lipu Wikipesija tokwiki https://tok.wikipedia.org/wiki/lipu_open MediaWiki 1.48.0-wmf.1 case-sensitive Media ilo toki jan jan la toki pali pali la toki sitelen sitelen la toki MediaWiki MediaWiki la toki kipisi kipisi la toki nasin ilo nasin ilo la toki kulupu kulupu la toki nimi nimi la toki TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk nanpa 0 72 72621 67395 2026-11-01T01:26:02Z SuperminerJG 1482 nimi o sin 72621 wikitext text/x-wiki {{poki pi toki suli lon lipu sona |kule open = #0bb327 |sitelen = [[ijo:Symbol support vote.svg|40px]] |toki = {{#if:{{{1|}}}|lipu ni li wile e pali tan ni: '''{{{1}}}'''|lipu ni li wile kama [[Wikipesija:lipu pona|lipu pona]]}}. sina ken [[toki:{{PAGENAME}}|toki pi lipu ni]]. }}{{o lukin lon nimi|nanpa}}[[sitelen:Toki pona - bảng số từ 0 đến 9.jpg|thumb|[[nasin nanpa pona|nasin nanpa pi toki pona]] en [[nasin nanpa Alapi]]]] jan li kepeken '''nanpa''' tawa sona ni: ijo li mute anu lili? nimi nanpa pi toki pona li "wan" li "tu" li "mute". jan mute la, nimi "luka" li tu tu wan; nimi "mute" li luka luka luka luka; nimi "ale" li mute mute mute mute mute. [[toki Inli]] en toki ante mute li kepeken e nasin nanpa Alapi. nasin ni li kepeken sitelen nanpa luka luka: :{0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9} == nasin pi sitelen nanpa ante == jan li sitelen e nanpa kepeken nasin mute. toki pona la, kon pi nimi nanpa li toki e suli sama lon tenpo ale. "luka" lon open li sama "luka" lon pini. taso, toki ante la, nasin ante li lon. === nasin nanpa Loma === [[sitelen:ARIB Extended Font (Roman Numerals).svg|thumb|[[nasin nanpa Loma]]]] [[nasin nanpa Loma]] la, sitelen "I" li toki e nanpa "wan". sitelen "V" li toki e nanpa "luka". sitelen "VI" li toki e nanpa "luka wan". taso, sitelen "IV" li toki e nanpa "tu tu". nasin ni la, sitelen pi nanpa lili li lon open sitelen pi nanpa suli la, nanpa lili li weka tan nanpa suli. sina weka e nanpa "wan" tan nanpa "luka" la, nanpa "tu tu" li kama. * I = wan (1) * V = luka (5) * X = luka luka (10) * L = mute mute luka luka (50) * C = ale (100) * D = {{o nnp|500|}} (500) * M = {{o nnp|1000|}} (1000) === nasin nanpa Alapi === [[nasin nanpa Alapi]] la, suli pi sitelen nanpa li ante mute. toki mute li sitelen e nanpa kepeken nasin nanpa Alapi. sitelen "1" li toki e nanpa "wan". sitelen "0" li toki e nanpa "ala". taso, sitelen "10" li toki e nanpa "luka luka". nasin ni la, sitelen nanpa li lon open sitelen nanpa ante la, nanpa open luka luka li sin. sitelen nanpa mute li lon la, nanpa li suli mute. * ale = 100 * mute = 20 * luka = 5 * tu = 2 * wan = 1 nanpa "123" li sama kulupu nanpa "ale" wan en kulupu nanpa "luka luka" tu en kulupu nanpa "wan" tu wan. nasin nanpa Alapi la, jan li ken sitelen e nanpa suli kepeken sitelen nanpa pi mute lili. ==kulupu nanpa == nanpa li lon kulupu. kulupu lili li kipisi pi kulupu suli. ===nanpa pi nanpa ijo=== [[File:Three Baskets with Apples.svg|thumb|nanpa ni li ken toki e mute kili ni]] jan ale li sona e '''nanpa pi nanpa ijo'''. jan li nanpa e ijo kepeken nanpa ni. nanpa ni li wan, li tu, li tu wan, li tu tu, li luka, li nanpa ante sama ona. jan li sona e kulupu ni lon tenpo pini ale. nasin pi tenpo pini la, nanpa 0 li lon ala kulupu ni. tenpo pini weka la, jan pi ma Elina li pilin e ni: nanpa 0 li ''nanpa'' ala. tenpo sike 1800 en ante pi poka pini ona la, jan pi sona nanpa li pana e nanpa 0 tawa kulupu nanpa pi nanpa ijo. ijo li lon [[kulupu (sona nanpa)|kulupu]] la, nanpa ijo li nanpa. kulupu li ken jo e ijo ala la, nanpa 0 li nanpa pi nanpa ijo. tenpo lon la, kulupu nanpa pi nanpa ijo li ken jo e nanpa 0, li ken jo ala e ona. sitelen pi kulupu ni li sitelen <math>\N</math>, tan {{nimi ijo|nimi "natural"|3=toki Inli|4=pi nasin ma}}. nanpa 0 li lon ona la, ona li <math>\N_0</math>; ante la, ona li <math>\N_1</math>. <math display="block"> \begin{align} \N_0 &= \left\{0, 1, 2, 3, \dots\right\} \\ \N_1 &= \left\{1, 2, 3, \dots\right\} \end{align} </math> === nanpa pi wan nanpa === [[File:NumberLineIntegers.svg|thumb|nanpa ni li lon linja nanpa]] '''nanpa pi wan nanpa''' li ken suli tawa nanpa 0 li ken lili tawa nanpa 0 li ken nanpa 0. taso, nanpa li lon kulupu ni la, ona en nanpa pi poka ona li ante lon nanpa wan. seme la, nanpa li ken lili tawa nanpa 0? kili wan en kili wan ante li kili tu. ni la, kili tu en kili pi mute seme li kili wan? mute ni li ken ala nanpa e ijo. ona o lili tawa nanpa 0. ona li ''weka wan'' <small>(sitelen nanpa Alapi: &minus;1)</small>. nanpa ale li jo e '''nanpa pi poka ante'''. mi kepeken nimi ni tan ni: palisa nanpa la, nanpa tu ni li lon poka ante tawa nanpa 0. nanpa <math>x</math> li lon la, nanpa <math>-x</math> li nanpa ona pi poka ante. sina wan e nanpa <math>x</math> e nanpa <math>-x</math> la, nanpa 0 li lon. sitelen pi kulupu ni li sitelen <math>\Z</math>, tan {{nimi ijo|nimi "Zahlen"||toki Tosi|nanpa}}. <math display="block"> \Z = \left\{\dots, -3, -2, -1, 0, 1, 2, 3, \dots\right\} </math> === nanpa kipisi === [[File:Cake quarters.svg|thumb|pan wan li kipisi tu tu. wan pi kipisi tu tu li weka. tu wan pi kipisi tu tu li awen.]] '''nanpa kipisi''' la, jan li ken toki e kipisi ijo. jan tu li jo e kili tu. pali pona la, jan wan li awen jo e kili wan, jan ante li awen jo e kili wan ante. jan tu li jo e kili wan la, ona o seme? ona li {{nimi|kipisi}} e kili. jan <math>2</math> li kipisi e kili <math>1</math> la, jan wan li jo e kili <math>\frac{1}{2}</math>. ale la, ijo pi suli <math>x</math> li kama kipisi <math>y</math>, la kipisi wan li suli <math>\frac{x}{y}</math>. nanpa <math>x</math> en nanpa <math>y</math> li nanpa pi wan nanpa; nanpa <math>y</math> li ken ala nanpa 0. sona nanpa la, nanpa ale pi wan nanpa li nanpa kipisi, tan ni: nanpa <math>\frac{x}{1}</math> li nanpa <math>x</math>. taso, jan li toki e nanpa kipisi la, tenpo la, jan li wile ala toki e nanpa pi wan nanpa. sitelen pi kulupu ni li sitelen <math>\Q</math>, tan {{nimi ijo|nimi "quotient"||toki Inli|nanpa ni: ona li tan [[pali pi kipisi nanpa]]}}. === nanpa sijelo === [[File:Square root of 2 triangle.svg|thumb|sijelo ni la, suli pi poka suli li nanpa kipisi ala.]] ijo ale la, suli ona li '''nanpa sijelo'''. nanpa sijelo pi ''ale ala'' li nanpa kipisi. mi toki e nanpa tu pi nasa ni. [[nanpa sike]] <small>(sitelen la: <math>\pi</math>)</small> li nanpa kipisi ala<ref>[[:en:Proof that π is irrational]] (lon toki Inli)</ref>. sike la, palisa insa ona li suli linja wan la, selo ona li suli linja pi nanpa ni. kin la, {{lipu li ala|noka leko supa|Q134237}} pi nanpa tu <small>(sitelen la: <math>\sqrt{2}</math>)</small> li nanpa kipisi ala<ref>[https://web.archive.org/web/20160422220756/http://www.cut-the-knot.org/proofs/sq_root.shtml Square root of 2 is irrational] (lon toki Inli)</ref>. [[nena supa|sijelo pi poka tu wan]] li jo e pini poka leko la, poka lili ona li suli linja wan la, poka suli ona li suli linja pi nanpa ni. nanpa li nanpa kipisi ala la, nasin nanpa Alapi la, sitelen ona li pini ala li sike ala. jan li sitelen taso e open sitelen ona, li kepeken sitelen "&hellip;" tawa pini ona pi pini ala. ni la, mi ken sitelen e ni: <math>\pi = 3.14159...</math> kulupu nanpa ni li sama linja nanpa. nanpa wan en nanpa ante li lon linja la, nanpa ante sin li lon insa ona, li lon kulupu. nanpa li tan ala kulupu ni la, linja nanpa li jo ala e ona. sitelen pi kulupu ni li sitelen <math>\R</math>, tan {{nimi ijo|nimi "real"||toki Inli|lon sijelo; lon ma}}. === nanpa nasa === [[File:Complex number illustration.svg|thumb|ni li supa pi nanpa nasa. suli ma li tawa poka; suli kon li tawa sewi.]] '''nanpa nasa''' anu '''nanpa pi nasin tu''' li suli e kulupu pi nanpa sijelo. ona li pona tawa {{lipu li ala|toki nanpa pi nimi mute|Q43260}}. sina [[pali pi sewi nanpa|sewi]] e nanpa seme tawa tu la, nanpa weka wan li lon? nanpa ni li nanpa sijelo ala li nanpa sin. jan li kepeken sitelen <math>i</math> tawa nanpa ni, tan {{nimi ijo|nimi "imaginary"||toki Inli|ijo kon; lon ala sijelo}}. lipu ni la, toki pona la, mi pana e nimi "nanpa kon wan" tawa ona. sina wan e nanpa <math>1</math> e nanpa <math>i</math> la, nanpa seme li lon? sitelen sin li lon ala tawa ni; jan li sitelen taso e pali wan sama ni: <math>1+i</math>. jan li kepeken nanpa <math>i</math> sama [[nanpa nimi]] ante. nasin pali li pona tawa nanpa nimi la, ona li pona tawa nanpa <math>i</math>. toki ken la: <math display="block"> (3 + 6i) + (5 - 2i) = (8 + 4i) </math> ni la, mi ken sitelen e nanpa sama ni: <math>a + bi</math>. nanpa <math>a</math> en nanpa <math>b</math> li nanpa sijelo; nanpa <math>i</math> li nanpa kon wan. nanpa ni li jo e suli tu: * '''suli sijelo''' ona li nanpa <math>a</math>. * '''suli kon''' ona li nanpa <math>bi</math>. jan li sitelen e nanpa ni lon [[ale pi nasin ante tu|supa]] pi nanpa nasa. nanpa li suli ma la, mi tawa poka. nanpa li suli kon la, mi tawa sewi. tenpo pini la, jan li pilin e ni: "nanpa ni li nasa. sona ona li suli ike." ni la, sitelen pi kulupu ni li sitelen <math>\C</math>, tan {{nimi ijo|nimi "complex"||toki Inli|ike tawa kama sona}}. === nanpa pi nasin mute === kulupu ante li lon. nanpa li ken jo e nasin tu tu, e nasin luka tu wan, e nasin luka luka luka wan, e nasin pi nanpa ante. kulupu nanpa pi nasin tu tu la, sitelen li sitelen <math>\mathbb{H}</math>. nasin luka tu wan la, sitelen <math>\mathbb{O}</math>. nasin luka luka luka wan la, sitelen <math>\mathbb{S}</math>. == tan sona == <references /> [[kulupu:lipu ni li lon lipu Panton kin la o lukin]] [[kulupu:nanpa]] 3pv0ocysgtg3j1ef8yyo8pwpovc13n4 anрa sewi 0 75 72657 71615 2026-11-01T06:18:18Z SuperminerJG 1482 lipu li kama wan la, wile pi kama wan o ala 72657 wikitext text/x-wiki {{poki sona jan| | nimi jan = anpa sewi | nimi mama = Sonja Amatullah Lang | sitelen = | kalama = | ma = ma Kanata | pali = [[sona toki]] | ma pi kama lon = [[ma Nupansuwi]] lon [[ma Kanata]] | tenpo suno pi kama lon = tenpo sike 1978, tenpo mun 11, tenpo suno 1 | kulupu = | jan olin = | mama = | jan lili = | kulupu mama = | sitelen nimi = |jan li sona e ona tan=ona li pali e [[toki pona]]|toki=[[toki Alapi]], [[toki Kantun]], [[toki Netelan]], [[toki Malasija]], [[toki Kanse]], [[toki Inli]], [[toki Epelanto]], [[toki Epanja]], [[toki Tosi]], [[toki pona]]}}{{nimi ijo|'''anpa sewi'''|Amatullah|toki Alapi|jan '''anpa''' pi mama '''sewi''', '''anpa sewi'''}} anu '''anpa Ama''' anu '''mama toki''' li [[sona toki]] li pali pi [[ante toki]] tan [[ma Kanata]] li mama pi [[toki pona]]. tenpo pini la nimi ona pi toki mama ona li ''Sonja Elen Kisa.'' tenpo ni la, ona li ante tawa ''Sonja Amatullah Lang.'' ona li sitelen e [[lipu pu]] e [[lipu ku]] e [[lipu su]] e [[nimi ali pu n a]] e [[lipu u]]. toki pi mama meli ona li [[toki Kanse]]. toki pi mama mije li [[toki Inli]]. ona li pali li awen e lipu pi toki pona. ona li lon [[nasin sewi Pawa]].<ref>[https://tokipona.org/small_world_language.html#change] toki pona:--a small world language.--Strengths of Esperanto and Toki Pona--Leadership’s response to change.--Toki Pona--Personal views.(toki Inli)</ref> ==tenpo pini== mama Sonja li kama lon lon {{nimi ijo|ma tomo Monton|Moncton}} lon [[ma Nupansuwi]] lon ma Kanata.<ref name="3-60">[https://archive.ph/20091115031837/http://en.tokipona.org/wiki/3-60 "3-60 Toki Pona"] ''en.tokipona.org''. tan tenpo 2009-11-15. awen pi [http://en.tokipona.org/wiki/3-60 lipu ni] lon tenpo 2009-11-15.</ref> kulupu mama ona li toki kepeken toki tu. ona li kama sona e toki tu tu wan. ona li [[toki Alapi]] li [[toki Epelanto]] li [[toki Kantun]] li [[toki Netelan]] li [[toki Tosi]].<ref name="3-60"/> ona li ken toki e toki luka: ona luka li toki Kanse pi ma Kanata li [[toki Malasija]] li [[toki Epelanto]] li [[toki Tosi]] li [[toki Inli]]. ===mama pi toki pona=== tenpo sike nanpa 2001 la ona li [[pilin ike mute]] li open pali e toki pona tan ni: ona li wile pona e pilin ona. tenpo sike ni la ona li pana e toki tawa [[kulupu pi ilo sona|lipu ilo]]. {{nimi ijo|[[nasin Sapi-Wa]]|Sapir-Whorf hypothesis}} la jan li kama sona e toki pona la pilin ona li kama pona.<ref>[https://archive.ph/20180308164359/https://www.canil.ca/what-is-a-language/ "What is a Language?"]. Canada Institute of Linguistics. tan tenpo 2018-03-08. awen pi [https://www.canil.ca/what-is-a-language/ lipu ni] lon tenpo 2018-03-08.</ref> mama Sonja li mama pi toki pona. taso, ona li lawa ala e ona. jan ante li pali e ijo mute pi toki pona. ==lipu== * [[lipu pu]] (tenpo sike nanpa 2014) * [[lipu ku]] (tenpo sike nanpa 2022) * [[lipu su]] (open lon tenpo sike nanpa 2024) * [[nimi ali pu n a]] (tenpo sike nanpa 2025) * [[lipu u]] (tenpo sike nanpa 2026) ===tenpo kama=== *[[lipu pu sin]] (ken la, tenpo sike nanpa 2026)<ref>[https://bsky.app/profile/tokipona.org/post/3lfxnzio5j222]</ref> ==tan sona== <references/> ==lipu ante== * [http://lang.sg/ lipu ona] * [https://tokipona.org/ lipu ona pi toki pona] {{DEFAULTSORT:Sonja}} [[kulupu:jan pi sona toki]] [[kulupu:mama pi toki sin]] [[kulupu:jan pi sitelen toki]] [[kulupu:jan pi toki pona]] [[kulupu:jan pi toki Epelanto]] ioz3rvrz60s0p0cnphrri6d67fdwc6m wan lili awen 0 135 72608 72512 2026-10-31T17:25:22Z Ilo pi lipu ala 7553 ilo: mi ante e kipisi "lipu li ala" la ona li kama linja pona 72608 wikitext text/x-wiki [[sitelen:Helium atom QM.svg|thumb|wan lili li lili a. insa ona li lili mute a!]]'''wan lili awen''' li [[wan lili]]. ona li lili mute a: sina lukin tan poka wan tawa poka ante la, suli pi {{lipu li ala|linja jan|Q28472}} li ''wan ale ale ale'' pi wan lili awen. ijo ale li tan wan lili ni. lipu ni la, mi kepeken nimi lili "wan awen". wan lili awen li jo e [[kule insa pi wan lili awen|kule insa]]. kule insa ni li tan wan insa ona. == nimi == toki Inli la, jan li kepeken nimi "atom". ni li tan nimi ἄτομος ("ijo ni: ala li ken kipisi e ona") tan [[toki Elena pi tenpo pini|toki Elina pi tenpo pini]]. toki pona la, nimi "wan lili awen" li tan ni: tenpo mute la, ona li ''awen'', li pakala ala, li kama wan lon wan ante. ijo ale li ''tan'' ona la, nimi "wan lili tan" li pona kin. == insa == insa la, wan lili awen li jo e '''insa awen'''. ale pi wan lili li suli ''luka luka ale'' pi insa awen. insa awen la, kule tu pi wan insa li lon: * [[wan insa pi wawa lon]] li jo e [[kule wawa sewi]]. {{lipu li ala|wan noka pi kule wawa ilo|Q2101}} la, wawa ona li +1. ** lipu ni la, mi kepeken nimi lili "wan insa lon". * [[wan insa pi wawa ala]] li jo ala e kule wawa sewi. taso, ona li pona e awen pi insa awen. ** lipu ni la, mi kepeken nimi lili "wan insa awen". nanpa pi wan insa lon li pana e [[kule insa pi wan lili awen|kule insa]] tawa wan lili awen. nanpa pi wan insa awen li pana e {{lipu li ala|kule suli pi wan lili awen|kule suli|Q25276}} tawa wan lili awen. [[sona pi wan ijo]] la, kule insa li suli mute. taso, kule suli li ken ante e seli ijo. selo la, [[wan insa pi wawa weka]] li lon. ona li sike lon weka pi insa awen. {{lipu li ala|wan ilo noka pi kule wawa sewi|Q2101}} la, wawa ona li -1. lipu ni la, mi kepeken nimi lili "wan insa wawa" tawa ona. wan awen li jo ala e suli pi wawa sewi la, nanpa pi wan insa lon en nanpa pi wan insa wawa li sama. nanpa pi wan insa wawa li ante la, wan lili awen li jo e kule wawa sewi. ni la, ona li {{lipu li ala|wan lili pi kule wawa|Q36496}}. == kama wan == wan ni mute li kama wan la, ni li [[wan lili tomo]]. telo pona la, wan lili tomo ona li jo e wan awen 3. wan awen tu li [[ijo noka nanpa 1]]. wan awen wan li [[ijo noka nanpa 8]]. [[kulupu:ijo lili pi wan awen]] [[kulupu:ijo lili]] [[kulupu:nasin sona]] [[kulupu:sona pi wan ijo]] [[kulupu:sona pi nasin ijo]] 1a1z6bdjblo3kc51gte2tpuspm1qyae telo mun 0 644 72698 61423 2026-11-01T09:32:04Z Jan Sapilisan 2676 jan Jan Sapilisan li ante e nimi pi lipu "[[selo telo]]" tawa lipu "[[selo telo mun]]" 61423 wikitext text/x-wiki [[sitelen:Pacific Ocean - panoramio (10).jpg|thumb|[[telo suli Pasipi]] li suli mute.]] '''telo suli''' li lon [[ma]]. ona li len e mute ma. telo li ken jo e [[telo namako|namako]] anu [[telo pi namako ala|namako ala]]. [[ma tomo]] mute li lon poka telo suli. [[ma tomo Sanpisepu]] en [[ma tomo Sokon]] en [[ma tomo Kopenan]] en [[ma tomo Esinki]] li lon poka [[telo suli Pasike]]. <!--Baltic Sea--> [[nasin telo]] anu [[telo sewi]] li ken pana e telo telo suli. qxoy62mgili5zg6nd1nsboexh0t25mw 72700 72698 2026-11-01T09:35:54Z Jan Sapilisan 2676 72700 wikitext text/x-wiki [[sitelen:Ocean world Earth.jpg|thumb|ni li [[telo suli Pasipi|telo Pasipiko]]. sitelen ni li pana lukin e selo telo pi sike ma.]]'''selo telo mun''' li sijelo pi [[telo]] ale lon [[mun sike]], anu [[mun sike lili]], anu [[mun poka]]. ona li ken lon sewi anu anpa. == sike ma == [[sitelen:Pacific Ocean - panoramio (10).jpg|thumb|[[telo suli Pasipi]] li suli mute.]] telo suli li lon [[mun Tela|sike ma]]. ona li len e mute ma. telo li ken jo e [[telo namako|namako]] anu [[telo pi namako ala|namako ala]]. [[ma tomo]] mute li lon poka telo suli. [[ma tomo Sanpisepu]] en [[ma tomo Sokon]] en [[ma tomo Kopenan]] en [[ma tomo Esinki]] li lon poka [[telo suli Pasike]]. <!--Baltic Sea--> [[telo linja]] anu [[telo sewi]] li ken pana e telo mute mute. ggojsv7uvbpi8g8igve50g9qy8zvc39 72705 72700 2026-11-01T09:46:45Z Jan Sapilisan 2676 jan Jan Sapilisan li ante e nimi pi lipu "[[selo telo mun]]" tawa lipu "[[telo mun]]" 72700 wikitext text/x-wiki [[sitelen:Ocean world Earth.jpg|thumb|ni li [[telo suli Pasipi|telo Pasipiko]]. sitelen ni li pana lukin e selo telo pi sike ma.]]'''selo telo mun''' li sijelo pi [[telo]] ale lon [[mun sike]], anu [[mun sike lili]], anu [[mun poka]]. ona li ken lon sewi anu anpa. == sike ma == [[sitelen:Pacific Ocean - panoramio (10).jpg|thumb|[[telo suli Pasipi]] li suli mute.]] telo suli li lon [[mun Tela|sike ma]]. ona li len e mute ma. telo li ken jo e [[telo namako|namako]] anu [[telo pi namako ala|namako ala]]. [[ma tomo]] mute li lon poka telo suli. [[ma tomo Sanpisepu]] en [[ma tomo Sokon]] en [[ma tomo Kopenan]] en [[ma tomo Esinki]] li lon poka [[telo suli Pasike]]. <!--Baltic Sea--> [[telo linja]] anu [[telo sewi]] li ken pana e telo mute mute. ggojsv7uvbpi8g8igve50g9qy8zvc39 72708 72705 2026-11-01T09:47:13Z Jan Sapilisan 2676 /* */ 72708 wikitext text/x-wiki [[sitelen:Ocean world Earth.jpg|thumb|ni li [[telo suli Pasipi|telo Pasipiko]]. sitelen ni li pana lukin e selo telo pi sike ma.]]'''telo mun''' li sijelo pi [[telo]] ale lon [[mun sike]], anu [[mun sike lili]], anu [[mun poka]]. ona li ken lon sewi anu anpa. == sike ma == [[sitelen:Pacific Ocean - panoramio (10).jpg|thumb|[[telo suli Pasipi]] li suli mute.]] telo suli li lon [[mun Tela|sike ma]]. ona li len e mute ma. telo li ken jo e [[telo namako|namako]] anu [[telo pi namako ala|namako ala]]. [[ma tomo]] mute li lon poka telo suli. [[ma tomo Sanpisepu]] en [[ma tomo Sokon]] en [[ma tomo Kopenan]] en [[ma tomo Esinki]] li lon poka [[telo suli Pasike]]. <!--Baltic Sea--> [[telo linja]] anu [[telo sewi]] li ken pana e telo mute mute. hihl0ir2zlp055b16jjuu4u36iqkkgf ale sijelo 0 929 72680 68218 2026-11-01T08:34:52Z Jan Sapilisan 2676 jan Jan Sapilisan li ante e nimi pi lipu "[[ale]]" tawa lipu "[[ale sijelo]]" 68218 wikitext text/x-wiki {{lili ike}}{{o lukin lon nimi|ale}}{{o lukin lon nimi|ali}}{{kon ante|nimi ijo|nanpa|nanpa 100}} [[File:Ale - sitelen pona pu (monospaced).svg|thumb|nimi “ale” lon sitelen pona]][[sitelen:NASA-HS201427a-HubbleUltraDeepField2014-20140603.jpg|alt=|thumb|165x165px|[[kulupu mun]] weka mute]] '''ale''' anu '''ali''' la [[ijo]] li lon. ijo ni li [[mun]] li [[ma]] li ijo lon ni. ale li ijo anu [[wawa]]. ale la [[tenpo]] li lon. jan li ken ala sona e suli ale tan ni: jan li ken ala lukin e ale. taso ale pi lukin jan la jan li ken sona e suli. [[nanpa]] ante la ale li suli mute a. nanpa la ale li pini ala. taso jan li sona ala e ni: ale pi lon ni li pini ala pini? tenpo pini la jan li pilin e ni: ale li sike e [[ma|ma ni]]. taso tenpo ni la jan li sona e ni: ma ni li sike e [[suno mi|suno]]. suno li sike e insa pi [[kulupu mun mi|kulupu mun ni]]. 72edasorxruclnobv9i5er77ncpickx 72684 72680 2026-11-01T08:42:48Z Jan Sapilisan 2676 72684 wikitext text/x-wiki [[sitelen:NASA-HS201427a-HubbleUltraDeepField2014-20140603.jpg|alt=|thumb|165x165px|[[kulupu mun]] weka mute]] [[sona pi nasin ijo]] la, '''ale sijelo''' anu '''ale mun''' la [[ijo]] li lon. ijo ni li [[mun]] li [[ma]] li ijo lon ale. ale sijelo li jo e [[ijo sijelo]] en [[wawa]]. ale sijelo la, [[tenpo]] li lon. jan li ken ala sona e suli pi ale sijelo tan ni: jan li ken ala lukin e ale pi ale sijelo. taso ale sijelo pi ken lukin la jan li ken sona e suli ona. tenpo pini la, jan li pilin e ni: ale li sike e [[ma|ma ni]]. taso tenpo ni la jan li sona e ni: ma ni li sike e [[suno mi|suno]]. suno li sike e insa pi [[kulupu mun mi|kulupu mun ni]]. 8z221o56lcdqese4l7920t6j9mmqhgh 72686 72684 2026-11-01T08:47:26Z Jan Sapilisan 2676 72686 wikitext text/x-wiki [[sitelen:NASA-HS201427a-HubbleUltraDeepField2014-20140603.jpg|alt=|thumb|165x165px|[[kulupu mun]] weka mute]] [[sona pi nasin ijo]] la, '''ale sijelo''' anu '''ale mun''' la [[ijo]] li lon. ijo ni li [[mun]] ([[mun seli]], [[mun sike]], [[mun poka]]) li [[wawa]]. ale sijelo li jo e [[ijo sijelo]] en [[wawa]]. ale sijelo la, [[tenpo]] li lon. ale sijelo li open tan [[open ale|open pi ale sijelo]] jan li ken ala sona e suli pi ale sijelo tan ni: jan li ken ala lukin e ale pi ale sijelo. taso ale sijelo pi ken lukin la jan li ken sona e suli ona. tenpo pini la, jan li pilin e ni: ale li sike e [[mun Tela|ma ale]]. taso, tenpo ni la, jan li sona e ni: sike ma li sike e [[mun So|suno]]. suno li sike e insa pi [[nasin mun walo|mun suli mi]]. 