi ma ale]] nanpa wan lon toki Topisin: <blockquote>''Yumi olgeta mama karim umi long stap fri na wankain long wei yumi lukim i gutpela na strepela tru. Yumi olgeta igat ting ting bilong wanem samting i rait na rong na mipela olgeta i mas mekim gutpela pasin long ol narapela long tingting bilong brata susa.''</blockquote>lon toki pona la ni li:<blockquote>ken sama en suli sama la, jan ale li kama lon. ona li jo e nasin sona e nasin pona. olin la, jan ale o pali lon poka.</blockquote>
{{DEFAULTSORT:Topisin, toki}}
3a0cdoaniwxc47dfjdkv7bdav5av9k5
ma Towano
0
3155
72622
54436
2026-11-01T02:04:06Z
SuperminerJG
1482
mi pona e sona ma.
72622
wikitext
text/x-wiki
{{poki sona ma|
| nimi ma = ma tomo Towano
| nimi mama = Toronto
| ma = ma tomo
| sitelen = [[sitelen:Toronto Skyline Summer 2020.jpg|200px|alt=ma tomo Towano. tomo suli mute en tomo Sijen li lon.|ma tomo Towano]]
| toki pi anpa sitelen =
| len ma = [[sitelen:Flag of Toronto, Canada.svg|120px]]
| sitelen lawa = [[sitelen:Coat of arms of Toronto.svg|80px]]
| kalama musi ma =
| ma tomo lawa =
| ma suli = ma Kanata
| toki lawa =
| toki ante =
| nasin sewi =
| nasin lawa =
| jan lawa = [[jan Oliwija Sa]]
| tenpo open = tenpo sike nanpa 1793 <small>(kepeken nimi "ma tomo Joke")</small><br>tenpo sike nanpa 1834 <small>(kepeken nimi "ma tomo Towano")</small>
| tenpo pini =
| mani = mani Tala pi ma Kanata
| tenpo = UTC-5
| ISO 3166 =
| sitelen ma =
| toki anpa pi sitelen ma =
| lipu ilo =https://www.toronto.ca/
| ma lili =
|mute jan=jan 2794356}}
{{lili ike}}
'''ma tomo Towano''' li ma tomo lon [[ma Antewijo]] lon [[ma Kanata]]. [[toki Inli]] la ona li ''Toronto.''
ona li ma tomo lawa pi ma Antewijo li jo e jan mute. ona li lon poka pi [[telo Antewijo]]. ona li jo e [[tomo Sijen]].
[[kulupu:ma tomo]]
[[kulupu:ma tomo pi ma Kanata]]
{{DEFAULTSORT:Towano, ma tomo}}
phjvo4bzvq92591cqstarvmu1lzvz8p
jan Topi Pa
0
3488
72607
71609
2026-10-31T14:33:36Z
Cyborus
2416
o kepeken sitelen wile ona tan kulupu Fangamer
72607
wikitext
text/x-wiki
{{lili ike}}
{{poki sona jan|nimi jan=jan Topi Pa|nimi mama=Toby Fox|ma=ma Mewika|jan li sona e ona tan=[[musi Antateje]] en [[musi Tetalun]] la, jan Topi Pa li pali e ona e kalama musi ona|ma pi kama lon=[[ma tomo Mansese lon ma Nuwanse|ma tomo Mansese]] lon<br>[[ma Nuwanse]] lon<br>[[ma Mewika]]|sitelen nimi=[[ijo:Toby_Fox_signature.svg|100px]]|sitelen=[[sitelen:Toby Fox mask (cropped).jpg|250px]]|pali=jan pi [[musi ilo]]<br>jan pi [[kalama musi]]}}
[[sitelen:Annoying dog face.svg|thumb|160px|musi pi jan Topi Pa la ona li soweli pi sinpin ni.]]
{{nimi ijo|jan Wape E. Pa|Robert F. Fox|toki Inli}} anu {{nimi ijo|'''jan Topi Pa'''|Toby Fox|toki Inli}} li pali e [[musi ilo]] e [[kalama musi]] ona. ona li lon [[ma Mewika]]. ona li sona [[toki Inli]] tan mama li sona [[toki Nijon]] tan pali sona. ona li kama e [[musi Antatejo]] e [[musi Tetalun]]. tenpo pini la, ona li pana e kalama musi ona tawa [[lipu Onsa]] pi [[jan Antu Asi]] {{nimi ijo|2=Andrew Hussie|3=toki inli}}.
[[kulupu:jan]]
[[kulupu:jan pi kalama musi]]
{{DEFAULTSORT:Topi Pa, jan}}
hwhxm87oyse7wn0c570pvpwrvalbkor
nena palisa
0
3840
72612
62406
2026-10-31T19:15:06Z
SuperminerJG
1482
mi toki sin e ijo tawa ni.
72612
wikitext
text/x-wiki
{{lili ike}}
palisa tu li open lon ma wan la, '''nena palisa''' anu '''pini poka''' li lon ma ni. nasin palisa li ante la, jan li toki kin e '''ante nasin''' lon insa ona.
== sona nanpa ==
[[sitelen:Angle.svg|thumb|nena palisa li lon insa pi palisa loje tu. ijo laso li toki e nena palisa]]
=== nanpa ===
jan li toki e suli pi nena palisa kepeken nanpa. nanpa li toki e ni: kipisi seme pi sike wan li lon insa pi nena palisa?
'''wan pi kipisi sike''' li pona tawa jan mute. ona li suli ni: sina mute e ona tawa 360 la, ni li ale pi sike wan.
'''wan pi palisa insa''' li pona tawa [[jan sona]]. o sitelen e sike. o sitelen e palisa tu tan insa sike lon tawa selo sike. insa pi palisa tu ni la, linja kipisi pi selo sike li lon. suli pi linja ni li sama palisa insa la, nena palisa lon insa pi palisa ni li ''wan pi palisa insa''. mi mute e ona tawa [[nanpa sike]] tawa tu la, ni li ale pi sike wan.
=== nena palisa leko ===
'''nena palisa leko''' li jo e suli <math>90</math> pi wan pi kipisi sike. ni li sama suli <math>\frac{\pi}{2}</math> pi palisa insa. ona li suli a lon sona pi selo ijo, li suli a tawa [[nasin pi sona ma pi jan Teka]].
[[kulupu:sona nanpa]]
16r7wkz42hg78wnsc4sr9ty3rvumjs0
sona selo pi poka tu wan
0
3841
72614
60226
2026-10-31T19:27:02Z
SuperminerJG
1482
mi toki e nanpa lon sike.
72614
wikitext
text/x-wiki
{{lili ike}}
'''sona selo pi poka tu wan''' li sona lon [[sona pi sijelo ijo]] lon [[sona nanpa]]. sona ni la, jan li lukin e selo pi poka tu wan, li wile sona e ni: [[pini poka]] li suli ni la, poka li sama suli tawa nanpa seme?
== pali nanpa ==
[[sitelen:Sincostan pythagoras triangle.png|thumb|sitelen ni la, poka <math>a</math> li poka weka; poka <math>b</math> li poka noka; poka <math>c</math> li poka suli.]]
=== selo pi poka tu wan pi pini poka leko ===
[[selo pi poka tu wan]] li jo e [[pini poka leko]] la, ona li pona a tawa sona ni. sina sona e suli pi pini poka la, sina ken sona e sama suli pi poka ale.
o lukin e sitelen lon poka. pini poka wan la, mi kepeken nimi <math>\alpha</math>. ni la, poka o kama nimi:
* '''poka suli''' li suli nanpa wan tawa poka ale li pini lon pini poka <math>\alpha</math>.
* '''poka noka''' li pini lon pini poka <math>\alpha</math> li poka suli ala.
* '''poka sewi''' li pini lon pini poka leko li pini ala lon pini poka <math>\alpha</math>.
poka nimi ni la, mi ken toki e sama tu wan kepeken suli pi pini poka <math>\alpha</math>.
* '''nanpa sewi suli''' <small>(nanpa la: <math>\sin \alpha</math>)</small> li ni: poka sewi li suli pi nanpa seme tawa poka suli?
* '''nanpa noka suli''' <small>(nanpa la: <math>\cos \alpha</math>)</small> li ni: poka noka li suli pi nanpa seme tawa poka suli?
* '''nanpa sewi noka''' <small>(nanpa la: <math>\tan \alpha</math>)</small> li ni: poka sewi li suli pi nanpa seme tawa poka noka?
jan li toki kin e nanpa tu wan ni lon nasin ante:
* '''nanpa suli sewi''' <small>(nanpa la: <math>\csc \alpha</math>)</small> li nanpa sewi suli pi nasin ante.
* '''nanpa suli noka''' <small>(nanpa la: <math>\sec \alpha</math>)</small> li nanpa noka suli pi nasin ante.
* '''nanpa sewi noka''' <small>(nanpa la: <math>\csc \alpha</math>)</small> li nanpa sewi noka pi nasin ante.
[[sitelen:Sine and cosine animation.gif|thumb|nanpa sewi en nanpa noka li lon sike.]]
=== sike la ===
mi toki taso e nanpa tu wan ni lon selo pi poka tu wan la, nanpa <math>\alpha</math> li ken ala suli tawa <math>\frac{\pi}{2}</math>. taso, mi toki e ni kepeken [[sike supa|sike]] la, mi ken kepeken nanpa ale:
:sike li lon. insa sike li lon ma <math>(0, 0)</math>. tan insa la, tawa selo la, suli ona li <math>1</math>. palisa li open kin lon ma <math>(0, 0)</math>, li tawa weka a. ona en nasin poka pi nanpa suli li [[pini poka|ante]] pi suli <math>\alpha</math>.
:palisa li kama lon sike la, ma ni li ma <math>(\cos \alpha, \sin \alpha)</math>.
== toki pi awen lon ==
{{pini ala}}
sona ni la, toki nanpa pi mute a li pona tawa jan sona.
[[kulupu:sona nanpa]]
dgdms1qnua3nr9355o3hdohndigxo76
sike nanpa pi sitelen 2
0
4061
72655
71102
2026-11-01T05:43:44Z
SuperminerJG
1482
/* pali nanpa */ linja o pona.
72655
wikitext
text/x-wiki
'''sike nanpa pi sitelen 2''' li nasin pi sitelen [[nanpa]] kepeken [[sike nanpa]] kepeken [[nasin nanpa poki]]. ijo mute la, sitelen ona li kepeken sitelen "0" pi [[nasin nanpa Alapi]], kepeken sitelen "1" pi nasin nanpa ni.
nasin nanpa tu li kepeken nanpa (pi mute:) tu (2). sama ala la, nasin nanpa Alapi li kepeken nanpa (pi mute:) luka luka (10).
== sitelen nanpa ==
[[sitelen:Value of digits in the Binary numeral system.svg|thumb|nanpa lon nasin nanpa tu. ona li kepeken e sitelen tan [[nasin nanpa Alapi]].]]
tenpo mute la, nasin nanpa tu li kepeken e sitelen tan [[nasin nanpa Alapi]]. taso, nasin nanpa tu li wile e sitelen tu taso. tan ni la, jan li ken kepeken e sike anu palisa anu sitelen ale tawa sitelen.
{| class="wikitable"
!nasin nanpa pi toki pona
!nasin nanpa Alapi
!nasin nanpa tu
|-
|ala
|0
|0
|-
|wan
|1
|1
|-
|tu
|2
|10
|-
|tu wan
|3
|11
|-
|tu tu
|4
|100
|-
|mute
|20
|10100
|-
|mute mute mute tu tu
|64
|1000000
|}
== lon ma pi tenpo ni ==
[[sitelen:Altair PC (3803232519).jpg|thumb|[[ilo Altair 8800]]. ona li lon tan tenpo sike 1970. kepeken la, jan li wile sona e nasin nanpa tu.]]
lon insa la, ilo wawa ale li kepeken e nasin nanpa tu tan ni: wawa li ken lon anu lon ala taso. tenpo pini la jan li wile lawa e ilo wawa la, ona li wile sona e nasin nanpa tu. tenpo ni la jan li wile lawa e ilo lawa la, ona li wile ala sona.
== [[nasin pi pali nanpa|pali nanpa]] ==
[[sitelen:Algebra1 05 fig022.svg|thumb|pali nanpa ni li kepeken e nasin nanpa tu.]]
lon nasin nanpa tu la, nanpa lili li ken suli. taso, jan li ken nanpa kepeken pali lili.
tawa [[pali pi wan nanpa]] la, jan li wile sona e ijo tu tu taso:
* 0 + 0 = 0
* 0 + 1 = 1
* 1 + 0 = 1
* 1 + 1 = 10
1 1 0 0 = 12
+ 1 1 0 1 1 = 27
------------
1
1 0 1 1 1
------------
1 0 0 1 1 1 = 39
nasin sama li lon tawa pali nanpa ante.
[[kulupu:sona nanpa]]
[[kulupu:tu]]
ib6p8u9ki8557lerqn8h1haywrgj3gm
ale mama
0
5656
72693
72036
2026-11-01T09:12:31Z
Jan Sapilisan
2676
jan Jan Sapilisan li ante e nimi pi lipu "[[lon pi sona lon]]" tawa lipu "[[ale mama]]"
72036
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Desert Electric.jpg|right|frameless]]
'''lon pi sona lon''' anu '''ale mama''' li ijo pi [[ijo wile]] anu [[ale]]. lon pi sona lon li jo e: ijo wile ([[soweli]], [[kasi]] en mute), [[telo]], [[insa ma]], [[kon ma]], [[sijelo kon]], [[wawa]] en [[pimeja mun]].
[[kulupu:sona pi nasin ijo]]
fen694uv11o6cucwem1mka1rfg53vc9
72695
72693
2026-11-01T09:18:34Z
Jan Sapilisan
2676
/* */
72695
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Desert Electric.jpg|thumb|ma seli la, kasi li tawa tan [[wawa ilo]].]]
[[sitelen:Startrails above Gunung Bromo - Indonesia.jpg|thumb|tawa mun lon sewi pi [[nena Pomo]].]]
kon suli la, '''ale mama''' li [[ale sijelo]]. ni la, ale mama li toki e lawa ona e nasin ona e ijo ona. jan li lon ale mama. taso, mute la, pali jan li lon ale mama ala. ken la, pali jan li suli tawa ale mama. ken la, pali jan li lili.
kon lili la, ale mama li '''[[ale ijo|ale ma]] pi pali jan ala'''. ni la, ale mama li jo e [[ijo wile]] ([[soweli]], [[kasi]], [[soko]], ante) e [[telo]] e insa ma e [[kon ma]].
[[kulupu:sona pi nasin ijo]]
78xz0m1zzdm9ozhdo6qkupeh1q22acd
ma tomo Ta Nan
0
8711
72617
71125
2026-11-01T00:05:41Z
Jan Wajun - Wije
1354
72617
wikitext
text/x-wiki
{{nimi ijo|'''{{PAGENAME}}'''|Thành phố Đà Nẵng|toki Wije}} li ma tomo suli lon ma Wije. ona li lon [[nasin pi pini suno|poka weka suno]] pi [[ma Lajo]].
[[sitelen:Da Nang in Viet Nam.svg|thumb|''ma tomo Ta Nan lon ma Wije'']]
{| class="wikitable"
|+
! colspan="2" |'''ma tomo Ta Nan'''
'''<small>Thành phố Đà Nẵng</small>'''
|-
| ma suli || [[ma Wije]]
|-
| toki lawa || [[toki Wije]]
|-
|tenpo
|UTC+7
|-
| ma || km² 11859.59 (km² WALLLTWAMMLLLTTXMMLLLTT)<ref name=":0" /><ref name=":2">lipu ni li kepeken nanpa lon [[nasin nanpa pona]]</ref>
|-
| jan || jan 3 065 628 (jan TWATWALWAMMLLLWAMLTW)<ref name=":0" /><ref name=":2" />
|-
| lipu ilo || [https://danang.gov.vn/web/dng danang.gov.vn]
|}
== nimi ==
nimi "Ta Nan" li tan {{nimi ijo|[[toki Kema]]|ꨌꩌ|toki Kema}}. nimi li toki lon [[nasin telo]] suli. <ref>https://cttdt.danangportal.gov.vn/vi/web/dng/w/cac-ten-goi-cua-thanh-pho-da-nang-i</ref>
== tenpo pini ==
* tenpo sike nanpa LLLTWAMMMMLTT (1889): [[ma Kanse]] li tu e ma Ta Nan tan ma Wan Nan. <ref name=":0">https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn/chi-tiet-34-don-vi-hanh-chinh-cap-tinh-tu-12-6-2025-119250612141845533.htm</ref><ref name=":2" />
* tenpo sike nanpa LLLTTAMMLL (1950): ma Kanse li pana e ma Ta Nan tawa [[ma Wije]]. <ref name=":0" /><ref name=":2" />
* tenpo sike nanpa LLLTTAMMMMLLLW - tenpo mun nanpa luka luka wan - tenpo suno nanpa luka wan (1996/11/06): ma Wije li tu e ma Ta Nan tan ma Wan Nan. <ref name=":0" /><ref name=":2" /><ref name=":3">tenpo pi lipu ni li lon kepeken nasin "yyyy/mm/dd" (tenpo sike / tenpo mun / tenpo suno)</ref>
* tenpo sike nanpa mute ale mute luka - tenpo mun nanpa luka wan - tenpo suno nanpa luka luka tu (2025/06/12): ma Wan Nan en ma tomo Ta Nan li kama wan. <ref name=":0" /><ref name=":2" /><ref name=":3" />
== ma ==
ma tomo Ta Nan li jo km² 11859.59 (WALLLTWAMMLLLTTXMMLLLTT) en jan 3 065 628 (TWATWALWAMMLLLWAMLTW). ma ni li lon poka lete pi [[ma tomo Huế]], lon poka kama suno pi [[telo suli Pasipi]], lon poka seli pi {{nimi ijo|ma Wan Na|Tỉnh Quảng Ngãi|toki Wije}}, lon poka weka suno pi [[ma Lajo]]. ona li ma suli nanpa wan lon kulupu luka wan ma tomo suli pi [[ma Wije]]. <ref name=":2" /><ref name=":1">https://cttdt.danangportal.gov.vn/vi/web/dng/w/tong-quan-ve-thanh-pho-da-nang</ref>
=== nasin pi ma kipisi ===
ma tomo Ta Nan li jo ma kipisi pi suli nanpa tu 94 (ma kipisi pi suli nanpa tu MMMMLLTT). <ref name=":2" /><ref name=":1" />
== tan sona ==
[[kulupu:ma tomo]]
[[kulupu:ma tomo pi ma Wije]]
<references />
{{ma lon pi sona ma
|poka lete=[[ma tomo Huế]]
|poka kama suno=[[telo suli Pasipi]]
|poka seli=[[ma Wan Na]]
|poka weka suno=[[ma Lajo]]
|insa=[[ma tomo Ta Nan]]}}
[[kulupu:ma kipisi pi ma Wije]]
itokfwbgpxr7j00u4urm9p0lg9cko82
nasin noka pi pali nanpa
0
8789
72623
72596
2026-11-01T02:21:14Z
SuperminerJG
1482
/* pali weka */ mi toki suli e pali weka. ni li ken ike lili.
72623
wikitext
text/x-wiki
'''nasin noka pi pali nanpa''' li lon [[nasin pi pali nanpa]] lon [[sona nanpa]]. ona li pona tawa ni: jan li ken pali e [[nanpa]] tan nanpa ante. pali tu tu li noka nanpa wan: '''pali pi wan nanpa''', '''pali pi weka nanpa''', '''pali pi mute nanpa''', en '''pali pi kipisi nanpa'''. taso, pali ante li lon. jan li toki kin e [[pali pi sewi nanpa|pali sewi]] e pali mute ante.
[[File:Arithmetic symbols.svg|thumb|sitelen ni li toki e nasin tu tu pi pali nanpa. tan ijo jelo sewi la, tawa sike pi ilo tenpo la, ona li toki e ni: pali pi wan nanpa, pali pi kipisi nanpa, pali pi mute nanpa, pali pi weka nanpa.]]
== pali pi noka nanpa wan ==
=== pali wan ===
jan li jo e <u>kili tu</u>. kin la, ona li jo e <u>kili tu wan</u>. ale la, ona li jo e kili pi <u>mute seme</u>? kepeken nanpa la, jan li ken toki e ni:
: o wan e '''tu''' e '''tu wan''' la, '''luka''' li lon.
: <math>2+3=5</math>
ni li '''pali pi wan nanpa'''. ni li wan e nanpa tu anu nanpa mute li pana e nanpa wan suli tan ona ale.
=== pali weka ===
kili <u>luka</u> li lon. jan li weka e kili <u>tu wan</u> tan ni. ni la, kili pi <u>mute seme</u> li lon? kepeken nanpa la, jan li ken toki e ni:
:tan '''luka''' la, o weka e '''tu wan''' la, '''tu''' li lon.
:<math>5-3=2</math>
ni li '''pali pi weka nanpa'''. ni li lili e nanpa wan kepeken nanpa ante.
kin la, ona en pali wan li poka mute. mi wan e tu e nanpa seme la, luka li lon? ni kin li ''tu wan''.
=== pali mute ===
jan li jo e poki kili <u>luka</u>. poki ale li jo e kili <u>tu tu</u> li sama. ale la, ona li jo e kili pi <u>mute seme</u>? kepeken nanpa la, jan li ken toki e ni:
:o mute e '''luka''' tawa '''tu tu''' la, '''mute''' li lon.
:<math>5\times4=20</math>
ni li '''pali pi mute nanpa'''. ni li wan e nanpa tu anu nanpa mute li pana e nanpa wan pi suli a tan ona ale.
ante la, pali mute li sama pali wan lon sike. mi wan e tu tu, e tu tu, e tu tu, e tu tu, e tu tu la, mi kama jo e mute. mute kulupu pi ijo tu tu li luka.
=== pali kipisi ===
jan li jo e poki kili <u>tu tu</u>. ona li jo e kili <u>mute</u>. ona li wile pana e kili pi mute sama tawa poki ale la, ona o pana e kili pi <u>mute seme</u> tawa poki wan? kepeken nanpa la, mi ken toki e ni:
:o kipisi e '''mute''' tawa '''tu tu''' la, '''luka''' li lon.
:<math>20\div4=5</math>
ni li '''pali pi kipisi nanpa'''. ona li ante tawa pali mute sama ni: pali wan en pali weka li ante.
mi kipisi e nanpa tawa ala la ni li ken ala. mi kipisi e ala tawa nanpa ali la mi kama jo e ala. mi kipisi e ala tawa ala la ni kin li ken ala.
pali kipisi li sama pali weka lon sike. mi kipisi e mute tawa tu tu la mi ni: mi open lon mute. mi weka e tu tu lon sike. pini la mi kama jo e nanpa ala. pali kipisi li sama ni: mute seme la mi weka e tu tu?
lon kulupu pi nanpa lon la pali kipisi li kama e nanpa tu: ona li kama e nanpa pi mute kulupu e nanpa awen. mi kipisi e mute wan tawa tu tu la mi kama jo e kulupu luka e awen wan. mi kipisi e nanpa #1 tawa nanpa #2 la ni li lon: nanpa #2 la nanpa awen li lili. toki open la, jan li jo e kili <u>mute tu wan</u> la, mi ken toki e ni kepeken nanpa:
:o kipisi e '''mute tu wan''' tawa '''tu tu''' la, '''luka''' li lon. taso, '''tu wan''' li awen.
:<math>23\div4=5\ \text{R}3</math>
lon kulupu pi nanpa kipisi la pali kipisi li kama e nanpa wan. kepeken toki sama la:
:o kipisi e '''mute tu wan''' tawa '''tu tu''' la, '''mute tu wan pi kipisi tu tu''' li lon.
:<math>23\div4=\frac{23}{4}</math>
:''ante la:'' '''luka en tu wan pi kipisi tu tu''' li lon.
:<math>23\div4=5\frac{3}{4}</math>
:''ante la:'' '''luka ala mute mute mute luka luka luka''' li lon. (nimi pi toki pona li tan [[nasin nanpa pona#nanpa pi lili mute|nasin ni]])
:<math>23\div4=5.75</math>
== nanpa lon en nanpa weka ==
[[sitelen:Number-line-2_tok.png|alt=palisa nanpa lili|center|frameless|500x500px]]
jan li sona e '''nanpa lon''' e '''nanpa weka''' la, jan li ken kepeken nasin ante. nasin ni en nasin noka li ante mute ala. o awen sona e ni:
<math>5</math> li nanpa lon li '''lon luka''' anu '''luka''' taso.
<math>-5</math> li nanpa weka li '''weka luka.'''
=== "li lon" anu "li weka" ===
jan li pali nanpa la, nanpa kama li ken nanpa li ken nanpa weka.
nanpa kama li nanpa lon la, jan li ken kepeken e toki ni:
:<math>... = +x</math> (pali nanpa) la, (nanpa kama) li lon.
nanpa kama li nanpa weka la, jan li ken kepeken e toki ni:
:<math>... = -x</math> (pali nanpa) la, (nanpa kama) li weka.
kin la, sina wile ala kepeken e toki "li lon" anu toki "li weka" la, sina ken kepeken e toki ni:
:<math>... = +x</math> (pali nanpa) la, lon (nanpa kama) li kama.
:<math>... = -x</math> (pali nanpa) la, weka (nanpa kama) li kama.
=== pali weka en pali wan li sama ===
jan li sona e nanpa lon e nanpa weka la, ona li ken pali pi weka nanpa li toki ala e pali pi weka nanpa kepeken nasin ni: ona li ken toki e pali pi wan nanpa taso, sama ni:
:<math>a - b = n</math>
:o wan e '''a''' e '''weka b''' la, '''n''' li kama.
pali mute lon wan:
:<math>-a + b + c - d = n</math>
:o wan e '''weka a''' e '''b''' e '''c''' e '''weka d''' la, '''n''' li kama.
:''ante la:'' o wan e '''weka a''' e '''lon b''' e '''lon c''' e '''weka d''' la, '''lon n''' li kama.
nanpa lon la, jan li ken kepeken nimi "lon", li ken kepeken ala.
[[kulupu:sona nanpa]]
dkdwe7x8zyu52nq4cawo658dxc9g2zh
ijo lili kama
0
9633
72605
59062
2026-10-31T12:20:02Z
EmausBot
1362
Fixing double redirect from [[wan lili tomo]] to [[wan lili kulupu]]
72605
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[wan lili kulupu]]
qj0wlxc1qgmzlq9wh43158x9vvc54pn
ijo lili tomo
0
9634
72606
57177
2026-10-31T12:20:12Z
EmausBot
1362
Fixing double redirect from [[wan lili tomo]] to [[wan lili kulupu]]
72606
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[wan lili kulupu]]
qj0wlxc1qgmzlq9wh43158x9vvc54pn
pali pi sewi nanpa
0
9743
72620
72592
2026-11-01T01:24:04Z
SuperminerJG
1482
/* pali pi anpa nanpa */ "noka" li pona tan ni: "anpa" o tawa "log"
72620
wikitext
text/x-wiki
'''pali pi sewi nanpa''' li sama [[pali mute nanpa|pali pi mute nanpa]] lon sike. pali ni la, mi ken toki e ni:
:<math>2^3=2\times 2\times 2=8</math><br>
:o sewi e '''tu''' tawa '''tu wan''' la, '''luka tu wan''' li lon.
kepeken [[nanpa nimi]] la, mi sitelen e ni: <math>b^n</math>. nanpa <math>b</math> li '''nanpa anpa''' la, nanpa <math>n</math> li '''nanpa sewi''' la, mi ken sitelen e ni:
:<math>b^n = \underbrace{b \times \dots \times b}_{\text{nimi }b\text{ pi mute }n}</math><br>
:''poka open la: ''o sewi e '''nanpa <math>b</math>''' tawa '''nanpa <math>n</math>'''.
== sona lawa ==
tan ni la, mi ken sona e ni: mi ''mute'' e nanpa <math>b^m</math> tawa nanpa <math>b^n</math> la, seme li lon?
<math display="block">
\begin{align}
b^m \times b^n &= \underbrace{b \times \dots \times b}_{\text{nimi }b\text{ pi mute }m} \times \underbrace{b \times \dots \times b}_{\text{nimi }b\text{ pi mute }n}\\
&= \underbrace{b \times \dots \times b}_{\text{nimi }b\text{ pi mute } m+n}\\
&= b^{m+n}
\end{align}
</math>
mi ken sona e ni: mi ''sewi'' e nanpa <math>b^m</math> tawa nanpa <math>b^n</math> la, seme li lon?
