Kategori:19. yüzyılda ölenler

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="tr">
  <siteinfo>
    <sitename>Vikikaynak</sitename>
    <dbname>trwikisource</dbname>
    <base>https://tr.wikisource.org/wiki/Anasayfa</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.24</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Ortam</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Özel</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Tartışma</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Kullanıcı</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Kullanıcı mesaj</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Vikikaynak</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Vikikaynak tartışma</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Dosya</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Dosya tartışma</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki tartışma</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Şablon</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Şablon tartışma</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Yardım</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Yardım tartışma</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategori</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Kategori tartışma</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Kişi</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Kişi tartışma</namespace>
      <namespace key="200" case="first-letter">Portal</namespace>
      <namespace key="201" case="first-letter">Portal tartışma</namespace>
      <namespace key="250" case="first-letter">Sayfa</namespace>
      <namespace key="251" case="first-letter">Sayfa tartışma</namespace>
      <namespace key="252" case="first-letter">Dizin</namespace>
      <namespace key="253" case="first-letter">Dizin tartışma</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Modül</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Modül tartışma</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Kategori:19. yüzyılda ölenler</title>
    <ns>14</ns>
    <id>10902</id>
    <revision>
      <id>175484</id>
      <parentid>50726</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T16:44:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Araz Yaquboglu</username>
        <id>9784</id>
      </contributor>
      <origin>175484</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="143" sha1="kp31kff0qkwmm1a31d5efxyahares25" xml:space="preserve">[[Kategori:19. yüzyılda sonlar]]
[[Kategori:19. yüzyıl kişileri]]
[[Kategori:2. binyılda ölenler]]
[[Kategori:Yüzyıla göre ölenler]]</text>
      <sha1>kp31kff0qkwmm1a31d5efxyahares25</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategori:Ölüm tarihlerine göre kişiler</title>
    <ns>14</ns>
    <id>10903</id>
    <revision>
      <id>175482</id>
      <parentid>77539</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T16:43:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Araz Yaquboglu</username>
        <id>9784</id>
      </contributor>
      <origin>175482</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45" sha1="54kr5stw3h307gpeso63btwxbw4948m" xml:space="preserve">[[Kategori:Tarihe göre kişiler]]
{{delete}}</text>
      <sha1>54kr5stw3h307gpeso63btwxbw4948m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11770</id>
    <revision>
      <id>175464</id>
      <parentid>175401</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T12:27:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Prætor</username>
        <id>24168</id>
      </contributor>
      <comment>/* Kaynakça */ kullanılan kaynak güncellendi.</comment>
      <origin>175464</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3823" sha1="aaji0iazc61sl76763tquvsrw42livp" xml:space="preserve">{{eser başlığı|başlık=Türk Medeni Kanunu|bölüm='''Başlangıç'''|önceki=|sonraki=[[4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu/Birinci Kitap: Kişiler Hukuku|Türk Medeni Kanunu&lt;br /&gt;Birinci Kitap&lt;br /&gt;Kişiler Hukuku]]|esersahibi=|notlar=}}

{{Kanun künye|başlık=4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu|önceki=|kanun_no=4721|sonraki=|kabul_tarihi=22/11/2001|notlar=|rg_tarihi=8/12/2001|rg_no=24607}}

'''Durumu:''' 3/12/2001 tarih ve 4722 sayılı “Türk Medenî Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun”un 22 nci Maddesi uyarınca; yeni düzenlemeler yapılıncaya kadar, yürürlükteki tüzük ve yönetmeliklerin Türk Medenî Kanunu’na aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam edileceğinden, gerektiğinde “Tüzükler Külliyatı” ile “Yönetmelikler Külliyatı”nın kanunlara göre (743 sayılı Kanuna göre) düzenlenen nümerik fihriste, 4721 sayılı Kanuna dayanılarak yürürlüğe konulan tüzük için ise 4721 sayılı Kanuna göre düzenlenen nümerik fihriste bakınız.

Yürürlükten kalkmış olan 17/2/1926 tarih ve 743 sayılı Kanunun hükümleri için“Yürürlükteki Bazı Kanunların Mülga Hükümleri Külliyatı”nın 2. cilt, 1299 uncu sayfası ve devamına 4721 sayılı Kanunun yürürlükten kaldırılan hükümleri için ise 1304-135 nolu sayfa ve devamına&amp;nbsp; bakınız.

{{orta|'''BAŞLANGIÇ'''}}
;A. Hukukun uygulanması ve kaynakları
{{madde|numara=1}}
{{fıkra|numara=1|metin=Kanun, sözüyle ve özüyle değindiği bütün konularda uygulanır.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Kanunda uygulanabilir bir hüküm yoksa,  hâkim, örf ve âdet hukukuna göre, bu da yoksa kendisi kanun koyucu olsaydı nasıl bir kural koyacak idiyse ona göre karar verir.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Hâkim, karar verirken bilimsel görüşlerden ve yargı kararlarından yararlanır.}}
;B. Hukukî  ilişkilerin kapsamı
;I. Dürüst davranma
{{madde|numara=2}}
{{fıkra|numara=1|metin=Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.}}
;II. İyiniyet
{{madde|numara=3}}
{{fıkra|numara=1|metin=Kanunun iyiniyete hukukî bir sonuç bağladığı durumlarda, asıl olan iyiniyetin varlığıdır.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Ancak, durumun gereklerine göre kendisinden beklenen özeni göstermeyen kimse iyiniyet iddiasında bulunamaz.}}
;III. Hâkimin takdir yetkisi
{{madde|numara=4}}
{{fıkra|numara=1|metin=Kanunun takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini ya da haklı sebepleri göz önünde tutmayı emrettiği konularda hâkim, hukuka ve hakkaniyete göre karar verir.}}
;C. Genel nitelikli hükümler
{{madde|numara=5}}
{{fıkra|numara=1|metin=Bu Kanun ve Borçlar Kanununun genel nitelikli hükümleri, uygun düştüğü ölçüde tüm özel hukuk ilişkilerine uygulanır.}}
;D. İspat kuralları
;I. İspat yükü
{{madde|numara=6}}
{{fıkra|numara=1|metin=Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.}}
;II. Resmî belgelerle ispat
{{madde|numara=7}}
{{fıkra|numara=1|metin=Resmî sicil ve senetler, belgeledikleri olguların doğruluğuna kanıt oluşturur.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Bunların içeriğinin doğru olmadığının ispatı, kanunlarda başka bir hüküm bulunmadıkça, her hangi bir şekle bağlı değildir.}}


----


{{Türk Medeni Kanunu}}

==Kaynakça==
{{eser son|kaynak={{Web kaynağı | url = https://mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=4721&amp;MevzuatTur=1&amp;MevzuatTertip=5 | başlık = Türk Medeni Kanunu | yayıncı = mevzuat.gov.tr}}|telif={{FSEK-31}}}}

{{temiz}}

{{Vikipedi|Türk Medeni Kanunu}}

[[Kategori:Türkiye Cumhuriyeti kanunları]]</text>
      <sha1>aaji0iazc61sl76763tquvsrw42livp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategori:20. yüzyılda ölenler</title>
    <ns>14</ns>
    <id>19567</id>
    <revision>
      <id>175483</id>
      <parentid>53222</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T16:43:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Araz Yaquboglu</username>
        <id>9784</id>
      </contributor>
      <origin>175483</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="143" sha1="c206agy6ra6qrrdvbe5w0qdmo5ccckz" xml:space="preserve">[[Kategori:20. yüzyılda sonlar]]
[[Kategori:20. yüzyıl kişileri]]
[[Kategori:3. binyılda ölenler]]
[[Kategori:Yüzyıla göre ölenler]]</text>
      <sha1>c206agy6ra6qrrdvbe5w0qdmo5ccckz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>175490</id>
      <parentid>175483</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T16:48:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Araz Yaquboglu</username>
        <id>9784</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Kategori:3. binyılda ölenler]] kaldırıldı; [[Kategori:2. binyılda ölenler]] eklendi ([[VK:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>175490</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="143" sha1="t2b8y00k3re0u46975f2dnejqp0ks56" xml:space="preserve">[[Kategori:20. yüzyılda sonlar]]
[[Kategori:20. yüzyıl kişileri]]
[[Kategori:2. binyılda ölenler]]
[[Kategori:Yüzyıla göre ölenler]]</text>
      <sha1>t2b8y00k3re0u46975f2dnejqp0ks56</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategori:15. yüzyılda ölenler</title>
    <ns>14</ns>
    <id>19580</id>
    <revision>
      <id>175487</id>
      <parentid>53271</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T16:45:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Araz Yaquboglu</username>
        <id>9784</id>
      </contributor>
      <origin>175487</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="143" sha1="5y46diab91lk0pbr9m8cfltqo6ayu6m" xml:space="preserve">[[Kategori:15. yüzyılda sonlar]]
[[Kategori:15. yüzyıl kişileri]]
[[Kategori:2. binyılda ölenler]]
[[Kategori:Yüzyıla göre ölenler]]</text>
      <sha1>5y46diab91lk0pbr9m8cfltqo6ayu6m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kişi:Âşık Elesker</title>
    <ns>100</ns>
    <id>19590</id>
    <revision>
      <id>175478</id>
      <parentid>170150</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T16:19:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Araz Yaquboglu</username>
        <id>9784</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Kategori:1800'lerde doğanlar]] kaldırıldı; [[Kategori:1820'lerde doğanlar]] eklendi ([[VK:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>175478</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="779" sha1="0oyqwft4w54pfzmebwj5iuxmsu9izvm" xml:space="preserve">{{Kişi
 |ismi             = Âşık Elesker
 |soyismi          =
 |doğumyılı        = 1821
 |ölümyılı         = 1926
 |soyismi başharfi = E
 |açıklamalar      = 19. yüzyıl Azerbaycan saz üstadlarının en önemli temsilcisi, Azerbaycan aşık edebiyatının klasiklerinden biridir.
 |Resim            = Ashig Alesger.jpg
 |vikipedi_bağlantısı = Âşık Elesker
 |vikisöz_bağlantısı  =
 |commons_bağlantısı  = 
}}

== Eserleri ==
*[[Çarşamba Gününde, Çeşme Başında]]
*[[Dağlar (Âşık Elesker)]]
*[[Düşmüşüm]]
*[[Gerekdi]]

{{Otorite kontrolü}}

[[Kategori:1920'lerde ölenler]]
[[Kategori:Azeri halk ozanları]]
[[Kategori:Erkekler]]
[[Kategori:Erken Modern Çağ'da kişiler]]
[[Kategori:1820'lerde doğanlar]]
[[Kategori:Azeri yazarlar]]</text>
      <sha1>0oyqwft4w54pfzmebwj5iuxmsu9izvm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategori:16. yüzyılda ölenler</title>
    <ns>14</ns>
    <id>19612</id>
    <revision>
      <id>175486</id>
      <parentid>53369</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T16:45:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Araz Yaquboglu</username>
        <id>9784</id>
      </contributor>
      <origin>175486</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="143" sha1="iv4halvisoad99779v5w0gfzfvhulee" xml:space="preserve">[[Kategori:16. yüzyılda sonlar]]
[[Kategori:16. yüzyıl kişileri]]
[[Kategori:2. binyılda ölenler]]
[[Kategori:Yüzyıla göre ölenler]]</text>
      <sha1>iv4halvisoad99779v5w0gfzfvhulee</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategori:17. yüzyılda ölenler</title>
    <ns>14</ns>
    <id>19639</id>
    <revision>
      <id>175485</id>
      <parentid>53446</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T16:44:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Araz Yaquboglu</username>
        <id>9784</id>
      </contributor>
      <origin>175485</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="143" sha1="jq3rjx7zlsj84x7hooqy4njd2ob45yx" xml:space="preserve">[[Kategori:17. yüzyılda sonlar]]
[[Kategori:17. yüzyıl kişileri]]
[[Kategori:2. binyılda ölenler]]
[[Kategori:Yüzyıla göre ölenler]]</text>
      <sha1>jq3rjx7zlsj84x7hooqy4njd2ob45yx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategori:1950'de ölenler</title>
    <ns>14</ns>
    <id>25940</id>
    <revision>
      <id>175476</id>
      <parentid>80764</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T16:16:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Araz Yaquboglu</username>
        <id>9784</id>
      </contributor>
      <origin>175476</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="94" sha1="lv6rzk44xm03ak79zh91ryldth1tu9w" xml:space="preserve">[[Kategori:1950'de sonlar]]
[[Kategori:1950'lerde ölenler]]
[[Kategori:Yıla göre ölenler]]</text>
      <sha1>lv6rzk44xm03ak79zh91ryldth1tu9w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategori:14. yüzyılda ölenler</title>
    <ns>14</ns>
    <id>25953</id>
    <revision>
      <id>175488</id>
      <parentid>80781</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T16:45:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Araz Yaquboglu</username>
        <id>9784</id>
      </contributor>
      <origin>175488</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="143" sha1="62lyio49eaw27l50zqxitqqgwlytvr1" xml:space="preserve">[[Kategori:14. yüzyılda sonlar]]
[[Kategori:14. yüzyıl kişileri]]
[[Kategori:2. binyılda ölenler]]
[[Kategori:Yüzyıla göre ölenler]]</text>
      <sha1>62lyio49eaw27l50zqxitqqgwlytvr1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategori:12. yüzyılda ölenler</title>
    <ns>14</ns>
    <id>25954</id>
    <revision>
      <id>175489</id>
      <parentid>80782</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T16:46:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Araz Yaquboglu</username>
        <id>9784</id>
      </contributor>
      <origin>175489</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="143" sha1="s0offmvka29ae4yxv95tnm2zwokup3u" xml:space="preserve">[[Kategori:12. yüzyılda sonlar]]
[[Kategori:12. yüzyıl kişileri]]
[[Kategori:2. binyılda ölenler]]
[[Kategori:Yüzyıla göre ölenler]]</text>
      <sha1>s0offmvka29ae4yxv95tnm2zwokup3u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategori:1950'lerde ölenler</title>
    <ns>14</ns>
    <id>26517</id>
    <revision>
      <id>175477</id>
      <parentid>84372</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T16:17:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Araz Yaquboglu</username>
        <id>9784</id>
      </contributor>
      <origin>175477</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="103" sha1="ru7ooht8gex5l6n2ik085l7xvv7zb9r" xml:space="preserve">[[Kategori:1950'lerde sonlar]]
[[Kategori:20. yüzyılda ölenler]]
[[Kategori:Onyıla göre ölenler]]</text>
      <sha1>ru7ooht8gex5l6n2ik085l7xvv7zb9r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategori:1950'lerde doğanlar</title>
    <ns>14</ns>
    <id>26534</id>
    <revision>
      <id>175472</id>
      <parentid>84473</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T16:08:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Araz Yaquboglu</username>
        <id>9784</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Kategori:Doğum tarihlerine göre kişiler]] kaldırıldı; [[Kategori:20. yüzyıl doğumlular]] eklendi ([[VK:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>175472</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37" sha1="isv2zbymt76bf8kzhggtrtb48xpos6m" xml:space="preserve">[[Kategori:20. yüzyıl doğumlular]]</text>
      <sha1>isv2zbymt76bf8kzhggtrtb48xpos6m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Şablon:Yeni metinler/iç</title>
    <ns>10</ns>
    <id>35653</id>
    <revision>
      <id>175492</id>
      <parentid>175455</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T21:45:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YBot</username>
        <id>13050</id>
      </contributor>
      <comment>Güncelleme</comment>
      <origin>175492</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1441" sha1="tp8l9dmg3mcxmdt65qebwreme1mn3oy" xml:space="preserve">:*{{Yeni metinler/eser|başlık=Ağlasın}}
:*{{Yeni metinler/eser|başlık=Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik}}
:*{{Yeni metinler/eser|başlık=Kuyruksuz Tilki}}
:*{{Yeni metinler/eser|başlık=Gagavuz bilmeceleri}}
:*{{Yeni metinler/eser|başlık=Ey rahmeti bol pâdişâh}}
:*{{Yeni metinler/eser|başlık=Biz Dünyadan Gider Olduk}}
:*{{Yeni metinler/eser|başlık=Deniz Göktaş'ın 28 Eylül 2026'daki savunması}}
:*{{Yeni metinler/eser|başlık=Tarih II: Ortazamanlar}}
:*{{Yeni metinler/eser|başlık=Tarih I: Tarihtenevelki Zamanlar ve Eski Zamanlar}}
:*{{Yeni metinler/eser|başlık=Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun}}
:*{{Yeni metinler/eser|başlık=Ağlatmayın Beni Derdim Büyüktür}}
:*{{Yeni metinler/eser|başlık=Yedi Yıldır Hasta Düştüm Yatarım}}
:*{{Yeni metinler/eser|başlık=Kerbelâ Çölü'nden bir Koyun Geldi}}
:*{{Yeni metinler/eser|başlık=Gezüb Şol Âlemi Seyrân Eyledim}}
:*{{Yeni metinler/eser|başlık=Enelhak Deyüben Dikildim Dâra}}
:*{{Yeni metinler/eser|başlık=Sensin Bizim Zâhir Ulumuz}}
:*{{Yeni metinler/eser|başlık=Hızır Paşa'nın Zulümü Var ise}}
:*{{Yeni metinler/eser|başlık=Birlik makamında bir güzel gördüm}}
:*{{Yeni metinler/eser|başlık=Kurultay Marşı}}
:*{{Yeni metinler/eser|başlık=Şu Aleme Bir Nur Doğdu}}</text>
      <sha1>tp8l9dmg3mcxmdt65qebwreme1mn3oy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategori:1910'larda ölenler</title>
    <ns>14</ns>
    <id>39086</id>
    <revision>
      <id>175475</id>
      <parentid>146077</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T16:14:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Araz Yaquboglu</username>
        <id>9784</id>
      </contributor>
      <origin>175475</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="103" sha1="mth82j6j9ecux1t1hnx8gfxjosql21p" xml:space="preserve">[[Kategori:1910'larda sonlar]]
[[Kategori:20. yüzyılda ölenler]]
[[Kategori:Onyıla göre ölenler]]</text>
      <sha1>mth82j6j9ecux1t1hnx8gfxjosql21p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategori:1900'lerde ölenler</title>
    <ns>14</ns>
    <id>39087</id>
    <revision>
      <id>175474</id>
      <parentid>146078</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T16:13:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Araz Yaquboglu</username>
        <id>9784</id>
      </contributor>
      <origin>175474</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="103" sha1="d90lgqb1ywtco8uhvx9fntbmnymspwd" xml:space="preserve">[[Kategori:1900'lerde sonlar]]
[[Kategori:20. yüzyılda ölenler]]
[[Kategori:Onyıla göre ölenler]]</text>
      <sha1>d90lgqb1ywtco8uhvx9fntbmnymspwd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu/İkinci Kitap: Aile Hukuku/İkinci Kısım: Hısımlık</title>
    <ns>0</ns>
    <id>46099</id>
    <revision>
      <id>175459</id>
      <parentid>175415</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T12:01:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Prætor</username>
        <id>24168</id>
      </contributor>
      <origin>175459</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="47238" sha1="qn7cbbvq76h0h6e12ldqmxu5srwirc7" xml:space="preserve">{{çalışma var}}
{{eser başlığı|başlık=Türk Medeni Kanunu|bölüm=[[4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu/İkinci Kitap: Aile Hukuku|İkinci Kitap&lt;br /&gt;Aile Hukuku]]&lt;br /&gt;İkinci Kısım&lt;br /&gt;Hısımlık|önceki=[[4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu/İkinci Kitap: Aile Hukuku/Birinci Kısım: Evlilik Hukuku|Türk Medeni Kanunu&lt;br /&gt;İkinci Kitap&lt;br /&gt;Birinci Kısım&lt;br /&gt;Evlilik Hukuku]]|sonraki=[[4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu/İkinci Kitap: Aile Hukuku/Üçüncü Kısım: Vesayet|Türk Medeni Kanunu&lt;br /&gt;İkinci Kitap&lt;br /&gt;Üçüncü Kısım&lt;br /&gt;Vesayet]]|esersahibi=|notlar=}}

== &lt;center&gt;Birinci Bölüm:&lt;br /&gt; Soybağının Kurulması&lt;/center&gt; ==
=== &lt;center&gt;Birinci Ayırım:&lt;br /&gt; Genel Hükümler&lt;/center&gt; ===

;A. GENEL OLARAK SOYBAĞININ KURULMASI 

{{madde|numara=282}}Çocuk ile ana arasında soybağı doğumla kurulur.

Çocuk ile baba arasında soybağı, ana ile evlilik, tanıma veya hakim hükmüyle kurulur.

Soybağı ayrıca evlat edinme yoluyla da kurulur.

;B. DAVADA YETKİ VE YARGILAMA USULÜ 

;I. YETKİ 

{{madde|numara=283}}Soybağına ilişkin davalar, taraflardan birinin dava veya doğum sırasındaki yerleşim yeri mahkemesinde açılır.

;II. YARGILAMA USULÜ 

{{madde|numara=284}}Soybağına ilişkin davalarda, aşağıdaki kurallar saklı kalmak kaydıyla Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu uygulanır:

1. Hakim maddi olguları resen araştırır ve kanıtları serbestçe takdir eder.

2. Taraflar ve üçüncü kişiler, soybağının belirlenmesinde zorunlu olan ve sağlıkları yönünden tehlike yaratmayan araştırma ve incelemelere rıza göstermekle yükümlüdürler. Davalı, hakimin öngördüğü araştırma ve incelemeye rıza göstermezse, hakim, durum ve koşullara göre bundan beklenen sonucu, onun aleyhine doğmuş sayabilir.

=== &lt;center&gt;İkinci Ayırım:&lt;br /&gt; Kocanın Babalığı&lt;/center&gt; ===

;A. BABALIK KARİNESİ 

{{madde|numara=285}}Evlilik devam ederken veya evliliğin sona ermesinden başlayarak üçyüz gün içinde doğan çocuğun babası kocadır.

Bu süre geçtikten sonra doğan çocuğun kocaya bağlanması, ananın evlilik sırasında gebe kaldığının ispatıyla mümkündür.

Kocanın gaipliğine karar verilmesi halinde üçyüz günlük süre, ölüm tehlikesi veya son haber tarihinden işlemeye başlar.

;B. SOYBAĞININ REDDİ 

;I. DAVA HAKKI 

{{madde|numara=286}}Koca, soybağının reddi davasını açarak babalık karinesini çürütebilir. Bu dava ana ve çocuğa karşı açılır.

Çocuk da dava hakkına sahiptir. Bu dava ana ve kocaya karşı açılır.

;II. İSPAT 

;1. EVLİLİK İÇİNDE ANA RAHMİNE DÜŞME 

{{madde|numara=287}}Çocuk evlilik içinde ana rahmine düşmüşse davacı, kocanın baba olmadığını ispat etmek zorundadır.

Evlenmeden başlayarak en az yüzseksen gün geçtikten sonra ve evliliğin sona ermesinden başlayarak en fazla üçyüz gün içinde doğan çocuk evlilik içinde ana rahmine düşmüş sayılır.

;2. EVLENMEDEN ÖNCE VEYA AYRI YAŞAMA SIRASINDA ANA RAHMİNE DÜŞME 

{{madde|numara=288}}Çocuk, evlenmeden önce veya ayrı yaşama sırasında ana rahmine düşmüşse, davacının başka bir kanıt getirmesi gerekmez.

Ancak, gebe kalma döneminde kocanın karısı ile cinsel ilişkide bulunduğu konusunda inandırıcı kanıtlar varsa, kocanın babalığına ilişkin karine geçerliliğini korur.

;III. HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRELER

{{madde|numara=289}}Koca, davayı, doğumu ve baba olmadığını veya ananın gebe kaldığı sırada başka bir erkek ile cinsel ilişkide bulunduğunu öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl, her halde doğumdan başlayarak beş yıl içinde açmak zorundadır.

Çocuk, ergin olduğu tarihten başlayarak en geç bir yıl içinde dava açmak zorundadır.

Gecikme haklı bir sebebe dayanıyorsa, bir yıllık süre bu sebebin ortadan kalktığı tarihte işlemeye başlar.

;C. KARİNELERİN ÇAKIŞMASI 

{{madde|numara=290}}Çocuk evliliğin sona ermesinden başlayarak üçyüz gün içinde doğmuş ve ana da bu arada yeniden evlenmiş olursa, ikinci evlilikteki koca baba sayılır.

Bu karine çürütülürse ilk evlilikteki koca baba sayılır.

;D. DİĞER İLGİLİLERİN DAVA HAKKI 

{{madde|numara=291}}Dava açma süresinin geçmesinden önce kocanın ölmesi veya gaipliğine karar verilmesi ya da sürekli olarak ayırt etme gücünü kaybetmesi hallerinde kocanın altsoyu, anası, babası veya baba olduğunu iddia eden kişi, doğumu ve kocanın ölümünü, sürekli olarak ayırt etme gücünü kaybettiğini veya hakkında gaiplik kararı alındığını öğrenmelerinden başlayarak bir yıl içinde soybağının reddi davasını açabilir.

Ergin olmayan çocuğa atanacak kayyım, atama kararının kendisine tebliğinden başlayarak bir yıl, her halde doğumdan başlayarak beş yıl içinde soybağının reddi davasını açar.

Kocanın açacağı soybağının reddi davasına ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanır.

;E. SONRADAN EVLENME 

;I. KOŞULU 

{{madde|numara=292}}Evlilik dışında doğan çocuk, ana ve babasının birbiriyle evlenmesi halinde kendiliğinden evlilik içinde doğan çocuklara ilişkin hükümlere tabi olur.

;II. BİLDİRİM 

{{madde|numara=293}}Eşler, evlilik dışında doğmuş olan ortak çocuklarını, evlenme sırasında veya evlenmeden sonra, yerleşim yerlerindeki veya evlenmenin yapıldığı yerdeki nüfus memuruna bildirmek zorundadırlar.

Bildirimin yapılmamış olması, çocuğun evlilik içinde doğan çocuklara ilişkin hükümlere tabi olmasını engellemez.

Daha önce tanıma veya babalığa hükümle soybağı kurulmuş çocukların ana ve babası birbiriyle evlenince, nüfus memuru resen gerekli işlemi yapar.

;III. İTİRAZ VE İPTAL 

{{madde|numara=294}}Ana ve babanın yasal mirasçıları, çocuk ve Cumhuriyet savcısı sonradan evlenme yoluyla soybağının kurulmasına itiraz edebilirler. İtiraz eden, kocanın baba olmadığını ispatla yükümlüdür.

Çocuğun altsoyu da, çocuğun ölmüş ya da ayırt etme gücünü sürekli olarak kaybetmiş olması halinde itiraz hakkına sahiptir.

Tanımanın iptaline ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanır.

=== &lt;center&gt;Üçüncü Ayırım:&lt;br /&gt; Tanıma ve Babalık Hükmü ===

;A. TANIMA 

;I. KOŞULLARI VE ŞEKLİ 

{{madde|numara=295}}Tanıma, babanın, nüfus memuruna veya mahkemeye yazılı başvurusu ya da resmi senette veya vasiyetnamesinde yapacağı beyanla olur.

Tanıma beyanında bulunan kimse küçük veya kısıtlı ise, veli veya vasisinin de rızası gereklidir.

Başka bir erkek ile soybağı bulunan çocuk, bu bağ geçersiz kılınmadıkça tanınamaz.

;II. BİLDİRİM 

{{madde|numara=296}}Beyanda bulunulan nüfus memuru, sulh hakimi, noter veya vasiyetnameyi açan hakim, tanımayı babanın ve çocuğun kayıtlı bulunduğu nüfus memurluklarına bildirir.