9kyanpt54bq2gdr61kl0przl11dchts ali 0 930 72682 9983 2026-11-01T08:38:51Z Xqbot 2228 Fixing double redirect from [[ale]] to [[ale sijelo]] 72682 wikitext text/x-wiki #TAWA [[ale sijelo]] __STATICREDIRECT__ jpg004bn54wp14rvealyvcr3d5zxu6d musi ilo sitelen 0 1379 72672 16817 2026-11-01T08:20:02Z Jan Sapilisan 2676 jan Jan Sapilisan li ante e nimi pi lipu "[[musi ilo]]" tawa lipu "[[musi ilo sitelen]]": ante la, musi ilo pi sitelen ala li lon 16817 wikitext text/x-wiki {{kon ante|nasin musi kepeken [[ilo sona]]|ilo musi ante|ilo musi}} [[sitelen:Light_gun_survival_horror_arcade_game.jpg|thumb|musi lon tomo pi musi ilo lon [[ma Nijon]].]] '''musi ilo ''' li [[musi]] kepeken [[ilo sona]]. tenpo mute mute mute la, ona li kepeken [[sitelen tawa]] kin. tan ni, ona li jo e nimi "'''musi pi sitelen tawa'''" kin. ilo nanpa mute li pali tan musi taso, taso mute li ala. ken la, jan li musi e musi ilo kepeken nasin mute pi ilo sona. ken la, musi ilo li pali kepeken jan wan anu jan tu anu jan mute. ilo mute pi musi ilo li lon. musi ilo pi nanpa wan li kama lon tenpo 1950s lon tenpo 1960s. taso, musi ilo ni li esun ala. tan ni, jan lili li sona e ona lon tenpo ni. esun pi musi ilo li open lon tenpo 1970s. tenpo sin la, jan mute pi ma ale li musi e musi ilo. ==lipu ante== *[[musi Amanka]] *[[musi "kasi en jan moli li utala"]] *[[musi Manka]] *[[musi Pokemon]] *[[musi utala pi jan wan]] *[[musi pi kulupu utala]] *[[musi pi tomo tawa]] *[[musi "toki sewi pimeja: jan soweli Ukon"]] *[[musi "ma ko"]](World of Goo) *[https://rnd.neocities.org/tokipona/game_patches.html ante toki tawa toki pona pi musi pi ilo nanpa tan jan Lentan] *[https://rnd.neocities.org/tokipona/game_patches_jp.html ante toki tawa toki pona pi musi pi ilo nanpa tan jan Pije] [[kulupu:musi]] [[kulupu:musi ilo]] ezeh6wmi384sbmycobxyl7m7pb3qeka 72677 72672 2026-11-01T08:30:15Z Jan Sapilisan 2676 /* */ 72677 wikitext text/x-wiki {{kon ante|nasin musi kepeken [[ilo sona]]|ilo musi ante|ilo musi}} [[sitelen:Light_gun_survival_horror_arcade_game.jpg|thumb|musi lon tomo pi musi ilo lon [[ma Nijon]].]] '''musi ilo sitelen''' li [[musi nasin]] li [[musi ilo]], li wile e lawa tan jan, li pana lukin e sitelen. tenpo mute la, ona li kepeken [[ilo sona]]. tenpo mute mute mute la, ona li kepeken [[sitelen tawa]] kin. tan ni la, ona li jo e nimi "'''musi pi sitelen tawa'''" kin. ilo nanpa mute li pali tan musi taso, taso mute li ala. ken la, jan li musi e musi ilo sitelen kepeken nasin mute pi ilo sona. ken la, musi ilo sitelen li pali kepeken jan wan anu jan tu anu jan mute. ilo mute pi musi ilo sitelen li lon. musi ilo sitelen nanpa wan li kama lon tenpo 1950s lon tenpo 1960s. taso, musi ilo sitelen ni li esun ala. tan ni la, jan pi mute ala li sona e ona lon tenpo ni. esun pi musi ilo sitelen li open lon tenpo 1970s. tenpo sin la, jan mute pi ma ale li musi e musi ilo sitelen. ==lipu ante== *[[musi Amanka]] *[[musi "kasi en jan moli li utala"]] *[[musi Manka]] *[[musi Pokemon]] *[[musi utala pi jan wan]] *[[musi pi kulupu utala]] *[[musi pi tomo tawa]] *[[musi "toki sewi pimeja: jan soweli Ukon"]] *[[musi "ma ko"]](World of Goo) *[https://rnd.neocities.org/tokipona/game_patches.html ante toki tawa toki pona pi musi pi ilo nanpa tan jan Lentan] *[https://rnd.neocities.org/tokipona/game_patches_jp.html ante toki tawa toki pona pi musi pi ilo nanpa tan jan Pije] [[kulupu:musi]] [[kulupu:musi ilo]] 40cdc2s2w9rpgp3rt6wu32psw4r7vy6 72679 72677 2026-11-01T08:32:03Z Jan Sapilisan 2676 /* */ 72679 wikitext text/x-wiki {{kon ante|nasin musi kepeken [[ilo sona]]|ilo musi ante|ilo musi}} [[sitelen:Light_gun_survival_horror_arcade_game.jpg|thumb|musi lon tomo pi musi ilo lon [[ma Nijon]].]] '''musi nasin pi ilo wawa sitelen''' anu '''musi ilo sitelen''' li [[musi nasin]] li [[musi ilo]], li wile e lawa tan jan, li pana lukin e sitelen. tenpo mute la, ona li kepeken [[ilo sona]] li kepeken [[sitelen tawa]] [[kalama]]. ilo nanpa mute li pali tan musi taso, taso mute li ala. ken la, jan li musi e musi ilo sitelen kepeken nasin mute pi ilo sona. ken la, musi ilo sitelen li pali kepeken jan wan anu jan tu anu jan mute. ilo mute pi musi ilo sitelen li lon. musi ilo sitelen nanpa wan li kama lon tenpo 1950s lon tenpo 1960s. taso, musi ilo sitelen ni li esun ala. tan ni la, jan pi mute ala li sona e ona lon tenpo ni. esun pi musi ilo sitelen li open lon tenpo 1970s. tenpo sin la, jan mute pi ma ale li musi e musi ilo sitelen. ==lipu ante== *[[musi Amanka]] *[[musi "kasi en jan moli li utala"]] *[[musi Manka]] *[[musi Pokemon]] *[[musi utala pi jan wan]] *[[musi pi kulupu utala]] *[[musi pi tomo tawa]] *[[musi "toki sewi pimeja: jan soweli Ukon"]] *[[musi "ma ko"]](World of Goo) *[https://rnd.neocities.org/tokipona/game_patches.html ante toki tawa toki pona pi musi pi ilo nanpa tan jan Lentan] *[https://rnd.neocities.org/tokipona/game_patches_jp.html ante toki tawa toki pona pi musi pi ilo nanpa tan jan Pije] [[kulupu:musi]] [[kulupu:musi ilo]] adn038e5kusz0a7jq4pbf20ryyn6v4u musi pi sitelen tawa 0 1382 72674 16865 2026-11-01T08:24:06Z Xqbot 2228 Fixing double redirect from [[musi ilo]] to [[musi ilo sitelen]] 72674 wikitext text/x-wiki #TAWA [[musi ilo sitelen]] 0l2dl2og7v2vzpl31oksbxqhssq37ek palisa 0 1449 72618 17658 2026-11-01T00:52:16Z SuperminerJG 1482 mi pona mute e lipu. 72618 wikitext text/x-wiki {{o lukin lon nimi|palisa}} '''palisa''' li sama [[linja]]; taso, sijelo ona li kiwen li ken ala kama ante. palisa li suli lon nasin wan, li lili lon nasin ale ante. == palisa mute == * [[palisa utala]] * [[palisa mije]] * palisa lipu * palisa kalama musi * palisa kasi <gallery> sitelen:99 - IMG 20150831 171710.jpg|palisa li ken [[ilo moku palisa|ilo moku]] sitelen:Dor blad van beuk (Fagus sylvatica) na langdurige motregen in maart 02.jpg|[[kasi]] li jo e palisa </gallery> == linja palisa == [[linja]] li [[sike]] ala la, ona li linja palisa. <gallery> FuncionLineal01.svg </gallery> [[kulupu:selo pi sona selo]] [[kulupu:palisa]] [[kulupu:lipu ni li tan lipu Panton la o lukin]] frehj27zpud7kie9xr2fd78kt1plw3o musi pi ilo nanpa 0 1704 72675 20399 2026-11-01T08:24:11Z Xqbot 2228 Fixing double redirect from [[musi ilo]] to [[musi ilo sitelen]] 72675 wikitext text/x-wiki #TAWA [[musi ilo sitelen]] 0l2dl2og7v2vzpl31oksbxqhssq37ek supa 0 2051 72619 70481 2026-11-01T01:08:17Z SuperminerJG 1482 mi toki e nasin ni pi sona nanpa 72619 wikitext text/x-wiki {{o lukin lon nimi|supa}} ijo li ken lon sewi '''supa'''. ona li sama [[lipu]]. taso, ijo li lon ona la ona li pakala ala li tawa ala anpa. supa en [[sinpin]] li ante lon ni: sinpin mute li suli lon sewi lon anpa lon poka; taso supa li suli taso lon sinpin lon monsi lon poka, li suli ala lon sewi lon anpa. == tomo la == jan li pali e [[tomo]] la, insa mute la anpa en sewi li supa. taso, tenpo mute la supa ante li lon tomo kin. ona li [[tomo jan]] la, ona mute li jo e supa monsi e supa moku e supa jo e supa lape e supa ante. == sona nanpa == {{lipu suli|ale ma pi nasin tu}} [[sona pi sijelo ijo]] la, jan li toki e sijelo lon ale pi nasin tu. nasin tu taso la, ale ma li sama supa; ni la, jan pi toki pona li nimi "supa" e ale ma. == sitelen == <gallery> sitelen:Parsons Table.jpg|[[supa moku]] sitelen:Set of fourteen side chairs MET DP110780.jpg|[[supa monsi]] sitelen:UMass Hotel bed.JPG|[[supa lape]] sitelen:Wood floor worn - Preview (Dimitrios Savva via Poly Haven).webp|[[supa anpa tomo]] sitelen:Carl Keksi, Wall Shelf, c. 1937, NGA 17803.jpg|supa ni li lon sinpin sitelen:Bookshelf 13.jpg|[[supa lipu]] </gallery> [[kulupu:supa]] 5tcfxmqpoh366kk16bw14ay3dl8c79h toki Pisin pi ma Nijukini 0 2922 72615 69437 2026-10-31T20:11:43Z Jan Kema 7024 72615 wikitext text/x-wiki {{poki sona toki |nimi toki = toki Topisin |nimi mama = Tok Pisin |sitelen = [[sitelen:Tok Pisin cropped.jpg|250px|alt=sitelen pi toki Topisin]] |kalama = /tɒk ˈpɪsɪn/ |ma = [[ma Papuwanjukini]] |kulupu toki = Kijo |toki pi tenpo pini = |nasin sitelen = [[sitelen Lasina]] |toki luka = |ISO 639-2 = tpi |ISO 639-3 = tpi |Linguist List = |Glottolog = tokp1240 |IETF = |Linguasphere = 52-ABB-cc |sitelen ma = |toki anpa pi sitelen ma = |kulupu toki ante = *toki Kijo tan toki Inli **[[toki Topisin]] }} {{lili}} {{nimi ijo|'''toki Topisin'''|Tok Pisin|toki Topisin}} anu '''toki Pisin''' li [[toki wan]] tan [[ma Papuwanjukini]]. ona li kama tan [[toki Inli]] tan [[toki Tosi]] tan [[toki Malasija]] tan [[kulupu toki Osonesija]] tan toki mute pi ma Papuwanjukini. taso, toki Inli li tan lawa ona. ma Papuwanjukini li jo e toki mute mute la, toki Topisin li toki lawa li toki nanpa wan lon ma ni. jan li toki tawa kulupu jan ante la, kulupu jan pi toki ante li kepeken ona. [[toki Ilimotu]] li toki pini nanpa wan tan ma Papuwanjukini. tenpo ni la, toki Topisin li lawa lon toki Ilimotu. taso kin la toki Ilimotu li toki mute. toki Topisin li pana e nimi mute tawa [[toki pona]]. kin la, nimi "toki" li kama tan nimi ''Tok'' lon toki Topisin. ==nimi lon toki pona tan toki Topisin== toki mute li pana e nimi ona tawa toki pona. toki ni li pana e nimi la toki Topisin li toki nanpa wan. ona li pana e nimi luka luka luka wan. *''bagarap'' → {{nimi|pakala}} *''bilong*'' → {{nimi|pi}} *''bokis →'' {{nimi|poki}} *''insait'' → {{nimi|insa}} *''kamap'' → {{nimi|kama}} *''liklik'' → {{nimi|lili}} *''long'' → {{nimi|lon}} *''lukim'' → {{nimi|lukin}} *''meri'' → {{nimi|meli}} *''namba'' → {{nimi|nanpa}} *''nasau**'' → {{nimi|nasa}} *''pilim'' → {{nimi|pilin}} *''pinis'' → {{nimi|pini}} *''suwi'' → {{nimi|suwi}} *''tasol'' → {{nimi|taso}} *''tok'' → {{nimi|toki}} <nowiki>*</nowiki>jan mute pi toki Topisin la toki la ni li nimi ''blong'' anu ''blo''. lon [[lipu Pipija]] anu [[lipu pi ijo sin]] la, ni li nimi ''bilong'' pona. <nowiki>**</nowiki>tan lipu nimi mute pi toki Topisin la, nimi ''nasau'' li lon ala. ni li ken tan nimi ''narakain'' (sama ala; nasa lon kulupu). taso ni li sona ala. == toki lon toki Topisin == [[toki pi ken jan pi ma ale]] nanpa wan lon toki Topisin: <blockquote>''Yumi olgeta mama karim umi long stap fri na wankain long wei yumi lukim i gutpela na strepela tru. Yumi olgeta igat ting ting bilong wanem samting i rait na rong na mipela olgeta i mas mekim gutpela pasin long ol narapela long tingting bilong brata susa.''</blockquote>lon toki pona la ni li:<blockquote>ken sama en suli sama la, jan ale li kama lon. ona li jo e nasin sona e nasin pona. olin la, jan ale o pali lon poka.</blockquote> {{DEFAULTSORT:Topisin, toki}} 3a0cdoaniwxc47dfjdkv7bdav5av9k5 ma Towano 0 3155 72622 54436 2026-11-01T02:04:06Z SuperminerJG 1482 mi pona e sona ma. 72622 wikitext text/x-wiki {{poki sona ma| | nimi ma = ma tomo Towano | nimi mama = Toronto | ma = ma tomo | sitelen = [[sitelen:Toronto Skyline Summer 2020.jpg|200px|alt=ma tomo Towano. tomo suli mute en tomo Sijen li lon.|ma tomo Towano]] | toki pi anpa sitelen = | len ma = [[sitelen:Flag of Toronto, Canada.svg|120px]] | sitelen lawa = [[sitelen:Coat of arms of Toronto.svg|80px]] | kalama musi ma = | ma tomo lawa = | ma suli = ma Kanata | toki lawa = | toki ante = | nasin sewi = | nasin lawa = | jan lawa = [[jan Oliwija Sa]] | tenpo open = tenpo sike nanpa 1793 <small>(kepeken nimi "ma tomo Joke")</small><br>tenpo sike nanpa 1834 <small>(kepeken nimi "ma tomo Towano")</small> | tenpo pini = | mani = mani Tala pi ma Kanata | tenpo = UTC-5 | ISO 3166 = | sitelen ma = | toki anpa pi sitelen ma = | lipu ilo =https://www.toronto.ca/ | ma lili = |mute jan=jan 2794356}} {{lili ike}} '''ma tomo Towano''' li ma tomo lon [[ma Antewijo]] lon [[ma Kanata]]. [[toki Inli]] la ona li ''Toronto.'' ona li ma tomo lawa pi ma Antewijo li jo e jan mute. ona li lon poka pi [[telo Antewijo]]. ona li jo e [[tomo Sijen]]. [[kulupu:ma tomo]] [[kulupu:ma tomo pi ma Kanata]] {{DEFAULTSORT:Towano, ma tomo}} phjvo4bzvq92591cqstarvmu1lzvz8p jan Topi Pa 0 3488 72607 71609 2026-10-31T14:33:36Z Cyborus 2416 o kepeken sitelen wile ona tan kulupu Fangamer 72607 wikitext text/x-wiki {{lili ike}} {{poki sona jan|nimi jan=jan Topi Pa|nimi mama=Toby Fox|ma=ma Mewika|jan li sona e ona tan=[[musi Antateje]] en [[musi Tetalun]] la, jan Topi Pa li pali e ona e kalama musi ona|ma pi kama lon=[[ma tomo Mansese lon ma Nuwanse|ma tomo Mansese]] lon<br>[[ma Nuwanse]] lon<br>[[ma Mewika]]|sitelen nimi=[[ijo:Toby_Fox_signature.svg|100px]]|sitelen=[[sitelen:Toby Fox mask (cropped).jpg|250px]]|pali=jan pi [[musi ilo]]<br>jan pi [[kalama musi]]}} [[sitelen:Annoying dog face.svg|thumb|160px|musi pi jan Topi Pa la ona li soweli pi sinpin ni.]] {{nimi ijo|jan Wape E. Pa|Robert F. Fox|toki Inli}} anu {{nimi ijo|'''jan Topi Pa'''|Toby Fox|toki Inli}} li pali e [[musi ilo]] e [[kalama musi]] ona. ona li lon [[ma Mewika]]. ona li sona [[toki Inli]] tan mama li sona [[toki Nijon]] tan pali sona. ona li kama e [[musi Antatejo]] e [[musi Tetalun]]. tenpo pini la, ona li pana e kalama musi ona tawa [[lipu Onsa]] pi [[jan Antu Asi]] {{nimi ijo|2=Andrew Hussie|3=toki inli}}. [[kulupu:jan]] [[kulupu:jan pi kalama musi]] {{DEFAULTSORT:Topi Pa, jan}} hwhxm87oyse7wn0c570pvpwrvalbkor nena palisa 0 3840 72612 62406 2026-10-31T19:15:06Z SuperminerJG 1482 mi toki sin e ijo tawa ni. 72612 wikitext text/x-wiki {{lili ike}} palisa tu li open lon ma wan la, '''nena palisa''' anu '''pini poka''' li lon ma ni. nasin palisa li ante la, jan li toki kin e '''ante nasin''' lon insa ona. == sona nanpa == [[sitelen:Angle.svg|thumb|nena palisa li lon insa pi palisa loje tu. ijo laso li toki e nena palisa]] === nanpa === jan li toki e suli pi nena palisa kepeken nanpa. nanpa li toki e ni: kipisi seme pi sike wan li lon insa pi nena palisa? '''wan pi kipisi sike''' li pona tawa jan mute. ona li suli ni: sina mute e ona tawa 360 la, ni li ale pi sike wan. '''wan pi palisa insa''' li pona tawa [[jan sona]]. o sitelen e sike. o sitelen e palisa tu tan insa sike lon tawa selo sike. insa pi palisa tu ni la, linja kipisi pi selo sike li lon. suli pi linja ni li sama palisa insa la, nena palisa lon insa pi palisa ni li ''wan pi palisa insa''. mi mute e ona tawa [[nanpa sike]] tawa tu la, ni li ale pi sike wan. === nena palisa leko === '''nena palisa leko''' li jo e suli <math>90</math> pi wan pi kipisi sike. ni li sama suli <math>\frac{\pi}{2}</math> pi palisa insa. ona li suli a lon sona pi selo ijo, li suli a tawa [[nasin pi sona ma pi jan Teka]]. [[kulupu:sona nanpa]] 16r7wkz42hg78wnsc4sr9ty3rvumjs0 sona selo pi poka tu wan 0 3841 72614 60226 2026-10-31T19:27:02Z SuperminerJG 1482 mi toki e nanpa lon sike. 72614 wikitext text/x-wiki {{lili ike}} '''sona selo pi poka tu wan''' li sona lon [[sona pi sijelo ijo]] lon [[sona nanpa]]. sona ni la, jan li lukin e selo pi poka tu wan, li wile sona e ni: [[pini poka]] li suli ni la, poka li sama suli tawa nanpa seme? == pali nanpa == [[sitelen:Sincostan pythagoras triangle.png|thumb|sitelen ni la, poka <math>a</math> li poka weka; poka <math>b</math> li poka noka; poka <math>c</math> li poka suli.]] === selo pi poka tu wan pi pini poka leko === [[selo pi poka tu wan]] li jo e [[pini poka leko]] la, ona li pona a tawa sona ni. sina sona e suli pi pini poka la, sina ken sona e sama suli pi poka ale. o lukin e sitelen lon poka. pini poka wan la, mi kepeken nimi <math>\alpha</math>. ni la, poka o kama nimi: * '''poka suli''' li suli nanpa wan tawa poka ale li pini lon pini poka <math>\alpha</math>. * '''poka noka''' li pini lon pini poka <math>\alpha</math> li poka suli ala. * '''poka sewi''' li pini lon pini poka leko li pini ala lon pini poka <math>\alpha</math>. poka nimi ni la, mi ken toki e sama tu wan kepeken suli pi pini poka <math>\alpha</math>. * '''nanpa sewi suli''' <small>(nanpa la: <math>\sin \alpha</math>)</small> li ni: poka sewi li suli pi nanpa seme tawa poka suli? * '''nanpa noka suli''' <small>(nanpa la: <math>\cos \alpha</math>)</small> li ni: poka noka li suli pi nanpa seme tawa poka suli? * '''nanpa sewi noka''' <small>(nanpa la: <math>\tan \alpha</math>)</small> li ni: poka sewi li suli pi nanpa seme tawa poka noka? jan li toki kin e nanpa tu wan ni lon nasin ante: * '''nanpa suli sewi''' <small>(nanpa la: <math>\csc \alpha</math>)</small> li nanpa sewi suli pi nasin ante. * '''nanpa suli noka''' <small>(nanpa la: <math>\sec \alpha</math>)</small> li nanpa noka suli pi nasin ante. * '''nanpa sewi noka''' <small>(nanpa la: <math>\csc \alpha</math>)</small> li nanpa sewi noka pi nasin ante. [[sitelen:Sine and cosine animation.gif|thumb|nanpa sewi en nanpa noka li lon sike.]] === sike la === mi toki taso e nanpa tu wan ni lon selo pi poka tu wan la, nanpa <math>\alpha</math> li ken ala suli tawa <math>\frac{\pi}{2}</math>. taso, mi toki e ni kepeken [[sike supa|sike]] la, mi ken kepeken nanpa ale: :sike li lon. insa sike li lon ma <math>(0, 0)</math>. tan insa la, tawa selo la, suli ona li <math>1</math>. palisa li open kin lon ma <math>(0, 0)</math>, li tawa weka a. ona en nasin poka pi nanpa suli li [[pini poka|ante]] pi suli <math>\alpha</math>. :palisa li kama lon sike la, ma ni li ma <math>(\cos \alpha, \sin \alpha)</math>. == toki pi awen lon == {{pini ala}} sona ni la, toki nanpa pi mute a li pona tawa jan sona. [[kulupu:sona nanpa]] dgdms1qnua3nr9355o3hdohndigxo76 sike nanpa pi sitelen 2 0 4061 72655 71102 2026-11-01T05:43:44Z SuperminerJG 1482 /* pali nanpa */ linja o pona. 72655 wikitext text/x-wiki '''sike nanpa pi sitelen 2''' li nasin pi sitelen [[nanpa]] kepeken [[sike nanpa]] kepeken [[nasin nanpa poki]]. ijo mute la, sitelen ona li kepeken sitelen "0" pi [[nasin nanpa Alapi]], kepeken sitelen "1" pi nasin nanpa ni. nasin nanpa tu li kepeken nanpa (pi mute:) tu (2). sama ala la, nasin nanpa Alapi li kepeken nanpa (pi mute:) luka luka (10). == sitelen nanpa == [[sitelen:Value of digits in the Binary numeral system.svg|thumb|nanpa lon nasin nanpa tu. ona li kepeken e sitelen tan [[nasin nanpa Alapi]].]] tenpo mute la, nasin nanpa tu li kepeken e sitelen tan [[nasin nanpa Alapi]]. taso, nasin nanpa tu li wile e sitelen tu taso. tan ni la, jan li ken kepeken e sike anu palisa anu sitelen ale tawa sitelen. {| class="wikitable" !nasin nanpa pi toki pona !nasin nanpa Alapi !nasin nanpa tu |- |ala |0 |0 |- |wan |1 |1 |- |tu |2 |10 |- |tu wan |3 |11 |- |tu tu |4 |100 |- |mute |20 |10100 |- |mute mute mute tu tu |64 |1000000 |} == lon ma pi tenpo ni == [[sitelen:Altair PC (3803232519).jpg|thumb|[[ilo Altair 8800]]. ona li lon tan tenpo sike 1970. kepeken la, jan li wile sona e nasin nanpa tu.]] lon insa la, ilo wawa ale li kepeken e nasin nanpa tu tan ni: wawa li ken lon anu lon ala taso. tenpo pini la jan li wile lawa e ilo wawa la, ona li wile sona e nasin nanpa tu. tenpo ni la jan li wile lawa e ilo lawa la, ona li wile ala sona. == [[nasin pi pali nanpa|pali nanpa]] == [[sitelen:Algebra1 05 fig022.svg|thumb|pali nanpa ni li kepeken e nasin nanpa tu.]] lon nasin nanpa tu la, nanpa lili li ken suli. taso, jan li ken nanpa kepeken pali lili. tawa [[pali pi wan nanpa]] la, jan li wile sona e ijo tu tu taso: * 0 + 0 = 0 * 0 + 1 = 1 * 1 + 0 = 1 * 1 + 1 = 10 1 1 0 0 = 12 + 1 1 0 1 1 = 27 ------------ 1 1 0 1 1 1 ------------ 1 0 0 1 1 1 = 39 nasin sama li lon tawa pali nanpa ante. [[kulupu:sona nanpa]] [[kulupu:tu]] ib6p8u9ki8557lerqn8h1haywrgj3gm ale mama 0 5656 72693 72036 2026-11-01T09:12:31Z Jan Sapilisan 2676 jan Jan Sapilisan li ante e nimi pi lipu "[[lon pi sona lon]]" tawa lipu "[[ale mama]]" 72036 wikitext text/x-wiki [[sitelen:Desert Electric.jpg|right|frameless]] '''lon pi sona lon''' anu '''ale mama''' li ijo pi [[ijo wile]] anu [[ale]]. lon pi sona lon li jo e: ijo wile ([[soweli]], [[kasi]] en mute), [[telo]], [[insa ma]], [[kon ma]], [[sijelo kon]], [[wawa]] en [[pimeja mun]]. [[kulupu:sona pi nasin ijo]] fen694uv11o6cucwem1mka1rfg53vc9 72695 72693 2026-11-01T09:18:34Z Jan Sapilisan 2676 /* */ 72695 wikitext text/x-wiki [[sitelen:Desert Electric.jpg|thumb|ma seli la, kasi li tawa tan [[wawa ilo]].]] [[sitelen:Startrails above Gunung Bromo - Indonesia.jpg|thumb|tawa mun lon sewi pi [[nena Pomo]].]] kon suli la, '''ale mama''' li [[ale sijelo]]. ni la, ale mama li toki e lawa ona e nasin ona e ijo ona. jan li lon ale mama. taso, mute la, pali jan li lon ale mama ala. ken la, pali jan li suli tawa ale mama. ken la, pali jan li lili. kon lili la, ale mama li '''[[ale ijo|ale ma]] pi pali jan ala'''. ni la, ale mama li jo e [[ijo wile]] ([[soweli]], [[kasi]], [[soko]], ante) e [[telo]] e insa ma e [[kon ma]]. [[kulupu:sona pi nasin ijo]] 78xz0m1zzdm9ozhdo6qkupeh1q22acd ma tomo Ta Nan 0 8711 72617 71125 2026-11-01T00:05:41Z Jan Wajun - Wije 1354 72617 wikitext text/x-wiki {{nimi ijo|'''{{PAGENAME}}'''|Thành phố Đà Nẵng|toki Wije}} li ma tomo suli lon ma Wije. ona li lon [[nasin pi pini suno|poka weka suno]] pi [[ma Lajo]]. [[sitelen:Da Nang in Viet Nam.svg|thumb|''ma tomo Ta Nan lon ma Wije'']] {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" |'''ma tomo Ta Nan''' '''<small>Thành phố Đà Nẵng</small>''' |- | ma suli || [[ma Wije]] |- | toki lawa || [[toki Wije]] |- |tenpo |UTC+7 |- | ma || km² 11859.59 (km² WALLLTWAMMLLLTTXMMLLLTT)<ref name=":0" /><ref name=":2">lipu ni li kepeken nanpa lon [[nasin nanpa pona]]</ref> |- | jan || jan 3 065 628 (jan TWATWALWAMMLLLWAMLTW)<ref name=":0" /><ref name=":2" /> |- | lipu ilo || [https://danang.gov.vn/web/dng danang.gov.vn] |} == nimi == nimi "Ta Nan" li tan {{nimi ijo|[[toki Kema]]|ꨌꩌ|toki Kema}}. nimi li toki lon [[nasin telo]] suli. <ref>https://cttdt.danangportal.gov.vn/vi/web/dng/w/cac-ten-goi-cua-thanh-pho-da-nang-i</ref> == tenpo pini == * tenpo sike nanpa LLLTWAMMMMLTT (1889): [[ma Kanse]] li tu e ma Ta Nan tan ma Wan Nan. <ref name=":0">https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn/chi-tiet-34-don-vi-hanh-chinh-cap-tinh-tu-12-6-2025-119250612141845533.htm</ref><ref name=":2" /> * tenpo sike nanpa LLLTTAMMLL (1950): ma Kanse li pana e ma Ta Nan tawa [[ma Wije]]. <ref name=":0" /><ref name=":2" /> * tenpo sike nanpa LLLTTAMMMMLLLW - tenpo mun nanpa luka luka wan - tenpo suno nanpa luka wan (1996/11/06): ma Wije li tu e ma Ta Nan tan ma Wan Nan. <ref name=":0" /><ref name=":2" /><ref name=":3">tenpo pi lipu ni li lon kepeken nasin "yyyy/mm/dd" (tenpo sike / tenpo mun / tenpo suno)</ref> * tenpo sike nanpa mute ale mute luka - tenpo mun nanpa luka wan - tenpo suno nanpa luka luka tu (2025/06/12): ma Wan Nan en ma tomo Ta Nan li kama wan. <ref name=":0" /><ref name=":2" /><ref name=":3" /> == ma == ma tomo Ta Nan li jo km² 11859.59 (WALLLTWAMMLLLTTXMMLLLTT) en jan 3 065 628 (TWATWALWAMMLLLWAMLTW). ma ni li lon poka lete pi [[ma tomo Huế]], lon poka kama suno pi [[telo suli Pasipi]], lon poka seli pi {{nimi ijo|ma Wan Na|Tỉnh Quảng Ngãi|toki Wije}}, lon poka weka suno pi [[ma Lajo]]. ona li ma suli nanpa wan lon kulupu luka wan ma tomo suli pi [[ma Wije]]. <ref name=":2" /><ref name=":1">https://cttdt.danangportal.gov.vn/vi/web/dng/w/tong-quan-ve-thanh-pho-da-nang</ref> === nasin pi ma kipisi === ma tomo Ta Nan li jo ma kipisi pi suli nanpa tu 94 (ma kipisi pi suli nanpa tu MMMMLLTT). <ref name=":2" /><ref name=":1" /> == tan sona == [[kulupu:ma tomo]] [[kulupu:ma tomo pi ma Wije]] <references /> {{ma lon pi sona ma |poka lete=[[ma tomo Huế]] |poka kama suno=[[telo suli Pasipi]] |poka seli=[[ma Wan Na]] |poka weka suno=[[ma Lajo]] |insa=[[ma tomo Ta Nan]]}} [[kulupu:ma kipisi pi ma Wije]] itokfwbgpxr7j00u4urm9p0lg9cko82 nasin noka pi pali nanpa 0 8789 72623 72596 2026-11-01T02:21:14Z SuperminerJG 1482 /* pali weka */ mi toki suli e pali weka. ni li ken ike lili. 72623 wikitext text/x-wiki '''nasin noka pi pali nanpa''' li lon [[nasin pi pali nanpa]] lon [[sona nanpa]]. ona li pona tawa ni: jan li ken pali e [[nanpa]] tan nanpa ante. pali tu tu li noka nanpa wan: '''pali pi wan nanpa''', '''pali pi weka nanpa''', '''pali pi mute nanpa''', en '''pali pi kipisi nanpa'''. taso, pali ante li lon. jan li toki kin e [[pali pi sewi nanpa|pali sewi]] e pali mute ante. [[File:Arithmetic symbols.svg|thumb|sitelen ni li toki e nasin tu tu pi pali nanpa. tan ijo jelo sewi la, tawa sike pi ilo tenpo la, ona li toki e ni: pali pi wan nanpa, pali pi kipisi nanpa, pali pi mute nanpa, pali pi weka nanpa.]] == pali pi noka nanpa wan == === pali wan === jan li jo e <u>kili tu</u>. kin la, ona li jo e <u>kili tu wan</u>. ale la, ona li jo e kili pi <u>mute seme</u>? kepeken nanpa la, jan li ken toki e ni: : o wan e '''tu''' e '''tu wan''' la, '''luka''' li lon. : <math>2+3=5</math> ni li '''pali pi wan nanpa'''. ni li wan e nanpa tu anu nanpa mute li pana e nanpa wan suli tan ona ale. === pali weka === kili <u>luka</u> li lon. jan li weka e kili <u>tu wan</u> tan ni. ni la, kili pi <u>mute seme</u> li lon? kepeken nanpa la, jan li ken toki e ni: :tan '''luka''' la, o weka e '''tu wan''' la, '''tu''' li lon. :<math>5-3=2</math> ni li '''pali pi weka nanpa'''. ni li lili e nanpa wan kepeken nanpa ante. kin la, ona en pali wan li poka mute. mi wan e tu e nanpa seme la, luka li lon? ni kin li ''tu wan''. === pali mute === jan li jo e poki kili <u>luka</u>. poki ale li jo e kili <u>tu tu</u> li sama. ale la, ona li jo e kili pi <u>mute seme</u>? kepeken nanpa la, jan li ken toki e ni: :o mute e '''luka''' tawa '''tu tu''' la, '''mute''' li lon. :<math>5\times4=20</math> ni li '''pali pi mute nanpa'''. ni li wan e nanpa tu anu nanpa mute li pana e nanpa wan pi suli a tan ona ale. ante la, pali mute li sama pali wan lon sike. mi wan e tu tu, e tu tu, e tu tu, e tu tu, e tu tu la, mi kama jo e mute. mute kulupu pi ijo tu tu li luka. === pali kipisi === jan li jo e poki kili <u>tu tu</u>. ona li jo e kili <u>mute</u>. ona li wile pana e kili pi mute sama tawa poki ale la, ona o pana e kili pi <u>mute seme</u> tawa poki wan? kepeken nanpa la, mi ken toki e ni: :o kipisi e '''mute''' tawa '''tu tu''' la, '''luka''' li lon. :<math>20\div4=5</math> ni li '''pali pi kipisi nanpa'''. ona li ante tawa pali mute sama ni: pali wan en pali weka li ante. mi kipisi e nanpa tawa ala la ni li ken ala. mi kipisi e ala tawa nanpa ali la mi kama jo e ala. mi kipisi e ala tawa ala la ni kin li ken ala. pali kipisi li sama pali weka lon sike. mi kipisi e mute tawa tu tu la mi ni: mi open lon mute. mi weka e