<math display="block">
\begin{align}
\left(b^m\right)^n &= \underbrace{b^m \times \dots \times b^m}_{\text{nimi pi mute }n}\\
&= \underbrace{b^{m + \dots + m}}_{\text{nimi }m\text{ pi mute }n}\\
&= b^{mn}
\end{align}
</math>
== nanpa ante pi kipisi wan ==
jan li ken toki pona e pali pi sewi nanpa kepeken pali tan [[nasin noka pi pali nanpa|sona pi pali nanpa]].
=== nanpa sewi li nanpa [[ala]] ===
tan open la, mi sona e ni: <math>b^m \times b^n = b^{m+n}</math>. toki ni li pona taso tawa nanpa [[nanpa pi nanpa ijo|pi nanpa ijo]].
taso, mi ken wile e ni: lawa ni o lon tawa nanpa ale [[nanpa pi wan nanpa|pi wan nanpa]]. nanpa <math>\ell = m + n</math> la, mi ken ni:
<math display="block">
\begin{align}
b^m \times b^n &= b^{m+n} \\
b^m \times b^{\ell - m} &= b^\ell\\
b^{\ell - m} &= \frac{b^\ell}{b^m}
\end{align}
</math>
nimi <math>\ell</math> en nimi <math>m</math> li sama la, ni li kama e ni:
<math display="block">
\begin{align}
b^{m - m} &= \frac{b^m}{b^m} \\
b^0 &= 1
\end{align}
</math>
nanpa anpa <math>b</math> li [[ala|nanpa ala]] ala la, ni li awen lon. taso, nanpa <math>b = 0</math> (ante la, jan li sitelen e <math>0^0</math>) la, ni li ike tawa pali ni.
=== nanpa sewi li nanpa weka ===
mi kipisi e nanpa <math>b^m</math> tawa nanpa <math>b^n</math> la, mi sona e ijo pini. nanpa ale weka la, mi ken ni:
<math display="block">
\begin{align}
b^{0 - m} &= \frac{b^0}{b^m} \\
b^{-m} &= \frac{1}{b^m}
\end{align}
</math>
ijo wan suli la, <math>b^{-1}=\frac{1}{b}</math>.
== pali pi noka nanpa ==
tenpo mute la, jan li wile sona e ni: mi jo e nanpa <math>n</math>, li jo e nanpa <math>x</math>. mi sewi e nanpa seme tawa nanpa <math>n</math> la, nanpa <math>x</math> li lon? jan li lon e '''pali pi noka nanpa''' tawa sona ni. nasin wan la, ona li weka e pali sewi. sitelen nanpa la, mi ken sitelen e ni:
<math display="block">
(m^n = x) \implies (\sqrt[n]{x} = m)
</math>
kepeken toki la:
:mi sewi e nanpa <math>m</math> tawa nanpa <math>n</math> la, nanpa <math>x</math> li lon. ni la, mi noka nanpa <math>n</math> e nanpa <math>x</math> la, nanpa <math>m</math> li lon.
sitelen ni la, nanpa <math>n</math> li ''nanpa sewi''; nanpa <math>x</math> li ''nanpa open''.
=== mi wile e nanpa wan taso ===
lon la, pali pi anpa nanpa li ken kama e nanpa mute. taso, jan li wile e nanpa wan taso la, ona li ken wile e ni: nanpa pini o [[nanpa nasa]] ala o [[nanpa weka]] ala.
=== pali sewi kepeken nanpa kipisi ===
pali sewi la, nanpa sewi li nanpa kipisi la, pali pi anpa nanpa li pona.
nanpa <math>x^\frac{1}{n}</math> li nanpa <math>\sqrt[n]{x}</math> tan ni: sina sewi e nanpa <math>\sqrt[n]{x}</math> tawa nanpa <math>n</math> la, nanpa <math>x</math> li lon. ni li pona tawa lawa nanpa tu tan open pi lipu ni.
ni la, kepeken lawa sama la, mi ken sitelen e ni:
<math display="block">
x^\frac{n}{m} = \left(x^n\right)^\frac{1}{m} = \sqrt[m]{x^n}
</math>
[[sitelen:Five_Squared.svg|thumb|leko supa li lon. nasin tu la, suli ona li luka. ni la, suli insa ona li mute luka.]]
== sijelo leko la ==
tenpo mute la, jan li sewi e nanpa tawa [[tu]] tawa [[tu wan]]. ken la, ona li kepeken nimi ni:
* mi '''leko supa''' e nanpa la, mi sewi e ona tawa tu. nimi li tan ni: [[leko supa pona]] la, suli pi poka ona li suli <math>s</math> la, suli pi insa ona li suli <math>s^2</math>.
* mi '''leko tomo''' e nanpa la, mi sewi e ona tawa tu wan. nimi li tan ni: [[leko tomo pona]] la, suli pi poka sinpin ona li suli <math>s</math> la, suli pi insa ona li suli <math>s^3</math>.
ante la, jan li noka nanpa tu li noka nanpa tu wan e nanpa. nimi sama li ken:
* mi '''noka leko supa''' e nanpa la, mi noka nanpa tu e ona.
* mi '''noka leko tomo''' e nanpa la, mi noka nanpa tu wan e ona.
lon la, sijelo leko pona li lon ale ma pi nasin <math>k</math> la, suli pi palisa wan ona li suli <math>s</math> la, suli pi insa ale ona pi nasin <math>k</math> li suli <math>s^k</math>.
[[kulupu:sona nanpa]]
4ap72416uvc8useu44jhszsojmb7klk
kon pi wan suno
0
9846
72649
60202
2026-11-01T05:38:52Z
Jan Sapilisan
2676
jan Jan Sapilisan li ante e nimi pi lipu "[[kon pi wawa suno]]" tawa lipu "[[kon pi wan suno]]": wan lili noka la, ona li wan suno
60202
wikitext
text/x-wiki
{{lili ike}}
'''kon pi wawa suno''' li [[kon]] lon ala. ona li lon [[ale]] li lawa e tawa ijo. ijo li jo e [[kule wawa sewi|kule wawa]] tawa ona la, ona li ken pana e kon ni li ken pilin e kon ni.
suno li sama [[tawa nena|nena mute tawa]] lon kon ni. [[sona tawa pi wan lili]] la, nena ni li lon [[wan suno|wan]] mute.
mdxw3vm2o6wkj15vq0ewif03g2g39sq
72651
72649
2026-11-01T05:41:18Z
Jan Sapilisan
2676
72651
wikitext
text/x-wiki
{{lili ike}}
'''kon pi wan suno''' li [[kon]] ala, li [[kon pi suli ijo]]. ona li lon [[ale]] li lawa e tawa ijo. ijo li jo e [[kule wawa sewi|kule wawa]] tawa ona la, ona li ken pana e kon ni li ken pilin e kon ni. ken la, nimi ona li '''kon pi wawa ilo pi kiwen kama''' anu '''kon pi {{nimi|pika}} {{nimi|taki}}''', tan ni: ona li wan e [[kon pi wan ilo]] e [[kon pi kiwen kama]].
suno li sama [[tawa nena|nena mute tawa]] lon kon ni. wan la, suno li [[wan suno]]. [[sona tawa pi wan lili]] la, nena ni li lon [[wan suno|wan]] mute.
c6wgs1am9gr26i11js3l3634y94zs83
72652
72651
2026-11-01T05:42:07Z
Jan Sapilisan
2676
sitelen [nimi] mute li ike e lukin
72652
wikitext
text/x-wiki
{{lili ike}}
'''kon pi wan suno''' li [[kon]] ala, li [[kon pi suli ijo]]. ona li lon [[ale]] li lawa e tawa ijo. ijo li jo e [[kule wawa sewi|kule wawa]] tawa ona la, ona li ken pana e kon ni li ken pilin e kon ni. ken la, nimi ona li '''kon pi wawa ilo pi kiwen kama''' anu '''kon pi pika taki''', tan ni: ona li wan e [[kon pi wan ilo]] e [[kon pi kiwen kama]].
suno li sama [[tawa nena|nena mute tawa]] lon kon ni. wan la, suno li [[wan suno]]. [[sona tawa pi wan lili]] la, nena ni li lon [[wan suno|wan]] mute.
10ts9qahsb7k8o5shlggk4chujfol8k
72654
72652
2026-11-01T05:42:36Z
Jan Sapilisan
2676
nimi "wan ilo" li pakala.
72654
wikitext
text/x-wiki
{{lili ike}}
'''kon pi wan suno''' li [[kon]] ala, li [[kon pi suli ijo]]. ona li lon [[ale]] li lawa e tawa ijo. ijo li jo e [[kule wawa sewi|kule wawa]] tawa ona la, ona li ken pana e kon ni li ken pilin e kon ni. ken la, nimi ona li '''kon pi wawa ilo pi kiwen kama''' anu '''kon pi pika taki''', tan ni: ona li wan e [[kon pi wawa ilo]] e [[kon pi kiwen kama]].
suno li sama [[tawa nena|nena mute tawa]] lon kon ni. wan la, suno li [[wan suno]]. [[sona tawa pi wan lili]] la, nena ni li lon [[wan suno|wan]] mute.
lq2zy9qr9qr5vboq6ut5is9uyd42jci
kon pilin pi wawa suno
0
10116
72653
59939
2026-11-01T05:42:28Z
Xqbot
2228
Fixing double redirect from [[kon pi wawa suno]] to [[kon pi wan suno]]
72653
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[kon pi wan suno]]
39oco8uaea4wqib8o4c3i4vkxsb6m5j
toki:wan Meta
1
10159
72610
72313
2026-10-31T18:40:20Z
SuperminerJG
1482
/* nasin pi toki pona li pona ala pona? */ toki sin
72610
wikitext
text/x-wiki
== nasin pi toki pona li pona ala pona? ==
toki Inli la, jan li toki e nimi "Metre" anu nimi "Meter" sama ni: /ˈmitəɹ/. mi la, toki pona pona pi nimi ni li ni: "Mita" [[jan:Jan Sapilisan|jan Sapilisan]] ([[jan la toki:Jan Sapilisan|toki]]) 2026-01-30T11:42:04 (UTC)
:open la, jan li lon e nimi ni lon toki Kanse. ni la, mi open tan nasin toki ni: /'mɛtʁ/.
:mi kepeken kalama "te" lon pini tan ni: toki mute li jo ala e kalama /ʁ/ lon nimi ona pi suli ni, li jo taso e kalama /t/. [[jan:SuperminerJG|SuperminerJG]] ([[jan la toki:SuperminerJG|toki]]) 2026-10-31T18:40:20 (UTC)
td8ad0j2kakhn3sy31n6j45le3jioti
72611
72610
2026-10-31T18:41:20Z
SuperminerJG
1482
72611
wikitext
text/x-wiki
== nasin pi toki pona li pona ala pona? ==
toki Inli la, jan li toki e nimi "Metre" anu nimi "Meter" sama ni: /ˈmitəɹ/. mi la, toki pona pona pi nimi ni li ni: "Mita" [[jan:Jan Sapilisan|jan Sapilisan]] ([[jan la toki:Jan Sapilisan|toki]]) 2026-01-30T11:42:04 (UTC)
:open la, jan li lon e nimi ni lon toki Kanse. ni la, mi open tan nasin toki ni: /'mɛtʁ/.
:mi kepeken kalama "te" lon pini tan ni: toki mute li jo ala e kalama /ʁ/ lon nimi ona pi suli ni, li jo taso e kalama /t/.
: kin la, mi wile sona e ni: nimi open o ''wan'' anu ''suli linja'' anu seme? [[jan:SuperminerJG|SuperminerJG]] ([[jan la toki:SuperminerJG|toki]]) 2026-10-31T18:40:20 (UTC)
lxvy0u23mhnmm0nf836d97cgu47jya1
72627
72611
2026-11-01T03:15:54Z
Jan Sapilisan
2676
/* nasin pi toki pona li pona ala pona? */ toki sin
72627
wikitext
text/x-wiki
== nasin pi toki pona li pona ala pona? ==
toki Inli la, jan li toki e nimi "Metre" anu nimi "Meter" sama ni: /ˈmitəɹ/. mi la, toki pona pona pi nimi ni li ni: "Mita" [[jan:Jan Sapilisan|jan Sapilisan]] ([[jan la toki:Jan Sapilisan|toki]]) 2026-01-30T11:42:04 (UTC)
:open la, jan li lon e nimi ni lon toki Kanse. ni la, mi open tan nasin toki ni: /'mɛtʁ/.
:mi kepeken kalama "te" lon pini tan ni: toki mute li jo ala e kalama /ʁ/ lon nimi ona pi suli ni, li jo taso e kalama /t/.
: kin la, mi wile sona e ni: nimi open o ''wan'' anu ''suli linja'' anu seme? [[jan:SuperminerJG|SuperminerJG]] ([[jan la toki:SuperminerJG|toki]]) 2026-10-31T18:40:20 (UTC)
::nimi pi suli ijo li mute li ken suli. mi kepeken nimi "wan" tawa ona ale la, mi kulupu e ona ale.
::<br/>
::ante la, tenpo ni la, mi wile ala e nimi Mita. [[mu open]] nanpa wan o mu /e/. taso, mu open nanpa tu o seme?
::*nasin pi jan mute la, '''mu /ə/ li kama /a/'''. taso, lon la, mu /ə/ li ken kama mu open ale.
::*ken la, mu open li sama sitelen. ni la, '''ona li ken kama /e/'''
::*ona li tan toki Lasina metrum. ona li jo e kon sama. ona li kepeken /u/. ni la, '''mu /ə/ li ken kama /u/'''
::*ona li tan toki Elena μέτρον (métron). taso, ona li jo e kon ante. ona li kepeken /o/. ni la, '''mu /ə/ li ken kama /o/'''
::[[jan:Jan Sapilisan|jan Sapilisan]] ([[jan la toki:Jan Sapilisan|toki]]) 2026-11-01T03:15:54 (UTC)
t4m3dufuez8aa47s63roue6rrqdi7nh
72628
72627
2026-11-01T03:23:09Z
SuperminerJG
1482
/* nasin pi toki pona li pona ala pona? */ toki sin
72628
wikitext
text/x-wiki
== nasin pi toki pona li pona ala pona? ==
toki Inli la, jan li toki e nimi "Metre" anu nimi "Meter" sama ni: /ˈmitəɹ/. mi la, toki pona pona pi nimi ni li ni: "Mita" [[jan:Jan Sapilisan|jan Sapilisan]] ([[jan la toki:Jan Sapilisan|toki]]) 2026-01-30T11:42:04 (UTC)
:open la, jan li lon e nimi ni lon toki Kanse. ni la, mi open tan nasin toki ni: /'mɛtʁ/.
:mi kepeken kalama "te" lon pini tan ni: toki mute li jo ala e kalama /ʁ/ lon nimi ona pi suli ni, li jo taso e kalama /t/.
: kin la, mi wile sona e ni: nimi open o ''wan'' anu ''suli linja'' anu seme? [[jan:SuperminerJG|SuperminerJG]] ([[jan la toki:SuperminerJG|toki]]) 2026-10-31T18:40:20 (UTC)
::nimi pi suli ijo li mute li ken suli. mi kepeken nimi "wan" tawa ona ale la, mi kulupu e ona ale.
::<br/>
::ante la, tenpo ni la, mi wile ala e nimi Mita. [[mu open]] nanpa wan o mu /e/. taso, mu open nanpa tu o seme?
::*nasin pi jan mute la, '''mu /ə/ li kama /a/'''. taso, lon la, mu /ə/ li ken kama mu open ale.
::*ken la, mu open li sama sitelen. ni la, '''ona li ken kama /e/'''
::*ona li tan toki Lasina metrum. ona li jo e kon sama. ona li kepeken /u/. ni la, '''mu /ə/ li ken kama /u/'''
::*ona li tan toki Elena μέτρον (métron). taso, ona li jo e kon ante. ona li kepeken /o/. ni la, '''mu /ə/ li ken kama /o/'''
::[[jan:Jan Sapilisan|jan Sapilisan]] ([[jan la toki:Jan Sapilisan|toki]]) 2026-11-01T03:15:54 (UTC)
:::@[[jan:Jan Sapilisan|Jan Sapilisan]] mi la, nimi "Meta" anu nimi "Mete" li pona. taso, nimi "Mete" li sama ala nimi pi ijo ante (wan la, kulupu pi jan Ma Sakapo) la, ona li pona mute. [[jan:SuperminerJG|SuperminerJG]] ([[jan la toki:SuperminerJG|toki]]) 2026-11-01T03:23:09 (UTC)
7og6oymow1wpltw22gx0izsxe20hujv
72629
72628
2026-11-01T03:35:18Z
Jan Sapilisan
2676
/* nasin pi toki pona li pona ala pona? */ toki sin
72629
wikitext
text/x-wiki
== nasin pi toki pona li pona ala pona? ==
toki Inli la, jan li toki e nimi "Metre" anu nimi "Meter" sama ni: /ˈmitəɹ/. mi la, toki pona pona pi nimi ni li ni: "Mita" [[jan:Jan Sapilisan|jan Sapilisan]] ([[jan la toki:Jan Sapilisan|toki]]) 2026-01-30T11:42:04 (UTC)
:open la, jan li lon e nimi ni lon toki Kanse. ni la, mi open tan nasin toki ni: /'mɛtʁ/.
:mi kepeken kalama "te" lon pini tan ni: toki mute li jo ala e kalama /ʁ/ lon nimi ona pi suli ni, li jo taso e kalama /t/.
: kin la, mi wile sona e ni: nimi open o ''wan'' anu ''suli linja'' anu seme? [[jan:SuperminerJG|SuperminerJG]] ([[jan la toki:SuperminerJG|toki]]) 2026-10-31T18:40:20 (UTC)
::nimi pi suli ijo li mute li ken suli. mi kepeken nimi "wan" tawa ona ale la, mi kulupu e ona ale.
::<br/>
::ante la, tenpo ni la, mi wile ala e nimi Mita. [[mu open]] nanpa wan o mu /e/. taso, mu open nanpa tu o seme?
::*nasin pi jan mute la, '''mu /ə/ li kama /a/'''. taso, lon la, mu /ə/ li ken kama mu open ale.
::*ken la, mu open li sama sitelen. ni la, '''ona li ken kama /e/'''
::*ona li tan toki Lasina metrum. ona li jo e kon sama. ona li kepeken /u/. ni la, '''mu /ə/ li ken kama /u/'''
::*ona li tan toki Elena μέτρον (métron). taso, ona li jo e kon ante. ona li kepeken /o/. ni la, '''mu /ə/ li ken kama /o/'''
::[[jan:Jan Sapilisan|jan Sapilisan]] ([[jan la toki:Jan Sapilisan|toki]]) 2026-11-01T03:15:54 (UTC)
:::@[[jan:Jan Sapilisan|Jan Sapilisan]] mi la, nimi "Meta" anu nimi "Mete" li pona. taso, nimi "Mete" li sama ala nimi pi ijo ante (wan la, kulupu pi jan Ma Sakapo) la, ona li pona mute. [[jan:SuperminerJG|SuperminerJG]] ([[jan la toki:SuperminerJG|toki]]) 2026-11-01T03:23:09 (UTC)
::::ken. ante la, sina pilin seme tawa nimi open pi wan suli? [[jan:Jan Sapilisan|jan Sapilisan]] ([[jan la toki:Jan Sapilisan|toki]]) 2026-11-01T03:35:18 (UTC)
moywhc1xarsbmlvsztrmyoz9auth4y0
kipisi:lipu ma pi ma Wije
10
10442
72616
70433
2026-11-01T00:01:59Z
Jan Wajun - Wije
1354
72616
wikitext
text/x-wiki
{{Image label begin|image=Vietnam location map.svg|link=|width={{{width|400}}}|float={{{float|none}}}|font-size=70%}}
{{Image label|x=0.120|y=0.210|text=[[ma La So]]}}
{{Image label|x=0.155|y=0.270|text=[[ma Sijen Pijen|ma<br>Sijen<br>Pijen]]}}
{{Image label|x=0.290|y=0.220|text=[[ma La Ka|ma<br>La<br>Ka]]}}
{{Image label|x=0.365|y=0.155|text=[[ma Tujen Wan|ma<br>Tujen<br>Wan]]}}
{{Image label|x=0.220|y=0.350|text=[[ma Son La]]}}
{{Image label|x=0.390|y=0.340|font-size=90%|text=[[ma Pu To|ma<br>Pu<br>To]]}}
{{Image label|x=0.440|y=0.375|font-size=80%|text=[[ma tomo A Noje|ma tomo<br>A Noje]]}}
{{Image label|x=0.515|y=0.330|font-size=80%|text=[[ma tomo Pa Nin|ma tomo<br>Pa Nin]]}}
{{Image label|x=0.450|y=0.230|text=[[ma Ta Nujen|ma<br>Ta<br>Nujen]]}}
{{Image label|x=0.455|y=0.160|text=[[ma Ka Pan]]}}
{{Image label|x=0.540|y=0.235|text=[[ma Lan Son|ma<br>Lan<br>Son]]}}
{{Image label|x=0.630|y=0.335|text=[[ma tomo Wan Nin|ma tomo<br>Wan Nin]]}}
{{Image label|x=0.540|y=0.395|text=[[ma tomo A Pon]]}}
{{Image label|x=0.540|y=0.430|text=[[ma Un Ijen]]}}
{{Image label|x=0.470|y=0.440|font-size=90%|text=[[ma Nin Pin|ma<br>Nin Pin]]}}
{{Image label|x=0.410|y=0.495|text=[[ma Ten Wa|ma Ten<br>Wa]]}}
{{Image label|x=0.330|y=0.595|text=[[ma Ne An]]}}
{{Image label|x=0.450|y=0.685|text=[[ma A Sin|ma<br>A Sin]]}}
{{Image label|x=0.560|y=0.815|text=[[ma Wan Si|ma<br>Wan<br>Si]]}}
{{Image label|x=0.650|y=0.915|font-size=90%|text=[[ma tomo We|ma<br>tomo<br>We]]}}
{{Image label|x=0.685|y=1.013|text=[[ma tomo Ta Nan|ma tomo<br>Ta Nan]]}}
{{Image label|x=0.710|y=1.135|text=[[ma Wan Na]]}}
{{Image label|x=0.740|y=1.245|text=[[ma Ja La]]}}
{{Image label|x=0.740|y=1.367|text=[[ma Ta La]]}}
{{Image label|x=0.835|y=1.440|text=[[ma Kan Wa|ma<br>Kan<br>Wa]]}}
{{Image label|x=0.730|y=1.500|text=[[ma Lan Ton|ma<br>Lan<br>Ton]]}}
{{Image label|x=0.580|y=1.510|text=[[ma tomo Ton Na|ma tomo<br>Ton Na]]}}
{{Image label|x=0.580|y=1.610|text=[[ma tomo O Si Min|ma tomo<br>O Si Min]]}}
{{Image label|x=0.525|y=1.570|text=[[ma Ta Nin|ma<br>Ta<br>Nin]]}}
{{Image label|x=0.460|y=1.670|text=[[ma Ton Ta]]}}
{{Image label|x=0.500|y=1.710|text=[[ma Win Lon|ma Win<br>Lon]]}}
{{Image label|x=0.445|y=1.710|text=[[ma Ken Te|ma<br>Ken<br>Te]]}}
{{Image label|x=0.360|y=1.670|text=[[ma An Jan|ma An<br>Jan]]}}
{{Image label|x=0.375|y=1.810|text=[[ma Ka Mo|ma Ka<br>Mo]]}}
{{Image label end}}
[[kulupu:ma kipisi pi ma Wije]]
oaakkyh2avo3jvwpcc8qpsinv9341n1
nasin pali pi jan Pu
0
12205
72656
69344
2026-11-01T05:48:40Z
SuperminerJG
1482
mi pona e nasin toki.
72656
wikitext
text/x-wiki
{{nimi ijo|'''nasin pali pi jan Pu'''|Boolean algebra|toki Inli}} li kipisi [[sona pi nanpa nimi]] lon [[sona nanpa]]. ni la, nanpa pi [[nanpa nimi]] li ''lon'' (o sitelen e 1) anu ''ala'' (o sitelen e 0)''.'' ni la, pali nanpa li [[pali lon]] tan ni: pali pi wan lon (o sitelen e ∧), pali pi tu lon (o sitelen e ∨) en pali pi ala lon (o sitelen e ¬).
[[jan So Pu]] li pana e nasin pali lon {{nimi ijo|lipu ''"nasin nanpa li tawa alasa lon"''|The Mathematical Analysis of Logic|toki Inli}} (lon tenpo sike 1847) lon {{nimi ijo|lipu ''"mi alasa sona e alasa lon"''|An Investigation of the Laws of Thought|toki Inli}} (lon tenpo sike 1854). nasin pali ni li suli lon pali pi [[ilo pi nasin pali|ilo wawa]], lon [[toki ilo]]. ona li kepeken lon [[sona pi kulupu ijo]], lon [[sona pi pana nanpa]].
== nanpa ==
nasin pali pi jan Pu la, sitelen pi toki nanpa li sitelen e [[nanpa lon]] tan ni: ''ala'' en ''lon.'' nanpa ni li sitelen e 0 e 1. 0 en 1 li [[suli sona Pi]]. ona li ala [[nanpa pi wan nanpa]], taso ona li lon [[nasin nanpa ma GF(2)|nasin nanpa ma pi ijo tu GF(2)]]. nasin nanpa ma GF(2) li sama [[nasin nanpa awen|nasin nanpa awen pi kipisi tu]] ni: <math>1+1=0</math>. ni^ la, pali pi wan nanpa li sama pali XOR (nanpa lon li ante la, o lon taso). ni^ la, pali pi mute nanpa li sama pali AND (lon en lon la, o lon taso). pali pi tu lon <math>x \lor y</math> li kon la, <math>x + y - xy</math>. pali pi ala lon <math>\neg x</math> li kon la, <math>1-x</math>. lon nasin nanpa ma GF(2) la, {{Char|-}} li ken ante e {{Char|+}} tan ni: ona li sama.
== pali ==
''lukin sona: [[lipu lon]]''
=== pali wan ===
nasin pali pi jan Pu li jo e pali ni:
* pali pi wan lon ([[pali li ijo tu]] la, o sitelen e ''AND'' (<math>\land</math>))
* pali pi tu lon (pali li ijo tu la, o sitelen e OR (<math>\lor </math>))
* pali pi ala lon (pali li ijo wan la, o sitelen e ''NOT'' (<math>\neg </math>))
ni^ li toki e ''pali pi jan Pu.''
lon nasin pali, nanpa nimi li toki e ''nanpa nimi pi jan Pu''. nanpa nimi ni li lon anu ala. pali pi nanpa wan li kepeken e nanpa nimi pi jan Pu la, ona li ni:
{| class="wikitable"
!pali lon
!pali
!sitelen
!sitelen ante
!kon
!toki pona
|-
|pali pi wan lon
|'''AND'''
|<math>x \and y</math>
|<math>x\; \textrm{AND} \;y, \, \textrm{K} x y</math>
|<math> x = y = 1 \text{ la, } x \land y = 1; \text{ ante la, } x \and y = 0. </math>
|<math>x \text{ en } y \text{ li lon} </math>
|-
|pali pi tu lon
|'''OR'''
|<math>x \lor y</math>
|<math>x\; \textrm{OR} \;y, \, \textrm{A} x y</math>
|<math>x = y = 0\text{ la, } x \lor y = 0; \text{ ante la, } x \or y = 1. </math>
|<math>x \text{ anu } y \text{ li lon} </math>
|-
|pali pi ala lon
|'''NOT'''
|<math>\neg x</math>
|<math>\textrm{NOT} \;x, \, \textrm{N} x , \, \bar{x}, \, x', \, !x</math>
|<math>x = 1 \text{ la, }\neg x = 0 \text{; kin la, } x = 0 \text{ la, }\neg x = 1. </math>
|<math>x \text{ li ala} </math>
|}
ante la, nanpa pi <math>x \and y</math> en nanpa pi <math>x \lor y</math> en nanpa pi <math>\neg x</math> li ken sitelen lon [[lipu lon]] e ni:
{| class="wikitable"
!<math>x</math>
!<math>y</math>
!<math>x \and y</math>
!<math>x \lor y</math>
|-
!0
!0
|0
|0
|-
!1
!0
|0
|1
|-
!0
!1
|0
|1
|-
!1
!1
|1
|1
|}
{| class="wikitable"
!<math>x</math>
!<math>\neg x</math>
|-
!0
|1
|-
!1
|0
|}
=== pali tu ===
pali ni li wan e pani wan. ona li ni:
{|
|'''pali pi ken lon:'''
|<math display="inline"> x \rightarrow y = \neg{x} \vee y</math>
|-
|-
|'''pali pi sama lon:'''
|<math display="inline"> x \leftrightarrow y = (x \land y) \lor (\neg x \land \neg y) = (x \lor \neg y) \land (\neg x \lor y) </math>
|-
|'''pali pi ante lon (pali XOR):'''
|<math display="inline">x \oplus y = \neg (x \leftrightarrow y) = (x \vee y) \wedge \neg (x \wedge y) = (x \vee y) \wedge (\neg x \vee \neg y) = (x \wedge \neg y) \vee (\neg x \wedge y)</math>
|}
kon ni li pana e lipu lon ni:
{| class="wikitable" style="text-align: center"
!<math>x</math>
!<math>y</math>
!<math>x \rightarrow y</math>
!<math>x \oplus y</math>
!<math>x \leftrightarrow y, x \equiv y</math>
|-
!0
!0
|1
|0
|1
|-
!1
!0
|0
|1
|0
|-
!0
!1
|1
|1
|0
|-
!1
!1
|1
|0
|1
|}
'''pali pi ken lon'''
pali wan la, ''x'' → ''y'', anu C''xy'' li toki e ''pali pi ken lon'' ([[toki Inli]]: material implication). ''x'' li lon la, ''x'' → ''y'' li sama ''y'' (''x'' li lon la en ''y'' li ala la, ''x'' → ''y'' li ala). taso ''x'' li ala, ''x'' → ''y'' li ala.