Çocuğun kayıtlı bulunduğu nüfus memurluğu da tanımayı çocuğa, anasına, çocuk vesayet altında ise vesayet makamına bildirir.

;III. İPTAL DAVASI 

;1. TANIYANIN DAVA HAKKI 

{{madde|numara=297}}Tanıyan, yanılma, aldatma veya korkutma sebebiyle tanımanın iptalini dava edebilir.

İptal davası anaya ve çocuğa karşı açılır.

;2. İLGİLİLERİN DAVA HAKKI 

;A. GENEL OLARAK 

{{madde|numara=298}}Ana, çocuk ve çocuğun ölümü halinde altsoyu, Cumhuriyet savcısı, Hazine ve diğer ilgililer tanımanın iptalini dava edebilirler.

Dava tanıyana, tanıyan ölmüşse mirasçılarına karşı açılır.

;B. İSPAT YÜKÜ 

{{madde|numara=299}}Davacı, tanıyanın baba olmadığını ispatla yükümlüdür.

Ana veya çocuk tarafından tanıyanın baba olmadığı iddiasıyla açılan iptal davasında ispat yükü, tanıyanın, gebe kalma döneminde ana ile cinsel ilişkide bulunduğuna ilişkin inandırıcı kanıtları göstermesinden sonra doğar.

;3. HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRELER 

{{madde|numara=300}}Tanıyanın dava hakkı, iptal sebebinin öğrenildiği veya korkunun etkisinin ortadan kalktığı tarihten başlayarak bir yıl ve her halde tanımanın üzerinden beş yıl geçmekle düşer.

İlgililerin dava hakkı, davacının tanımayı ve tanıyanın çocuğun babası olamayacağını öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl ve her halde tanımanın üzerinden beş yıl geçmekle düşer.

Çocuğun dava hakkı, ergin olmasından başlayarak bir yıl geçmekle düşer.

Yukarıdaki süreler geçtiği halde gecikmeyi haklı kılan sebep varsa, sebebin ortadan kalkmasından başlayarak bir ay içinde dava açılabilir.

;B. BABALIK HÜKMÜ 

;I. DAVA HAKKI 

{{madde|numara=301}}Çocuk ile baba arasındaki soybağının mahkemece belirlenmesini ana ve çocuk isteyebilirler.

Dava babaya, baba ölmüşse mirasçılarına karşı açılır.

Babalık davası, Cumhuriyet savcısına ve Hazineye; dava ana tarafından açılmışsa kayyıma; kayyım tarafından açılmışsa anaya ihbar edilir.

;II. KARİNE 

{{madde|numara=302}}Davalının, çocuğun doğumundan önceki üçyüzüncü gün ile yüzsekseninci gün arasında ana ile cinsel ilişkide bulunmuş olması, babalığa karine sayılır.

Bu sürenin dışında olsa bile fiili gebe kalma döneminde davalının ana ile cinsel ilişkide bulunduğu tespit edilirse aynı karine geçerli olur.

Davalı, çocuğun babası olmasının olanaksızlığını veya bir üçüncü kişinin baba olma olasılığının kendisininkinden daha fazla olduğunu ispatlarsa karine geçerliliğini kaybeder.

;III. HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRELER 

{{madde|numara=303}}Babalık davası, çocuğun doğumundan önce veya sonra açılabilir. Ananın dava hakkı, doğumdan başlayarak bir yıl geçmekle düşer.

Çocuğa doğumdan sonra kayyım atanmışsa, çocuk hakkında bir yıllık süre, atamanın kayyıma tebliği tarihinde; hiç kayyım atanmamışsa çocuğun ergin olduğu tarihte işlemeye başlar.

Çocuk ile başka bir erkek arasında soybağı ilişkisi varsa, bir yıllık süre bu ilişkinin ortadan kalktığı tarihte işlemeye başlar.

Bir yıllık süre geçtikten sonra gecikmeyi haklı kılan sebepler varsa, sebebin ortadan kalkmasından başlayarak bir ay içinde dava açılabilir.

;IV. ANANIN MALİ HAKLARI 

{{madde|numara=304}}Ana, babalık davası ile birlikte veya ayrı olarak baba veya mirasçılarından aşağıdaki giderlerin karşılanmasını isteyebilir:

1. Doğum giderleri,

2. Doğumdan önceki ve sonraki altışar haftalık geçim giderleri,

3. Gebelik ve doğumun gerektirdiği diğer giderler.

Çocuk ölü doğmuş olsa bile hakim, bu giderlerin karşılanmasına karar verebilir.

Üçüncü kişiler veya sosyal güvenlik kuruluşlarınca anaya yapılan ödemeler, hakkaniyet ölçüsünde tazminattan indirilir.

=== &lt;center&gt;Dördüncü Ayırım:&lt;br /&gt; Evlat Edinme&lt;/center&gt; ===

;A. KÜÇÜKLERİN EVLAT EDİNİLMESİ 

;I. GENEL KOŞULLARI 

{{madde|numara=305}}Bir küçüğün evlat edinilmesi, evlat edinen tarafından bir yıl süreyle bakılmış ve eğitilmiş olması koşuluna bağlıdır.

Evlat edinmenin her halde küçüğün yararına bulunması ve evlat edinenin diğer çocuklarının yararlarının hakkaniyete aykırı bir biçimde zedelenmemesi de gerekir.

;II. BİRLİKTE EVLAT EDİNME 

{{madde|numara=306}}Eşler, ancak birlikte evlat edinebilirler; evli olmayanlar birlikte evlat edinemezler.

Eşlerin en az beş yıldan beri evli olmaları veya otuz yaşını doldurmuş bulunmaları gerekir.

Eşlerden biri, en az iki yıldan beri evli olmaları veya kendisinin otuz yaşını doldurmuş bulunması koşuluyla diğerinin çocuğunu evlat edinebilir.

;III. TEK BAŞINA EVLAT EDİNME 

{{madde|numara=307}}Evli olmayan kişi otuz yaşını doldurmuş ise tek başına evlat edinebilir.

Otuz yaşını doldurmuş olan eş, diğer eşin ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksunluğu veya iki yılı aşkın süreden beri nerede olduğunun bilinmemesi ya da mahkeme kararıyla iki yılı aşkın süreden beri eşinden ayrı yaşamakta olması yüzünden birlikte evlat edinmesinin mümkün olmadığını ispat etmesi halinde, tek başına evlat edinebilir.

;IV. KÜÇÜĞÜN RIZASI VE YAŞI 

{{madde|numara=308}}Evlat edinilenin, evlat edinenden en az onsekiz yaş küçük olması şarttır.

Ayırt etme gücüne sahip olan küçük, rızası olmadıkça evlat edinilemez.

Vesayet altındaki küçük, ayırt etme gücüne sahip olup olmadığına bakılmaksızın vesayet dairelerinin izniyle evlat edinilebilir.

;V. ANA VE BABANIN RIZASI 

;1.ŞEKİL 

{{madde|numara=309}}Evlat edinme, küçüğün ana ve babasının rızasını gerektirir.

Rıza, küçüğün veya ana ve babasının oturdukları yer mahkemesinde sözlü veya yazılı olarak açıklanarak tutanağa geçirilir.

Verilen rıza, evlat edinenlerin adları belirtilmemiş veya evlat edinenler henüz belirlenmemiş olsa dahi geçerlidir.

;2. ZAMANI 

{{madde|numara=310}}Rıza, küçüğün doğumunun üzerinden altı hafta geçmeden önce verilemez.

Rıza, tutanağa geçirilme tarihinden başlayarak altı hafta içinde aynı usulle geri alınabilir.

Geri almadan sonra yeniden verilen rıza kesindir.

;3. RIZANIN ARANMAMASI 

;A. KOŞULLARI 

{{madde|numara=311 }}Aşağıdaki hallerde ana ve babadan birinin rızası aranmaz:

l. Kim olduğu veya uzun süreden beri nerede oturduğu bilinmiyorsa veya ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksun bulunuyorsa,

2. Küçüğe karşı özen yükümlülüğünü yeterince yerine getirmiyorsa. 

;B. KARAR 

{{madde|numara=312}}Küçük, gelecekte evlat edinilmek amacıyla bir kuruma yerleştirilir ve ana ve babadan birinin rızası eksik olursa, evlat edinenin veya evlat edinmede aracılık yapan kurumun istemi üzerine ve kural olarak küçüğün yerleştirilmesinden önce, onun oturduğu yer mahkemesi bu rızanın aranıp aranmamasına karar verir.

Diğer hallerde, bu konudaki karar evlat edinme işlemleri sırasında verilir.

Ana ve babadan birinin küçüğe karşı özen yükümlülüğünü yeterince yerine getirmemesi sebebiyle rızasının aranmaması halinde, bu konudaki karar kendisine yazılı olarak bildirilir.

;B. ERGİNLERİN VE KISITLILARIN EVLAT EDİNİLMESİ 

{{madde|numara=313}}(Değişik cümle: 03/07/2005-5399 S.K./1.mad) Evlât edinenin altsoyunun açık muvafakatiyle ergin veya kısıtlı aşağıdaki hallerde evlât edinilebilir.

1. Bedensel veya zihinsel özrü sebebiyle sürekli olarak yardıma muhtaç ve evlat edinen tarafından en az beş yıldan beri bakılıp gözetilmekte ise,

2. Evlat edinen tarafından, küçükken en az beş yıl süreyle bakılıp gözetilmiş ve eğitilmiş ise,

3. Diğer haklı sebepler mevcut ve evlat edinilen, en az beş yıldan beri evlat edinen ile aile halinde birlikte yaşamakta ise.

Evli bir kimse ancak eşinin rızasıyla evlat edinilebilir.

Bunlar dışında küçüklerin evlat edinilmesine ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanır.

;C. HÜKÜMLERİ 

{{madde|numara=314}}Ana ve babaya ait olan haklar ve yükümlülükler evlat edinene geçer.

Evlatlık, evlat edinenin mirasçısı olur.

Evlatlık küçük ise evlat edinenin soyadını alır. Evlat edinen isterse çocuğa yeni bir ad verebilir. Ergin olan evlatlık, evlat edinilme sırasında dilerse evlat edinenin soyadını alabilir.

Eşler tarafından birlikte evlat edinilen ve ayırt etme gücüne sahip olmayan küçüklerin nüfus kaydına ana ve baba adı olarak evlat edinen eşlerin adları yazılır.

Evlatlığın, miras ve başka haklarının zedelenmemesi, aile bağlarının devam etmesi için evlatlığın naklen geldiği aile kütüğü ile evlat edinenin aile kütüğü arasında her türlü bağ kurulur. Ayrıca evlatlıkla ilgili kesinleşmiş mahkeme kararı her iki nüfus kütüğüne işlenir.

Evlat edinme ile ilgili kayıtlar, belgeler ve bilgiler mahkeme kararı olmadıkça veya evlatlık istemedikçe hiçbir şekilde açıklanamaz.

;D. ŞEKİL VE USUL 

;I. GENEL OLARAK 

{{madde|numara=315}}Evlat edinme kararı, evlat edinenin oturma yeri; birlikte evlat edinmede eşlerden birinin oturma yeri mahkemesince verilir. Mahkeme kararıyla birlikte evlatlık ilişkisi kurulmuş olur.

Evlat edinme başvurusundan sonra evlat edinenin ölümü veya ayırt etme gücünü kaybetmesi, diğer koşullar bundan etkilenmediği takdirde evlat edinmeye engel olmaz.

Başvurudan sonra küçük ergin olursa, koşulları daha önceden yerine getirilmiş olmak kaydıyla küçüklerin evlat edinilmesine ilişkin hükümler uygulanır.

;II. ARAŞTIRMA 

{{madde|numara=316}}Evlat edinmeye, ancak esaslı sayılan her türlü durum ve koşulların kapsamlı biçimde araştırılmasından, evlat edinen ile edinilenin dinlenmelerinden ve gerektiğinde uzmanların görüşünün alınmasından sonra karar verilir.

Araştırmada özellikle evlat edinen ile edinilenin kişiliği ve sağlığı, karşılıklı ilişkileri, ekonomik durumları, evlat edinenin eğitme yeteneği, evlat edinmeye yönelten sebepler ve aile ilişkileri ile bakım ilişkilerindeki gelişmelerin açıklığa kavuşturulması gerekir.

Evlat edinenin altsoyu varsa, onların evlat edinme ile ilgili tavır ve düşünceleri de değerlendirilir.

;E. EVLATLIK İLİŞKİSİNİN KALDIRILMASI 

;I. SEBEPLERİ 

;1. RIZANIN BULUNMAMASI 

{{madde|numara=317}}Yasal sebep bulunmaksızın rıza alınmamışsa, rızası alınması gereken kişiler, küçüğün menfaati bunun sonucunda ağır biçimde zedelenmeyecekse, hakimden evlatlık ilişkisinin kaldırılmasını isteyebilirler.

;2. DİĞER NOKSANLIKLAR 

{{madde|numara=318}}Evlat edinme esasa ilişkin diğer noksanlıklardan biriyle sakatsa, Cumhuriyet savcısı veya her ilgili evlatlık ilişkisinin kaldırılmasını isteyebilir.

Noksanlıklar bu arada ortadan kalkmış veya sadece usule ilişkin olup ilişkinin kaldırılması evlatlığın menfaatini ağır biçimde zedeleyecek olursa, bu yola gidilemez.

;II. HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRE 

{{madde|numara=319}}Dava hakkı, evlatlık ilişkisinin kaldırılması sebebinin öğrenilmesinden başlayarak bir yıl ve her halde evlat edinme işleminin üzerinden beş yıl geçmekle düşer.

;F. EVLATLIK İŞLEMLERİNDE ARACILIK

{{madde|numara=320}}Küçüklerin evlat edinilmesine ilişkin aracılık faaliyetleri, ancak Bakanlar Kurulunca yetki verilen kurum ve kuruluşlarca yapılır.

Aracılık faaliyetlerinin yürütülmesine ilişkin hususlar tüzükle düzenlenir.

=== &lt;center&gt;Beşinci Ayırım:&lt;br /&gt; Soybağının Hükümleri&lt;/center&gt; ===

;A. SOYADI 

{{madde|numara=321}}Çocuk, ana ve baba evli ise ailenin; evli değilse ananın soyadını taşır. Ancak, ana önceki evliliğinden dolayı çifte soyadı taşıyorsa çocuk onun bekarlık soyadını taşır.

;B. KARŞILIKLI YÜKÜMLÜLÜKLER 

{{madde|numara=322}}Ana, baba ve çocuk, ailenin huzur ve bütünlüğünün gerektirdiği şekilde birbirlerine yardım etmek, saygı ve anlayış göstermek ve aile onurunu gözetmekle yükümlüdürler.

;C. ÇOCUK İLE KİŞİSEL İLİŞKİ 

;I. ANA VE BABA İLE 

;1. KURAL 

{{madde|numara=323}}Ana ve babadan her biri, velayeti altında bulunmayan veya kendisine bırakılmayan çocuk ile uygun kişisel ilişki kurulmasını isteme hakkına sahiptir.

;2. SINIRLARI 

{{madde|numara=324}}Ana ve babadan her biri, diğerinin çocuk ile kişisel ilişkisini zedelemekten, çocuğun eğitilmesi ve yetiştirilmesini engellemekten kaçınmakla yükümlüdür.

Kişisel ilişki sebebiyle çocuğun huzuru tehlikeye girer veya ana ve baba bu haklarını birinci fıkrada öngörülen yükümlülüklerine aykırı olarak kullanırlar veya çocuk ile ciddi olarak ilgilenmezler ya da diğer önemli sebepler varsa, kişisel ilişki kurma hakkı reddedilebilir veya kendilerinden alınabilir.

;II. ÜÇÜNCÜ KİŞİLER İLE 

{{madde|numara=325}}Olağanüstü haller mevcutsa, çocuğun menfaatine uygun düştüğü ölçüde çocuk ile kişisel ilişki kurulmasını isteme hakkı diğer kişilere, özellikle hısımlarına da tanınabilir.

Ana ve baba için öngörülen sınırlamalar üçüncü kişiler için kıyas yoluyla uygulanır.

;III. YETKİ 

{{madde|numara=326}}Kişisel ilişki kurulmasıyla ilgili bütün düzenlemelerde çocuğun oturduğu yer mahkemesi de yetkilidir.

Boşanmaya ve evlilik birliğinin korunmasına ilişkin yetki kuralları saklıdır.

Çocuk ile kişisel ilişkiye yönelik bir düzenleme yapılıncaya kadar, velayet hakkına sahip veya çocuk kendisine bırakılmış kişinin rızası dışında kişisel ilişki kurulamaz.

;D. ÇOCUKLARIN BAKIM VE EĞİTİM GİDERLERİNİ KARŞILAMA 

;I. KAPSAMI 

{{madde|numara=327}}Çocuğun bakımı, eğitimi ve korunması için gerekli giderler ana ve baba tarafından karşılanır.

Ana ve baba, yoksul oldukları veya çocuğun özel durumu olağanüstü harcamalar yapılmasını gerektirdiği takdirde ya da olağan dışı herhangi bir sebebin varlığı halinde, hakimin izniyle çocuğun mallarından onun bakım ve eğitimine yetecek belli bir miktar sarfedebilirler.

;II. SÜRESİ 

{{madde|numara=328}}Ana ve babanın bakım borcu, çocuğun ergin olmasına kadar devam eder.

Çocuk ergin olduğu halde eğitimi devam ediyorsa, ana ve baba durum ve koşullara göre kendilerinden beklenebilecek ölçüde olmak üzere, eğitimi sona erinceye kadar çocuğa bakmakla yükümlüdürler.

;III. DAVA HAKKI 

{{madde|numara=329}}Küçüğe fiilen bakan ana veya baba, diğerine karşı çocuk adına nafaka davası açabilir.

Ayırt etme gücüne sahip olmayan küçük için gereken hallerde nafaka davası, atanacak kayyım veya vasi tarafından da açılabilir.

Ayırt etme gücüne sahip olan küçük de nafaka davası açabilir.

;IV. NAFAKA MİKTARININ TAKDİRİ 

{{madde|numara=330}}Nafaka miktarı, çocuğun ihtiyaçları ile ana ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri dikkate alınarak belirlenir. Nafaka miktarının belirlenmesinde çocuğun gelirleri de göz önünde bulundurulur.

Nafaka her ay peşin olarak ödenir.

Hakim istem halinde, irat biçiminde ödenmesine karar verilen nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir.

;V. DURUMUN DEĞİŞMESİ 

{{madde|numara=331}}Durumun değişmesi halinde hakim, istem üzerine nafaka miktarını yeniden belirler veya nafakayı kaldırır.

;VI. GEÇİCİ ÖNLEMLER 

;1. GENEL OLARAK 

{{madde|numara=332}}Nafaka davası açılınca hakim, davacının istemi üzerine dava süresince gerekli olan önlemleri alır.

Soybağı tespit edilirse, davalının, uygun nafaka miktarını depo etmesine veya geçici olarak ödemesine karar verilebilir.

;2. BABALIĞIN TESPİTİNDEN ÖNCE 

{{madde|numara=333}}Babalık davası ile birlikte nafaka istenir ve hakim, babalık olasılığını kuvvetli bulursa, hükümden önce çocuğun ihtiyaçları için uygun bir nafakaya karar verebilir.

;VII. GÜVENCE VERİLMESİ 

{{madde|numara=334}}Ana ve baba nafaka yükümlülüklerini sürekli olarak ve ısrarla yerine getirmezlerse ya da kaçma hazırlığı içinde bulundukları, mallarını gelişigüzel harcadıkları veya heba ettikleri kabul edilebilirse hakim, gelecekteki nafaka yükümlülüklerine ilişkin olarak uygun bir güvencenin sağlanmasına veya gerektiğinde diğer önlemlerin alınmasına karar verebilir.

=== &lt;center&gt;Altıncı Ayırım:&lt;br /&gt; Velayet&lt;/center&gt; ===

;A. GENEL OLARAK 

;I. KOŞULLAR 

{{madde|numara=335}}Ergin olmayan çocuk, ana ve babasının velayeti altındadır. Yasal sebep olmadıkça velayet ana ve babadan alınamaz.

Hakim vasi atanmasına gerek görmedikçe, kısıtlanan ergin çocuklar da ana ve babanın velayeti altında kalırlar.

;II. ANA VE BABA EVLİ İSE 

{{madde|numara=336}}Evlilik devam ettiği sürece ana ve baba velayeti birlikte kullanırlar.

Ortak hayata son verilmiş veya ayrılık hali gerçekleşmişse hakim, velayeti eşlerden birine verebilir.

Velayet, ana ve babadan birinin ölümü halinde sağ kalana, boşanmada ise çocuk kendisine bırakılan tarafa aittir.

;III. ANA VE BABA EVLİ DEĞİLSE 

{{madde|numara=337}}Ana ve baba evli değilse velayet anaya aittir.

Ana küçük, kısıtlı veya ölmüş ya da velayet kendisinden alınmışsa hakim, çocuğun menfaatine göre, vasi atar veya velayeti babaya verir.

;IV. ÜVEY ÇOCUKLAR 

{{madde|numara=338}}Eşler, ergin olmayan üvey çocuklarına da özen ve ilgi göstermekle yükümlüdürler.

Kendi çocuğu üzerinde velayeti kullanan eşe diğer eş uygun bir şekilde yardımcı olur; durum ve koşullar zorunlu kıldığı ölçüde çocuğun ihtiyaçları için onu temsil eder.

;B. VELAYETİN KAPSAMI 

;I. GENEL OLARAK 

{{madde|numara=339}}Ana ve baba, çocuğun bakım ve eğitimi konusunda onun menfaatini göz önünde tutarak gerekli kararları alır ve uygularlar.

Çocuk, ana ve babasının sözünü dinlemekle yükümlüdür.

Ana ve baba, olgunluğu ölçüsünde çocuğa hayatını düzenleme olanağı tanırlar; önemli konularda olabildiğince onun düşüncesini göz önünde tutarlar.

Çocuk, ana ve babasının rızası dışında evi terkedemez ve yasal sebep olmaksızın onlardan alınamaz.

Çocuğun adını ana ve babası koyar.

;II. EĞİTİM 

{{madde|numara=340}}Ana ve baba, çocuğu olanaklarına göre eğitirler ve onun bedensel, zihinsel, ruhsal, ahlaki ve toplumsal gelişimini sağlar ve korurlar.

Ana ve baba çocuğa, özellikle bedensel ve zihinsel özürlü olanlara, yetenek ve eğilimlerine uygun düşecek ölçüde, genel ve mesleki bir eğitim sağlarlar.

;III. DİNİ EĞİTİM 

{{madde|numara=341}}Çocuğun dini eğitimini belirleme hakkı ana ve babaya aittir.

Ana ve babanın bu konudaki haklarını sınırlayacak her türlü sözleşme geçersizdir.

Ergin, dinini seçmekte özgürdür.

;IV. ÇOCUĞUN TEMSİL EDİLMESİ 

{{madde|numara=342}}Ana ve baba, velayetleri çerçevesinde üçüncü kişilere karşı çocuklarının yasal temsilcisidirler.

İyiniyetli üçüncü kişiler, eşlerden her birinin diğerinin rızasıyla işlem yaptığını varsayabilirler.

Vesayet makamlarının iznine bağlı hususlar dışında kısıtlıların temsiline ilişkin hükümler velayetteki temsilde de uygulanır.

;V. ÇOCUĞUN FİİL EHLİYETİ 

{{madde|numara=343}}Velayet altındaki çocuğun fiil ehliyeti, vesayet altındaki kişinin ehliyeti gibidir.

Çocuk, borçlarından ana ve babanın çocuk malları üzerindeki haklarına bakılmaksızın kendi malvarlığı ile sorumludur.

;VI. ÇOCUĞUN AİLEYİ TEMSİL ETMESİ 

{{madde|numara=344}}Velayet altındaki çocuk, ayırt etme gücüne sahip ise ana ve babanın rızasıyla aile adına hukuki işlemler yapabilir; bu işlemlerden dolayı ana ve baba borç altına girer.

;VII. ÇOCUK İLE ANA VE BABA ARASINDAKİ HUKUKİ İŞLEMLER 

{{madde|numara=345}}Çocuk ile ana veya baba arasında ya da ana ve babanın menfaatine olarak çocuk ile üçüncü kişi arasında yapılacak bir hukuki işlemle çocuğun borç altına girebilmesi, bir kayyımın katılmasına ve hakimin onayına bağlıdır.

;C. ÇOCUĞUN KORUNMASI 

;I. KORUMA ÖNLEMLERİ 

{{madde|numara=346}}Çocuğun menfaati ve gelişmesi tehlikeye düştüğü takdirde, ana ve baba duruma çare bulamaz veya buna güçleri yetmezse hakim, çocuğun korunması için uygun önlemleri alır.

;II. ÇOCUKLARIN YERLEŞTİRİLMESİ 

{{madde|numara=347}}Çocuğun bedensel ve zihinsel gelişmesi tehlikede bulunur veya çocuk manen terk edilmiş halde kalırsa hakim, çocuğu ana ve babadan alarak bir aile yanına veya bir kuruma yerleştirebilir.

Çocuğun aile içinde kalması ailenin huzurunu onlardan katlanmaları beklenemeyecek derecede bozuyorsa ve durumun gereklerine göre başka çare de kalmamışsa, ana ve baba veya çocuğun istemi üzerine hakim aynı önlemleri alabilir.

Ana ve baba ile çocuğun ödeme gücü yoksa bu önlemlerin gerektirdiği giderler Devletçe karşılanır.

Nafakaya ilişkin hükümler saklıdır.

;III. VELAYETİN KALDIRILMASI 

;1. GENEL OLARAK 

{{madde|numara=348}}Çocuğun korunmasına ilişkin diğer önlemlerden sonuç alınamaz ya da bu önlemlerin yetersiz olacağı önceden anlaşılırsa, hakim aşağıdaki hallerde velayetin kaldırılmasına karar verir:

1) (Değişik bend: 01/07/2005-5378 S.K./38.mad) Ana ve babanın deneyimsizliği, hastalığı, başka bir yerde bulunması veya benzeri sebeplerden biriyle velayet görevini gereği gibi yerine getirememesi.

2. Ana ve babanın çocuğa yeterli ilgiyi göstermemesi veya ona karşı yükümlülüklerini ağır biçimde savsaklaması.

Velayet ana ve babanın her ikisinden kaldırılırsa çocuğa bir vasi atanır.

Kararda aksi belirtilmedikçe, velayetin kaldırılması mevcut ve doğacak bütün çocukları kapsar.

;2. ANA VEYA BABANIN YENİDEN EVLENMESİ HALİNDE 

{{madde|numara=349}}Velayete sahip ana veya babanın yeniden evlenmesi, velayetin kaldırılmasını gerektirmez. Ancak, çocuğun menfaati gerektirdiğinde velayet sahibi değiştirilebileceği gibi, durum ve koşullara göre velayet kaldırılarak çocuğa vasi de atanabilir.

;3. VELAYETİN KALDIRILMASI HALİNDE ANA VE BABANIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ 

{{madde|numara=350}}Velayetin kaldırılması halinde ana ve babanın çocuklarının bakım ve eğitim giderlerini karşılama yükümlülükleri devam eder.

Ana ve baba ile çocuğun ödeme gücü yoksa bu giderler Devletçe karşılanır.

Nafakaya ilişkin hükümler saklıdır.

;IV. DURUMUN DEĞİŞMESİ 

{{madde|numara=351}}Durumun değişmesi halinde, çocuğun korunmasına ilişkin önlemlerin yeni koşullara uydurulması gerekir.