tu tu lon sike. pini la mi kama jo e nanpa ala. pali kipisi li sama ni: mute seme la mi weka e tu tu? lon kulupu pi nanpa lon la pali kipisi li kama e nanpa tu: ona li kama e nanpa pi mute kulupu e nanpa awen. mi kipisi e mute wan tawa tu tu la mi kama jo e kulupu luka e awen wan. mi kipisi e nanpa #1 tawa nanpa #2 la ni li lon: nanpa #2 la nanpa awen li lili. toki open la, jan li jo e kili <u>mute tu wan</u> la, mi ken toki e ni kepeken nanpa: :o kipisi e '''mute tu wan''' tawa '''tu tu''' la, '''luka''' li lon. taso, '''tu wan''' li awen. :<math>23\div4=5\ \text{R}3</math> lon kulupu pi nanpa kipisi la pali kipisi li kama e nanpa wan. kepeken toki sama la: :o kipisi e '''mute tu wan''' tawa '''tu tu''' la, '''mute tu wan pi kipisi tu tu''' li lon. :<math>23\div4=\frac{23}{4}</math> :''ante la:'' '''luka en tu wan pi kipisi tu tu''' li lon. :<math>23\div4=5\frac{3}{4}</math> :''ante la:'' '''luka ala mute mute mute luka luka luka''' li lon. (nimi pi toki pona li tan [[nasin nanpa pona#nanpa pi lili mute|nasin ni]]) :<math>23\div4=5.75</math> == nanpa lon en nanpa weka == [[sitelen:Number-line-2_tok.png|alt=palisa nanpa lili|center|frameless|500x500px]] jan li sona e '''nanpa lon''' e '''nanpa weka''' la, jan li ken kepeken nasin ante. nasin ni en nasin noka li ante mute ala. o awen sona e ni: <math>5</math> li nanpa lon li '''lon luka''' anu '''luka''' taso. <math>-5</math> li nanpa weka li '''weka luka.''' === "li lon" anu "li weka" === jan li pali nanpa la, nanpa kama li ken nanpa li ken nanpa weka. nanpa kama li nanpa lon la, jan li ken kepeken e toki ni: :<math>... = +x</math> (pali nanpa) la, (nanpa kama) li lon. nanpa kama li nanpa weka la, jan li ken kepeken e toki ni: :<math>... = -x</math> (pali nanpa) la, (nanpa kama) li weka. kin la, sina wile ala kepeken e toki "li lon" anu toki "li weka" la, sina ken kepeken e toki ni: :<math>... = +x</math> (pali nanpa) la, lon (nanpa kama) li kama. :<math>... = -x</math> (pali nanpa) la, weka (nanpa kama) li kama. === pali weka en pali wan li sama === jan li sona e nanpa lon e nanpa weka la, ona li ken pali pi weka nanpa li toki ala e pali pi weka nanpa kepeken nasin ni: ona li ken toki e pali pi wan nanpa taso, sama ni: :<math>a - b = n</math> :o wan e '''a''' e '''weka b''' la, '''n''' li kama. pali mute lon wan: :<math>-a + b + c - d = n</math> :o wan e '''weka a''' e '''b''' e '''c''' e '''weka d''' la, '''n''' li kama. :''ante la:'' o wan e '''weka a''' e '''lon b''' e '''lon c''' e '''weka d''' la, '''lon n''' li kama. nanpa lon la, jan li ken kepeken nimi "lon", li ken kepeken ala. [[kulupu:sona nanpa]] dkdwe7x8zyu52nq4cawo658dxc9g2zh ijo lili kama 0 9633 72605 59062 2026-10-31T12:20:02Z EmausBot 1362 Fixing double redirect from [[wan lili tomo]] to [[wan lili kulupu]] 72605 wikitext text/x-wiki #TAWA [[wan lili kulupu]] qj0wlxc1qgmzlq9wh43158x9vvc54pn ijo lili tomo 0 9634 72606 57177 2026-10-31T12:20:12Z EmausBot 1362 Fixing double redirect from [[wan lili tomo]] to [[wan lili kulupu]] 72606 wikitext text/x-wiki #TAWA [[wan lili kulupu]] qj0wlxc1qgmzlq9wh43158x9vvc54pn pali pi sewi nanpa 0 9743 72620 72592 2026-11-01T01:24:04Z SuperminerJG 1482 /* pali pi anpa nanpa */ "noka" li pona tan ni: "anpa" o tawa "log" 72620 wikitext text/x-wiki '''pali pi sewi nanpa''' li sama [[pali mute nanpa|pali pi mute nanpa]] lon sike. pali ni la, mi ken toki e ni: :<math>2^3=2\times 2\times 2=8</math><br> :o sewi e '''tu''' tawa '''tu wan''' la, '''luka tu wan''' li lon. kepeken [[nanpa nimi]] la, mi sitelen e ni: <math>b^n</math>. nanpa <math>b</math> li '''nanpa anpa''' la, nanpa <math>n</math> li '''nanpa sewi''' la, mi ken sitelen e ni: :<math>b^n = \underbrace{b \times \dots \times b}_{\text{nimi }b\text{ pi mute }n}</math><br> :''poka open la: ''o sewi e '''nanpa <math>b</math>''' tawa '''nanpa <math>n</math>'''. == sona lawa == tan ni la, mi ken sona e ni: mi ''mute'' e nanpa <math>b^m</math> tawa nanpa <math>b^n</math> la, seme li lon? <math display="block"> \begin{align} b^m \times b^n &= \underbrace{b \times \dots \times b}_{\text{nimi }b\text{ pi mute }m} \times \underbrace{b \times \dots \times b}_{\text{nimi }b\text{ pi mute }n}\\ &= \underbrace{b \times \dots \times b}_{\text{nimi }b\text{ pi mute } m+n}\\ &= b^{m+n} \end{align} </math> mi ken sona e ni: mi ''sewi'' e nanpa <math>b^m</math> tawa nanpa <math>b^n</math> la, seme li lon? <math display="block"> \begin{align} \left(b^m\right)^n &= \underbrace{b^m \times \dots \times b^m}_{\text{nimi pi mute }n}\\ &= \underbrace{b^{m + \dots + m}}_{\text{nimi }m\text{ pi mute }n}\\ &= b^{mn} \end{align} </math> == nanpa ante pi kipisi wan == jan li ken toki pona e pali pi sewi nanpa kepeken pali tan [[nasin noka pi pali nanpa|sona pi pali nanpa]]. === nanpa sewi li nanpa [[ala]] === tan open la, mi sona e ni: <math>b^m \times b^n = b^{m+n}</math>. toki ni li pona taso tawa nanpa [[nanpa pi nanpa ijo|pi nanpa ijo]]. taso, mi ken wile e ni: lawa ni o lon tawa nanpa ale [[nanpa pi wan nanpa|pi wan nanpa]]. nanpa <math>\ell = m + n</math> la, mi ken ni: <math display="block"> \begin{align} b^m \times b^n &= b^{m+n} \\ b^m \times b^{\ell - m} &= b^\ell\\ b^{\ell - m} &= \frac{b^\ell}{b^m} \end{align} </math> nimi <math>\ell</math> en nimi <math>m</math> li sama la, ni li kama e ni: <math display="block"> \begin{align} b^{m - m} &= \frac{b^m}{b^m} \\ b^0 &= 1 \end{align} </math> nanpa anpa <math>b</math> li [[ala|nanpa ala]] ala la, ni li awen lon. taso, nanpa <math>b = 0</math> (ante la, jan li sitelen e <math>0^0</math>) la, ni li ike tawa pali ni. === nanpa sewi li nanpa weka === mi kipisi e nanpa <math>b^m</math> tawa nanpa <math>b^n</math> la, mi sona e ijo pini. nanpa ale weka la, mi ken ni: <math display="block"> \begin{align} b^{0 - m} &= \frac{b^0}{b^m} \\ b^{-m} &= \frac{1}{b^m} \end{align} </math> ijo wan suli la, <math>b^{-1}=\frac{1}{b}</math>. == pali pi noka nanpa == tenpo mute la, jan li wile sona e ni: mi jo e nanpa <math>n</math>, li jo e nanpa <math>x</math>. mi sewi e nanpa seme tawa nanpa <math>n</math> la, nanpa <math>x</math> li lon? jan li lon e '''pali pi noka nanpa''' tawa sona ni. nasin wan la, ona li weka e pali sewi. sitelen nanpa la, mi ken sitelen e ni: <math display="block"> (m^n = x) \implies (\sqrt[n]{x} = m) </math> kepeken toki la: :mi sewi e nanpa <math>m</math> tawa nanpa <math>n</math> la, nanpa <math>x</math> li lon. ni la, mi noka nanpa <math>n</math> e nanpa <math>x</math> la, nanpa <math>m</math> li lon. sitelen ni la, nanpa <math>n</math> li ''nanpa sewi''; nanpa <math>x</math> li ''nanpa open''. === mi wile e nanpa wan taso === lon la, pali pi anpa nanpa li ken kama e nanpa mute. taso, jan li wile e nanpa wan taso la, ona li ken wile e ni: nanpa pini o [[nanpa nasa]] ala o [[nanpa weka]] ala. === pali sewi kepeken nanpa kipisi === pali sewi la, nanpa sewi li nanpa kipisi la, pali pi anpa nanpa li pona. nanpa <math>x^\frac{1}{n}</math> li nanpa <math>\sqrt[n]{x}</math> tan ni: sina sewi e nanpa <math>\sqrt[n]{x}</math> tawa nanpa <math>n</math> la, nanpa <math>x</math> li lon. ni li pona tawa lawa nanpa tu tan open pi lipu ni. ni la, kepeken lawa sama la, mi ken sitelen e ni: <math display="block"> x^\frac{n}{m} = \left(x^n\right)^\frac{1}{m} = \sqrt[m]{x^n} </math> [[sitelen:Five_Squared.svg|thumb|leko supa li lon. nasin tu la, suli ona li luka. ni la, suli insa ona li mute luka.]] == sijelo leko la == tenpo mute la, jan li sewi e nanpa tawa [[tu]] tawa [[tu wan]]. ken la, ona li kepeken nimi ni: * mi '''leko supa''' e nanpa la, mi sewi e ona tawa tu. nimi li tan ni: [[leko supa pona]] la, suli pi poka ona li suli <math>s</math> la, suli pi insa ona li suli <math>s^2</math>. * mi '''leko tomo''' e nanpa la, mi sewi e ona tawa tu wan. nimi li tan ni: [[leko tomo pona]] la, suli pi poka sinpin ona li suli <math>s</math> la, suli pi insa ona li suli <math>s^3</math>. ante la, jan li noka nanpa tu li noka nanpa tu wan e nanpa. nimi sama li ken: * mi '''noka leko supa''' e nanpa la, mi noka nanpa tu e ona. * mi '''noka leko tomo''' e nanpa la, mi noka nanpa tu wan e ona. lon la, sijelo leko pona li lon ale ma pi nasin <math>k</math> la, suli pi palisa wan ona li suli <math>s</math> la, suli pi insa ale ona pi nasin <math>k</math> li suli <math>s^k</math>. [[kulupu:sona nanpa]] 4ap72416uvc8useu44jhszsojmb7klk kon pi wan suno 0 9846 72649 60202 2026-11-01T05:38:52Z Jan Sapilisan 2676 jan Jan Sapilisan li ante e nimi pi lipu "[[kon pi wawa suno]]" tawa lipu "[[kon pi wan suno]]": wan lili noka la, ona li wan suno 60202 wikitext text/x-wiki {{lili ike}} '''kon pi wawa suno''' li [[kon]] lon ala. ona li lon [[ale]] li lawa e tawa ijo. ijo li jo e [[kule wawa sewi|kule wawa]] tawa ona la, ona li ken pana e kon ni li ken pilin e kon ni. suno li sama [[tawa nena|nena mute tawa]] lon kon ni. [[sona tawa pi wan lili]] la, nena ni li lon [[wan suno|wan]] mute. mdxw3vm2o6wkj15vq0ewif03g2g39sq 72651 72649 2026-11-01T05:41:18Z Jan Sapilisan 2676 72651 wikitext text/x-wiki {{lili ike}} '''kon pi wan suno''' li [[kon]] ala, li [[kon pi suli ijo]]. ona li lon [[ale]] li lawa e tawa ijo. ijo li jo e [[kule wawa sewi|kule wawa]] tawa ona la, ona li ken pana e kon ni li ken pilin e kon ni. ken la, nimi ona li '''kon pi wawa ilo pi kiwen kama''' anu '''kon pi {{nimi|pika}} {{nimi|taki}}''', tan ni: ona li wan e [[kon pi wan ilo]] e [[kon pi kiwen kama]]. suno li sama [[tawa nena|nena mute tawa]] lon kon ni. wan la, suno li [[wan suno]]. [[sona tawa pi wan lili]] la, nena ni li lon [[wan suno|wan]] mute. c6wgs1am9gr26i11js3l3634y94zs83 72652 72651 2026-11-01T05:42:07Z Jan Sapilisan 2676 sitelen [nimi] mute li ike e lukin 72652 wikitext text/x-wiki {{lili ike}} '''kon pi wan suno''' li [[kon]] ala, li [[kon pi suli ijo]]. ona li lon [[ale]] li lawa e tawa ijo. ijo li jo e [[kule wawa sewi|kule wawa]] tawa ona la, ona li ken pana e kon ni li ken pilin e kon ni. ken la, nimi ona li '''kon pi wawa ilo pi kiwen kama''' anu '''kon pi pika taki''', tan ni: ona li wan e [[kon pi wan ilo]] e [[kon pi kiwen kama]]. suno li sama [[tawa nena|nena mute tawa]] lon kon ni. wan la, suno li [[wan suno]]. [[sona tawa pi wan lili]] la, nena ni li lon [[wan suno|wan]] mute. 10ts9qahsb7k8o5shlggk4chujfol8k 72654 72652 2026-11-01T05:42:36Z Jan Sapilisan 2676 nimi "wan ilo" li pakala. 72654 wikitext text/x-wiki {{lili ike}} '''kon pi wan suno''' li [[kon]] ala, li [[kon pi suli ijo]]. ona li lon [[ale]] li lawa e tawa ijo. ijo li jo e [[kule wawa sewi|kule wawa]] tawa ona la, ona li ken pana e kon ni li ken pilin e kon ni. ken la, nimi ona li '''kon pi wawa ilo pi kiwen kama''' anu '''kon pi pika taki''', tan ni: ona li wan e [[kon pi wawa ilo]] e [[kon pi kiwen kama]]. suno li sama [[tawa nena|nena mute tawa]] lon kon ni. wan la, suno li [[wan suno]]. [[sona tawa pi wan lili]] la, nena ni li lon [[wan suno|wan]] mute. lq2zy9qr9qr5vboq6ut5is9uyd42jci kon pilin pi wawa suno 0 10116 72653 59939 2026-11-01T05:42:28Z Xqbot 2228 Fixing double redirect from [[kon pi wawa suno]] to [[kon pi wan suno]] 72653 wikitext text/x-wiki #TAWA [[kon pi wan suno]] 39oco8uaea4wqib8o4c3i4vkxsb6m5j toki:wan Meta 1 10159 72610 72313 2026-10-31T18:40:20Z SuperminerJG 1482 /* nasin pi toki pona li pona ala pona? */ toki sin 72610 wikitext text/x-wiki == nasin pi toki pona li pona ala pona? == toki Inli la, jan li toki e nimi "Metre" anu nimi "Meter" sama ni: /ˈmitəɹ/. mi la, toki pona pona pi nimi ni li ni: "Mita" [[jan:Jan Sapilisan|jan Sapilisan]] ([[jan la toki:Jan Sapilisan|toki]]) 2026-01-30T11:42:04 (UTC) :open la, jan li lon e nimi ni lon toki Kanse. ni la, mi open tan nasin toki ni: /'mɛtʁ/. :mi kepeken kalama "te" lon pini tan ni: toki mute li jo ala e kalama /ʁ/ lon nimi ona pi suli ni, li jo taso e kalama /t/. [[jan:SuperminerJG|SuperminerJG]] ([[jan la toki:SuperminerJG|toki]]) 2026-10-31T18:40:20 (UTC) td8ad0j2kakhn3sy31n6j45le3jioti 72611 72610 2026-10-31T18:41:20Z SuperminerJG 1482 72611 wikitext text/x-wiki == nasin pi toki pona li pona ala pona? == toki Inli la, jan li toki e nimi "Metre" anu nimi "Meter" sama ni: /ˈmitəɹ/. mi la, toki pona pona pi nimi ni li ni: "Mita" [[jan:Jan Sapilisan|jan Sapilisan]] ([[jan la toki:Jan Sapilisan|toki]]) 2026-01-30T11:42:04 (UTC) :open la, jan li lon e nimi ni lon toki Kanse. ni la, mi open tan nasin toki ni: /'mɛtʁ/. :mi kepeken kalama "te" lon pini tan ni: toki mute li jo ala e kalama /ʁ/ lon nimi ona pi suli ni, li jo taso e kalama /t/. : kin la, mi wile sona e ni: nimi open o ''wan'' anu ''suli linja'' anu seme? [[jan:SuperminerJG|SuperminerJG]] ([[jan la toki:SuperminerJG|toki]]) 2026-10-31T18:40:20 (UTC) lxvy0u23mhnmm0nf836d97cgu47jya1 72627 72611 2026-11-01T03:15:54Z Jan Sapilisan 2676 /* nasin pi toki pona li pona ala pona? */ toki sin 72627 wikitext text/x-wiki == nasin pi toki pona li pona ala pona? == toki Inli la, jan li toki e nimi "Metre" anu nimi "Meter" sama ni: /ˈmitəɹ/. mi la, toki pona pona pi nimi ni li ni: "Mita" [[jan:Jan Sapilisan|jan Sapilisan]] ([[jan la toki:Jan Sapilisan|toki]]) 2026-01-30T11:42:04 (UTC) :open la, jan li lon e nimi ni lon toki Kanse. ni la, mi open tan nasin toki ni: /'mɛtʁ/. :mi kepeken kalama "te" lon pini tan ni: toki mute li jo ala e kalama /ʁ/ lon nimi ona pi suli ni, li jo taso e kalama /t/. : kin la, mi wile sona e ni: nimi open o ''wan'' anu ''suli linja'' anu seme? [[jan:SuperminerJG|SuperminerJG]] ([[jan la toki:SuperminerJG|toki]]) 2026-10-31T18:40:20 (UTC) ::nimi pi suli ijo li mute li ken suli. mi kepeken nimi "wan" tawa ona ale la, mi kulupu e ona ale. ::<br/> ::ante la, tenpo ni la, mi wile ala e nimi Mita. [[mu open]] nanpa wan o mu /e/. taso, mu open nanpa tu o seme? ::*nasin pi jan mute la, '''mu /ə/ li kama /a/'''. taso, lon la, mu /ə/ li ken kama mu open ale. ::*ken la, mu open li sama sitelen. ni la, '''ona li ken kama /e/''' ::*ona li tan toki Lasina metrum. ona li jo e kon sama. ona li kepeken /u/. ni la, '''mu /ə/ li ken kama /u/''' ::*ona li tan toki Elena μέτρον (métron). taso, ona li jo e kon ante. ona li kepeken /o/. ni la, '''mu /ə/ li ken kama /o/''' ::[[jan:Jan Sapilisan|jan Sapilisan]] ([[jan la toki:Jan Sapilisan|toki]]) 2026-11-01T03:15:54 (UTC) t4m3dufuez8aa47s63roue6rrqdi7nh 72628 72627 2026-11-01T03:23:09Z SuperminerJG 1482 /* nasin pi toki pona li pona ala pona? */ toki sin 72628 wikitext text/x-wiki == nasin pi toki pona li pona ala pona? == toki Inli la, jan li toki e nimi "Metre" anu nimi "Meter" sama ni: /ˈmitəɹ/. mi la, toki pona pona pi nimi ni li ni: "Mita" [[jan:Jan Sapilisan|jan Sapilisan]] ([[jan la toki:Jan Sapilisan|toki]]) 2026-01-30T11:42:04 (UTC) :open la, jan li lon e nimi ni lon toki Kanse. ni la, mi open tan nasin toki ni: /'mɛtʁ/. :mi kepeken kalama "te" lon pini tan ni: toki mute li jo ala e kalama /ʁ/ lon nimi ona pi suli ni, li jo taso e kalama /t/. : kin la, mi wile sona e ni: nimi open o ''wan'' anu ''suli linja'' anu seme? [[jan:SuperminerJG|SuperminerJG]] ([[jan la toki:SuperminerJG|toki]]) 2026-10-31T18:40:20 (UTC) ::nimi pi suli ijo li mute li ken suli. mi kepeken nimi "wan" tawa ona ale la, mi kulupu e ona ale. ::<br/> ::ante la, tenpo ni la, mi wile ala e nimi Mita. [[mu open]] nanpa wan o mu /e/. taso, mu open nanpa tu o seme? ::*nasin pi jan mute la, '''mu /ə/ li kama /a/'''. taso, lon la, mu /ə/ li ken kama mu open ale. ::*ken la, mu open li sama sitelen. ni la, '''ona li ken kama /e/''' ::*ona li tan toki Lasina metrum. ona li jo e kon sama. ona li kepeken /u/. ni la, '''mu /ə/ li ken kama /u/''' ::*ona li tan toki Elena μέτρον (métron). taso, ona li jo e kon ante. ona li kepeken /o/. ni la, '''mu /ə/ li ken kama /o/''' ::[[jan:Jan Sapilisan|jan Sapilisan]] ([[jan la toki:Jan Sapilisan|toki]]) 2026-11-01T03:15:54 (UTC) :::@[[jan:Jan Sapilisan|Jan Sapilisan]] mi la, nimi "Meta" anu nimi "Mete" li pona. taso, nimi "Mete" li sama ala nimi pi ijo ante (wan la, kulupu pi jan Ma Sakapo) la, ona li pona mute. [[jan:SuperminerJG|SuperminerJG]] ([[jan la toki:SuperminerJG|toki]]) 2026-11-01T03:23:09 (UTC) 7og6oymow1wpltw22gx0izsxe20hujv 72629 72628 2026-11-01T03:35:18Z Jan Sapilisan 2676 /* nasin pi toki pona li pona ala pona? */ toki sin 72629 wikitext text/x-wiki == nasin pi toki pona li pona ala pona? == toki Inli la, jan li toki e nimi "Metre" anu nimi "Meter" sama ni: /ˈmitəɹ/. mi la, toki pona pona pi nimi ni li ni: "Mita" [[jan:Jan Sapilisan|jan Sapilisan]] ([[jan la toki:Jan Sapilisan|toki]]) 2026-01-30T11:42:04 (UTC) :open la, jan li lon e nimi ni lon toki Kanse. ni la, mi open tan nasin toki ni: /'mɛtʁ/. :mi kepeken kalama "te" lon pini tan ni: toki mute li jo ala e kalama /ʁ/ lon nimi ona pi suli ni, li jo taso e kalama /t/. : kin la, mi wile sona e ni: nimi open o ''wan'' anu ''suli linja'' anu seme? [[jan:SuperminerJG|SuperminerJG]] ([[jan la toki:SuperminerJG|toki]]) 2026-10-31T18:40:20 (UTC) ::nimi pi suli ijo li mute li ken suli. mi kepeken nimi "wan" tawa ona ale la, mi kulupu e ona ale. ::<br/> ::ante la, tenpo ni la, mi wile ala e nimi Mita. [[mu open]] nanpa wan o mu /e/. taso, mu open nanpa tu o seme? ::*nasin pi jan mute la, '''mu /ə/ li kama /a/'''. taso, lon la, mu /ə/ li ken kama mu open ale. ::*ken la, mu open li sama sitelen. ni la, '''ona li ken kama /e/''' ::*ona li tan toki Lasina metrum. ona li jo e kon sama. ona li kepeken /u/. ni la, '''mu /ə/ li ken kama /u/''' ::*ona li tan toki Elena μέτρον (métron). taso, ona li jo e kon ante. ona li kepeken /o/. ni la, '''mu /ə/ li ken kama /o/''' ::[[jan:Jan Sapilisan|jan Sapilisan]] ([[jan la toki:Jan Sapilisan|toki]]) 2026-11-01T03:15:54 (UTC) :::@[[jan:Jan Sapilisan|Jan Sapilisan]] mi la, nimi "Meta" anu nimi "Mete" li pona. taso, nimi "Mete" li sama ala nimi pi ijo ante (wan la, kulupu pi jan Ma Sakapo) la, ona li pona mute. [[jan:SuperminerJG|SuperminerJG]] ([[jan la toki:SuperminerJG|toki]]) 2026-11-01T03:23:09 (UTC) ::::ken. ante la, sina pilin seme tawa nimi open pi wan suli? [[jan:Jan Sapilisan|jan Sapilisan]] ([[jan la toki:Jan Sapilisan|toki]]) 2026-11-01T03:35:18 (UTC) moywhc1xarsbmlvsztrmyoz9auth4y0 kipisi:lipu ma pi ma Wije 10 10442 72616 70433 2026-11-01T00:01:59Z Jan Wajun - Wije 1354 72616 wikitext text/x-wiki {{Image label begin|image=Vietnam location map.svg|link=|width={{{width|400}}}|float={{{float|none}}}|font-size=70%}} {{Image label|x=0.120|y=0.210|text=[[ma La So]]}} {{Image label|x=0.155|y=0.270|text=[[ma Sijen Pijen|ma<br>Sijen<br>Pijen]]}} {{Image label|x=0.290|y=0.220|text=[[ma La Ka|ma<br>La<br>Ka]]}} {{Image label|x=0.365|y=0.155|text=[[ma Tujen Wan|ma<br>Tujen<br>Wan]]}} {{Image label|x=0.220|y=0.350|text=[[ma Son La]]}} {{Image label|x=0.390|y=0.340|font-size=90%|text=[[ma Pu To|ma<br>Pu<br>To]]}} {{Image label|x=0.440|y=0.375|font-size=80%|text=[[ma tomo A Noje|ma tomo<br>A Noje]]}} {{Image label|x=0.515|y=0.330|font-size=80%|text=[[ma tomo Pa Nin|ma tomo<br>Pa Nin]]}} {{Image label|x=0.450|y=0.230|text=[[ma Ta Nujen|ma<br>Ta<br>Nujen]]}} {{Image label|x=0.455|y=0.160|text=[[ma Ka Pan]]}} {{Image label|x=0.540|y=0.235|text=[[ma Lan Son|ma<br>Lan<br>Son]]}} {{Image label|x=0.630|y=0.335|text=[[ma tomo Wan Nin|ma tomo<br>Wan Nin]]}} {{Image label|x=0.540|y=0.395|text=[[ma tomo A Pon]]}} {{Image label|x=0.540|y=0.430|text=[[ma Un Ijen]]}} {{Image label|x=0.470|y=0.440|font-size=90%|text=[[ma Nin Pin|ma<br>Nin Pin]]}} {{Image label|x=0.410|y=0.495|text=[[ma Ten Wa|ma Ten<br>Wa]]}} {{Image label|x=0.330|y=0.595|text=[[ma Ne An]]}} {{Image label|x=0.450|y=0.685|text=[[ma A Sin|ma<br>A Sin]]}} {{Image label|x=0.560|y=0.815|text=[[ma Wan Si|ma<br>Wan<br>Si]]}} {{Image label|x=0.650|y=0.915|font-size=90%|text=[[ma tomo We|ma<br>tomo<br>We]]}} {{Image label|x=0.685|y=1.013|text=[[ma tomo Ta Nan|ma tomo<br>Ta Nan]]}} {{Image label|x=0.710|y=1.135|text=[[ma Wan Na]]}} {{Image label|x=0.740|y=1.245|text=[[ma Ja La]]}} {{Image label|x=0.740|y=1.367|text=[[ma Ta La]]}} {{Image label|x=0.835|y=1.440|text=[[ma Kan Wa|ma<br>Kan<br>Wa]]}} {{Image label|x=0.730|y=1.500|text=[[ma Lan Ton|ma<br>Lan<br>Ton]]}} {{Image label|x=0.580|y=1.510|text=[[ma tomo Ton Na|ma tomo<br>Ton Na]]}} {{Image label|x=0.580|y=1.610|text=[[ma tomo O Si Min|ma tomo<br>O Si Min]]}} {{Image label|x=0.525|y=1.570|text=[[ma Ta Nin|ma<br>Ta<br>Nin]]}} {{Image label|x=0.460|y=1.670|text=[[ma Ton Ta]]}} {{Image label|x=0.500|y=1.710|text=[[ma Win Lon|ma Win<br>Lon]]}} {{Image label|x=0.445|y=1.710|text=[[ma Ken Te|ma<br>Ken<br>Te]]}} {{Image label|x=0.360|y=1.670|text=[[ma An Jan|ma An<br>Jan]]}} {{Image label|x=0.375|y=1.810|text=[[ma Ka Mo|ma Ka<br>Mo]]}} {{Image label end}} [[kulupu:ma kipisi pi ma Wije]] oaakkyh2avo3jvwpcc8qpsinv9341n1 nasin pali pi jan Pu 0 12205 72656 69344 2026-11-01T05:48:40Z SuperminerJG 1482 mi pona e nasin toki. 72656 wikitext text/x-wiki {{nimi ijo|'''nasin pali pi jan Pu'''|Boolean algebra|toki Inli}} li kipisi [[sona pi nanpa nimi]] lon [[sona nanpa]]. ni la, nanpa pi [[nanpa nimi]] li ''lon'' (o sitelen e 1) anu ''ala'' (o sitelen e 0)''.'' ni la, pali nanpa li [[pali lon]] tan ni: pali pi wan lon (o sitelen e ∧), pali pi tu lon (o sitelen e ∨) en pali pi ala lon (o sitelen e ¬). [[jan So Pu]] li pana e nasin pali lon {{nimi ijo|lipu ''"nasin nanpa li tawa alasa lon"''|The Mathematical Analysis of Logic|toki Inli}} (lon tenpo sike 1847) lon {{nimi ijo|lipu ''"mi alasa sona e alasa lon"''|An Investigation of the Laws of Thought|toki Inli}} (lon tenpo sike 1854). nasin pali ni li suli lon pali pi [[ilo pi nasin pali|ilo wawa]], lon [[toki ilo]]. ona li kepeken lon [[sona pi kulupu ijo]], lon [[sona pi pana nanpa]]. == nanpa == nasin pali pi jan Pu la, sitelen pi toki nanpa li sitelen e [[nanpa lon]] tan ni: ''ala'' en ''lon.'' nanpa ni li sitelen e 0 e 1. 0 en 1 li [[suli sona Pi]]. ona li ala [[nanpa pi wan nanpa]], taso ona li lon [[nasin nanpa ma GF(2)|nasin nanpa ma pi ijo tu GF(2)]]. nasin nanpa ma GF(2) li sama [[nasin nanpa awen|nasin nanpa awen pi kipisi tu]] ni: <math>1+1=0</math>. ni^ la, pali pi wan nanpa li sama pali XOR (nanpa lon li ante la, o lon taso). ni^ la, pali pi mute nanpa li sama pali AND (lon en lon la, o lon taso). pali pi tu lon <math>x \lor y</math> li kon la, <math>x + y - xy</math>. pali pi ala lon <math>\neg x</math> li kon la, <math>1-x</math>. lon nasin nanpa ma GF(2) la, {{Char|-}} li ken ante e {{Char|+}} tan ni: ona li sama. == pali == ''lukin sona: [[lipu lon]]'' === pali wan === nasin pali pi jan Pu li jo e pali ni: * pali pi wan lon ([[pali li ijo tu]] la, o sitelen e ''AND'' (<math>\land</math>)) * pali pi tu lon (pali li ijo tu la, o sitelen e OR (<math>\lor </math>)) * pali pi ala lon (pali li ijo wan la, o sitelen e ''NOT'' (<math>\neg </math>)) ni^ li toki e ''pali pi jan Pu.'' lon nasin pali, nanpa nimi li toki e ''nanpa nimi pi jan Pu''. nanpa nimi ni li lon anu ala. pali pi nanpa wan li kepeken e nanpa nimi pi jan Pu la, ona li ni: {| class="wikitable" !pali lon !pali !sitelen !sitelen ante !kon !toki pona |- |pali pi wan lon |'''AND''' |<math>x \and y</math> |<math>x\; \textrm{AND} \;y, \, \textrm{K} x y</math> |<math> x = y = 1 \text{ la, } x \land y = 1; \text{ ante la, } x \and y = 0. </math> |<math>x \text{ en } y \text{ li lon} </math> |- |pali pi tu lon |'''OR''' |<math>x \lor y</math> |<math>x\; \textrm{OR} \;y, \, \textrm{A} x y</math> |<math>x = y = 0\text{ la, } x \lor y = 0; \text{ ante la, } x \or y = 1. </math> |<math>x \text{ anu } y \text{ li lon} </math> |- |pali pi ala lon |'''NOT''' |<math>\neg x</math> |<math>\textrm{NOT} \;x, \, \textrm{N} x , \, \bar{x}, \, x', \, !x</math> |<math>x = 1 \text{ la, }\neg x = 0 \text{; kin la, } x = 0 \text{ la, }\neg x = 1. </math> |<math>x \text{ li ala} </math> |} ante la, nanpa pi <math>x \and y</math> en nanpa pi <math>x \lor y</math> en nanpa pi <math>\neg x</math> li ken sitelen lon [[lipu lon]] e ni: {| class="wikitable" !<math>x</math> !<math>y</math> !<math>x \and y</math> !