'''pali pi ante lon (pali XOR)'''
pali tu la, ''x'' ⊕ ''y'' anu J''xy'' li toki e ''pali pi ante lon'' ([[toki Inli]]: exclusive or) anu ''pali XOR'' tan ante pali pi tu lon (pali OR). ona li weka e ni: x en y li lon (o lukin lipu ni^).
'''pali pi sama lon'''
pali tu wan la, ''x'' ≡ ''y'' anu E''xy'' li ''pali pi sama lon'' ([[toki Inli]]: equivalence) anu ala pi pali XOR. ''x'' li sama ''y'' la, ni li lon.
== lawa ==
lawa pi nasin pali li sama lon e toki pi jan Pu li awen ni: <math>x \lor (y \lor z) = (x \lor y) \lor z</math>. ''toki pi jan Pu'' li ni: toki li wan e nimi nanpa e nanpa lon 0 e nanpa lon 1 e pali ∧ e pali ∨ e pali ¬. kon ni li ken suli e pali ⊕ e pali → e pali ≡ taso ni: ni li ike.
=== lawa pi nasin wan ===
lawa pi nasin pali li sama lawa pi nasin noka nanpa tan ni: ∨ li sama pali pi wan nanpa en ∧ li sama pali pi mute nanpa. anpa la, lawa ni li sama.
{|
|kulupu ante pi pali <math>\lor </math>:
|
|<math>x \vee (y \vee z)</math>
|<math>= (x \vee y) \vee z</math>
|-
|kulupu ante pi pali <math>\land </math>:
|
|<math>x \wedge (y \wedge z)</math>
|<math>= (x \wedge y) \wedge z</math>
|-
|ante pi pali '''<math>\lor </math>''':
|
|<math>x \vee y</math>
|<math>= y \vee x</math>
|-
|ante pi pali '''<math>\land </math>''':
|
|<math>x \wedge y</math>
|<math>= y \wedge x</math>
|-
|pana pi pali '''<math>\land </math>''' lon pali <math>\lor </math>:
|
|<math>x \wedge (y \vee z)</math>
|<math>= (x \wedge y) \vee (x \wedge z)</math>
|-
|awen pi pali <math>\lor </math>:
|
|<math>x \vee 0</math>
|<math>= x</math>
|-
|awen pi pali <math>\land </math>:
|
|<math>x \wedge 1</math>
|<math>= x</math>
|-
|weka pi pali '''<math>\land </math>''':
|
|<math>x \wedge 0</math>
|<math>= 0</math>
|}
anpa la, lawa ni li sama ala.
{|
|weka pi pali '''<math>\lor </math>''':
|
|<math>x \vee 1</math>
|<math>= 1</math>
|-
|awen pi pali <math>\lor </math>:
|
|<math>x \vee x</math>
|<math>= x</math>
|-
|awen pi pali <math>\land </math>:
|
|<math>x \wedge x</math>
|<math>= x</math>
|-
|moku 1:
|
|<math>x \wedge (x \vee y)</math>
|<math>= x</math>
|-
|moku 2:
|
|<math>x \vee (x \wedge y)</math>
|<math>= x</math>
|-
|pana pi pali <math>\lor </math> lon pali <math>\land </math>:
|
|<math>x \vee (y \wedge z)</math>
|<math>=(x \vee y) \wedge (x \vee z)</math>
|}
''nasin wan'' li ni: nanpa nimi li ante la, ale li awen anu li ante sama (nanpa nimi li ante tan 0 tawa 1 la, ale li ken ala pi ante tan 1 tawa 0). ni li lon la, pali li pali pi ''nasin wan''.
=== lawa pi nasin mute ===
pali pi ala lon li kon e lawa tu ni.
<math>\begin{align}
&\text{kipisi wan 1} & x \wedge \neg x & = 0 \\
&\text{kipisi wan 2} & x \vee \neg x & = 1
\end{align}</math>
pali pi ala lon la, lon ale tan lawa sewi.
<math>\begin{align}
&\text{ala lon tu} & \neg{(\neg{x})} & = x
\end{align}</math>
nasin pali pi jan Pu li jo e [[lawa pi Te Mokan]]:
<math>
\begin{align}
&\text{lawa pi Te Mogan 1} & \neg x \wedge \neg y & = \neg{(x \vee y)} \\
&\text{lawa pi Te Mogan 2} & \neg x \vee \neg y & = \neg{(x \wedge y)}
\end{align}
</math>
[[kulupu:sona nanpa]]
[[kulupu:sona pi ilo sona]]
[[kulupu:sona pi alasa lon]]
[[kulupu:sona nasin]]
8y57mr6ycxme4y87kwb3eoilg42lzx6
ale pi kon mun
0
12776
72685
71585
2026-11-01T08:44:04Z
Jan Sapilisan
2676
lipu ni li tawa [[ale sijelo]]
72685
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[ale sijelo]]
4cfhe3jnv309w9yiniq1staijjybrao
wan insa pi wawa ala
0
13027
72609
72597
2026-10-31T17:30:36Z
Ilo pi lipu ala
7553
ilo: mi ante e kipisi "lipu li ala" la ona li kama linja pona
72609
wikitext
text/x-wiki
{{lili ike}}
'''wan insa pi wawa ala''' li [[wan lili insa]]. [[wawa ilo]] la, ona li [[kule wawa sewi|kule]] ala.
jan li pali e wawa ilo tan [[tu pi wan lili awen|seli pakala pi wan lili awen]] la, jan o sona wawa e wan lili ni tan ni: seli pakala la, wan lili awen li pana e wan insa ni. wan insa ni li kama lon wan lili ante la, ona kin li seli pakala.
ex04ntcn9ix7tz1mitcjdc431sc4pv8
ante nasin
0
13029
72613
2026-10-31T19:15:44Z
SuperminerJG
1482
nasin sin li tawa toki pi ante nasin.
72613
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[nena palisa]]
t8szx3vd7ajlqf4xeaq8eniuotgasoj
nanpa pi nanpa ijo
0
13030
72624
2026-11-01T02:29:15Z
SuperminerJG
1482
lipu ni li tawa [[nanpa#nanpa pi nanpa ijo]]
72624
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[nanpa#nanpa pi nanpa ijo]]
4jvgnm8bzvpfqqmfsm63k51as5885xg
nanpa nasin
0
13031
72625
2026-11-01T02:31:31Z
SuperminerJG
1482
mi pali e lipu sin.
72625
wikitext
text/x-wiki
{{lili ike}}
'''nanpa nasin''' (ante la: ''palisa nanpa'') li sama [[nanpa]]; taso, ona li jo kin e nasin.
sitelen nanpa la, jan li kepeken sitelen pi linja suli (sama ni: <math>\mathbf{u}, \mathbf{v}, \mathbf{w}</math>). ante la, ona li kepeken palisa nasin lon sewi sitelen (sama ni: <math>\vec{u}, \vec{v}, \vec{w}</math>).
lipu ni la, mi toki e nanpa nasin e nanpa pi nasin ala. nanpa li jo ala e nasin la, mi kepeken nimi ''"nanpa suli"'' tawa ona tan ni: ona li toki taso e suli li toki ala e nasin.
== sona pi sijelo ijo ==
[[sitelen:Vector from A to B.svg|thumb|nanpa nasin <math>\vec{a}</math> li tan ma <math>A</math> li tawa ma <math>B</math>.]]
mi lon ma wan la, mi o tawa pi suli seme tawa nasin seme la, mi ken lon ma wile? nanpa nasin la, mi ken sona e ni. jan li wile sitelen e nanpa nasin la, jan li sitelen e palisa nasin tan ma open tawa ma pini.
=== pali wan en pali weka ===
[[sitelen:Head-to-tail_Addition.png|thumb|mi wan e nanpa nasin <math>\vec{A}</math> e nanpa nasin <math>\vec{B}</math>]]
mi ken wan e nanpa nasin e nanpa nasin ante [[pali pi wan nanpa|sama nanpa pi nasin ala]]. mi jo e nanpa nasin <math>\vec{A}</math> e nanpa nasin <math>\vec{B}</math> li wile wan e ni la, mi sitelen e nanpa <math>\vec{B}</math> lon pini pi nanpa <math>\vec{A}</math>. mi sitelen e nanpa nasin tan open pi nanpa <math>\vec{A}</math> tawa pini pi nanpa nasin <math>\vec{B}</math> la, ni li nanpa nasin <math>\vec{A} + \vec{B}</math>.
sama la, mi ken weka e nanpa nasin tan nanpa nasin ante. mi sitelen e nanpa <math>\vec{B}</math> lon open pi nanpa <math>\vec{A}</math>. ni la, mi sitelen e nanpa nasin tan pini pi nanpa <math>\vec{B}</math> tawa pini pi nanpa <math>\vec{A}</math> la, ni li nanpa <math>\vec{A} - \vec{B}</math>.
=== pali mute kepeken nanpa suli ===
[[sitelen:Scalar_multiplication_by_n.svg|thumb|mi mute e nanpa nasin <math>\vec{a}</math> tawa <math>n</math>]]
mi ken mute e nanpa nasin tawa nanpa suli. nanpa suli li [[nanpa pi nanpa ijo|ken nanpa e ijo]] la, mi ken toki e ni:
<math display="block">
n\mathbf{a} = \underbrace{\mathbf{a} + \dots + \mathbf{a}}_{\text{nimi }\mathbf{a}\text{ pi mute }n}
</math>
lto7yq34whtt5uvwfhpn7u12lnop8lj
72626
72625
2026-11-01T02:37:08Z
SuperminerJG
1482
/* sona pi sijelo ijo */ mi toki suli e pali mute
72626
wikitext
text/x-wiki
{{lili ike}}
'''nanpa nasin''' (ante la: ''palisa nanpa'') li sama [[nanpa]]; taso, ona li jo kin e nasin.
sitelen nanpa la, jan li kepeken sitelen pi linja suli (sama ni: <math>\mathbf{u}, \mathbf{v}, \mathbf{w}</math>). ante la, ona li kepeken palisa nasin lon sewi sitelen (sama ni: <math>\vec{u}, \vec{v}, \vec{w}</math>).
lipu ni la, mi toki e nanpa nasin e nanpa pi nasin ala. nanpa li jo ala e nasin la, mi kepeken nimi ''"nanpa suli"'' tawa ona tan ni: ona li toki taso e suli li toki ala e nasin.
== sona pi sijelo ijo ==
[[sitelen:Vector from A to B.svg|thumb|nanpa nasin <math>\vec{a}</math> li tan ma <math>A</math> li tawa ma <math>B</math>.]]
mi lon ma wan la, mi o tawa pi suli seme tawa nasin seme la, mi ken lon ma wile? nanpa nasin la, mi ken sona e ni. jan li wile sitelen e nanpa nasin la, jan li sitelen e palisa nasin tan ma open tawa ma pini.
=== pali wan en pali weka ===
[[sitelen:Head-to-tail_Addition.png|thumb|mi wan e nanpa nasin <math>\vec{A}</math> e nanpa nasin <math>\vec{B}</math>]]
mi ken wan e nanpa nasin e nanpa nasin ante [[pali pi wan nanpa|sama nanpa pi nasin ala]]. mi jo e nanpa nasin <math>\vec{A}</math> e nanpa nasin <math>\vec{B}</math> li wile wan e ni la, mi sitelen e nanpa <math>\vec{B}</math> lon pini pi nanpa <math>\vec{A}</math>. mi sitelen e nanpa nasin tan open pi nanpa <math>\vec{A}</math> tawa pini pi nanpa nasin <math>\vec{B}</math> la, ni li nanpa nasin <math>\vec{A} + \vec{B}</math>.
sama la, mi ken weka e nanpa nasin tan nanpa nasin ante. mi sitelen e nanpa <math>\vec{B}</math> lon open pi nanpa <math>\vec{A}</math>. ni la, mi sitelen e nanpa nasin tan pini pi nanpa <math>\vec{B}</math> tawa pini pi nanpa <math>\vec{A}</math> la, ni li nanpa <math>\vec{A} - \vec{B}</math>.
=== pali mute kepeken nanpa suli ===
[[sitelen:Scalar_multiplication_by_n.svg|thumb|mi mute e nanpa nasin <math>\vec{a}</math> tawa <math>n</math>]]
mi ken mute e nanpa nasin tawa nanpa suli. nanpa suli li [[nanpa pi nanpa ijo|ken nanpa e ijo]] la, mi ken toki e ni:
<math display="block">
n\mathbf{a} = \underbrace{\mathbf{a} + \dots + \mathbf{a}}_{\text{nimi }\mathbf{a}\text{ pi mute }n}
</math>
nasin ni en [[pali pi mute nanpa|nasin pi nanpa suli]] li sama a.
kepeken nasin ante ala la, sina ken ala mute e nanpa nasin tawa nanpa nasin. ni li jo ala e kon.
pk5uk1i9uzv4xljixcy0y7mhnh3hwz7
toki:nanpa
1
13032
72630
2026-11-01T03:53:26Z
Jan Sapilisan
2676
/* nasin nimi pi kulupu nanpa */ kipisi sin
72630
wikitext
text/x-wiki
== nasin nimi pi kulupu nanpa ==
mi la:<br/>
*''Natural'': nanpa ijo (mute ijo li ken ala lon anpa 0)
*''Integer'': nanpa pali (sina pali nanpa noka la, sina ken kama jo e ona)
*''Rational'': nanpa kipisi
*''Irrational'': nanpa pi kipisi ala
*''Real'': nanpa jan
*''Imaginary'': nanpa poka (nimi ''Imaginary'' li nasa, tan ni: nanpa ni li lon. nimi ante ona li ''Lateral'' (poka), tan ni: ona li lon poka pi nanpa ''Real'')
*''Complex'': nanpa sewi
[[jan:Jan Sapilisan|jan Sapilisan]] ([[jan la toki:Jan Sapilisan|toki]]) 2026-11-01T03:53:26 (UTC)
23pgjfv7e1gef5eix1kx6aknhsy5x9k
jan:Jan Sapilisan/nasin nimi wile
2
13033
72631
2026-11-01T04:04:17Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "== kipisi nanpa wan == Fluid = [[ijo pi tawa telo]] ([[ijo telo]]) Spectrum = [[ante pi sama kule]] ([[ante kule]]) lingua franca=[[toki linja]] pidgin: [[toki linja lili]] (lili la: [[toki lili]]) creole: [[toki linja tan]] (lili la: [[toki tan]]) Game=[[musi nasin]] E. game=[[musi nasin pi ilo wawa]] anu [[musi ilo]] Video game=[[musi nasin pi ilo wawa sitelen]] anu [[musi ilo sitelen]] ↓ Action game=[[musi ilo sijelo]] - Fighting game=musi p..."
72631
wikitext
text/x-wiki
== kipisi nanpa wan ==
Fluid = [[ijo pi tawa telo]] ([[ijo telo]])
Spectrum = [[ante pi sama kule]] ([[ante kule]])
lingua franca=[[toki linja]]
pidgin: [[toki linja lili]] (lili la: [[toki lili]])
creole: [[toki linja tan]] (lili la: [[toki tan]])
Game=[[musi nasin]]
E. game=[[musi nasin pi ilo wawa]]
anu [[musi ilo]]
Video game=[[musi nasin pi ilo wawa sitelen]]
anu [[musi ilo sitelen]]
↓
Action game=[[musi ilo sijelo]]
- Fighting game=[[musi pi utala poka]]
- Shooter game=[[musi pi utala weka]]
- Rhythm game=[[musi pi pilin tenpo]]
- Platform game=[[musi ilo supa]]
- Survival game=[[musi ilo alasa]]
Number page = use "[[nanpa]]"
-1 = [[nanpa weka wan]]
0 = [[nanpa ala]]
1 = [[nanpa wan]]
2 = [[nanpa tu]]
5 = [[nanpa luka]]
20 = [[nanpa mute]]
100 = [[nanpa ale]]
200 = [[nanpa tu ale]]
epistemology= [[sona sona]]
[[ale]] = Everything
[[ale sijelo]] / [[ale mun]] = Universe
[[ale ijo]] = World → li ken toki kin e ale ma.
[[ale mama]] = Nature
[[ma awen pi ijo wile]] = Natural reserve
[[tomo pona pi sike ma]] = Wonders of the World
[[ale nasin]] = Cosmos
nasin lukin ni la, ale ijo li awen lon nasin pona
[[kulupu nasin]] = System !!!!!!
kulupu li jo e ijo la, ijo li linja anu wan kepeken lawa nasin
[[kama suli pi ale mun]] = Expansion of the universe
[[open pi ale mun]] = Big Bang
Field: [[kon pi suli ijo]]
— Magnetic field: [[kon pi kiwen kama]]
([[kon taki]])
—— Magnet: [[kiwen kama]] anu [[kiwen taki]]
—— Magnetism: [[nasin pi kiwen kama]] anu [[taki]]
— Electric field: [[kon pi wawa ilo]] ([[kon pika]])
Electromagnet: [[kiwen kama pi wawa ilo]] / [[kiwen taki pika]]
Electromagnetic radiation: [[pana pi wan suno]] ([[pana pi taki pika]])
Electromagnetic field: [[kon pi wan suno]] ([[kon pi taki pika]])
Electromagnetism: [[nasin pi wan suno]] ([[taki pika]])
Electronics: [[sona pi wawa ilo]] ([[sona pika]])
Electromagnetic spectrum: [[ante kule pi wan suno]] ([[ante kule pi taki pika]])
Luminous flux: [[mute suno]]
Luminousity: [[suli suno]]
Radiation: [[pana wawa]]
Metamorphosis = [[ante suli soweli]]
Introduction to evolution = [[open la kama ante pi ijo wile]]
Biodiversity = [[ante pi ijo wile]]
Evolution = [[kama ante pi ijo wile]]
Adaptation = [[kama pona pi ijo wile]]
Habitat = [[tan pi ijo wile]]
Mutation = [[ante sona pi ijo wile]]
Natural enviroment = [[ale pi pali [jan] ala]]
Nature = [[ale mama]]
Sediment = [[kiwen ko]] anu [[kiwen pi ijo lili]]
— Igneous rock = [[kiwen seli]]
— Sedimentary rock = [[kiwen ma]] ([[kiwen lon ma]])
— Metamorphic rock = [[kiwen ante]] / [[pi kama ante]]
—— Metamorphism = [[ante pi kiwen lon]]
Rocks = [[kiwen lon]]
Air = [[kon lon]] (no enwiki, but yes on wikidata)
Water = [[telo lon]]
Atmosphere of Earth = [[selo kon pi sike ma]]
List of rock types = [[nimi pi kiwen lon]]
Absolute zero = [[lete ale]] anu [[ala seli]]
Quantification = [[pali pi suli ijo]]
Measurement = [[alasa pi suli ijo]]
Unit of measurement = [[wan suli]] / [[wan pi suli ijo]]
System of unit of measurement = [[nasin pi wan suli]]
International system of unit = [[nasin ale pi wan suli]]
Quantity = [[mute]] (toki ala e: [[nanpa mute]])
Physical quantity = [[suli ijo]] ✅
Physical system = [[kulupu sijelo]]
Observable = [[ken alasa]]
Magnitude = [[suli]]
Length = [[suli linja]]
Distance = [[suli weka]]
Time = [[tenpo]] ✅
Time in physics = [[suli tenpo]]
Frequency = [[mute tenpo]]
Amplitude = [[suli sike]]
Speed: [[suli tawa]]
Velocity: [[suli tawa nasin]]
Acceleration: [[wawa tawa]]
let [[poka]] be whatever
Edge (geometry) → [[poka lipu]]
Face (geometry) → [[poka tomo]]
Direction (geometry) → [[nasin]]
Scalar (physics): [[suli pi mute taso]]
Vector quantity: [[suli nasin]]
Euclidean Vector: [[ijo suli nasin]]
~Disease vector: [[ijo wile pi tawa jaki]]
Force: [[wawa sijelo]]
Weight: [[wawa sijelo anpa]] (/[[pi tawa anpa]])
Tension: [[wawa sijelo linja]] (toki ala e: [[wawa linja]])
Normal: [[wawa sijelo jasima]]
Work: [[wawa weka]]
Energy; [[wawa ken]]
— Mechanical energy: [[wawa ken pi ijo tawa]]
—— Potential energy: [[wawa ken awen]]
—— Kinetic energy: [[wawa ken tawa]]
Power: [[wawa tenpo]]
Pressure: [[wawa lipu]]
— Area: [[suli lipu]]
Motion: [[tawa]]
Transport: [[tawa ijo]]
Distance: [[suli weka]]
Displacement: [[suli weka nasin]]
Wavelength: [[suli weka sike]]
Amplitude: [[suli sike]]
— Peak amp. - [[suli sike pi nena insa]]
— Peak to peak amp. - [[suli sike pi nena nena]]
freq: [[mute sike]] / [[mute tenpo]]
Torque: [[wawa sijelo sike]] (lili la: [[wawa sike]])
[[nanpa]] for ratio
Engineering: [[sona pi pali ijo]]
Physics: [[sona sijelo]]
(or [[sona pi ijo sijelo]])
Mechanics: [[sona tawa]]
Relativistic mechanics: [[sona tawa pi ken ante]]
Quantum mechanics: [[sona tawa pi wan lili]]
Classical mechanis: [[sona tawa pi nasin suli]]
- Kinetics (phyiscs): [[sona pi tan tawa]]
- Statics: [[sona pi awen ijo]]
- Kinematics: [[sona pi tawa ijo]]
~Mechanical equilibrium: [[nasin pi FORCE ala]]
Dynamics: [[sona pi FORCE]]
— Rigid body dynamics:
Speed of light: [[suli tawa suno]]
Fluid mechanics: [[sona tawa telo]]
Fluid dynamics: [[sona pi tawa telo]]
Aerodynamics: [[sona pi tawa kon]]
Branches of science: [[kipisi pi nasin sona]]
Formal science: [[sona pi nasin sona]]
Social science: [[sona pi kulupu jan]]
Natural science: [[sona pi ale mama]]
List of natural phenomena: [[ijo pi pali ala pi ken alasa]]
Phenomenon: [[ijo pi ken alasa]]
Noumenon: [[ijo pi ken ala alasa]]
Scientific law: [[nasin pi ale mama]]
~Natural law: [[lawa pi pali ala]]
Physical cosmology: [[sona pi ale sijelo]]
Cosmology: [[sona pi ale nasin]]
Experiment: [[alasa sona]]
— Evidence: [[tan lon]] / [[tan pi lon sona]]
— Empirical evidence: [[tan lon pi ken alasa]]
Empiricism: [[nasin pi ken alasa taso]]
Worldview = [[pilin pi ale ijo]]
Algorithm = [[nasin alasa pi ijo kama]]
Computational problem = [[wile sona pi ijo kama]]
Computation = [[alasa nasin pi ijo kama]] (tj: [[pali nanpa]])
Calculation = [[alasa pi ijo kama]] (toki jan: [[pali nanpa]])
Counting = [[alasa mute]] (tj: [[pali nanpa]])
Input/output = [[ijo pana]] en [[ijo kama]]
List of life sciences: [[kulupu sona pi ijo wile]]
Outline of physical science: [[kulupu sona pi ijo sijelo]]
Gojoseon = '''[[ma Tesen]]''' anu [[ma Sosan sewi]]
Goguryeo = '''[[ma Koli]]''' anu [[ma Kulu]] anu [[ma Kolija sewi]]
Goryeo = [[ma Kolija]]
Joseon = [[ma Sosan]] [tjo.sjʌn] (15th c., before palatalization; modern [tɕo.sʌn])
Korean Empire = Daehan ('''[[ma An suli]]''' anu [[ma Tejan]])
Korea under Japanese rule = Chosen ('''[[ma Sosan Nijon]]''' anu [[ma Sosen]])
South Korea = Hanguk ([[ma An]])
North Korea = Choson ([[ma Soson]])
Joke: ([[toki]]) [[pi musi nasa]]
Comedy: [[musi nasa]]
Head: [[sijelo lawa]]
Rule, etc: [[lawa]]
Oklahoma: [[ma Okaloma]]
[[tenpo suno pi jan pali pi ma ali]]: [[suno pi jan pali]]
[[kulupu nena Anapuna]]: [[nena Anapuna]]
Abraham: [[jan Apalan]]
[[nena ma suli Sewin]]: [[nena Sewin]]
[[moku kala Majuntan]]: [[moku Mejuntan]]
[[kipisi wile pi ma tomo Pali suli]]: [[kulupu pi ma tomo Pali]]
[[kipisi wile pi ma tomo Pali lili]]: [[kulupu pi ma tomo Apali]]
Internet: [[linja sona ilo]]
[[ma lon poka telo ala]]: [[ma lawa insa]]
Social science → [[sona kulupu]]
2D field: [[kon lipu]]
Area: [[suli lipu]]
Vacuum: [[ala ijo]]
Space (punctuation): [[weka sitelen]] anu [[weka nimi]]
Concept: [[noka kulupu]]
System: [[linja nasin]]
kulupu pi '''[[linja nasin]]''' li kulupu pi ijo ni: ona wan li ''linja'' tawa ona ante, la ona ale li pali tan ''nasin'', li kama wan pona tan nasin ni.
~Memtal representation: [[ijo pi pilin insa]]
~Abstract and concrete: [[ijo kon]] en [[ijo kiwen]]: [[sona nasin]] la, ...