Velayetin kaldırılmasını gerektiren sebep ortadan kalkmışsa hakim, resen ya da ana veya babanın istemi üzerine velayeti geri verir.

=== &lt;center&gt;Yedinci Ayırım:&lt;br /&gt; Çocuk Malları&lt;/center&gt; ===

;A. YÖNETİM 

;I. GENEL OLARAK 

{{madde|numara=352}}Ana ve baba, velayetleri devam ettiği sürece çocuğun mallarını yönetme hakkına sahip ve bununla yükümlüdürler; kural olarak hesap ve güvence vermezler.

Ana ve babanın yükümlülüklerini yerine getirmedikleri durumlarda hakim müdahale eder.

;II. EVLİLİK SONA ERİNCE 

{{madde|numara=353}}Evlilik sona erince velayet kendisinde kalan eş, hakime çocuğun malvarlığının dökümünü gösteren bir defter vermek ve bu malvarlığında veya yapılan yatırımlarda gerçekleşen önemli değişiklikleri bildirmek zorundadır.

;B. KULLANMA HAKKI 

{{madde|numara=354}}Ana ve baba, kusurları sebebiyle velayetleri kaldırılmadıkça, çocuğun mallarını kullanabilirler.

;C. GELİRLERİN SARFI 

{{madde|numara=355}}Ana ve baba, çocuk mallarının gelirlerini öncelikle çocuğun bakımı, yetiştirilmesi ve eğitimi için; hakkaniyete uyduğu ölçüde de aile ihtiyaçlarını karşılamak üzere sarfedebilirler.

Gelir fazlası, çocuk mallarına katılır.

;D. ÇOCUK MALLARININ KISMEN SARFI 

{{madde|numara=356}}Olağan ihtiyaçlar gerektirdiği ölçüde sermaye biçiminde ödemeler, tazminatlar ve benzeri edimler çocuğun bakımı için kısmen kullanılabilir.

Çocuğun bakımı, yetiştirilmesi ve eğitimi için zorunluluk varsa hakim, ana ve babaya belirlediği miktarlarda çocuğun diğer mallarına da başvurma yetkisini tanıyabilir.

;E. ÇOCUĞUN SERBEST MALLARI 

;I. KAZANDIRMALAR 

{{madde|numara=357}}Ana ve baba, faiz getiren yatırım veya tasarruf hesabı açılmak üzere ya da açıkça ana ve babanın kullanmaması koşuluyla çocuğa yapılan kazandırmaların gelirlerini kendi menfaatlerine sarfedemezler.

Kazandırmada bulunan kişi, kazandırma sırasında açıkça aksini öngörmedikçe, ana ve baba bunlar üzerinde yönetim hakkına sahiptir.

;II. SAKLI PAY 

{{madde|numara=358}}Ölüme bağlı tasarruf yoluyla çocuğun saklı payı ana ve babanın yönetimi dışında bırakılabilir.

Mirasbırakan yönetimi bir üçüncü kişiye bırakmışsa, tasarrufunda bu kişinin belirli zamanlarda sulh hakimine hesap vermesini öngörebilir.

;III. MESLEK VEYA SANAT İÇİN VERİLEN MAL VE KİŞİSEL KAZANÇ 

{{madde|numara=359}}Ana ve baba tarafından bir meslek veya sanat ile uğraşması için çocuğa kendi malından verilen kısmın veya kendi kişisel kazancının yönetimi ve bunlardan yararlanma hakkı çocuğa aittir.

Çocuğun evde ana ve babasıyla birlikte yaşaması halinde, ana ve baba ondan kendisinin bakımı için uygun bir katkıda bulunmasını isteyebilirler.

;F. ÇOCUK MALLARININ KORUNMASI 

;I. ÖNLEMLER 

{{madde|numara=360}}Ana ve baba, çocuğun mallarını yönetmekte her ne sebeple olursa olsun yeterince özen göstermezlerse hakim, malların korunması için uygun önlemleri alır.

Hakim, özellikle malların yönetimi konusunda talimat verebilir; belirli zamanlarda verilen bilgi ve hesabı yeterli görmezse, malların tevdi edilmesine veya güvence gösterilmesine karar verebilir.

;II. YÖNETİMİN ANA VE BABADAN ALINMASI 

{{madde|numara=361}}Çocuğun mallarının tehlikeye düşmesi başka bir şekilde önlenemiyorsa hakim, yönetimin bir kayyıma devredilmesine karar verebilir.

Çocuğun, yönetimi ana ve babaya ait olmayan malları tehlikeye düştüğünde hakim, aynı önlemlerin alınmasını kararlaştırabilir.

Çocuk mallarının gelirlerinin veya bu mallardan ayrılmış belirli miktarların kanuna uygun şekilde sarfedileceğinden kuşku duyulursa hakim, bunların da yönetimini bir kayyıma bırakabilir.

;G. YÖNETİMİN SONA ERMESİ 

;I. MALLARIN DEVRİ 

{{madde|numara=362}}Ana ve baba, velayetleri veya yönetim hakları sona erince, çocuğun mallarını, hesabıyla birlikte ergin çocuğa, vasisine veya kayyıma devrederler.

;II. ANA VE BABANIN SORUMLULUĞU 

{{madde|numara=363}}Ana ve baba, çocuk mallarının geri verilmesinde vekil gibi sorumludurlar.

Dürüstlük kuralına uygun olarak başkasına devrettikleri malların yerine sadece aldıkları karşılığı geri vermekle yükümlüdürler.

Kanuna uygun olarak çocuk veya aile için yaptıkları harcamalardan dolayı tazminatla yükümlü tutulmazlar.

== &lt;center&gt;İkinci Bölüm:&lt;br /&gt; Aile&lt;/center&gt; ==
=== &lt;center&gt;Birinci Ayırım:&lt;br /&gt; Nafaka Yükümlülüğü&lt;/center&gt; ===

;A. NAFAKA YÜKÜMLÜLERİ 

{{madde|numara=364}}Herkes, yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan üstsoyu ve altsoyu ile kardeşlerine nafaka vermekle yükümlüdür.

Kardeşlerin nafaka yükümlülükleri, refah içinde bulunmalarına bağlıdır.

Eş ile ana ve babanın bakım borçlarına ilişkin hükümler saklıdır.

;B. DAVA HAKKI 

{{madde|numara=365}}Nafaka davası, mirasçılıktaki sıra göz önünde tutularak açılır.

Dava, davacının geçinmesi için gerekli ve karşı tarafın mali gücüne uygun bir yardım isteminden ibarettir.

Nafakanın, yükümlülerin bir veya bir kaçından istenmesi hakkaniyete aykırıysa hakim, onların nafaka yükümlülüğünü azaltabilir veya kaldırabilir.

Dava, nafaka alacaklısına bakmakta olan resmi veya kamuya yararlı kurumlar tarafından da açılabilir.

Hakim, istem halinde, irat biçiminde ödenmesine karar verilen nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir.

Yetkili mahkeme, taraflardan birinin yerleşim yeri mahkemesidir.

;C. KORUNMAYA MUHTAÇ KİŞİLER 

{{madde|numara=366}}Korunmaya muhtaç kişilerin bakımı, bununla yükümlü kurumlar tarafından sağlanır. Bu kurumlar, yaptıkları masrafları nafaka yükümlüsü hısımlardan isteyebilirler.

=== &lt;center&gt;İkinci Ayırım:&lt;br /&gt; Ev Düzeni&lt;/center&gt; ===

;A. KOŞULLARI 

{{madde|numara=367}}Aile halinde yaşayan birden çok kimsenin oluşturduğu topluluğun kanuna, sözleşmeye veya örfe göre belirlenen bir ev başkanı varsa, evi yönetme yetkisi ona ait olur.

Evi yönetme yetkisi, kan veya kayın hısımlığı, işçilik, çıraklık veya benzeri sebeplerle ya da koruma ve gözetme ilişkisi içinde ev halkı olarak bir arada yaşayanların hepsini kapsar.
;B. HÜKÜMLERİ

;I. EV DÜZENİ VE GÖZETİM 

{{madde|numara=368}}Birlikte yaşayan kimseler evin düzenine tabidir. Bu düzenin kuruluşunda ev halkından her birinin yararı adil biçimde gözetilir.

Ev halkının her biri, özellikle öğrenimi, eğitimi, dini inançları, meslek ve sanatı için gerekli özgürlükten yararlanır.

Ev başkanı, birlikte yaşayanların evdeki eşyasını özenle korumak ve güvenlik altında bulundurmakla yükümlüdür.

;II. SORUMLULUK 

{{madde|numara=369}}Ev başkanı, ev halkından olan küçüğün, kısıtlının, akıl hastalığı veya akıl zayıflığı bulunan kişinin verdiği zarardan, alışılmış şekilde durum ve koşulların gerektirdiği dikkatle onu gözetim altında bulundurduğunu veya bu dikkat ve özeni gösterseydi dahi zararın meydana gelmesini engelleyemeyeceğini ispat etmedikçe sorumludur.

Ev başkanı, ev halkından akıl hastalığı veya akıl zayıflığı bulunanların kendilerini ya da başkalarını tehlikeye veya zarara düşürmemeleri için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür.

Zorunluluk halinde gerekli önlemlerin alınmasını yetkili makamdan ister.

;III. ALTSOYUN DENKLEŞTİRME ALACAĞI 

;1. KOŞULLARI 

{{madde|numara=370}}Ana ve baba veya büyük ana ve baba ile birlikte yaşayan ve emeklerini ya da gelirlerini aileye özgüleyen ergin altsoylar, buna karşılık uygun bir bedel isteyebilirler.

Uyuşmazlık halinde hakim, bedelin miktarı, güvence altına alınması ve ödeme şekli hakkında karar verir.

;2. İSTENMESİ 

{{madde|numara=371}}Altsoy, bu bedeli borçlunun ölümü halinde isteyebilir.

Alacaklı, bu alacağını borçlunun sağlığında, birlikte yaşamanın sona ermesi veya işletmenin el değiştirmesi, borçluya karşı icra takibi yapılması veya onun iflası hallerinde de isteyebilir.

Bu alacak zamanaşımına uğramaz. Fakat en geç borçlunun terekesinin taksimi anına kadar istenebilir.

=== &lt;center&gt;Üçüncü Ayırım:&lt;br /&gt; Aile Malları&lt;/center&gt; ===

;A. AİLE VAKFI 

{{madde|numara=372}}Aile bireylerinin eğitim ve öğrenimleri, donanım ve desteklenmeleri ve bunlara benzer amaçların gerektirdiği harcamaların yapılması için kişiler hukuku ve miras hukuku hükümleri uyarınca aile vakfı kurulabilir.

Bir malın veya hakkın başkalarına geçmemek üzere aynı soydan gelenlere kuşaktan kuşağa kalacak şekilde özgülenmesi yasaktır. Böyle bir özgülenme, vakıf kurma yoluyla da yapılamaz.

;B. AİLE MALLARI ORTAKLIĞI 

;I. OLUŞUMU

;1. KOŞULLARI 

{{madde|numara=373}}Hısımlar, kendilerine geçen mirasın tamamı veya bir bölümüyle ya da ortaya başka mallar koymak suretiyle aralarında bir aile malları ortaklığı kurabilirler.

;2. ŞEKİL 

{{madde|numara=374}}Aile malları ortaklığı sözleşmesinin resmi şekilde yapılması ve bütün ortakların veya temsilcilerinin imzalarını taşıması gerekir.

;II. SÜRE 

{{madde|numara=375}}Aile malları ortaklığı, belirli veya belirsiz süre için kurulabilir. Süre belirlenmediği takdirde ortaklardan her biri, altı ay önceden bildirmek koşuluyla ortaklıktan çıkabilir.

Bu bildirim, tarımsal işletme ile ilgili bir ortaklıkta, ancak ürünlerin yetiştiği yere göre olağan hasat mevsiminin sonu için geçerlidir.

;III. HÜKMÜ 

;1. ELBİRLİĞİ İLE İŞLETME 

{{madde|numara=376}}Aile malları ortaklığı, ortakları elbirliği ile iktisadi faaliyette bulunmak üzere birleştirir.

Aksi kararlaştırılmış olmadıkça, ortaklardan her biri eşit hakka sahiptir.

Ortaklar, ortaklık devam ettiği sürece paylarını isteyemeyecekleri gibi, bu payları üzerinde tasarruf işlemleri de yapamazlar.

;2. YÖNETİM VE TEMSİL 

;A. GENEL OLARAK 

{{madde|numara=377}}Aile malları ortaklığı, tüm ortakların elbirliği ile yönetilir.

Ortaklardan her biri, olağan yönetim işlerini diğer ortakların katılmasına gerek olmaksızın yapabilir.

;B. YÖNETİCİNİN YETKİSİ 

{{madde|numara=378}}Ortaklar, içlerinden birini ortaklığa yönetici olarak atayabilirler.

Yönetici, ortaklığı yönetir ve ortaklıkla ilgili işlemlerde onu temsil eder.

Ortaklığı kimin temsil edeceği ticaret siciline kaydedilmiş olmadıkça diğer ortakların temsil yetkisi bulunmadığı iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez.

;3. ORTAK MALLAR VE KİŞİSEL MALLAR 

{{madde|numara=379}}Ortaklar, ortaklığa giren malların elbirliği halinde malikidirler.

Ortaklar, ortaklığın borçlarından müteselsil olarak sorumludurlar.

Ortakların, ortaklık dışında bıraktıkları mallar ile aksi kararlaştırılmış olmadıkça, ortaklığın devamı sırasında miras yoluyla veya herhangi bir şekilde karşılıksız kazanma yoluyla edindikleri mallar, onların kişisel mallarıdır.

;IV. ORTAKLIĞIN SONA ERMESİ 

;1. SEBEPLERİ 

{{madde|numara=380}}Aşağıdaki hallerde ortaklık sona erer:

1. Bütün ortakların anlaşması veya feshin bildirilmesiyle,

2. Ortaklık süresi açıkça veya örtülü olarak uzatılmadığı takdirde sürenin bitmesiyle,

3. Ortaklardan birinin payının haczedilmesi ve satışının istenmesiyle,

4. Ortaklardan birinin iflasıyla,

5. Ortaklardan birinin haklı sebebe dayanan istemiyle.

;2. FESİH BİLDİRİMİ, ÖDEMEDEN ACİZ, EVLENME 

{{madde|numara=381}}Ortaklardan biri feshi bildirir veya iflas ederse ya da bir ortağın haczedilmiş payının satışı istenirse, öteki ortaklar, ayrılan ortağın veya alacaklılarının haklarını ödeyerek ortaklığı kendi aralarında sürdürebilirler.

Evlenen ortak, fesih bildirimine gerek olmaksızın ortaklıktaki hakkının kendisine ödenmesini isteyebilir.

;3. ÖLÜM 

{{madde|numara=382}}Ortaklardan birinin ölümü halinde onun ortaklığa dahil olmayan mirasçıları, ancak ölen ortağa düşen payın karşılığının kendilerine ödenmesini isteyebilirler.

Ölen ortak mirasçı olarak altsoyunu bırakmışsa, bunlar öbür ortakların rızası ile onun yerine ortaklığa girebilirler.

;4. PAYLAŞMA KURALLARI 

{{madde|numara=383}}Ortaklık mallarının paylaşılması veya ayrılan ortağın payının hesaplanması, ortaklık mallarının paylaşma veya ayrılma zamanındaki değerine ve durumuna göre yapılır.

Paylaşma ve hesaplaşma uygun olmayan bir zamanda istenemez.

;V. KAZANÇ PAYLI AİLE MALLARI ORTAKLIĞI 

;1. KONUSU 

{{madde|numara=384}}Ortaklar, aralarında yapacakları sözleşmeyle, yıllık kazançtan kendilerine belli bir pay verilmesi kaydıyla ortaklığın temsilini ve ortaklığın mallarının işletilmesini içlerinden birine bırakabilirler.

Bu pay, anlaşmayla belirlenmemişse, ortaklık mallarının uygun derecede uzun bir dönemdeki kazancın ortalama miktarı ile işleten ortağın çalışması ve yaptığı harcama göz önünde tutularak adil bir biçimde belirlenir.

;2. ÖZEL SONA ERDİRME SEBEPLERİ 

{{madde|numara=385}}İşletme ve temsili üzerine alan ortak, malları gereği gibi işletmediği veya yükümlülüklerini yerine getirmediği takdirde, ortakların ortaklığın feshini isteme hakları vardır.

Ortaklardan birinin, haklı sebeplere dayanarak istemde bulunması üzerine hakim, mirastaki paylaşma kurallarını göz önünde bulundurarak, bu ortağın işletme ve temsili üzerine alan ortakla birlikte yönetime ve ortaklık mallarından yararlanmaya katılmasına karar verebilir.

Ortakların elbirliği ile işlettikleri ortaklığa ilişkin kurallar, kazanç paylı aile malları ortaklığında da uygulanır.

;C. AİLE YURDU 

;I. GENEL OLARAK 

{{madde|numara=386}}Konutlar, tarıma veya sanayiye elverişli taşınmazlar, eklentileriyle birlikte aile yurdu haline getirilebilir.

;II. KURULMASI 

;1. KOŞULLARI 

{{madde|numara=387}}Aile yurdu haline getirilecek taşınmazların büyüklüğü, üzerindeki rehin haklarına ve malikin diğer mallarına bakılmaksızın, bir ailenin normal geçimine ve barınmasına yetecek ölçüden fazla olamaz.

Mahkemece haklı sebeplere dayanılarak geçici bir istisna kabul edilmiş olmadıkça malikin, taşınmazı veya üzerindeki tesisi kendisinin işletmesi ya da konutta oturması zorunludur.

;2. USUL VE ŞEKİL 

;A. İLAN 

{{madde|numara=388}}Alacaklılar ve aile yurdu kurulması yüzünden haklarının zedelenmesi ihtimali bulunan kişiler, kuruluştan önce mahkemece yapılan ilanla itirazlarını iki ay içinde bildirmeye çağrılırlar.

Durum, alacakları taşınmaz rehniyle güvenceye bağlanmış olanlara ve hacizli alacaklılara ayrıca bildirilir.

;B. ÜÇÜNCÜ KİŞİLERİN HAKLARININ KORUNMASI 

{{madde|numara=389}}Aile yurdu haline getirilecek taşınmazda yurt olabilmesi için gerekli koşullar bulunur ve yurdun kurulmasına üçüncü kişiler itiraz etmez veya itirazın haksız olduğu anlaşılırsa, mahkeme kuruluşa izin verir.

Süresi içinde itiraz eden alacaklıların ilgilerinin kesildiği ispat edilmedikçe veya taşınmaz üzerinde bulunan rehin ve hacizler kaldırılmadıkça, aile yurdu kurulmasına izin verilemez. Borç, itiraz eden veya rehinli alacaklı lehine vadeye bağlı olsa bile, aile yurdu kurmak isteyen borçlu hemen ödemede bulunabilir.

;C. TAPU KÜTÜĞÜNE ŞERH VERİLMESİ 

{{madde|numara=390}}Bir taşınmazın aile yurdu haline getirilmesi, ancak izne ilişkin mahkeme kararının o taşınmazın tapu kütüğüne şerh verilmesiyle mümkün olur; bu husus mahkemece ilan edilir.

;III. SONUÇLARI 

;1. TASARRUF HAKKININ SINIRLANMASI 

{{madde|numara=391}}Aile yurdu haline getirilen taşınmazlar devrolunamaz, rehnedilemez ve kiraya verilemez.

Aile yurdu ve eklentileri hakkında, mahkeme eliyle yönetim hali saklı kalmak kaydıyla, cebri icra yoluna başvurulamaz.

;2. KAN HISIMLARININ AİLE YURDUNA ALINMASI 

{{madde|numara=392}}Malikin, yoksulluğu sebebiyle aile yurduna alınmaya muhtaç bulunan ve kabullerine engel olacak durumları olmayan üstsoyunu, altsoyunu ve kardeşlerini yurda kabul etmesine mahkemece karar verilebilir.

;3. MALİKİN ÖDEMEDE ACZE DÜŞMESİ 

{{madde|numara=393}}Malik borçlarını ödemede acze düşerse, aile yurdunu yönetmek üzere mahkemece bir yönetici atanır.

Yönetici, yurdu amacına ve alacaklıların menfaatlerine uygun biçimde yönetir.

Alacaklılar, haklarını aciz belgelerindeki tarih ve iflastaki sıraya göre alırlar.

;IV. SONA ERMESİ 

;1. MALİKİN ÖLÜMÜ HALİNDE 

{{madde|numara=394}}Malikin ölümünden sonra aile yurdunun devam edebilmesi, taşınmazın mirasçılara yurt olarak geçmesine ilişkin bir ölüme bağlı tasarrufun yapılmış olmasına bağlıdır.

Böyle bir tasarruf yoksa, malik ölünce tapu kütüğündeki yurda ilişkin şerh silinir.

;2. MALİKİN SAĞLIĞINDA 

{{madde|numara=395}}Malik sağlığında yurda son verebilir.

Bunun için malik, tapu kütüğündeki kaydı sildirmek üzere bir dilekçeyle mahkemeye başvurur; bu istem mahkemece ilan olunur.

İlan tarihinden başlayarak iki ay içinde bir itiraz yapılmaz veya yapılan itirazın haksızlığı anlaşılırsa, mahkeme kütükteki kaydın silinmesine izin verir.

----

{{kaynakça}} 

[[Kategori:Alt sayfalar]]</text>
      <sha1>qn7cbbvq76h0h6e12ldqmxu5srwirc7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>175460</id>
      <parentid>175459</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T12:04:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Prætor</username>
        <id>24168</id>
      </contributor>
      <comment>/* Birinci Ayırım: Genel Hükümler */</comment>
      <origin>175460</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="47401" sha1="hwnidlh62qm37wju2vxe2z5hxousb8n" xml:space="preserve">{{çalışma var}}
{{eser başlığı|başlık=Türk Medeni Kanunu|bölüm=[[4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu/İkinci Kitap: Aile Hukuku|İkinci Kitap&lt;br /&gt;Aile Hukuku]]&lt;br /&gt;İkinci Kısım&lt;br /&gt;Hısımlık|önceki=[[4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu/İkinci Kitap: Aile Hukuku/Birinci Kısım: Evlilik Hukuku|Türk Medeni Kanunu&lt;br /&gt;İkinci Kitap&lt;br /&gt;Birinci Kısım&lt;br /&gt;Evlilik Hukuku]]|sonraki=[[4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu/İkinci Kitap: Aile Hukuku/Üçüncü Kısım: Vesayet|Türk Medeni Kanunu&lt;br /&gt;İkinci Kitap&lt;br /&gt;Üçüncü Kısım&lt;br /&gt;Vesayet]]|esersahibi=|notlar=}}

== &lt;center&gt;Birinci Bölüm:&lt;br /&gt; Soybağının Kurulması&lt;/center&gt; ==
=== &lt;center&gt;Birinci Ayırım:&lt;br /&gt; Genel Hükümler&lt;/center&gt; ===
;A. Genel olarak soybağının kurulması
{{madde|numara=282}}
{{fıkra|numara=1|metin=Çocuk ile ana arasında soybağı doğumla kurulur.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Çocuk ile baba arasında soybağı, ana ile evlilik, tanıma veya hakim hükmüyle kurulur.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Soybağı ayrıca evlat edinme yoluyla da kurulur.}}

;B. Davada yetki ve yargılama usulü
;I. Yetki
{{madde|numara=283}}
{{fıkra|numara=1|metin=Soybağına ilişkin davalar, taraflardan birinin dava veya doğum sırasındaki yerleşim yeri mahkemesinde açılır.}}

;II. Yargılama usulü
{{madde|numara=284}}
{{fıkra|numara=1|metin=Soybağına ilişkin davalarda, aşağıdaki kurallar saklı kalmak kaydıyla Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu uygulanır:{{bent|numara=1|metin=Hakim maddi olguları resen araştırır ve kanıtları serbestçe takdir eder.}}{{bent|numara=2|metin=Taraflar ve üçüncü kişiler, soybağının belirlenmesinde zorunlu olan ve sağlıkları yönünden tehlike yaratmayan araştırma ve incelemelere rıza göstermekle yükümlüdürler. Davalı, hakimin öngördüğü araştırma ve incelemeye rıza göstermezse, hakim, durum ve koşullara göre bundan beklenen sonucu, onun aleyhine doğmuş sayabilir.}}}}

=== &lt;center&gt;İkinci Ayırım:&lt;br /&gt; Kocanın Babalığı&lt;/center&gt; ===

;A. BABALIK KARİNESİ 

{{madde|numara=285}}Evlilik devam ederken veya evliliğin sona ermesinden başlayarak üçyüz gün içinde doğan çocuğun babası kocadır.

Bu süre geçtikten sonra doğan çocuğun kocaya bağlanması, ananın evlilik sırasında gebe kaldığının ispatıyla mümkündür.

Kocanın gaipliğine karar verilmesi halinde üçyüz günlük süre, ölüm tehlikesi veya son haber tarihinden işlemeye başlar.

;B. SOYBAĞININ REDDİ 

;I. DAVA HAKKI 

{{madde|numara=286}}Koca, soybağının reddi davasını açarak babalık karinesini çürütebilir. Bu dava ana ve çocuğa karşı açılır.

Çocuk da dava hakkına sahiptir. Bu dava ana ve kocaya karşı açılır.

;II. İSPAT 

;1. EVLİLİK İÇİNDE ANA RAHMİNE DÜŞME 

{{madde|numara=287}}Çocuk evlilik içinde ana rahmine düşmüşse davacı, kocanın baba olmadığını ispat etmek zorundadır.

Evlenmeden başlayarak en az yüzseksen gün geçtikten sonra ve evliliğin sona ermesinden başlayarak en fazla üçyüz gün içinde doğan çocuk evlilik içinde ana rahmine düşmüş sayılır.

;2. EVLENMEDEN ÖNCE VEYA AYRI YAŞAMA SIRASINDA ANA RAHMİNE DÜŞME 

{{madde|numara=288}}Çocuk, evlenmeden önce veya ayrı yaşama sırasında ana rahmine düşmüşse, davacının başka bir kanıt getirmesi gerekmez.

Ancak, gebe kalma döneminde kocanın karısı ile cinsel ilişkide bulunduğu konusunda inandırıcı kanıtlar varsa, kocanın babalığına ilişkin karine geçerliliğini korur.

;III. HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRELER

{{madde|numara=289}}Koca, davayı, doğumu ve baba olmadığını veya ananın gebe kaldığı sırada başka bir erkek ile cinsel ilişkide bulunduğunu öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl, her halde doğumdan başlayarak beş yıl içinde açmak zorundadır.

Çocuk, ergin olduğu tarihten başlayarak en geç bir yıl içinde dava açmak zorundadır.

Gecikme haklı bir sebebe dayanıyorsa, bir yıllık süre bu sebebin ortadan kalktığı tarihte işlemeye başlar.

;C. KARİNELERİN ÇAKIŞMASI 

{{madde|numara=290}}Çocuk evliliğin sona ermesinden başlayarak üçyüz gün içinde doğmuş ve ana da bu arada yeniden evlenmiş olursa, ikinci evlilikteki koca baba sayılır.

Bu karine çürütülürse ilk evlilikteki koca baba sayılır.