<math>x \lor y</math> |- !0 !0 |0 |0 |- !1 !0 |0 |1 |- !0 !1 |0 |1 |- !1 !1 |1 |1 |} {| class="wikitable" !<math>x</math> !<math>\neg x</math> |- !0 |1 |- !1 |0 |} === pali tu === pali ni li wan e pani wan. ona li ni: {| |'''pali pi ken lon:''' |<math display="inline"> x \rightarrow y = \neg{x} \vee y</math> |- |- |'''pali pi sama lon:''' |<math display="inline"> x \leftrightarrow y = (x \land y) \lor (\neg x \land \neg y) = (x \lor \neg y) \land (\neg x \lor y) </math> |- |'''pali pi ante lon (pali XOR):''' |<math display="inline">x \oplus y = \neg (x \leftrightarrow y) = (x \vee y) \wedge \neg (x \wedge y) = (x \vee y) \wedge (\neg x \vee \neg y) = (x \wedge \neg y) \vee (\neg x \wedge y)</math> |} kon ni li pana e lipu lon ni: {| class="wikitable" style="text-align: center" !<math>x</math> !<math>y</math> !<math>x \rightarrow y</math> !<math>x \oplus y</math> !<math>x \leftrightarrow y, x \equiv y</math> |- !0 !0 |1 |0 |1 |- !1 !0 |0 |1 |0 |- !0 !1 |1 |1 |0 |- !1 !1 |1 |0 |1 |} '''pali pi ken lon''' pali wan la, ''x''&#x20;→&#x20;''y'', anu C''xy'' li toki e ''pali pi ken lon'' ([[toki Inli]]: material implication). ''x'' li lon la, ''x''&#x20;→&#x20;''y'' li sama ''y'' (''x'' li lon la en ''y'' li ala la, ''x''&#x20;→&#x20;''y'' li ala). taso ''x'' li ala, ''x''&#x20;→&#x20;''y'' li ala. '''pali pi ante lon (pali XOR)''' pali tu la, ''x''&#x20;⊕&#x20;''y'' anu J''xy'' li toki e ''pali pi ante lon'' ([[toki Inli]]: exclusive or) anu ''pali XOR'' tan ante pali pi tu lon (pali OR). ona li weka e ni: x en y li lon (o lukin lipu ni^). '''pali pi sama lon''' pali tu wan la, ''x''&#x20;≡&#x20;''y'' anu E''xy'' li ''pali pi sama lon'' ([[toki Inli]]: equivalence) anu ala pi pali XOR. ''x'' li sama ''y'' la, ni li lon. == lawa == lawa pi nasin pali li sama lon e toki pi jan Pu li awen ni: <math>x \lor (y \lor z) = (x \lor y) \lor z</math>. ''toki pi jan Pu'' li ni: toki li wan e nimi nanpa e nanpa lon 0 e nanpa lon 1 e pali ∧ e pali ∨ e pali ¬. kon ni li ken suli e pali ⊕ e pali → e pali ≡ taso ni: ni li ike. === lawa pi nasin wan === lawa pi nasin pali li sama lawa pi nasin noka nanpa tan ni: ∨ li sama pali pi wan nanpa en ∧ li sama pali pi mute nanpa. anpa la, lawa ni li sama. {| |kulupu ante pi pali <math>\lor </math>: | |<math>x \vee (y \vee z)</math> |<math>= (x \vee y) \vee z</math> |- |kulupu ante pi pali <math>\land </math>: | |<math>x \wedge (y \wedge z)</math> |<math>= (x \wedge y) \wedge z</math> |- |ante pi pali '''<math>\lor </math>''': | |<math>x \vee y</math> |<math>= y \vee x</math> |- |ante pi pali '''<math>\land </math>''': | |<math>x \wedge y</math> |<math>= y \wedge x</math> |- |pana pi pali '''<math>\land </math>''' lon pali <math>\lor </math>: | |<math>x \wedge (y \vee z)</math> |<math>= (x \wedge y) \vee (x \wedge z)</math> |- |awen pi pali <math>\lor </math>: | |<math>x \vee 0</math> |<math>= x</math> |- |awen pi pali <math>\land </math>: | |<math>x \wedge 1</math> |<math>= x</math> |- |weka pi pali '''<math>\land </math>''': | |<math>x \wedge 0</math> |<math>= 0</math> |} anpa la, lawa ni li sama ala. {| |weka pi pali '''<math>\lor </math>''': | |<math>x \vee 1</math> |<math>= 1</math> |- |awen pi pali <math>\lor </math>: | |<math>x \vee x</math> |<math>= x</math> |- |awen pi pali <math>\land </math>: | |<math>x \wedge x</math> |<math>= x</math> |- |moku 1: | |<math>x \wedge (x \vee y)</math> |<math>= x</math> |- |moku 2: | |<math>x \vee (x \wedge y)</math> |<math>= x</math> |- |pana pi pali <math>\lor </math> lon pali <math>\land </math>: | |<math>x \vee (y \wedge z)</math> |<math>=(x \vee y) \wedge (x \vee z)</math> |} ''nasin wan'' li ni: nanpa nimi li ante la, ale li awen anu li ante sama (nanpa nimi li ante tan 0 tawa 1 la, ale li ken ala pi ante tan 1 tawa 0). ni li lon la, pali li pali pi ''nasin wan''. === lawa pi nasin mute === pali pi ala lon li kon e lawa tu ni. <math>\begin{align} &\text{kipisi wan 1} & x \wedge \neg x & = 0 \\ &\text{kipisi wan 2} & x \vee \neg x & = 1 \end{align}</math> pali pi ala lon la, lon ale tan lawa sewi. <math>\begin{align} &\text{ala lon tu} & \neg{(\neg{x})} & = x \end{align}</math> nasin pali pi jan Pu li jo e [[lawa pi Te Mokan]]: <math> \begin{align} &\text{lawa pi Te Mogan 1} & \neg x \wedge \neg y & = \neg{(x \vee y)} \\ &\text{lawa pi Te Mogan 2} & \neg x \vee \neg y & = \neg{(x \wedge y)} \end{align} </math> [[kulupu:sona nanpa]] [[kulupu:sona pi ilo sona]] [[kulupu:sona pi alasa lon]] [[kulupu:sona nasin]] 8y57mr6ycxme4y87kwb3eoilg42lzx6 ale pi kon mun 0 12776 72685 71585 2026-11-01T08:44:04Z Jan Sapilisan 2676 lipu ni li tawa [[ale sijelo]] 72685 wikitext text/x-wiki #TAWA [[ale sijelo]] 4cfhe3jnv309w9yiniq1staijjybrao wan insa pi wawa ala 0 13027 72609 72597 2026-10-31T17:30:36Z Ilo pi lipu ala 7553 ilo: mi ante e kipisi "lipu li ala" la ona li kama linja pona 72609 wikitext text/x-wiki {{lili ike}} '''wan insa pi wawa ala''' li [[wan lili insa]]. [[wawa ilo]] la, ona li [[kule wawa sewi|kule]] ala. jan li pali e wawa ilo tan [[tu pi wan lili awen|seli pakala pi wan lili awen]] la, jan o sona wawa e wan lili ni tan ni: seli pakala la, wan lili awen li pana e wan insa ni. wan insa ni li kama lon wan lili ante la, ona kin li seli pakala. ex04ntcn9ix7tz1mitcjdc431sc4pv8 ante nasin 0 13029 72613 2026-10-31T19:15:44Z SuperminerJG 1482 nasin sin li tawa toki pi ante nasin. 72613 wikitext text/x-wiki #TAWA [[nena palisa]] t8szx3vd7ajlqf4xeaq8eniuotgasoj nanpa pi nanpa ijo 0 13030 72624 2026-11-01T02:29:15Z SuperminerJG 1482 lipu ni li tawa [[nanpa#nanpa pi nanpa ijo]] 72624 wikitext text/x-wiki #TAWA [[nanpa#nanpa pi nanpa ijo]] 4jvgnm8bzvpfqqmfsm63k51as5885xg nanpa nasin 0 13031 72625 2026-11-01T02:31:31Z SuperminerJG 1482 mi pali e lipu sin. 72625 wikitext text/x-wiki {{lili ike}} '''nanpa nasin''' (ante la: ''palisa nanpa'') li sama [[nanpa]]; taso, ona li jo kin e nasin. sitelen nanpa la, jan li kepeken sitelen pi linja suli (sama ni: <math>\mathbf{u}, \mathbf{v}, \mathbf{w}</math>). ante la, ona li kepeken palisa nasin lon sewi sitelen (sama ni: <math>\vec{u}, \vec{v}, \vec{w}</math>). lipu ni la, mi toki e nanpa nasin e nanpa pi nasin ala. nanpa li jo ala e nasin la, mi kepeken nimi ''"nanpa suli"'' tawa ona tan ni: ona li toki taso e suli li toki ala e nasin. == sona pi sijelo ijo == [[sitelen:Vector from A to B.svg|thumb|nanpa nasin <math>\vec{a}</math> li tan ma <math>A</math> li tawa ma <math>B</math>.]] mi lon ma wan la, mi o tawa pi suli seme tawa nasin seme la, mi ken lon ma wile? nanpa nasin la, mi ken sona e ni. jan li wile sitelen e nanpa nasin la, jan li sitelen e palisa nasin tan ma open tawa ma pini. === pali wan en pali weka === [[sitelen:Head-to-tail_Addition.png|thumb|mi wan e nanpa nasin <math>\vec{A}</math> e nanpa nasin <math>\vec{B}</math>]] mi ken wan e nanpa nasin e nanpa nasin ante [[pali pi wan nanpa|sama nanpa pi nasin ala]]. mi jo e nanpa nasin <math>\vec{A}</math> e nanpa nasin <math>\vec{B}</math> li wile wan e ni la, mi sitelen e nanpa <math>\vec{B}</math> lon pini pi nanpa <math>\vec{A}</math>. mi sitelen e nanpa nasin tan open pi nanpa <math>\vec{A}</math> tawa pini pi nanpa nasin <math>\vec{B}</math> la, ni li nanpa nasin <math>\vec{A} + \vec{B}</math>. sama la, mi ken weka e nanpa nasin tan nanpa nasin ante. mi sitelen e nanpa <math>\vec{B}</math> lon open pi nanpa <math>\vec{A}</math>. ni la, mi sitelen e nanpa nasin tan pini pi nanpa <math>\vec{B}</math> tawa pini pi nanpa <math>\vec{A}</math> la, ni li nanpa <math>\vec{A} - \vec{B}</math>. === pali mute kepeken nanpa suli === [[sitelen:Scalar_multiplication_by_n.svg|thumb|mi mute e nanpa nasin <math>\vec{a}</math> tawa <math>n</math>]] mi ken mute e nanpa nasin tawa nanpa suli. nanpa suli li [[nanpa pi nanpa ijo|ken nanpa e ijo]] la, mi ken toki e ni: <math display="block"> n\mathbf{a} = \underbrace{\mathbf{a} + \dots + \mathbf{a}}_{\text{nimi }\mathbf{a}\text{ pi mute }n} </math> lto7yq34whtt5uvwfhpn7u12lnop8lj 72626 72625 2026-11-01T02:37:08Z SuperminerJG 1482 /* sona pi sijelo ijo */ mi toki suli e pali mute 72626 wikitext text/x-wiki {{lili ike}} '''nanpa nasin''' (ante la: ''palisa nanpa'') li sama [[nanpa]]; taso, ona li jo kin e nasin. sitelen nanpa la, jan li kepeken sitelen pi linja suli (sama ni: <math>\mathbf{u}, \mathbf{v}, \mathbf{w}</math>). ante la, ona li kepeken palisa nasin lon sewi sitelen (sama ni: <math>\vec{u}, \vec{v}, \vec{w}</math>). lipu ni la, mi toki e nanpa nasin e nanpa pi nasin ala. nanpa li jo ala e nasin la, mi kepeken nimi ''"nanpa suli"'' tawa ona tan ni: ona li toki taso e suli li toki ala e nasin. == sona pi sijelo ijo == [[sitelen:Vector from A to B.svg|thumb|nanpa nasin <math>\vec{a}</math> li tan ma <math>A</math> li tawa ma <math>B</math>.]] mi lon ma wan la, mi o tawa pi suli seme tawa nasin seme la, mi ken lon ma wile? nanpa nasin la, mi ken sona e ni. jan li wile sitelen e nanpa nasin la, jan li sitelen e palisa nasin tan ma open tawa ma pini. === pali wan en pali weka === [[sitelen:Head-to-tail_Addition.png|thumb|mi wan e nanpa nasin <math>\vec{A}</math> e nanpa nasin <math>\vec{B}</math>]] mi ken wan e nanpa nasin e nanpa nasin ante [[pali pi wan nanpa|sama nanpa pi nasin ala]]. mi jo e nanpa nasin <math>\vec{A}</math> e nanpa nasin <math>\vec{B}</math> li wile wan e ni la, mi sitelen e nanpa <math>\vec{B}</math> lon pini pi nanpa <math>\vec{A}</math>. mi sitelen e nanpa nasin tan open pi nanpa <math>\vec{A}</math> tawa pini pi nanpa nasin <math>\vec{B}</math> la, ni li nanpa nasin <math>\vec{A} + \vec{B}</math>. sama la, mi ken weka e nanpa nasin tan nanpa nasin ante. mi sitelen e nanpa <math>\vec{B}</math> lon open pi nanpa <math>\vec{A}</math>. ni la, mi sitelen e nanpa nasin tan pini pi nanpa <math>\vec{B}</math> tawa pini pi nanpa <math>\vec{A}</math> la, ni li nanpa <math>\vec{A} - \vec{B}</math>. === pali mute kepeken nanpa suli === [[sitelen:Scalar_multiplication_by_n.svg|thumb|mi mute e nanpa nasin <math>\vec{a}</math> tawa <math>n</math>]] mi ken mute e nanpa nasin tawa nanpa suli. nanpa suli li [[nanpa pi nanpa ijo|ken nanpa e ijo]] la, mi ken toki e ni: <math display="block"> n\mathbf{a} = \underbrace{\mathbf{a} + \dots + \mathbf{a}}_{\text{nimi }\mathbf{a}\text{ pi mute }n} </math> nasin ni en [[pali pi mute nanpa|nasin pi nanpa suli]] li sama a. kepeken nasin ante ala la, sina ken ala mute e nanpa nasin tawa nanpa nasin. ni li jo ala e kon. pk5uk1i9uzv4xljixcy0y7mhnh3hwz7 toki:nanpa 1 13032 72630 2026-11-01T03:53:26Z Jan Sapilisan 2676 /* nasin nimi pi kulupu nanpa */ kipisi sin 72630 wikitext text/x-wiki == nasin nimi pi kulupu nanpa == mi la:<br/> *''Natural'': nanpa ijo (mute ijo li ken ala lon anpa 0) *''Integer'': nanpa pali (sina pali nanpa noka la, sina ken kama jo e ona) *''Rational'': nanpa kipisi *''Irrational'': nanpa pi kipisi ala *''Real'': nanpa jan *''Imaginary'': nanpa poka (nimi ''Imaginary'' li nasa, tan ni: nanpa ni li lon. nimi ante ona li ''Lateral'' (poka), tan ni: ona li lon poka pi nanpa ''Real'') *''Complex'': nanpa sewi [[jan:Jan Sapilisan|jan Sapilisan]] ([[jan la toki:Jan Sapilisan|toki]]) 2026-11-01T03:53:26 (UTC) 23pgjfv7e1gef5eix1kx6aknhsy5x9k jan:Jan Sapilisan/nasin nimi wile 2 13033 72631 2026-11-01T04:04:17Z Jan Sapilisan 2676 mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "== kipisi nanpa wan == Fluid = [[ijo pi tawa telo]] ([[ijo telo]]) Spectrum = [[ante pi sama kule]] ([[ante kule]]) lingua franca=[[toki linja]] pidgin: [[toki linja lili]] (lili la: [[toki lili]]) creole: [[toki linja tan]] (lili la: [[toki tan]]) Game=[[musi nasin]] E. game=[[musi nasin pi ilo wawa]] anu [[musi ilo]] Video game=[[musi nasin pi ilo wawa sitelen]] anu [[musi ilo sitelen]] ↓ Action game=[[musi ilo sijelo]] - Fighting game=musi p..." 72631 wikitext text/x-wiki == kipisi nanpa wan == Fluid = [[ijo pi tawa telo]] ([[ijo telo]]) Spectrum = [[ante pi sama kule]] ([[ante kule]]) lingua franca=[[toki linja]] pidgin: [[toki linja lili]] (lili la: [[toki lili]]) creole: [[toki linja tan]] (lili la: [[toki tan]]) Game=[[musi nasin]] E. game=[[musi nasin pi ilo wawa]] anu [[musi ilo]] Video game=[[musi nasin pi ilo wawa sitelen]] anu [[musi ilo sitelen]] ↓ Action game=[[musi ilo sijelo]] - Fighting game=[[musi pi utala poka]] - Shooter game=[[musi pi utala weka]] - Rhythm game=[[musi pi pilin tenpo]] - Platform game=[[musi ilo supa]] - Survival game=[[musi ilo alasa]] Number page = use "[[nanpa]]" -1 = [[nanpa weka wan]] 0 = [[nanpa ala]] 1 = [[nanpa wan]] 2 = [[nanpa tu]] 5 = [[nanpa luka]] 20 = [[nanpa mute]] 100 = [[nanpa ale]] 200 = [[nanpa tu ale]] epistemology= [[sona sona]] [[ale]] = Everything [[ale sijelo]] / [[ale mun]] = Universe [[ale ijo]] = World → li ken toki kin e ale ma. [[ale mama]] = Nature [[ma awen pi ijo wile]] = Natural reserve [[tomo pona pi sike ma]] = Wonders of the World [[ale nasin]] = Cosmos nasin lukin ni la, ale ijo li awen lon nasin pona [[kulupu nasin]] = System !!!!!! kulupu li jo e ijo la, ijo li linja anu wan kepeken lawa nasin [[kama suli pi ale mun]] = Expansion of the universe [[open pi ale mun]] = Big Bang Field: [[kon pi suli ijo]] — Magnetic field: [[kon pi kiwen kama]] ([[kon taki]]) —— Magnet: [[kiwen kama]] anu [[kiwen taki]] —— Magnetism: [[nasin pi kiwen kama]] anu [[taki]] — Electric field: [[kon pi wawa ilo]] ([[kon pika]]) Electromagnet: [[kiwen kama pi wawa ilo]] / [[kiwen taki pika]] Electromagnetic radiation: [[pana pi wan suno]] ([[pana pi taki pika]]) Electromagnetic field: [[kon pi wan suno]] ([[kon pi taki pika]]) Electromagnetism: [[nasin pi wan suno]] ([[taki pika]]) Electronics: [[sona pi wawa ilo]] ([[sona pika]]) Electromagnetic spectrum: [[ante kule pi wan suno]] ([[ante kule pi taki pika]]) Luminous flux: [[mute suno]] Luminousity: [[suli suno]] Radiation: [[pana wawa]] Metamorphosis = [[ante suli soweli]] Introduction to evolution = [[open la kama ante pi ijo wile]] Biodiversity = [[ante pi ijo wile]] Evolution = [[kama ante pi ijo wile]] Adaptation = [[kama pona pi ijo wile]] Habitat = [[tan pi ijo wile]] Mutation = [[ante sona pi ijo wile]] Natural enviroment = [[ale pi pali [jan] ala]] Nature = [[ale mama]] Sediment = [[kiwen ko]] anu [[kiwen pi ijo lili]] — Igneous rock = [[kiwen seli]] — Sedimentary rock = [[kiwen ma]] ([[kiwen lon ma]]) — Metamorphic rock = [[kiwen ante]] / [[pi kama ante]] —— Metamorphism = [[ante pi kiwen lon]] Rocks = [[kiwen lon]] Air = [[kon lon]] (no enwiki, but yes on wikidata) Water = [[telo lon]] Atmosphere of Earth = [[selo kon pi sike ma]] List of rock types = [[nimi pi kiwen lon]] Absolute zero = [[lete ale]] anu [[ala seli]] Quantification = [[pali pi suli ijo]] Measurement = [[alasa pi suli ijo]] Unit of measurement = [[wan suli]] / [[wan pi suli ijo]] System of unit of measurement = [[nasin pi wan suli]] International system of unit = [[nasin ale pi wan suli]] Quantity = [[mute]] (toki ala e: [[nanpa mute]]) Physical quantity = [[suli ijo]] ✅ Physical system = [[kulupu sijelo]] Observable = [[ken alasa]] Magnitude = [[suli]] Length = [[suli linja]] Distance = [[suli weka]] Time = [[tenpo]] ✅ Time in physics = [[suli tenpo]] Frequency = [[mute tenpo]] Amplitude = [[suli sike]] Speed: [[suli tawa]] Velocity: [[suli tawa nasin]] Acceleration: [[wawa tawa]] let [[poka]] be whatever Edge (geometry) → [[poka lipu]] Face (geometry) → [[poka tomo]] Direction (geometry) → [[nasin]] Scalar (physics): [[suli pi mute taso]] Vector quantity: [[suli nasin]] Euclidean Vector: [[ijo suli nasin]] ~Disease vector: [[ijo wile pi tawa jaki]] Force: [[wawa sijelo]] Weight: [[wawa sijelo anpa]] (/[[pi tawa anpa]]) Tension: [[wawa sijelo linja]] (toki ala e: [[wawa linja]]) Normal: [[wawa sijelo jasima]] Work: [[wawa weka]] Energy; [[wawa ken]] — Mechanical energy: [[wawa ken pi ijo tawa]] —— Potential energy: [[wawa ken awen]] —— Kinetic energy: [[wawa ken tawa]] Power: [[wawa tenpo]] Pressure: [[wawa lipu]] — Area: [[suli lipu]] Motion: [[tawa]] Transport: [[tawa ijo]] Distance: [[suli weka]] Displacement: [[suli weka nasin]] Wavelength: [[suli weka sike]] Amplitude: [[suli sike]] — Peak amp. - [[suli sike pi nena insa]] — Peak to peak amp. - [[suli sike pi nena nena]] freq: [[mute sike]] / [[mute tenpo]] Torque: [[wawa sijelo sike]] (lili la: [[wawa sike]]) [[nanpa]] for ratio Engineering: [[sona pi pali ijo]] Physics: [[sona sijelo]] (or [[sona pi ijo sijelo]]) Mechanics: [[sona tawa]] Relativistic mechanics: [[sona tawa pi ken ante]] Quantum mechanics: [[sona tawa pi wan lili]] Classical mechanis: [[sona tawa pi nasin suli]] - Kinetics (phyiscs): [[sona pi tan tawa]] - Statics: [[sona pi awen ijo]] - Kinematics: [[sona pi tawa ijo]] ~Mechanical equilibrium: [[nasin pi FORCE ala]] Dynamics: [[sona pi FORCE]] — Rigid body dynamics: Speed of light: [[suli tawa suno]] Fluid mechanics: [[sona tawa telo]] Fluid dynamics: [[sona pi tawa telo]] Aerodynamics: [[sona pi tawa kon]] Branches of science: [[kipisi pi nasin sona]] Formal science: [[sona pi nasin sona]] Social science: [[sona pi kulupu jan]] Natural science: [[sona pi ale mama]] List of natural phenomena: [[ijo pi pali ala pi ken alasa]] Phenomenon: [[ijo pi ken alasa]] Noumenon: [[ijo pi ken ala alasa]] Scientific law: [[nasin pi ale mama]] ~Natural law: [[lawa pi pali ala]] Physical cosmology: [[sona pi ale sijelo]] Cosmology: [[sona pi ale nasin]] Experiment: [[alasa sona]] — Evidence: [[tan lon]] / [[tan pi lon sona]] — Empirical evidence: [[tan lon pi ken alasa]] Empiricism: [[nasin pi ken alasa taso]] Worldview = [[pilin pi ale ijo]] Algorithm = [[nasin alasa pi ijo kama]] Computational problem = [[wile sona pi ijo kama]] Computation = [[alasa nasin pi ijo kama]] (tj: [[pali nanpa]]) Calculation = [[alasa pi ijo kama]] (toki jan: [[pali nanpa]]) Counting = [[alasa mute]] (tj: [[pali nanpa]]) Input/output = [[ijo pana]] en [[ijo kama]] List of life sciences: [[kulupu sona pi ijo wile]] Outline of physical science: [[kulupu sona pi ijo sijelo]] Gojoseon = '''[[ma Tesen]]''' anu [[ma Sosan sewi]] Goguryeo = '''[[ma Koli]]''' anu [[ma Kulu]] anu [[ma Kolija sewi]] Goryeo = [[ma Kolija]] Joseon = [[ma Sosan]] [tjo.sjʌn] (15th c., before palatalization; modern [tɕo.sʌn]) Korean Empire = Daehan ('''[[ma An suli]]''' anu [[ma Tejan]]) Korea under Japanese rule = Chosen ('''[[ma Sosan Nijon]]''' anu [[ma Sosen]]) South Korea = Hanguk ([[ma An]]) North Korea = Choson ([[ma Soson]]) Joke: ([[toki]]) [[pi musi nasa]] Comedy: [[musi nasa]] Head: [[sijelo lawa]] Rule, etc: [[lawa]] Oklahoma: [[ma Okaloma]] [[tenpo suno pi jan pali pi ma ali]]: [[suno pi jan pali]] [[kulupu nena Anapuna]]: [[nena Anapuna]] Abraham: [[jan Apalan]] [[nena ma suli Sewin]]: [[nena Sewin]] [[moku kala Majuntan]]: [[moku Mejuntan]] [[kipisi wile pi ma tomo Pali suli]]: [[kulupu pi ma tomo Pali]] [[kipisi wile pi ma tomo Pali lili]]: [[kulupu pi ma tomo Apali]] Internet: [[linja sona ilo]] [[ma lon poka telo ala]]: [[ma lawa insa]] Social science → [[sona kulupu]] 2D field: [[kon lipu]] Area: [[suli lipu]] Vacuum: [[ala ijo]] Space (punctuation): [[weka sitelen]] anu [[weka nimi]] Concept: [[noka kulupu]] System: [[linja nasin]] kulupu pi '''[[linja nasin]]''' li kulupu pi ijo ni: ona wan li ''linja'' tawa ona ante, la ona ale li pali tan ''nasin'', li kama wan pona tan nasin ni. ~Memtal representation: [[ijo pi pilin insa]] ~Abstract and concrete: [[ijo kon]] en [[ijo kiwen]]: [[sona nasin]] la, ... Materiel: [[ijo utala]] Ontology: [[sona pi lon ijo]] Epistemology: [[sona sona]] Structure: '''[[kulupu pi ijo linja]]''' anu '''[[kul upu linja ijo]]'''.... ona li ken toki e linja sijelo Sentientism: [[nasin pi ken pilin]] Speciesism: [[nasin pi kulupu noka]] Awareness: [[pilin sona]] Consciousness: [[nasin pi pilin sona]] Curriculum: [[nasin sona]] Science: [[nasin (pona) pi alasa sona]] Conscience: [[pilin lon]] == kipisi nanpa tu == ASEAN → [[kulupu Asejan]] Southeast Asian → [[ma Asejan]] Mainland Southeast Asian → [[ma Asejan pi ma suli]] Maritime Southeast Asian → [[ma Asejan pi ma lili]] disambiguation → [[ijo Malaju]] Malay world → [[ma pi nasin Malaju]] Malay archipelago → [[ma lili Malaju]] Malay peninsula → [[ma palisa Malaju]] Malay kingdom → [[ma lawa Malaju]] Malesia → [[ma Malaju pi ijo wile]] [li toki e ma pi ijo wile] Malayness → [[nasin Malaju]] Malayisation → [[kama Malaju]] Malaysian malays → [[kulupu Malaju pi ma Malesija]] The Malay Archipelago → lipu "[[ma lili Malaju]]" Malay ethnicity → [[kulupu Malaju]] Malay race → [[kulupu Malaju suli]] Penninsular Malaysia → [[ma Malesija pi pini suno]] (anu [[pi ma palisa]] anu [[pi ma suli]]) East Malaysia → [[ma Malesija pi open suno]] (anu [[pi ma Ponejo]] anu [[pi ma lili]]) Malacca sultanate → [[ma lawa Malaka]] Melaka → [[ma Malaka]] Malacca strait → [[telo Malaka]] Riau Islands province → [[ma Lijo lili]] Riau province → [[ma Lijo suli]] Riau archipelago → [[ma Lijo open]] Batam Kota → [[ma sijelo Patama]] Batam city → [[ma tomo Patama]] Batam island → [[ma lili Patama]] Greater Batam → [[ma Patama suli]] Nipah island → [[ma Nipaka]] Flores island → [[ma Nipa]] https://claude.ai/share/eda19583-dad9-4225-ba1f-f9d3245c660a Sama-Bajau → [[kulupu Sama]] Sama language → [[toki Sama]] Samma (tribe) → [[kulupu Samo]] (anu [[Samu]]) Samma dynasty → [[ma Samo]] (anu [[Samu]]) Sámi → [[kulupu Sami]] Samaritans → [[kulupu Samelin]] Samo people → [[kulupu San]] Samo language (Burkina) → [[toki San]] Samo language (New Guinea) → [[toki Supe]] Canaan → [[Kanakan]] Aramaic → [[Alama]] [[loje]] → Red ✅ [[loje jelo]] → Orange✅ [[jelo]] → Yellow✅ [[jelo laso]] → Lime✅ [[laso kasi]] → Green✅ [[laso]] → Cyan✅ [[laso telo]] → Blue✅ [[laso loje]] → Magenta✅ [[laso mun]] ([[unu]]) → Violet✅ [[mu Wilen]] → Wilhelm scream ✅ [[jan Jesuwa]] → Jesus [[jan Isa]] → Jesus in Islam [[jan Apawan]] → Abraham [[jan Ipawin]] → Abraham in Islam [[jan Wisaka]] → Isaac [[jan Isaka]] → Isaac in Islam [[jan Jako]] → Jacob [[jan Jaku]] → Jacob in Islam [[jan Mose]] → Moses [[jan Musa]] → Moses in Islam [[jan Silama]] → Solomon [[jan Sulaman]] → Solomon in Islam [[jan Tawi]] → David [[jan Tawa]] → David in Islam [[jan Sen Akalun Lawi]] → Hugh Laurie [[jan Kekowi Asu]] → Gregory House [[jan Pesi Amo]] ([[jan Ape Tama Amo]]) → Freddie Highmore [[jan San (Wapa) Mupi]] → Shaun Murphy [[jan Omala (Nawita) Eteka]] → Omara Esteghlal [[jan Kito Imanuwe (Sajesa)]] → Kristo Imannuel [[jan Simosi (Tana) Ku]] → Tim Cook [[jan Siwen (Po) Sa]] → Steve Jobs [[jan Tama Seko Pa]] anu [[jan Sa Pa]] → Jack Black [[jan Pesi Mekuwi]] anu [[jan Pelo Pusawa]] → Fred. Mercury [[jan Sin Kewi]] anu [[jan Sen Ijusin Kewi]] → Jim Carrey [[jan Lijonato (Wilen) Sikapijo]] → Leonaro DiCaprio [[kasi Lapesija Anosiwi]] → Rafflesia arnoldii [[soweli Papilusa Papilusa]] → Babyrousa babyrussa [[soweli Papilusa Polapatujensi]] → Babyrousa bolabatuensis [[soweli Papilusa Selepensi]] → Babyrousa celebensis [[soweli Papilusa Tokejanensi]] → Babyrousa togeanensis [[waso Kakatuwa Apa]] → Cacatua alba [[waso Kakatuwa Molukensi]] → Cacatua moluccensis [[akesi Walanu Komotojensi]] → Varanus komodoensis ✅ [[soweli Su Tomesiku]] → Sus domesticus✅ [[akesi Keko Keko]] → Gekko gecko [[musi Antate]] anu [[musi Wantate]] → Undertale✅ [[musi Tetalun]] anu [[Tetawan]] → Deltarune✅ [[sitelen pi uta pini taso]] → Abjad✅ '''[[nasin sitelen pi uta pini taso]]''' li [[nasin pi sitelen toki]], la [[sitelen wan toki]] ona li tawa [[kalama pi uta pini]] taso. ni la, jan li sona e nasin kalama lon nimi kepeken nasin ni: ona o sona e nimi ni. ante la, namako pi sitelen wan toki li ken lon, li wile pana sona e [[kalama pi uta open]]. [[sitelen pi kulupu kalama]] → Abugida [[sitelen pi kalama wan]] → Alphabet✅ [[sitelen pi kipisi nimi]] → Syllabary [[sitelen pi nimi wan]] → Logographic [[kipisi nimi]] → Syllable [[kulupu kalama]] → Morae [[kalama pi uta open]] → Vowel✅ [[kalama pi uta pini]] → Consonant✅ [[namako pi sitelen wan toki]] → Diacritics [[kalama wan toki]] → Phoneme ✅ [[kalama wan toki sama]] → Diaphoneme [[nasin pi sitelen kalama wan toki]] → Phonemic orthography [[sitelen wan toki pi kalama wan]] → letter✅ [[sitelen wan toki]] → grapheme✅ [[sitelen toki]] → Writing✅ [[nasin pi sitelen toki]] → Writing system✅ [[lawa pi sitelen toki]] → Orthography ✅ Pleasure → [[suwi]] Joy → [[pilin musi]] Sweet → [[suwi moku]] Sugar → [[ko suwi]] '''[[sitelen wan toki pi kalama wan toki]]''' anu '''[[sitelen wan kalama]]''' li [[sitelen wan toki]] ni: ona ''wan'' li sama [[kalama wan toki]] ''wan'', lon tenpo mute. taso, ken la, [[nasin pi sitelen toki|nasin sitelen]] li ni lon ale ona ala. nasin sitelen li kepeken sitelen wan ni la, ona li [[sitelen pi kalama wan]]. [[sitelen:Phoenician alphabet.svg|thumb|[[sitelen Kanan]] li open e nasin sitelen pi kalama wan lon ma pi poka ona.]]'''