Materiel: [[ijo utala]]
Ontology: [[sona pi lon ijo]]
Epistemology: [[sona sona]]
Structure: '''[[kulupu pi ijo linja]]''' anu '''[[kul
upu linja ijo]]'''.... ona li ken toki e linja sijelo
Sentientism: [[nasin pi ken pilin]]
Speciesism: [[nasin pi kulupu noka]]
Awareness: [[pilin sona]]
Consciousness: [[nasin pi pilin sona]]
Curriculum: [[nasin sona]]
Science: [[nasin (pona) pi alasa sona]]
Conscience: [[pilin lon]]
== kipisi nanpa tu ==
ASEAN → [[kulupu Asejan]]
Southeast Asian → [[ma Asejan]]
Mainland Southeast Asian → [[ma Asejan pi ma suli]]
Maritime Southeast Asian → [[ma Asejan pi ma lili]]
disambiguation → [[ijo Malaju]]
Malay world → [[ma pi nasin Malaju]]
Malay archipelago → [[ma lili Malaju]]
Malay peninsula → [[ma palisa Malaju]]
Malay kingdom → [[ma lawa Malaju]]
Malesia → [[ma Malaju pi ijo wile]] [li toki e ma pi ijo wile]
Malayness → [[nasin Malaju]]
Malayisation → [[kama Malaju]]
Malaysian malays → [[kulupu Malaju pi ma Malesija]]
The Malay Archipelago → lipu "[[ma lili Malaju]]"
Malay ethnicity → [[kulupu Malaju]]
Malay race → [[kulupu Malaju suli]]
Penninsular Malaysia → [[ma Malesija pi pini suno]] (anu [[pi ma palisa]] anu [[pi ma suli]])
East Malaysia → [[ma Malesija pi open suno]] (anu [[pi ma Ponejo]] anu [[pi ma lili]])
Malacca sultanate → [[ma lawa Malaka]]
Melaka → [[ma Malaka]]
Malacca strait → [[telo Malaka]]
Riau Islands province → [[ma Lijo lili]]
Riau province → [[ma Lijo suli]]
Riau archipelago → [[ma Lijo open]]
Batam Kota → [[ma sijelo Patama]]
Batam city → [[ma tomo Patama]]
Batam island → [[ma lili Patama]]
Greater Batam → [[ma Patama suli]]
Nipah island → [[ma Nipaka]]
Flores island → [[ma Nipa]]
https://claude.ai/share/eda19583-dad9-4225-ba1f-f9d3245c660a
Sama-Bajau → [[kulupu Sama]]
Sama language → [[toki Sama]]
Samma (tribe) → [[kulupu Samo]] (anu [[Samu]])
Samma dynasty → [[ma Samo]] (anu [[Samu]])
Sámi → [[kulupu Sami]]
Samaritans → [[kulupu Samelin]]
Samo people → [[kulupu San]]
Samo language (Burkina) → [[toki San]]
Samo language (New Guinea) → [[toki Supe]]
Canaan → [[Kanakan]]
Aramaic → [[Alama]]
[[loje]] → Red ✅
[[loje jelo]] → Orange✅
[[jelo]] → Yellow✅
[[jelo laso]] → Lime✅
[[laso kasi]] → Green✅
[[laso]] → Cyan✅
[[laso telo]] → Blue✅
[[laso loje]] → Magenta✅
[[laso mun]] ([[unu]]) → Violet✅
[[mu Wilen]] → Wilhelm scream ✅
[[jan Jesuwa]] → Jesus
[[jan Isa]] → Jesus in Islam
[[jan Apawan]] → Abraham
[[jan Ipawin]] → Abraham in Islam
[[jan Wisaka]] → Isaac
[[jan Isaka]] → Isaac in Islam
[[jan Jako]] → Jacob
[[jan Jaku]] → Jacob in Islam
[[jan Mose]] → Moses
[[jan Musa]] → Moses in Islam
[[jan Silama]] → Solomon
[[jan Sulaman]] → Solomon in Islam
[[jan Tawi]] → David
[[jan Tawa]] → David in Islam
[[jan Sen Akalun Lawi]] → Hugh Laurie
[[jan Kekowi Asu]] → Gregory House
[[jan Pesi Amo]] ([[jan Ape Tama Amo]]) → Freddie Highmore
[[jan San (Wapa) Mupi]] → Shaun Murphy
[[jan Omala (Nawita) Eteka]] → Omara Esteghlal
[[jan Kito Imanuwe (Sajesa)]] → Kristo Imannuel
[[jan Simosi (Tana) Ku]] → Tim Cook
[[jan Siwen (Po) Sa]] → Steve Jobs
[[jan Tama Seko Pa]] anu [[jan Sa Pa]] → Jack Black
[[jan Pesi Mekuwi]] anu [[jan Pelo Pusawa]] → Fred. Mercury
[[jan Sin Kewi]] anu [[jan Sen Ijusin Kewi]] → Jim Carrey
[[jan Lijonato (Wilen) Sikapijo]] → Leonaro DiCaprio
[[kasi Lapesija Anosiwi]] → Rafflesia arnoldii
[[soweli Papilusa Papilusa]] → Babyrousa babyrussa
[[soweli Papilusa Polapatujensi]] → Babyrousa bolabatuensis
[[soweli Papilusa Selepensi]] → Babyrousa celebensis
[[soweli Papilusa Tokejanensi]] → Babyrousa togeanensis
[[waso Kakatuwa Apa]] → Cacatua alba
[[waso Kakatuwa Molukensi]] → Cacatua moluccensis
[[akesi Walanu Komotojensi]] → Varanus komodoensis ✅
[[soweli Su Tomesiku]] → Sus domesticus✅
[[akesi Keko Keko]] → Gekko gecko
[[musi Antate]] anu [[musi Wantate]] → Undertale✅
[[musi Tetalun]] anu [[Tetawan]] → Deltarune✅
[[sitelen pi uta pini taso]] → Abjad✅
'''[[nasin sitelen pi uta pini taso]]''' li [[nasin pi sitelen toki]], la [[sitelen wan toki]] ona li tawa [[kalama pi uta pini]] taso. ni la, jan li sona e nasin kalama lon nimi kepeken nasin ni: ona o sona e nimi ni. ante la, namako pi sitelen wan toki li ken lon, li wile pana sona e [[kalama pi uta open]].
[[sitelen pi kulupu kalama]] → Abugida
[[sitelen pi kalama wan]] → Alphabet✅
[[sitelen pi kipisi nimi]] → Syllabary
[[sitelen pi nimi wan]] → Logographic
[[kipisi nimi]] → Syllable
[[kulupu kalama]] → Morae
[[kalama pi uta open]] → Vowel✅
[[kalama pi uta pini]] → Consonant✅
[[namako pi sitelen wan toki]] → Diacritics
[[kalama wan toki]] → Phoneme ✅
[[kalama wan toki sama]] → Diaphoneme
[[nasin pi sitelen kalama wan toki]] → Phonemic orthography
[[sitelen wan toki pi kalama wan]] → letter✅
[[sitelen wan toki]] → grapheme✅
[[sitelen toki]] → Writing✅
[[nasin pi sitelen toki]] → Writing system✅
[[lawa pi sitelen toki]] → Orthography ✅
Pleasure → [[suwi]]
Joy → [[pilin musi]]
Sweet → [[suwi moku]]
Sugar → [[ko suwi]]
'''[[sitelen wan toki pi kalama wan toki]]''' anu '''[[sitelen wan kalama]]''' li [[sitelen wan toki]] ni: ona ''wan'' li sama [[kalama wan toki]] ''wan'', lon tenpo mute. taso, ken la, [[nasin pi sitelen toki|nasin sitelen]] li ni lon ale ona ala. nasin sitelen li kepeken sitelen wan ni la, ona li [[sitelen pi kalama wan]].
[[sitelen:Phoenician alphabet.svg|thumb|[[sitelen Kanan]] li open e nasin sitelen pi kalama wan lon ma pi poka ona.]]'''[[nasin sitelen pi kalama wan]]''' li [[nasin pi sitelen toki]] kepeken [[sitelen wan kalama]]. ni la, nasin ni la, sitelen wan li sama kalama wan, lon tenpo mute. [[sitelen Lasina]] en [[sitelen Elena]] en [[sitelen Kililisa]] li ni. taso, nasin sitelen ale ''ala'' li ni. ante la, nasin sitelen li [[sitelen pi kulupu kalama]]<!-- abugida --> anu [[sitelen pi kipisi nimi]]<!-- syllabary --> anu [[sitelen pi nimi wan]]<!-- logographic -->.
[[sitelen Apije]] li kepeken nasin sitelen ni, tan ni: jan li ken kama sona pona kepeken pali lili.
[[sitelen suno]]: Photograph ✅
[[sitelen ko]]: Painting✅
[[sitelen kiwen]]: Sculpture
[[sitelen lipu]]: Drawing✅
[[sitelen kipisi]]: Collage
[[sitelen pi kipisi leko]]: Mosaic
[[sitelen tomo]]: Installation art
[[sitelen sijelo]]: Printing
[[sitelen musi sijelo]]: Printmaking
[[sitelen pi ijo insa]]: Assemblage
[[sitelen leko]]: Pixel art
[[tan pi lon ijo]]: ??? (origin)
[[tan pi lon pali]]: Reason (argument)
planes → [[supa lon]]
surfaces → [[selo lon]]
'''[[ale ijo]]''' li toki e [[ale]]
[[telo Sintu]]: Indus River✅
[[linja (telo) Sintu]]: Indus River Delta
[[ma Alapa]]: Harappan / Indus Valley Civilization✅
[[ma Atala]]: Atlantis
[[ma tomo Atala]]: Atlanta
Hinduism
[[Intu]] → [[nasin sewi Sanatana]] ✅
Pacific: [[Pasipi]] → [[Pasipiko]]
{{nimi ijo|telo suli Pasipiko|Pacífico|toki Epanja|tan pi pilin pona}}
Atlantic: [[Alansi]] → [[Atala]]
{{nimi ijo|telo suli Atala|Ἀτλαντικῷ πελάγει|toki Elina|telo suli pi sewi Atala}}
Arctic: [[Asika]] → [[Asiko]]
{{nimi ijo|telo suli Asiko|Ἀρκτικός|toki Elina|(ma pi) soweli wawa suli}}
Antarctic: [[Antasika]] → [[Antasiko]]
{{nimi ijo|telo suli Asiko|Ἀντἀρκτικός|toki Elina|jasima pi (ma pi) soweli wawa suli}}
Indian: [[Palata]] → [[Intusan]]
{{nimi ijo|telo suli Intusan|}}
[[Sintu]]
[[telo Sintu]]: river✅
[[ma Sintu]]: Indus river valley✅
[[lupa Sintu]]: Indus gorge✅
[[ma ko Sintu]]: Indus valley desert✅
[[ma Sinte]]: Sindh, Pakistan✅
[[toki Sinte]]: Sindhi language✅
[[kulupu Sinte]]: Sindhis✅
[[kulupu Sinte pi nasin Sanatana]] = Sindhi Hindus ✅
[[sitelen Sintu]] → [[Meluka]] = Indus writing
[[toki Sintu]] → [[Meluka]] = Harrapan language
[[toki Insi]] stays [[toki Insi]] (Hindi)✅
[[toki Intusan]]: Hindustan language✅
[[nimi Intusan]]: Hindustan✅
[[supa Intusan]]: Indian plate
[[ma lili Intusan]]: Insular India
[[ma Intusan]]: Indian subcontinent✅
[[ma Tasinasija]]: South Asia
[[ma Inteja]]: East Indies
[[ma Inteja Intusan]] anu [[ma Inteja suli]]: Greater India (Indies)
[[ma Inteja Amelika]]: West Indies
[[ma Palata Akan]] anu [[ma Palata suli]] anu [[ma Palata pi kipisi ala]]: Akhand Bharat
[[KULUPU SENSINE]]
The Pali Project ===
Belum dijajal:
• Balli (disambiguation)
• Bali (name)
• Bari (disambiguation)
• Bari (name)
• Fali
• Faris
• Pari
• Päri
Yang belum:
• Kings and mythological figures
• Religion
• Bali bombings (2002 & 2005)
[[tomo sewi Palalesuwa Pali]] → Ballaleshwar Temple
[[tomo sona Palise Sata]] / [[tomo sona Pali]]
→ Palisades Charter High School
[[kulupu Nijolipela pi nasin lawa]]
→ Partido Neo-Liberal - PALI
[[kon tawa Pali]]
→ Pali Hurricane
toki Teluku la, nimi Palle anu nimi Palli anu nimi Pally li toki e ma tomo lili.
nimi Palli li toki e tomo pi nasin sewi Intu ala lon ma Palata lon poka pi waso lete.
kulupu jan Wanija: ona li lon poka pi soweli lete lon ma Tami Natu. tenpo pini la, nimi ona li kulupu jan Pali (Palli).
toki Malajalan la, nimi Palli (പള്ളി) li toki e tomo sewi tawa nasin sewi Kito.
ma:
• [[telo poka Pali]] → Bali Sea
• [[telo palisa Pali]] → Bali Strait
[[toki Pali pi ma Naselija]] → Pali language (Chadic)
[[ma Kepi I Pisi I Pale]] / [[ma palisa Pali]] → Kepi i Bishti i Pallës
[[nena ma Pali Ton]] / [[nena ma Pali]] → Pali Dome
[[ma tomo Pali pi ma Sonko]] → Phari, China
[[ma tomo (lili) Pali pi ma Mosijo]] → Páli, Hungary
[[ma Palata]] =====
[[ma (tomo lili) Pali pi ma (kipisi) Pija]]
→ Pali, Darbhanga, Bihar, India
[[ma (tomo lili) Pali pi ma (kipisi) Alijana]]
→ Pali, Rewari, Haryana, India
[[ma Pisinpu Pali]] / [[ma (tomo) Pali pi ma (kipisi) Mateja]]
→ Pali, Umaria, Madhya Pradesh, India
[[ma Pali lili pi ma (sijelo) Lawika]] | ([[ma tomo lili]])
→ Pali (Town), Raigad, Maharashtra, India
[[ma (tomo lili) Pali Kowatan]]
→ Pali Village (Pali Goathan, Bandra, Mumbai, Maharashtra, India)
[[ma Pali suli pi ma (sijelo) Lawika]] | ([[ma tomo lili]])
→ Pali (City), Raigad, Maharashtra , India
[[ma tomo Pali pi ma (sijelo) Tana]]
→ Pali, Thane, Maharashtra, India
[[ma sijelo Pali pi ma Palata]] ||| [[ma Tawan ala]]
→ Pali district, Rajasthan, India
[[ma tomo Pali suli]] ([[ma tomo lawa]])
→ Pali, Pali district, Rajasthan, India✅
[[ma tomo Pali lili]]✅
→ Bali, Pali district, Rajasthan, India ✅
[[kipisi wile pi ma sijelo Pali]]✅
→ LAW: Pali (Lok Sabha constituency)✅
[[kipisi wile pi ma tomo Pali suli]]✅
→ LAW: Pali (Assembly constituency)✅
[[kipisi wile pi ma tomo Pali lili]]✅
→ LAW: Bali (Assembly constituency)✅
[[ma (tomo) Pali pi ma (sijelo) Atowi]]
→ Pali, Hardoi, Uttar Pradesh, India
[[ma (tomo lili) Pali pi ma (sijelo) Lajepaleli]]
→ Pali, Raebareli, Uttar Pradesh, India
[[ma (tomo) Pali pi ma (sijelo) Lalipu]]
→ Pali, Lalitpur, Uttar Pradesh, India
[[ma (tomo lili) Pali pi ma (sijelo) Sajunpu]]
→ Pali, Jaunpur, Uttar Pradesh, India
[[ma (tomo lili) Pali pi ma (sijelo) Papa]]
→ Bali, Bagpat, Uttar Pradesh, India
[[ma (tomo lili) Ali Naka Pali]]
→ Ali Nagar Pali
{{nimi ijo|'''[[ma Pali Tewankan]]'''|Bali Dewanganj}} anu '''[[ma Pali]]''' taso li ma tomo lili, lon {{lipu li ala|ma kulupu Koka nanpa wan|Q5577367}}, lon {{lipu li ala|ma kipisi sinpin Alanpa|Q4783983}}, lon {{lipu li ala|ma sijelo Ukili|Q548518}}, lon [[ma Panla pi weka suno]]. tenpo sike nanpa 2011 la, jan 4063 li lon.
[[kipisi ma pi ma Palata]]
# [[ma kipisi (lawa)]]
→ State: [[ma kipisi wile]]
→ Union territories: [[ma kipisi lawa]]
# [[ma sinpin]] → Division
# [[ma sijelo]] → District
# [[ma kipisi sinpin]] → Subdivision
# [[ma kipisi sijelo]] → Subdistrict
# [[ma kulupu]] → Block
# [[ma tomo lili]] → Village
~ [[ma jan]] → Urban
~ [[ma insa]] → Rural
======
[[ma (tomo lili) Pali pi ma Elina]]
→ li ma tomo lili lon poka pi telo suli, lon [[ma Milopotamo]], lon [[ma Lesino]], lon {{lipu li ala|ma lili Kite|Q34374}}, lon [[ma Elina]].
→ Bali, Greece
[[ma (tomo) Pali pi ma Kamelun]]
→ li ma tomo lon poka pi pini suno pi {{lipu li ala|ma Pamenta|Q528432}}. ona li lon ma Mesan, lon [[ma Kamelun]] pi poka insa pi [[nasin pi soweli lete|soweli lete]] pi [[nasin pi pini suno|pini suno]]. tenpo sike nanpa 2001 la, jan 32 000 li lon.
→ Bali, Cameroon
[[ma kipisi Pale (pi ma Itejopija)]]
li ma kipisi lon [[ma Itejopija]]. tenpo pini la, nimi ona li ma Itejopija pi [[nasin pi open suno|poka pi open suno]].
→ Bale, Ethiopia
[[ma Pali pi ma Naselija]]
ma Pali li ma pi lawa poka, lon {{lipu li ala|ma kipisi Tawapa|Q463959}}, lon [[ma Naselija]].
→ Bali, Nigeria
[[ma Palawi (pi ma Pasi)]]
{{nimi ijo|'''[[ma Palawi]]'''|بله اي|toki Pasi}} anu '''[[ma Pali]]''' li ma tomo lili, lon {{lipu li ala|ma insa Siwe Sa|Q14905464}}, lon {{lipu li ala|ma Pajankan|Q4874299}}, lon {{lipu li ala|ma Pawe|Q393366}}, lon {{lipu li ala|ma kipisi Kemansa|Q174010}}, lon [[ma Pasi]]. jan 29 li lon ma ni, lon kulupu mama 7.
[[ma Palinwan (pi ma Pasi)]]
{{nimi ijo|'''[[ma Palinwan]]'''|بريموند|toki Pasi}} anu '''[[ma Pali]]''' li ma tomo lili, lon {{lipu li ala|ma insa Omeje|Q14851297}}, lon {{lipu li ala|ma Sapole Saja|Q1291765}}, lon {{lipu li ala|ma kipisi Kemansa|Q174010}}, lon [[ma Pasi]]. tenpo sike nanpa 2006 la, jan 358 li lon ma ni, lon kulupu mama 84.
[[ma Puli (pi ma Tuku)]]
li ma tomo lili, lon {{lipu li ala|ma kipisi Senkan|Q197564}}, lon [[ma Tuku]].
→ Buli, Bhutan
[[ma Pali pi ma Sonko]]
li ma tomo lili, lon {{lipu li ala|ma Siliwe|Q1339849}}, lon {{lipu li ala|ma tomo Lanso|Q183584}}, lon {{lipu li ala|ma kipisi Kansu|Q42392}}, lon [[ma Sonko]]. ma Pali en ma Lanso li weka pi mute km 10.
[[ma (lili) Uneja]]
→ lawa: [[ma (kipisi) Niju Piten pi poka pi pini suno]]
→ sijelo: [[kulupu Witu pi ma lili]], [[kulupu Melanesija pi ma lili]]
[[ma insa Pali (Panuka Apa Lamatan Ili)]]
→ Kabupaten PALI, Sumatra Selatan, Indonesia
[[ma noka Pali]] / [[ma (tomo lili) Pali pi ma Tana Tolasa]]
→ Pali', Bittuang, Tana Toraja
[[ma Kole Palijan]]
→ Kole Palian, Bittuang, Tana Toraja
[[ma tomo (lili) Pali pi ma Sinakola]]
→ Pali, Montenegro
[[ma tomo Pali pi ma Nepa]]
→ Pali, Nepal
[[nasin suli Pali]]
→ Pali Highway (Hawaii Route 61), Hawaii, USA
[[ma Nujuwanu Pali]]
→ Nu'uanu Pali, Hawaii, USA
[[ma Na Pali]]
→ Nā Pali Coast State Park, Hawaii, USA
[[ma tomo Palo Ato]]
→ Palo Alto, California, USA
[[ma sijelo Pali pi ma Tawan]]
→ Bali District, New Taipei City, Taiwan
TWN:
# Province → [[ma kipisi anpa]]
# Special municipalities → [[ma kipisi sewi]]
# Autonomus municipalities → [[ma kipisi tomo]]
# County → [[ma kipisi insa]]
## County-administered cities → [[ma tomo kipisi]]
## Townships → [[ma tomo]]
• Rural townships → [[ma tomo insa]]
• Urban townships → [[ma tomo jan]]
• Mountain indigenous townships → [[ma tomo nena]]
## D
istrict → [[ma sijelo]]
• District → [[ma sijelo tomo]]
• Mountain indigenous districts of municipalities → [[ma sijelo nena]]
### Village → [[ma noka]]
urban → +jan
rural → +insa
[[ma tomo (lili) Pali pi ma Lan]]
→ Pälli, Lääne-Nigula Parish, Lääne County, Estonia
[[ma tomo (lili) Pali pi ma Iju]]
→ Palli, Hiiumaa Parish, Hiiu County, Estonia
[[ma tomo (lili) Pali pi ma Olu]]
→ Palli, Rõuge Parish, Võru County, Estonia
#=======
p147o55tjymy6i9tuwfhh34pxt6tgqd
72632
72631
2026-11-01T04:05:00Z
Jan Sapilisan
2676
72632
wikitext
text/x-wiki
== kipisi nanpa wan ==
Fluid = [[ijo pi tawa telo]] ([[ijo telo]])
Spectrum = [[ante pi sama kule]] ([[ante kule]])
lingua franca=[[toki linja]]
pidgin: [[toki linja lili]] (lili la: [[toki lili]])
creole: [[toki linja tan]] (lili la: [[toki tan]])
Game=[[musi nasin]]
E. game=[[musi nasin pi ilo wawa]]
anu [[musi ilo]]
Video game=[[musi nasin pi ilo wawa sitelen]]
anu [[musi ilo sitelen]]
↓
Action game=[[musi ilo sijelo]]
- Fighting game=[[musi pi utala poka]]
- Shooter game=[[musi pi utala weka]]
- Rhythm game=[[musi pi pilin tenpo]]
- Platform game=[[musi ilo supa]]
- Survival game=[[musi ilo alasa]]
Number page = use "[[nanpa]]"
-1 = [[nanpa weka wan]]
0 = [[nanpa ala]]
1 = [[nanpa wan]]
2 = [[nanpa tu]]
5 = [[nanpa luka]]
20 = [[nanpa mute]]
100 = [[nanpa ale]]
200 = [[nanpa tu ale]]
epistemology= [[sona sona]]
[[ale]] = Everything
[[ale sijelo]] / [[ale mun]] = Universe
[[ale ijo]] = World → li ken toki kin e ale ma.
[[ale mama]] = Nature
[[ma awen pi ijo wile]] = Natural reserve
[[tomo pona pi sike ma]] = Wonders of the World
[[ale nasin]] = Cosmos
nasin lukin ni la, ale ijo li awen lon nasin pona
[[kulupu nasin]] = System !!!!!!
kulupu li jo e ijo la, ijo li linja anu wan kepeken lawa nasin
[[kama suli pi ale mun]] = Expansion of the universe
[[open pi ale mun]] = Big Bang
Field: [[kon pi suli ijo]]
— Magnetic field: [[kon pi kiwen kama]]
([[kon taki]])
—— Magnet: [[kiwen kama]] anu [[kiwen taki]]
—— Magnetism: [[nasin pi kiwen kama]] anu [[taki]]
— Electric field: [[kon pi wawa ilo]] ([[kon pika]])
Electromagnet: [[kiwen kama pi wawa ilo]] / [[kiwen taki pika]]
Electromagnetic radiation: [[pana pi wan suno]] ([[pana pi taki pika]])
Electromagnetic field: [[kon pi wan suno]] ([[kon pi taki pika]])
Electromagnetism: [[nasin pi wan suno]] ([[taki pika]])
Electronics: [[sona pi wawa ilo]] ([[sona pika]])
Electromagnetic spectrum: [[ante kule pi wan suno]] ([[ante kule pi taki pika]])
Luminous flux: [[mute suno]]
Luminousity: [[suli suno]]
Radiation: [[pana wawa]]
Metamorphosis = [[ante suli soweli]]
Introduction to evolution = [[open la kama ante pi ijo wile]]
Biodiversity = [[ante pi ijo wile]]
Evolution = [[kama ante pi ijo wile]]
Adaptation = [[kama pona pi ijo wile]]
Habitat = [[tan pi ijo wile]]
Mutation = [[ante sona pi ijo wile]]
Natural enviroment = [[ale pi pali [jan] ala]]
Nature = [[ale mama]]
Sediment = [[kiwen ko]] anu [[kiwen pi ijo lili]]
— Igneous rock = [[kiwen seli]]
— Sedimentary rock = [[kiwen ma]] ([[kiwen lon ma]])
— Metamorphic rock = [[kiwen ante]] / [[pi kama ante]]
—— Metamorphism = [[ante pi kiwen lon]]
Rocks = [[kiwen lon]]
Air = [[kon lon]] (no enwiki, but yes on wikidata)
Water = [[telo lon]]
Atmosphere of Earth = [[selo kon pi sike ma]]
List of rock types = [[nimi pi kiwen lon]]
Absolute zero = [[lete ale]] anu [[ala seli]]
Quantification = [[pali pi suli ijo]]
Measurement = [[alasa pi suli ijo]]
Unit of measurement = [[wan suli]] / [[wan pi suli ijo]]
System of unit of measurement = [[nasin pi wan suli]]
International system of unit = [[nasin ale pi wan suli]]
Quantity = [[mute]] (toki ala e: [[nanpa mute]])
Physical quantity = [[suli ijo]] ✅
Physical system = [[kulupu sijelo]]
Observable = [[ken alasa]]
Magnitude = [[suli]]
Length = [[suli linja]]
Distance = [[suli weka]]
Time = [[tenpo]] ✅
Time in physics = [[suli tenpo]]
Frequency = [[mute tenpo]]
Amplitude = [[suli sike]]
Speed: [[suli tawa]]
Velocity: [[suli tawa nasin]]
Acceleration: [[wawa tawa]]
let [[poka]] be whatever
Edge (geometry) → [[poka lipu]]
Face (geometry) → [[poka tomo]]
Direction (geometry) → [[nasin]]
Scalar (physics): [[suli pi mute taso]]
Vector quantity: [[suli nasin]]
Euclidean Vector: [[ijo suli nasin]]
~Disease vector: [[ijo wile pi tawa jaki]]
Force: [[wawa sijelo]]
Weight: [[wawa sijelo anpa]] (/[[pi tawa anpa]])
Tension: [[wawa sijelo linja]] (toki ala e: [[wawa linja]])
Normal: [[wawa sijelo jasima]]
Work: [[wawa weka]]
Energy; [[wawa ken]]
— Mechanical energy: [[wawa ken pi ijo tawa]]
—— Potential energy: [[wawa ken awen]]
—— Kinetic energy: [[wawa ken tawa]]
Power: [[wawa tenpo]]
Pressure: [[wawa lipu]]
— Area: [[suli lipu]]
Motion: [[tawa]]
Transport: [[tawa ijo]]
Distance: [[suli weka]]
Displacement: [[suli weka nasin]]
Wavelength: [[suli weka sike]]
Amplitude: [[suli sike]]
— Peak amp. - [[suli sike pi nena insa]]
— Peak to peak amp. - [[suli sike pi nena nena]]
freq: [[mute sike]] / [[mute tenpo]]
Torque: [[wawa sijelo sike]] (lili la: [[wawa sike]])
[[nanpa]] for ratio
Engineering: [[sona pi pali ijo]]
Physics: [[sona sijelo]]
(or [[sona pi ijo sijelo]])
Mechanics: [[sona tawa]]
Relativistic mechanics: [[sona tawa pi ken ante]]
Quantum mechanics: [[sona tawa pi wan lili]]
Classical mechanis: [[sona tawa pi nasin suli]]
- Kinetics (phyiscs): [[sona pi tan tawa]]
- Statics: [[sona pi awen ijo]]
- Kinematics: [[sona pi tawa ijo]]
~Mechanical equilibrium: [[nasin pi FORCE ala]]
Dynamics: [[sona pi FORCE]]
— Rigid body dynamics:
Speed of light: [[suli tawa suno]]
Fluid mechanics: [[sona tawa telo]]
Fluid dynamics: [[sona pi tawa telo]]
Aerodynamics: [[sona pi tawa kon]]
Branches of science: [[kipisi pi nasin sona]]
Formal science: [[sona pi nasin sona]]
Social science: [[sona pi kulupu jan]]
Natural science: [[sona pi ale mama]]
List of natural phenomena: [[ijo pi pali ala pi ken alasa]]
Phenomenon: [[ijo pi ken alasa]]
Noumenon: [[ijo pi ken ala alasa]]
Scientific law: [[nasin pi ale mama]]
~Natural law: [[lawa pi pali ala]]
Physical cosmology: [[sona pi ale sijelo]]
Cosmology: [[sona pi ale nasin]]
Experiment: [[alasa sona]]
— Evidence: [[tan lon]] / [[tan pi lon sona]]
— Empirical evidence: [[tan lon pi ken alasa]]
Empiricism: [[nasin pi ken alasa taso]]
Worldview = [[pilin pi ale ijo]]
Algorithm = [[nasin alasa pi ijo kama]]
Computational problem = [[wile sona pi ijo kama]]
Computation = [[alasa nasin pi ijo kama]] (tj: [[pali nanpa]])
Calculation = [[alasa pi ijo kama]] (toki jan: [[pali nanpa]])
Counting = [[alasa mute]] (tj: [[pali nanpa]])
Input/output = [[ijo pana]] en [[ijo kama]]
List of life sciences: [[kulupu sona pi ijo wile]]
Outline of physical science: [[kulupu sona pi ijo sijelo]]
Gojoseon = '''[[ma Tesen]]''' anu [[ma Sosan sewi]]
Goguryeo = '''[[ma Koli]]''' anu [[ma Kulu]] anu [[ma Kolija sewi]]
Goryeo = [[ma Kolija]]
Joseon = [[ma Sosan]] [tjo.sjʌn] (15th c., before palatalization; modern [tɕo.sʌn])
Korean Empire = Daehan ('''[[ma An suli]]''' anu [[ma Tejan]])
Korea under Japanese rule = Chosen ('''[[ma Sosan Nijon]]''' anu [[ma Sosen]])
South Korea = Hanguk ([[ma An]])
North Korea = Choson ([[ma Soson]])
Joke: ([[toki]]) [[pi musi nasa]]
Comedy: [[musi nasa]]
Head: [[sijelo lawa]]
Rule, etc: [[lawa]]
Oklahoma: [[ma Okaloma]]
[[tenpo suno pi jan pali pi ma ali]]: [[suno pi jan pali]]
[[kulupu nena Anapuna]]: [[nena Anapuna]]
Abraham: [[jan Apalan]]
[[nena ma suli Sewin]]: [[nena Sewin]]
[[moku kala Majuntan]]: [[moku Mejuntan]]
[[kipisi wile pi ma tomo Pali suli]]: [[kulupu pi ma tomo Pali]]
[[kipisi wile pi ma tomo Pali lili]]: [[kulupu pi ma tomo Apali]]
Internet: [[linja sona ilo]]
[[ma lon poka telo ala]]: [[ma lawa insa]]
Social science → [[sona kulupu]]
2D field: [[kon lipu]]
Area: [[suli lipu]]
Vacuum: [[ala ijo]]
Space (punctuation): [[weka sitelen]] anu [[weka nimi]]
Concept: [[noka kulupu]]
System: [[linja nasin]]
kulupu pi '''[[linja nasin]]''' li kulupu pi ijo ni: ona wan li ''linja'' tawa ona ante, la ona ale li pali tan ''nasin'', li kama wan pona tan nasin ni.