;D. DİĞER İLGİLİLERİN DAVA HAKKI 

{{madde|numara=291}}Dava açma süresinin geçmesinden önce kocanın ölmesi veya gaipliğine karar verilmesi ya da sürekli olarak ayırt etme gücünü kaybetmesi hallerinde kocanın altsoyu, anası, babası veya baba olduğunu iddia eden kişi, doğumu ve kocanın ölümünü, sürekli olarak ayırt etme gücünü kaybettiğini veya hakkında gaiplik kararı alındığını öğrenmelerinden başlayarak bir yıl içinde soybağının reddi davasını açabilir.

Ergin olmayan çocuğa atanacak kayyım, atama kararının kendisine tebliğinden başlayarak bir yıl, her halde doğumdan başlayarak beş yıl içinde soybağının reddi davasını açar.

Kocanın açacağı soybağının reddi davasına ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanır.

;E. SONRADAN EVLENME 

;I. KOŞULU 

{{madde|numara=292}}Evlilik dışında doğan çocuk, ana ve babasının birbiriyle evlenmesi halinde kendiliğinden evlilik içinde doğan çocuklara ilişkin hükümlere tabi olur.

;II. BİLDİRİM 

{{madde|numara=293}}Eşler, evlilik dışında doğmuş olan ortak çocuklarını, evlenme sırasında veya evlenmeden sonra, yerleşim yerlerindeki veya evlenmenin yapıldığı yerdeki nüfus memuruna bildirmek zorundadırlar.

Bildirimin yapılmamış olması, çocuğun evlilik içinde doğan çocuklara ilişkin hükümlere tabi olmasını engellemez.

Daha önce tanıma veya babalığa hükümle soybağı kurulmuş çocukların ana ve babası birbiriyle evlenince, nüfus memuru resen gerekli işlemi yapar.

;III. İTİRAZ VE İPTAL 

{{madde|numara=294}}Ana ve babanın yasal mirasçıları, çocuk ve Cumhuriyet savcısı sonradan evlenme yoluyla soybağının kurulmasına itiraz edebilirler. İtiraz eden, kocanın baba olmadığını ispatla yükümlüdür.

Çocuğun altsoyu da, çocuğun ölmüş ya da ayırt etme gücünü sürekli olarak kaybetmiş olması halinde itiraz hakkına sahiptir.

Tanımanın iptaline ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanır.

=== &lt;center&gt;Üçüncü Ayırım:&lt;br /&gt; Tanıma ve Babalık Hükmü ===

;A. TANIMA 

;I. KOŞULLARI VE ŞEKLİ 

{{madde|numara=295}}Tanıma, babanın, nüfus memuruna veya mahkemeye yazılı başvurusu ya da resmi senette veya vasiyetnamesinde yapacağı beyanla olur.

Tanıma beyanında bulunan kimse küçük veya kısıtlı ise, veli veya vasisinin de rızası gereklidir.

Başka bir erkek ile soybağı bulunan çocuk, bu bağ geçersiz kılınmadıkça tanınamaz.

;II. BİLDİRİM 

{{madde|numara=296}}Beyanda bulunulan nüfus memuru, sulh hakimi, noter veya vasiyetnameyi açan hakim, tanımayı babanın ve çocuğun kayıtlı bulunduğu nüfus memurluklarına bildirir.

Çocuğun kayıtlı bulunduğu nüfus memurluğu da tanımayı çocuğa, anasına, çocuk vesayet altında ise vesayet makamına bildirir.

;III. İPTAL DAVASI 

;1. TANIYANIN DAVA HAKKI 

{{madde|numara=297}}Tanıyan, yanılma, aldatma veya korkutma sebebiyle tanımanın iptalini dava edebilir.

İptal davası anaya ve çocuğa karşı açılır.

;2. İLGİLİLERİN DAVA HAKKI 

;A. GENEL OLARAK 

{{madde|numara=298}}Ana, çocuk ve çocuğun ölümü halinde altsoyu, Cumhuriyet savcısı, Hazine ve diğer ilgililer tanımanın iptalini dava edebilirler.

Dava tanıyana, tanıyan ölmüşse mirasçılarına karşı açılır.

;B. İSPAT YÜKÜ 

{{madde|numara=299}}Davacı, tanıyanın baba olmadığını ispatla yükümlüdür.

Ana veya çocuk tarafından tanıyanın baba olmadığı iddiasıyla açılan iptal davasında ispat yükü, tanıyanın, gebe kalma döneminde ana ile cinsel ilişkide bulunduğuna ilişkin inandırıcı kanıtları göstermesinden sonra doğar.

;3. HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRELER 

{{madde|numara=300}}Tanıyanın dava hakkı, iptal sebebinin öğrenildiği veya korkunun etkisinin ortadan kalktığı tarihten başlayarak bir yıl ve her halde tanımanın üzerinden beş yıl geçmekle düşer.

İlgililerin dava hakkı, davacının tanımayı ve tanıyanın çocuğun babası olamayacağını öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl ve her halde tanımanın üzerinden beş yıl geçmekle düşer.

Çocuğun dava hakkı, ergin olmasından başlayarak bir yıl geçmekle düşer.

Yukarıdaki süreler geçtiği halde gecikmeyi haklı kılan sebep varsa, sebebin ortadan kalkmasından başlayarak bir ay içinde dava açılabilir.

;B. BABALIK HÜKMÜ 

;I. DAVA HAKKI 

{{madde|numara=301}}Çocuk ile baba arasındaki soybağının mahkemece belirlenmesini ana ve çocuk isteyebilirler.

Dava babaya, baba ölmüşse mirasçılarına karşı açılır.

Babalık davası, Cumhuriyet savcısına ve Hazineye; dava ana tarafından açılmışsa kayyıma; kayyım tarafından açılmışsa anaya ihbar edilir.

;II. KARİNE 

{{madde|numara=302}}Davalının, çocuğun doğumundan önceki üçyüzüncü gün ile yüzsekseninci gün arasında ana ile cinsel ilişkide bulunmuş olması, babalığa karine sayılır.

Bu sürenin dışında olsa bile fiili gebe kalma döneminde davalının ana ile cinsel ilişkide bulunduğu tespit edilirse aynı karine geçerli olur.

Davalı, çocuğun babası olmasının olanaksızlığını veya bir üçüncü kişinin baba olma olasılığının kendisininkinden daha fazla olduğunu ispatlarsa karine geçerliliğini kaybeder.

;III. HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRELER 

{{madde|numara=303}}Babalık davası, çocuğun doğumundan önce veya sonra açılabilir. Ananın dava hakkı, doğumdan başlayarak bir yıl geçmekle düşer.

Çocuğa doğumdan sonra kayyım atanmışsa, çocuk hakkında bir yıllık süre, atamanın kayyıma tebliği tarihinde; hiç kayyım atanmamışsa çocuğun ergin olduğu tarihte işlemeye başlar.

Çocuk ile başka bir erkek arasında soybağı ilişkisi varsa, bir yıllık süre bu ilişkinin ortadan kalktığı tarihte işlemeye başlar.

Bir yıllık süre geçtikten sonra gecikmeyi haklı kılan sebepler varsa, sebebin ortadan kalkmasından başlayarak bir ay içinde dava açılabilir.

;IV. ANANIN MALİ HAKLARI 

{{madde|numara=304}}Ana, babalık davası ile birlikte veya ayrı olarak baba veya mirasçılarından aşağıdaki giderlerin karşılanmasını isteyebilir:

1. Doğum giderleri,

2. Doğumdan önceki ve sonraki altışar haftalık geçim giderleri,

3. Gebelik ve doğumun gerektirdiği diğer giderler.

Çocuk ölü doğmuş olsa bile hakim, bu giderlerin karşılanmasına karar verebilir.

Üçüncü kişiler veya sosyal güvenlik kuruluşlarınca anaya yapılan ödemeler, hakkaniyet ölçüsünde tazminattan indirilir.

=== &lt;center&gt;Dördüncü Ayırım:&lt;br /&gt; Evlat Edinme&lt;/center&gt; ===

;A. KÜÇÜKLERİN EVLAT EDİNİLMESİ 

;I. GENEL KOŞULLARI 

{{madde|numara=305}}Bir küçüğün evlat edinilmesi, evlat edinen tarafından bir yıl süreyle bakılmış ve eğitilmiş olması koşuluna bağlıdır.

Evlat edinmenin her halde küçüğün yararına bulunması ve evlat edinenin diğer çocuklarının yararlarının hakkaniyete aykırı bir biçimde zedelenmemesi de gerekir.

;II. BİRLİKTE EVLAT EDİNME 

{{madde|numara=306}}Eşler, ancak birlikte evlat edinebilirler; evli olmayanlar birlikte evlat edinemezler.

Eşlerin en az beş yıldan beri evli olmaları veya otuz yaşını doldurmuş bulunmaları gerekir.

Eşlerden biri, en az iki yıldan beri evli olmaları veya kendisinin otuz yaşını doldurmuş bulunması koşuluyla diğerinin çocuğunu evlat edinebilir.

;III. TEK BAŞINA EVLAT EDİNME 

{{madde|numara=307}}Evli olmayan kişi otuz yaşını doldurmuş ise tek başına evlat edinebilir.

Otuz yaşını doldurmuş olan eş, diğer eşin ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksunluğu veya iki yılı aşkın süreden beri nerede olduğunun bilinmemesi ya da mahkeme kararıyla iki yılı aşkın süreden beri eşinden ayrı yaşamakta olması yüzünden birlikte evlat edinmesinin mümkün olmadığını ispat etmesi halinde, tek başına evlat edinebilir.

;IV. KÜÇÜĞÜN RIZASI VE YAŞI 

{{madde|numara=308}}Evlat edinilenin, evlat edinenden en az onsekiz yaş küçük olması şarttır.

Ayırt etme gücüne sahip olan küçük, rızası olmadıkça evlat edinilemez.

Vesayet altındaki küçük, ayırt etme gücüne sahip olup olmadığına bakılmaksızın vesayet dairelerinin izniyle evlat edinilebilir.

;V. ANA VE BABANIN RIZASI 

;1.ŞEKİL 

{{madde|numara=309}}Evlat edinme, küçüğün ana ve babasının rızasını gerektirir.

Rıza, küçüğün veya ana ve babasının oturdukları yer mahkemesinde sözlü veya yazılı olarak açıklanarak tutanağa geçirilir.

Verilen rıza, evlat edinenlerin adları belirtilmemiş veya evlat edinenler henüz belirlenmemiş olsa dahi geçerlidir.

;2. ZAMANI 

{{madde|numara=310}}Rıza, küçüğün doğumunun üzerinden altı hafta geçmeden önce verilemez.

Rıza, tutanağa geçirilme tarihinden başlayarak altı hafta içinde aynı usulle geri alınabilir.

Geri almadan sonra yeniden verilen rıza kesindir.

;3. RIZANIN ARANMAMASI 

;A. KOŞULLARI 

{{madde|numara=311 }}Aşağıdaki hallerde ana ve babadan birinin rızası aranmaz:

l. Kim olduğu veya uzun süreden beri nerede oturduğu bilinmiyorsa veya ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksun bulunuyorsa,

2. Küçüğe karşı özen yükümlülüğünü yeterince yerine getirmiyorsa. 

;B. KARAR 

{{madde|numara=312}}Küçük, gelecekte evlat edinilmek amacıyla bir kuruma yerleştirilir ve ana ve babadan birinin rızası eksik olursa, evlat edinenin veya evlat edinmede aracılık yapan kurumun istemi üzerine ve kural olarak küçüğün yerleştirilmesinden önce, onun oturduğu yer mahkemesi bu rızanın aranıp aranmamasına karar verir.

Diğer hallerde, bu konudaki karar evlat edinme işlemleri sırasında verilir.

Ana ve babadan birinin küçüğe karşı özen yükümlülüğünü yeterince yerine getirmemesi sebebiyle rızasının aranmaması halinde, bu konudaki karar kendisine yazılı olarak bildirilir.

;B. ERGİNLERİN VE KISITLILARIN EVLAT EDİNİLMESİ 

{{madde|numara=313}}(Değişik cümle: 03/07/2005-5399 S.K./1.mad) Evlât edinenin altsoyunun açık muvafakatiyle ergin veya kısıtlı aşağıdaki hallerde evlât edinilebilir.

1. Bedensel veya zihinsel özrü sebebiyle sürekli olarak yardıma muhtaç ve evlat edinen tarafından en az beş yıldan beri bakılıp gözetilmekte ise,

2. Evlat edinen tarafından, küçükken en az beş yıl süreyle bakılıp gözetilmiş ve eğitilmiş ise,

3. Diğer haklı sebepler mevcut ve evlat edinilen, en az beş yıldan beri evlat edinen ile aile halinde birlikte yaşamakta ise.

Evli bir kimse ancak eşinin rızasıyla evlat edinilebilir.

Bunlar dışında küçüklerin evlat edinilmesine ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanır.

;C. HÜKÜMLERİ 

{{madde|numara=314}}Ana ve babaya ait olan haklar ve yükümlülükler evlat edinene geçer.

Evlatlık, evlat edinenin mirasçısı olur.

Evlatlık küçük ise evlat edinenin soyadını alır. Evlat edinen isterse çocuğa yeni bir ad verebilir. Ergin olan evlatlık, evlat edinilme sırasında dilerse evlat edinenin soyadını alabilir.

Eşler tarafından birlikte evlat edinilen ve ayırt etme gücüne sahip olmayan küçüklerin nüfus kaydına ana ve baba adı olarak evlat edinen eşlerin adları yazılır.

Evlatlığın, miras ve başka haklarının zedelenmemesi, aile bağlarının devam etmesi için evlatlığın naklen geldiği aile kütüğü ile evlat edinenin aile kütüğü arasında her türlü bağ kurulur. Ayrıca evlatlıkla ilgili kesinleşmiş mahkeme kararı her iki nüfus kütüğüne işlenir.

Evlat edinme ile ilgili kayıtlar, belgeler ve bilgiler mahkeme kararı olmadıkça veya evlatlık istemedikçe hiçbir şekilde açıklanamaz.

;D. ŞEKİL VE USUL 

;I. GENEL OLARAK 

{{madde|numara=315}}Evlat edinme kararı, evlat edinenin oturma yeri; birlikte evlat edinmede eşlerden birinin oturma yeri mahkemesince verilir. Mahkeme kararıyla birlikte evlatlık ilişkisi kurulmuş olur.

Evlat edinme başvurusundan sonra evlat edinenin ölümü veya ayırt etme gücünü kaybetmesi, diğer koşullar bundan etkilenmediği takdirde evlat edinmeye engel olmaz.

Başvurudan sonra küçük ergin olursa, koşulları daha önceden yerine getirilmiş olmak kaydıyla küçüklerin evlat edinilmesine ilişkin hükümler uygulanır.

;II. ARAŞTIRMA 

{{madde|numara=316}}Evlat edinmeye, ancak esaslı sayılan her türlü durum ve koşulların kapsamlı biçimde araştırılmasından, evlat edinen ile edinilenin dinlenmelerinden ve gerektiğinde uzmanların görüşünün alınmasından sonra karar verilir.

Araştırmada özellikle evlat edinen ile edinilenin kişiliği ve sağlığı, karşılıklı ilişkileri, ekonomik durumları, evlat edinenin eğitme yeteneği, evlat edinmeye yönelten sebepler ve aile ilişkileri ile bakım ilişkilerindeki gelişmelerin açıklığa kavuşturulması gerekir.

Evlat edinenin altsoyu varsa, onların evlat edinme ile ilgili tavır ve düşünceleri de değerlendirilir.

;E. EVLATLIK İLİŞKİSİNİN KALDIRILMASI 

;I. SEBEPLERİ 

;1. RIZANIN BULUNMAMASI 

{{madde|numara=317}}Yasal sebep bulunmaksızın rıza alınmamışsa, rızası alınması gereken kişiler, küçüğün menfaati bunun sonucunda ağır biçimde zedelenmeyecekse, hakimden evlatlık ilişkisinin kaldırılmasını isteyebilirler.

;2. DİĞER NOKSANLIKLAR 

{{madde|numara=318}}Evlat edinme esasa ilişkin diğer noksanlıklardan biriyle sakatsa, Cumhuriyet savcısı veya her ilgili evlatlık ilişkisinin kaldırılmasını isteyebilir.

Noksanlıklar bu arada ortadan kalkmış veya sadece usule ilişkin olup ilişkinin kaldırılması evlatlığın menfaatini ağır biçimde zedeleyecek olursa, bu yola gidilemez.

;II. HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRE 

{{madde|numara=319}}Dava hakkı, evlatlık ilişkisinin kaldırılması sebebinin öğrenilmesinden başlayarak bir yıl ve her halde evlat edinme işleminin üzerinden beş yıl geçmekle düşer.

;F. EVLATLIK İŞLEMLERİNDE ARACILIK

{{madde|numara=320}}Küçüklerin evlat edinilmesine ilişkin aracılık faaliyetleri, ancak Bakanlar Kurulunca yetki verilen kurum ve kuruluşlarca yapılır.

Aracılık faaliyetlerinin yürütülmesine ilişkin hususlar tüzükle düzenlenir.

=== &lt;center&gt;Beşinci Ayırım:&lt;br /&gt; Soybağının Hükümleri&lt;/center&gt; ===

;A. SOYADI 

{{madde|numara=321}}Çocuk, ana ve baba evli ise ailenin; evli değilse ananın soyadını taşır. Ancak, ana önceki evliliğinden dolayı çifte soyadı taşıyorsa çocuk onun bekarlık soyadını taşır.

;B. KARŞILIKLI YÜKÜMLÜLÜKLER 

{{madde|numara=322}}Ana, baba ve çocuk, ailenin huzur ve bütünlüğünün gerektirdiği şekilde birbirlerine yardım etmek, saygı ve anlayış göstermek ve aile onurunu gözetmekle yükümlüdürler.

;C. ÇOCUK İLE KİŞİSEL İLİŞKİ 

;I. ANA VE BABA İLE 

;1. KURAL 

{{madde|numara=323}}Ana ve babadan her biri, velayeti altında bulunmayan veya kendisine bırakılmayan çocuk ile uygun kişisel ilişki kurulmasını isteme hakkına sahiptir.

;2. SINIRLARI 

{{madde|numara=324}}Ana ve babadan her biri, diğerinin çocuk ile kişisel ilişkisini zedelemekten, çocuğun eğitilmesi ve yetiştirilmesini engellemekten kaçınmakla yükümlüdür.

Kişisel ilişki sebebiyle çocuğun huzuru tehlikeye girer veya ana ve baba bu haklarını birinci fıkrada öngörülen yükümlülüklerine aykırı olarak kullanırlar veya çocuk ile ciddi olarak ilgilenmezler ya da diğer önemli sebepler varsa, kişisel ilişki kurma hakkı reddedilebilir veya kendilerinden alınabilir.

;II. ÜÇÜNCÜ KİŞİLER İLE 

{{madde|numara=325}}Olağanüstü haller mevcutsa, çocuğun menfaatine uygun düştüğü ölçüde çocuk ile kişisel ilişki kurulmasını isteme hakkı diğer kişilere, özellikle hısımlarına da tanınabilir.

Ana ve baba için öngörülen sınırlamalar üçüncü kişiler için kıyas yoluyla uygulanır.

;III. YETKİ 

{{madde|numara=326}}Kişisel ilişki kurulmasıyla ilgili bütün düzenlemelerde çocuğun oturduğu yer mahkemesi de yetkilidir.

Boşanmaya ve evlilik birliğinin korunmasına ilişkin yetki kuralları saklıdır.

Çocuk ile kişisel ilişkiye yönelik bir düzenleme yapılıncaya kadar, velayet hakkına sahip veya çocuk kendisine bırakılmış kişinin rızası dışında kişisel ilişki kurulamaz.

;D. ÇOCUKLARIN BAKIM VE EĞİTİM GİDERLERİNİ KARŞILAMA 

;I. KAPSAMI 

{{madde|numara=327}}Çocuğun bakımı, eğitimi ve korunması için gerekli giderler ana ve baba tarafından karşılanır.

Ana ve baba, yoksul oldukları veya çocuğun özel durumu olağanüstü harcamalar yapılmasını gerektirdiği takdirde ya da olağan dışı herhangi bir sebebin varlığı halinde, hakimin izniyle çocuğun mallarından onun bakım ve eğitimine yetecek belli bir miktar sarfedebilirler.

;II. SÜRESİ 

{{madde|numara=328}}Ana ve babanın bakım borcu, çocuğun ergin olmasına kadar devam eder.

Çocuk ergin olduğu halde eğitimi devam ediyorsa, ana ve baba durum ve koşullara göre kendilerinden beklenebilecek ölçüde olmak üzere, eğitimi sona erinceye kadar çocuğa bakmakla yükümlüdürler.

;III. DAVA HAKKI 

{{madde|numara=329}}Küçüğe fiilen bakan ana veya baba, diğerine karşı çocuk adına nafaka davası açabilir.

Ayırt etme gücüne sahip olmayan küçük için gereken hallerde nafaka davası, atanacak kayyım veya vasi tarafından da açılabilir.

Ayırt etme gücüne sahip olan küçük de nafaka davası açabilir.

;IV. NAFAKA MİKTARININ TAKDİRİ 

{{madde|numara=330}}Nafaka miktarı, çocuğun ihtiyaçları ile ana ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri dikkate alınarak belirlenir. Nafaka miktarının belirlenmesinde çocuğun gelirleri de göz önünde bulundurulur.

Nafaka her ay peşin olarak ödenir.

Hakim istem halinde, irat biçiminde ödenmesine karar verilen nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir.

;V. DURUMUN DEĞİŞMESİ 

{{madde|numara=331}}Durumun değişmesi halinde hakim, istem üzerine nafaka miktarını yeniden belirler veya nafakayı kaldırır.

;VI. GEÇİCİ ÖNLEMLER 

;1. GENEL OLARAK 

{{madde|numara=332}}Nafaka davası açılınca hakim, davacının istemi üzerine dava süresince gerekli olan önlemleri alır.

Soybağı tespit edilirse, davalının, uygun nafaka miktarını depo etmesine veya geçici olarak ödemesine karar verilebilir.

;2. BABALIĞIN TESPİTİNDEN ÖNCE 

{{madde|numara=333}}Babalık davası ile birlikte nafaka istenir ve hakim, babalık olasılığını kuvvetli bulursa, hükümden önce çocuğun ihtiyaçları için uygun bir nafakaya karar verebilir.

;VII. GÜVENCE VERİLMESİ 

{{madde|numara=334}}Ana ve baba nafaka yükümlülüklerini sürekli olarak ve ısrarla yerine getirmezlerse ya da kaçma hazırlığı içinde bulundukları, mallarını gelişigüzel harcadıkları veya heba ettikleri kabul edilebilirse hakim, gelecekteki nafaka yükümlülüklerine ilişkin olarak uygun bir güvencenin sağlanmasına veya gerektiğinde diğer önlemlerin alınmasına karar verebilir.

=== &lt;center&gt;Altıncı Ayırım:&lt;br /&gt; Velayet&lt;/center&gt; ===

;A. GENEL OLARAK 

;I. KOŞULLAR 

{{madde|numara=335}}Ergin olmayan çocuk, ana ve babasının velayeti altındadır. Yasal sebep olmadıkça velayet ana ve babadan alınamaz.

Hakim vasi atanmasına gerek görmedikçe, kısıtlanan ergin çocuklar da ana ve babanın velayeti altında kalırlar.

;II. ANA VE BABA EVLİ İSE 

{{madde|numara=336}}Evlilik devam ettiği sürece ana ve baba velayeti birlikte kullanırlar.

Ortak hayata son verilmiş veya ayrılık hali gerçekleşmişse hakim, velayeti eşlerden birine verebilir.

Velayet, ana ve babadan birinin ölümü halinde sağ kalana, boşanmada ise çocuk kendisine bırakılan tarafa aittir.

;III. ANA VE BABA EVLİ DEĞİLSE 

{{madde|numara=337}}Ana ve baba evli değilse velayet anaya aittir.

Ana küçük, kısıtlı veya ölmüş ya da velayet kendisinden alınmışsa hakim, çocuğun menfaatine göre, vasi atar veya velayeti babaya verir.

;IV. ÜVEY ÇOCUKLAR 

{{madde|numara=338}}Eşler, ergin olmayan üvey çocuklarına da özen ve ilgi göstermekle yükümlüdürler.

Kendi çocuğu üzerinde velayeti kullanan eşe diğer eş uygun bir şekilde yardımcı olur; durum ve koşullar zorunlu kıldığı ölçüde çocuğun ihtiyaçları için onu temsil eder.

;B. VELAYETİN KAPSAMI 

;I. GENEL OLARAK 

{{madde|numara=339}}Ana ve baba, çocuğun bakım ve eğitimi konusunda onun menfaatini göz önünde tutarak gerekli kararları alır ve uygularlar.

Çocuk, ana ve babasının sözünü dinlemekle yükümlüdür.

Ana ve baba, olgunluğu ölçüsünde çocuğa hayatını düzenleme olanağı tanırlar; önemli konularda olabildiğince onun düşüncesini göz önünde tutarlar.

Çocuk, ana ve babasının rızası dışında evi terkedemez ve yasal sebep olmaksızın onlardan alınamaz.

Çocuğun adını ana ve babası koyar.

;II. EĞİTİM 

{{madde|numara=340}}Ana ve baba, çocuğu olanaklarına göre eğitirler ve onun bedensel, zihinsel, ruhsal, ahlaki ve toplumsal gelişimini sağlar ve korurlar.

Ana ve baba çocuğa, özellikle bedensel ve zihinsel özürlü olanlara, yetenek ve eğilimlerine uygun düşecek ölçüde, genel ve mesleki bir eğitim sağlarlar.

;III. DİNİ EĞİTİM 

{{madde|numara=341}}Çocuğun dini eğitimini belirleme hakkı ana ve babaya aittir.

Ana ve babanın bu konudaki haklarını sınırlayacak her türlü sözleşme geçersizdir.

Ergin, dinini seçmekte özgürdür.

;IV. ÇOCUĞUN TEMSİL EDİLMESİ 

{{madde|numara=342}}Ana ve baba, velayetleri çerçevesinde üçüncü kişilere karşı çocuklarının yasal temsilcisidirler.

İyiniyetli üçüncü kişiler, eşlerden her birinin diğerinin rızasıyla işlem yaptığını varsayabilirler.

Vesayet makamlarının iznine bağlı hususlar dışında kısıtlıların temsiline ilişkin hükümler velayetteki temsilde de uygulanır.

;V. ÇOCUĞUN FİİL EHLİYETİ 

{{madde|numara=343}}Velayet altındaki çocuğun fiil ehliyeti, vesayet altındaki kişinin ehliyeti gibidir.

Çocuk, borçlarından ana ve babanın çocuk malları üzerindeki haklarına bakılmaksızın kendi malvarlığı ile sorumludur.

;VI. ÇOCUĞUN AİLEYİ TEMSİL ETMESİ 

{{madde|numara=344}}Velayet altındaki çocuk, ayırt etme gücüne sahip ise ana ve babanın rızasıyla aile adına hukuki işlemler yapabilir; bu işlemlerden dolayı ana ve baba borç altına girer.

;VII. ÇOCUK İLE ANA VE BABA ARASINDAKİ HUKUKİ İŞLEMLER 

{{madde|numara=345}}Çocuk ile ana veya baba arasında ya da ana ve babanın menfaatine olarak çocuk ile üçüncü kişi arasında yapılacak bir hukuki işlemle çocuğun borç altına girebilmesi, bir kayyımın katılmasına ve hakimin onayına bağlıdır.

;C. ÇOCUĞUN KORUNMASI 

;I. KORUMA ÖNLEMLERİ 

{{madde|numara=346}}Çocuğun menfaati ve gelişmesi tehlikeye düştüğü takdirde, ana ve baba duruma çare bulamaz veya buna güçleri yetmezse hakim, çocuğun korunması için uygun önlemleri alır.