[[nasin sitelen pi kalama wan]]''' li [[nasin pi sitelen toki]] kepeken [[sitelen wan kalama]]. ni la, nasin ni la, sitelen wan li sama kalama wan, lon tenpo mute. [[sitelen Lasina]] en [[sitelen Elena]] en [[sitelen Kililisa]] li ni. taso, nasin sitelen ale ''ala'' li ni. ante la, nasin sitelen li [[sitelen pi kulupu kalama]]<!-- abugida --> anu [[sitelen pi kipisi nimi]]<!-- syllabary --> anu [[sitelen pi nimi wan]]<!-- logographic -->. [[sitelen Apije]] li kepeken nasin sitelen ni, tan ni: jan li ken kama sona pona kepeken pali lili. [[sitelen suno]]: Photograph ✅ [[sitelen ko]]: Painting✅ [[sitelen kiwen]]: Sculpture [[sitelen lipu]]: Drawing✅ [[sitelen kipisi]]: Collage [[sitelen pi kipisi leko]]: Mosaic [[sitelen tomo]]: Installation art [[sitelen sijelo]]: Printing [[sitelen musi sijelo]]: Printmaking [[sitelen pi ijo insa]]: Assemblage [[sitelen leko]]: Pixel art [[tan pi lon ijo]]: ??? (origin) [[tan pi lon pali]]: Reason (argument) planes → [[supa lon]] surfaces → [[selo lon]] '''[[ale ijo]]''' li toki e [[ale]] [[telo Sintu]]: Indus River✅ [[linja (telo) Sintu]]: Indus River Delta [[ma Alapa]]: Harappan / Indus Valley Civilization✅ [[ma Atala]]: Atlantis [[ma tomo Atala]]: Atlanta Hinduism [[Intu]] → [[nasin sewi Sanatana]] ✅ Pacific: [[Pasipi]] → [[Pasipiko]] {{nimi ijo|telo suli Pasipiko|Pacífico|toki Epanja|tan pi pilin pona}} Atlantic: [[Alansi]] → [[Atala]] {{nimi ijo|telo suli Atala|Ἀτλαντικῷ πελάγει|toki Elina|telo suli pi sewi Atala}} Arctic: [[Asika]] → [[Asiko]] {{nimi ijo|telo suli Asiko|Ἀρκτικός|toki Elina|(ma pi) soweli wawa suli}} Antarctic: [[Antasika]] → [[Antasiko]] {{nimi ijo|telo suli Asiko|Ἀντἀρκτικός|toki Elina|jasima pi (ma pi) soweli wawa suli}} Indian: [[Palata]] → [[Intusan]] {{nimi ijo|telo suli Intusan|}} [[Sintu]] [[telo Sintu]]: river✅ [[ma Sintu]]: Indus river valley✅ [[lupa Sintu]]: Indus gorge✅ [[ma ko Sintu]]: Indus valley desert✅ [[ma Sinte]]: Sindh, Pakistan✅ [[toki Sinte]]: Sindhi language✅ [[kulupu Sinte]]: Sindhis✅ [[kulupu Sinte pi nasin Sanatana]] = Sindhi Hindus ✅ [[sitelen Sintu]] → [[Meluka]] = Indus writing [[toki Sintu]] → [[Meluka]] = Harrapan language [[toki Insi]] stays [[toki Insi]] (Hindi)✅ [[toki Intusan]]: Hindustan language✅ [[nimi Intusan]]: Hindustan✅ [[supa Intusan]]: Indian plate [[ma lili Intusan]]: Insular India [[ma Intusan]]: Indian subcontinent✅ [[ma Tasinasija]]: South Asia [[ma Inteja]]: East Indies [[ma Inteja Intusan]] anu [[ma Inteja suli]]: Greater India (Indies) [[ma Inteja Amelika]]: West Indies [[ma Palata Akan]] anu [[ma Palata suli]] anu [[ma Palata pi kipisi ala]]: Akhand Bharat [[KULUPU SENSINE]] The Pali Project === Belum dijajal: • Balli (disambiguation) • Bali (name) • Bari (disambiguation) • Bari (name) • Fali • Faris • Pari • Päri Yang belum: • Kings and mythological figures • Religion • Bali bombings (2002 & 2005) [[tomo sewi Palalesuwa Pali]] → Ballaleshwar Temple [[tomo sona Palise Sata]] / [[tomo sona Pali]] → Palisades Charter High School [[kulupu Nijolipela pi nasin lawa]] → Partido Neo-Liberal - PALI [[kon tawa Pali]] → Pali Hurricane toki Teluku la, nimi Palle anu nimi Palli anu nimi Pally li toki e ma tomo lili. nimi Palli li toki e tomo pi nasin sewi Intu ala lon ma Palata lon poka pi waso lete. kulupu jan Wanija: ona li lon poka pi soweli lete lon ma Tami Natu. tenpo pini la, nimi ona li kulupu jan Pali (Palli). toki Malajalan la, nimi Palli (പള്ളി) li toki e tomo sewi tawa nasin sewi Kito. ma: • [[telo poka Pali]] → Bali Sea • [[telo palisa Pali]] → Bali Strait [[toki Pali pi ma Naselija]] → Pali language (Chadic) [[ma Kepi I Pisi I Pale]] / [[ma palisa Pali]] → Kepi i Bishti i Pallës [[nena ma Pali Ton]] / [[nena ma Pali]] → Pali Dome [[ma tomo Pali pi ma Sonko]] → Phari, China [[ma tomo (lili) Pali pi ma Mosijo]] → Páli, Hungary [[ma Palata]] ===== [[ma (tomo lili) Pali pi ma (kipisi) Pija]] → Pali, Darbhanga, Bihar, India [[ma (tomo lili) Pali pi ma (kipisi) Alijana]] → Pali, Rewari, Haryana, India [[ma Pisinpu Pali]] / [[ma (tomo) Pali pi ma (kipisi) Mateja]] → Pali, Umaria, Madhya Pradesh, India [[ma Pali lili pi ma (sijelo) Lawika]] | ([[ma tomo lili]]) → Pali (Town), Raigad, Maharashtra, India [[ma (tomo lili) Pali Kowatan]] → Pali Village (Pali Goathan, Bandra, Mumbai, Maharashtra, India) [[ma Pali suli pi ma (sijelo) Lawika]] | ([[ma tomo lili]]) → Pali (City), Raigad, Maharashtra , India [[ma tomo Pali pi ma (sijelo) Tana]] → Pali, Thane, Maharashtra, India [[ma sijelo Pali pi ma Palata]] ||| [[ma Tawan ala]] → Pali district, Rajasthan, India [[ma tomo Pali suli]] ([[ma tomo lawa]]) → Pali, Pali district, Rajasthan, India✅ [[ma tomo Pali lili]]✅ → Bali, Pali district, Rajasthan, India ✅ [[kipisi wile pi ma sijelo Pali]]✅ → LAW: Pali (Lok Sabha constituency)✅ [[kipisi wile pi ma tomo Pali suli]]✅ → LAW: Pali (Assembly constituency)✅ [[kipisi wile pi ma tomo Pali lili]]✅ → LAW: Bali (Assembly constituency)✅ [[ma (tomo) Pali pi ma (sijelo) Atowi]] → Pali, Hardoi, Uttar Pradesh, India [[ma (tomo lili) Pali pi ma (sijelo) Lajepaleli]] → Pali, Raebareli, Uttar Pradesh, India [[ma (tomo) Pali pi ma (sijelo) Lalipu]] → Pali, Lalitpur, Uttar Pradesh, India [[ma (tomo lili) Pali pi ma (sijelo) Sajunpu]] → Pali, Jaunpur, Uttar Pradesh, India [[ma (tomo lili) Pali pi ma (sijelo) Papa]] → Bali, Bagpat, Uttar Pradesh, India [[ma (tomo lili) Ali Naka Pali]] → Ali Nagar Pali {{nimi ijo|'''[[ma Pali Tewankan]]'''|Bali Dewanganj}} anu '''[[ma Pali]]''' taso li ma tomo lili, lon {{lipu li ala|ma kulupu Koka nanpa wan|Q5577367}}, lon {{lipu li ala|ma kipisi sinpin Alanpa|Q4783983}}, lon {{lipu li ala|ma sijelo Ukili|Q548518}}, lon [[ma Panla pi weka suno]]. tenpo sike nanpa 2011 la, jan 4063 li lon. [[kipisi ma pi ma Palata]] # [[ma kipisi (lawa)]] → State: [[ma kipisi wile]] → Union territories: [[ma kipisi lawa]] # [[ma sinpin]] → Division # [[ma sijelo]] → District # [[ma kipisi sinpin]] → Subdivision # [[ma kipisi sijelo]] → Subdistrict # [[ma kulupu]] → Block # [[ma tomo lili]] → Village ~ [[ma jan]] → Urban ~ [[ma insa]] → Rural ====== [[ma (tomo lili) Pali pi ma Elina]] → li ma tomo lili lon poka pi telo suli, lon [[ma Milopotamo]], lon [[ma Lesino]], lon {{lipu li ala|ma lili Kite|Q34374}}, lon [[ma Elina]]. → Bali, Greece [[ma (tomo) Pali pi ma Kamelun]] → li ma tomo lon poka pi pini suno pi {{lipu li ala|ma Pamenta|Q528432}}. ona li lon ma Mesan, lon [[ma Kamelun]] pi poka insa pi [[nasin pi soweli lete|soweli lete]] pi [[nasin pi pini suno|pini suno]]. tenpo sike nanpa 2001 la, jan 32 000 li lon. → Bali, Cameroon [[ma kipisi Pale (pi ma Itejopija)]] li ma kipisi lon [[ma Itejopija]]. tenpo pini la, nimi ona li ma Itejopija pi [[nasin pi open suno|poka pi open suno]]. → Bale, Ethiopia [[ma Pali pi ma Naselija]] ma Pali li ma pi lawa poka, lon {{lipu li ala|ma kipisi Tawapa|Q463959}}, lon [[ma Naselija]]. → Bali, Nigeria [[ma Palawi (pi ma Pasi)]] {{nimi ijo|'''[[ma Palawi]]'''|بله اي|toki Pasi}} anu '''[[ma Pali]]''' li ma tomo lili, lon {{lipu li ala|ma insa Siwe Sa|Q14905464}}, lon {{lipu li ala|ma Pajankan|Q4874299}}, lon {{lipu li ala|ma Pawe|Q393366}}, lon {{lipu li ala|ma kipisi Kemansa|Q174010}}, lon [[ma Pasi]]. jan 29 li lon ma ni, lon kulupu mama 7. [[ma Palinwan (pi ma Pasi)]] {{nimi ijo|'''[[ma Palinwan]]'''|بريموند|toki Pasi}} anu '''[[ma Pali]]''' li ma tomo lili, lon {{lipu li ala|ma insa Omeje|Q14851297}}, lon {{lipu li ala|ma Sapole Saja|Q1291765}}, lon {{lipu li ala|ma kipisi Kemansa|Q174010}}, lon [[ma Pasi]]. tenpo sike nanpa 2006 la, jan 358 li lon ma ni, lon kulupu mama 84. [[ma Puli (pi ma Tuku)]] li ma tomo lili, lon {{lipu li ala|ma kipisi Senkan|Q197564}}, lon [[ma Tuku]]. → Buli, Bhutan [[ma Pali pi ma Sonko]] li ma tomo lili, lon {{lipu li ala|ma Siliwe|Q1339849}}, lon {{lipu li ala|ma tomo Lanso|Q183584}}, lon {{lipu li ala|ma kipisi Kansu|Q42392}}, lon [[ma Sonko]]. ma Pali en ma Lanso li weka pi mute km 10. [[ma (lili) Uneja]] → lawa: [[ma (kipisi) Niju Piten pi poka pi pini suno]] → sijelo: [[kulupu Witu pi ma lili]], [[kulupu Melanesija pi ma lili]] [[ma insa Pali (Panuka Apa Lamatan Ili)]] → Kabupaten PALI, Sumatra Selatan, Indonesia [[ma noka Pali]] / [[ma (tomo lili) Pali pi ma Tana Tolasa]] → Pali', Bittuang, Tana Toraja [[ma Kole Palijan]] → Kole Palian, Bittuang, Tana Toraja [[ma tomo (lili) Pali pi ma Sinakola]] → Pali, Montenegro [[ma tomo Pali pi ma Nepa]] → Pali, Nepal [[nasin suli Pali]] → Pali Highway (Hawaii Route 61), Hawaii, USA [[ma Nujuwanu Pali]] → Nu'uanu Pali, Hawaii, USA [[ma Na Pali]] → Nā Pali Coast State Park, Hawaii, USA [[ma tomo Palo Ato]] → Palo Alto, California, USA [[ma sijelo Pali pi ma Tawan]] → Bali District, New Taipei City, Taiwan TWN: # Province → [[ma kipisi anpa]] # Special municipalities → [[ma kipisi sewi]] # Autonomus municipalities → [[ma kipisi tomo]] # County → [[ma kipisi insa]] ## County-administered cities → [[ma tomo kipisi]] ## Townships → [[ma tomo]] • Rural townships → [[ma tomo insa]] • Urban townships → [[ma tomo jan]] • Mountain indigenous townships → [[ma tomo nena]] ## D istrict → [[ma sijelo]] • District → [[ma sijelo tomo]] • Mountain indigenous districts of municipalities → [[ma sijelo nena]] ### Village → [[ma noka]] urban → +jan rural → +insa [[ma tomo (lili) Pali pi ma Lan]] → Pälli, Lääne-Nigula Parish, Lääne County, Estonia [[ma tomo (lili) Pali pi ma Iju]] → Palli, Hiiumaa Parish, Hiiu County, Estonia [[ma tomo (lili) Pali pi ma Olu]] → Palli, Rõuge Parish, Võru County, Estonia #======= p147o55tjymy6i9tuwfhh34pxt6tgqd 72632 72631 2026-11-01T04:05:00Z Jan Sapilisan 2676 72632 wikitext text/x-wiki == kipisi nanpa wan == Fluid = [[ijo pi tawa telo]] ([[ijo telo]]) Spectrum = [[ante pi sama kule]] ([[ante kule]]) lingua franca=[[toki linja]] pidgin: [[toki linja lili]] (lili la: [[toki lili]]) creole: [[toki linja tan]] (lili la: [[toki tan]]) Game=[[musi nasin]] E. game=[[musi nasin pi ilo wawa]] anu [[musi ilo]] Video game=[[musi nasin pi ilo wawa sitelen]] anu [[musi ilo sitelen]] ↓ Action game=[[musi ilo sijelo]] - Fighting game=[[musi pi utala poka]] - Shooter game=[[musi pi utala weka]] - Rhythm game=[[musi pi pilin tenpo]] - Platform game=[[musi ilo supa]] - Survival game=[[musi ilo alasa]] Number page = use "[[nanpa]]" -1 = [[nanpa weka wan]] 0 = [[nanpa ala]] 1 = [[nanpa wan]] 2 = [[nanpa tu]] 5 = [[nanpa luka]] 20 = [[nanpa mute]] 100 = [[nanpa ale]] 200 = [[nanpa tu ale]] epistemology= [[sona sona]] [[ale]] = Everything [[ale sijelo]] / [[ale mun]] = Universe [[ale ijo]] = World → li ken toki kin e ale ma. [[ale mama]] = Nature [[ma awen pi ijo wile]] = Natural reserve [[tomo pona pi sike ma]] = Wonders of the World [[ale nasin]] = Cosmos nasin lukin ni la, ale ijo li awen lon nasin pona [[kulupu nasin]] = System !!!!!! kulupu li jo e ijo la, ijo li linja anu wan kepeken lawa nasin [[kama suli pi ale mun]] = Expansion of the universe [[open pi ale mun]] = Big Bang Field: [[kon pi suli ijo]] — Magnetic field: [[kon pi kiwen kama]] ([[kon taki]]) —— Magnet: [[kiwen kama]] anu [[kiwen taki]] —— Magnetism: [[nasin pi kiwen kama]] anu [[taki]] — Electric field: [[kon pi wawa ilo]] ([[kon pika]]) Electromagnet: [[kiwen kama pi wawa ilo]] / [[kiwen taki pika]] Electromagnetic radiation: [[pana pi wan suno]] ([[pana pi taki pika]]) Electromagnetic field: [[kon pi wan suno]] ([[kon pi taki pika]]) Electromagnetism: [[nasin pi wan suno]] ([[taki pika]]) Electronics: [[sona pi wawa ilo]] ([[sona pika]]) Electromagnetic spectrum: [[ante kule pi wan suno]] ([[ante kule pi taki pika]]) Luminous flux: [[mute suno]] Luminousity: [[suli suno]] Radiation: [[pana wawa]] Metamorphosis = [[ante suli soweli]] Introduction to evolution = [[open la kama ante pi ijo wile]] Biodiversity = [[ante pi ijo wile]] Evolution = [[kama ante pi ijo wile]] Adaptation = [[kama pona pi ijo wile]] Habitat = [[tan pi ijo wile]] Mutation = [[ante sona pi ijo wile]] Natural enviroment = [[ale pi pali [jan] ala]] Nature = [[ale mama]] Sediment = [[kiwen ko]] anu [[kiwen pi ijo lili]] — Igneous rock = [[kiwen seli]] — Sedimentary rock = [[kiwen ma]] ([[kiwen lon ma]]) — Metamorphic rock = [[kiwen ante]] / [[pi kama ante]] —— Metamorphism = [[ante pi kiwen lon]] Rocks = [[kiwen lon]] Air = [[kon lon]] (no enwiki, but yes on wikidata) Water = [[telo lon]] Atmosphere of Earth = [[selo kon pi sike ma]] List of rock types = [[nimi pi kiwen lon]] Absolute zero = [[lete ale]] anu [[ala seli]] Quantification = [[pali pi suli ijo]] Measurement = [[alasa pi suli ijo]] Unit of measurement = [[wan suli]] / [[wan pi suli ijo]] System of unit of measurement = [[nasin pi wan suli]] International system of unit = [[nasin ale pi wan suli]] Quantity = [[mute]] (toki ala e: [[nanpa mute]]) Physical quantity = [[suli ijo]] ✅ Physical system = [[kulupu sijelo]] Observable = [[ken alasa]] Magnitude = [[suli]] Length = [[suli linja]] Distance = [[suli weka]] Time = [[tenpo]] ✅ Time in physics = [[suli tenpo]] Frequency = [[mute tenpo]] Amplitude = [[suli sike]] Speed: [[suli tawa]] Velocity: [[suli tawa nasin]] Acceleration: [[wawa tawa]] let [[poka]] be whatever Edge (geometry) → [[poka lipu]] Face (geometry) → [[poka tomo]] Direction (geometry) → [[nasin]] Scalar (physics): [[suli pi mute taso]] Vector quantity: [[suli nasin]] Euclidean Vector: [[ijo suli nasin]] ~Disease vector: [[ijo wile pi tawa jaki]] Force: [[wawa sijelo]] Weight: [[wawa sijelo anpa]] (/[[pi tawa anpa]]) Tension: [[wawa sijelo linja]] (toki ala e: [[wawa linja]]) Normal: [[wawa sijelo jasima]] Work: [[wawa weka]] Energy; [[wawa ken]] — Mechanical energy: [[wawa ken pi ijo tawa]] —— Potential energy: [[wawa ken awen]] —— Kinetic energy: [[wawa ken tawa]] Power: [[wawa tenpo]] Pressure: [[wawa lipu]] — Area: [[suli lipu]] Motion: [[tawa]] Transport: [[tawa ijo]] Distance: [[suli weka]] Displacement: [[suli weka nasin]] Wavelength: [[suli weka sike]] Amplitude: [[suli sike]] — Peak amp. - [[suli sike pi nena insa]] — Peak to peak amp. - [[suli sike pi nena nena]] freq: [[mute sike]] / [[mute tenpo]] Torque: [[wawa sijelo sike]] (lili la: [[wawa sike]]) [[nanpa]] for ratio Engineering: [[sona pi pali ijo]] Physics: [[sona sijelo]] (or [[sona pi ijo sijelo]]) Mechanics: [[sona tawa]] Relativistic mechanics: [[sona tawa pi ken ante]] Quantum mechanics: [[sona tawa pi wan lili]] Classical mechanis: [[sona tawa pi nasin suli]] - Kinetics (phyiscs): [[sona pi tan tawa]] - Statics: [[sona pi awen ijo]] - Kinematics: [[sona pi tawa ijo]] ~Mechanical equilibrium: [[nasin pi FORCE ala]] Dynamics: [[sona pi FORCE]] — Rigid body dynamics: Speed of light: [[suli tawa suno]] Fluid mechanics: [[sona tawa telo]] Fluid dynamics: [[sona pi tawa telo]] Aerodynamics: [[sona pi tawa kon]] Branches of science: [[kipisi pi nasin sona]] Formal science: [[sona pi nasin sona]] Social science: [[sona pi kulupu jan]] Natural science: [[sona pi ale mama]] List of natural phenomena: [[ijo pi pali ala pi ken alasa]] Phenomenon: [[ijo pi ken alasa]] Noumenon: [[ijo pi ken ala alasa]] Scientific law: [[nasin pi ale mama]] ~Natural law: [[lawa pi pali ala]] Physical cosmology: [[sona pi ale sijelo]] Cosmology: [[sona pi ale nasin]] Experiment: [[alasa sona]] — Evidence: [[tan lon]] / [[tan pi lon sona]] — Empirical evidence: [[tan lon pi ken alasa]] Empiricism: [[nasin pi ken alasa taso]] Worldview = [[pilin pi ale ijo]] Algorithm = [[nasin alasa pi ijo kama]] Computational problem = [[wile sona pi ijo kama]] Computation = [[alasa nasin pi ijo kama]] (tj: [[pali nanpa]]) Calculation = [[alasa pi ijo kama]] (toki jan: [[pali nanpa]]) Counting = [[alasa mute]] (tj: [[pali nanpa]]) Input/output = [[ijo pana]] en [[ijo kama]] List of life sciences: [[kulupu sona pi ijo wile]] Outline of physical science: [[kulupu sona pi ijo sijelo]] Gojoseon = '''[[ma Tesen]]''' anu [[ma Sosan sewi]] Goguryeo = '''[[ma Koli]]''' anu [[ma Kulu]] anu [[ma Kolija sewi]] Goryeo = [[ma Kolija]] Joseon = [[ma Sosan]] [tjo.sjʌn] (15th c., before palatalization; modern [tɕo.sʌn]) Korean Empire = Daehan ('''[[ma An suli]]''' anu [[ma Tejan]]) Korea under Japanese rule = Chosen ('''[[ma Sosan Nijon]]''' anu [[ma Sosen]]) South Korea = Hanguk ([[ma An]]) North Korea = Choson ([[ma Soson]]) Joke: ([[toki]]) [[pi musi nasa]] Comedy: [[musi nasa]] Head: [[sijelo lawa]] Rule, etc: [[lawa]] Oklahoma: [[ma Okaloma]] [[tenpo suno pi jan pali pi ma ali]]: [[suno pi jan pali]] [[kulupu nena Anapuna]]: [[nena Anapuna]] Abraham: [[jan Apalan]] [[nena ma suli Sewin]]: [[nena Sewin]] [[moku kala Majuntan]]: [[moku Mejuntan]] [[kipisi wile pi ma tomo Pali suli]]: [[kulupu pi ma tomo Pali]] [[kipisi wile pi ma tomo Pali lili]]: [[kulupu pi ma tomo Apali]] Internet: [[linja sona ilo]] [[ma lon poka telo ala]]: [[ma lawa insa]] Social science → [[sona kulupu]] 2D field: [[kon lipu]] Area: [[suli lipu]] Vacuum: [[ala ijo]] Space (punctuation): [[weka sitelen]] anu [[weka nimi]] Concept: [[noka kulupu]] System: [[linja nasin]] kulupu pi '''[[linja nasin]]''' li kulupu pi ijo ni: ona wan li ''linja'' tawa ona ante, la ona ale li pali tan ''nasin'', li kama wan pona tan nasin ni. ~Memtal representation: [[ijo pi pilin insa]] ~Abstract and concrete: [[ijo kon]] en [[ijo kiwen]]: [[sona nasin]] la, ... Materiel: [[ijo utala]] Ontology: [[sona pi lon ijo]] Epistemology: [[sona sona]] Structure: '''[[kulupu pi ijo linja]]''' anu '''[[kul upu linja ijo]]'''.... ona li ken toki e linja sijelo Sentientism: [[nasin pi ken pilin]] Speciesism: [[nasin pi kulupu noka]] Awareness: [[pilin sona]] Consciousness: [[nasin pi pilin sona]] Curriculum: [[nasin sona]] Science: [[nasin (pona) pi alasa sona]] Conscience: [[pilin lon]] == kipisi nanpa tu == ASEAN → [[kulupu Asejan]] Southeast Asian → [[ma Asejan]] Mainland Southeast Asian → [[ma Asejan pi ma suli]] Maritime Southeast Asian → [[ma Asejan pi ma lili]] disambiguation → [[ijo Malaju]] Malay world → [[ma pi nasin Malaju]] Malay archipelago → [[ma lili Malaju]] Malay peninsula → [[ma palisa Malaju]] Malay kingdom → [[ma lawa Malaju]] Malesia → [[ma Malaju pi ijo wile]] [li toki e ma pi ijo wile] Malayness → [[nasin Malaju]] Malayisation → [[kama Malaju]] Malaysian malays → [[kulupu Malaju pi ma Malesija]] The Malay Archipelago → lipu "[[ma lili Malaju]]" Malay ethnicity → [[kulupu Malaju]] Malay race → [[kulupu Malaju suli]] Penninsular Malaysia → [[ma Malesija pi pini suno]] (anu [[pi ma palisa]] anu [[pi ma suli]]) East Malaysia → [[ma Malesija pi open suno]] (anu [[pi ma Ponejo]] anu [[pi ma lili]]) Malacca sultanate → [[ma lawa Malaka]] Melaka → [[ma Malaka]] Malacca strait → [[telo Malaka]] Riau Islands province → [[ma Lijo lili]] Riau province → [[ma Lijo suli]] Riau archipelago → [[ma Lijo open]] Batam Kota → [[ma sijelo Patama]] Batam city → [[ma tomo Patama]] Batam island → [[ma lili Patama]] Greater Batam → [[ma Patama suli]] Nipah island → [[ma Nipaka]] Flores island → [[ma Nipa]] Sama-Bajau → [[kulupu Sama]] Sama language → [[toki Sama]] Samma (tribe) → [[kulupu Samo]] (anu [[Samu]]) Samma dynasty → [[ma Samo]] (anu [[Samu]]) Sámi → [[kulupu Sami]] Samaritans → [[kulupu Samelin]] Samo people → [[kulupu San]] Samo language (Burkina) → [[toki San]] Samo language (New Guinea) → [[toki Supe]] Canaan → [[Kanakan]] Aramaic → [[Alama]] [[loje]] → Red ✅ [[loje jelo]] → Orange✅ [[jelo]] → Yellow✅ [[jelo laso]] → Lime✅ [[laso kasi]] → Green✅ [[laso]] → Cyan✅ [[laso telo]] → Blue✅ [[laso loje]] → Magenta✅ [[laso mun]] ([[unu]]) → Violet✅ [[mu Wilen]] → Wilhelm scream ✅ [[jan Jesuwa]] → Jesus [[jan Isa]] → Jesus in Islam [[jan Apawan]] → Abraham [[jan Ipawin]] → Abraham in Islam [[jan Wisaka]] → Isaac [[jan Isaka]] → Isaac in Islam [[jan Jako]] → Jacob [[jan Jaku]] → Jacob in Islam [[jan Mose]] → Moses [[jan Musa]] → Moses in Islam [[jan Silama]] → Solomon [[jan Sulaman]] → Solomon in Islam [[jan Tawi]] → David [[jan Tawa]] → David in Islam [[jan Sen Akalun Lawi]] → Hugh Laurie [[jan Kekowi Asu]] → Gregory House [[jan Pesi Amo]] ([[jan Ape Tama Amo]]) → Freddie Highmore [[jan San (Wapa) Mupi]] → Shaun Murphy [[jan Omala (Nawita) Eteka]] → Omara Esteghlal [[jan Kito Imanuwe (Sajesa)]] → Kristo Imannuel [[jan Simosi (Tana) Ku]] → Tim Cook [[jan Siwen (Po) Sa]] → Steve Jobs [[jan Tama Seko Pa]] anu [[jan Sa Pa]] → Jack Black [[jan Pesi Mekuwi]] anu [[jan Pelo Pusawa]] → Fred. Mercury [[jan Sin Kewi]] anu [[jan Sen Ijusin Kewi]] → Jim Carrey [[jan Lijonato (Wilen) Sikapijo]] → Leonaro DiCaprio [[kasi Lapesija Anosiwi]] → Rafflesia arnoldii [[soweli Papilusa Papilusa]] → Babyrousa babyrussa [[soweli Papilusa Polapatujensi]] → Babyrousa bolabatuensis [[soweli Papilusa Selepensi]] → Babyrousa celebensis [[soweli Papilusa Tokejanensi]] → Babyrousa togeanensis [[waso Kakatuwa Apa]] → Cacatua alba [[waso Kakatuwa Molukensi]] → Cacatua moluccensis [[akesi Walanu Komotojensi]] → Varanus komodoensis ✅ [[soweli Su Tomesiku]] → Sus domesticus✅ [[akesi Keko Keko]] → Gekko gecko [[musi Antate]] anu [[musi Wantate]] → Undertale✅ [[musi Tetalun]] anu [[Tetawan]] → Deltarune✅ [[sitelen pi uta pini taso]] → Abjad✅ '''[[nasin sitelen pi uta pini taso]]''' li [[nasin pi sitelen toki]], la [[sitelen wan toki]] ona li tawa [[kalama pi uta pini]] taso. ni la, jan li sona e nasin kalama lon nimi kepeken nasin ni: ona o sona e nimi ni. ante la, namako pi sitelen wan toki li ken lon, li wile pana sona e [[kalama pi uta open]]. [[sitelen pi kulupu kalama]] → Abugida [[sitelen pi kalama wan]] → Alphabet✅ [[sitelen pi kipisi nimi]] → Syllabary [[sitelen pi nimi wan]] → Logographic [[kipisi nimi]] → Syllable [[kulupu kalama]] → Morae [[kalama pi uta open]] → Vowel✅ [[kalama pi uta pini]] → Consonant✅ [[namako pi sitelen wan toki]] → Diacritics [[kalama wan toki]] → Phoneme ✅ [[kalama wan toki sama]] → Diaphoneme [[nasin pi sitelen kalama wan toki]] → Phonemic orthography [[sitelen wan toki pi kalama wan]] → letter✅ [[sitelen wan toki]] → grapheme✅ [[sitelen toki]] → Writing✅ [[nasin pi sitelen toki]] → Writing system✅ [[lawa pi sitelen toki]] → Orthography ✅ Pleasure → [[suwi]] Joy → [[pilin musi]] Sweet → [[suwi moku]] Sugar → [[ko suwi]] '''[[sitelen wan toki pi kalama wan toki]]''' anu '''[[sitelen wan kalama]]''' li [[sitelen wan toki]] ni: ona ''wan'' li sama [[kalama wan toki]] ''wan'', lon tenpo mute. taso, ken la, [[nasin pi sitelen toki|nasin sitelen]] li ni lon ale ona ala. nasin sitelen li kepeken sitelen wan ni la, ona li [[sitelen pi kalama wan]]. [[sitelen:Phoenician alphabet.svg|thumb|[[sitelen Kanan]] li open e nasin sitelen pi kalama wan lon ma pi poka ona.]]'''[[nasin sitelen pi kalama wan]]''' li [[nasin pi sitelen toki]] kepeken [[sitelen wan kalama]]. ni la, nasin ni la, sitelen wan li sama kalama wan, lon tenpo mute. [[sitelen Lasina]] en [[sitelen Elena]] en [[sitelen Kililisa]] li ni. taso, nasin sitelen ale ''ala'' li ni. ante la, nasin sitelen li [[sitelen pi kulupu kalama]]<!-- abugida --> anu [[sitelen pi kipisi nimi]]<!-- syllabary --> anu [[sitelen pi nimi wan]]<!