~Memtal representation: [[ijo pi pilin insa]]
~Abstract and concrete: [[ijo kon]] en [[ijo kiwen]]: [[sona nasin]] la, ...
Materiel: [[ijo utala]]
Ontology: [[sona pi lon ijo]]
Epistemology: [[sona sona]]
Structure: '''[[kulupu pi ijo linja]]''' anu '''[[kul
upu linja ijo]]'''.... ona li ken toki e linja sijelo
Sentientism: [[nasin pi ken pilin]]
Speciesism: [[nasin pi kulupu noka]]
Awareness: [[pilin sona]]
Consciousness: [[nasin pi pilin sona]]
Curriculum: [[nasin sona]]
Science: [[nasin (pona) pi alasa sona]]
Conscience: [[pilin lon]]
== kipisi nanpa tu ==
ASEAN → [[kulupu Asejan]]
Southeast Asian → [[ma Asejan]]
Mainland Southeast Asian → [[ma Asejan pi ma suli]]
Maritime Southeast Asian → [[ma Asejan pi ma lili]]
disambiguation → [[ijo Malaju]]
Malay world → [[ma pi nasin Malaju]]
Malay archipelago → [[ma lili Malaju]]
Malay peninsula → [[ma palisa Malaju]]
Malay kingdom → [[ma lawa Malaju]]
Malesia → [[ma Malaju pi ijo wile]] [li toki e ma pi ijo wile]
Malayness → [[nasin Malaju]]
Malayisation → [[kama Malaju]]
Malaysian malays → [[kulupu Malaju pi ma Malesija]]
The Malay Archipelago → lipu "[[ma lili Malaju]]"
Malay ethnicity → [[kulupu Malaju]]
Malay race → [[kulupu Malaju suli]]
Penninsular Malaysia → [[ma Malesija pi pini suno]] (anu [[pi ma palisa]] anu [[pi ma suli]])
East Malaysia → [[ma Malesija pi open suno]] (anu [[pi ma Ponejo]] anu [[pi ma lili]])
Malacca sultanate → [[ma lawa Malaka]]
Melaka → [[ma Malaka]]
Malacca strait → [[telo Malaka]]
Riau Islands province → [[ma Lijo lili]]
Riau province → [[ma Lijo suli]]
Riau archipelago → [[ma Lijo open]]
Batam Kota → [[ma sijelo Patama]]
Batam city → [[ma tomo Patama]]
Batam island → [[ma lili Patama]]
Greater Batam → [[ma Patama suli]]
Nipah island → [[ma Nipaka]]
Flores island → [[ma Nipa]]
Sama-Bajau → [[kulupu Sama]]
Sama language → [[toki Sama]]
Samma (tribe) → [[kulupu Samo]] (anu [[Samu]])
Samma dynasty → [[ma Samo]] (anu [[Samu]])
Sámi → [[kulupu Sami]]
Samaritans → [[kulupu Samelin]]
Samo people → [[kulupu San]]
Samo language (Burkina) → [[toki San]]
Samo language (New Guinea) → [[toki Supe]]
Canaan → [[Kanakan]]
Aramaic → [[Alama]]
[[loje]] → Red ✅
[[loje jelo]] → Orange✅
[[jelo]] → Yellow✅
[[jelo laso]] → Lime✅
[[laso kasi]] → Green✅
[[laso]] → Cyan✅
[[laso telo]] → Blue✅
[[laso loje]] → Magenta✅
[[laso mun]] ([[unu]]) → Violet✅
[[mu Wilen]] → Wilhelm scream ✅
[[jan Jesuwa]] → Jesus
[[jan Isa]] → Jesus in Islam
[[jan Apawan]] → Abraham
[[jan Ipawin]] → Abraham in Islam
[[jan Wisaka]] → Isaac
[[jan Isaka]] → Isaac in Islam
[[jan Jako]] → Jacob
[[jan Jaku]] → Jacob in Islam
[[jan Mose]] → Moses
[[jan Musa]] → Moses in Islam
[[jan Silama]] → Solomon
[[jan Sulaman]] → Solomon in Islam
[[jan Tawi]] → David
[[jan Tawa]] → David in Islam
[[jan Sen Akalun Lawi]] → Hugh Laurie
[[jan Kekowi Asu]] → Gregory House
[[jan Pesi Amo]] ([[jan Ape Tama Amo]]) → Freddie Highmore
[[jan San (Wapa) Mupi]] → Shaun Murphy
[[jan Omala (Nawita) Eteka]] → Omara Esteghlal
[[jan Kito Imanuwe (Sajesa)]] → Kristo Imannuel
[[jan Simosi (Tana) Ku]] → Tim Cook
[[jan Siwen (Po) Sa]] → Steve Jobs
[[jan Tama Seko Pa]] anu [[jan Sa Pa]] → Jack Black
[[jan Pesi Mekuwi]] anu [[jan Pelo Pusawa]] → Fred. Mercury
[[jan Sin Kewi]] anu [[jan Sen Ijusin Kewi]] → Jim Carrey
[[jan Lijonato (Wilen) Sikapijo]] → Leonaro DiCaprio
[[kasi Lapesija Anosiwi]] → Rafflesia arnoldii
[[soweli Papilusa Papilusa]] → Babyrousa babyrussa
[[soweli Papilusa Polapatujensi]] → Babyrousa bolabatuensis
[[soweli Papilusa Selepensi]] → Babyrousa celebensis
[[soweli Papilusa Tokejanensi]] → Babyrousa togeanensis
[[waso Kakatuwa Apa]] → Cacatua alba
[[waso Kakatuwa Molukensi]] → Cacatua moluccensis
[[akesi Walanu Komotojensi]] → Varanus komodoensis ✅
[[soweli Su Tomesiku]] → Sus domesticus✅
[[akesi Keko Keko]] → Gekko gecko
[[musi Antate]] anu [[musi Wantate]] → Undertale✅
[[musi Tetalun]] anu [[Tetawan]] → Deltarune✅
[[sitelen pi uta pini taso]] → Abjad✅
'''[[nasin sitelen pi uta pini taso]]''' li [[nasin pi sitelen toki]], la [[sitelen wan toki]] ona li tawa [[kalama pi uta pini]] taso. ni la, jan li sona e nasin kalama lon nimi kepeken nasin ni: ona o sona e nimi ni. ante la, namako pi sitelen wan toki li ken lon, li wile pana sona e [[kalama pi uta open]].
[[sitelen pi kulupu kalama]] → Abugida
[[sitelen pi kalama wan]] → Alphabet✅
[[sitelen pi kipisi nimi]] → Syllabary
[[sitelen pi nimi wan]] → Logographic
[[kipisi nimi]] → Syllable
[[kulupu kalama]] → Morae
[[kalama pi uta open]] → Vowel✅
[[kalama pi uta pini]] → Consonant✅
[[namako pi sitelen wan toki]] → Diacritics
[[kalama wan toki]] → Phoneme ✅
[[kalama wan toki sama]] → Diaphoneme
[[nasin pi sitelen kalama wan toki]] → Phonemic orthography
[[sitelen wan toki pi kalama wan]] → letter✅
[[sitelen wan toki]] → grapheme✅
[[sitelen toki]] → Writing✅
[[nasin pi sitelen toki]] → Writing system✅
[[lawa pi sitelen toki]] → Orthography ✅
Pleasure → [[suwi]]
Joy → [[pilin musi]]
Sweet → [[suwi moku]]
Sugar → [[ko suwi]]
'''[[sitelen wan toki pi kalama wan toki]]''' anu '''[[sitelen wan kalama]]''' li [[sitelen wan toki]] ni: ona ''wan'' li sama [[kalama wan toki]] ''wan'', lon tenpo mute. taso, ken la, [[nasin pi sitelen toki|nasin sitelen]] li ni lon ale ona ala. nasin sitelen li kepeken sitelen wan ni la, ona li [[sitelen pi kalama wan]].
[[sitelen:Phoenician alphabet.svg|thumb|[[sitelen Kanan]] li open e nasin sitelen pi kalama wan lon ma pi poka ona.]]'''[[nasin sitelen pi kalama wan]]''' li [[nasin pi sitelen toki]] kepeken [[sitelen wan kalama]]. ni la, nasin ni la, sitelen wan li sama kalama wan, lon tenpo mute. [[sitelen Lasina]] en [[sitelen Elena]] en [[sitelen Kililisa]] li ni. taso, nasin sitelen ale ''ala'' li ni. ante la, nasin sitelen li [[sitelen pi kulupu kalama]]<!-- abugida --> anu [[sitelen pi kipisi nimi]]<!-- syllabary --> anu [[sitelen pi nimi wan]]<!-- logographic -->.
[[sitelen Apije]] li kepeken nasin sitelen ni, tan ni: jan li ken kama sona pona kepeken pali lili.
[[sitelen suno]]: Photograph ✅
[[sitelen ko]]: Painting✅
[[sitelen kiwen]]: Sculpture
[[sitelen lipu]]: Drawing✅
[[sitelen kipisi]]: Collage
[[sitelen pi kipisi leko]]: Mosaic
[[sitelen tomo]]: Installation art
[[sitelen sijelo]]: Printing
[[sitelen musi sijelo]]: Printmaking
[[sitelen pi ijo insa]]: Assemblage
[[sitelen leko]]: Pixel art
[[tan pi lon ijo]]: ??? (origin)
[[tan pi lon pali]]: Reason (argument)
planes → [[supa lon]]
surfaces → [[selo lon]]
'''[[ale ijo]]''' li toki e [[ale]]
[[telo Sintu]]: Indus River✅
[[linja (telo) Sintu]]: Indus River Delta
[[ma Alapa]]: Harappan / Indus Valley Civilization✅
[[ma Atala]]: Atlantis
[[ma tomo Atala]]: Atlanta
Hinduism
[[Intu]] → [[nasin sewi Sanatana]] ✅
Pacific: [[Pasipi]] → [[Pasipiko]]
{{nimi ijo|telo suli Pasipiko|Pacífico|toki Epanja|tan pi pilin pona}}
Atlantic: [[Alansi]] → [[Atala]]
{{nimi ijo|telo suli Atala|Ἀτλαντικῷ πελάγει|toki Elina|telo suli pi sewi Atala}}
Arctic: [[Asika]] → [[Asiko]]
{{nimi ijo|telo suli Asiko|Ἀρκτικός|toki Elina|(ma pi) soweli wawa suli}}
Antarctic: [[Antasika]] → [[Antasiko]]
{{nimi ijo|telo suli Asiko|Ἀντἀρκτικός|toki Elina|jasima pi (ma pi) soweli wawa suli}}
Indian: [[Palata]] → [[Intusan]]
{{nimi ijo|telo suli Intusan|}}
[[Sintu]]
[[telo Sintu]]: river✅
[[ma Sintu]]: Indus river valley✅
[[lupa Sintu]]: Indus gorge✅
[[ma ko Sintu]]: Indus valley desert✅
[[ma Sinte]]: Sindh, Pakistan✅
[[toki Sinte]]: Sindhi language✅
[[kulupu Sinte]]: Sindhis✅
[[kulupu Sinte pi nasin Sanatana]] = Sindhi Hindus ✅
[[sitelen Sintu]] → [[Meluka]] = Indus writing
[[toki Sintu]] → [[Meluka]] = Harrapan language
[[toki Insi]] stays [[toki Insi]] (Hindi)✅
[[toki Intusan]]: Hindustan language✅
[[nimi Intusan]]: Hindustan✅
[[supa Intusan]]: Indian plate
[[ma lili Intusan]]: Insular India
[[ma Intusan]]: Indian subcontinent✅
[[ma Tasinasija]]: South Asia
[[ma Inteja]]: East Indies
[[ma Inteja Intusan]] anu [[ma Inteja suli]]: Greater India (Indies)
[[ma Inteja Amelika]]: West Indies
[[ma Palata Akan]] anu [[ma Palata suli]] anu [[ma Palata pi kipisi ala]]: Akhand Bharat
[[KULUPU SENSINE]]
The Pali Project ===
Belum dijajal:
• Balli (disambiguation)
• Bali (name)
• Bari (disambiguation)
• Bari (name)
• Fali
• Faris
• Pari
• Päri
Yang belum:
• Kings and mythological figures
• Religion
• Bali bombings (2002 & 2005)
[[tomo sewi Palalesuwa Pali]] → Ballaleshwar Temple
[[tomo sona Palise Sata]] / [[tomo sona Pali]]
→ Palisades Charter High School
[[kulupu Nijolipela pi nasin lawa]]
→ Partido Neo-Liberal - PALI
[[kon tawa Pali]]
→ Pali Hurricane
toki Teluku la, nimi Palle anu nimi Palli anu nimi Pally li toki e ma tomo lili.
nimi Palli li toki e tomo pi nasin sewi Intu ala lon ma Palata lon poka pi waso lete.
kulupu jan Wanija: ona li lon poka pi soweli lete lon ma Tami Natu. tenpo pini la, nimi ona li kulupu jan Pali (Palli).
toki Malajalan la, nimi Palli (പള്ളി) li toki e tomo sewi tawa nasin sewi Kito.
ma:
• [[telo poka Pali]] → Bali Sea
• [[telo palisa Pali]] → Bali Strait
[[toki Pali pi ma Naselija]] → Pali language (Chadic)
[[ma Kepi I Pisi I Pale]] / [[ma palisa Pali]] → Kepi i Bishti i Pallës
[[nena ma Pali Ton]] / [[nena ma Pali]] → Pali Dome
[[ma tomo Pali pi ma Sonko]] → Phari, China
[[ma tomo (lili) Pali pi ma Mosijo]] → Páli, Hungary
[[ma Palata]] =====
[[ma (tomo lili) Pali pi ma (kipisi) Pija]]
→ Pali, Darbhanga, Bihar, India
[[ma (tomo lili) Pali pi ma (kipisi) Alijana]]
→ Pali, Rewari, Haryana, India
[[ma Pisinpu Pali]] / [[ma (tomo) Pali pi ma (kipisi) Mateja]]
→ Pali, Umaria, Madhya Pradesh, India
[[ma Pali lili pi ma (sijelo) Lawika]] | ([[ma tomo lili]])
→ Pali (Town), Raigad, Maharashtra, India
[[ma (tomo lili) Pali Kowatan]]
→ Pali Village (Pali Goathan, Bandra, Mumbai, Maharashtra, India)
[[ma Pali suli pi ma (sijelo) Lawika]] | ([[ma tomo lili]])
→ Pali (City), Raigad, Maharashtra , India
[[ma tomo Pali pi ma (sijelo) Tana]]
→ Pali, Thane, Maharashtra, India
[[ma sijelo Pali pi ma Palata]] ||| [[ma Tawan ala]]
→ Pali district, Rajasthan, India
[[ma tomo Pali suli]] ([[ma tomo lawa]])
→ Pali, Pali district, Rajasthan, India✅
[[ma tomo Pali lili]]✅
→ Bali, Pali district, Rajasthan, India ✅
[[kipisi wile pi ma sijelo Pali]]✅
→ LAW: Pali (Lok Sabha constituency)✅
[[kipisi wile pi ma tomo Pali suli]]✅
→ LAW: Pali (Assembly constituency)✅
[[kipisi wile pi ma tomo Pali lili]]✅
→ LAW: Bali (Assembly constituency)✅
[[ma (tomo) Pali pi ma (sijelo) Atowi]]
→ Pali, Hardoi, Uttar Pradesh, India
[[ma (tomo lili) Pali pi ma (sijelo) Lajepaleli]]
→ Pali, Raebareli, Uttar Pradesh, India
[[ma (tomo) Pali pi ma (sijelo) Lalipu]]
→ Pali, Lalitpur, Uttar Pradesh, India
[[ma (tomo lili) Pali pi ma (sijelo) Sajunpu]]
→ Pali, Jaunpur, Uttar Pradesh, India
[[ma (tomo lili) Pali pi ma (sijelo) Papa]]
→ Bali, Bagpat, Uttar Pradesh, India
[[ma (tomo lili) Ali Naka Pali]]
→ Ali Nagar Pali
{{nimi ijo|'''[[ma Pali Tewankan]]'''|Bali Dewanganj}} anu '''[[ma Pali]]''' taso li ma tomo lili, lon {{lipu li ala|ma kulupu Koka nanpa wan|Q5577367}}, lon {{lipu li ala|ma kipisi sinpin Alanpa|Q4783983}}, lon {{lipu li ala|ma sijelo Ukili|Q548518}}, lon [[ma Panla pi weka suno]]. tenpo sike nanpa 2011 la, jan 4063 li lon.
[[kipisi ma pi ma Palata]]
# [[ma kipisi (lawa)]]
→ State: [[ma kipisi wile]]
→ Union territories: [[ma kipisi lawa]]
# [[ma sinpin]] → Division
# [[ma sijelo]] → District
# [[ma kipisi sinpin]] → Subdivision
# [[ma kipisi sijelo]] → Subdistrict
# [[ma kulupu]] → Block
# [[ma tomo lili]] → Village
~ [[ma jan]] → Urban
~ [[ma insa]] → Rural
======
[[ma (tomo lili) Pali pi ma Elina]]
→ li ma tomo lili lon poka pi telo suli, lon [[ma Milopotamo]], lon [[ma Lesino]], lon {{lipu li ala|ma lili Kite|Q34374}}, lon [[ma Elina]].
→ Bali, Greece
[[ma (tomo) Pali pi ma Kamelun]]
→ li ma tomo lon poka pi pini suno pi {{lipu li ala|ma Pamenta|Q528432}}. ona li lon ma Mesan, lon [[ma Kamelun]] pi poka insa pi [[nasin pi soweli lete|soweli lete]] pi [[nasin pi pini suno|pini suno]]. tenpo sike nanpa 2001 la, jan 32 000 li lon.
→ Bali, Cameroon
[[ma kipisi Pale (pi ma Itejopija)]]
li ma kipisi lon [[ma Itejopija]]. tenpo pini la, nimi ona li ma Itejopija pi [[nasin pi open suno|poka pi open suno]].
→ Bale, Ethiopia
[[ma Pali pi ma Naselija]]
ma Pali li ma pi lawa poka, lon {{lipu li ala|ma kipisi Tawapa|Q463959}}, lon [[ma Naselija]].
→ Bali, Nigeria
[[ma Palawi (pi ma Pasi)]]
{{nimi ijo|'''[[ma Palawi]]'''|بله اي|toki Pasi}} anu '''[[ma Pali]]''' li ma tomo lili, lon {{lipu li ala|ma insa Siwe Sa|Q14905464}}, lon {{lipu li ala|ma Pajankan|Q4874299}}, lon {{lipu li ala|ma Pawe|Q393366}}, lon {{lipu li ala|ma kipisi Kemansa|Q174010}}, lon [[ma Pasi]]. jan 29 li lon ma ni, lon kulupu mama 7.
[[ma Palinwan (pi ma Pasi)]]
{{nimi ijo|'''[[ma Palinwan]]'''|بريموند|toki Pasi}} anu '''[[ma Pali]]''' li ma tomo lili, lon {{lipu li ala|ma insa Omeje|Q14851297}}, lon {{lipu li ala|ma Sapole Saja|Q1291765}}, lon {{lipu li ala|ma kipisi Kemansa|Q174010}}, lon [[ma Pasi]]. tenpo sike nanpa 2006 la, jan 358 li lon ma ni, lon kulupu mama 84.
[[ma Puli (pi ma Tuku)]]
li ma tomo lili, lon {{lipu li ala|ma kipisi Senkan|Q197564}}, lon [[ma Tuku]].
→ Buli, Bhutan
[[ma Pali pi ma Sonko]]
li ma tomo lili, lon {{lipu li ala|ma Siliwe|Q1339849}}, lon {{lipu li ala|ma tomo Lanso|Q183584}}, lon {{lipu li ala|ma kipisi Kansu|Q42392}}, lon [[ma Sonko]]. ma Pali en ma Lanso li weka pi mute km 10.