;II. ÇOCUKLARIN YERLEŞTİRİLMESİ 

{{madde|numara=347}}Çocuğun bedensel ve zihinsel gelişmesi tehlikede bulunur veya çocuk manen terk edilmiş halde kalırsa hakim, çocuğu ana ve babadan alarak bir aile yanına veya bir kuruma yerleştirebilir.

Çocuğun aile içinde kalması ailenin huzurunu onlardan katlanmaları beklenemeyecek derecede bozuyorsa ve durumun gereklerine göre başka çare de kalmamışsa, ana ve baba veya çocuğun istemi üzerine hakim aynı önlemleri alabilir.

Ana ve baba ile çocuğun ödeme gücü yoksa bu önlemlerin gerektirdiği giderler Devletçe karşılanır.

Nafakaya ilişkin hükümler saklıdır.

;III. VELAYETİN KALDIRILMASI 

;1. GENEL OLARAK 

{{madde|numara=348}}Çocuğun korunmasına ilişkin diğer önlemlerden sonuç alınamaz ya da bu önlemlerin yetersiz olacağı önceden anlaşılırsa, hakim aşağıdaki hallerde velayetin kaldırılmasına karar verir:

1) (Değişik bend: 01/07/2005-5378 S.K./38.mad) Ana ve babanın deneyimsizliği, hastalığı, başka bir yerde bulunması veya benzeri sebeplerden biriyle velayet görevini gereği gibi yerine getirememesi.

2. Ana ve babanın çocuğa yeterli ilgiyi göstermemesi veya ona karşı yükümlülüklerini ağır biçimde savsaklaması.

Velayet ana ve babanın her ikisinden kaldırılırsa çocuğa bir vasi atanır.

Kararda aksi belirtilmedikçe, velayetin kaldırılması mevcut ve doğacak bütün çocukları kapsar.

;2. ANA VEYA BABANIN YENİDEN EVLENMESİ HALİNDE 

{{madde|numara=349}}Velayete sahip ana veya babanın yeniden evlenmesi, velayetin kaldırılmasını gerektirmez. Ancak, çocuğun menfaati gerektirdiğinde velayet sahibi değiştirilebileceği gibi, durum ve koşullara göre velayet kaldırılarak çocuğa vasi de atanabilir.

;3. VELAYETİN KALDIRILMASI HALİNDE ANA VE BABANIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ 

{{madde|numara=350}}Velayetin kaldırılması halinde ana ve babanın çocuklarının bakım ve eğitim giderlerini karşılama yükümlülükleri devam eder.

Ana ve baba ile çocuğun ödeme gücü yoksa bu giderler Devletçe karşılanır.

Nafakaya ilişkin hükümler saklıdır.

;IV. DURUMUN DEĞİŞMESİ 

{{madde|numara=351}}Durumun değişmesi halinde, çocuğun korunmasına ilişkin önlemlerin yeni koşullara uydurulması gerekir.

Velayetin kaldırılmasını gerektiren sebep ortadan kalkmışsa hakim, resen ya da ana veya babanın istemi üzerine velayeti geri verir.

=== &lt;center&gt;Yedinci Ayırım:&lt;br /&gt; Çocuk Malları&lt;/center&gt; ===

;A. YÖNETİM 

;I. GENEL OLARAK 

{{madde|numara=352}}Ana ve baba, velayetleri devam ettiği sürece çocuğun mallarını yönetme hakkına sahip ve bununla yükümlüdürler; kural olarak hesap ve güvence vermezler.

Ana ve babanın yükümlülüklerini yerine getirmedikleri durumlarda hakim müdahale eder.

;II. EVLİLİK SONA ERİNCE 

{{madde|numara=353}}Evlilik sona erince velayet kendisinde kalan eş, hakime çocuğun malvarlığının dökümünü gösteren bir defter vermek ve bu malvarlığında veya yapılan yatırımlarda gerçekleşen önemli değişiklikleri bildirmek zorundadır.

;B. KULLANMA HAKKI 

{{madde|numara=354}}Ana ve baba, kusurları sebebiyle velayetleri kaldırılmadıkça, çocuğun mallarını kullanabilirler.

;C. GELİRLERİN SARFI 

{{madde|numara=355}}Ana ve baba, çocuk mallarının gelirlerini öncelikle çocuğun bakımı, yetiştirilmesi ve eğitimi için; hakkaniyete uyduğu ölçüde de aile ihtiyaçlarını karşılamak üzere sarfedebilirler.

Gelir fazlası, çocuk mallarına katılır.

;D. ÇOCUK MALLARININ KISMEN SARFI 

{{madde|numara=356}}Olağan ihtiyaçlar gerektirdiği ölçüde sermaye biçiminde ödemeler, tazminatlar ve benzeri edimler çocuğun bakımı için kısmen kullanılabilir.

Çocuğun bakımı, yetiştirilmesi ve eğitimi için zorunluluk varsa hakim, ana ve babaya belirlediği miktarlarda çocuğun diğer mallarına da başvurma yetkisini tanıyabilir.

;E. ÇOCUĞUN SERBEST MALLARI 

;I. KAZANDIRMALAR 

{{madde|numara=357}}Ana ve baba, faiz getiren yatırım veya tasarruf hesabı açılmak üzere ya da açıkça ana ve babanın kullanmaması koşuluyla çocuğa yapılan kazandırmaların gelirlerini kendi menfaatlerine sarfedemezler.

Kazandırmada bulunan kişi, kazandırma sırasında açıkça aksini öngörmedikçe, ana ve baba bunlar üzerinde yönetim hakkına sahiptir.

;II. SAKLI PAY 

{{madde|numara=358}}Ölüme bağlı tasarruf yoluyla çocuğun saklı payı ana ve babanın yönetimi dışında bırakılabilir.

Mirasbırakan yönetimi bir üçüncü kişiye bırakmışsa, tasarrufunda bu kişinin belirli zamanlarda sulh hakimine hesap vermesini öngörebilir.

;III. MESLEK VEYA SANAT İÇİN VERİLEN MAL VE KİŞİSEL KAZANÇ 

{{madde|numara=359}}Ana ve baba tarafından bir meslek veya sanat ile uğraşması için çocuğa kendi malından verilen kısmın veya kendi kişisel kazancının yönetimi ve bunlardan yararlanma hakkı çocuğa aittir.

Çocuğun evde ana ve babasıyla birlikte yaşaması halinde, ana ve baba ondan kendisinin bakımı için uygun bir katkıda bulunmasını isteyebilirler.

;F. ÇOCUK MALLARININ KORUNMASI 

;I. ÖNLEMLER 

{{madde|numara=360}}Ana ve baba, çocuğun mallarını yönetmekte her ne sebeple olursa olsun yeterince özen göstermezlerse hakim, malların korunması için uygun önlemleri alır.

Hakim, özellikle malların yönetimi konusunda talimat verebilir; belirli zamanlarda verilen bilgi ve hesabı yeterli görmezse, malların tevdi edilmesine veya güvence gösterilmesine karar verebilir.

;II. YÖNETİMİN ANA VE BABADAN ALINMASI 

{{madde|numara=361}}Çocuğun mallarının tehlikeye düşmesi başka bir şekilde önlenemiyorsa hakim, yönetimin bir kayyıma devredilmesine karar verebilir.

Çocuğun, yönetimi ana ve babaya ait olmayan malları tehlikeye düştüğünde hakim, aynı önlemlerin alınmasını kararlaştırabilir.

Çocuk mallarının gelirlerinin veya bu mallardan ayrılmış belirli miktarların kanuna uygun şekilde sarfedileceğinden kuşku duyulursa hakim, bunların da yönetimini bir kayyıma bırakabilir.

;G. YÖNETİMİN SONA ERMESİ 

;I. MALLARIN DEVRİ 

{{madde|numara=362}}Ana ve baba, velayetleri veya yönetim hakları sona erince, çocuğun mallarını, hesabıyla birlikte ergin çocuğa, vasisine veya kayyıma devrederler.

;II. ANA VE BABANIN SORUMLULUĞU 

{{madde|numara=363}}Ana ve baba, çocuk mallarının geri verilmesinde vekil gibi sorumludurlar.

Dürüstlük kuralına uygun olarak başkasına devrettikleri malların yerine sadece aldıkları karşılığı geri vermekle yükümlüdürler.

Kanuna uygun olarak çocuk veya aile için yaptıkları harcamalardan dolayı tazminatla yükümlü tutulmazlar.

== &lt;center&gt;İkinci Bölüm:&lt;br /&gt; Aile&lt;/center&gt; ==
=== &lt;center&gt;Birinci Ayırım:&lt;br /&gt; Nafaka Yükümlülüğü&lt;/center&gt; ===

;A. NAFAKA YÜKÜMLÜLERİ 

{{madde|numara=364}}Herkes, yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan üstsoyu ve altsoyu ile kardeşlerine nafaka vermekle yükümlüdür.

Kardeşlerin nafaka yükümlülükleri, refah içinde bulunmalarına bağlıdır.

Eş ile ana ve babanın bakım borçlarına ilişkin hükümler saklıdır.

;B. DAVA HAKKI 

{{madde|numara=365}}Nafaka davası, mirasçılıktaki sıra göz önünde tutularak açılır.

Dava, davacının geçinmesi için gerekli ve karşı tarafın mali gücüne uygun bir yardım isteminden ibarettir.

Nafakanın, yükümlülerin bir veya bir kaçından istenmesi hakkaniyete aykırıysa hakim, onların nafaka yükümlülüğünü azaltabilir veya kaldırabilir.

Dava, nafaka alacaklısına bakmakta olan resmi veya kamuya yararlı kurumlar tarafından da açılabilir.

Hakim, istem halinde, irat biçiminde ödenmesine karar verilen nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir.

Yetkili mahkeme, taraflardan birinin yerleşim yeri mahkemesidir.

;C. KORUNMAYA MUHTAÇ KİŞİLER 

{{madde|numara=366}}Korunmaya muhtaç kişilerin bakımı, bununla yükümlü kurumlar tarafından sağlanır. Bu kurumlar, yaptıkları masrafları nafaka yükümlüsü hısımlardan isteyebilirler.

=== &lt;center&gt;İkinci Ayırım:&lt;br /&gt; Ev Düzeni&lt;/center&gt; ===

;A. KOŞULLARI 

{{madde|numara=367}}Aile halinde yaşayan birden çok kimsenin oluşturduğu topluluğun kanuna, sözleşmeye veya örfe göre belirlenen bir ev başkanı varsa, evi yönetme yetkisi ona ait olur.

Evi yönetme yetkisi, kan veya kayın hısımlığı, işçilik, çıraklık veya benzeri sebeplerle ya da koruma ve gözetme ilişkisi içinde ev halkı olarak bir arada yaşayanların hepsini kapsar.
;B. HÜKÜMLERİ

;I. EV DÜZENİ VE GÖZETİM 

{{madde|numara=368}}Birlikte yaşayan kimseler evin düzenine tabidir. Bu düzenin kuruluşunda ev halkından her birinin yararı adil biçimde gözetilir.

Ev halkının her biri, özellikle öğrenimi, eğitimi, dini inançları, meslek ve sanatı için gerekli özgürlükten yararlanır.

Ev başkanı, birlikte yaşayanların evdeki eşyasını özenle korumak ve güvenlik altında bulundurmakla yükümlüdür.

;II. SORUMLULUK 

{{madde|numara=369}}Ev başkanı, ev halkından olan küçüğün, kısıtlının, akıl hastalığı veya akıl zayıflığı bulunan kişinin verdiği zarardan, alışılmış şekilde durum ve koşulların gerektirdiği dikkatle onu gözetim altında bulundurduğunu veya bu dikkat ve özeni gösterseydi dahi zararın meydana gelmesini engelleyemeyeceğini ispat etmedikçe sorumludur.

Ev başkanı, ev halkından akıl hastalığı veya akıl zayıflığı bulunanların kendilerini ya da başkalarını tehlikeye veya zarara düşürmemeleri için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür.

Zorunluluk halinde gerekli önlemlerin alınmasını yetkili makamdan ister.

;III. ALTSOYUN DENKLEŞTİRME ALACAĞI 

;1. KOŞULLARI 

{{madde|numara=370}}Ana ve baba veya büyük ana ve baba ile birlikte yaşayan ve emeklerini ya da gelirlerini aileye özgüleyen ergin altsoylar, buna karşılık uygun bir bedel isteyebilirler.

Uyuşmazlık halinde hakim, bedelin miktarı, güvence altına alınması ve ödeme şekli hakkında karar verir.

;2. İSTENMESİ 

{{madde|numara=371}}Altsoy, bu bedeli borçlunun ölümü halinde isteyebilir.

Alacaklı, bu alacağını borçlunun sağlığında, birlikte yaşamanın sona ermesi veya işletmenin el değiştirmesi, borçluya karşı icra takibi yapılması veya onun iflası hallerinde de isteyebilir.

Bu alacak zamanaşımına uğramaz. Fakat en geç borçlunun terekesinin taksimi anına kadar istenebilir.

=== &lt;center&gt;Üçüncü Ayırım:&lt;br /&gt; Aile Malları&lt;/center&gt; ===

;A. AİLE VAKFI 

{{madde|numara=372}}Aile bireylerinin eğitim ve öğrenimleri, donanım ve desteklenmeleri ve bunlara benzer amaçların gerektirdiği harcamaların yapılması için kişiler hukuku ve miras hukuku hükümleri uyarınca aile vakfı kurulabilir.

Bir malın veya hakkın başkalarına geçmemek üzere aynı soydan gelenlere kuşaktan kuşağa kalacak şekilde özgülenmesi yasaktır. Böyle bir özgülenme, vakıf kurma yoluyla da yapılamaz.

;B. AİLE MALLARI ORTAKLIĞI 

;I. OLUŞUMU

;1. KOŞULLARI 

{{madde|numara=373}}Hısımlar, kendilerine geçen mirasın tamamı veya bir bölümüyle ya da ortaya başka mallar koymak suretiyle aralarında bir aile malları ortaklığı kurabilirler.

;2. ŞEKİL 

{{madde|numara=374}}Aile malları ortaklığı sözleşmesinin resmi şekilde yapılması ve bütün ortakların veya temsilcilerinin imzalarını taşıması gerekir.

;II. SÜRE 

{{madde|numara=375}}Aile malları ortaklığı, belirli veya belirsiz süre için kurulabilir. Süre belirlenmediği takdirde ortaklardan her biri, altı ay önceden bildirmek koşuluyla ortaklıktan çıkabilir.

Bu bildirim, tarımsal işletme ile ilgili bir ortaklıkta, ancak ürünlerin yetiştiği yere göre olağan hasat mevsiminin sonu için geçerlidir.

;III. HÜKMÜ 

;1. ELBİRLİĞİ İLE İŞLETME 

{{madde|numara=376}}Aile malları ortaklığı, ortakları elbirliği ile iktisadi faaliyette bulunmak üzere birleştirir.

Aksi kararlaştırılmış olmadıkça, ortaklardan her biri eşit hakka sahiptir.

Ortaklar, ortaklık devam ettiği sürece paylarını isteyemeyecekleri gibi, bu payları üzerinde tasarruf işlemleri de yapamazlar.

;2. YÖNETİM VE TEMSİL 

;A. GENEL OLARAK 

{{madde|numara=377}}Aile malları ortaklığı, tüm ortakların elbirliği ile yönetilir.

Ortaklardan her biri, olağan yönetim işlerini diğer ortakların katılmasına gerek olmaksızın yapabilir.

;B. YÖNETİCİNİN YETKİSİ 

{{madde|numara=378}}Ortaklar, içlerinden birini ortaklığa yönetici olarak atayabilirler.

Yönetici, ortaklığı yönetir ve ortaklıkla ilgili işlemlerde onu temsil eder.

Ortaklığı kimin temsil edeceği ticaret siciline kaydedilmiş olmadıkça diğer ortakların temsil yetkisi bulunmadığı iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez.

;3. ORTAK MALLAR VE KİŞİSEL MALLAR 

{{madde|numara=379}}Ortaklar, ortaklığa giren malların elbirliği halinde malikidirler.

Ortaklar, ortaklığın borçlarından müteselsil olarak sorumludurlar.

Ortakların, ortaklık dışında bıraktıkları mallar ile aksi kararlaştırılmış olmadıkça, ortaklığın devamı sırasında miras yoluyla veya herhangi bir şekilde karşılıksız kazanma yoluyla edindikleri mallar, onların kişisel mallarıdır.

;IV. ORTAKLIĞIN SONA ERMESİ 

;1. SEBEPLERİ 

{{madde|numara=380}}Aşağıdaki hallerde ortaklık sona erer:

1. Bütün ortakların anlaşması veya feshin bildirilmesiyle,

2. Ortaklık süresi açıkça veya örtülü olarak uzatılmadığı takdirde sürenin bitmesiyle,

3. Ortaklardan birinin payının haczedilmesi ve satışının istenmesiyle,

4. Ortaklardan birinin iflasıyla,

5. Ortaklardan birinin haklı sebebe dayanan istemiyle.

;2. FESİH BİLDİRİMİ, ÖDEMEDEN ACİZ, EVLENME 

{{madde|numara=381}}Ortaklardan biri feshi bildirir veya iflas ederse ya da bir ortağın haczedilmiş payının satışı istenirse, öteki ortaklar, ayrılan ortağın veya alacaklılarının haklarını ödeyerek ortaklığı kendi aralarında sürdürebilirler.

Evlenen ortak, fesih bildirimine gerek olmaksızın ortaklıktaki hakkının kendisine ödenmesini isteyebilir.

;3. ÖLÜM 

{{madde|numara=382}}Ortaklardan birinin ölümü halinde onun ortaklığa dahil olmayan mirasçıları, ancak ölen ortağa düşen payın karşılığının kendilerine ödenmesini isteyebilirler.

Ölen ortak mirasçı olarak altsoyunu bırakmışsa, bunlar öbür ortakların rızası ile onun yerine ortaklığa girebilirler.

;4. PAYLAŞMA KURALLARI 

{{madde|numara=383}}Ortaklık mallarının paylaşılması veya ayrılan ortağın payının hesaplanması, ortaklık mallarının paylaşma veya ayrılma zamanındaki değerine ve durumuna göre yapılır.

Paylaşma ve hesaplaşma uygun olmayan bir zamanda istenemez.

;V. KAZANÇ PAYLI AİLE MALLARI ORTAKLIĞI 

;1. KONUSU 

{{madde|numara=384}}Ortaklar, aralarında yapacakları sözleşmeyle, yıllık kazançtan kendilerine belli bir pay verilmesi kaydıyla ortaklığın temsilini ve ortaklığın mallarının işletilmesini içlerinden birine bırakabilirler.

Bu pay, anlaşmayla belirlenmemişse, ortaklık mallarının uygun derecede uzun bir dönemdeki kazancın ortalama miktarı ile işleten ortağın çalışması ve yaptığı harcama göz önünde tutularak adil bir biçimde belirlenir.

;2. ÖZEL SONA ERDİRME SEBEPLERİ 

{{madde|numara=385}}İşletme ve temsili üzerine alan ortak, malları gereği gibi işletmediği veya yükümlülüklerini yerine getirmediği takdirde, ortakların ortaklığın feshini isteme hakları vardır.

Ortaklardan birinin, haklı sebeplere dayanarak istemde bulunması üzerine hakim, mirastaki paylaşma kurallarını göz önünde bulundurarak, bu ortağın işletme ve temsili üzerine alan ortakla birlikte yönetime ve ortaklık mallarından yararlanmaya katılmasına karar verebilir.

Ortakların elbirliği ile işlettikleri ortaklığa ilişkin kurallar, kazanç paylı aile malları ortaklığında da uygulanır.

;C. AİLE YURDU 

;I. GENEL OLARAK 

{{madde|numara=386}}Konutlar, tarıma veya sanayiye elverişli taşınmazlar, eklentileriyle birlikte aile yurdu haline getirilebilir.

;II. KURULMASI 

;1. KOŞULLARI 

{{madde|numara=387}}Aile yurdu haline getirilecek taşınmazların büyüklüğü, üzerindeki rehin haklarına ve malikin diğer mallarına bakılmaksızın, bir ailenin normal geçimine ve barınmasına yetecek ölçüden fazla olamaz.

Mahkemece haklı sebeplere dayanılarak geçici bir istisna kabul edilmiş olmadıkça malikin, taşınmazı veya üzerindeki tesisi kendisinin işletmesi ya da konutta oturması zorunludur.

;2. USUL VE ŞEKİL 

;A. İLAN 

{{madde|numara=388}}Alacaklılar ve aile yurdu kurulması yüzünden haklarının zedelenmesi ihtimali bulunan kişiler, kuruluştan önce mahkemece yapılan ilanla itirazlarını iki ay içinde bildirmeye çağrılırlar.

Durum, alacakları taşınmaz rehniyle güvenceye bağlanmış olanlara ve hacizli alacaklılara ayrıca bildirilir.

;B. ÜÇÜNCÜ KİŞİLERİN HAKLARININ KORUNMASI 

{{madde|numara=389}}Aile yurdu haline getirilecek taşınmazda yurt olabilmesi için gerekli koşullar bulunur ve yurdun kurulmasına üçüncü kişiler itiraz etmez veya itirazın haksız olduğu anlaşılırsa, mahkeme kuruluşa izin verir.

Süresi içinde itiraz eden alacaklıların ilgilerinin kesildiği ispat edilmedikçe veya taşınmaz üzerinde bulunan rehin ve hacizler kaldırılmadıkça, aile yurdu kurulmasına izin verilemez. Borç, itiraz eden veya rehinli alacaklı lehine vadeye bağlı olsa bile, aile yurdu kurmak isteyen borçlu hemen ödemede bulunabilir.

;C. TAPU KÜTÜĞÜNE ŞERH VERİLMESİ 

{{madde|numara=390}}Bir taşınmazın aile yurdu haline getirilmesi, ancak izne ilişkin mahkeme kararının o taşınmazın tapu kütüğüne şerh verilmesiyle mümkün olur; bu husus mahkemece ilan edilir.

;III. SONUÇLARI 

;1. TASARRUF HAKKININ SINIRLANMASI 

{{madde|numara=391}}Aile yurdu haline getirilen taşınmazlar devrolunamaz, rehnedilemez ve kiraya verilemez.

Aile yurdu ve eklentileri hakkında, mahkeme eliyle yönetim hali saklı kalmak kaydıyla, cebri icra yoluna başvurulamaz.

;2. KAN HISIMLARININ AİLE YURDUNA ALINMASI 

{{madde|numara=392}}Malikin, yoksulluğu sebebiyle aile yurduna alınmaya muhtaç bulunan ve kabullerine engel olacak durumları olmayan üstsoyunu, altsoyunu ve kardeşlerini yurda kabul etmesine mahkemece karar verilebilir.

;3. MALİKİN ÖDEMEDE ACZE DÜŞMESİ 

{{madde|numara=393}}Malik borçlarını ödemede acze düşerse, aile yurdunu yönetmek üzere mahkemece bir yönetici atanır.

Yönetici, yurdu amacına ve alacaklıların menfaatlerine uygun biçimde yönetir.

Alacaklılar, haklarını aciz belgelerindeki tarih ve iflastaki sıraya göre alırlar.

;IV. SONA ERMESİ 

;1. MALİKİN ÖLÜMÜ HALİNDE 

{{madde|numara=394}}Malikin ölümünden sonra aile yurdunun devam edebilmesi, taşınmazın mirasçılara yurt olarak geçmesine ilişkin bir ölüme bağlı tasarrufun yapılmış olmasına bağlıdır.

Böyle bir tasarruf yoksa, malik ölünce tapu kütüğündeki yurda ilişkin şerh silinir.

;2. MALİKİN SAĞLIĞINDA 

{{madde|numara=395}}Malik sağlığında yurda son verebilir.

Bunun için malik, tapu kütüğündeki kaydı sildirmek üzere bir dilekçeyle mahkemeye başvurur; bu istem mahkemece ilan olunur.

İlan tarihinden başlayarak iki ay içinde bir itiraz yapılmaz veya yapılan itirazın haksızlığı anlaşılırsa, mahkeme kütükteki kaydın silinmesine izin verir.