-- logographic -->. [[sitelen Apije]] li kepeken nasin sitelen ni, tan ni: jan li ken kama sona pona kepeken pali lili. [[sitelen suno]]: Photograph ✅ [[sitelen ko]]: Painting✅ [[sitelen kiwen]]: Sculpture [[sitelen lipu]]: Drawing✅ [[sitelen kipisi]]: Collage [[sitelen pi kipisi leko]]: Mosaic [[sitelen tomo]]: Installation art [[sitelen sijelo]]: Printing [[sitelen musi sijelo]]: Printmaking [[sitelen pi ijo insa]]: Assemblage [[sitelen leko]]: Pixel art [[tan pi lon ijo]]: ??? (origin) [[tan pi lon pali]]: Reason (argument) planes → [[supa lon]] surfaces → [[selo lon]] '''[[ale ijo]]''' li toki e [[ale]] [[telo Sintu]]: Indus River✅ [[linja (telo) Sintu]]: Indus River Delta [[ma Alapa]]: Harappan / Indus Valley Civilization✅ [[ma Atala]]: Atlantis [[ma tomo Atala]]: Atlanta Hinduism [[Intu]] → [[nasin sewi Sanatana]] ✅ Pacific: [[Pasipi]] → [[Pasipiko]] {{nimi ijo|telo suli Pasipiko|Pacífico|toki Epanja|tan pi pilin pona}} Atlantic: [[Alansi]] → [[Atala]] {{nimi ijo|telo suli Atala|Ἀτλαντικῷ πελάγει|toki Elina|telo suli pi sewi Atala}} Arctic: [[Asika]] → [[Asiko]] {{nimi ijo|telo suli Asiko|Ἀρκτικός|toki Elina|(ma pi) soweli wawa suli}} Antarctic: [[Antasika]] → [[Antasiko]] {{nimi ijo|telo suli Asiko|Ἀντἀρκτικός|toki Elina|jasima pi (ma pi) soweli wawa suli}} Indian: [[Palata]] → [[Intusan]] {{nimi ijo|telo suli Intusan|}} [[Sintu]] [[telo Sintu]]: river✅ [[ma Sintu]]: Indus river valley✅ [[lupa Sintu]]: Indus gorge✅ [[ma ko Sintu]]: Indus valley desert✅ [[ma Sinte]]: Sindh, Pakistan✅ [[toki Sinte]]: Sindhi language✅ [[kulupu Sinte]]: Sindhis✅ [[kulupu Sinte pi nasin Sanatana]] = Sindhi Hindus ✅ [[sitelen Sintu]] → [[Meluka]] = Indus writing [[toki Sintu]] → [[Meluka]] = Harrapan language [[toki Insi]] stays [[toki Insi]] (Hindi)✅ [[toki Intusan]]: Hindustan language✅ [[nimi Intusan]]: Hindustan✅ [[supa Intusan]]: Indian plate [[ma lili Intusan]]: Insular India [[ma Intusan]]: Indian subcontinent✅ [[ma Tasinasija]]: South Asia [[ma Inteja]]: East Indies [[ma Inteja Intusan]] anu [[ma Inteja suli]]: Greater India (Indies) [[ma Inteja Amelika]]: West Indies [[ma Palata Akan]] anu [[ma Palata suli]] anu [[ma Palata pi kipisi ala]]: Akhand Bharat [[KULUPU SENSINE]] The Pali Project === Belum dijajal: • Balli (disambiguation) • Bali (name) • Bari (disambiguation) • Bari (name) • Fali • Faris • Pari • Päri Yang belum: • Kings and mythological figures • Religion • Bali bombings (2002 & 2005) [[tomo sewi Palalesuwa Pali]] → Ballaleshwar Temple [[tomo sona Palise Sata]] / [[tomo sona Pali]] → Palisades Charter High School [[kulupu Nijolipela pi nasin lawa]] → Partido Neo-Liberal - PALI [[kon tawa Pali]] → Pali Hurricane toki Teluku la, nimi Palle anu nimi Palli anu nimi Pally li toki e ma tomo lili. nimi Palli li toki e tomo pi nasin sewi Intu ala lon ma Palata lon poka pi waso lete. kulupu jan Wanija: ona li lon poka pi soweli lete lon ma Tami Natu. tenpo pini la, nimi ona li kulupu jan Pali (Palli). toki Malajalan la, nimi Palli (പള്ളി) li toki e tomo sewi tawa nasin sewi Kito. ma: • [[telo poka Pali]] → Bali Sea • [[telo palisa Pali]] → Bali Strait [[toki Pali pi ma Naselija]] → Pali language (Chadic) [[ma Kepi I Pisi I Pale]] / [[ma palisa Pali]] → Kepi i Bishti i Pallës [[nena ma Pali Ton]] / [[nena ma Pali]] → Pali Dome [[ma tomo Pali pi ma Sonko]] → Phari, China [[ma tomo (lili) Pali pi ma Mosijo]] → Páli, Hungary [[ma Palata]] ===== [[ma (tomo lili) Pali pi ma (kipisi) Pija]] → Pali, Darbhanga, Bihar, India [[ma (tomo lili) Pali pi ma (kipisi) Alijana]] → Pali, Rewari, Haryana, India [[ma Pisinpu Pali]] / [[ma (tomo) Pali pi ma (kipisi) Mateja]] → Pali, Umaria, Madhya Pradesh, India [[ma Pali lili pi ma (sijelo) Lawika]] | ([[ma tomo lili]]) → Pali (Town), Raigad, Maharashtra, India [[ma (tomo lili) Pali Kowatan]] → Pali Village (Pali Goathan, Bandra, Mumbai, Maharashtra, India) [[ma Pali suli pi ma (sijelo) Lawika]] | ([[ma tomo lili]]) → Pali (City), Raigad, Maharashtra , India [[ma tomo Pali pi ma (sijelo) Tana]] → Pali, Thane, Maharashtra, India [[ma sijelo Pali pi ma Palata]] ||| [[ma Tawan ala]] → Pali district, Rajasthan, India [[ma tomo Pali suli]] ([[ma tomo lawa]]) → Pali, Pali district, Rajasthan, India✅ [[ma tomo Pali lili]]✅ → Bali, Pali district, Rajasthan, India ✅ [[kipisi wile pi ma sijelo Pali]]✅ → LAW: Pali (Lok Sabha constituency)✅ [[kipisi wile pi ma tomo Pali suli]]✅ → LAW: Pali (Assembly constituency)✅ [[kipisi wile pi ma tomo Pali lili]]✅ → LAW: Bali (Assembly constituency)✅ [[ma (tomo) Pali pi ma (sijelo) Atowi]] → Pali, Hardoi, Uttar Pradesh, India [[ma (tomo lili) Pali pi ma (sijelo) Lajepaleli]] → Pali, Raebareli, Uttar Pradesh, India [[ma (tomo) Pali pi ma (sijelo) Lalipu]] → Pali, Lalitpur, Uttar Pradesh, India [[ma (tomo lili) Pali pi ma (sijelo) Sajunpu]] → Pali, Jaunpur, Uttar Pradesh, India [[ma (tomo lili) Pali pi ma (sijelo) Papa]] → Bali, Bagpat, Uttar Pradesh, India [[ma (tomo lili) Ali Naka Pali]] → Ali Nagar Pali {{nimi ijo|'''[[ma Pali Tewankan]]'''|Bali Dewanganj}} anu '''[[ma Pali]]''' taso li ma tomo lili, lon {{lipu li ala|ma kulupu Koka nanpa wan|Q5577367}}, lon {{lipu li ala|ma kipisi sinpin Alanpa|Q4783983}}, lon {{lipu li ala|ma sijelo Ukili|Q548518}}, lon [[ma Panla pi weka suno]]. tenpo sike nanpa 2011 la, jan 4063 li lon. [[kipisi ma pi ma Palata]] # [[ma kipisi (lawa)]] → State: [[ma kipisi wile]] → Union territories: [[ma kipisi lawa]] # [[ma sinpin]] → Division # [[ma sijelo]] → District # [[ma kipisi sinpin]] → Subdivision # [[ma kipisi sijelo]] → Subdistrict # [[ma kulupu]] → Block # [[ma tomo lili]] → Village ~ [[ma jan]] → Urban ~ [[ma insa]] → Rural ====== [[ma (tomo lili) Pali pi ma Elina]] → li ma tomo lili lon poka pi telo suli, lon [[ma Milopotamo]], lon [[ma Lesino]], lon {{lipu li ala|ma lili Kite|Q34374}}, lon [[ma Elina]]. → Bali, Greece [[ma (tomo) Pali pi ma Kamelun]] → li ma tomo lon poka pi pini suno pi {{lipu li ala|ma Pamenta|Q528432}}. ona li lon ma Mesan, lon [[ma Kamelun]] pi poka insa pi [[nasin pi soweli lete|soweli lete]] pi [[nasin pi pini suno|pini suno]]. tenpo sike nanpa 2001 la, jan 32 000 li lon. → Bali, Cameroon [[ma kipisi Pale (pi ma Itejopija)]] li ma kipisi lon [[ma Itejopija]]. tenpo pini la, nimi ona li ma Itejopija pi [[nasin pi open suno|poka pi open suno]]. → Bale, Ethiopia [[ma Pali pi ma Naselija]] ma Pali li ma pi lawa poka, lon {{lipu li ala|ma kipisi Tawapa|Q463959}}, lon [[ma Naselija]]. → Bali, Nigeria [[ma Palawi (pi ma Pasi)]] {{nimi ijo|'''[[ma Palawi]]'''|بله اي|toki Pasi}} anu '''[[ma Pali]]''' li ma tomo lili, lon {{lipu li ala|ma insa Siwe Sa|Q14905464}}, lon {{lipu li ala|ma Pajankan|Q4874299}}, lon {{lipu li ala|ma Pawe|Q393366}}, lon {{lipu li ala|ma kipisi Kemansa|Q174010}}, lon [[ma Pasi]]. jan 29 li lon ma ni, lon kulupu mama 7. [[ma Palinwan (pi ma Pasi)]] {{nimi ijo|'''[[ma Palinwan]]'''|بريموند|toki Pasi}} anu '''[[ma Pali]]''' li ma tomo lili, lon {{lipu li ala|ma insa Omeje|Q14851297}}, lon {{lipu li ala|ma Sapole Saja|Q1291765}}, lon {{lipu li ala|ma kipisi Kemansa|Q174010}}, lon [[ma Pasi]]. tenpo sike nanpa 2006 la, jan 358 li lon ma ni, lon kulupu mama 84. [[ma Puli (pi ma Tuku)]] li ma tomo lili, lon {{lipu li ala|ma kipisi Senkan|Q197564}}, lon [[ma Tuku]]. → Buli, Bhutan [[ma Pali pi ma Sonko]] li ma tomo lili, lon {{lipu li ala|ma Siliwe|Q1339849}}, lon {{lipu li ala|ma tomo Lanso|Q183584}}, lon {{lipu li ala|ma kipisi Kansu|Q42392}}, lon [[ma Sonko]]. ma Pali en ma Lanso li weka pi mute km 10. [[ma (lili) Uneja]] → lawa: [[ma (kipisi) Niju Piten pi poka pi pini suno]] → sijelo: [[kulupu Witu pi ma lili]], [[kulupu Melanesija pi ma lili]] [[ma insa Pali (Panuka Apa Lamatan Ili)]] → Kabupaten PALI, Sumatra Selatan, Indonesia [[ma noka Pali]] / [[ma (tomo lili) Pali pi ma Tana Tolasa]] → Pali', Bittuang, Tana Toraja [[ma Kole Palijan]] → Kole Palian, Bittuang, Tana Toraja [[ma tomo (lili) Pali pi ma Sinakola]] → Pali, Montenegro [[ma tomo Pali pi ma Nepa]] → Pali, Nepal [[nasin suli Pali]] → Pali Highway (Hawaii Route 61), Hawaii, USA [[ma Nujuwanu Pali]] → Nu'uanu Pali, Hawaii, USA [[ma Na Pali]] → Nā Pali Coast State Park, Hawaii, USA [[ma tomo Palo Ato]] → Palo Alto, California, USA [[ma sijelo Pali pi ma Tawan]] → Bali District, New Taipei City, Taiwan TWN: # Province → [[ma kipisi anpa]] # Special municipalities → [[ma kipisi sewi]] # Autonomus municipalities → [[ma kipisi tomo]] # County → [[ma kipisi insa]] ## County-administered cities → [[ma tomo kipisi]] ## Townships → [[ma tomo]] • Rural townships → [[ma tomo insa]] • Urban townships → [[ma tomo jan]] • Mountain indigenous townships → [[ma tomo nena]] ## D istrict → [[ma sijelo]] • District → [[ma sijelo tomo]] • Mountain indigenous districts of municipalities → [[ma sijelo nena]] ### Village → [[ma noka]] urban → +jan rural → +insa [[ma tomo (lili) Pali pi ma Lan]] → Pälli, Lääne-Nigula Parish, Lääne County, Estonia [[ma tomo (lili) Pali pi ma Iju]] → Palli, Hiiumaa Parish, Hiiu County, Estonia [[ma tomo (lili) Pali pi ma Olu]] → Palli, Rõuge Parish, Võru County, Estonia #======= rf6x2f3lwm7ro5ndtq75cb9wtfu3dow 72633 72632 2026-11-01T04:05:51Z Jan Sapilisan 2676 mi weka e toki ale lon lipu 72633 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 72634 72633 2026-11-01T04:08:34Z Jan Sapilisan 2676 72634 wikitext text/x-wiki == kulupu nanpa wan == Fluid = [[ijo pi tawa telo]] ([[ijo telo]])<br/> Spectrum = [[ante pi sama kule]] ([[ante kule]])<br/> <br/> <br/> lingua franca=[[toki linja]]<br/> pidgin: [[toki linja lili]] (lili la: [[toki lili]])<br/> creole: [[toki linja tan]] (lili la: [[toki tan]])<br/> <br/> Game=[[musi nasin]]<br/> E. game=[[musi nasin pi ilo wawa]]<br/> anu [[musi ilo]]<br/> Video game=[[musi nasin pi ilo wawa sitelen]]<br/> anu [[musi ilo sitelen]]<br/> ↓<br/> Action game=[[musi ilo sijelo]]<br/> - Fighting game=[[musi pi utala poka]]<br/> - Shooter game=[[musi pi utala weka]]<br/> - Rhythm game=[[musi pi pilin tenpo]]<br/> - Platform game=[[musi ilo supa]]<br/> - Survival game=[[musi ilo alasa]]<br/> <br/> Number page = use "[[nanpa]]"<br/> -1 = [[nanpa weka wan]]<br/> 0 = [[nanpa ala]]<br/> 1 = [[nanpa wan]]<br/> 2 = [[nanpa tu]]<br/> 5 = [[nanpa luka]]<br/> 20 = [[nanpa mute]]<br/> 100 = [[nanpa ale]]<br/> 200 = [[nanpa tu ale]]<br/> <br/> epistemology= [[sona sona]]<br/> <br/> [[ale]] = Everything<br/> [[ale sijelo]] / [[ale mun]] = Universe<br/> [[ale ijo]] = World → li ken toki kin e ale ma.<br/> [[ale mama]] = Nature<br/> [[ma awen pi ijo wile]] = Natural reserve<br/> [[tomo pona pi sike ma]] = Wonders of the World<br/> [[ale nasin]] = Cosmos<br/> nasin lukin ni la, ale ijo li awen lon nasin pona<br/> [[kulupu nasin]] = System !!!!!!<br/> kulupu li jo e ijo la, ijo li linja anu wan kepeken lawa nasin<br/> [[kama suli pi ale mun]] = Expansion of the universe<br/> [[open pi ale mun]] = Big Bang<br/> <br/> <br/> <br/> <br/> Field: [[kon pi suli ijo]]<br/> — Magnetic field: [[kon pi kiwen kama]]<br/> ([[kon taki]])<br/> —— Magnet: [[kiwen kama]] anu [[kiwen taki]]<br/> —— Magnetism: [[nasin pi kiwen kama]] anu [[taki]]<br/> — Electric field: [[kon pi wawa ilo]] ([[kon pika]])<br/> <br/> Electromagnet: [[kiwen kama pi wawa ilo]] / [[kiwen taki pika]]<br/> Electromagnetic radiation: [[pana pi wan suno]] ([[pana pi taki pika]])<br/> Electromagnetic field: [[kon pi wan suno]] ([[kon pi taki pika]])<br/> Electromagnetism: [[nasin pi wan suno]] ([[taki pika]])<br/> Electronics: [[sona pi wawa ilo]] ([[sona pika]])<br/> Electromagnetic spectrum: [[ante kule pi wan suno]] ([[ante kule pi taki pika]])<br/> <br/> <br/> Luminous flux: [[mute suno]]<br/> Luminousity: [[suli suno]]<br/> <br/> Radiation: [[pana wawa]]<br/> <br/> Metamorphosis = [[ante suli soweli]]<br/> Introduction to evolution = [[open la kama ante pi ijo wile]]<br/> Biodiversity = [[ante pi ijo wile]]<br/> Evolution = [[kama ante pi ijo wile]]<br/> Adaptation = [[kama pona pi ijo wile]]<br/> Habitat = [[tan pi ijo wile]]<br/> Mutation = [[ante sona pi ijo wile]]<br/> <br/> Natural enviroment = [[ale pi pali [jan] ala]]<br/> Nature = [[ale mama]]<br/> Sediment = [[kiwen ko]] anu [[kiwen pi ijo lili]]<br/> — Igneous rock = [[kiwen seli]]<br/> — Sedimentary rock = [[kiwen ma]] ([[kiwen lon ma]])<br/> — Metamorphic rock = [[kiwen ante]] / [[pi kama ante]]<br/> —— Metamorphism = [[ante pi kiwen lon]]<br/> Rocks = [[kiwen lon]]<br/> Air = [[kon lon]] (no enwiki, but yes on wikidata)<br/> Water = [[telo lon]]<br/> Atmosphere of Earth = [[selo kon pi sike ma]]<br/> List of rock types = [[nimi pi kiwen lon]]<br/> <br/> Absolute zero = [[lete ale]] anu [[ala seli]]<br/> Quantification = [[pali pi suli ijo]]<br/> Measurement = [[alasa pi suli ijo]]<br/> Unit of measurement = [[wan suli]] / [[wan pi suli ijo]]<br/> System of unit of measurement = [[nasin pi wan suli]]<br/> International system of unit = [[nasin ale pi wan suli]]<br/> Quantity = [[mute]] (toki ala e: [[nanpa mute]])<br/> Physical quantity = [[suli ijo]] ✅<br/> Physical system = [[kulupu sijelo]]<br/> Observable = [[ken alasa]]<br/> <br/> Magnitude = [[suli]] <br/> Length = [[suli linja]]<br/> Distance = [[suli weka]]<br/> Time = [[tenpo]] ✅<br/> Time in physics = [[suli tenpo]]<br/> Frequency = [[mute tenpo]]<br/> Amplitude = [[suli sike]]<br/> <br/> Speed: [[suli tawa]]<br/> Velocity: [[suli tawa nasin]]<br/> Acceleration: [[wawa tawa]]<br/> <br/> let [[poka]] be whatever<br/> Edge (geometry) → [[poka lipu]]<br/> Face (geometry) → [[poka tomo]]<br/> Direction (geometry) → [[nasin]]<br/> <br/> Scalar (physics): [[suli pi mute taso]]<br/> Vector quantity: [[suli nasin]] <br/> Euclidean Vector: [[ijo suli nasin]]<br/> ~Disease vector: [[ijo wile pi tawa jaki]]<br/> <br/> Force: [[wawa sijelo]]<br/> Weight: [[wawa sijelo anpa]] (/[[pi tawa anpa]])<br/> Tension: [[wawa sijelo linja]] (toki ala e: [[wawa linja]])<br/> Normal: [[wawa sijelo jasima]]<br/> Work: [[wawa weka]]<br/> Energy; [[wawa ken]]<br/> — Mechanical energy: [[wawa ken pi ijo tawa]]<br/> —— Potential energy: [[wawa ken awen]]<br/> —— Kinetic energy: [[wawa ken tawa]]<br/> Power: [[wawa tenpo]]<br/> Pressure: [[wawa lipu]]<br/> — Area: [[suli lipu]]<br/> Motion: [[tawa]]<br/> Transport: [[tawa ijo]]<br/> Distance: [[suli weka]]<br/> Displacement: [[suli weka nasin]]<br/> Wavelength: [[suli weka sike]]<br/> Amplitude: [[suli sike]]<br/> — Peak amp. - [[suli sike pi nena insa]]<br/> — Peak to peak amp. - [[suli sike pi nena nena]]<br/> freq: [[mute sike]] / [[mute tenpo]]<br/> Torque: [[wawa sijelo sike]] (lili la: [[wawa sike]])<br/> <br/> <br/> [[nanpa]] for ratio<br/> <br/> <br/> Engineering: [[sona pi pali ijo]]<br/> Physics: [[sona sijelo]]<br/> (or [[sona pi ijo sijelo]])<br/> <br/> <br/> Mechanics: [[sona tawa]]<br/> Relativistic mechanics: [[sona tawa pi ken ante]]<br/> Quantum mechanics: [[sona tawa pi wan lili]]<br/> Classical mechanis: [[sona tawa pi nasin suli]]<br/> - Kinetics (phyiscs): [[sona pi tan tawa]]<br/> - Statics: [[sona pi awen ijo]]<br/> - Kinematics: [[sona pi tawa ijo]]<br/> ~Mechanical equilibrium: [[nasin pi FORCE ala]]<br/> Dynamics: [[sona pi FORCE]]<br/> — Rigid body dynamics: <br/> <br/> Speed of light: [[suli tawa suno]]<br/> <br/> Fluid mechanics: [[sona tawa telo]]<br/> Fluid dynamics: [[sona pi tawa telo]]<br/> Aerodynamics: [[sona pi tawa kon]]<br/> <br/> <br/> Branches of science: [[kipisi pi nasin sona]]<br/> Formal science: [[sona pi nasin sona]]<br/> Social science: [[sona pi kulupu jan]]<br/> Natural science: [[sona pi ale mama]]<br/> List of natural phenomena: [[ijo pi pali ala pi ken alasa]]<br/> Phenomenon: [[ijo pi ken alasa]]<br/> Noumenon: [[ijo pi ken ala alasa]]<br/> Scientific law: [[nasin pi ale mama]]<br/> ~Natural law: [[lawa pi pali ala]]<br/> <br/> Physical cosmology: [[sona pi ale sijelo]]<br/> Cosmology: [[sona pi ale nasin]]<br/> Experiment: [[alasa sona]]<br/> — Evidence: [[tan lon]] / [[tan pi lon sona]]<br/> — Empirical evidence: [[tan lon pi ken alasa]]<br/> Empiricism: [[nasin pi ken alasa taso]]<br/> Worldview = [[pilin pi ale ijo]]<br/> <br/> Algorithm = [[nasin alasa pi ijo kama]]<br/> Computational problem = [[wile sona pi ijo kama]]<br/> Computation = [[alasa nasin pi ijo kama]] (tj: [[pali nanpa]])<br/> Calculation = [[alasa pi ijo kama]] (toki jan: [[pali nanpa]])<br/> Counting = [[alasa mute]] (tj: [[pali nanpa]])<br/> Input/output = [[ijo pana]] en [[ijo kama]]<br/> <br/> <br/> <br/> List of life sciences: [[kulupu sona pi ijo wile]]<br/> Outline of physical science: [[kulupu sona pi ijo sijelo]]<br/> <br/> Gojoseon = '''[[ma Tesen]]''' anu [[ma Sosan sewi]]<br/> Goguryeo = '''[[ma Koli]]''' anu [[ma Kulu]] anu [[ma Kolija sewi]] <br/> Goryeo = [[ma Kolija]]<br/> Joseon = [[ma Sosan]] [tjo.sjʌn] (15th c., before palatalization; modern [tɕo.sʌn])<br/> Korean Empire = Daehan ('''[[ma An suli]]''' anu [[ma Tejan]])<br/> Korea under Japanese rule = Chosen ('''[[ma Sosan Nijon]]''' anu [[ma Sosen]])<br/> South Korea = Hanguk ([[ma An]])<br/> North Korea = Choson ([[ma Soson]])<br/> <br/> Joke: ([[toki]]) [[pi musi nasa]]<br/> Comedy: [[musi nasa]]<br/> <br/> <br/> <br/> Head: [[sijelo lawa]]<br/> Rule, etc: [[lawa]]<br/> Oklahoma: [[ma Okaloma]]<br/> [[tenpo suno pi jan pali pi ma ali]]: [[suno pi jan pali]]<br/> [[kulupu nena Anapuna]]: [[nena Anapuna]]<br/> Abraham: [[jan Apalan]]<br/> [[nena ma suli Sewin]]: [[nena Sewin]]<br/> [[moku kala Majuntan]]: [[moku Mejuntan]]<br/> [[kipisi wile pi ma tomo Pali suli]]: [[kulupu pi ma tomo Pali]]<br/> [[kipisi wile pi ma tomo Pali lili]]: [[kulupu pi ma tomo Apali]]<br/> <br/> Internet: [[linja sona ilo]]<br/> [[ma lon poka telo ala]]: [[ma lawa insa]]<br/> <br/> <br/> Social science → [[sona kulupu]]<br/> <br/> <br/> 2D field: [[kon lipu]]<br/> Area: [[suli lipu]]<br/> Vacuum: [[ala ijo]]<br/> Space (punctuation): [[weka sitelen]] anu [[weka nimi]]<br/> <br/> <br/> <br/> <br/> <br/> <br/> <br/> Concept: [[noka kulupu]]<br/> System: [[linja nasin]]<br/> kulupu pi '''[[linja nasin]]''' li kulupu pi ijo ni: ona wan li ''linja'' tawa ona ante, la ona ale li pali tan ''nasin'', li kama wan pona tan nasin ni.<br/> <br/> ~Memtal representation: [[ijo pi pilin insa]]<br/> ~Abstract and concrete: [[ijo kon]] en [[ijo kiwen]]: [[sona nasin]] la, ...<br/> <br/> <br/> <br/> Materiel: [[ijo utala]]<br/> <br/> Ontology: [[sona pi lon ijo]]<br/> Epistemology: [[sona sona]]<br/> Structure: '''[[kulupu pi ijo linja]]''' anu '''[[kul<br/> upu linja ijo]]'''.... ona li ken toki e linja sijelo<br/> <br/> Sentientism: [[nasin pi ken pilin]]<br/> Speciesism: [[nasin pi kulupu noka]]<br/> Awareness: [[pilin sona]]<br/> Consciousness: [[nasin pi pilin sona]]<br/> Curriculum: [[nasin sona]]<br/> <br/> Science: [[nasin (pona) pi alasa sona]]<br/> Conscience: [[pilin lon]]<br/> == kulupu nanpa tu == ASEAN → [[kulupu Asejan]]<br/> Southeast Asian → [[ma Asejan]]<br/> Mainland Southeast Asian → [[ma Asejan pi ma suli]]<br/> Maritime Southeast Asian → [[ma Asejan pi ma lili]]<br/> <br/> disambiguation → [[ijo Malaju]]<br/> Malay world → [[ma pi nasin Malaju]]<br/> Malay archipelago → [[ma lili Malaju]]<br/> Malay peninsula → [[ma palisa Malaju]] <br/> Malay kingdom → [[ma lawa Malaju]]<br/> Malesia → [[ma Malaju pi ijo wile]] [li toki e ma pi ijo wile]<br/> <br/> Malayness → [[nasin Malaju]]<br/> Malayisation → [[kama Malaju]]<br/> Malaysian malays → [[kulupu Malaju pi ma Malesija]]<br/> <br/> The Malay Archipelago → lipu "[[ma lili Malaju]]"<br/> <br/> <br/> Malay ethnicity → [[kulupu Malaju]]<br/> Malay race → [[kulupu Malaju suli]]<br/> <br/> Penninsular Malaysia → [[ma Malesija pi pini suno]] (anu [[pi ma palisa]] anu [[pi ma suli]])<br/> East Malaysia → [[ma Malesija pi open suno]] (anu [[pi ma Ponejo]] anu [[pi ma lili]])<br/> <br/> Malacca sultanate → [[ma lawa Malaka]]<br/> Melaka → [[ma Malaka]]<br/> Malacca strait → [[telo Malaka]]<br/> <br/> <br/> <br/> Riau Islands province → [[ma Lijo lili]]<br/> Riau province → [[ma Lijo suli]]<br/> Riau archipelago → [[ma Lijo open]]<br/> <br/> Batam Kota → [[ma sijelo Patama]]<br/> Batam city → [[ma tomo Patama]]<br/> Batam island → [[ma lili Patama]]<br/> Greater Batam → [[ma Patama suli]]<br/> <br/> Nipah island → [[ma Nipaka]]<br/> Flores island → [[ma Nipa]]<br/> <br/> <br/> Sama-Bajau → [[kulupu Sama]]<br/> Sama language → [[toki Sama]]<br/> <br/> Samma (tribe) → [[kulupu Samo]] (anu [[Samu]])<br/> Samma dynasty → [[ma Samo]] (anu [[Samu]])<br/> <br/> Sámi → [[kulupu Sami]]<br/> Samaritans → [[kulupu Samelin]]<br/> <br/> Samo people → [[kulupu San]]<br/> Samo language (Burkina) → [[toki San]]<br/> Samo language (New Guinea) → [[toki Supe]]<br/> <br/> <br/> Canaan → [[Kanakan]]<br/> Aramaic → [[Alama]]<br/> <br/> <br/> [[loje]] → Red ✅<br/> [[loje jelo]] → Orange✅<br/> [[jelo]] → Yellow✅<br/> [[jelo laso]] → Lime✅<br/> [[laso kasi]] → Green✅<br/> [[laso]] → Cyan✅<br/> [[laso telo]] → Blue✅<br/> [[laso loje]] → Magenta✅<br/> <br/> [[laso mun]] ([[unu]]) → Violet✅<br/> <br/> <br/> <br/> [[mu Wilen]] → Wilhelm scream ✅<br/> <br/> <br/> [[jan Jesuwa]] → Jesus<br/> [[jan Isa]] → Jesus in Islam<br/> <br/> [[jan Apawan]] → Abraham<br/> [[jan Ipawin]] → Abraham in Islam<br/> <br/> [[jan Wisaka]] → Isaac<br/> [[jan Isaka]] → Isaac in Islam<br/> <br/> [[jan Jako]] → Jacob<br/> [[jan Jaku]] → Jacob in Islam<br/> <br/> [[jan Mose]] → Moses<br/> [[jan Musa]] → Moses in Islam<br/> <br/> [[jan Silama]] → Solomon<br/> [[jan Sulaman]] → Solomon in Islam<br/> <br/> [[jan Tawi]] → David<br/> [[jan Tawa]] → David in Islam<br/> <br/> [[jan Sen Akalun Lawi]] → Hugh Laurie<br/> [[jan Kekowi Asu]] → Gregory House<br/> [[jan Pesi Amo]] ([[jan Ape Tama Amo]]) → Freddie Highmore<br/> [[jan San (Wapa) Mupi]] → Shaun Murphy<br/> [[jan Omala (Nawita) Eteka]] → Omara Esteghlal<br/> [[jan Kito Imanuwe (Sajesa)]] → Kristo Imannuel<br/> [[jan Simosi (Tana) Ku]] → Tim Cook<br/> [[jan Siwen (Po) Sa]] → Steve Jobs<br/> [[jan Tama Seko Pa]] anu [[jan Sa Pa]] → Jack Black <br/> [[jan Pesi Mekuwi]] anu [[jan Pelo Pusawa]] → Fred. Mercury<br/> [[jan Sin Kewi]] anu [[jan Sen Ijusin Kewi]] → Jim Carrey<br/> [[jan Lijonato (Wilen) Sikapijo]] → Leonaro DiCaprio<br/> <br/> [[kasi Lapesija Anosiwi]] → Rafflesia arnoldii<br/> [[soweli Papilusa Papilusa]] → Babyrousa babyrussa<br/> [[soweli Papilusa Polapatujensi]] → Babyrousa bolabatuensis<br/> [[soweli Papilusa Selepensi]] → Babyrousa celebensis<br/> [[soweli Papilusa Tokejanensi]] → Babyrousa togeanensis<br/> [[waso Kakatuwa Apa]] → Cacatua alba<br/> [[waso Kakatuwa Molukensi]] → Cacatua moluccensis<br/> [[akesi Walanu Komotojensi]] → Varanus komodoensis ✅<br/> [[soweli Su Tomesiku]] → Sus domesticus✅<br/> [[akesi Keko Keko]] → Gekko gecko<br/> <br/> [[musi Antate]] anu [[musi Wantate]] → Undertale✅<br/> [[musi Tetalun]] anu [[Tetawan]] → Deltarune✅<br/> <br/> [[sitelen pi uta pini taso]] → Abjad✅<br/> '''[[nasin sitelen pi uta pini taso]]''' li [[nasin pi sitelen toki]], la [[sitelen wan toki]] ona li tawa [[kalama pi uta pini]] taso. ni la, jan li sona e nasin kalama lon nimi kepeken nasin ni: ona o sona e nimi ni. ante la, namako pi sitelen wan toki li ken lon, li wile pana sona e [[kalama pi uta open]].<br/> <br/> [[sitelen pi kulupu kalama]] → Abugida<br/> [[sitelen pi kalama wan]] → Alphabet✅<br/> [[sitelen pi kipisi nimi]] → Syllabary<br/> [[sitelen pi nimi wan]] → Logographic<br/> <br/> [[kipisi nimi]] → Syllable<br/> [[kulupu kalama]] → Morae<br/> <br/> [[kalama pi uta open]] → Vowel✅<br/> [[kalama pi uta pini]] → Consonant✅<br/> [[namako pi sitelen wan toki]] → Diacritics<br/> <br/> [[kalama wan toki]] → Phoneme ✅<br/> [[kalama wan toki sama]] → Diaphoneme<br/> <br/> [[nasin pi sitelen kalama wan toki]] → Phonemic orthography<br/> [[sitelen wan toki pi kalama wan]] → letter✅<br/> [[sitelen wan toki]] → grapheme✅<br/> <br/> [[sitelen toki]] → Writing✅<br/> [[nasin pi sitelen toki]] → Writing system✅<br/> [[lawa pi sitelen toki]] → Orthography ✅<br/> <br/> <br/> Pleasure → [[suwi]]<br/> Joy → [[pilin musi]]<br/> Sweet → [[suwi moku]]<br/> Sugar → [[ko suwi]]<br/> <br/> '''[[sitelen wan toki pi kalama wan toki]]''' anu '''[[sitelen wan kalama]]''' li [[sitelen wan toki]] ni: ona ''wan'' li sama [[kalama wan toki]] ''wan'', lon tenpo mute. taso, ken la, [[nasin pi sitelen toki|nasin sitelen]] li ni lon ale ona ala. nasin sitelen li kepeken sitelen wan ni la, ona li [[sitelen pi kalama wan]].