[[ma (lili) Uneja]]
→ lawa: [[ma (kipisi) Niju Piten pi poka pi pini suno]]
→ sijelo: [[kulupu Witu pi ma lili]], [[kulupu Melanesija pi ma lili]]
[[ma insa Pali (Panuka Apa Lamatan Ili)]]
→ Kabupaten PALI, Sumatra Selatan, Indonesia
[[ma noka Pali]] / [[ma (tomo lili) Pali pi ma Tana Tolasa]]
→ Pali', Bittuang, Tana Toraja
[[ma Kole Palijan]]
→ Kole Palian, Bittuang, Tana Toraja
[[ma tomo (lili) Pali pi ma Sinakola]]
→ Pali, Montenegro
[[ma tomo Pali pi ma Nepa]]
→ Pali, Nepal
[[nasin suli Pali]]
→ Pali Highway (Hawaii Route 61), Hawaii, USA
[[ma Nujuwanu Pali]]
→ Nu'uanu Pali, Hawaii, USA
[[ma Na Pali]]
→ Nā Pali Coast State Park, Hawaii, USA
[[ma tomo Palo Ato]]
→ Palo Alto, California, USA
[[ma sijelo Pali pi ma Tawan]]
→ Bali District, New Taipei City, Taiwan
TWN:
# Province → [[ma kipisi anpa]]
# Special municipalities → [[ma kipisi sewi]]
# Autonomus municipalities → [[ma kipisi tomo]]
# County → [[ma kipisi insa]]
## County-administered cities → [[ma tomo kipisi]]
## Townships → [[ma tomo]]
• Rural townships → [[ma tomo insa]]
• Urban townships → [[ma tomo jan]]
• Mountain indigenous townships → [[ma tomo nena]]
## D
istrict → [[ma sijelo]]
• District → [[ma sijelo tomo]]
• Mountain indigenous districts of municipalities → [[ma sijelo nena]]
### Village → [[ma noka]]
urban → +jan
rural → +insa
[[ma tomo (lili) Pali pi ma Lan]]
→ Pälli, Lääne-Nigula Parish, Lääne County, Estonia
[[ma tomo (lili) Pali pi ma Iju]]
→ Palli, Hiiumaa Parish, Hiiu County, Estonia
[[ma tomo (lili) Pali pi ma Olu]]
→ Palli, Rõuge Parish, Võru County, Estonia
#=======
rf6x2f3lwm7ro5ndtq75cb9wtfu3dow
72633
72632
2026-11-01T04:05:51Z
Jan Sapilisan
2676
mi weka e toki ale lon lipu
72633
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
72634
72633
2026-11-01T04:08:34Z
Jan Sapilisan
2676
72634
wikitext
text/x-wiki
== kulupu nanpa wan ==
Fluid = [[ijo pi tawa telo]] ([[ijo telo]])<br/>
Spectrum = [[ante pi sama kule]] ([[ante kule]])<br/>
<br/>
<br/>
lingua franca=[[toki linja]]<br/>
pidgin: [[toki linja lili]] (lili la: [[toki lili]])<br/>
creole: [[toki linja tan]] (lili la: [[toki tan]])<br/>
<br/>
Game=[[musi nasin]]<br/>
E. game=[[musi nasin pi ilo wawa]]<br/>
anu [[musi ilo]]<br/>
Video game=[[musi nasin pi ilo wawa sitelen]]<br/>
anu [[musi ilo sitelen]]<br/>
↓<br/>
Action game=[[musi ilo sijelo]]<br/>
- Fighting game=[[musi pi utala poka]]<br/>
- Shooter game=[[musi pi utala weka]]<br/>
- Rhythm game=[[musi pi pilin tenpo]]<br/>
- Platform game=[[musi ilo supa]]<br/>
- Survival game=[[musi ilo alasa]]<br/>
<br/>
Number page = use "[[nanpa]]"<br/>
-1 = [[nanpa weka wan]]<br/>
0 = [[nanpa ala]]<br/>
1 = [[nanpa wan]]<br/>
2 = [[nanpa tu]]<br/>
5 = [[nanpa luka]]<br/>
20 = [[nanpa mute]]<br/>
100 = [[nanpa ale]]<br/>
200 = [[nanpa tu ale]]<br/>
<br/>
epistemology= [[sona sona]]<br/>
<br/>
[[ale]] = Everything<br/>
[[ale sijelo]] / [[ale mun]] = Universe<br/>
[[ale ijo]] = World → li ken toki kin e ale ma.<br/>
[[ale mama]] = Nature<br/>
[[ma awen pi ijo wile]] = Natural reserve<br/>
[[tomo pona pi sike ma]] = Wonders of the World<br/>
[[ale nasin]] = Cosmos<br/>
nasin lukin ni la, ale ijo li awen lon nasin pona<br/>
[[kulupu nasin]] = System !!!!!!<br/>
kulupu li jo e ijo la, ijo li linja anu wan kepeken lawa nasin<br/>
[[kama suli pi ale mun]] = Expansion of the universe<br/>
[[open pi ale mun]] = Big Bang<br/>
<br/>
<br/>
<br/>
<br/>
Field: [[kon pi suli ijo]]<br/>
— Magnetic field: [[kon pi kiwen kama]]<br/>
([[kon taki]])<br/>
—— Magnet: [[kiwen kama]] anu [[kiwen taki]]<br/>
—— Magnetism: [[nasin pi kiwen kama]] anu [[taki]]<br/>
— Electric field: [[kon pi wawa ilo]] ([[kon pika]])<br/>
<br/>
Electromagnet: [[kiwen kama pi wawa ilo]] / [[kiwen taki pika]]<br/>
Electromagnetic radiation: [[pana pi wan suno]] ([[pana pi taki pika]])<br/>
Electromagnetic field: [[kon pi wan suno]] ([[kon pi taki pika]])<br/>
Electromagnetism: [[nasin pi wan suno]] ([[taki pika]])<br/>
Electronics: [[sona pi wawa ilo]] ([[sona pika]])<br/>
Electromagnetic spectrum: [[ante kule pi wan suno]] ([[ante kule pi taki pika]])<br/>
<br/>
<br/>
Luminous flux: [[mute suno]]<br/>
Luminousity: [[suli suno]]<br/>
<br/>
Radiation: [[pana wawa]]<br/>
<br/>
Metamorphosis = [[ante suli soweli]]<br/>
Introduction to evolution = [[open la kama ante pi ijo wile]]<br/>
Biodiversity = [[ante pi ijo wile]]<br/>
Evolution = [[kama ante pi ijo wile]]<br/>
Adaptation = [[kama pona pi ijo wile]]<br/>
Habitat = [[tan pi ijo wile]]<br/>
Mutation = [[ante sona pi ijo wile]]<br/>
<br/>
Natural enviroment = [[ale pi pali [jan] ala]]<br/>
Nature = [[ale mama]]<br/>
Sediment = [[kiwen ko]] anu [[kiwen pi ijo lili]]<br/>
— Igneous rock = [[kiwen seli]]<br/>
— Sedimentary rock = [[kiwen ma]] ([[kiwen lon ma]])<br/>
— Metamorphic rock = [[kiwen ante]] / [[pi kama ante]]<br/>
—— Metamorphism = [[ante pi kiwen lon]]<br/>
Rocks = [[kiwen lon]]<br/>
Air = [[kon lon]] (no enwiki, but yes on wikidata)<br/>
Water = [[telo lon]]<br/>
Atmosphere of Earth = [[selo kon pi sike ma]]<br/>
List of rock types = [[nimi pi kiwen lon]]<br/>
<br/>
Absolute zero = [[lete ale]] anu [[ala seli]]<br/>
Quantification = [[pali pi suli ijo]]<br/>
Measurement = [[alasa pi suli ijo]]<br/>
Unit of measurement = [[wan suli]] / [[wan pi suli ijo]]<br/>
System of unit of measurement = [[nasin pi wan suli]]<br/>
International system of unit = [[nasin ale pi wan suli]]<br/>
Quantity = [[mute]] (toki ala e: [[nanpa mute]])<br/>
Physical quantity = [[suli ijo]] ✅<br/>
Physical system = [[kulupu sijelo]]<br/>
Observable = [[ken alasa]]<br/>
<br/>
Magnitude = [[suli]] <br/>
Length = [[suli linja]]<br/>
Distance = [[suli weka]]<br/>
Time = [[tenpo]] ✅<br/>
Time in physics = [[suli tenpo]]<br/>
Frequency = [[mute tenpo]]<br/>
Amplitude = [[suli sike]]<br/>
<br/>
Speed: [[suli tawa]]<br/>
Velocity: [[suli tawa nasin]]<br/>
Acceleration: [[wawa tawa]]<br/>
<br/>
let [[poka]] be whatever<br/>
Edge (geometry) → [[poka lipu]]<br/>
Face (geometry) → [[poka tomo]]<br/>
Direction (geometry) → [[nasin]]<br/>
<br/>
Scalar (physics): [[suli pi mute taso]]<br/>
Vector quantity: [[suli nasin]] <br/>
Euclidean Vector: [[ijo suli nasin]]<br/>
~Disease vector: [[ijo wile pi tawa jaki]]<br/>
<br/>
Force: [[wawa sijelo]]<br/>
Weight: [[wawa sijelo anpa]] (/[[pi tawa anpa]])<br/>
Tension: [[wawa sijelo linja]] (toki ala e: [[wawa linja]])<br/>
Normal: [[wawa sijelo jasima]]<br/>
Work: [[wawa weka]]<br/>
Energy; [[wawa ken]]<br/>
— Mechanical energy: [[wawa ken pi ijo tawa]]<br/>
—— Potential energy: [[wawa ken awen]]<br/>
—— Kinetic energy: [[wawa ken tawa]]<br/>
Power: [[wawa tenpo]]<br/>
Pressure: [[wawa lipu]]<br/>
— Area: [[suli lipu]]<br/>
Motion: [[tawa]]<br/>
Transport: [[tawa ijo]]<br/>
Distance: [[suli weka]]<br/>
Displacement: [[suli weka nasin]]<br/>
Wavelength: [[suli weka sike]]<br/>
Amplitude: [[suli sike]]<br/>
— Peak amp. - [[suli sike pi nena insa]]<br/>
— Peak to peak amp. - [[suli sike pi nena nena]]<br/>
freq: [[mute sike]] / [[mute tenpo]]<br/>
Torque: [[wawa sijelo sike]] (lili la: [[wawa sike]])<br/>
<br/>
<br/>
[[nanpa]] for ratio<br/>
<br/>
<br/>
Engineering: [[sona pi pali ijo]]<br/>
Physics: [[sona sijelo]]<br/>
(or [[sona pi ijo sijelo]])<br/>
<br/>
<br/>
Mechanics: [[sona tawa]]<br/>
Relativistic mechanics: [[sona tawa pi ken ante]]<br/>
Quantum mechanics: [[sona tawa pi wan lili]]<br/>
Classical mechanis: [[sona tawa pi nasin suli]]<br/>
- Kinetics (phyiscs): [[sona pi tan tawa]]<br/>
- Statics: [[sona pi awen ijo]]<br/>
- Kinematics: [[sona pi tawa ijo]]<br/>
~Mechanical equilibrium: [[nasin pi FORCE ala]]<br/>
Dynamics: [[sona pi FORCE]]<br/>
— Rigid body dynamics: <br/>
<br/>
Speed of light: [[suli tawa suno]]<br/>
<br/>
Fluid mechanics: [[sona tawa telo]]<br/>
Fluid dynamics: [[sona pi tawa telo]]<br/>
Aerodynamics: [[sona pi tawa kon]]<br/>
<br/>
<br/>
Branches of science: [[kipisi pi nasin sona]]<br/>
Formal science: [[sona pi nasin sona]]<br/>
Social science: [[sona pi kulupu jan]]<br/>
Natural science: [[sona pi ale mama]]<br/>
List of natural phenomena: [[ijo pi pali ala pi ken alasa]]<br/>
Phenomenon: [[ijo pi ken alasa]]<br/>
Noumenon: [[ijo pi ken ala alasa]]<br/>
Scientific law: [[nasin pi ale mama]]<br/>
~Natural law: [[lawa pi pali ala]]<br/>
<br/>
Physical cosmology: [[sona pi ale sijelo]]<br/>
Cosmology: [[sona pi ale nasin]]<br/>
Experiment: [[alasa sona]]<br/>
— Evidence: [[tan lon]] / [[tan pi lon sona]]<br/>
— Empirical evidence: [[tan lon pi ken alasa]]<br/>
Empiricism: [[nasin pi ken alasa taso]]<br/>
Worldview = [[pilin pi ale ijo]]<br/>
<br/>
Algorithm = [[nasin alasa pi ijo kama]]<br/>
Computational problem = [[wile sona pi ijo kama]]<br/>
Computation = [[alasa nasin pi ijo kama]] (tj: [[pali nanpa]])<br/>
Calculation = [[alasa pi ijo kama]] (toki jan: [[pali nanpa]])<br/>
Counting = [[alasa mute]] (tj: [[pali nanpa]])<br/>
Input/output = [[ijo pana]] en [[ijo kama]]<br/>
<br/>
<br/>
<br/>
List of life sciences: [[kulupu sona pi ijo wile]]<br/>
Outline of physical science: [[kulupu sona pi ijo sijelo]]<br/>
<br/>
Gojoseon = '''[[ma Tesen]]''' anu [[ma Sosan sewi]]<br/>
Goguryeo = '''[[ma Koli]]''' anu [[ma Kulu]] anu [[ma Kolija sewi]] <br/>
Goryeo = [[ma Kolija]]<br/>
Joseon = [[ma Sosan]] [tjo.sjʌn] (15th c., before palatalization; modern [tɕo.sʌn])<br/>
Korean Empire = Daehan ('''[[ma An suli]]''' anu [[ma Tejan]])<br/>
Korea under Japanese rule = Chosen ('''[[ma Sosan Nijon]]''' anu [[ma Sosen]])<br/>
South Korea = Hanguk ([[ma An]])<br/>
North Korea = Choson ([[ma Soson]])<br/>
<br/>
Joke: ([[toki]]) [[pi musi nasa]]<br/>
Comedy: [[musi nasa]]<br/>
<br/>
<br/>
<br/>
Head: [[sijelo lawa]]<br/>
Rule, etc: [[lawa]]<br/>
Oklahoma: [[ma Okaloma]]<br/>
[[tenpo suno pi jan pali pi ma ali]]: [[suno pi jan pali]]<br/>
[[kulupu nena Anapuna]]: [[nena Anapuna]]<br/>
Abraham: [[jan Apalan]]<br/>
[[nena ma suli Sewin]]: [[nena Sewin]]<br/>
[[moku kala Majuntan]]: [[moku Mejuntan]]<br/>
[[kipisi wile pi ma tomo Pali suli]]: [[kulupu pi ma tomo Pali]]<br/>
[[kipisi wile pi ma tomo Pali lili]]: [[kulupu pi ma tomo Apali]]<br/>
<br/>
Internet: [[linja sona ilo]]<br/>
[[ma lon poka telo ala]]: [[ma lawa insa]]<br/>
<br/>
<br/>
Social science → [[sona kulupu]]<br/>
<br/>
<br/>
2D field: [[kon lipu]]<br/>
Area: [[suli lipu]]<br/>
Vacuum: [[ala ijo]]<br/>
Space (punctuation): [[weka sitelen]] anu [[weka nimi]]<br/>
<br/>
<br/>
<br/>
<br/>
<br/>
<br/>
<br/>
Concept: [[noka kulupu]]<br/>
System: [[linja nasin]]<br/>
kulupu pi '''[[linja nasin]]''' li kulupu pi ijo ni: ona wan li ''linja'' tawa ona ante, la ona ale li pali tan ''nasin'', li kama wan pona tan nasin ni.<br/>
<br/>
~Memtal representation: [[ijo pi pilin insa]]<br/>
~Abstract and concrete: [[ijo kon]] en [[ijo kiwen]]: [[sona nasin]] la, ...<br/>
<br/>
<br/>
<br/>
Materiel: [[ijo utala]]<br/>
<br/>
Ontology: [[sona pi lon ijo]]<br/>
Epistemology: [[sona sona]]<br/>
Structure: '''[[kulupu pi ijo linja]]''' anu '''[[kul<br/>
upu linja ijo]]'''.... ona li ken toki e linja sijelo<br/>
<br/>
Sentientism: [[nasin pi ken pilin]]<br/>
Speciesism: [[nasin pi kulupu noka]]<br/>
Awareness: [[pilin sona]]<br/>
Consciousness: [[nasin pi pilin sona]]<br/>
Curriculum: [[nasin sona]]<br/>
<br/>
Science: [[nasin (pona) pi alasa sona]]<br/>
Conscience: [[pilin lon]]<br/>
== kulupu nanpa tu ==
ASEAN → [[kulupu Asejan]]<br/>
Southeast Asian → [[ma Asejan]]<br/>
Mainland Southeast Asian → [[ma Asejan pi ma suli]]<br/>
Maritime Southeast Asian → [[ma Asejan pi ma lili]]<br/>
<br/>
disambiguation → [[ijo Malaju]]<br/>
Malay world → [[ma pi nasin Malaju]]<br/>
Malay archipelago → [[ma lili Malaju]]<br/>
Malay peninsula → [[ma palisa Malaju]] <br/>
Malay kingdom → [[ma lawa Malaju]]<br/>
Malesia → [[ma Malaju pi ijo wile]] [li toki e ma pi ijo wile]<br/>
<br/>
Malayness → [[nasin Malaju]]<br/>
Malayisation → [[kama Malaju]]<br/>
Malaysian malays → [[kulupu Malaju pi ma Malesija]]<br/>
<br/>
The Malay Archipelago → lipu "[[ma lili Malaju]]"<br/>
<br/>
<br/>
Malay ethnicity → [[kulupu Malaju]]<br/>
Malay race → [[kulupu Malaju suli]]<br/>
<br/>
Penninsular Malaysia → [[ma Malesija pi pini suno]] (anu [[pi ma palisa]] anu [[pi ma suli]])<br/>
East Malaysia → [[ma Malesija pi open suno]] (anu [[pi ma Ponejo]] anu [[pi ma lili]])<br/>
<br/>
Malacca sultanate → [[ma lawa Malaka]]<br/>
Melaka → [[ma Malaka]]<br/>
Malacca strait → [[telo Malaka]]<br/>
<br/>
<br/>
<br/>
Riau Islands province → [[ma Lijo lili]]<br/>
Riau province → [[ma Lijo suli]]<br/>
Riau archipelago → [[ma Lijo open]]<br/>
<br/>
Batam Kota → [[ma sijelo Patama]]<br/>
Batam city → [[ma tomo Patama]]<br/>
Batam island → [[ma lili Patama]]<br/>
Greater Batam → [[ma Patama suli]]<br/>
<br/>
Nipah island → [[ma Nipaka]]<br/>
Flores island → [[ma Nipa]]<br/>
<br/>
<br/>
Sama-Bajau → [[kulupu Sama]]<br/>
Sama language → [[toki Sama]]<br/>
<br/>
Samma (tribe) → [[kulupu Samo]] (anu [[Samu]])<br/>
Samma dynasty → [[ma Samo]] (anu [[Samu]])<br/>
<br/>
Sámi → [[kulupu Sami]]<br/>
Samaritans → [[kulupu Samelin]]<br/>
<br/>
Samo people → [[kulupu San]]<br/>
Samo language (Burkina) → [[toki San]]<br/>
Samo language (New Guinea) → [[toki Supe]]<br/>
<br/>
<br/>
Canaan → [[Kanakan]]<br/>
Aramaic → [[Alama]]<br/>
<br/>
<br/>
[[loje]] → Red ✅<br/>
[[loje jelo]] → Orange✅<br/>
[[jelo]] → Yellow✅<br/>
[[jelo laso]] → Lime✅<br/>
[[laso kasi]] → Green✅<br/>
[[laso]] → Cyan✅<br/>
[[laso telo]] → Blue✅<br/>
[[laso loje]] → Magenta✅<br/>
<br/>
[[laso mun]] ([[unu]]) → Violet✅<br/>
<br/>
<br/>
<br/>
[[mu Wilen]] → Wilhelm scream ✅<br/>
<br/>
<br/>
[[jan Jesuwa]] → Jesus<br/>
[[jan Isa]] → Jesus in Islam<br/>
<br/>
[[jan Apawan]] → Abraham<br/>
[[jan Ipawin]] → Abraham in Islam<br/>
<br/>
[[jan Wisaka]] → Isaac<br/>
[[jan Isaka]] → Isaac in Islam<br/>
<br/>
[[jan Jako]] → Jacob<br/>
[[jan Jaku]] → Jacob in Islam<br/>
<br/>
[[jan Mose]] → Moses<br/>
[[jan Musa]] → Moses in Islam<br/>
<br/>
[[jan Silama]] → Solomon<br/>
[[jan Sulaman]] → Solomon in Islam<br/>
<br/>
[[jan Tawi]] → David<br/>
[[jan Tawa]] → David in Islam<br/>
<br/>
[[jan Sen Akalun Lawi]] → Hugh Laurie<br/>
[[jan Kekowi Asu]] → Gregory House<br/>
[[jan Pesi Amo]] ([[jan Ape Tama Amo]]) → Freddie Highmore<br/>
[[jan San (Wapa) Mupi]] → Shaun Murphy<br/>
[[jan Omala (Nawita) Eteka]] → Omara Esteghlal<br/>
[[jan Kito Imanuwe (Sajesa)]] → Kristo Imannuel<br/>
[[jan Simosi (Tana) Ku]] → Tim Cook<br/>
[[jan Siwen (Po) Sa]] → Steve Jobs<br/>
[[jan Tama Seko Pa]] anu [[jan Sa Pa]] → Jack Black <br/>
[[jan Pesi Mekuwi]] anu [[jan Pelo Pusawa]] → Fred. Mercury<br/>
[[jan Sin Kewi]] anu [[jan Sen Ijusin Kewi]] → Jim Carrey<br/>
[[jan Lijonato (Wilen) Sikapijo]] → Leonaro DiCaprio<br/>
<br/>
[[kasi Lapesija Anosiwi]] → Rafflesia arnoldii<br/>
[[soweli Papilusa Papilusa]] → Babyrousa babyrussa<br/>
[[soweli Papilusa Polapatujensi]] → Babyrousa bolabatuensis<br/>
[[soweli Papilusa Selepensi]] → Babyrousa celebensis<br/>
[[soweli Papilusa Tokejanensi]] → Babyrousa togeanensis<br/>
[[waso Kakatuwa Apa]] → Cacatua alba<br/>
[[waso Kakatuwa Molukensi]] → Cacatua moluccensis<br/>
[[akesi Walanu Komotojensi]] → Varanus komodoensis ✅<br/>
[[soweli Su Tomesiku]] → Sus domesticus✅<br/>
[[akesi Keko Keko]] → Gekko gecko<br/>
<br/>
[[musi Antate]] anu [[musi Wantate]] → Undertale✅<br/>
[[musi Tetalun]] anu [[Tetawan]] → Deltarune✅<br/>
<br/>
[[sitelen pi uta pini taso]] → Abjad✅<br/>
'''[[nasin sitelen pi uta pini taso]]''' li [[nasin pi sitelen toki]], la [[sitelen wan toki]] ona li tawa [[kalama pi uta pini]] taso. ni la, jan li sona e nasin kalama lon nimi kepeken nasin ni: ona o sona e nimi ni. ante la, namako pi sitelen wan toki li ken lon, li wile pana sona e [[kalama pi uta open]].<br/>
<br/>
[[sitelen pi kulupu kalama]] → Abugida<br/>
[[sitelen pi kalama wan]] → Alphabet✅<br/>
[[sitelen pi kipisi nimi]] → Syllabary<br/>
[[sitelen pi nimi wan]] → Logographic<br/>
<br/>
[[kipisi nimi]] → Syllable<br/>
[[kulupu kalama]] → Morae<br/>
<br/>
[[kalama pi uta open]] → Vowel✅<br/>
[[kalama pi uta pini]] → Consonant✅<br/>
[[namako pi sitelen wan toki]] → Diacritics<br/>
<br/>
[[kalama wan toki]] → Phoneme ✅<br/>
[[kalama wan toki sama]] → Diaphoneme<br/>
<br/>
[[nasin pi sitelen kalama wan toki]] → Phonemic orthography<br/>
[[sitelen wan toki pi kalama wan]] → letter✅<br/>
[[sitelen wan toki]] → grapheme✅<br/>
<br/>
[[sitelen toki]] → Writing✅<br/>
[[nasin pi sitelen toki]] → Writing system✅<br/>
[[lawa pi sitelen toki]] → Orthography ✅<br/>
<br/>
<br/>
Pleasure → [[suwi]]<br/>
Joy → [[pilin musi]]<br/>
Sweet → [[suwi moku]]<br/>
Sugar → [[ko suwi]]<br/>
<br/>
'''[[sitelen wan toki pi kalama wan toki]]''' anu '''[[sitelen wan kalama]]''' li [[sitelen wan toki]] ni: ona ''wan'' li sama [[kalama wan toki]] ''wan'', lon tenpo mute. taso, ken la, [[nasin pi sitelen toki|nasin sitelen]] li ni lon ale ona ala. nasin sitelen li kepeken sitelen wan ni la, ona li [[sitelen pi kalama wan]].<br/>
<br/>
<br/>
[[sitelen:Phoenician alphabet.svg|thumb|[[sitelen Kanan]] li open e nasin sitelen pi kalama wan lon ma pi poka ona.]]'''[[nasin sitelen pi kalama wan]]''' li [[nasin pi sitelen toki]] kepeken [[sitelen wan kalama]]. ni la, nasin ni la, sitelen wan li sama kalama wan, lon tenpo mute. [[sitelen Lasina]] en [[sitelen Elena]] en [[sitelen Kililisa]] li ni. taso, nasin sitelen ale ''ala'' li ni. ante la, nasin sitelen li [[sitelen pi kulupu kalama]]<!-- abugida --> anu [[sitelen pi kipisi nimi]]<!-- syllabary --> anu [[sitelen pi nimi wan]]<!-- logographic -->.<br/>
<br/>
[[sitelen Apije]] li kepeken nasin sitelen ni, tan ni: jan li ken kama sona pona kepeken pali lili.<br/>
<br/>
<br/>
<br/>
[[sitelen suno]]: Photograph ✅<br/>
[[sitelen ko]]: Painting✅<br/>
[[sitelen kiwen]]: Sculpture<br/>
[[sitelen lipu]]: Drawing✅<br/>
[[sitelen kipisi]]: Collage<br/>
[[sitelen pi kipisi leko]]: Mosaic<br/>
[[sitelen tomo]]: Installation art<br/>
[[sitelen sijelo]]: Printing<br/>
[[sitelen musi sijelo]]: Printmaking<br/>
[[sitelen pi ijo insa]]: Assemblage<br/>
[[sitelen leko]]: Pixel art<br/>
<br/>
<br/>
[[tan pi lon ijo]]: ??? (origin)<br/>
[[tan pi lon pali]]: Reason (argument)<br/>
<br/>
planes → [[supa lon]]<br/>
surfaces → [[selo lon]]<br/>
'''[[ale ijo]]''' li toki e [[ale]]<br/>
<br/>
[[telo Sintu]]: Indus River✅<br/>
[[linja (telo) Sintu]]: Indus River Delta<br/>
[[ma Alapa]]: Harappan / Indus Valley Civilization✅<br/>
[[ma Atala]]: Atlantis<br/>
[[ma tomo Atala]]: Atlanta<br/>
<br/>
Hinduism<br/>
[[Intu]] → [[nasin sewi Sanatana]] ✅<br/>
<br/>
Pacific: [[Pasipi]] → [[Pasipiko]]<br/>
{{nimi ijo|telo suli Pasipiko|Pacífico|toki Epanja|tan pi pilin pona}}<br/>
Atlantic: [[Alansi]] → [[Atala]]<br/>
{{nimi ijo|telo suli Atala|Ἀτλαντικῷ πελάγει|toki Elina|telo suli pi sewi Atala}}<br/>
Arctic: [[Asika]] → [[Asiko]]<br/>
{{nimi ijo|telo suli Asiko|Ἀρκτικός|toki Elina|(ma pi) soweli wawa suli}}<br/>
Antarctic: [[Antasika]] → [[Antasiko]]<br/>
{{nimi ijo|telo suli Asiko|Ἀντἀρκτικός|toki Elina|jasima pi (ma pi) soweli wawa suli}}<br/>
Indian: [[Palata]] → [[Intusan]]<br/>
{{nimi ijo|telo suli Intusan|}}<br/>
<br/>
[[Sintu]]<br/>
[[telo Sintu]]: river✅<br/>
[[ma Sintu]]: Indus river valley✅<br/>
[[lupa Sintu]]: Indus gorge✅<br/>
[[ma ko Sintu]]: Indus valley desert✅<br/>
[[ma Sinte]]: Sindh, Pakistan✅<br/>
[[toki Sinte]]: Sindhi language✅<br/>
[[kulupu Sinte]]: Sindhis✅<br/>
[[kulupu Sinte pi nasin Sanatana]] = Sindhi Hindus ✅<br/>
[[sitelen Sintu]] → [[Meluka]] = Indus writing<br/>
[[toki Sintu]] → [[Meluka]] = Harrapan language<br/>
[[toki Insi]] stays [[toki Insi]] (Hindi)✅<br/>
[[toki Intusan]]: Hindustan language✅<br/>
[[nimi Intusan]]: Hindustan✅<br/>
[[supa Intusan]]: Indian plate<br/>
<br/>
[[ma lili Intusan]]: Insular India<br/>
[[ma Intusan]]: Indian subcontinent✅<br/>
[[ma Tasinasija]]: South Asia<br/>
<br/>
[[ma Inteja]]: East Indies<br/>
[[ma Inteja Intusan]] anu [[ma Inteja suli]]: Greater India (Indies)<br/>
[[ma Inteja Amelika]]: West Indies<br/>
[[ma Palata Akan]] anu [[ma Palata suli]] anu [[ma Palata pi kipisi ala]]: Akhand Bharat<br/>
<br/>
<br/>
[[KULUPU SENSINE]] <br/>
<br/>
The Pali Project <br/>
Belum dijajal:<br/>
• Balli (disambiguation)<br/>
• Bali (name)<br/>
• Bari (disambiguation)<br/>
• Bari (name)<br/>
• Fali<br/>
• Faris<br/>
• Pari<br/>
• Päri<br/>
<br/>
Yang belum:<br/>
• Kings and mythological figures<br/>
• Religion<br/>
• Bali bombings (2002 & 2005)<br/>
<br/>
[[tomo sewi Palalesuwa Pali]] → Ballaleshwar Temple<br/>
[[tomo sona Palise Sata]] / [[tomo sona Pali]]<br/>
→ Palisades Charter High School<br/>
[[kulupu Nijolipela pi nasin lawa]]<br/>
→ Partido Neo-Liberal - PALI<br/>
[[kon tawa Pali]]<br/>
→ Pali Hurricane<br/>
<br/>
toki Teluku la, nimi Palle anu nimi Palli anu nimi Pally li toki e ma tomo lili.<br/>
<br/>
nimi Palli li toki e tomo pi nasin sewi Intu ala lon ma Palata lon poka pi waso lete.<br/>
<br/>
kulupu jan Wanija: ona li lon poka pi soweli lete lon ma Tami Natu. tenpo pini la, nimi ona li kulupu jan Pali (Palli).<br/>
<br/>
toki Malajalan la, nimi Palli (പള്ളി) li toki e tomo sewi tawa nasin sewi Kito. <br/>
<br/>
ma:<br/>
• [[telo poka Pali]] → Bali Sea<br/>
• [[telo palisa Pali]] → Bali Strait<br/>
[[toki Pali pi ma Naselija]] → Pali language (Chadic)<br/>
<br/>
[[ma Kepi I Pisi I Pale]] / [[ma palisa Pali]] → Kepi i Bishti i Pallës<br/>
[[nena ma Pali Ton]] / [[nena ma Pali]] → Pali Dome<br/>