----

{{kaynakça}} 

[[Kategori:Alt sayfalar]]</text>
      <sha1>hwnidlh62qm37wju2vxe2z5hxousb8n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>175461</id>
      <parentid>175460</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T12:12:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Prætor</username>
        <id>24168</id>
      </contributor>
      <comment>/* İkinci Ayırım: Kocanın Babalığı */</comment>
      <origin>175461</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="48548" sha1="ktafb4cxvorf6kfs31omggfcuauhd9s" xml:space="preserve">{{çalışma var}}
{{eser başlığı|başlık=Türk Medeni Kanunu|bölüm=[[4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu/İkinci Kitap: Aile Hukuku|İkinci Kitap&lt;br /&gt;Aile Hukuku]]&lt;br /&gt;İkinci Kısım&lt;br /&gt;Hısımlık|önceki=[[4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu/İkinci Kitap: Aile Hukuku/Birinci Kısım: Evlilik Hukuku|Türk Medeni Kanunu&lt;br /&gt;İkinci Kitap&lt;br /&gt;Birinci Kısım&lt;br /&gt;Evlilik Hukuku]]|sonraki=[[4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu/İkinci Kitap: Aile Hukuku/Üçüncü Kısım: Vesayet|Türk Medeni Kanunu&lt;br /&gt;İkinci Kitap&lt;br /&gt;Üçüncü Kısım&lt;br /&gt;Vesayet]]|esersahibi=|notlar=}}

== &lt;center&gt;Birinci Bölüm:&lt;br /&gt; Soybağının Kurulması&lt;/center&gt; ==
=== &lt;center&gt;Birinci Ayırım:&lt;br /&gt; Genel Hükümler&lt;/center&gt; ===
;A. Genel olarak soybağının kurulması
{{madde|numara=282}}
{{fıkra|numara=1|metin=Çocuk ile ana arasında soybağı doğumla kurulur.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Çocuk ile baba arasında soybağı, ana ile evlilik, tanıma veya hakim hükmüyle kurulur.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Soybağı ayrıca evlat edinme yoluyla da kurulur.}}

;B. Davada yetki ve yargılama usulü
;I. Yetki
{{madde|numara=283}}
{{fıkra|numara=1|metin=Soybağına ilişkin davalar, taraflardan birinin dava veya doğum sırasındaki yerleşim yeri mahkemesinde açılır.}}

;II. Yargılama usulü
{{madde|numara=284}}
{{fıkra|numara=1|metin=Soybağına ilişkin davalarda, aşağıdaki kurallar saklı kalmak kaydıyla Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu uygulanır:{{bent|numara=1|metin=Hakim maddi olguları resen araştırır ve kanıtları serbestçe takdir eder.}}{{bent|numara=2|metin=Taraflar ve üçüncü kişiler, soybağının belirlenmesinde zorunlu olan ve sağlıkları yönünden tehlike yaratmayan araştırma ve incelemelere rıza göstermekle yükümlüdürler. Davalı, hakimin öngördüğü araştırma ve incelemeye rıza göstermezse, hakim, durum ve koşullara göre bundan beklenen sonucu, onun aleyhine doğmuş sayabilir.}}}}

=== &lt;center&gt;İkinci Ayırım:&lt;br /&gt; Kocanın Babalığı&lt;/center&gt; ===
;A. Babalık karinesi
{{madde|numara=285}}
{{fıkra|numara=1|metin=Evlilik devam ederken veya evliliğin sona ermesinden başlayarak üçyüz gün içinde doğan çocuğun babası kocadır.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Bu süre geçtikten sonra doğan çocuğun kocaya bağlanması, ananın evlilik sırasında gebe kaldığının ispatıyla mümkündür.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Kocanın gaipliğine karar verilmesi halinde üçyüz günlük süre, ölüm tehlikesi veya son haber tarihinden işlemeye başlar.}}

;B. Soybağının reddi
;I. Dava hakkı
{{madde|numara=286 - (Değişik:7/11/2024-7531/9 md.)}}
{{fıkra|numara=1|metin=Koca, ana veya çocuk soybağının reddi davasını açarak babalık karinesini çürütebilir. Bu dava, dava açma hakkına sahip diğer kişilere karşı açılır.}}

;II. İspat
;1. Evlilik içinde ana rahmine düşme
{{madde|numara=287}}
{{fıkra|numara=1|metin=Çocuk evlilik içinde ana rahmine düşmüşse davacı, kocanın baba olmadığını ispat etmek zorundadır.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Evlenmeden başlayarak en az yüzseksen gün geçtikten sonra ve evliliğin sona ermesinden başlayarak en fazla üçyüz gün içinde doğan çocuk evlilik içinde ana rahmine düşmüş sayılır.}}

;2. Evlenmeden önce veya ayrı yaşama sırasında ana rahmine düşme
{{madde|numara=288}}
{{fıkra|numara=1|metin=Çocuk, evlenmeden önce veya ayrı yaşama sırasında ana rahmine düşmüşse, davacının başka bir kanıt getirmesi gerekmez.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Ancak, gebe kalma döneminde kocanın karısı ile cinsel ilişkide bulunduğu konusunda inandırıcı kanıtlar varsa, kocanın babalığına ilişkin karine geçerliliğini korur.}}

;III. Hak düşürücü süreler
{{madde|numara=289}}
{{fıkra|numara=1|metin=Koca, davayı, doğumu ve baba olmadığını veya ananın gebe kaldığı sırada başka bir erkek ile cinsel ilişkide bulunduğunu öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl, (...)&lt;ref&gt;Anayasa Mahkemesi’nin 25/6/2009 tarihli ve E.: 2008/30, K.: 2009/96 sayılı Kararı ile bu fıkrada yer alan “…her hâlde doğumdan başlayarak beş yıl…” ibaresi iptal edilmiştir.&lt;/ref&gt; içinde açmak zorundadır.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Ana doğumdan, çocuk ise ergin olduğu tarihten başlayarak en geç bir yıl içinde dava açmak zorundadır.&lt;ref&gt;7/11/2024 tarihli ve 7531 sayılı Kanunun 10 uncu maddesiyle bu fıkrada yer alan “Çocuk,” ibaresi “Ana doğumdan, çocuk ise” şeklinde değiştirilmiştir.&lt;/ref&gt;}}
{{fıkra|numara=3|metin=Gecikme haklı bir sebebe dayanıyorsa, bir yıllık süre bu sebebin ortadan kalktığı tarihte işlemeye başlar.}}

;C. Karinelerin çakışması
{{madde|numara=290}}
{{fıkra|numara=1|metin=Çocuk evliliğin sona ermesinden başlayarak üçyüz gün içinde doğmuş ve ana da bu arada yeniden evlenmiş olursa, ikinci evlilikteki koca baba sayılır.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Bu karine çürütülürse ilk evlilikteki koca baba sayılır.}}

;D. Diğer ilgililerin dava hakkı
{{madde|numara=291- (Değişik birinci fıkra:7/11/2024-7531/11 md.)}}
{{fıkra|numara=1|metin=Dava açma süresinin geçmesinden önce kocanın ölmesi veya gaipliğine karar verilmesi ya da sürekli olarak ayırt etme gücünü kaybetmesi hâllerinde baba olduğunu iddia eden kişi, kocanın altsoyu, anası veya babası, doğumu ve kocanın ölümünü, sürekli olarak ayırt etme gücünü kaybettiğini veya hakkında gaiplik kararı alındığını öğrenmelerinden başlayarak bir yıl içinde soybağının reddi davasını açabilir.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Ergin olmayan çocuğa atanacak kayyım, atama kararının kendisine tebliğinden başlayarak bir yıl, (...)&lt;ref&gt;Anayasa Mahkemesi’nin 10/10/2013 tarihli ve E.: 2013/62, K.: 2013/115 sayılı Kararı ile bu fıkrada yer alan “...her hâlde doğumdan başlayarak beş yıl...” ibaresi, iptal edilmiştir.&lt;/ref&gt; içinde soybağının reddi davasını açar.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Kocanın açacağı soybağının reddi davasına ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanır.}}

;E. Sonradan evlenme
;I. Koşulu
{{madde|numara=292}}
{{fıkra|numara=1|metin=Evlilik dışında doğan çocuk, ana ve babasının birbiriyle evlenmesi halinde kendiliğinden evlilik içinde doğan çocuklara ilişkin hükümlere tabi olur.}}

;II. Bildirim
{{madde|numara=293}}
{{fıkra|numara=1|metin=Eşler, evlilik dışında doğmuş olan ortak çocuklarını, evlenme sırasında veya evlenmeden sonra, yerleşim yerlerindeki veya evlenmenin yapıldığı yerdeki nüfus memuruna bildirmek zorundadırlar.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Bildirimin yapılmamış olması, çocuğun evlilik içinde doğan çocuklara ilişkin hükümlere tabi olmasını engellemez.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Daha önce tanıma veya babalığa hükümle soybağı kurulmuş çocukların ana ve babası birbiriyle evlenince, nüfus memuru resen gerekli işlemi yapar.}}

;III. İtiraz ve iptal
{{madde|numara=294}}
{{fıkra|numara=1|metin=Ana ve babanın yasal mirasçıları, çocuk ve Cumhuriyet savcısı sonradan evlenme yoluyla soybağının kurulmasına itiraz edebilirler. İtiraz eden, kocanın baba olmadığını ispatla yükümlüdür.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Çocuğun altsoyu da, çocuğun ölmüş ya da ayırt etme gücünü sürekli olarak kaybetmiş olması halinde itiraz hakkına sahiptir.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Tanımanın iptaline ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanır.}}

=== &lt;center&gt;Üçüncü Ayırım:&lt;br /&gt; Tanıma ve Babalık Hükmü ===

;A. TANIMA 

;I. KOŞULLARI VE ŞEKLİ 

{{madde|numara=295}}Tanıma, babanın, nüfus memuruna veya mahkemeye yazılı başvurusu ya da resmi senette veya vasiyetnamesinde yapacağı beyanla olur.

Tanıma beyanında bulunan kimse küçük veya kısıtlı ise, veli veya vasisinin de rızası gereklidir.

Başka bir erkek ile soybağı bulunan çocuk, bu bağ geçersiz kılınmadıkça tanınamaz.

;II. BİLDİRİM 

{{madde|numara=296}}Beyanda bulunulan nüfus memuru, sulh hakimi, noter veya vasiyetnameyi açan hakim, tanımayı babanın ve çocuğun kayıtlı bulunduğu nüfus memurluklarına bildirir.

Çocuğun kayıtlı bulunduğu nüfus memurluğu da tanımayı çocuğa, anasına, çocuk vesayet altında ise vesayet makamına bildirir.

;III. İPTAL DAVASI 

;1. TANIYANIN DAVA HAKKI 

{{madde|numara=297}}Tanıyan, yanılma, aldatma veya korkutma sebebiyle tanımanın iptalini dava edebilir.

İptal davası anaya ve çocuğa karşı açılır.

;2. İLGİLİLERİN DAVA HAKKI 

;A. GENEL OLARAK 

{{madde|numara=298}}Ana, çocuk ve çocuğun ölümü halinde altsoyu, Cumhuriyet savcısı, Hazine ve diğer ilgililer tanımanın iptalini dava edebilirler.

Dava tanıyana, tanıyan ölmüşse mirasçılarına karşı açılır.

;B. İSPAT YÜKÜ 

{{madde|numara=299}}Davacı, tanıyanın baba olmadığını ispatla yükümlüdür.

Ana veya çocuk tarafından tanıyanın baba olmadığı iddiasıyla açılan iptal davasında ispat yükü, tanıyanın, gebe kalma döneminde ana ile cinsel ilişkide bulunduğuna ilişkin inandırıcı kanıtları göstermesinden sonra doğar.

;3. HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRELER 

{{madde|numara=300}}Tanıyanın dava hakkı, iptal sebebinin öğrenildiği veya korkunun etkisinin ortadan kalktığı tarihten başlayarak bir yıl ve her halde tanımanın üzerinden beş yıl geçmekle düşer.

İlgililerin dava hakkı, davacının tanımayı ve tanıyanın çocuğun babası olamayacağını öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl ve her halde tanımanın üzerinden beş yıl geçmekle düşer.

Çocuğun dava hakkı, ergin olmasından başlayarak bir yıl geçmekle düşer.

Yukarıdaki süreler geçtiği halde gecikmeyi haklı kılan sebep varsa, sebebin ortadan kalkmasından başlayarak bir ay içinde dava açılabilir.

;B. BABALIK HÜKMÜ 

;I. DAVA HAKKI 

{{madde|numara=301}}Çocuk ile baba arasındaki soybağının mahkemece belirlenmesini ana ve çocuk isteyebilirler.

Dava babaya, baba ölmüşse mirasçılarına karşı açılır.

Babalık davası, Cumhuriyet savcısına ve Hazineye; dava ana tarafından açılmışsa kayyıma; kayyım tarafından açılmışsa anaya ihbar edilir.

;II. KARİNE 

{{madde|numara=302}}Davalının, çocuğun doğumundan önceki üçyüzüncü gün ile yüzsekseninci gün arasında ana ile cinsel ilişkide bulunmuş olması, babalığa karine sayılır.

Bu sürenin dışında olsa bile fiili gebe kalma döneminde davalının ana ile cinsel ilişkide bulunduğu tespit edilirse aynı karine geçerli olur.

Davalı, çocuğun babası olmasının olanaksızlığını veya bir üçüncü kişinin baba olma olasılığının kendisininkinden daha fazla olduğunu ispatlarsa karine geçerliliğini kaybeder.

;III. HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRELER 

{{madde|numara=303}}Babalık davası, çocuğun doğumundan önce veya sonra açılabilir. Ananın dava hakkı, doğumdan başlayarak bir yıl geçmekle düşer.

Çocuğa doğumdan sonra kayyım atanmışsa, çocuk hakkında bir yıllık süre, atamanın kayyıma tebliği tarihinde; hiç kayyım atanmamışsa çocuğun ergin olduğu tarihte işlemeye başlar.

Çocuk ile başka bir erkek arasında soybağı ilişkisi varsa, bir yıllık süre bu ilişkinin ortadan kalktığı tarihte işlemeye başlar.

Bir yıllık süre geçtikten sonra gecikmeyi haklı kılan sebepler varsa, sebebin ortadan kalkmasından başlayarak bir ay içinde dava açılabilir.

;IV. ANANIN MALİ HAKLARI 

{{madde|numara=304}}Ana, babalık davası ile birlikte veya ayrı olarak baba veya mirasçılarından aşağıdaki giderlerin karşılanmasını isteyebilir:

1. Doğum giderleri,

2. Doğumdan önceki ve sonraki altışar haftalık geçim giderleri,

3. Gebelik ve doğumun gerektirdiği diğer giderler.

Çocuk ölü doğmuş olsa bile hakim, bu giderlerin karşılanmasına karar verebilir.

Üçüncü kişiler veya sosyal güvenlik kuruluşlarınca anaya yapılan ödemeler, hakkaniyet ölçüsünde tazminattan indirilir.

=== &lt;center&gt;Dördüncü Ayırım:&lt;br /&gt; Evlat Edinme&lt;/center&gt; ===

;A. KÜÇÜKLERİN EVLAT EDİNİLMESİ 

;I. GENEL KOŞULLARI 

{{madde|numara=305}}Bir küçüğün evlat edinilmesi, evlat edinen tarafından bir yıl süreyle bakılmış ve eğitilmiş olması koşuluna bağlıdır.

Evlat edinmenin her halde küçüğün yararına bulunması ve evlat edinenin diğer çocuklarının yararlarının hakkaniyete aykırı bir biçimde zedelenmemesi de gerekir.

;II. BİRLİKTE EVLAT EDİNME 

{{madde|numara=306}}Eşler, ancak birlikte evlat edinebilirler; evli olmayanlar birlikte evlat edinemezler.

Eşlerin en az beş yıldan beri evli olmaları veya otuz yaşını doldurmuş bulunmaları gerekir.

Eşlerden biri, en az iki yıldan beri evli olmaları veya kendisinin otuz yaşını doldurmuş bulunması koşuluyla diğerinin çocuğunu evlat edinebilir.

;III. TEK BAŞINA EVLAT EDİNME 

{{madde|numara=307}}Evli olmayan kişi otuz yaşını doldurmuş ise tek başına evlat edinebilir.

Otuz yaşını doldurmuş olan eş, diğer eşin ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksunluğu veya iki yılı aşkın süreden beri nerede olduğunun bilinmemesi ya da mahkeme kararıyla iki yılı aşkın süreden beri eşinden ayrı yaşamakta olması yüzünden birlikte evlat edinmesinin mümkün olmadığını ispat etmesi halinde, tek başına evlat edinebilir.

;IV. KÜÇÜĞÜN RIZASI VE YAŞI 

{{madde|numara=308}}Evlat edinilenin, evlat edinenden en az onsekiz yaş küçük olması şarttır.

Ayırt etme gücüne sahip olan küçük, rızası olmadıkça evlat edinilemez.

Vesayet altındaki küçük, ayırt etme gücüne sahip olup olmadığına bakılmaksızın vesayet dairelerinin izniyle evlat edinilebilir.

;V. ANA VE BABANIN RIZASI 

;1.ŞEKİL 

{{madde|numara=309}}Evlat edinme, küçüğün ana ve babasının rızasını gerektirir.

Rıza, küçüğün veya ana ve babasının oturdukları yer mahkemesinde sözlü veya yazılı olarak açıklanarak tutanağa geçirilir.

Verilen rıza, evlat edinenlerin adları belirtilmemiş veya evlat edinenler henüz belirlenmemiş olsa dahi geçerlidir.

;2. ZAMANI 

{{madde|numara=310}}Rıza, küçüğün doğumunun üzerinden altı hafta geçmeden önce verilemez.

Rıza, tutanağa geçirilme tarihinden başlayarak altı hafta içinde aynı usulle geri alınabilir.

Geri almadan sonra yeniden verilen rıza kesindir.

;3. RIZANIN ARANMAMASI 

;A. KOŞULLARI 

{{madde|numara=311 }}Aşağıdaki hallerde ana ve babadan birinin rızası aranmaz:

l. Kim olduğu veya uzun süreden beri nerede oturduğu bilinmiyorsa veya ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksun bulunuyorsa,

2. Küçüğe karşı özen yükümlülüğünü yeterince yerine getirmiyorsa. 

;B. KARAR 

{{madde|numara=312}}Küçük, gelecekte evlat edinilmek amacıyla bir kuruma yerleştirilir ve ana ve babadan birinin rızası eksik olursa, evlat edinenin veya evlat edinmede aracılık yapan kurumun istemi üzerine ve kural olarak küçüğün yerleştirilmesinden önce, onun oturduğu yer mahkemesi bu rızanın aranıp aranmamasına karar verir.

Diğer hallerde, bu konudaki karar evlat edinme işlemleri sırasında verilir.

Ana ve babadan birinin küçüğe karşı özen yükümlülüğünü yeterince yerine getirmemesi sebebiyle rızasının aranmaması halinde, bu konudaki karar kendisine yazılı olarak bildirilir.

;B. ERGİNLERİN VE KISITLILARIN EVLAT EDİNİLMESİ 

{{madde|numara=313}}(Değişik cümle: 03/07/2005-5399 S.K./1.mad) Evlât edinenin altsoyunun açık muvafakatiyle ergin veya kısıtlı aşağıdaki hallerde evlât edinilebilir.

1. Bedensel veya zihinsel özrü sebebiyle sürekli olarak yardıma muhtaç ve evlat edinen tarafından en az beş yıldan beri bakılıp gözetilmekte ise,

2. Evlat edinen tarafından, küçükken en az beş yıl süreyle bakılıp gözetilmiş ve eğitilmiş ise,

3. Diğer haklı sebepler mevcut ve evlat edinilen, en az beş yıldan beri evlat edinen ile aile halinde birlikte yaşamakta ise.

Evli bir kimse ancak eşinin rızasıyla evlat edinilebilir.

Bunlar dışında küçüklerin evlat edinilmesine ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanır.

;C. HÜKÜMLERİ 

{{madde|numara=314}}Ana ve babaya ait olan haklar ve yükümlülükler evlat edinene geçer.

Evlatlık, evlat edinenin mirasçısı olur.

Evlatlık küçük ise evlat edinenin soyadını alır. Evlat edinen isterse çocuğa yeni bir ad verebilir. Ergin olan evlatlık, evlat edinilme sırasında dilerse evlat edinenin soyadını alabilir.

Eşler tarafından birlikte evlat edinilen ve ayırt etme gücüne sahip olmayan küçüklerin nüfus kaydına ana ve baba adı olarak evlat edinen eşlerin adları yazılır.

Evlatlığın, miras ve başka haklarının zedelenmemesi, aile bağlarının devam etmesi için evlatlığın naklen geldiği aile kütüğü ile evlat edinenin aile kütüğü arasında her türlü bağ kurulur. Ayrıca evlatlıkla ilgili kesinleşmiş mahkeme kararı her iki nüfus kütüğüne işlenir.

Evlat edinme ile ilgili kayıtlar, belgeler ve bilgiler mahkeme kararı olmadıkça veya evlatlık istemedikçe hiçbir şekilde açıklanamaz.

;D. ŞEKİL VE USUL 

;I. GENEL OLARAK 

{{madde|numara=315}}Evlat edinme kararı, evlat edinenin oturma yeri; birlikte evlat edinmede eşlerden birinin oturma yeri mahkemesince verilir. Mahkeme kararıyla birlikte evlatlık ilişkisi kurulmuş olur.

Evlat edinme başvurusundan sonra evlat edinenin ölümü veya ayırt etme gücünü kaybetmesi, diğer koşullar bundan etkilenmediği takdirde evlat edinmeye engel olmaz.

Başvurudan sonra küçük ergin olursa, koşulları daha önceden yerine getirilmiş olmak kaydıyla küçüklerin evlat edinilmesine ilişkin hükümler uygulanır.

;II. ARAŞTIRMA 

{{madde|numara=316}}Evlat edinmeye, ancak esaslı sayılan her türlü durum ve koşulların kapsamlı biçimde araştırılmasından, evlat edinen ile edinilenin dinlenmelerinden ve gerektiğinde uzmanların görüşünün alınmasından sonra karar verilir.

Araştırmada özellikle evlat edinen ile edinilenin kişiliği ve sağlığı, karşılıklı ilişkileri, ekonomik durumları, evlat edinenin eğitme yeteneği, evlat edinmeye yönelten sebepler ve aile ilişkileri ile bakım ilişkilerindeki gelişmelerin açıklığa kavuşturulması gerekir.

Evlat edinenin altsoyu varsa, onların evlat edinme ile ilgili tavır ve düşünceleri de değerlendirilir.

;E. EVLATLIK İLİŞKİSİNİN KALDIRILMASI 

;I. SEBEPLERİ 

;1. RIZANIN BULUNMAMASI 

{{madde|numara=317}}Yasal sebep bulunmaksızın rıza alınmamışsa, rızası alınması gereken kişiler, küçüğün menfaati bunun sonucunda ağır biçimde zedelenmeyecekse, hakimden evlatlık ilişkisinin kaldırılmasını isteyebilirler.

;2. DİĞER NOKSANLIKLAR 

{{madde|numara=318}}Evlat edinme esasa ilişkin diğer noksanlıklardan biriyle sakatsa, Cumhuriyet savcısı veya her ilgili evlatlık ilişkisinin kaldırılmasını isteyebilir.

Noksanlıklar bu arada ortadan kalkmış veya sadece usule ilişkin olup ilişkinin kaldırılması evlatlığın menfaatini ağır biçimde zedeleyecek olursa, bu yola gidilemez.

;II. HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRE 

{{madde|numara=319}}Dava hakkı, evlatlık ilişkisinin kaldırılması sebebinin öğrenilmesinden başlayarak bir yıl ve her halde evlat edinme işleminin üzerinden beş yıl geçmekle düşer.

;F. EVLATLIK İŞLEMLERİNDE ARACILIK

{{madde|numara=320}}Küçüklerin evlat edinilmesine ilişkin aracılık faaliyetleri, ancak Bakanlar Kurulunca yetki verilen kurum ve kuruluşlarca yapılır.

Aracılık faaliyetlerinin yürütülmesine ilişkin hususlar tüzükle düzenlenir.

=== &lt;center&gt;Beşinci Ayırım:&lt;br /&gt; Soybağının Hükümleri&lt;/center&gt; ===

;A. SOYADI 

{{madde|numara=321}}Çocuk, ana ve baba evli ise ailenin; evli değilse ananın soyadını taşır. Ancak, ana önceki evliliğinden dolayı çifte soyadı taşıyorsa çocuk onun bekarlık soyadını taşır.

;B. KARŞILIKLI YÜKÜMLÜLÜKLER 

{{madde|numara=322}}Ana, baba ve çocuk, ailenin huzur ve bütünlüğünün gerektirdiği şekilde birbirlerine yardım etmek, saygı ve anlayış göstermek ve aile onurunu gözetmekle yükümlüdürler.

;C. ÇOCUK İLE KİŞİSEL İLİŞKİ 

;I. ANA VE BABA İLE 

;1. KURAL 

{{madde|numara=323}}Ana ve babadan her biri, velayeti altında bulunmayan veya kendisine bırakılmayan çocuk ile uygun kişisel ilişki kurulmasını isteme hakkına sahiptir.

;2. SINIRLARI 

{{madde|numara=324}}Ana ve babadan her biri, diğerinin çocuk ile kişisel ilişkisini zedelemekten, çocuğun eğitilmesi ve yetiştirilmesini engellemekten kaçınmakla yükümlüdür.

Kişisel ilişki sebebiyle çocuğun huzuru tehlikeye girer veya ana ve baba bu haklarını birinci fıkrada öngörülen yükümlülüklerine aykırı olarak kullanırlar veya çocuk ile ciddi olarak ilgilenmezler ya da diğer önemli sebepler varsa, kişisel ilişki kurma hakkı reddedilebilir veya kendilerinden alınabilir.

;II. ÜÇÜNCÜ KİŞİLER İLE 

{{madde|numara=325}}Olağanüstü haller mevcutsa, çocuğun menfaatine uygun düştüğü ölçüde çocuk ile kişisel ilişki kurulmasını isteme hakkı diğer kişilere, özellikle hısımlarına da tanınabilir.

Ana ve baba için öngörülen sınırlamalar üçüncü kişiler için kıyas yoluyla uygulanır.

;III. YETKİ 

{{madde|numara=326}}Kişisel ilişki kurulmasıyla ilgili bütün düzenlemelerde çocuğun oturduğu yer mahkemesi de yetkilidir.

Boşanmaya ve evlilik birliğinin korunmasına ilişkin yetki kuralları saklıdır.

Çocuk ile kişisel ilişkiye yönelik bir düzenleme yapılıncaya kadar, velayet hakkına sahip veya çocuk kendisine bırakılmış kişinin rızası dışında kişisel ilişki kurulamaz.

;D. ÇOCUKLARIN BAKIM VE EĞİTİM GİDERLERİNİ KARŞILAMA 

;I. KAPSAMI 

{{madde|numara=327}}Çocuğun bakımı, eğitimi ve korunması için gerekli giderler ana ve baba tarafından karşılanır.

Ana ve baba, yoksul oldukları veya çocuğun özel durumu olağanüstü harcamalar yapılmasını gerektirdiği takdirde ya da olağan dışı herhangi bir sebebin varlığı halinde, hakimin izniyle çocuğun mallarından onun bakım ve eğitimine yetecek belli bir miktar sarfedebilirler.

;II. SÜRESİ 

{{madde|numara=328}}Ana ve babanın bakım borcu, çocuğun ergin olmasına kadar devam eder.

Çocuk ergin olduğu halde eğitimi devam ediyorsa, ana ve baba durum ve koşullara göre kendilerinden beklenebilecek ölçüde olmak üzere, eğitimi sona erinceye kadar çocuğa bakmakla yükümlüdürler.

;III. DAVA HAKKI 

{{madde|numara=329}}Küçüğe fiilen bakan ana veya baba, diğerine karşı çocuk adına nafaka davası açabilir.

Ayırt etme gücüne sahip olmayan küçük için gereken hallerde nafaka davası, atanacak kayyım veya vasi tarafından da açılabilir.

Ayırt etme gücüne sahip olan küçük de nafaka davası açabilir.

;IV. NAFAKA MİKTARININ TAKDİRİ 

{{madde|numara=330}}Nafaka miktarı, çocuğun ihtiyaçları ile ana ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri dikkate alınarak belirlenir. Nafaka miktarının belirlenmesinde çocuğun gelirleri de göz önünde bulundurulur.

Nafaka her ay peşin olarak ödenir.

Hakim istem halinde, irat biçiminde ödenmesine karar verilen nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir.

;V. DURUMUN DEĞİŞMESİ 

{{madde|numara=331}}Durumun değişmesi halinde hakim, istem üzerine nafaka miktarını yeniden belirler veya nafakayı kaldırır.

;VI. GEÇİCİ ÖNLEMLER 

;1. GENEL OLARAK 

{{madde|numara=332}}Nafaka davası açılınca hakim, davacının istemi üzerine dava süresince gerekli olan önlemleri alır.

Soybağı tespit edilirse, davalının, uygun nafaka miktarını depo etmesine veya geçici olarak ödemesine karar verilebilir.

;2. BABALIĞIN TESPİTİNDEN ÖNCE 

{{madde|numara=333}}Babalık davası ile birlikte nafaka istenir ve hakim, babalık olasılığını kuvvetli bulursa, hükümden önce çocuğun ihtiyaçları için uygun bir nafakaya karar verebilir.

;VII. GÜVENCE VERİLMESİ 

{{madde|numara=334}}Ana ve baba nafaka yükümlülüklerini sürekli olarak ve ısrarla yerine getirmezlerse ya da kaçma hazırlığı içinde bulundukları, mallarını gelişigüzel harcadıkları veya heba ettikleri kabul edilebilirse hakim, gelecekteki nafaka yükümlülüklerine ilişkin olarak uygun bir güvencenin sağlanmasına veya gerektiğinde diğer önlemlerin alınmasına karar verebilir.

=== &lt;center&gt;Altıncı Ayırım:&lt;br /&gt; Velayet&lt;/center&gt; ===

;A. GENEL OLARAK 

;I. KOŞULLAR 

{{madde|numara=335}}Ergin olmayan çocuk, ana ve babasının velayeti altındadır. Yasal sebep olmadıkça velayet ana ve babadan alınamaz.

Hakim vasi atanmasına gerek görmedikçe, kısıtlanan ergin çocuklar da ana ve babanın velayeti altında kalırlar.

;II. ANA VE BABA EVLİ İSE 

{{madde|numara=336}}Evlilik devam ettiği sürece ana ve baba velayeti birlikte kullanırlar.

Ortak hayata son verilmiş veya ayrılık hali gerçekleşmişse hakim, velayeti eşlerden birine verebilir.

Velayet, ana ve babadan birinin ölümü halinde sağ kalana, boşanmada ise çocuk kendisine bırakılan tarafa aittir.