<br/> <br/> <br/> [[sitelen:Phoenician alphabet.svg|thumb|[[sitelen Kanan]] li open e nasin sitelen pi kalama wan lon ma pi poka ona.]]'''[[nasin sitelen pi kalama wan]]''' li [[nasin pi sitelen toki]] kepeken [[sitelen wan kalama]]. ni la, nasin ni la, sitelen wan li sama kalama wan, lon tenpo mute. [[sitelen Lasina]] en [[sitelen Elena]] en [[sitelen Kililisa]] li ni. taso, nasin sitelen ale ''ala'' li ni. ante la, nasin sitelen li [[sitelen pi kulupu kalama]]<!-- abugida --> anu [[sitelen pi kipisi nimi]]<!-- syllabary --> anu [[sitelen pi nimi wan]]<!-- logographic -->.<br/> <br/> [[sitelen Apije]] li kepeken nasin sitelen ni, tan ni: jan li ken kama sona pona kepeken pali lili.<br/> <br/> <br/> <br/> [[sitelen suno]]: Photograph ✅<br/> [[sitelen ko]]: Painting✅<br/> [[sitelen kiwen]]: Sculpture<br/> [[sitelen lipu]]: Drawing✅<br/> [[sitelen kipisi]]: Collage<br/> [[sitelen pi kipisi leko]]: Mosaic<br/> [[sitelen tomo]]: Installation art<br/> [[sitelen sijelo]]: Printing<br/> [[sitelen musi sijelo]]: Printmaking<br/> [[sitelen pi ijo insa]]: Assemblage<br/> [[sitelen leko]]: Pixel art<br/> <br/> <br/> [[tan pi lon ijo]]: ??? (origin)<br/> [[tan pi lon pali]]: Reason (argument)<br/> <br/> planes → [[supa lon]]<br/> surfaces → [[selo lon]]<br/> '''[[ale ijo]]''' li toki e [[ale]]<br/> <br/> [[telo Sintu]]: Indus River✅<br/> [[linja (telo) Sintu]]: Indus River Delta<br/> [[ma Alapa]]: Harappan / Indus Valley Civilization✅<br/> [[ma Atala]]: Atlantis<br/> [[ma tomo Atala]]: Atlanta<br/> <br/> Hinduism<br/> [[Intu]] → [[nasin sewi Sanatana]] ✅<br/> <br/> Pacific: [[Pasipi]] → [[Pasipiko]]<br/> {{nimi ijo|telo suli Pasipiko|Pacífico|toki Epanja|tan pi pilin pona}}<br/> Atlantic: [[Alansi]] → [[Atala]]<br/> {{nimi ijo|telo suli Atala|Ἀτλαντικῷ πελάγει|toki Elina|telo suli pi sewi Atala}}<br/> Arctic: [[Asika]] → [[Asiko]]<br/> {{nimi ijo|telo suli Asiko|Ἀρκτικός|toki Elina|(ma pi) soweli wawa suli}}<br/> Antarctic: [[Antasika]] → [[Antasiko]]<br/> {{nimi ijo|telo suli Asiko|Ἀντἀρκτικός|toki Elina|jasima pi (ma pi) soweli wawa suli}}<br/> Indian: [[Palata]] → [[Intusan]]<br/> {{nimi ijo|telo suli Intusan|}}<br/> <br/> [[Sintu]]<br/> [[telo Sintu]]: river✅<br/> [[ma Sintu]]: Indus river valley✅<br/> [[lupa Sintu]]: Indus gorge✅<br/> [[ma ko Sintu]]: Indus valley desert✅<br/> [[ma Sinte]]: Sindh, Pakistan✅<br/> [[toki Sinte]]: Sindhi language✅<br/> [[kulupu Sinte]]: Sindhis✅<br/> [[kulupu Sinte pi nasin Sanatana]] = Sindhi Hindus ✅<br/> [[sitelen Sintu]] → [[Meluka]] = Indus writing<br/> [[toki Sintu]] → [[Meluka]] = Harrapan language<br/> [[toki Insi]] stays [[toki Insi]] (Hindi)✅<br/> [[toki Intusan]]: Hindustan language✅<br/> [[nimi Intusan]]: Hindustan✅<br/> [[supa Intusan]]: Indian plate<br/> <br/> [[ma lili Intusan]]: Insular India<br/> [[ma Intusan]]: Indian subcontinent✅<br/> [[ma Tasinasija]]: South Asia<br/> <br/> [[ma Inteja]]: East Indies<br/> [[ma Inteja Intusan]] anu [[ma Inteja suli]]: Greater India (Indies)<br/> [[ma Inteja Amelika]]: West Indies<br/> [[ma Palata Akan]] anu [[ma Palata suli]] anu [[ma Palata pi kipisi ala]]: Akhand Bharat<br/> <br/> <br/> [[KULUPU SENSINE]] <br/> <br/> The Pali Project <br/> Belum dijajal:<br/> • Balli (disambiguation)<br/> • Bali (name)<br/> • Bari (disambiguation)<br/> • Bari (name)<br/> • Fali<br/> • Faris<br/> • Pari<br/> • Päri<br/> <br/> Yang belum:<br/> • Kings and mythological figures<br/> • Religion<br/> • Bali bombings (2002 & 2005)<br/> <br/> [[tomo sewi Palalesuwa Pali]] → Ballaleshwar Temple<br/> [[tomo sona Palise Sata]] / [[tomo sona Pali]]<br/> → Palisades Charter High School<br/> [[kulupu Nijolipela pi nasin lawa]]<br/> → Partido Neo-Liberal - PALI<br/> [[kon tawa Pali]]<br/> → Pali Hurricane<br/> <br/> toki Teluku la, nimi Palle anu nimi Palli anu nimi Pally li toki e ma tomo lili.<br/> <br/> nimi Palli li toki e tomo pi nasin sewi Intu ala lon ma Palata lon poka pi waso lete.<br/> <br/> kulupu jan Wanija: ona li lon poka pi soweli lete lon ma Tami Natu. tenpo pini la, nimi ona li kulupu jan Pali (Palli).<br/> <br/> toki Malajalan la, nimi Palli (പള്ളി) li toki e tomo sewi tawa nasin sewi Kito. <br/> <br/> ma:<br/> • [[telo poka Pali]] → Bali Sea<br/> • [[telo palisa Pali]] → Bali Strait<br/> [[toki Pali pi ma Naselija]] → Pali language (Chadic)<br/> <br/> [[ma Kepi I Pisi I Pale]] / [[ma palisa Pali]] → Kepi i Bishti i Pallës<br/> [[nena ma Pali Ton]] / [[nena ma Pali]] → Pali Dome<br/> [[ma tomo Pali pi ma Sonko]] → Phari, China<br/> [[ma tomo (lili) Pali pi ma Mosijo]] → Páli, Hungary<br/> <br/> [[ma Palata]] <br/> [[ma (tomo lili) Pali pi ma (kipisi) Pija]]<br/> → Pali, Darbhanga, Bihar, India<br/> [[ma (tomo lili) Pali pi ma (kipisi) Alijana]]<br/> → Pali, Rewari, Haryana, India<br/> [[ma Pisinpu Pali]] / [[ma (tomo) Pali pi ma (kipisi) Mateja]]<br/> → Pali, Umaria, Madhya Pradesh, India<br/> [[ma Pali lili pi ma (sijelo) Lawika]] | ([[ma tomo lili]])<br/> → Pali (Town), Raigad, Maharashtra, India<br/> [[ma (tomo lili) Pali Kowatan]]<br/> → Pali Village (Pali Goathan, Bandra, Mumbai, Maharashtra, India)<br/> [[ma Pali suli pi ma (sijelo) Lawika]] | ([[ma tomo lili]])<br/> → Pali (City), Raigad, Maharashtra , India<br/> [[ma tomo Pali pi ma (sijelo) Tana]]<br/> → Pali, Thane, Maharashtra, India<br/> [[ma sijelo Pali pi ma Palata]] ||| [[ma Tawan ala]]<br/> → Pali district, Rajasthan, India<br/> [[ma tomo Pali suli]] ([[ma tomo lawa]])<br/> → Pali, Pali district, Rajasthan, India✅<br/> [[ma tomo Pali lili]]✅<br/> → Bali, Pali district, Rajasthan, India ✅<br/> [[kipisi wile pi ma sijelo Pali]]✅<br/> → LAW: Pali (Lok Sabha constituency)✅<br/> [[kipisi wile pi ma tomo Pali suli]]✅<br/> → LAW: Pali (Assembly constituency)✅<br/> [[kipisi wile pi ma tomo Pali lili]]✅<br/> → LAW: Bali (Assembly constituency)✅<br/> <br/> [[ma (tomo) Pali pi ma (sijelo) Atowi]]<br/> → Pali, Hardoi, Uttar Pradesh, India<br/> [[ma (tomo lili) Pali pi ma (sijelo) Lajepaleli]]<br/> → Pali, Raebareli, Uttar Pradesh, India<br/> [[ma (tomo) Pali pi ma (sijelo) Lalipu]]<br/> → Pali, Lalitpur, Uttar Pradesh, India<br/> [[ma (tomo lili) Pali pi ma (sijelo) Sajunpu]]<br/> → Pali, Jaunpur, Uttar Pradesh, India<br/> [[ma (tomo lili) Pali pi ma (sijelo) Papa]]<br/> → Bali, Bagpat, Uttar Pradesh, India<br/> [[ma (tomo lili) Ali Naka Pali]] <br/> → Ali Nagar Pali<br/> <br/> {{nimi ijo|'''[[ma Pali Tewankan]]'''|Bali Dewanganj}} anu '''[[ma Pali]]''' taso li ma tomo lili, lon {{lipu li ala|ma kulupu Koka nanpa wan|Q5577367}}, lon {{lipu li ala|ma kipisi sinpin Alanpa|Q4783983}}, lon {{lipu li ala|ma sijelo Ukili|Q548518}}, lon [[ma Panla pi weka suno]]. tenpo sike nanpa 2011 la, jan 4063 li lon.<br/> <br/> [[kipisi ma pi ma Palata]]<br/> # [[ma kipisi (lawa)]]<br/> → State: [[ma kipisi wile]]<br/> → Union territories: [[ma kipisi lawa]]<br/> # [[ma sinpin]] → Division<br/> # [[ma sijelo]] → District<br/> # [[ma kipisi sinpin]] → Subdivision<br/> # [[ma kipisi sijelo]] → Subdistrict<br/> # [[ma kulupu]] → Block<br/> # [[ma tomo lili]] → Village <br/> ~ [[ma jan]] → Urban<br/> ~ [[ma insa]] → Rural<br/> <br/> <br/> [[ma (tomo lili) Pali pi ma Elina]]<br/> → li ma tomo lili lon poka pi telo suli, lon [[ma Milopotamo]], lon [[ma Lesino]], lon {{lipu li ala|ma lili Kite|Q34374}}, lon [[ma Elina]].<br/> → Bali, Greece<br/> <br/> [[ma (tomo) Pali pi ma Kamelun]]<br/> → li ma tomo lon poka pi pini suno pi {{lipu li ala|ma Pamenta|Q528432}}. ona li lon ma Mesan, lon [[ma Kamelun]] pi poka insa pi [[nasin pi soweli lete|soweli lete]] pi [[nasin pi pini suno|pini suno]]. tenpo sike nanpa 2001 la, jan 32 000 li lon.<br/> → Bali, Cameroon<br/> <br/> [[ma kipisi Pale (pi ma Itejopija)]]<br/> li ma kipisi lon [[ma Itejopija]]. tenpo pini la, nimi ona li ma Itejopija pi [[nasin pi open suno|poka pi open suno]].<br/> → Bale, Ethiopia<br/> <br/> [[ma Pali pi ma Naselija]]<br/> ma Pali li ma pi lawa poka, lon {{lipu li ala|ma kipisi Tawapa|Q463959}}, lon [[ma Naselija]].<br/> → Bali, Nigeria<br/> <br/> [[ma Palawi (pi ma Pasi)]]<br/> {{nimi ijo|'''[[ma Palawi]]'''|بله اي|toki Pasi}} anu '''[[ma Pali]]''' li ma tomo lili, lon {{lipu li ala|ma insa Siwe Sa|Q14905464}}, lon {{lipu li ala|ma Pajankan|Q4874299}}, lon {{lipu li ala|ma Pawe|Q393366}}, lon {{lipu li ala|ma kipisi Kemansa|Q174010}}, lon [[ma Pasi]]. jan 29 li lon ma ni, lon kulupu mama 7.<br/> <br/> [[ma Palinwan (pi ma Pasi)]]<br/> {{nimi ijo|'''[[ma Palinwan]]'''|بريموند|toki Pasi}} anu '''[[ma Pali]]''' li ma tomo lili, lon {{lipu li ala|ma insa Omeje|Q14851297}}, lon {{lipu li ala|ma Sapole Saja|Q1291765}}, lon {{lipu li ala|ma kipisi Kemansa|Q174010}}, lon [[ma Pasi]]. tenpo sike nanpa 2006 la, jan 358 li lon ma ni, lon kulupu mama 84.<br/> <br/> [[ma Puli (pi ma Tuku)]]<br/> li ma tomo lili, lon {{lipu li ala|ma kipisi Senkan|Q197564}}, lon [[ma Tuku]].<br/> → Buli, Bhutan<br/> <br/> [[ma Pali pi ma Sonko]]<br/> li ma tomo lili, lon {{lipu li ala|ma Siliwe|Q1339849}}, lon {{lipu li ala|ma tomo Lanso|Q183584}}, lon {{lipu li ala|ma kipisi Kansu|Q42392}}, lon [[ma Sonko]]. ma Pali en ma Lanso li weka pi mute km 10.<br/> <br/> [[ma (lili) Uneja]]<br/> → lawa: [[ma (kipisi) Niju Piten pi poka pi pini suno]]<br/> → sijelo: [[kulupu Witu pi ma lili]], [[kulupu Melanesija pi ma lili]]<br/> <br/> <br/> <br/> [[ma insa Pali (Panuka Apa Lamatan Ili)]] <br/> → Kabupaten PALI, Sumatra Selatan, Indonesia <br/> [[ma noka Pali]] / [[ma (tomo lili) Pali pi ma Tana Tolasa]]<br/> → Pali', Bittuang, Tana Toraja<br/> [[ma Kole Palijan]]<br/> → Kole Palian, Bittuang, Tana Toraja<br/> <br/> [[ma tomo (lili) Pali pi ma Sinakola]]<br/> → Pali, Montenegro<br/> <br/> [[ma tomo Pali pi ma Nepa]]<br/> → Pali, Nepal<br/> <br/> [[nasin suli Pali]]<br/> → Pali Highway (Hawaii Route 61), Hawaii, USA<br/> [[ma Nujuwanu Pali]]<br/> → Nu'uanu Pali, Hawaii, USA<br/> [[ma Na Pali]]<br/> → Nā Pali Coast State Park, Hawaii, USA<br/> [[ma tomo Palo Ato]]<br/> → Palo Alto, California, USA<br/> <br/> [[ma sijelo Pali pi ma Tawan]]<br/> → Bali District, New Taipei City, Taiwan<br/> TWN: <br/> # Province → [[ma kipisi anpa]]<br/> # Special municipalities → [[ma kipisi sewi]]<br/> # Autonomus municipalities → [[ma kipisi tomo]]<br/> # County → [[ma kipisi insa]]<br/> ## County-administered cities → [[ma tomo kipisi]]<br/> ## Townships → [[ma tomo]]<br/> • Rural townships → [[ma tomo insa]]<br/> • Urban townships → [[ma tomo jan]]<br/> • Mountain indigenous townships → [[ma tomo nena]]<br/> ## D<br/> istrict → [[ma sijelo]]<br/> • District → [[ma sijelo tomo]]<br/> • Mountain indigenous districts of municipalities → [[ma sijelo nena]]<br/> ### Village → [[ma noka]]<br/> urban → +jan<br/> rural → +insa<br/> <br/> [[ma tomo (lili) Pali pi ma Lan]]<br/> → Pälli, Lääne-Nigula Parish, Lääne County, Estonia<br/> [[ma tomo (lili) Pali pi ma Iju]]<br/> → Palli, Hiiumaa Parish, Hiiu County, Estonia<br/> [[ma tomo (lili) Pali pi ma Olu]]<br/> → Palli, Rõuge Parish, Võru County, Estonia<br/> <br/> <br/> lz26od1ltqvgxny8t5sukfw9su69y6d kulupu nasin 0 13034 72635 2026-11-01T04:35:49Z Jan Sapilisan 2676 mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "[[sitelen:Diagram Systems Text.svg|thumb|kulupu nasin li esun ala e ijo li esun ala e wawa; anu esun ala e ijo li esun e wawa; anu esun e ijo li esun e wawa.]]'''kulupu nasin''' anu '''nasin''' taso<ref>{{tan sona|toki tan=toki Inli|linja=https://kemeka.pona.la/?q=system|tan=lipu Kemeka|tenpo lukin=2026-11-01}}</ref> taso li ''kulupu'' pi [[ijo]] linja, li pali kepeken ''nasin'', la ona li ken kama wan pona. ijo ni li ken [[lon]] anu ala. kulupu nasin..." 72635 wikitext text/x-wiki [[sitelen:Diagram Systems Text.svg|thumb|kulupu nasin li esun ala e ijo li esun ala e wawa; anu esun ala e ijo li esun e wawa; anu esun e ijo li esun e wawa.]]'''kulupu nasin''' anu '''nasin''' taso<ref>{{tan sona|toki tan=toki Inli|linja=https://kemeka.pona.la/?q=system|tan=lipu Kemeka|tenpo lukin=2026-11-01}}</ref> taso li ''kulupu'' pi [[ijo]] linja, li pali kepeken ''nasin'', la ona li ken kama wan pona. ijo ni li ken [[lon]] anu ala. kulupu nasin li ken tan pali jan (sama ilo) anu tan pali jan ala (sama [[kulupu mun mi]]) == tan sona == {{reflist}} d4k3lvojt2xgdfje9s4kr75omyehxnf 72636 72635 2026-11-01T04:36:06Z Jan Sapilisan 2676 72636 wikitext text/x-wiki [[sitelen:Diagram Systems Text.svg|thumb|kulupu nasin li esun ala e ijo li esun ala e wawa; anu esun ala e ijo li esun e wawa; anu esun e ijo li esun e wawa.]]'''kulupu nasin''' anu '''nasin''' taso<ref>{{tan sona|toki tan=toki Inli|linja=https://kemeka.pona.la/?q=system|tan=lipu Kemeka|tenpo lukin=2026-11-01}}</ref> li ''kulupu'' pi [[ijo]] linja, li pali kepeken ''nasin'', la ona li ken kama wan pona. ijo ni li ken [[lon]] anu ala. kulupu nasin li ken tan pali jan (sama ilo) anu tan pali jan ala (sama [[kulupu mun mi]]) == tan sona == {{reflist}} cjz6rchmzjo11wjsneetdvmpdtu707x 72637 72636 2026-11-01T04:37:41Z Jan Sapilisan 2676 72637 wikitext text/x-wiki [[sitelen:Diagram Systems Text.svg|thumb|kulupu nasin li esun ala e ijo li esun ala e wawa; anu esun ala e ijo li esun e wawa; anu esun e ijo li esun e wawa.]]'''kulupu nasin''' anu '''nasin''' taso<ref>{{tan sona|toki tan=toki Inli|linja=https://kemeka.pona.la/?q=system|tan=lipu Kemeka|tenpo lukin=2026-11-01}}</ref> li ''kulupu'' pi [[ijo]] ni: ona wan li linja tawa ona ante, la ona ale li pali tan ''nasin'', li kama wan pona tan nasin ni. ijo ni li ken [[lon]] anu ala. kulupu nasin li ken tan pali jan (sama ilo) anu tan pali jan ala (sama [[kulupu mun mi]]) == tan sona == {{reflist}} r74gmfual34drg1an2vz61qu4karq2v noka kulupu 0 13035 72638 2026-11-01T04:44:37Z Jan Sapilisan 2676 mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "pilin sona la, '''noka kulupu''' li wan ''noka'' ni: ona li ''kulupu'' e ijo, li kama sona e sama ona. tan noka kulupu la, mi ken kama jo e [[kili pi pilin insa]], anu [[sona pi alasa lon|alasa e lon]], anu toki e ijo ante. ken la, ona li kon pi [[nimi]] mute. lili la, noka kulupu li toki e ni: jan li sona e ijo la, ona li sona seme e ijo ni? sama ni: nimi "soweli" li toki e noka kulupu ''soweli''. jan li sona e soweli la, sona ale ni li noka kulupu..." 72638 wikitext text/x-wiki pilin sona la, '''noka kulupu''' li wan ''noka'' ni: ona li ''kulupu'' e ijo, li kama sona e sama ona. tan noka kulupu la, mi ken kama jo e [[kili pi pilin insa]], anu [[sona pi alasa lon|alasa e lon]], anu toki e ijo ante. ken la, ona li kon pi [[nimi]] mute. lili la, noka kulupu li toki e ni: jan li sona e ijo la, ona li sona seme e ijo ni? sama ni: nimi "soweli" li toki e noka kulupu ''soweli''. jan li sona e soweli la, sona ale ni li noka kulupu soweli. 09879qint53mbljfpsy4z0yjm55ocr9 nimi:taki 100 13036 72639 2026-11-01T04:52:17Z Jan Sapilisan 2676 /* */ 72639 wikitext text/x-wiki {{sitelen nimi}} {{nimi ni li sin}} {{nimi ni li lili}} == kon == # ''nimi ijo'': [[kiwen kama]] en [[nasin pi kiwen kama]] #: ''sitelen mute li lon sinpin tan taki.'' # ''nimi ante'': ijo li jo e nasin sama kiwen kama. # ''nimi pali'': ijo li kama wan tan nasin pi kiwen kama. == tan == [[toki Anku]]: {{toki ante|탁 (tag)}}, "(kalama pi kiwen kama)" 3wb5vb70zgpm3qjzglxih249btl9lmp nimi:pika 100 13037 72640 2026-11-01T04:56:04Z Jan Sapilisan 2676 /* */ 72640 wikitext text/x-wiki {{sitelen nimi}} {{nimi ni li sin}} {{nimi ni li lili}} == kon == # ''nimi ijo'': [[wawa ilo]] #: ''ilo mi li wile e pika.'' # ''nimi ante'': ijo li jo e wawa ilo. # ''nimi pali'': ijo li pana e wawa ilo. == tan == [[toki Nijon]]: {{toki ante|ピカチュウ (Pikachū)}}, "ijo Pikasu", ona li [[musi Pokemon|ijo Pokemon]] pi wawa ilo. qvnoc3cgpnmuen21yfx5pup3g4l36we kiwen kama 0 13038 72641 2026-11-01T05:04:28Z Jan Sapilisan 2676 mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "[[sitelen:Magnetite sample with neodymium magnet.jpg|thumb|jan li luka e kiwen kama. ona li kama e kiwen.]]'''kiwen kama''' anu '''kiwen {{nimi|taki}}''' li [[sijelo|ijo]] ni: ona li lon e [[kon pi kiwen kama]]. jan li ken ala lukin e kon ni. taso, tan ona la, kiwen kama en [[kiwen mani]] li ken kama wan. kiwen kama li jo e poka sinpin e poka monsi. poka ante pi kiwen kama tu li kama poka la, ona li wile wan. taso, poka sama pi kiwen kama tu li kama..." 72641 wikitext text/x-wiki [[sitelen:Magnetite sample with neodymium magnet.jpg|thumb|jan li luka e kiwen kama. ona li kama e kiwen.]]'''kiwen kama''' anu '''kiwen {{nimi|taki}}''' li [[sijelo|ijo]] ni: ona li lon e [[kon pi kiwen kama]]. jan li ken ala lukin e kon ni. taso, tan ona la, kiwen kama en [[kiwen mani]] li ken kama wan. kiwen kama li jo e poka sinpin e poka monsi. poka ante pi kiwen kama tu li kama poka la, ona li wile wan. taso, poka sama pi kiwen kama tu li kama poka la, ona li wile ala wan. ni li [[nasin pi kiwen kama]]. gvmhoazf5a201gwlqitfmahzw11txu5 nasin pi kiwen kama 0 13039 72642 2026-11-01T05:09:40Z Jan Sapilisan 2676 mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "{{o lukin lon nimi|taki}}[[sitelen:Metal shavings around bar magnet (close-up).jpg|thumb|kiwen mani lili mute li lon poka kiwen mani la, ona li lon e sijelo ni.]]'''nasin pi kiwen kama''' anu '''{{nimi|taki}}''' li nasin tawa ijo ni: ona li lon e [[kon pi kiwen kama]] li wile kama e ijo pi nasin ni kin. ona en [[wawa linja]] li wan la, ona li [[nasin pi wan suno]]." 72642 wikitext text/x-wiki {{o lukin lon nimi|taki}}[[sitelen:Metal shavings around bar magnet (close-up).jpg|thumb|kiwen mani lili mute li lon poka kiwen mani la, ona li lon e sijelo ni.]]'''nasin pi kiwen kama''' anu '''{{nimi|taki}}''' li nasin tawa ijo ni: ona li lon e [[kon pi kiwen kama]] li wile kama e ijo pi nasin ni kin. ona en [[wawa linja]] li wan la, ona li [[nasin pi wan suno]]. gjibtqac45y5cvws6x0rf4jjiie9f7z kon pi suli ijo 0 13040 72643 2026-11-01T05:18:18Z Jan Sapilisan 2676 mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "[[sitelen:VFPt charges plus minus thumb.svg|thumb|[[wan lili]] pi [[kule pi wawa ilo|kule lon]] en wan lili pi [[kule pi wawa ilo|kule weka]] li lon [[kon pi wawa ilo]].]]'''kon pi suli ijo''' la, ale pi [[kon poki tenpo]] li jo e [[suli ijo]]. ona li ken kama tu: [[kon pi suli ijo nanpa]] en [[kon pi suli ijo nasin]]. kon pi suli ijo nanpa la, suli ijo li nanpa taso li jo ala e nasin, sama ni: sitelen ma li pana e sona pi [[suli seli]]. kon pi suli..." 72643 wikitext text/x-wiki [[sitelen:VFPt charges plus minus thumb.svg|thumb|[[wan lili]] pi [[kule pi wawa ilo|kule lon]] en wan lili pi [[kule pi wawa ilo|kule weka]] li lon [[kon pi wawa ilo]].]]'''kon pi suli ijo''' la, ale pi [[kon poki tenpo]] li jo e [[suli ijo]]. ona li ken kama tu: [[kon pi suli ijo nanpa]] en [[kon pi suli ijo nasin]]. kon pi suli ijo nanpa la, suli ijo li nanpa taso li jo ala e nasin, sama ni: sitelen ma li pana e sona pi [[suli seli]]. kon pi suli ijo nasin la, suli ijo li [[suli nasin]], sama ni: sitelen ma li pana e sona pi [[kon tawa|tawa kon]]. iuhlx082uibbfv49iqvug1gzb5q5vn0 72644 72643 2026-11-01T05:19:27Z Jan Sapilisan 2676 /* */ 72644 wikitext text/x-wiki [[sitelen:VFPt charges plus minus thumb.svg|thumb|[[wan lili]] pi [[kule pi wawa ilo|kule lon]] en wan lili pi [[kule pi wawa ilo|kule weka]] li lon [[kon pi wawa ilo]].]]'''kon pi suli ijo''' la, ale pi [[kon poki tenpo]] wan li jo e [[suli ijo]]. ken la, ona tu li lon: kon pi suli ijo nanpa en kon pi suli ijo nasin. kon pi suli ijo nanpa la, suli ijo li nanpa taso li jo ala e nasin, sama ni: sitelen ma li pana e sona pi [[suli seli]]. kon pi suli ijo nasin la, suli ijo li [[suli nasin]], sama ni: sitelen ma li pana e sona pi [[kon tawa|tawa kon]]. 4pu624tn714zd1cvy4waj8jtgy9stc1 kon pi kiwen kama 0 13041 72645 2026-11-01T05:27:44Z Jan Sapilisan 2676 mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "'''kon pi kiwen kama''' anu '''kon {{nimi|taki}}''' la, [[kon poki]] li nanpa e [[nasin pi kiwen kama]] lon [[wan lon]]. kon pi kiwen kama li: *weka e [[kule pi wawa ilo|kule tawa pi wawa ilo]] *li lon e [[wawa sike]] lon [[kiwen kama]] *li kama anu weka e ijo pi kiwen kama, sama [[kiwen mani]] *li ante e tawa pi [[wawa ilo]]. kon pi kiwen kama li kama tan: *[[kiwen kama]] anu ijo sama *[[kule pi wawa ilo]] li tawa" 72645 wikitext text/x-wiki '''kon pi kiwen kama''' anu '''kon {{nimi|taki}}''' la, [[kon poki]] li nanpa e [[nasin pi kiwen kama]] lon [[wan lon]]. kon pi kiwen kama li: *weka e [[kule pi wawa ilo|kule tawa pi wawa ilo]] *li lon e [[wawa sike]] lon [[kiwen kama]] *li kama anu weka e ijo pi kiwen kama, sama [[kiwen mani]] *li ante e tawa pi [[wawa ilo]]. kon pi kiwen kama li kama tan: *[[kiwen kama]] anu ijo sama *[[kule pi wawa ilo]] li tawa akzrtthpnnz4e9xs88pbbgo0nvveddm 72646 72645 2026-11-01T05:28:29Z Jan Sapilisan 2676 72646 wikitext text/x-wiki '''kon pi kiwen kama''' anu '''kon {{nimi|taki}}''' li [[kon pi suli ijo]], la [[kon poki]] li nanpa e [[nasin pi kiwen kama]] lon [[wan lon]]. kon pi kiwen kama li: *weka e [[kule pi wawa ilo|kule tawa pi wawa ilo]] *li lon e [[wawa sike]]<!-- torque --> lon [[kiwen kama]] *li kama anu weka e ijo pi kiwen kama, sama [[kiwen mani]] *li ante e tawa pi [[wawa ilo]]. kon pi kiwen kama li kama tan: *[[kiwen kama]] anu ijo sama *[[kule pi wawa ilo]] li tawa k9k7jihstk4n43sl5bofnbmw7k7l1g0 kon pi wawa ilo 0 13042 72647 2026-11-01T05:36:30Z Jan Sapilisan 2676 mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "{{poki sona pi suli ijo |nimi=kon pi wawa ilo |sitelen=VFPt image charge plane horizontal.svg |suli sitelen=250px |toki pi anpa sitelen=[[kule pi wawa ilo|kule lon]] li lon poka pi supa pi suli mute. supa li wile e [[wawa ilo]]. linja mute li pana sona e kon pi wawa ilo. |sitelen lili='''E''' |wan suli=[[wan Pota]] pi [[wan Mete]] (V/m) |wan suli noka=kg⋅m⋅s<sup>−3</sup>⋅A<sup>−1</sup> |ale='''M''' '''L''' '''T'''<sup>−3</sup> '''I'''<sup>..." 72647 wikitext text/x-wiki {{poki sona pi suli ijo |nimi=kon pi wawa ilo |sitelen=VFPt image charge plane horizontal.svg |suli sitelen=250px |toki pi anpa sitelen=[[kule pi wawa ilo|kule lon]] li lon poka pi supa pi suli mute. supa li wile e [[wawa ilo]]. linja mute li pana sona e kon pi wawa ilo. |sitelen lili='''E''' |wan suli=[[wan Pota]] pi [[wan Mete]] (V/m) |wan suli noka=kg⋅m⋅s<sup>−3</sup>⋅A<sup>−1</sup> |ale='''M''' '''L''' '''T'''<sup>−3</sup> '''I'''<sup>−1</sup> }}'''kon pi wawa ilo''' li [[kon pi suli ijo]] li sike e [[kule pi wawa ilo]], sama [[wan insa pi wawa weka]]. ona li noka tawa ale mi. ona en [[kon pi kiwen kama]] li wan la, ona li [[kon pi wan suno]]. 403g4yp8g4g7arkmuxpvmql8hweqhgz 72648 72647 2026-11-01T05:38:21Z Jan Sapilisan 2676 /* */ 72648 wikitext text/x-wiki {{poki sona pi suli ijo |nimi=kon pi wawa ilo |nimi ante=kon pika |sitelen=VFPt image charge plane horizontal.svg |suli sitelen=250px |toki pi anpa sitelen=[[kule pi wawa ilo|kule lon]] li lon poka pi supa pi suli mute. supa li wile e [[wawa ilo]]. linja mute li pana sona e kon pi wawa ilo. |sitelen lili='''E''' |wan suli=[[wan Pota]] pi [[wan Mete]] (V/m) |wan suli noka=kg⋅m⋅s<sup>−3</sup>⋅A<sup>−1</sup> |ale='''M''' '''L''' '''T'''<sup>−3</sup> '''I'''<sup>−1</sup> }}'''kon pi wawa ilo''' anu '''kon {{nimi|pika}}''' li [[kon pi suli ijo]] li sike e [[kule pi wawa ilo]], sama [[wan insa pi wawa weka]]. ona li noka tawa ale mi. ona en [[kon pi kiwen kama]] li wan la, ona li [[kon pi wan suno]]. 