[[ma tomo Pali pi ma Sonko]] → Phari, China<br/>
[[ma tomo (lili) Pali pi ma Mosijo]] → Páli, Hungary<br/>
<br/>
[[ma Palata]] <br/>
[[ma (tomo lili) Pali pi ma (kipisi) Pija]]<br/>
→ Pali, Darbhanga, Bihar, India<br/>
[[ma (tomo lili) Pali pi ma (kipisi) Alijana]]<br/>
→ Pali, Rewari, Haryana, India<br/>
[[ma Pisinpu Pali]] / [[ma (tomo) Pali pi ma (kipisi) Mateja]]<br/>
→ Pali, Umaria, Madhya Pradesh, India<br/>
[[ma Pali lili pi ma (sijelo) Lawika]] | ([[ma tomo lili]])<br/>
→ Pali (Town), Raigad, Maharashtra, India<br/>
[[ma (tomo lili) Pali Kowatan]]<br/>
→ Pali Village (Pali Goathan, Bandra, Mumbai, Maharashtra, India)<br/>
[[ma Pali suli pi ma (sijelo) Lawika]] | ([[ma tomo lili]])<br/>
→ Pali (City), Raigad, Maharashtra , India<br/>
[[ma tomo Pali pi ma (sijelo) Tana]]<br/>
→ Pali, Thane, Maharashtra, India<br/>
[[ma sijelo Pali pi ma Palata]] ||| [[ma Tawan ala]]<br/>
→ Pali district, Rajasthan, India<br/>
[[ma tomo Pali suli]] ([[ma tomo lawa]])<br/>
→ Pali, Pali district, Rajasthan, India✅<br/>
[[ma tomo Pali lili]]✅<br/>
→ Bali, Pali district, Rajasthan, India ✅<br/>
[[kipisi wile pi ma sijelo Pali]]✅<br/>
→ LAW: Pali (Lok Sabha constituency)✅<br/>
[[kipisi wile pi ma tomo Pali suli]]✅<br/>
→ LAW: Pali (Assembly constituency)✅<br/>
[[kipisi wile pi ma tomo Pali lili]]✅<br/>
→ LAW: Bali (Assembly constituency)✅<br/>
<br/>
[[ma (tomo) Pali pi ma (sijelo) Atowi]]<br/>
→ Pali, Hardoi, Uttar Pradesh, India<br/>
[[ma (tomo lili) Pali pi ma (sijelo) Lajepaleli]]<br/>
→ Pali, Raebareli, Uttar Pradesh, India<br/>
[[ma (tomo) Pali pi ma (sijelo) Lalipu]]<br/>
→ Pali, Lalitpur, Uttar Pradesh, India<br/>
[[ma (tomo lili) Pali pi ma (sijelo) Sajunpu]]<br/>
→ Pali, Jaunpur, Uttar Pradesh, India<br/>
[[ma (tomo lili) Pali pi ma (sijelo) Papa]]<br/>
→ Bali, Bagpat, Uttar Pradesh, India<br/>
[[ma (tomo lili) Ali Naka Pali]] <br/>
→ Ali Nagar Pali<br/>
<br/>
{{nimi ijo|'''[[ma Pali Tewankan]]'''|Bali Dewanganj}} anu '''[[ma Pali]]''' taso li ma tomo lili, lon {{lipu li ala|ma kulupu Koka nanpa wan|Q5577367}}, lon {{lipu li ala|ma kipisi sinpin Alanpa|Q4783983}}, lon {{lipu li ala|ma sijelo Ukili|Q548518}}, lon [[ma Panla pi weka suno]]. tenpo sike nanpa 2011 la, jan 4063 li lon.<br/>
<br/>
[[kipisi ma pi ma Palata]]<br/>
# [[ma kipisi (lawa)]]<br/>
→ State: [[ma kipisi wile]]<br/>
→ Union territories: [[ma kipisi lawa]]<br/>
# [[ma sinpin]] → Division<br/>
# [[ma sijelo]] → District<br/>
# [[ma kipisi sinpin]] → Subdivision<br/>
# [[ma kipisi sijelo]] → Subdistrict<br/>
# [[ma kulupu]] → Block<br/>
# [[ma tomo lili]] → Village <br/>
~ [[ma jan]] → Urban<br/>
~ [[ma insa]] → Rural<br/>
<br/>
<br/>
[[ma (tomo lili) Pali pi ma Elina]]<br/>
→ li ma tomo lili lon poka pi telo suli, lon [[ma Milopotamo]], lon [[ma Lesino]], lon {{lipu li ala|ma lili Kite|Q34374}}, lon [[ma Elina]].<br/>
→ Bali, Greece<br/>
<br/>
[[ma (tomo) Pali pi ma Kamelun]]<br/>
→ li ma tomo lon poka pi pini suno pi {{lipu li ala|ma Pamenta|Q528432}}. ona li lon ma Mesan, lon [[ma Kamelun]] pi poka insa pi [[nasin pi soweli lete|soweli lete]] pi [[nasin pi pini suno|pini suno]]. tenpo sike nanpa 2001 la, jan 32 000 li lon.<br/>
→ Bali, Cameroon<br/>
<br/>
[[ma kipisi Pale (pi ma Itejopija)]]<br/>
li ma kipisi lon [[ma Itejopija]]. tenpo pini la, nimi ona li ma Itejopija pi [[nasin pi open suno|poka pi open suno]].<br/>
→ Bale, Ethiopia<br/>
<br/>
[[ma Pali pi ma Naselija]]<br/>
ma Pali li ma pi lawa poka, lon {{lipu li ala|ma kipisi Tawapa|Q463959}}, lon [[ma Naselija]].<br/>
→ Bali, Nigeria<br/>
<br/>
[[ma Palawi (pi ma Pasi)]]<br/>
{{nimi ijo|'''[[ma Palawi]]'''|بله اي|toki Pasi}} anu '''[[ma Pali]]''' li ma tomo lili, lon {{lipu li ala|ma insa Siwe Sa|Q14905464}}, lon {{lipu li ala|ma Pajankan|Q4874299}}, lon {{lipu li ala|ma Pawe|Q393366}}, lon {{lipu li ala|ma kipisi Kemansa|Q174010}}, lon [[ma Pasi]]. jan 29 li lon ma ni, lon kulupu mama 7.<br/>
<br/>
[[ma Palinwan (pi ma Pasi)]]<br/>
{{nimi ijo|'''[[ma Palinwan]]'''|بريموند|toki Pasi}} anu '''[[ma Pali]]''' li ma tomo lili, lon {{lipu li ala|ma insa Omeje|Q14851297}}, lon {{lipu li ala|ma Sapole Saja|Q1291765}}, lon {{lipu li ala|ma kipisi Kemansa|Q174010}}, lon [[ma Pasi]]. tenpo sike nanpa 2006 la, jan 358 li lon ma ni, lon kulupu mama 84.<br/>
<br/>
[[ma Puli (pi ma Tuku)]]<br/>
li ma tomo lili, lon {{lipu li ala|ma kipisi Senkan|Q197564}}, lon [[ma Tuku]].<br/>
→ Buli, Bhutan<br/>
<br/>
[[ma Pali pi ma Sonko]]<br/>
li ma tomo lili, lon {{lipu li ala|ma Siliwe|Q1339849}}, lon {{lipu li ala|ma tomo Lanso|Q183584}}, lon {{lipu li ala|ma kipisi Kansu|Q42392}}, lon [[ma Sonko]]. ma Pali en ma Lanso li weka pi mute km 10.<br/>
<br/>
[[ma (lili) Uneja]]<br/>
→ lawa: [[ma (kipisi) Niju Piten pi poka pi pini suno]]<br/>
→ sijelo: [[kulupu Witu pi ma lili]], [[kulupu Melanesija pi ma lili]]<br/>
<br/>
<br/>
<br/>
[[ma insa Pali (Panuka Apa Lamatan Ili)]] <br/>
→ Kabupaten PALI, Sumatra Selatan, Indonesia <br/>
[[ma noka Pali]] / [[ma (tomo lili) Pali pi ma Tana Tolasa]]<br/>
→ Pali', Bittuang, Tana Toraja<br/>
[[ma Kole Palijan]]<br/>
→ Kole Palian, Bittuang, Tana Toraja<br/>
<br/>
[[ma tomo (lili) Pali pi ma Sinakola]]<br/>
→ Pali, Montenegro<br/>
<br/>
[[ma tomo Pali pi ma Nepa]]<br/>
→ Pali, Nepal<br/>
<br/>
[[nasin suli Pali]]<br/>
→ Pali Highway (Hawaii Route 61), Hawaii, USA<br/>
[[ma Nujuwanu Pali]]<br/>
→ Nu'uanu Pali, Hawaii, USA<br/>
[[ma Na Pali]]<br/>
→ Nā Pali Coast State Park, Hawaii, USA<br/>
[[ma tomo Palo Ato]]<br/>
→ Palo Alto, California, USA<br/>
<br/>
[[ma sijelo Pali pi ma Tawan]]<br/>
→ Bali District, New Taipei City, Taiwan<br/>
TWN: <br/>
# Province → [[ma kipisi anpa]]<br/>
# Special municipalities → [[ma kipisi sewi]]<br/>
# Autonomus municipalities → [[ma kipisi tomo]]<br/>
# County → [[ma kipisi insa]]<br/>
## County-administered cities → [[ma tomo kipisi]]<br/>
## Townships → [[ma tomo]]<br/>
• Rural townships → [[ma tomo insa]]<br/>
• Urban townships → [[ma tomo jan]]<br/>
• Mountain indigenous townships → [[ma tomo nena]]<br/>
## D<br/>
istrict → [[ma sijelo]]<br/>
• District → [[ma sijelo tomo]]<br/>
• Mountain indigenous districts of municipalities → [[ma sijelo nena]]<br/>
### Village → [[ma noka]]<br/>
urban → +jan<br/>
rural → +insa<br/>
<br/>
[[ma tomo (lili) Pali pi ma Lan]]<br/>
→ Pälli, Lääne-Nigula Parish, Lääne County, Estonia<br/>
[[ma tomo (lili) Pali pi ma Iju]]<br/>
→ Palli, Hiiumaa Parish, Hiiu County, Estonia<br/>
[[ma tomo (lili) Pali pi ma Olu]]<br/>
→ Palli, Rõuge Parish, Võru County, Estonia<br/>
<br/>
<br/>
lz26od1ltqvgxny8t5sukfw9su69y6d
kulupu nasin
0
13034
72635
2026-11-01T04:35:49Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "[[sitelen:Diagram Systems Text.svg|thumb|kulupu nasin li esun ala e ijo li esun ala e wawa; anu esun ala e ijo li esun e wawa; anu esun e ijo li esun e wawa.]]'''kulupu nasin''' anu '''nasin''' taso<ref>{{tan sona|toki tan=toki Inli|linja=https://kemeka.pona.la/?q=system|tan=lipu Kemeka|tenpo lukin=2026-11-01}}</ref> taso li ''kulupu'' pi [[ijo]] linja, li pali kepeken ''nasin'', la ona li ken kama wan pona. ijo ni li ken [[lon]] anu ala. kulupu nasin..."
72635
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Diagram Systems Text.svg|thumb|kulupu nasin li esun ala e ijo li esun ala e wawa; anu esun ala e ijo li esun e wawa; anu esun e ijo li esun e wawa.]]'''kulupu nasin''' anu '''nasin''' taso<ref>{{tan sona|toki tan=toki Inli|linja=https://kemeka.pona.la/?q=system|tan=lipu Kemeka|tenpo lukin=2026-11-01}}</ref> taso li ''kulupu'' pi [[ijo]] linja, li pali kepeken ''nasin'', la ona li ken kama wan pona. ijo ni li ken [[lon]] anu ala. kulupu nasin li ken tan pali jan (sama ilo) anu tan pali jan ala (sama [[kulupu mun mi]])
== tan sona ==
{{reflist}}
d4k3lvojt2xgdfje9s4kr75omyehxnf
72636
72635
2026-11-01T04:36:06Z
Jan Sapilisan
2676
72636
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Diagram Systems Text.svg|thumb|kulupu nasin li esun ala e ijo li esun ala e wawa; anu esun ala e ijo li esun e wawa; anu esun e ijo li esun e wawa.]]'''kulupu nasin''' anu '''nasin''' taso<ref>{{tan sona|toki tan=toki Inli|linja=https://kemeka.pona.la/?q=system|tan=lipu Kemeka|tenpo lukin=2026-11-01}}</ref> li ''kulupu'' pi [[ijo]] linja, li pali kepeken ''nasin'', la ona li ken kama wan pona. ijo ni li ken [[lon]] anu ala. kulupu nasin li ken tan pali jan (sama ilo) anu tan pali jan ala (sama [[kulupu mun mi]])
== tan sona ==
{{reflist}}
cjz6rchmzjo11wjsneetdvmpdtu707x
72637
72636
2026-11-01T04:37:41Z
Jan Sapilisan
2676
72637
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Diagram Systems Text.svg|thumb|kulupu nasin li esun ala e ijo li esun ala e wawa; anu esun ala e ijo li esun e wawa; anu esun e ijo li esun e wawa.]]'''kulupu nasin''' anu '''nasin''' taso<ref>{{tan sona|toki tan=toki Inli|linja=https://kemeka.pona.la/?q=system|tan=lipu Kemeka|tenpo lukin=2026-11-01}}</ref> li ''kulupu'' pi [[ijo]] ni: ona wan li linja tawa ona ante, la ona ale li pali tan ''nasin'', li kama wan pona tan nasin ni. ijo ni li ken [[lon]] anu ala. kulupu nasin li ken tan pali jan (sama ilo) anu tan pali jan ala (sama [[kulupu mun mi]])
== tan sona ==
{{reflist}}
r74gmfual34drg1an2vz61qu4karq2v
noka kulupu
0
13035
72638
2026-11-01T04:44:37Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "pilin sona la, '''noka kulupu''' li wan ''noka'' ni: ona li ''kulupu'' e ijo, li kama sona e sama ona. tan noka kulupu la, mi ken kama jo e [[kili pi pilin insa]], anu [[sona pi alasa lon|alasa e lon]], anu toki e ijo ante. ken la, ona li kon pi [[nimi]] mute. lili la, noka kulupu li toki e ni: jan li sona e ijo la, ona li sona seme e ijo ni? sama ni: nimi "soweli" li toki e noka kulupu ''soweli''. jan li sona e soweli la, sona ale ni li noka kulupu..."
72638
wikitext
text/x-wiki
pilin sona la, '''noka kulupu''' li wan ''noka'' ni: ona li ''kulupu'' e ijo, li kama sona e sama ona. tan noka kulupu la, mi ken kama jo e [[kili pi pilin insa]], anu [[sona pi alasa lon|alasa e lon]], anu toki e ijo ante. ken la, ona li kon pi [[nimi]] mute.
lili la, noka kulupu li toki e ni: jan li sona e ijo la, ona li sona seme e ijo ni? sama ni: nimi "soweli" li toki e noka kulupu ''soweli''. jan li sona e soweli la, sona ale ni li noka kulupu soweli.
09879qint53mbljfpsy4z0yjm55ocr9
nimi:taki
100
13036
72639
2026-11-01T04:52:17Z
Jan Sapilisan
2676
/* */
72639
wikitext
text/x-wiki
{{sitelen nimi}}
{{nimi ni li sin}}
{{nimi ni li lili}}
== kon ==
# ''nimi ijo'': [[kiwen kama]] en [[nasin pi kiwen kama]]
#: ''sitelen mute li lon sinpin tan taki.''
# ''nimi ante'': ijo li jo e nasin sama kiwen kama.
# ''nimi pali'': ijo li kama wan tan nasin pi kiwen kama.
== tan ==
[[toki Anku]]: {{toki ante|탁 (tag)}}, "(kalama pi kiwen kama)"
3wb5vb70zgpm3qjzglxih249btl9lmp
nimi:pika
100
13037
72640
2026-11-01T04:56:04Z
Jan Sapilisan
2676
/* */
72640
wikitext
text/x-wiki
{{sitelen nimi}}
{{nimi ni li sin}}
{{nimi ni li lili}}
== kon ==
# ''nimi ijo'': [[wawa ilo]]
#: ''ilo mi li wile e pika.''
# ''nimi ante'': ijo li jo e wawa ilo.
# ''nimi pali'': ijo li pana e wawa ilo.
== tan ==
[[toki Nijon]]: {{toki ante|ピカチュウ (Pikachū)}}, "ijo Pikasu", ona li [[musi Pokemon|ijo Pokemon]] pi wawa ilo.
qvnoc3cgpnmuen21yfx5pup3g4l36we
kiwen kama
0
13038
72641
2026-11-01T05:04:28Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "[[sitelen:Magnetite sample with neodymium magnet.jpg|thumb|jan li luka e kiwen kama. ona li kama e kiwen.]]'''kiwen kama''' anu '''kiwen {{nimi|taki}}''' li [[sijelo|ijo]] ni: ona li lon e [[kon pi kiwen kama]]. jan li ken ala lukin e kon ni. taso, tan ona la, kiwen kama en [[kiwen mani]] li ken kama wan. kiwen kama li jo e poka sinpin e poka monsi. poka ante pi kiwen kama tu li kama poka la, ona li wile wan. taso, poka sama pi kiwen kama tu li kama..."
72641
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Magnetite sample with neodymium magnet.jpg|thumb|jan li luka e kiwen kama. ona li kama e kiwen.]]'''kiwen kama''' anu '''kiwen {{nimi|taki}}''' li [[sijelo|ijo]] ni: ona li lon e [[kon pi kiwen kama]]. jan li ken ala lukin e kon ni. taso, tan ona la, kiwen kama en [[kiwen mani]] li ken kama wan.
kiwen kama li jo e poka sinpin e poka monsi. poka ante pi kiwen kama tu li kama poka la, ona li wile wan. taso, poka sama pi kiwen kama tu li kama poka la, ona li wile ala wan. ni li [[nasin pi kiwen kama]].
gvmhoazf5a201gwlqitfmahzw11txu5
nasin pi kiwen kama
0
13039
72642
2026-11-01T05:09:40Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "{{o lukin lon nimi|taki}}[[sitelen:Metal shavings around bar magnet (close-up).jpg|thumb|kiwen mani lili mute li lon poka kiwen mani la, ona li lon e sijelo ni.]]'''nasin pi kiwen kama''' anu '''{{nimi|taki}}''' li nasin tawa ijo ni: ona li lon e [[kon pi kiwen kama]] li wile kama e ijo pi nasin ni kin. ona en [[wawa linja]] li wan la, ona li [[nasin pi wan suno]]."
72642
wikitext
text/x-wiki
{{o lukin lon nimi|taki}}[[sitelen:Metal shavings around bar magnet (close-up).jpg|thumb|kiwen mani lili mute li lon poka kiwen mani la, ona li lon e sijelo ni.]]'''nasin pi kiwen kama''' anu '''{{nimi|taki}}''' li nasin tawa ijo ni: ona li lon e [[kon pi kiwen kama]] li wile kama e ijo pi nasin ni kin. ona en [[wawa linja]] li wan la, ona li [[nasin pi wan suno]].
gjibtqac45y5cvws6x0rf4jjiie9f7z
kon pi suli ijo
0
13040
72643
2026-11-01T05:18:18Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "[[sitelen:VFPt charges plus minus thumb.svg|thumb|[[wan lili]] pi [[kule pi wawa ilo|kule lon]] en wan lili pi [[kule pi wawa ilo|kule weka]] li lon [[kon pi wawa ilo]].]]'''kon pi suli ijo''' la, ale pi [[kon poki tenpo]] li jo e [[suli ijo]]. ona li ken kama tu: [[kon pi suli ijo nanpa]] en [[kon pi suli ijo nasin]]. kon pi suli ijo nanpa la, suli ijo li nanpa taso li jo ala e nasin, sama ni: sitelen ma li pana e sona pi [[suli seli]]. kon pi suli..."
72643
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:VFPt charges plus minus thumb.svg|thumb|[[wan lili]] pi [[kule pi wawa ilo|kule lon]] en wan lili pi [[kule pi wawa ilo|kule weka]] li lon [[kon pi wawa ilo]].]]'''kon pi suli ijo''' la, ale pi [[kon poki tenpo]] li jo e [[suli ijo]]. ona li ken kama tu: [[kon pi suli ijo nanpa]] en [[kon pi suli ijo nasin]].
kon pi suli ijo nanpa la, suli ijo li nanpa taso li jo ala e nasin, sama ni: sitelen ma li pana e sona pi [[suli seli]].
kon pi suli ijo nasin la, suli ijo li [[suli nasin]], sama ni: sitelen ma li pana e sona pi [[kon tawa|tawa kon]].
iuhlx082uibbfv49iqvug1gzb5q5vn0
72644
72643
2026-11-01T05:19:27Z
Jan Sapilisan
2676
/* */
72644
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:VFPt charges plus minus thumb.svg|thumb|[[wan lili]] pi [[kule pi wawa ilo|kule lon]] en wan lili pi [[kule pi wawa ilo|kule weka]] li lon [[kon pi wawa ilo]].]]'''kon pi suli ijo''' la, ale pi [[kon poki tenpo]] wan li jo e [[suli ijo]]. ken la, ona tu li lon: kon pi suli ijo nanpa en kon pi suli ijo nasin.
kon pi suli ijo nanpa la, suli ijo li nanpa taso li jo ala e nasin, sama ni: sitelen ma li pana e sona pi [[suli seli]].
kon pi suli ijo nasin la, suli ijo li [[suli nasin]], sama ni: sitelen ma li pana e sona pi [[kon tawa|tawa kon]].
4pu624tn714zd1cvy4waj8jtgy9stc1
kon pi kiwen kama
0
13041
72645
2026-11-01T05:27:44Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "'''kon pi kiwen kama''' anu '''kon {{nimi|taki}}''' la, [[kon poki]] li nanpa e [[nasin pi kiwen kama]] lon [[wan lon]]. kon pi kiwen kama li: *weka e [[kule pi wawa ilo|kule tawa pi wawa ilo]] *li lon e [[wawa sike]] lon [[kiwen kama]] *li kama anu weka e ijo pi kiwen kama, sama [[kiwen mani]] *li ante e tawa pi [[wawa ilo]]. kon pi kiwen kama li kama tan: *[[kiwen kama]] anu ijo sama *[[kule pi wawa ilo]] li tawa"
72645
wikitext
text/x-wiki
'''kon pi kiwen kama''' anu '''kon {{nimi|taki}}''' la, [[kon poki]] li nanpa e [[nasin pi kiwen kama]] lon [[wan lon]].
kon pi kiwen kama li:
*weka e [[kule pi wawa ilo|kule tawa pi wawa ilo]]
*li lon e [[wawa sike]] lon [[kiwen kama]]
*li kama anu weka e ijo pi kiwen kama, sama [[kiwen mani]]
*li ante e tawa pi [[wawa ilo]].
kon pi kiwen kama li kama tan:
*[[kiwen kama]] anu ijo sama
*[[kule pi wawa ilo]] li tawa
akzrtthpnnz4e9xs88pbbgo0nvveddm
72646
72645
2026-11-01T05:28:29Z
Jan Sapilisan
2676
72646
wikitext
text/x-wiki
'''kon pi kiwen kama''' anu '''kon {{nimi|taki}}''' li [[kon pi suli ijo]], la [[kon poki]] li nanpa e [[nasin pi kiwen kama]] lon [[wan lon]].
kon pi kiwen kama li:
*weka e [[kule pi wawa ilo|kule tawa pi wawa ilo]]
*li lon e [[wawa sike]]<!-- torque --> lon [[kiwen kama]]
*li kama anu weka e ijo pi kiwen kama, sama [[kiwen mani]]
*li ante e tawa pi [[wawa ilo]].
kon pi kiwen kama li kama tan:
*[[kiwen kama]] anu ijo sama
*[[kule pi wawa ilo]] li tawa
k9k7jihstk4n43sl5bofnbmw7k7l1g0
kon pi wawa ilo
0
13042
72647
2026-11-01T05:36:30Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "{{poki sona pi suli ijo |nimi=kon pi wawa ilo |sitelen=VFPt image charge plane horizontal.svg |suli sitelen=250px |toki pi anpa sitelen=[[kule pi wawa ilo|kule lon]] li lon poka pi supa pi suli mute. supa li wile e [[wawa ilo]]. linja mute li pana sona e kon pi wawa ilo. |sitelen lili='''E''' |wan suli=[[wan Pota]] pi [[wan Mete]] (V/m) |wan suli noka=kg⋅m⋅s<sup>−3</sup>⋅A<sup>−1</sup> |ale='''M''' '''L''' '''T'''<sup>−3</sup> '''I'''<sup>..."
72647
wikitext
text/x-wiki
{{poki sona pi suli ijo
|nimi=kon pi wawa ilo
|sitelen=VFPt image charge plane horizontal.svg
|suli sitelen=250px
|toki pi anpa sitelen=[[kule pi wawa ilo|kule lon]] li lon poka pi supa pi suli mute. supa li wile e [[wawa ilo]]. linja mute li pana sona e kon pi wawa ilo.
|sitelen lili='''E'''
|wan suli=[[wan Pota]] pi [[wan Mete]] (V/m)
|wan suli noka=kg⋅m⋅s<sup>−3</sup>⋅A<sup>−1</sup>
|ale='''M''' '''L''' '''T'''<sup>−3</sup> '''I'''<sup>−1</sup>
}}'''kon pi wawa ilo''' li [[kon pi suli ijo]] li sike e [[kule pi wawa ilo]], sama [[wan insa pi wawa weka]]. ona li noka tawa ale mi. ona en [[kon pi kiwen kama]] li wan la, ona li [[kon pi wan suno]].
403g4yp8g4g7arkmuxpvmql8hweqhgz
72648
72647
2026-11-01T05:38:21Z
Jan Sapilisan
2676
/* */
72648
wikitext
text/x-wiki
{{poki sona pi suli ijo
|nimi=kon pi wawa ilo
|nimi ante=kon pika
|sitelen=VFPt image charge plane horizontal.svg
|suli sitelen=250px
|toki pi anpa sitelen=[[kule pi wawa ilo|kule lon]] li lon poka pi supa pi suli mute. supa li wile e [[wawa ilo]]. linja mute li pana sona e kon pi wawa ilo.
|sitelen lili='''E'''
|wan suli=[[wan Pota]] pi [[wan Mete]] (V/m)
|wan suli noka=kg⋅m⋅s<sup>−3</sup>⋅A<sup>−1</sup>
|ale='''M''' '''L''' '''T'''<sup>−3</sup> '''I'''<sup>−1</sup>
}}'''kon pi wawa ilo''' anu '''kon {{nimi|pika}}''' li [[kon pi suli ijo]] li sike e [[kule pi wawa ilo]], sama [[wan insa pi wawa weka]]. ona li noka tawa ale mi. ona en [[kon pi kiwen kama]] li wan la, ona li [[kon pi wan suno]].
2xlndgp93dvza0u5d29ngi8u8l6sn3d
kon pi wawa suno
0
13043
72650
2026-11-01T05:38:52Z
Jan Sapilisan
2676
jan Jan Sapilisan li ante e nimi pi lipu "[[kon pi wawa suno]]" tawa lipu "[[kon pi wan suno]]": wan lili noka la, ona li wan suno
72650
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[kon pi wan suno]]
39oco8uaea4wqib8o4c3i4vkxsb6m5j
ijo telo
0
13044
72658
2026-11-01T06:32:53Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "'''ijo pi tawa telo''' anu '''ijo telo''' li [[ijo sijelo]] ni: ona li tawa sama [[telo]]. ni la, ona li lon poki la, ona li wile tawa poka ale pi insa poki. [[telo]] en [[kon]] en [[kon wawa]]<!-- plasma --> li ni. jan li kama sona e ona lon [[sona pi ijo telo]]."
72658
wikitext
text/x-wiki
'''ijo pi tawa telo''' anu '''ijo telo''' li [[ijo sijelo]] ni: ona li tawa sama [[telo]]. ni la, ona li lon poki la, ona li wile tawa poka ale pi insa poki. [[telo]] en [[kon]] en [[kon wawa]]<!-- plasma --> li ni.
jan li kama sona e ona lon [[sona pi ijo telo]].
jwr9kb17fp81ayg1noacxi3thpq2hi2
72697
72658
2026-11-01T09:30:08Z
Jan Sapilisan
2676
/* */
72697
wikitext
text/x-wiki
{{kon ante|||selo telo}}'''ijo pi tawa telo''' anu '''ijo telo''' li [[ijo sijelo]] ni: ona li tawa sama [[telo]]. ni la, ona li lon poki la, ona li wile tawa poka ale pi insa poki. [[telo]] en [[kon]] en [[kon wawa]]<!-- plasma --> li ni.
jan li kama sona e ona lon [[sona pi ijo telo]].
[[kulupu:sona pi nasin ijo]]
gsbbbrs4v05ulc52q7rdxc4yuedhneg
72709
72697
2026-11-01T09:48:36Z
Jan Sapilisan
2676
/* */
72709
wikitext
text/x-wiki
{{kon ante|||ken selo telo}}'''ijo pi tawa telo''' anu '''ijo telo''' li [[ijo sijelo]] ni: ona li tawa sama [[telo]]. ni la, ona li lon poki la, ona li wile tawa poka ale pi insa poki. [[telo]] en [[kon]] en [[kon wawa]]<!-- plasma --> li ni.
jan li kama sona e ona lon [[sona pi ijo telo]].
[[kulupu:sona pi nasin ijo]]
0h5dgfa9d8n2g1kjap0xhqm7ktv9hqj
wan lili pi kule ante
0
13045
72659
2026-11-01T07:29:14Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "[[sitelen:Ionic bonding.svg|thumb|[[wan insa pi wawa weka]] li tawa [[wan lili awen|wan awen]] ante la, wan awen pi poka open li kama kule lon; wan awen pi poka pini li kama kule weka.]]'''wan lili pi kule ante''' li [[wan lili awen]] anu [[wan lili kulupu]] ni: [[kule pi wawa ilo|kule]] ona li [[kule insa pi wan lili awen|insa]] ala. ni la, mute pi [[wan insa pi wawa lon|kule lon]] en mute pi [[wan insa pi wawa weka|kule weka]] o sama ala. mute pi k..."