;III. ANA VE BABA EVLİ DEĞİLSE 

{{madde|numara=337}}Ana ve baba evli değilse velayet anaya aittir.

Ana küçük, kısıtlı veya ölmüş ya da velayet kendisinden alınmışsa hakim, çocuğun menfaatine göre, vasi atar veya velayeti babaya verir.

;IV. ÜVEY ÇOCUKLAR 

{{madde|numara=338}}Eşler, ergin olmayan üvey çocuklarına da özen ve ilgi göstermekle yükümlüdürler.

Kendi çocuğu üzerinde velayeti kullanan eşe diğer eş uygun bir şekilde yardımcı olur; durum ve koşullar zorunlu kıldığı ölçüde çocuğun ihtiyaçları için onu temsil eder.

;B. VELAYETİN KAPSAMI 

;I. GENEL OLARAK 

{{madde|numara=339}}Ana ve baba, çocuğun bakım ve eğitimi konusunda onun menfaatini göz önünde tutarak gerekli kararları alır ve uygularlar.

Çocuk, ana ve babasının sözünü dinlemekle yükümlüdür.

Ana ve baba, olgunluğu ölçüsünde çocuğa hayatını düzenleme olanağı tanırlar; önemli konularda olabildiğince onun düşüncesini göz önünde tutarlar.

Çocuk, ana ve babasının rızası dışında evi terkedemez ve yasal sebep olmaksızın onlardan alınamaz.

Çocuğun adını ana ve babası koyar.

;II. EĞİTİM 

{{madde|numara=340}}Ana ve baba, çocuğu olanaklarına göre eğitirler ve onun bedensel, zihinsel, ruhsal, ahlaki ve toplumsal gelişimini sağlar ve korurlar.

Ana ve baba çocuğa, özellikle bedensel ve zihinsel özürlü olanlara, yetenek ve eğilimlerine uygun düşecek ölçüde, genel ve mesleki bir eğitim sağlarlar.

;III. DİNİ EĞİTİM 

{{madde|numara=341}}Çocuğun dini eğitimini belirleme hakkı ana ve babaya aittir.

Ana ve babanın bu konudaki haklarını sınırlayacak her türlü sözleşme geçersizdir.

Ergin, dinini seçmekte özgürdür.

;IV. ÇOCUĞUN TEMSİL EDİLMESİ 

{{madde|numara=342}}Ana ve baba, velayetleri çerçevesinde üçüncü kişilere karşı çocuklarının yasal temsilcisidirler.

İyiniyetli üçüncü kişiler, eşlerden her birinin diğerinin rızasıyla işlem yaptığını varsayabilirler.

Vesayet makamlarının iznine bağlı hususlar dışında kısıtlıların temsiline ilişkin hükümler velayetteki temsilde de uygulanır.

;V. ÇOCUĞUN FİİL EHLİYETİ 

{{madde|numara=343}}Velayet altındaki çocuğun fiil ehliyeti, vesayet altındaki kişinin ehliyeti gibidir.

Çocuk, borçlarından ana ve babanın çocuk malları üzerindeki haklarına bakılmaksızın kendi malvarlığı ile sorumludur.

;VI. ÇOCUĞUN AİLEYİ TEMSİL ETMESİ 

{{madde|numara=344}}Velayet altındaki çocuk, ayırt etme gücüne sahip ise ana ve babanın rızasıyla aile adına hukuki işlemler yapabilir; bu işlemlerden dolayı ana ve baba borç altına girer.

;VII. ÇOCUK İLE ANA VE BABA ARASINDAKİ HUKUKİ İŞLEMLER 

{{madde|numara=345}}Çocuk ile ana veya baba arasında ya da ana ve babanın menfaatine olarak çocuk ile üçüncü kişi arasında yapılacak bir hukuki işlemle çocuğun borç altına girebilmesi, bir kayyımın katılmasına ve hakimin onayına bağlıdır.

;C. ÇOCUĞUN KORUNMASI 

;I. KORUMA ÖNLEMLERİ 

{{madde|numara=346}}Çocuğun menfaati ve gelişmesi tehlikeye düştüğü takdirde, ana ve baba duruma çare bulamaz veya buna güçleri yetmezse hakim, çocuğun korunması için uygun önlemleri alır.

;II. ÇOCUKLARIN YERLEŞTİRİLMESİ 

{{madde|numara=347}}Çocuğun bedensel ve zihinsel gelişmesi tehlikede bulunur veya çocuk manen terk edilmiş halde kalırsa hakim, çocuğu ana ve babadan alarak bir aile yanına veya bir kuruma yerleştirebilir.

Çocuğun aile içinde kalması ailenin huzurunu onlardan katlanmaları beklenemeyecek derecede bozuyorsa ve durumun gereklerine göre başka çare de kalmamışsa, ana ve baba veya çocuğun istemi üzerine hakim aynı önlemleri alabilir.

Ana ve baba ile çocuğun ödeme gücü yoksa bu önlemlerin gerektirdiği giderler Devletçe karşılanır.

Nafakaya ilişkin hükümler saklıdır.

;III. VELAYETİN KALDIRILMASI 

;1. GENEL OLARAK 

{{madde|numara=348}}Çocuğun korunmasına ilişkin diğer önlemlerden sonuç alınamaz ya da bu önlemlerin yetersiz olacağı önceden anlaşılırsa, hakim aşağıdaki hallerde velayetin kaldırılmasına karar verir:

1) (Değişik bend: 01/07/2005-5378 S.K./38.mad) Ana ve babanın deneyimsizliği, hastalığı, başka bir yerde bulunması veya benzeri sebeplerden biriyle velayet görevini gereği gibi yerine getirememesi.

2. Ana ve babanın çocuğa yeterli ilgiyi göstermemesi veya ona karşı yükümlülüklerini ağır biçimde savsaklaması.

Velayet ana ve babanın her ikisinden kaldırılırsa çocuğa bir vasi atanır.

Kararda aksi belirtilmedikçe, velayetin kaldırılması mevcut ve doğacak bütün çocukları kapsar.

;2. ANA VEYA BABANIN YENİDEN EVLENMESİ HALİNDE 

{{madde|numara=349}}Velayete sahip ana veya babanın yeniden evlenmesi, velayetin kaldırılmasını gerektirmez. Ancak, çocuğun menfaati gerektirdiğinde velayet sahibi değiştirilebileceği gibi, durum ve koşullara göre velayet kaldırılarak çocuğa vasi de atanabilir.

;3. VELAYETİN KALDIRILMASI HALİNDE ANA VE BABANIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ 

{{madde|numara=350}}Velayetin kaldırılması halinde ana ve babanın çocuklarının bakım ve eğitim giderlerini karşılama yükümlülükleri devam eder.

Ana ve baba ile çocuğun ödeme gücü yoksa bu giderler Devletçe karşılanır.

Nafakaya ilişkin hükümler saklıdır.

;IV. DURUMUN DEĞİŞMESİ 

{{madde|numara=351}}Durumun değişmesi halinde, çocuğun korunmasına ilişkin önlemlerin yeni koşullara uydurulması gerekir.

Velayetin kaldırılmasını gerektiren sebep ortadan kalkmışsa hakim, resen ya da ana veya babanın istemi üzerine velayeti geri verir.

=== &lt;center&gt;Yedinci Ayırım:&lt;br /&gt; Çocuk Malları&lt;/center&gt; ===

;A. YÖNETİM 

;I. GENEL OLARAK 

{{madde|numara=352}}Ana ve baba, velayetleri devam ettiği sürece çocuğun mallarını yönetme hakkına sahip ve bununla yükümlüdürler; kural olarak hesap ve güvence vermezler.

Ana ve babanın yükümlülüklerini yerine getirmedikleri durumlarda hakim müdahale eder.

;II. EVLİLİK SONA ERİNCE 

{{madde|numara=353}}Evlilik sona erince velayet kendisinde kalan eş, hakime çocuğun malvarlığının dökümünü gösteren bir defter vermek ve bu malvarlığında veya yapılan yatırımlarda gerçekleşen önemli değişiklikleri bildirmek zorundadır.

;B. KULLANMA HAKKI 

{{madde|numara=354}}Ana ve baba, kusurları sebebiyle velayetleri kaldırılmadıkça, çocuğun mallarını kullanabilirler.

;C. GELİRLERİN SARFI 

{{madde|numara=355}}Ana ve baba, çocuk mallarının gelirlerini öncelikle çocuğun bakımı, yetiştirilmesi ve eğitimi için; hakkaniyete uyduğu ölçüde de aile ihtiyaçlarını karşılamak üzere sarfedebilirler.

Gelir fazlası, çocuk mallarına katılır.

;D. ÇOCUK MALLARININ KISMEN SARFI 

{{madde|numara=356}}Olağan ihtiyaçlar gerektirdiği ölçüde sermaye biçiminde ödemeler, tazminatlar ve benzeri edimler çocuğun bakımı için kısmen kullanılabilir.

Çocuğun bakımı, yetiştirilmesi ve eğitimi için zorunluluk varsa hakim, ana ve babaya belirlediği miktarlarda çocuğun diğer mallarına da başvurma yetkisini tanıyabilir.

;E. ÇOCUĞUN SERBEST MALLARI 

;I. KAZANDIRMALAR 

{{madde|numara=357}}Ana ve baba, faiz getiren yatırım veya tasarruf hesabı açılmak üzere ya da açıkça ana ve babanın kullanmaması koşuluyla çocuğa yapılan kazandırmaların gelirlerini kendi menfaatlerine sarfedemezler.

Kazandırmada bulunan kişi, kazandırma sırasında açıkça aksini öngörmedikçe, ana ve baba bunlar üzerinde yönetim hakkına sahiptir.

;II. SAKLI PAY 

{{madde|numara=358}}Ölüme bağlı tasarruf yoluyla çocuğun saklı payı ana ve babanın yönetimi dışında bırakılabilir.

Mirasbırakan yönetimi bir üçüncü kişiye bırakmışsa, tasarrufunda bu kişinin belirli zamanlarda sulh hakimine hesap vermesini öngörebilir.

;III. MESLEK VEYA SANAT İÇİN VERİLEN MAL VE KİŞİSEL KAZANÇ 

{{madde|numara=359}}Ana ve baba tarafından bir meslek veya sanat ile uğraşması için çocuğa kendi malından verilen kısmın veya kendi kişisel kazancının yönetimi ve bunlardan yararlanma hakkı çocuğa aittir.

Çocuğun evde ana ve babasıyla birlikte yaşaması halinde, ana ve baba ondan kendisinin bakımı için uygun bir katkıda bulunmasını isteyebilirler.

;F. ÇOCUK MALLARININ KORUNMASI 

;I. ÖNLEMLER 

{{madde|numara=360}}Ana ve baba, çocuğun mallarını yönetmekte her ne sebeple olursa olsun yeterince özen göstermezlerse hakim, malların korunması için uygun önlemleri alır.

Hakim, özellikle malların yönetimi konusunda talimat verebilir; belirli zamanlarda verilen bilgi ve hesabı yeterli görmezse, malların tevdi edilmesine veya güvence gösterilmesine karar verebilir.

;II. YÖNETİMİN ANA VE BABADAN ALINMASI 

{{madde|numara=361}}Çocuğun mallarının tehlikeye düşmesi başka bir şekilde önlenemiyorsa hakim, yönetimin bir kayyıma devredilmesine karar verebilir.

Çocuğun, yönetimi ana ve babaya ait olmayan malları tehlikeye düştüğünde hakim, aynı önlemlerin alınmasını kararlaştırabilir.

Çocuk mallarının gelirlerinin veya bu mallardan ayrılmış belirli miktarların kanuna uygun şekilde sarfedileceğinden kuşku duyulursa hakim, bunların da yönetimini bir kayyıma bırakabilir.

;G. YÖNETİMİN SONA ERMESİ 

;I. MALLARIN DEVRİ 

{{madde|numara=362}}Ana ve baba, velayetleri veya yönetim hakları sona erince, çocuğun mallarını, hesabıyla birlikte ergin çocuğa, vasisine veya kayyıma devrederler.

;II. ANA VE BABANIN SORUMLULUĞU 

{{madde|numara=363}}Ana ve baba, çocuk mallarının geri verilmesinde vekil gibi sorumludurlar.

Dürüstlük kuralına uygun olarak başkasına devrettikleri malların yerine sadece aldıkları karşılığı geri vermekle yükümlüdürler.

Kanuna uygun olarak çocuk veya aile için yaptıkları harcamalardan dolayı tazminatla yükümlü tutulmazlar.

== &lt;center&gt;İkinci Bölüm:&lt;br /&gt; Aile&lt;/center&gt; ==
=== &lt;center&gt;Birinci Ayırım:&lt;br /&gt; Nafaka Yükümlülüğü&lt;/center&gt; ===

;A. NAFAKA YÜKÜMLÜLERİ 

{{madde|numara=364}}Herkes, yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan üstsoyu ve altsoyu ile kardeşlerine nafaka vermekle yükümlüdür.

Kardeşlerin nafaka yükümlülükleri, refah içinde bulunmalarına bağlıdır.

Eş ile ana ve babanın bakım borçlarına ilişkin hükümler saklıdır.

;B. DAVA HAKKI 

{{madde|numara=365}}Nafaka davası, mirasçılıktaki sıra göz önünde tutularak açılır.

Dava, davacının geçinmesi için gerekli ve karşı tarafın mali gücüne uygun bir yardım isteminden ibarettir.

Nafakanın, yükümlülerin bir veya bir kaçından istenmesi hakkaniyete aykırıysa hakim, onların nafaka yükümlülüğünü azaltabilir veya kaldırabilir.

Dava, nafaka alacaklısına bakmakta olan resmi veya kamuya yararlı kurumlar tarafından da açılabilir.

Hakim, istem halinde, irat biçiminde ödenmesine karar verilen nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir.

Yetkili mahkeme, taraflardan birinin yerleşim yeri mahkemesidir.

;C. KORUNMAYA MUHTAÇ KİŞİLER 

{{madde|numara=366}}Korunmaya muhtaç kişilerin bakımı, bununla yükümlü kurumlar tarafından sağlanır. Bu kurumlar, yaptıkları masrafları nafaka yükümlüsü hısımlardan isteyebilirler.

=== &lt;center&gt;İkinci Ayırım:&lt;br /&gt; Ev Düzeni&lt;/center&gt; ===

;A. KOŞULLARI 

{{madde|numara=367}}Aile halinde yaşayan birden çok kimsenin oluşturduğu topluluğun kanuna, sözleşmeye veya örfe göre belirlenen bir ev başkanı varsa, evi yönetme yetkisi ona ait olur.

Evi yönetme yetkisi, kan veya kayın hısımlığı, işçilik, çıraklık veya benzeri sebeplerle ya da koruma ve gözetme ilişkisi içinde ev halkı olarak bir arada yaşayanların hepsini kapsar.
;B. HÜKÜMLERİ

;I. EV DÜZENİ VE GÖZETİM 

{{madde|numara=368}}Birlikte yaşayan kimseler evin düzenine tabidir. Bu düzenin kuruluşunda ev halkından her birinin yararı adil biçimde gözetilir.

Ev halkının her biri, özellikle öğrenimi, eğitimi, dini inançları, meslek ve sanatı için gerekli özgürlükten yararlanır.

Ev başkanı, birlikte yaşayanların evdeki eşyasını özenle korumak ve güvenlik altında bulundurmakla yükümlüdür.

;II. SORUMLULUK 

{{madde|numara=369}}Ev başkanı, ev halkından olan küçüğün, kısıtlının, akıl hastalığı veya akıl zayıflığı bulunan kişinin verdiği zarardan, alışılmış şekilde durum ve koşulların gerektirdiği dikkatle onu gözetim altında bulundurduğunu veya bu dikkat ve özeni gösterseydi dahi zararın meydana gelmesini engelleyemeyeceğini ispat etmedikçe sorumludur.

Ev başkanı, ev halkından akıl hastalığı veya akıl zayıflığı bulunanların kendilerini ya da başkalarını tehlikeye veya zarara düşürmemeleri için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür.

Zorunluluk halinde gerekli önlemlerin alınmasını yetkili makamdan ister.

;III. ALTSOYUN DENKLEŞTİRME ALACAĞI 

;1. KOŞULLARI 

{{madde|numara=370}}Ana ve baba veya büyük ana ve baba ile birlikte yaşayan ve emeklerini ya da gelirlerini aileye özgüleyen ergin altsoylar, buna karşılık uygun bir bedel isteyebilirler.

Uyuşmazlık halinde hakim, bedelin miktarı, güvence altına alınması ve ödeme şekli hakkında karar verir.

;2. İSTENMESİ 

{{madde|numara=371}}Altsoy, bu bedeli borçlunun ölümü halinde isteyebilir.

Alacaklı, bu alacağını borçlunun sağlığında, birlikte yaşamanın sona ermesi veya işletmenin el değiştirmesi, borçluya karşı icra takibi yapılması veya onun iflası hallerinde de isteyebilir.

Bu alacak zamanaşımına uğramaz. Fakat en geç borçlunun terekesinin taksimi anına kadar istenebilir.

=== &lt;center&gt;Üçüncü Ayırım:&lt;br /&gt; Aile Malları&lt;/center&gt; ===

;A. AİLE VAKFI 

{{madde|numara=372}}Aile bireylerinin eğitim ve öğrenimleri, donanım ve desteklenmeleri ve bunlara benzer amaçların gerektirdiği harcamaların yapılması için kişiler hukuku ve miras hukuku hükümleri uyarınca aile vakfı kurulabilir.

Bir malın veya hakkın başkalarına geçmemek üzere aynı soydan gelenlere kuşaktan kuşağa kalacak şekilde özgülenmesi yasaktır. Böyle bir özgülenme, vakıf kurma yoluyla da yapılamaz.

;B. AİLE MALLARI ORTAKLIĞI 

;I. OLUŞUMU

;1. KOŞULLARI 

{{madde|numara=373}}Hısımlar, kendilerine geçen mirasın tamamı veya bir bölümüyle ya da ortaya başka mallar koymak suretiyle aralarında bir aile malları ortaklığı kurabilirler.

;2. ŞEKİL 

{{madde|numara=374}}Aile malları ortaklığı sözleşmesinin resmi şekilde yapılması ve bütün ortakların veya temsilcilerinin imzalarını taşıması gerekir.

;II. SÜRE 

{{madde|numara=375}}Aile malları ortaklığı, belirli veya belirsiz süre için kurulabilir. Süre belirlenmediği takdirde ortaklardan her biri, altı ay önceden bildirmek koşuluyla ortaklıktan çıkabilir.

Bu bildirim, tarımsal işletme ile ilgili bir ortaklıkta, ancak ürünlerin yetiştiği yere göre olağan hasat mevsiminin sonu için geçerlidir.

;III. HÜKMÜ 

;1. ELBİRLİĞİ İLE İŞLETME 

{{madde|numara=376}}Aile malları ortaklığı, ortakları elbirliği ile iktisadi faaliyette bulunmak üzere birleştirir.

Aksi kararlaştırılmış olmadıkça, ortaklardan her biri eşit hakka sahiptir.

Ortaklar, ortaklık devam ettiği sürece paylarını isteyemeyecekleri gibi, bu payları üzerinde tasarruf işlemleri de yapamazlar.

;2. YÖNETİM VE TEMSİL 

;A. GENEL OLARAK 

{{madde|numara=377}}Aile malları ortaklığı, tüm ortakların elbirliği ile yönetilir.

Ortaklardan her biri, olağan yönetim işlerini diğer ortakların katılmasına gerek olmaksızın yapabilir.

;B. YÖNETİCİNİN YETKİSİ 

{{madde|numara=378}}Ortaklar, içlerinden birini ortaklığa yönetici olarak atayabilirler.

Yönetici, ortaklığı yönetir ve ortaklıkla ilgili işlemlerde onu temsil eder.

Ortaklığı kimin temsil edeceği ticaret siciline kaydedilmiş olmadıkça diğer ortakların temsil yetkisi bulunmadığı iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez.

;3. ORTAK MALLAR VE KİŞİSEL MALLAR 

{{madde|numara=379}}Ortaklar, ortaklığa giren malların elbirliği halinde malikidirler.

Ortaklar, ortaklığın borçlarından müteselsil olarak sorumludurlar.

Ortakların, ortaklık dışında bıraktıkları mallar ile aksi kararlaştırılmış olmadıkça, ortaklığın devamı sırasında miras yoluyla veya herhangi bir şekilde karşılıksız kazanma yoluyla edindikleri mallar, onların kişisel mallarıdır.

;IV. ORTAKLIĞIN SONA ERMESİ 

;1. SEBEPLERİ 

{{madde|numara=380}}Aşağıdaki hallerde ortaklık sona erer:

1. Bütün ortakların anlaşması veya feshin bildirilmesiyle,

2. Ortaklık süresi açıkça veya örtülü olarak uzatılmadığı takdirde sürenin bitmesiyle,

3. Ortaklardan birinin payının haczedilmesi ve satışının istenmesiyle,

4. Ortaklardan birinin iflasıyla,

5. Ortaklardan birinin haklı sebebe dayanan istemiyle.

;2. FESİH BİLDİRİMİ, ÖDEMEDEN ACİZ, EVLENME 

{{madde|numara=381}}Ortaklardan biri feshi bildirir veya iflas ederse ya da bir ortağın haczedilmiş payının satışı istenirse, öteki ortaklar, ayrılan ortağın veya alacaklılarının haklarını ödeyerek ortaklığı kendi aralarında sürdürebilirler.

Evlenen ortak, fesih bildirimine gerek olmaksızın ortaklıktaki hakkının kendisine ödenmesini isteyebilir.

;3. ÖLÜM 

{{madde|numara=382}}Ortaklardan birinin ölümü halinde onun ortaklığa dahil olmayan mirasçıları, ancak ölen ortağa düşen payın karşılığının kendilerine ödenmesini isteyebilirler.

Ölen ortak mirasçı olarak altsoyunu bırakmışsa, bunlar öbür ortakların rızası ile onun yerine ortaklığa girebilirler.

;4. PAYLAŞMA KURALLARI 

{{madde|numara=383}}Ortaklık mallarının paylaşılması veya ayrılan ortağın payının hesaplanması, ortaklık mallarının paylaşma veya ayrılma zamanındaki değerine ve durumuna göre yapılır.

Paylaşma ve hesaplaşma uygun olmayan bir zamanda istenemez.

;V. KAZANÇ PAYLI AİLE MALLARI ORTAKLIĞI 

;1. KONUSU 

{{madde|numara=384}}Ortaklar, aralarında yapacakları sözleşmeyle, yıllık kazançtan kendilerine belli bir pay verilmesi kaydıyla ortaklığın temsilini ve ortaklığın mallarının işletilmesini içlerinden birine bırakabilirler.

Bu pay, anlaşmayla belirlenmemişse, ortaklık mallarının uygun derecede uzun bir dönemdeki kazancın ortalama miktarı ile işleten ortağın çalışması ve yaptığı harcama göz önünde tutularak adil bir biçimde belirlenir.

;2. ÖZEL SONA ERDİRME SEBEPLERİ 

{{madde|numara=385}}İşletme ve temsili üzerine alan ortak, malları gereği gibi işletmediği veya yükümlülüklerini yerine getirmediği takdirde, ortakların ortaklığın feshini isteme hakları vardır.

Ortaklardan birinin, haklı sebeplere dayanarak istemde bulunması üzerine hakim, mirastaki paylaşma kurallarını göz önünde bulundurarak, bu ortağın işletme ve temsili üzerine alan ortakla birlikte yönetime ve ortaklık mallarından yararlanmaya katılmasına karar verebilir.

Ortakların elbirliği ile işlettikleri ortaklığa ilişkin kurallar, kazanç paylı aile malları ortaklığında da uygulanır.

;C. AİLE YURDU 

;I. GENEL OLARAK 

{{madde|numara=386}}Konutlar, tarıma veya sanayiye elverişli taşınmazlar, eklentileriyle birlikte aile yurdu haline getirilebilir.

;II. KURULMASI 

;1. KOŞULLARI 

{{madde|numara=387}}Aile yurdu haline getirilecek taşınmazların büyüklüğü, üzerindeki rehin haklarına ve malikin diğer mallarına bakılmaksızın, bir ailenin normal geçimine ve barınmasına yetecek ölçüden fazla olamaz.

Mahkemece haklı sebeplere dayanılarak geçici bir istisna kabul edilmiş olmadıkça malikin, taşınmazı veya üzerindeki tesisi kendisinin işletmesi ya da konutta oturması zorunludur.

;2. USUL VE ŞEKİL 

;A. İLAN 

{{madde|numara=388}}Alacaklılar ve aile yurdu kurulması yüzünden haklarının zedelenmesi ihtimali bulunan kişiler, kuruluştan önce mahkemece yapılan ilanla itirazlarını iki ay içinde bildirmeye çağrılırlar.

Durum, alacakları taşınmaz rehniyle güvenceye bağlanmış olanlara ve hacizli alacaklılara ayrıca bildirilir.

;B. ÜÇÜNCÜ KİŞİLERİN HAKLARININ KORUNMASI 

{{madde|numara=389}}Aile yurdu haline getirilecek taşınmazda yurt olabilmesi için gerekli koşullar bulunur ve yurdun kurulmasına üçüncü kişiler itiraz etmez veya itirazın haksız olduğu anlaşılırsa, mahkeme kuruluşa izin verir.

Süresi içinde itiraz eden alacaklıların ilgilerinin kesildiği ispat edilmedikçe veya taşınmaz üzerinde bulunan rehin ve hacizler kaldırılmadıkça, aile yurdu kurulmasına izin verilemez. Borç, itiraz eden veya rehinli alacaklı lehine vadeye bağlı olsa bile, aile yurdu kurmak isteyen borçlu hemen ödemede bulunabilir.

;C. TAPU KÜTÜĞÜNE ŞERH VERİLMESİ 

{{madde|numara=390}}Bir taşınmazın aile yurdu haline getirilmesi, ancak izne ilişkin mahkeme kararının o taşınmazın tapu kütüğüne şerh verilmesiyle mümkün olur; bu husus mahkemece ilan edilir.

;III. SONUÇLARI 

;1. TASARRUF HAKKININ SINIRLANMASI 

{{madde|numara=391}}Aile yurdu haline getirilen taşınmazlar devrolunamaz, rehnedilemez ve kiraya verilemez.

Aile yurdu ve eklentileri hakkında, mahkeme eliyle yönetim hali saklı kalmak kaydıyla, cebri icra yoluna başvurulamaz.

;2. KAN HISIMLARININ AİLE YURDUNA ALINMASI 

{{madde|numara=392}}Malikin, yoksulluğu sebebiyle aile yurduna alınmaya muhtaç bulunan ve kabullerine engel olacak durumları olmayan üstsoyunu, altsoyunu ve kardeşlerini yurda kabul etmesine mahkemece karar verilebilir.

;3. MALİKİN ÖDEMEDE ACZE DÜŞMESİ 

{{madde|numara=393}}Malik borçlarını ödemede acze düşerse, aile yurdunu yönetmek üzere mahkemece bir yönetici atanır.

Yönetici, yurdu amacına ve alacaklıların menfaatlerine uygun biçimde yönetir.

Alacaklılar, haklarını aciz belgelerindeki tarih ve iflastaki sıraya göre alırlar.

;IV. SONA ERMESİ 

;1. MALİKİN ÖLÜMÜ HALİNDE 

{{madde|numara=394}}Malikin ölümünden sonra aile yurdunun devam edebilmesi, taşınmazın mirasçılara yurt olarak geçmesine ilişkin bir ölüme bağlı tasarrufun yapılmış olmasına bağlıdır.