2xlndgp93dvza0u5d29ngi8u8l6sn3d kon pi wawa suno 0 13043 72650 2026-11-01T05:38:52Z Jan Sapilisan 2676 jan Jan Sapilisan li ante e nimi pi lipu "[[kon pi wawa suno]]" tawa lipu "[[kon pi wan suno]]": wan lili noka la, ona li wan suno 72650 wikitext text/x-wiki #TAWA [[kon pi wan suno]] 39oco8uaea4wqib8o4c3i4vkxsb6m5j ijo telo 0 13044 72658 2026-11-01T06:32:53Z Jan Sapilisan 2676 mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "'''ijo pi tawa telo''' anu '''ijo telo''' li [[ijo sijelo]] ni: ona li tawa sama [[telo]]. ni la, ona li lon poki la, ona li wile tawa poka ale pi insa poki. [[telo]] en [[kon]] en [[kon wawa]]<!-- plasma --> li ni. jan li kama sona e ona lon [[sona pi ijo telo]]." 72658 wikitext text/x-wiki '''ijo pi tawa telo''' anu '''ijo telo''' li [[ijo sijelo]] ni: ona li tawa sama [[telo]]. ni la, ona li lon poki la, ona li wile tawa poka ale pi insa poki. [[telo]] en [[kon]] en [[kon wawa]]<!-- plasma --> li ni. jan li kama sona e ona lon [[sona pi ijo telo]]. jwr9kb17fp81ayg1noacxi3thpq2hi2 72697 72658 2026-11-01T09:30:08Z Jan Sapilisan 2676 /* */ 72697 wikitext text/x-wiki {{kon ante|||selo telo}}'''ijo pi tawa telo''' anu '''ijo telo''' li [[ijo sijelo]] ni: ona li tawa sama [[telo]]. ni la, ona li lon poki la, ona li wile tawa poka ale pi insa poki. [[telo]] en [[kon]] en [[kon wawa]]<!-- plasma --> li ni. jan li kama sona e ona lon [[sona pi ijo telo]]. [[kulupu:sona pi nasin ijo]] gsbbbrs4v05ulc52q7rdxc4yuedhneg 72709 72697 2026-11-01T09:48:36Z Jan Sapilisan 2676 /* */ 72709 wikitext text/x-wiki {{kon ante|||ken selo telo}}'''ijo pi tawa telo''' anu '''ijo telo''' li [[ijo sijelo]] ni: ona li tawa sama [[telo]]. ni la, ona li lon poki la, ona li wile tawa poka ale pi insa poki. [[telo]] en [[kon]] en [[kon wawa]]<!-- plasma --> li ni. jan li kama sona e ona lon [[sona pi ijo telo]]. [[kulupu:sona pi nasin ijo]] 0h5dgfa9d8n2g1kjap0xhqm7ktv9hqj wan lili pi kule ante 0 13045 72659 2026-11-01T07:29:14Z Jan Sapilisan 2676 mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "[[sitelen:Ionic bonding.svg|thumb|[[wan insa pi wawa weka]] li tawa [[wan lili awen|wan awen]] ante la, wan awen pi poka open li kama kule lon; wan awen pi poka pini li kama kule weka.]]'''wan lili pi kule ante''' li [[wan lili awen]] anu [[wan lili kulupu]] ni: [[kule pi wawa ilo|kule]] ona li [[kule insa pi wan lili awen|insa]] ala. ni la, mute pi [[wan insa pi wawa lon|kule lon]] en mute pi [[wan insa pi wawa weka|kule weka]] o sama ala. mute pi k..." 72659 wikitext text/x-wiki [[sitelen:Ionic bonding.svg|thumb|[[wan insa pi wawa weka]] li tawa [[wan lili awen|wan awen]] ante la, wan awen pi poka open li kama kule lon; wan awen pi poka pini li kama kule weka.]]'''wan lili pi kule ante''' li [[wan lili awen]] anu [[wan lili kulupu]] ni: [[kule pi wawa ilo|kule]] ona li [[kule insa pi wan lili awen|insa]] ala. ni la, mute pi [[wan insa pi wawa lon|kule lon]] en mute pi [[wan insa pi wawa weka|kule weka]] o sama ala. mute pi kule weka li ''lili'' tawa mute pi kule lon la, kule pi wan lili ni li '''lon''' (sama K<sup>+</sup>). mute pi kule weka li ''suli'' tawa mute pi kule lon la, kule pi wan lili ni li '''weka''' (sama Cl<sup>–</sup>, sama OH<sup>–</sup>) 4bynbep6lw5nbykh4g2c45fezhli6iq ante kule pi wan lili 0 13046 72660 2026-11-01T07:37:00Z Jan Sapilisan 2676 mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "[[sitelen:Aurora in Abisko near Torneträsk.jpg|thumb|[[sewi lukin|sewi]] li ken kama kule nasa tan ni: sewi mi li jo e [[wan lili]] mute [[kule pi wawa ilo|kule]]. kon pi [[mun So|suno mi]] li tawa [[mun Tela|sike ma]] la, ona li ante e ona. ni la, suno pi kule mute li kama.]]'''ante kule pi wan lili''' li pali ni: [[wan lili awen]] anu [[wan lili kulupu]] li kama [[kule pi wawa ilo|kule]] lon anu kama kule weka, tan ni: ona li pana anu kama jo e w..." 72660 wikitext text/x-wiki [[sitelen:Aurora in Abisko near Torneträsk.jpg|thumb|[[sewi lukin|sewi]] li ken kama kule nasa tan ni: sewi mi li jo e [[wan lili]] mute [[kule pi wawa ilo|kule]]. kon pi [[mun So|suno mi]] li tawa [[mun Tela|sike ma]] la, ona li ante e ona. ni la, suno pi kule mute li kama.]]'''ante kule pi wan lili''' li pali ni: [[wan lili awen]] anu [[wan lili kulupu]] li kama [[kule pi wawa ilo|kule]] lon anu kama kule weka, tan ni: ona li pana anu kama jo e [[wan insa pi wawa lon]]. ona li ni la, ona li kama [[wan lili pi kule ante]]. 2eak4hbl2dc44lninznqxmnh5kk5xqp kon wawa 0 13047 72661 2026-11-01T07:44:26Z Jan Sapilisan 2676 mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "[[sitelen:Fire in a fire pit.jpg|thumb|kon seli suno]][[sitelen:Lightning3.jpg|thumb|suno linja sewi]]'''kon wawa''' li [[nasin sijelo]] nanpa tu tu. ona li kama tan ni: [[kon]] la, kule pi [[wan lili]] mute ona [[ante kule pi wan lili|li kama ante]]. ni la, kon wawa li jo mute e ijo pi wawa kule (sama [[wan lili pi kule ante]], sama [[wan insa pi wawa weka]]). [[mun Tela|sike ma]] la, ona li weka. taso, ijo 99% pi [[ale sijelo|ale mun]] mi li kon waw..." 72661 wikitext text/x-wiki [[sitelen:Fire in a fire pit.jpg|thumb|kon seli suno]][[sitelen:Lightning3.jpg|thumb|suno linja sewi]]'''kon wawa''' li [[nasin sijelo]] nanpa tu tu. ona li kama tan ni: [[kon]] la, kule pi [[wan lili]] mute ona [[ante kule pi wan lili|li kama ante]]. ni la, kon wawa li jo mute e ijo pi wawa kule (sama [[wan lili pi kule ante]], sama [[wan insa pi wawa weka]]). [[mun Tela|sike ma]] la, ona li weka. taso, ijo 99% pi [[ale sijelo|ale mun]] mi li kon wawa. kipisi mute mute a pi [[mun seli]] li kon wawa. le42tybe70l9rdnq6re5e69f93xsquy sona pi ijo telo 0 13048 72662 2026-11-01T07:51:13Z Jan Sapilisan 2676 mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "'''sona tawa pi ijo telo''' li kipisi pi [[sona pi ijo sijelo]]<!-- physics-->, li toki e [[sona tawa]]<!-- mechanics--> pi [[ijo telo]] ([[telo]], [[kon]], [[kon wawa]]). ona li ken kama kipisi tawa sona tu: *[[sona pi ijo telo awen]] *[[sona pi ijo telo awen]]" 72662 wikitext text/x-wiki '''sona tawa pi ijo telo''' li kipisi pi [[sona pi ijo sijelo]]<!-- physics-->, li toki e [[sona tawa]]<!-- mechanics--> pi [[ijo telo]] ([[telo]], [[kon]], [[kon wawa]]). ona li ken kama kipisi tawa sona tu: *[[sona pi ijo telo awen]] *[[sona pi ijo telo awen]] kh0vvvpd3g7fmewzyaj2zx079zjxr7y 72664 72662 2026-11-01T07:55:12Z Jan Sapilisan 2676 /* */ 72664 wikitext text/x-wiki '''sona tawa pi ijo telo''' li kipisi pi [[sona pi ijo sijelo]]<!-- physics-->, li toki e [[sona tawa]]<!-- mechanics--> pi [[ijo telo]] ([[telo]], [[kon]], [[kon wawa]]). ona li ken kama kipisi tawa sona tu: *[[sona pi ijo telo awen]] *[[sona pi ijo telo tawa]] 649j9e4xtkrx0vzu1bbhi8oonvkc0no 72668 72664 2026-11-01T08:04:19Z Jan Sapilisan 2676 /* */ 72668 wikitext text/x-wiki '''sona tawa pi ijo telo''' li kipisi pi [[sona pi nasin ijo]], li toki e [[sona tawa]]<!-- mechanics--> pi [[ijo telo]] ([[telo]], [[kon]], [[kon wawa]]). ona li ken kama kipisi tawa sona tu: *[[sona pi ijo telo awen]] *[[sona pi ijo telo tawa]] irv5govllur8amhgh7g8663vqcdp1xl sona pi ijo telo awen 0 13049 72663 2026-11-01T07:54:08Z Jan Sapilisan 2676 mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "[[sitelen:Table of Hydraulics and Hydrostatics, Cyclopaedia, Volume 1.jpg|thumb|poki sona pi ijo telo awen, tan tenpo sike nanpa 1728]]'''sona pi ijo telo awen''' li kipisi pi [[sona pi ijo telo]], li kama sona e [[ijo telo]] ''awen''." 72663 wikitext text/x-wiki [[sitelen:Table of Hydraulics and Hydrostatics, Cyclopaedia, Volume 1.jpg|thumb|poki sona pi ijo telo awen, tan tenpo sike nanpa 1728]]'''sona pi ijo telo awen''' li kipisi pi [[sona pi ijo telo]], li kama sona e [[ijo telo]] ''awen''. nl298kmu001s8oisq8tiy8k4kfglsef sona pi ijo telo tawa 0 13050 72665 2026-11-01T07:58:10Z Jan Sapilisan 2676 mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "[[sitelen:Túnel de viento, vórtice de Von Karman.gif|thumb|[[pali ilo pi sama lon]] la, ijo telo li tawa li kama pilin e [[palisa tomo sike|palisa sike]] la, ona li tawa sama ni.]]'''sona pi ijo telo tawa''' li kipisi pi [[sona pi ijo telo]], li kama sona e [[ijo telo]] ''tawa''. ona li alasa sona e tawa pi ijo telo ([[telo]] en [[kon]]). ona li ken kama kipisi tawa sona tu: *[[sona pi tawa kon]] *sona pi tawa telo" 72665 wikitext text/x-wiki [[sitelen:Túnel de viento, vórtice de Von Karman.gif|thumb|[[pali ilo pi sama lon]] la, ijo telo li tawa li kama pilin e [[palisa tomo sike|palisa sike]] la, ona li tawa sama ni.]]'''sona pi ijo telo tawa''' li kipisi pi [[sona pi ijo telo]], li kama sona e [[ijo telo]] ''tawa''. ona li alasa sona e tawa pi ijo telo ([[telo]] en [[kon]]). ona li ken kama kipisi tawa sona tu: *[[sona pi tawa kon]] *sona pi tawa telo qcq6cnv3b8qsc9odgohvk3gdk76oiro sona pi tawa kon 0 13051 72666 2026-11-01T08:01:08Z Jan Sapilisan 2676 mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "[[sitelen:Airplane vortex edit.jpg|thumb|lon loje mute li tawa sike mute lon [[alasa sona]] pi [[kulupu Nasa]].]]'''sona pi tawa kon''' li kama sona e tawa [[kon]] e tawa pi [[kon tawa]]. mute la, ona li alasa sona e kon, lon ni: kon li kama pilin e [[kiwen]]." 72666 wikitext text/x-wiki [[sitelen:Airplane vortex edit.jpg|thumb|lon loje mute li tawa sike mute lon [[alasa sona]] pi [[kulupu Nasa]].]]'''sona pi tawa kon''' li kama sona e tawa [[kon]] e tawa pi [[kon tawa]]. mute la, ona li alasa sona e kon, lon ni: kon li kama pilin e [[kiwen]]. 9qggk7611bb9ztka7mlzvaeypro6cdt 72667 72666 2026-11-01T08:03:59Z Jan Sapilisan 2676 72667 wikitext text/x-wiki [[sitelen:Airplane vortex edit.jpg|thumb|lon loje mute li tawa sike mute lon [[alasa sona]] pi [[kulupu Nasa]].]]'''sona pi tawa kon''' li kama sona e tawa [[kon]] e tawa pi [[kon tawa]]. mute la, ona li alasa sona e kon, lon ni: kon li kama pilin e [[kiwen]]. ona li kipisi pi [[sona pi ijo telo tawa]], li kipisi pi [[sona pi ijo telo]], li kipisi pi [[sona tawa]], li kipisi pi [[sona pi nasin ijo]] jk9gz27iljvpowsm4g36x779j4a74dm sona tawa 0 13052 72669 2026-11-01T08:09:24Z Jan Sapilisan 2676 mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "[[sitelen:Gyro.gif|thumb|ilo pi tawa sike]]'''sona tawa''' li kipisi pi [[sona pi nasin ijo]], li alasa sona e [[suli sijelo]] e [[ijo sijelo]] e [[tawa]] lon [[sijelo]]. [[suli sijelo]] li ken [[suli weka nasin|weka e ijo]]." 72669 wikitext text/x-wiki [[sitelen:Gyro.gif|thumb|ilo pi tawa sike]]'''sona tawa''' li kipisi pi [[sona pi nasin ijo]], li alasa sona e [[suli sijelo]] e [[ijo sijelo]] e [[tawa]] lon [[sijelo]]. [[suli sijelo]] li ken [[suli weka nasin|weka e ijo]]. 2z63bjfj174ru2r4j8n4tom0p2t9b4o 72670 72669 2026-11-01T08:09:50Z Jan Sapilisan 2676 72670 wikitext text/x-wiki [[sitelen:Gyro.gif|thumb|ilo pi tawa sike]]'''sona tawa''' li kipisi pi [[sona pi nasin ijo]], li alasa sona e [[wawa sijelo]] e [[ijo sijelo]] e [[tawa]] lon [[sijelo]]. [[wawa sijelo]] li ken [[suli weka nasin|weka e ijo]]. aurd6c1ax9rwlgj6htxpf8blcicgg8g musi nasin 0 13053 72671 2026-11-01T08:17:17Z Jan Sapilisan 2676 mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "[[sitelen:Gaming Board Inscribed for Amenhotep III with Separate Sliding Drawer, ca. 1390-1353 B.C.E.,49.56a-b.jpg|thumb|musi nasin ni li majuna mute, li tan [[ma Kuma]].]]'''musi nasin''' anu '''musi''' taso<ref>{{tan sona|toki tan=toki Inli|linja=https://kemeka.pona.la/?q=game|tan=lipu Kemeka|tenpo lukin=2026-11-01}}</ref> li [[musi]], li jo e [[nasin]], li ken jo e [[pini alasa|pini]]. jan li ken musi ni lon poka pi jan ala anu poka pi jan mute. mu..." 72671 wikitext text/x-wiki [[sitelen:Gaming Board Inscribed for Amenhotep III with Separate Sliding Drawer, ca. 1390-1353 B.C.E.,49.56a-b.jpg|thumb|musi nasin ni li majuna mute, li tan [[ma Kuma]].]]'''musi nasin''' anu '''musi''' taso<ref>{{tan sona|toki tan=toki Inli|linja=https://kemeka.pona.la/?q=game|tan=lipu Kemeka|tenpo lukin=2026-11-01}}</ref> li [[musi]], li jo e [[nasin]], li ken jo e [[pini alasa|pini]]. jan li ken musi ni lon poka pi jan ala anu poka pi jan mute. musi nasin suli li [[musi supa]], li [[musi lipu]], li [[musi sijelo]], li [[musi ilo sitelen|musi ilo]] == tan sona == {{reflist}} f0gyakol9fnluyb2fcb3znbkl204f51 musi ilo 0 13054 72673 2026-11-01T08:20:03Z Jan Sapilisan 2676 jan Jan Sapilisan li ante e nimi pi lipu "[[musi ilo]]" tawa lipu "[[musi ilo sitelen]]": ante la, musi ilo pi sitelen ala li lon 72673 wikitext text/x-wiki #TAWA [[musi ilo sitelen]] 0l2dl2og7v2vzpl31oksbxqhssq37ek 72676 72673 2026-11-01T08:25:36Z Jan Sapilisan 2676 tenpo pini la lipu ni li tawa [[musi ilo sitelen]]. mi weka e ni. 72676 wikitext text/x-wiki [[sitelen:Yahtzee Electronic game.png|thumb|musi Jasi li lon insa ilo.]]'''musi ilo''' li [[musi nasin]], la jan li musi e ona kepeken [[wawa ilo|ilo wawa]]. tenpo ni la, musi ilo pi suli nanpa wan li [[musi ilo sitelen]]. ante la, [[musi ilo luka]]<!--handheld--> en [[musi ilo tomo]]<!--arcade--> en [[musi ilo kalama]]<!--audio game--> li ona. 17rs1qubnnk395o6y0rofyyq12ujlvm 72678 72676 2026-11-01T08:31:07Z Jan Sapilisan 2676 72678 wikitext text/x-wiki [[sitelen:Yahtzee Electronic game.png|thumb|musi Jasi li lon insa ilo.]]'''musi nasin pi ilo wawa''' anu '''musi ilo''' li [[musi nasin]], la jan li musi e ona kepeken [[wawa ilo|ilo wawa]]. tenpo ni la, musi ilo pi suli nanpa wan li [[musi ilo sitelen]]. ante la, [[musi ilo luka]]<!--handheld--> en [[musi ilo tomo]]<!--arcade--> en [[musi ilo kalama]]<!--audio game--> li ona. hd3gzm2qhphxmfcw9blkeyrvav0npvn ale 0 13055 72681 2026-11-01T08:34:52Z Jan Sapilisan 2676 jan Jan Sapilisan li ante e nimi pi lipu "[[ale]]" tawa lipu "[[ale sijelo]]" 72681 wikitext text/x-wiki #TAWA [[ale sijelo]] 4cfhe3jnv309w9yiniq1staijjybrao 72683 72681 2026-11-01T08:41:12Z Jan Sapilisan 2676 tenpo pini la lipu ni li tawa [[ale sijelo]]. mi weka e ni. 72683 wikitext text/x-wiki [[sitelen:Hubble ultra deep field.jpg|thumb|[[sona pi nasin ijo]] la, [[ale sijelo]] ''li'' ale.]]tenpo mute la, '''ale''' li toki e [[mute]]. poki li jo e nanpa wan e nanpa tu li jo ala e nanpa ante la, ale ona li nanpa wan li nanpa tu. poki li jo e ijo luka luka li jo ala e ijo ante la, ale ona li ijo luka luka ni. nasin ante la, ale li ken toki e poki ni. ni la, ale li [[ijo lon]] ale. nimi ni li suli lon sona mute. ni la, nasin mute li lon: *[[ale ijo]] *[[ale sijelo]] (ale mun) *[[ale lon]] *[[ale nasin]] *[[ale mama]] h34b5j9ynu5bzni9f5bkchrd6o77zhi 72688 72683 2026-11-01T08:59:55Z Jan Sapilisan 2676 /* */ 72688 wikitext text/x-wiki [[sitelen:Hubble ultra deep field.jpg|thumb|[[sona pi nasin ijo]] la, [[ale sijelo]] ''li'' ale.]]tenpo mute la, '''ale''' li toki e [[mute]]. poki li jo e nanpa wan e nanpa tu li jo ala e nanpa ante la, ale ona li nanpa wan li nanpa tu. poki li jo e ijo luka luka li jo ala e ijo ante la, ale ona li ijo luka luka ni. nasin ante la, ale li ken toki e poki ni. ni la, ale li [[ijo lon]] ale. nimi ni li suli lon sona mute. ni la, nasin mute li lon: *[[ale ijo]] *[[ale sijelo]] (ale mun) *[[ale lon]] *[[ale nasin]] *[[ale mama]] == sona nanpa == ale li ken sama [[pini ala]]. [[nanpa]] ante la, pini ala li suli suli suli mute a. 4f90ymmatr5xnvnkj7mmzrx8fed1a1e 72710 72688 2026-11-01T11:51:50Z Jan Sapilisan 2676 72710 wikitext text/x-wiki {{o lukin lon nimi|ale}}{{o lukin lon nimi|ali}}{{kon ante|nimi ijo|nanpa|nanpa 100}}[[sitelen:Hubble ultra deep field.jpg|thumb|[[sona pi nasin ijo]] la, [[ale sijelo]] ''li'' ale.]]tenpo mute la, '''ale''' li toki e [[mute]]. poki li jo e nanpa wan e nanpa tu li jo ala e nanpa ante la, ale ona li nanpa wan li nanpa tu. poki li jo e ijo luka luka li jo ala e ijo ante la, ale ona li ijo luka luka ni. nasin ante la, ale li ken toki e poki ni. ni la, ale li [[ijo lon]] ale. nimi ni li suli lon sona mute. ni la, nasin mute li lon: *[[ale ijo]] *[[ale sijelo]] (ale mun) *[[ale lon]] *[[ale nasin]] *[[ale mama]] == sona nanpa == ale li ken sama [[pini ala]]. [[nanpa]] ante la, pini ala li suli suli suli mute a. {{lili ike}} 1u1b17zzpsdh2mfg57m51txzvg1s04m ale ijo 0 13056 72687 2026-11-01T08:58:09Z Jan Sapilisan 2676 mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "[[sitelen:Hubble ultra deep field.jpg|thumb|ilo lukin mun [[pali pi sitelen suno|li sitelen suno]] e [[ale sijelo]].]]'''ale ijo''' li [[ale]] li jo e [[ijo]]. [[sona nasin]] la, ''ale ijo'' li toki e ale [[lon]] anu ale pi [[ale lon]]. ale ijo li ken toki e ale pi ijo wile sona.<!--concious being--> nasin ni la, [[mun Tela|sike ma]] li ale ijo. taso, tenpo ni la, jan li sona ala e ijo wile sona lon [[mun]] ante. ni la, [[ale sijelo]] li ken ale ijo,..." 72687 wikitext text/x-wiki [[sitelen:Hubble ultra deep field.jpg|thumb|ilo lukin mun [[pali pi sitelen suno|li sitelen suno]] e [[ale sijelo]].]]'''ale ijo''' li [[ale]] li jo e [[ijo]]. [[sona nasin]] la, ''ale ijo'' li toki e ale [[lon]] anu ale pi [[ale lon]]. ale ijo li ken toki e ale pi ijo wile sona.<!--concious being--> nasin ni la, [[mun Tela|sike ma]] li ale ijo. taso, tenpo ni la, jan li sona ala e ijo wile sona lon [[mun]] ante. ni la, [[ale sijelo]] li ken ale ijo, tawa jan. sike ma li ken sama ale ijo. ni la, sike ma li '''ale ma''' anu '''ma ale'''. nasin sona la, nimi mute li kepekem nimi "ma ale", sama [[nasin pi wan suli pi ma ale]], sama [[nasin sitelen kalama pi ma ale]]. eg6lmkkqcug5x5uhc487z7100zeuiph ale nasin 0 13057 72689 2026-11-01T09:03:37Z Jan Sapilisan 2676 mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "[[sitelen:The Nights Long Moments (152181573).jpeg|thumb|[[mun seli]] li tawa lon [[sewi lukin|sewi]]. jan li ken pilin ante tawa ona.]]'''ale nasin''' li toki e ni: [[ale sijelo]] li jo e nasin. jan li ken pilin e ni: nasin ni li nasa anu pona. [[sona nasin]] en [[nasin sona]] en [[nasin sewi]] li pilin ante tawa ona. jan sona li alasa sona e ni ale lon [[sona pi ale nasin]]." 72689 wikitext text/x-wiki [[sitelen:The Nights Long Moments (152181573).jpeg|thumb|[[mun seli]] li tawa lon [[sewi lukin|sewi]]. jan li ken pilin ante tawa ona.]]'''ale nasin''' li toki e ni: [[ale sijelo]] li jo e nasin. jan li ken pilin e ni: nasin ni li nasa anu pona. [[sona nasin]] en [[nasin sona]] en [[nasin sewi]] li pilin ante tawa ona. jan sona li alasa sona e ni ale lon [[sona pi ale nasin]]. skg3kn3vlvt6mxmms10g9ru9nsmcgbq sona pi ale nasin 0 13058 72690 2026-11-01T09:07:25Z Jan Sapilisan 2676 mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "[[sitelen:The Hubble eXtreme Deep Field.jpg|thumb|ale pi sitelen ni li mun suli.]]'''sona pi ale nasin''' la, jan li alasa sona e [[ale mama|nasin]] pi [[ale]] mi. ale mi li ken [[ale sijelo]] (sama [[nasin sona]]) li ken [[ale nasin]] (sama [[nasin sewi]])" 72690 wikitext text/x-wiki [[sitelen:The Hubble eXtreme Deep Field.jpg|thumb|ale pi sitelen ni li mun suli.]]'''sona pi ale nasin''' la, jan li alasa sona e [[ale mama|nasin]] pi [[ale]] mi. ale mi li ken [[ale sijelo]] (sama [[nasin sona]]) li ken [[ale nasin]] (sama [[nasin sewi]]) b8onksf697dvahpdnxjf0lbmzu84a02 72691 72690 2026-11-01T09:08:34Z Jan Sapilisan 2676 72691 wikitext text/x-wiki {{kon ante|||sona pi ale sijelo}}[[sitelen:The Hubble eXtreme Deep Field.jpg|thumb|ale pi sitelen ni li mun suli.]]'''sona pi ale nasin''' la, jan li alasa sona e [[ale mama|nasin]] pi [[ale]] mi. ale mi li ken [[ale sijelo]] (sama [[nasin sona]]) li ken [[ale nasin]] (sama [[nasin sewi]]) oxn8xl0gcu962q5y69h92kvdcbqy3xr sona pi ale sijelo 0 13059 72692 2026-11-01T09:11:22Z Jan Sapilisan 2676 mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "[[sitelen:CMB Timeline300 no WMAP.jpg|thumb|[[ale sijelo]] mi li kama suli sama ni lon tenpo.]]'''sona pi ale sijelo''' la, jan li alasa sona e [[ale sijelo]] kepeken [[nasin pi ale mama|nasin pi sona ijo]]. ona en [[sona pi ale nasin]] li ante. sona pi ale sijelo li kama sona e ale mi kepeken nasin sona." 72692 wikitext text/x-wiki [[sitelen:CMB Timeline300 no WMAP.jpg|thumb|[[ale sijelo]] mi li kama suli sama ni lon tenpo.]]'''sona pi ale sijelo''' la, jan li alasa sona e [[ale sijelo]] kepeken [[nasin pi ale mama|nasin pi sona ijo]]. ona en [[sona pi ale nasin]] li ante. sona pi ale sijelo li kama sona e ale mi kepeken nasin sona. 2hz8du7nnd6drbqo9otrm5m2fz0aide lon pi sona lon 0 13060 72694 2026-11-01T09:12:32Z Jan Sapilisan 2676 jan Jan Sapilisan li ante e nimi pi lipu "[[lon pi sona lon]]" tawa lipu "[[ale mama]]" 72694 wikitext text/x-wiki #TAWA [[ale mama]] 7bflbsfa0yym263lwyfw26ijhre23t1 ante pi sama kule 0 13061 72696 2026-11-01T09:27:05Z Jan Sapilisan 2676 mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "[[sitelen:Rainbow above Kaviskis Lake, Lithuania.jpg|thumb|jan li kama sona pona e ante kule lon [[sike kule sewi]].]]'''ante pi sama kule''' <small>(lili la:</small> '''ante kule'''<small>)</small> li kulupu ni pi ijo mute: ijo wan li linja tawa ijo ante, sama [[kule]]. ante kule li sama ni: ijo A en ijo E li ante. taso, ijo mute mute li lon insa pi ijo A pi ijo E. lon insa ni la, ijo wan en ijo pi poka ona li ante lili a. suli la, ante kule li toki..." 72696 wikitext text/x-wiki [[sitelen:Rainbow above Kaviskis Lake, Lithuania.jpg|thumb|jan li kama sona pona e ante kule lon [[sike kule sewi]].]]'''ante pi sama kule''' <small>(lili la:</small> '''ante kule'''<small>)</small> li kulupu ni pi ijo mute: ijo wan li linja tawa ijo ante, sama [[kule]]. ante kule li sama ni: ijo A en ijo E li ante. taso, ijo mute mute li lon insa pi ijo A pi ijo E. lon insa ni la, ijo wan en ijo pi poka ona li ante lili a. suli la, ante kule li toki e [[kule]]. taso, ona li ken toki kin e pilin pi [[nasin lawa]], e [[kule jan]], e [[lawa kule]], e ijo ante mute. 7rn2n4otyeenrhlmvhtcw6v2wk2w61f selo telo 0 13062 72699 2026-11-01T09:32:04Z Jan Sapilisan 2676 jan Jan Sapilisan li ante e nimi pi lipu "[[selo telo]]" tawa lipu "[[selo telo mun]]" 72699 wikitext text/x-wiki #TAWA [[selo telo mun]] 8l85msf9939dvqea5mi41h5lakut70o 72701 72699 2026-11-01T09:37:34Z Jan Sapilisan 2676 /* */ 72701 wikitext text/x-wiki '''selo telo''' li ken toki e: *[[selo telo mun]] *[[telo suli]] *[[ken selo telo]] b97sbajretgddd477zidg019egfdf7l 72703 72701 2026-11-01T09:40:20Z Jan Sapilisan 2676 /* */ 72703 wikitext text/x-wiki '''selo telo''' li ken toki e: *[[selo telo mun]] *[[telo suli]] *[[ken selo telo]] *[[telo selo]] btb03hij50bu72oymayfzny413v7i6f 72707 72703 2026-11-01T09:47:00Z Jan Sapilisan 2676 /* */ 72707 wikitext text/x-wiki '''selo telo''' li ken toki e: *[[telo mun]] *[[telo suli]] *[[ken selo telo]] *[[telo selo]] 0kmqbpssudmyoi7g4118nqm42mc6sj8 ken selo telo 0 13063 72702 2026-11-01T09:39:23Z Jan Sapilisan 2676 mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "[[sitelen:A water droplet DWR-coated surface2 edit1.jpg|thumb|telo wan li lon selo.]]'''ken selo telo''' li nasin ni: [[telo]] li ''ken'' lon ''[[selo]]'' [[kiwen]]. telo li lon selo ijo la, jan li ken toki e ni: ijo ni li telo" 72702 wikitext text/x-wiki [[sitelen:A water droplet DWR-coated surface2 edit1.jpg|thumb|telo wan li lon selo.]]'''ken selo telo''' li nasin ni: [[telo]] li ''ken'' lon ''[[selo]]'' [[kiwen]]. telo li lon selo ijo la, jan li ken toki e ni: ijo ni li telo 7wkveao3l4u9rt4770lt3ldmver3fid telo selo 0 13064 72704 2026-11-01T09:44:28Z Jan Sapilisan 2676 mi pali e lipu sin li pana e toki ni: "[[sitelen:Amanda Françozo At The Runner Sports Fragment.jpg|thumb|telo selo li mute lon poka uta.]]'''telo selo''' li [[telo]] li kama tan [[selo]] soweli. [[soweli pi nena mama]] li ni. ona li kama tan [[linja pi telo selo]]<!--sweat glands-->" 72704 wikitext text/x-wiki [[sitelen:Amanda Françozo At The Runner Sports Fragment.jpg|thumb|telo selo li mute lon poka uta.]]'''telo selo''' li [[telo]] li kama tan [[selo]] soweli. [[soweli pi nena mama]] li ni. ona li kama tan [[linja pi telo selo]]<!--sweat glands--> ha60mrva7v6ku1kkvo86chyg1pqq5d7 selo telo mun 0 13065 72706 2026-11-01T09:46:45Z Jan Sapilisan 2676 jan Jan Sapilisan li ante e nimi pi lipu "[[selo telo mun]]" tawa lipu "[[telo mun]]" 72706 wikitext text/x-wiki #TAWA [[telo mun]] pwzptg3vhel3rzqucpx0cq96zdjkvdt