72659
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Ionic bonding.svg|thumb|[[wan insa pi wawa weka]] li tawa [[wan lili awen|wan awen]] ante la, wan awen pi poka open li kama kule lon; wan awen pi poka pini li kama kule weka.]]'''wan lili pi kule ante''' li [[wan lili awen]] anu [[wan lili kulupu]] ni: [[kule pi wawa ilo|kule]] ona li [[kule insa pi wan lili awen|insa]] ala. ni la, mute pi [[wan insa pi wawa lon|kule lon]] en mute pi [[wan insa pi wawa weka|kule weka]] o sama ala.
mute pi kule weka li ''lili'' tawa mute pi kule lon la, kule pi wan lili ni li '''lon''' (sama K<sup>+</sup>). mute pi kule weka li ''suli'' tawa mute pi kule lon la, kule pi wan lili ni li '''weka''' (sama Cl<sup>–</sup>, sama OH<sup>–</sup>)
4bynbep6lw5nbykh4g2c45fezhli6iq
ante kule pi wan lili
0
13046
72660
2026-11-01T07:37:00Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "[[sitelen:Aurora in Abisko near Torneträsk.jpg|thumb|[[sewi lukin|sewi]] li ken kama kule nasa tan ni: sewi mi li jo e [[wan lili]] mute [[kule pi wawa ilo|kule]]. kon pi [[mun So|suno mi]] li tawa [[mun Tela|sike ma]] la, ona li ante e ona. ni la, suno pi kule mute li kama.]]'''ante kule pi wan lili''' li pali ni: [[wan lili awen]] anu [[wan lili kulupu]] li kama [[kule pi wawa ilo|kule]] lon anu kama kule weka, tan ni: ona li pana anu kama jo e w..."
72660
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Aurora in Abisko near Torneträsk.jpg|thumb|[[sewi lukin|sewi]] li ken kama kule nasa tan ni: sewi mi li jo e [[wan lili]] mute [[kule pi wawa ilo|kule]]. kon pi [[mun So|suno mi]] li tawa [[mun Tela|sike ma]] la, ona li ante e ona. ni la, suno pi kule mute li kama.]]'''ante kule pi wan lili''' li pali ni: [[wan lili awen]] anu [[wan lili kulupu]] li kama [[kule pi wawa ilo|kule]] lon anu kama kule weka, tan ni: ona li pana anu kama jo e [[wan insa pi wawa lon]]. ona li ni la, ona li kama [[wan lili pi kule ante]].
2eak4hbl2dc44lninznqxmnh5kk5xqp
kon wawa
0
13047
72661
2026-11-01T07:44:26Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "[[sitelen:Fire in a fire pit.jpg|thumb|kon seli suno]][[sitelen:Lightning3.jpg|thumb|suno linja sewi]]'''kon wawa''' li [[nasin sijelo]] nanpa tu tu. ona li kama tan ni: [[kon]] la, kule pi [[wan lili]] mute ona [[ante kule pi wan lili|li kama ante]]. ni la, kon wawa li jo mute e ijo pi wawa kule (sama [[wan lili pi kule ante]], sama [[wan insa pi wawa weka]]). [[mun Tela|sike ma]] la, ona li weka. taso, ijo 99% pi [[ale sijelo|ale mun]] mi li kon waw..."
72661
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Fire in a fire pit.jpg|thumb|kon seli suno]][[sitelen:Lightning3.jpg|thumb|suno linja sewi]]'''kon wawa''' li [[nasin sijelo]] nanpa tu tu. ona li kama tan ni: [[kon]] la, kule pi [[wan lili]] mute ona [[ante kule pi wan lili|li kama ante]]. ni la, kon wawa li jo mute e ijo pi wawa kule (sama [[wan lili pi kule ante]], sama [[wan insa pi wawa weka]]). [[mun Tela|sike ma]] la, ona li weka. taso, ijo 99% pi [[ale sijelo|ale mun]] mi li kon wawa. kipisi mute mute a pi [[mun seli]] li kon wawa.
le42tybe70l9rdnq6re5e69f93xsquy
sona pi ijo telo
0
13048
72662
2026-11-01T07:51:13Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "'''sona tawa pi ijo telo''' li kipisi pi [[sona pi ijo sijelo]]<!-- physics-->, li toki e [[sona tawa]]<!-- mechanics--> pi [[ijo telo]] ([[telo]], [[kon]], [[kon wawa]]). ona li ken kama kipisi tawa sona tu: *[[sona pi ijo telo awen]] *[[sona pi ijo telo awen]]"
72662
wikitext
text/x-wiki
'''sona tawa pi ijo telo''' li kipisi pi [[sona pi ijo sijelo]]<!-- physics-->, li toki e [[sona tawa]]<!-- mechanics--> pi [[ijo telo]] ([[telo]], [[kon]], [[kon wawa]]). ona li ken kama kipisi tawa sona tu:
*[[sona pi ijo telo awen]]
*[[sona pi ijo telo awen]]
kh0vvvpd3g7fmewzyaj2zx079zjxr7y
72664
72662
2026-11-01T07:55:12Z
Jan Sapilisan
2676
/* */
72664
wikitext
text/x-wiki
'''sona tawa pi ijo telo''' li kipisi pi [[sona pi ijo sijelo]]<!-- physics-->, li toki e [[sona tawa]]<!-- mechanics--> pi [[ijo telo]] ([[telo]], [[kon]], [[kon wawa]]). ona li ken kama kipisi tawa sona tu:
*[[sona pi ijo telo awen]]
*[[sona pi ijo telo tawa]]
649j9e4xtkrx0vzu1bbhi8oonvkc0no
72668
72664
2026-11-01T08:04:19Z
Jan Sapilisan
2676
/* */
72668
wikitext
text/x-wiki
'''sona tawa pi ijo telo''' li kipisi pi [[sona pi nasin ijo]], li toki e [[sona tawa]]<!-- mechanics--> pi [[ijo telo]] ([[telo]], [[kon]], [[kon wawa]]). ona li ken kama kipisi tawa sona tu:
*[[sona pi ijo telo awen]]
*[[sona pi ijo telo tawa]]
irv5govllur8amhgh7g8663vqcdp1xl
sona pi ijo telo awen
0
13049
72663
2026-11-01T07:54:08Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "[[sitelen:Table of Hydraulics and Hydrostatics, Cyclopaedia, Volume 1.jpg|thumb|poki sona pi ijo telo awen, tan tenpo sike nanpa 1728]]'''sona pi ijo telo awen''' li kipisi pi [[sona pi ijo telo]], li kama sona e [[ijo telo]] ''awen''."
72663
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Table of Hydraulics and Hydrostatics, Cyclopaedia, Volume 1.jpg|thumb|poki sona pi ijo telo awen, tan tenpo sike nanpa 1728]]'''sona pi ijo telo awen''' li kipisi pi [[sona pi ijo telo]], li kama sona e [[ijo telo]] ''awen''.
nl298kmu001s8oisq8tiy8k4kfglsef
sona pi ijo telo tawa
0
13050
72665
2026-11-01T07:58:10Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "[[sitelen:Túnel de viento, vórtice de Von Karman.gif|thumb|[[pali ilo pi sama lon]] la, ijo telo li tawa li kama pilin e [[palisa tomo sike|palisa sike]] la, ona li tawa sama ni.]]'''sona pi ijo telo tawa''' li kipisi pi [[sona pi ijo telo]], li kama sona e [[ijo telo]] ''tawa''. ona li alasa sona e tawa pi ijo telo ([[telo]] en [[kon]]). ona li ken kama kipisi tawa sona tu: *[[sona pi tawa kon]] *sona pi tawa telo"
72665
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Túnel de viento, vórtice de Von Karman.gif|thumb|[[pali ilo pi sama lon]] la, ijo telo li tawa li kama pilin e [[palisa tomo sike|palisa sike]] la, ona li tawa sama ni.]]'''sona pi ijo telo tawa''' li kipisi pi [[sona pi ijo telo]], li kama sona e [[ijo telo]] ''tawa''. ona li alasa sona e tawa pi ijo telo ([[telo]] en [[kon]]). ona li ken kama kipisi tawa sona tu:
*[[sona pi tawa kon]]
*sona pi tawa telo
qcq6cnv3b8qsc9odgohvk3gdk76oiro
sona pi tawa kon
0
13051
72666
2026-11-01T08:01:08Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "[[sitelen:Airplane vortex edit.jpg|thumb|lon loje mute li tawa sike mute lon [[alasa sona]] pi [[kulupu Nasa]].]]'''sona pi tawa kon''' li kama sona e tawa [[kon]] e tawa pi [[kon tawa]]. mute la, ona li alasa sona e kon, lon ni: kon li kama pilin e [[kiwen]]."
72666
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Airplane vortex edit.jpg|thumb|lon loje mute li tawa sike mute lon [[alasa sona]] pi [[kulupu Nasa]].]]'''sona pi tawa kon''' li kama sona e tawa [[kon]] e tawa pi [[kon tawa]]. mute la, ona li alasa sona e kon, lon ni: kon li kama pilin e [[kiwen]].
9qggk7611bb9ztka7mlzvaeypro6cdt
72667
72666
2026-11-01T08:03:59Z
Jan Sapilisan
2676
72667
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Airplane vortex edit.jpg|thumb|lon loje mute li tawa sike mute lon [[alasa sona]] pi [[kulupu Nasa]].]]'''sona pi tawa kon''' li kama sona e tawa [[kon]] e tawa pi [[kon tawa]]. mute la, ona li alasa sona e kon, lon ni: kon li kama pilin e [[kiwen]]. ona li kipisi pi [[sona pi ijo telo tawa]], li kipisi pi [[sona pi ijo telo]], li kipisi pi [[sona tawa]], li kipisi pi [[sona pi nasin ijo]]
jk9gz27iljvpowsm4g36x779j4a74dm
sona tawa
0
13052
72669
2026-11-01T08:09:24Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "[[sitelen:Gyro.gif|thumb|ilo pi tawa sike]]'''sona tawa''' li kipisi pi [[sona pi nasin ijo]], li alasa sona e [[suli sijelo]] e [[ijo sijelo]] e [[tawa]] lon [[sijelo]]. [[suli sijelo]] li ken [[suli weka nasin|weka e ijo]]."
72669
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Gyro.gif|thumb|ilo pi tawa sike]]'''sona tawa''' li kipisi pi [[sona pi nasin ijo]], li alasa sona e [[suli sijelo]] e [[ijo sijelo]] e [[tawa]] lon [[sijelo]]. [[suli sijelo]] li ken [[suli weka nasin|weka e ijo]].
2z63bjfj174ru2r4j8n4tom0p2t9b4o
72670
72669
2026-11-01T08:09:50Z
Jan Sapilisan
2676
72670
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Gyro.gif|thumb|ilo pi tawa sike]]'''sona tawa''' li kipisi pi [[sona pi nasin ijo]], li alasa sona e [[wawa sijelo]] e [[ijo sijelo]] e [[tawa]] lon [[sijelo]]. [[wawa sijelo]] li ken [[suli weka nasin|weka e ijo]].
aurd6c1ax9rwlgj6htxpf8blcicgg8g
musi nasin
0
13053
72671
2026-11-01T08:17:17Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "[[sitelen:Gaming Board Inscribed for Amenhotep III with Separate Sliding Drawer, ca. 1390-1353 B.C.E.,49.56a-b.jpg|thumb|musi nasin ni li majuna mute, li tan [[ma Kuma]].]]'''musi nasin''' anu '''musi''' taso<ref>{{tan sona|toki tan=toki Inli|linja=https://kemeka.pona.la/?q=game|tan=lipu Kemeka|tenpo lukin=2026-11-01}}</ref> li [[musi]], li jo e [[nasin]], li ken jo e [[pini alasa|pini]]. jan li ken musi ni lon poka pi jan ala anu poka pi jan mute. mu..."
72671
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Gaming Board Inscribed for Amenhotep III with Separate Sliding Drawer, ca. 1390-1353 B.C.E.,49.56a-b.jpg|thumb|musi nasin ni li majuna mute, li tan [[ma Kuma]].]]'''musi nasin''' anu '''musi''' taso<ref>{{tan sona|toki tan=toki Inli|linja=https://kemeka.pona.la/?q=game|tan=lipu Kemeka|tenpo lukin=2026-11-01}}</ref> li [[musi]], li jo e [[nasin]], li ken jo e [[pini alasa|pini]]. jan li ken musi ni lon poka pi jan ala anu poka pi jan mute. musi nasin suli li [[musi supa]], li [[musi lipu]], li [[musi sijelo]], li [[musi ilo sitelen|musi ilo]]
== tan sona ==
{{reflist}}
f0gyakol9fnluyb2fcb3znbkl204f51
musi ilo
0
13054
72673
2026-11-01T08:20:03Z
Jan Sapilisan
2676
jan Jan Sapilisan li ante e nimi pi lipu "[[musi ilo]]" tawa lipu "[[musi ilo sitelen]]": ante la, musi ilo pi sitelen ala li lon
72673
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[musi ilo sitelen]]
0l2dl2og7v2vzpl31oksbxqhssq37ek
72676
72673
2026-11-01T08:25:36Z
Jan Sapilisan
2676
tenpo pini la lipu ni li tawa [[musi ilo sitelen]]. mi weka e ni.
72676
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Yahtzee Electronic game.png|thumb|musi Jasi li lon insa ilo.]]'''musi ilo''' li [[musi nasin]], la jan li musi e ona kepeken [[wawa ilo|ilo wawa]]. tenpo ni la, musi ilo pi suli nanpa wan li [[musi ilo sitelen]]. ante la, [[musi ilo luka]]<!--handheld--> en [[musi ilo tomo]]<!--arcade--> en [[musi ilo kalama]]<!--audio game--> li ona.
17rs1qubnnk395o6y0rofyyq12ujlvm
72678
72676
2026-11-01T08:31:07Z
Jan Sapilisan
2676
72678
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Yahtzee Electronic game.png|thumb|musi Jasi li lon insa ilo.]]'''musi nasin pi ilo wawa''' anu '''musi ilo''' li [[musi nasin]], la jan li musi e ona kepeken [[wawa ilo|ilo wawa]]. tenpo ni la, musi ilo pi suli nanpa wan li [[musi ilo sitelen]]. ante la, [[musi ilo luka]]<!--handheld--> en [[musi ilo tomo]]<!--arcade--> en [[musi ilo kalama]]<!--audio game--> li ona.
hd3gzm2qhphxmfcw9blkeyrvav0npvn
ale
0
13055
72681
2026-11-01T08:34:52Z
Jan Sapilisan
2676
jan Jan Sapilisan li ante e nimi pi lipu "[[ale]]" tawa lipu "[[ale sijelo]]"
72681
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[ale sijelo]]
4cfhe3jnv309w9yiniq1staijjybrao
72683
72681
2026-11-01T08:41:12Z
Jan Sapilisan
2676
tenpo pini la lipu ni li tawa [[ale sijelo]]. mi weka e ni.
72683
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Hubble ultra deep field.jpg|thumb|[[sona pi nasin ijo]] la, [[ale sijelo]] ''li'' ale.]]tenpo mute la, '''ale''' li toki e [[mute]]. poki li jo e nanpa wan e nanpa tu li jo ala e nanpa ante la, ale ona li nanpa wan li nanpa tu. poki li jo e ijo luka luka li jo ala e ijo ante la, ale ona li ijo luka luka ni.
nasin ante la, ale li ken toki e poki ni. ni la, ale li [[ijo lon]] ale. nimi ni li suli lon sona mute. ni la, nasin mute li lon:
*[[ale ijo]]
*[[ale sijelo]] (ale mun)
*[[ale lon]]
*[[ale nasin]]
*[[ale mama]]
h34b5j9ynu5bzni9f5bkchrd6o77zhi
72688
72683
2026-11-01T08:59:55Z
Jan Sapilisan
2676
/* */
72688
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Hubble ultra deep field.jpg|thumb|[[sona pi nasin ijo]] la, [[ale sijelo]] ''li'' ale.]]tenpo mute la, '''ale''' li toki e [[mute]]. poki li jo e nanpa wan e nanpa tu li jo ala e nanpa ante la, ale ona li nanpa wan li nanpa tu. poki li jo e ijo luka luka li jo ala e ijo ante la, ale ona li ijo luka luka ni.
nasin ante la, ale li ken toki e poki ni. ni la, ale li [[ijo lon]] ale. nimi ni li suli lon sona mute. ni la, nasin mute li lon:
*[[ale ijo]]
*[[ale sijelo]] (ale mun)
*[[ale lon]]
*[[ale nasin]]
*[[ale mama]]
== sona nanpa ==
ale li ken sama [[pini ala]]. [[nanpa]] ante la, pini ala li suli suli suli mute a.
4f90ymmatr5xnvnkj7mmzrx8fed1a1e
72710
72688
2026-11-01T11:51:50Z
Jan Sapilisan
2676
72710
wikitext
text/x-wiki
{{o lukin lon nimi|ale}}{{o lukin lon nimi|ali}}{{kon ante|nimi ijo|nanpa|nanpa 100}}[[sitelen:Hubble ultra deep field.jpg|thumb|[[sona pi nasin ijo]] la, [[ale sijelo]] ''li'' ale.]]tenpo mute la, '''ale''' li toki e [[mute]]. poki li jo e nanpa wan e nanpa tu li jo ala e nanpa ante la, ale ona li nanpa wan li nanpa tu. poki li jo e ijo luka luka li jo ala e ijo ante la, ale ona li ijo luka luka ni.
nasin ante la, ale li ken toki e poki ni. ni la, ale li [[ijo lon]] ale. nimi ni li suli lon sona mute. ni la, nasin mute li lon:
*[[ale ijo]]
*[[ale sijelo]] (ale mun)
*[[ale lon]]
*[[ale nasin]]
*[[ale mama]]
== sona nanpa ==
ale li ken sama [[pini ala]]. [[nanpa]] ante la, pini ala li suli suli suli mute a.
{{lili ike}}
1u1b17zzpsdh2mfg57m51txzvg1s04m
ale ijo
0
13056
72687
2026-11-01T08:58:09Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "[[sitelen:Hubble ultra deep field.jpg|thumb|ilo lukin mun [[pali pi sitelen suno|li sitelen suno]] e [[ale sijelo]].]]'''ale ijo''' li [[ale]] li jo e [[ijo]]. [[sona nasin]] la, ''ale ijo'' li toki e ale [[lon]] anu ale pi [[ale lon]]. ale ijo li ken toki e ale pi ijo wile sona.<!--concious being--> nasin ni la, [[mun Tela|sike ma]] li ale ijo. taso, tenpo ni la, jan li sona ala e ijo wile sona lon [[mun]] ante. ni la, [[ale sijelo]] li ken ale ijo,..."
72687
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Hubble ultra deep field.jpg|thumb|ilo lukin mun [[pali pi sitelen suno|li sitelen suno]] e [[ale sijelo]].]]'''ale ijo''' li [[ale]] li jo e [[ijo]]. [[sona nasin]] la, ''ale ijo'' li toki e ale [[lon]] anu ale pi [[ale lon]].
ale ijo li ken toki e ale pi ijo wile sona.<!--concious being--> nasin ni la, [[mun Tela|sike ma]] li ale ijo. taso, tenpo ni la, jan li sona ala e ijo wile sona lon [[mun]] ante. ni la, [[ale sijelo]] li ken ale ijo, tawa jan.
sike ma li ken sama ale ijo. ni la, sike ma li '''ale ma''' anu '''ma ale'''. nasin sona la, nimi mute li kepekem nimi "ma ale", sama [[nasin pi wan suli pi ma ale]], sama [[nasin sitelen kalama pi ma ale]].
eg6lmkkqcug5x5uhc487z7100zeuiph
ale nasin
0
13057
72689
2026-11-01T09:03:37Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "[[sitelen:The Nights Long Moments (152181573).jpeg|thumb|[[mun seli]] li tawa lon [[sewi lukin|sewi]]. jan li ken pilin ante tawa ona.]]'''ale nasin''' li toki e ni: [[ale sijelo]] li jo e nasin. jan li ken pilin e ni: nasin ni li nasa anu pona. [[sona nasin]] en [[nasin sona]] en [[nasin sewi]] li pilin ante tawa ona. jan sona li alasa sona e ni ale lon [[sona pi ale nasin]]."
72689
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:The Nights Long Moments (152181573).jpeg|thumb|[[mun seli]] li tawa lon [[sewi lukin|sewi]]. jan li ken pilin ante tawa ona.]]'''ale nasin''' li toki e ni: [[ale sijelo]] li jo e nasin. jan li ken pilin e ni: nasin ni li nasa anu pona. [[sona nasin]] en [[nasin sona]] en [[nasin sewi]] li pilin ante tawa ona.
jan sona li alasa sona e ni ale lon [[sona pi ale nasin]].
skg3kn3vlvt6mxmms10g9ru9nsmcgbq
sona pi ale nasin
0
13058
72690
2026-11-01T09:07:25Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "[[sitelen:The Hubble eXtreme Deep Field.jpg|thumb|ale pi sitelen ni li mun suli.]]'''sona pi ale nasin''' la, jan li alasa sona e [[ale mama|nasin]] pi [[ale]] mi. ale mi li ken [[ale sijelo]] (sama [[nasin sona]]) li ken [[ale nasin]] (sama [[nasin sewi]])"
72690
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:The Hubble eXtreme Deep Field.jpg|thumb|ale pi sitelen ni li mun suli.]]'''sona pi ale nasin''' la, jan li alasa sona e [[ale mama|nasin]] pi [[ale]] mi. ale mi li ken [[ale sijelo]] (sama [[nasin sona]]) li ken [[ale nasin]] (sama [[nasin sewi]])
b8onksf697dvahpdnxjf0lbmzu84a02
72691
72690
2026-11-01T09:08:34Z
Jan Sapilisan
2676
72691
wikitext
text/x-wiki
{{kon ante|||sona pi ale sijelo}}[[sitelen:The Hubble eXtreme Deep Field.jpg|thumb|ale pi sitelen ni li mun suli.]]'''sona pi ale nasin''' la, jan li alasa sona e [[ale mama|nasin]] pi [[ale]] mi. ale mi li ken [[ale sijelo]] (sama [[nasin sona]]) li ken [[ale nasin]] (sama [[nasin sewi]])
oxn8xl0gcu962q5y69h92kvdcbqy3xr
sona pi ale sijelo
0
13059
72692
2026-11-01T09:11:22Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "[[sitelen:CMB Timeline300 no WMAP.jpg|thumb|[[ale sijelo]] mi li kama suli sama ni lon tenpo.]]'''sona pi ale sijelo''' la, jan li alasa sona e [[ale sijelo]] kepeken [[nasin pi ale mama|nasin pi sona ijo]]. ona en [[sona pi ale nasin]] li ante. sona pi ale sijelo li kama sona e ale mi kepeken nasin sona."
72692
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:CMB Timeline300 no WMAP.jpg|thumb|[[ale sijelo]] mi li kama suli sama ni lon tenpo.]]'''sona pi ale sijelo''' la, jan li alasa sona e [[ale sijelo]] kepeken [[nasin pi ale mama|nasin pi sona ijo]]. ona en [[sona pi ale nasin]] li ante. sona pi ale sijelo li kama sona e ale mi kepeken nasin sona.
2hz8du7nnd6drbqo9otrm5m2fz0aide
lon pi sona lon
0
13060
72694
2026-11-01T09:12:32Z
Jan Sapilisan
2676
jan Jan Sapilisan li ante e nimi pi lipu "[[lon pi sona lon]]" tawa lipu "[[ale mama]]"
72694
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[ale mama]]
7bflbsfa0yym263lwyfw26ijhre23t1
ante pi sama kule
0
13061
72696
2026-11-01T09:27:05Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "[[sitelen:Rainbow above Kaviskis Lake, Lithuania.jpg|thumb|jan li kama sona pona e ante kule lon [[sike kule sewi]].]]'''ante pi sama kule''' <small>(lili la:</small> '''ante kule'''<small>)</small> li kulupu ni pi ijo mute: ijo wan li linja tawa ijo ante, sama [[kule]]. ante kule li sama ni: ijo A en ijo E li ante. taso, ijo mute mute li lon insa pi ijo A pi ijo E. lon insa ni la, ijo wan en ijo pi poka ona li ante lili a. suli la, ante kule li toki..."
72696
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Rainbow above Kaviskis Lake, Lithuania.jpg|thumb|jan li kama sona pona e ante kule lon [[sike kule sewi]].]]'''ante pi sama kule''' <small>(lili la:</small> '''ante kule'''<small>)</small> li kulupu ni pi ijo mute: ijo wan li linja tawa ijo ante, sama [[kule]]. ante kule li sama ni: ijo A en ijo E li ante. taso, ijo mute mute li lon insa pi ijo A pi ijo E. lon insa ni la, ijo wan en ijo pi poka ona li ante lili a.
suli la, ante kule li toki e [[kule]]. taso, ona li ken toki kin e pilin pi [[nasin lawa]], e [[kule jan]], e [[lawa kule]], e ijo ante mute.
7rn2n4otyeenrhlmvhtcw6v2wk2w61f
selo telo
0
13062
72699
2026-11-01T09:32:04Z
Jan Sapilisan
2676
jan Jan Sapilisan li ante e nimi pi lipu "[[selo telo]]" tawa lipu "[[selo telo mun]]"
72699
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[selo telo mun]]
8l85msf9939dvqea5mi41h5lakut70o
72701
72699
2026-11-01T09:37:34Z
Jan Sapilisan
2676
/* */
72701
wikitext
text/x-wiki
'''selo telo''' li ken toki e:
*[[selo telo mun]]
*[[telo suli]]
*[[ken selo telo]]
b97sbajretgddd477zidg019egfdf7l
72703
72701
2026-11-01T09:40:20Z
Jan Sapilisan
2676
/* */
72703
wikitext
text/x-wiki
'''selo telo''' li ken toki e:
*[[selo telo mun]]
*[[telo suli]]
*[[ken selo telo]]
*[[telo selo]]
btb03hij50bu72oymayfzny413v7i6f
72707
72703
2026-11-01T09:47:00Z
Jan Sapilisan
2676
/* */
72707
wikitext
text/x-wiki
'''selo telo''' li ken toki e:
*[[telo mun]]
*[[telo suli]]
*[[ken selo telo]]
*[[telo selo]]
0kmqbpssudmyoi7g4118nqm42mc6sj8
ken selo telo
0
13063
72702
2026-11-01T09:39:23Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "[[sitelen:A water droplet DWR-coated surface2 edit1.jpg|thumb|telo wan li lon selo.]]'''ken selo telo''' li nasin ni: [[telo]] li ''ken'' lon ''[[selo]]'' [[kiwen]]. telo li lon selo ijo la, jan li ken toki e ni: ijo ni li telo"
72702
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:A water droplet DWR-coated surface2 edit1.jpg|thumb|telo wan li lon selo.]]'''ken selo telo''' li nasin ni: [[telo]] li ''ken'' lon ''[[selo]]'' [[kiwen]]. telo li lon selo ijo la, jan li ken toki e ni: ijo ni li telo
7wkveao3l4u9rt4770lt3ldmver3fid
telo selo
0
13064
72704
2026-11-01T09:44:28Z
Jan Sapilisan
2676
mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "[[sitelen:Amanda Françozo At The Runner Sports Fragment.jpg|thumb|telo selo li mute lon poka uta.]]'''telo selo''' li [[telo]] li kama tan [[selo]] soweli. [[soweli pi nena mama]] li ni. ona li kama tan [[linja pi telo selo]]<!--sweat glands-->"
72704
wikitext
text/x-wiki
[[sitelen:Amanda Françozo At The Runner Sports Fragment.jpg|thumb|telo selo li mute lon poka uta.]]'''telo selo''' li [[telo]] li kama tan [[selo]] soweli. [[soweli pi nena mama]] li ni. ona li kama tan [[linja pi telo selo]]<!--sweat glands-->
ha60mrva7v6ku1kkvo86chyg1pqq5d7
selo telo mun
0
13065
72706
2026-11-01T09:46:45Z
Jan Sapilisan
2676
jan Jan Sapilisan li ante e nimi pi lipu "[[selo telo mun]]" tawa lipu "[[telo mun]]"
72706
wikitext
text/x-wiki
#TAWA [[telo mun]]
pwzptg3vhel3rzqucpx0cq96zdjkvdt