Böyle bir tasarruf yoksa, malik ölünce tapu kütüğündeki yurda ilişkin şerh silinir.

;2. MALİKİN SAĞLIĞINDA 

{{madde|numara=395}}Malik sağlığında yurda son verebilir.

Bunun için malik, tapu kütüğündeki kaydı sildirmek üzere bir dilekçeyle mahkemeye başvurur; bu istem mahkemece ilan olunur.

İlan tarihinden başlayarak iki ay içinde bir itiraz yapılmaz veya yapılan itirazın haksızlığı anlaşılırsa, mahkeme kütükteki kaydın silinmesine izin verir.

----

{{kaynakça}} 

[[Kategori:Alt sayfalar]]</text>
      <sha1>ktafb4cxvorf6kfs31omggfcuauhd9s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>175462</id>
      <parentid>175461</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T12:17:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Prætor</username>
        <id>24168</id>
      </contributor>
      <comment>/* Üçüncü Ayırım: Tanıma ve Babalık Hükmü */</comment>
      <origin>175462</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="49525" sha1="bpdd6kvu6s4s89kle4wh2hk7ee3kn5o" xml:space="preserve">{{çalışma var}}
{{eser başlığı|başlık=Türk Medeni Kanunu|bölüm=[[4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu/İkinci Kitap: Aile Hukuku|İkinci Kitap&lt;br /&gt;Aile Hukuku]]&lt;br /&gt;İkinci Kısım&lt;br /&gt;Hısımlık|önceki=[[4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu/İkinci Kitap: Aile Hukuku/Birinci Kısım: Evlilik Hukuku|Türk Medeni Kanunu&lt;br /&gt;İkinci Kitap&lt;br /&gt;Birinci Kısım&lt;br /&gt;Evlilik Hukuku]]|sonraki=[[4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu/İkinci Kitap: Aile Hukuku/Üçüncü Kısım: Vesayet|Türk Medeni Kanunu&lt;br /&gt;İkinci Kitap&lt;br /&gt;Üçüncü Kısım&lt;br /&gt;Vesayet]]|esersahibi=|notlar=}}

== &lt;center&gt;Birinci Bölüm:&lt;br /&gt; Soybağının Kurulması&lt;/center&gt; ==
=== &lt;center&gt;Birinci Ayırım:&lt;br /&gt; Genel Hükümler&lt;/center&gt; ===
;A. Genel olarak soybağının kurulması
{{madde|numara=282}}
{{fıkra|numara=1|metin=Çocuk ile ana arasında soybağı doğumla kurulur.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Çocuk ile baba arasında soybağı, ana ile evlilik, tanıma veya hakim hükmüyle kurulur.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Soybağı ayrıca evlat edinme yoluyla da kurulur.}}

;B. Davada yetki ve yargılama usulü
;I. Yetki
{{madde|numara=283}}
{{fıkra|numara=1|metin=Soybağına ilişkin davalar, taraflardan birinin dava veya doğum sırasındaki yerleşim yeri mahkemesinde açılır.}}

;II. Yargılama usulü
{{madde|numara=284}}
{{fıkra|numara=1|metin=Soybağına ilişkin davalarda, aşağıdaki kurallar saklı kalmak kaydıyla Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu uygulanır:{{bent|numara=1|metin=Hakim maddi olguları resen araştırır ve kanıtları serbestçe takdir eder.}}{{bent|numara=2|metin=Taraflar ve üçüncü kişiler, soybağının belirlenmesinde zorunlu olan ve sağlıkları yönünden tehlike yaratmayan araştırma ve incelemelere rıza göstermekle yükümlüdürler. Davalı, hakimin öngördüğü araştırma ve incelemeye rıza göstermezse, hakim, durum ve koşullara göre bundan beklenen sonucu, onun aleyhine doğmuş sayabilir.}}}}

=== &lt;center&gt;İkinci Ayırım:&lt;br /&gt; Kocanın Babalığı&lt;/center&gt; ===
;A. Babalık karinesi
{{madde|numara=285}}
{{fıkra|numara=1|metin=Evlilik devam ederken veya evliliğin sona ermesinden başlayarak üçyüz gün içinde doğan çocuğun babası kocadır.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Bu süre geçtikten sonra doğan çocuğun kocaya bağlanması, ananın evlilik sırasında gebe kaldığının ispatıyla mümkündür.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Kocanın gaipliğine karar verilmesi halinde üçyüz günlük süre, ölüm tehlikesi veya son haber tarihinden işlemeye başlar.}}

;B. Soybağının reddi
;I. Dava hakkı
{{madde|numara=286 - (Değişik:7/11/2024-7531/9 md.)}}
{{fıkra|numara=1|metin=Koca, ana veya çocuk soybağının reddi davasını açarak babalık karinesini çürütebilir. Bu dava, dava açma hakkına sahip diğer kişilere karşı açılır.}}

;II. İspat
;1. Evlilik içinde ana rahmine düşme
{{madde|numara=287}}
{{fıkra|numara=1|metin=Çocuk evlilik içinde ana rahmine düşmüşse davacı, kocanın baba olmadığını ispat etmek zorundadır.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Evlenmeden başlayarak en az yüzseksen gün geçtikten sonra ve evliliğin sona ermesinden başlayarak en fazla üçyüz gün içinde doğan çocuk evlilik içinde ana rahmine düşmüş sayılır.}}

;2. Evlenmeden önce veya ayrı yaşama sırasında ana rahmine düşme
{{madde|numara=288}}
{{fıkra|numara=1|metin=Çocuk, evlenmeden önce veya ayrı yaşama sırasında ana rahmine düşmüşse, davacının başka bir kanıt getirmesi gerekmez.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Ancak, gebe kalma döneminde kocanın karısı ile cinsel ilişkide bulunduğu konusunda inandırıcı kanıtlar varsa, kocanın babalığına ilişkin karine geçerliliğini korur.}}

;III. Hak düşürücü süreler
{{madde|numara=289}}
{{fıkra|numara=1|metin=Koca, davayı, doğumu ve baba olmadığını veya ananın gebe kaldığı sırada başka bir erkek ile cinsel ilişkide bulunduğunu öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl, (...)&lt;ref&gt;Anayasa Mahkemesi’nin 25/6/2009 tarihli ve E.: 2008/30, K.: 2009/96 sayılı Kararı ile bu fıkrada yer alan “…her hâlde doğumdan başlayarak beş yıl…” ibaresi iptal edilmiştir.&lt;/ref&gt; içinde açmak zorundadır.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Ana doğumdan, çocuk ise ergin olduğu tarihten başlayarak en geç bir yıl içinde dava açmak zorundadır.&lt;ref&gt;7/11/2024 tarihli ve 7531 sayılı Kanunun 10 uncu maddesiyle bu fıkrada yer alan “Çocuk,” ibaresi “Ana doğumdan, çocuk ise” şeklinde değiştirilmiştir.&lt;/ref&gt;}}
{{fıkra|numara=3|metin=Gecikme haklı bir sebebe dayanıyorsa, bir yıllık süre bu sebebin ortadan kalktığı tarihte işlemeye başlar.}}

;C. Karinelerin çakışması
{{madde|numara=290}}
{{fıkra|numara=1|metin=Çocuk evliliğin sona ermesinden başlayarak üçyüz gün içinde doğmuş ve ana da bu arada yeniden evlenmiş olursa, ikinci evlilikteki koca baba sayılır.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Bu karine çürütülürse ilk evlilikteki koca baba sayılır.}}

;D. Diğer ilgililerin dava hakkı
{{madde|numara=291- (Değişik birinci fıkra:7/11/2024-7531/11 md.)}}
{{fıkra|numara=1|metin=Dava açma süresinin geçmesinden önce kocanın ölmesi veya gaipliğine karar verilmesi ya da sürekli olarak ayırt etme gücünü kaybetmesi hâllerinde baba olduğunu iddia eden kişi, kocanın altsoyu, anası veya babası, doğumu ve kocanın ölümünü, sürekli olarak ayırt etme gücünü kaybettiğini veya hakkında gaiplik kararı alındığını öğrenmelerinden başlayarak bir yıl içinde soybağının reddi davasını açabilir.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Ergin olmayan çocuğa atanacak kayyım, atama kararının kendisine tebliğinden başlayarak bir yıl, (...)&lt;ref&gt;Anayasa Mahkemesi’nin 10/10/2013 tarihli ve E.: 2013/62, K.: 2013/115 sayılı Kararı ile bu fıkrada yer alan “...her hâlde doğumdan başlayarak beş yıl...” ibaresi, iptal edilmiştir.&lt;/ref&gt; içinde soybağının reddi davasını açar.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Kocanın açacağı soybağının reddi davasına ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanır.}}

;E. Sonradan evlenme
;I. Koşulu
{{madde|numara=292}}
{{fıkra|numara=1|metin=Evlilik dışında doğan çocuk, ana ve babasının birbiriyle evlenmesi halinde kendiliğinden evlilik içinde doğan çocuklara ilişkin hükümlere tabi olur.}}

;II. Bildirim
{{madde|numara=293}}
{{fıkra|numara=1|metin=Eşler, evlilik dışında doğmuş olan ortak çocuklarını, evlenme sırasında veya evlenmeden sonra, yerleşim yerlerindeki veya evlenmenin yapıldığı yerdeki nüfus memuruna bildirmek zorundadırlar.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Bildirimin yapılmamış olması, çocuğun evlilik içinde doğan çocuklara ilişkin hükümlere tabi olmasını engellemez.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Daha önce tanıma veya babalığa hükümle soybağı kurulmuş çocukların ana ve babası birbiriyle evlenince, nüfus memuru resen gerekli işlemi yapar.}}

;III. İtiraz ve iptal
{{madde|numara=294}}
{{fıkra|numara=1|metin=Ana ve babanın yasal mirasçıları, çocuk ve Cumhuriyet savcısı sonradan evlenme yoluyla soybağının kurulmasına itiraz edebilirler. İtiraz eden, kocanın baba olmadığını ispatla yükümlüdür.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Çocuğun altsoyu da, çocuğun ölmüş ya da ayırt etme gücünü sürekli olarak kaybetmiş olması halinde itiraz hakkına sahiptir.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Tanımanın iptaline ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanır.}}

=== &lt;center&gt;Üçüncü Ayırım:&lt;br /&gt; Tanıma ve Babalık Hükmü ===
;A. Tanıma
;I. Koşulları ve şekli
{{madde|numara=295}}
{{fıkra|numara=1|metin=Tanıma, babanın, nüfus memuruna veya mahkemeye yazılı başvurusu ya da resmi senette veya vasiyetnamesinde yapacağı beyanla olur.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Tanıma beyanında bulunan kimse küçük veya kısıtlı ise, veli veya vasisinin de rızası gereklidir.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Başka bir erkek ile soybağı bulunan çocuk, bu bağ geçersiz kılınmadıkça tanınamaz.}}

;II. Bildirim
{{madde|numara=296}}
{{fıkra|numara=1|metin=Beyanda bulunulan nüfus memuru, sulh hakimi, noter veya vasiyetnameyi açan hakim, tanımayı babanın ve çocuğun kayıtlı bulunduğu nüfus memurluklarına bildirir.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Çocuğun kayıtlı bulunduğu nüfus memurluğu da tanımayı çocuğa, anasına, çocuk vesayet altında ise vesayet makamına bildirir.}}

;III. İptal davası
;1. Tanıyanın dava hakkı
{{madde|numara=297}}
{{fıkra|numara=1|metin=Tanıyan, yanılma, aldatma veya korkutma sebebiyle tanımanın iptalini dava edebilir.}}
{{fıkra|numara=2|metin=İptal davası anaya ve çocuğa karşı açılır.}}

;2. İlgililerin dava hakkı
;A. Genel olarak
{{madde|numara=298}}
{{fıkra|numara=1|metin=Ana, çocuk ve çocuğun ölümü halinde altsoyu, Cumhuriyet savcısı, Hazine ve diğer ilgililer tanımanın iptalini dava edebilirler.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Dava tanıyana, tanıyan ölmüşse mirasçılarına karşı açılır.}}

;B. İspat yükü
{{madde|numara=299}}
{{fıkra|numara=1|metin=Davacı, tanıyanın baba olmadığını ispatla yükümlüdür.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Ana veya çocuk tarafından tanıyanın baba olmadığı iddiasıyla açılan iptal davasında ispat yükü, tanıyanın, gebe kalma döneminde ana ile cinsel ilişkide bulunduğuna ilişkin inandırıcı kanıtları göstermesinden sonra doğar.}}

;3. Hak düşürücü süreler
{{madde|numara=300}}
{{fıkra|numara=1|metin=Tanıyanın dava hakkı, iptal sebebinin öğrenildiği veya korkunun etkisinin ortadan kalktığı tarihten başlayarak bir yıl ve her halde tanımanın üzerinden beş yıl geçmekle düşer.}}
{{fıkra|numara=2|metin=İlgililerin dava hakkı, davacının tanımayı ve tanıyanın çocuğun babası olamayacağını öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl ve her halde tanımanın üzerinden beş yıl geçmekle düşer.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Çocuğun dava hakkı, ergin olmasından başlayarak bir yıl geçmekle düşer.}}
{{fıkra|numara=4|metin=Yukarıdaki süreler geçtiği halde gecikmeyi haklı kılan sebep varsa, sebebin ortadan kalkmasından başlayarak bir ay içinde dava açılabilir.}}

;B. Babalık hükmü
;I. Dava hakkı
{{madde|numara=301}}
{{fıkra|numara=1|metin=Çocuk ile baba arasındaki soybağının mahkemece belirlenmesini ana ve çocuk isteyebilirler.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Dava babaya, baba ölmüşse mirasçılarına karşı açılır.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Babalık davası, Cumhuriyet savcısına ve Hazineye; dava ana tarafından açılmışsa kayyıma; kayyım tarafından açılmışsa anaya ihbar edilir.}}

;II. Karine
{{madde|numara=302}}
{{fıkra|numara=1|metin=Davalının, çocuğun doğumundan önceki üçyüzüncü gün ile yüzsekseninci gün arasında ana ile cinsel ilişkide bulunmuş olması, babalığa karine sayılır.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Bu sürenin dışında olsa bile fiili gebe kalma döneminde davalının ana ile cinsel ilişkide bulunduğu tespit edilirse aynı karine geçerli olur.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Davalı, çocuğun babası olmasının olanaksızlığını veya bir üçüncü kişinin baba olma olasılığının kendisininkinden daha fazla olduğunu ispatlarsa karine geçerliliğini kaybeder.}}

;III. Hak düşürücü süreler
{{madde|numara=303}}
{{fıkra|numara=1|metin=Babalık davası, çocuğun doğumundan önce veya sonra açılabilir. Ananın dava hakkı, doğumdan başlayarak bir yıl geçmekle düşer.}}
{{fıkra|numara=2|metin='''(İptal ikinci fıkra: Anayasa Mahkemesi’nin 27/10/2011 tarihli ve E.: 2010/71, K.: 2011/143 sayılı Kararı ile.)'''}}
{{fıkra|numara=3|metin=Çocuk ile başka bir erkek arasında soybağı ilişkisi varsa, bir yıllık süre bu ilişkinin ortadan kalktığı tarihte işlemeye başlar.}}
{{fıkra|numara=4|metin=Bir yıllık süre geçtikten sonra gecikmeyi haklı kılan sebepler varsa, sebebin ortadan kalkmasından başlayarak bir ay içinde dava açılabilir.&lt;ref&gt;Anayasa Mahkemesi’nin 15/3/2012 tarihli ve E.: 2011/116, K.: 2012/39 sayılı Kararı ile bu fıkra “çocuk” yönünden iptal edilmiş olup, Kararın Resmi Gazete’de yayımlandığı 21/7/2012 tarihinden başlayarak bir yıl sonra yürürlüğe girmesi hüküm altına alınmıştır.&lt;/ref&gt;}}

;IV. Ananın mali hakları
{{madde|numara=304}}
{{fıkra|numara=1|metin=Ana, babalık davası ile birlikte veya ayrı olarak baba veya mirasçılarından aşağıdaki giderlerin karşılanmasını isteyebilir:{{bent|numara=1|metin=Doğum giderleri,}}{{bent|numara=2|metin=Doğumdan önceki ve sonraki altışar haftalık geçim giderleri,}}{{bent|numara=3|metin=Gebelik ve doğumun gerektirdiği diğer giderler.}}}}
{{fıkra|numara=2|metin=Çocuk ölü doğmuş olsa bile hakim, bu giderlerin karşılanmasına karar verebilir.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Üçüncü kişiler veya sosyal güvenlik kuruluşlarınca anaya yapılan ödemeler, hakkaniyet ölçüsünde tazminattan indirilir.}}

=== &lt;center&gt;Dördüncü Ayırım:&lt;br /&gt; Evlat Edinme&lt;/center&gt; ===

;A. KÜÇÜKLERİN EVLAT EDİNİLMESİ 

;I. GENEL KOŞULLARI 

{{madde|numara=305}}Bir küçüğün evlat edinilmesi, evlat edinen tarafından bir yıl süreyle bakılmış ve eğitilmiş olması koşuluna bağlıdır.

Evlat edinmenin her halde küçüğün yararına bulunması ve evlat edinenin diğer çocuklarının yararlarının hakkaniyete aykırı bir biçimde zedelenmemesi de gerekir.

;II. BİRLİKTE EVLAT EDİNME 

{{madde|numara=306}}Eşler, ancak birlikte evlat edinebilirler; evli olmayanlar birlikte evlat edinemezler.

Eşlerin en az beş yıldan beri evli olmaları veya otuz yaşını doldurmuş bulunmaları gerekir.

Eşlerden biri, en az iki yıldan beri evli olmaları veya kendisinin otuz yaşını doldurmuş bulunması koşuluyla diğerinin çocuğunu evlat edinebilir.

;III. TEK BAŞINA EVLAT EDİNME 

{{madde|numara=307}}Evli olmayan kişi otuz yaşını doldurmuş ise tek başına evlat edinebilir.

Otuz yaşını doldurmuş olan eş, diğer eşin ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksunluğu veya iki yılı aşkın süreden beri nerede olduğunun bilinmemesi ya da mahkeme kararıyla iki yılı aşkın süreden beri eşinden ayrı yaşamakta olması yüzünden birlikte evlat edinmesinin mümkün olmadığını ispat etmesi halinde, tek başına evlat edinebilir.

;IV. KÜÇÜĞÜN RIZASI VE YAŞI 

{{madde|numara=308}}Evlat edinilenin, evlat edinenden en az onsekiz yaş küçük olması şarttır.

Ayırt etme gücüne sahip olan küçük, rızası olmadıkça evlat edinilemez.

Vesayet altındaki küçük, ayırt etme gücüne sahip olup olmadığına bakılmaksızın vesayet dairelerinin izniyle evlat edinilebilir.

;V. ANA VE BABANIN RIZASI 

;1.ŞEKİL 

{{madde|numara=309}}Evlat edinme, küçüğün ana ve babasının rızasını gerektirir.

Rıza, küçüğün veya ana ve babasının oturdukları yer mahkemesinde sözlü veya yazılı olarak açıklanarak tutanağa geçirilir.

Verilen rıza, evlat edinenlerin adları belirtilmemiş veya evlat edinenler henüz belirlenmemiş olsa dahi geçerlidir.

;2. ZAMANI 

{{madde|numara=310}}Rıza, küçüğün doğumunun üzerinden altı hafta geçmeden önce verilemez.

Rıza, tutanağa geçirilme tarihinden başlayarak altı hafta içinde aynı usulle geri alınabilir.

Geri almadan sonra yeniden verilen rıza kesindir.

;3. RIZANIN ARANMAMASI 

;A. KOŞULLARI 

{{madde|numara=311 }}Aşağıdaki hallerde ana ve babadan birinin rızası aranmaz:

l. Kim olduğu veya uzun süreden beri nerede oturduğu bilinmiyorsa veya ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksun bulunuyorsa,

2. Küçüğe karşı özen yükümlülüğünü yeterince yerine getirmiyorsa. 

;B. KARAR 

{{madde|numara=312}}Küçük, gelecekte evlat edinilmek amacıyla bir kuruma yerleştirilir ve ana ve babadan birinin rızası eksik olursa, evlat edinenin veya evlat edinmede aracılık yapan kurumun istemi üzerine ve kural olarak küçüğün yerleştirilmesinden önce, onun oturduğu yer mahkemesi bu rızanın aranıp aranmamasına karar verir.

Diğer hallerde, bu konudaki karar evlat edinme işlemleri sırasında verilir.

Ana ve babadan birinin küçüğe karşı özen yükümlülüğünü yeterince yerine getirmemesi sebebiyle rızasının aranmaması halinde, bu konudaki karar kendisine yazılı olarak bildirilir.

;B. ERGİNLERİN VE KISITLILARIN EVLAT EDİNİLMESİ 

{{madde|numara=313}}(Değişik cümle: 03/07/2005-5399 S.K./1.mad) Evlât edinenin altsoyunun açık muvafakatiyle ergin veya kısıtlı aşağıdaki hallerde evlât edinilebilir.

1. Bedensel veya zihinsel özrü sebebiyle sürekli olarak yardıma muhtaç ve evlat edinen tarafından en az beş yıldan beri bakılıp gözetilmekte ise,

2. Evlat edinen tarafından, küçükken en az beş yıl süreyle bakılıp gözetilmiş ve eğitilmiş ise,

3. Diğer haklı sebepler mevcut ve evlat edinilen, en az beş yıldan beri evlat edinen ile aile halinde birlikte yaşamakta ise.

Evli bir kimse ancak eşinin rızasıyla evlat edinilebilir.

Bunlar dışında küçüklerin evlat edinilmesine ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanır.

;C. HÜKÜMLERİ 

{{madde|numara=314}}Ana ve babaya ait olan haklar ve yükümlülükler evlat edinene geçer.

Evlatlık, evlat edinenin mirasçısı olur.

Evlatlık küçük ise evlat edinenin soyadını alır. Evlat edinen isterse çocuğa yeni bir ad verebilir. Ergin olan evlatlık, evlat edinilme sırasında dilerse evlat edinenin soyadını alabilir.

Eşler tarafından birlikte evlat edinilen ve ayırt etme gücüne sahip olmayan küçüklerin nüfus kaydına ana ve baba adı olarak evlat edinen eşlerin adları yazılır.

Evlatlığın, miras ve başka haklarının zedelenmemesi, aile bağlarının devam etmesi için evlatlığın naklen geldiği aile kütüğü ile evlat edinenin aile kütüğü arasında her türlü bağ kurulur. Ayrıca evlatlıkla ilgili kesinleşmiş mahkeme kararı her iki nüfus kütüğüne işlenir.

Evlat edinme ile ilgili kayıtlar, belgeler ve bilgiler mahkeme kararı olmadıkça veya evlatlık istemedikçe hiçbir şekilde açıklanamaz.

;D. ŞEKİL VE USUL 

;I. GENEL OLARAK 

{{madde|numara=315}}Evlat edinme kararı, evlat edinenin oturma yeri; birlikte evlat edinmede eşlerden birinin oturma yeri mahkemesince verilir. Mahkeme kararıyla birlikte evlatlık ilişkisi kurulmuş olur.

Evlat edinme başvurusundan sonra evlat edinenin ölümü veya ayırt etme gücünü kaybetmesi, diğer koşullar bundan etkilenmediği takdirde evlat edinmeye engel olmaz.

Başvurudan sonra küçük ergin olursa, koşulları daha önceden yerine getirilmiş olmak kaydıyla küçüklerin evlat edinilmesine ilişkin hükümler uygulanır.

;II. ARAŞTIRMA 

{{madde|numara=316}}Evlat edinmeye, ancak esaslı sayılan her türlü durum ve koşulların kapsamlı biçimde araştırılmasından, evlat edinen ile edinilenin dinlenmelerinden ve gerektiğinde uzmanların görüşünün alınmasından sonra karar verilir.

Araştırmada özellikle evlat edinen ile edinilenin kişiliği ve sağlığı, karşılıklı ilişkileri, ekonomik durumları, evlat edinenin eğitme yeteneği, evlat edinmeye yönelten sebepler ve aile ilişkileri ile bakım ilişkilerindeki gelişmelerin açıklığa kavuşturulması gerekir.

Evlat edinenin altsoyu varsa, onların evlat edinme ile ilgili tavır ve düşünceleri de değerlendirilir.

;E. EVLATLIK İLİŞKİSİNİN KALDIRILMASI 

;I. SEBEPLERİ 

;1. RIZANIN BULUNMAMASI 

{{madde|numara=317}}Yasal sebep bulunmaksızın rıza alınmamışsa, rızası alınması gereken kişiler, küçüğün menfaati bunun sonucunda ağır biçimde zedelenmeyecekse, hakimden evlatlık ilişkisinin kaldırılmasını isteyebilirler.

;2. DİĞER NOKSANLIKLAR 

{{madde|numara=318}}Evlat edinme esasa ilişkin diğer noksanlıklardan biriyle sakatsa, Cumhuriyet savcısı veya her ilgili evlatlık ilişkisinin kaldırılmasını isteyebilir.

Noksanlıklar bu arada ortadan kalkmış veya sadece usule ilişkin olup ilişkinin kaldırılması evlatlığın menfaatini ağır biçimde zedeleyecek olursa, bu yola gidilemez.

;II. HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRE 

{{madde|numara=319}}Dava hakkı, evlatlık ilişkisinin kaldırılması sebebinin öğrenilmesinden başlayarak bir yıl ve her halde evlat edinme işleminin üzerinden beş yıl geçmekle düşer.

;F. EVLATLIK İŞLEMLERİNDE ARACILIK

{{madde|numara=320}}Küçüklerin evlat edinilmesine ilişkin aracılık faaliyetleri, ancak Bakanlar Kurulunca yetki verilen kurum ve kuruluşlarca yapılır.

Aracılık faaliyetlerinin yürütülmesine ilişkin hususlar tüzükle düzenlenir.

=== &lt;center&gt;Beşinci Ayırım:&lt;br /&gt; Soybağının Hükümleri&lt;/center&gt; ===

;A. SOYADI 

{{madde|numara=321}}Çocuk, ana ve baba evli ise ailenin; evli değilse ananın soyadını taşır. Ancak, ana önceki evliliğinden dolayı çifte soyadı taşıyorsa çocuk onun bekarlık soyadını taşır.

;B. KARŞILIKLI YÜKÜMLÜLÜKLER 

{{madde|numara=322}}Ana, baba ve çocuk, ailenin huzur ve bütünlüğünün gerektirdiği şekilde birbirlerine yardım etmek, saygı ve anlayış göstermek ve aile onurunu gözetmekle yükümlüdürler.

;C. ÇOCUK İLE KİŞİSEL İLİŞKİ 

;I. ANA VE BABA İLE 

;1. KURAL 

{{madde|numara=323}}Ana ve babadan her biri, velayeti altında bulunmayan veya kendisine bırakılmayan çocuk ile uygun kişisel ilişki kurulmasını isteme hakkına sahiptir.

;2. SINIRLARI 

{{madde|numara=324}}Ana ve babadan her biri, diğerinin çocuk ile kişisel ilişkisini zedelemekten, çocuğun eğitilmesi ve yetiştirilmesini engellemekten kaçınmakla yükümlüdür.

Kişisel ilişki sebebiyle çocuğun huzuru tehlikeye girer veya ana ve baba bu haklarını birinci fıkrada öngörülen yükümlülüklerine aykırı olarak kullanırlar veya çocuk ile ciddi olarak ilgilenmezler ya da diğer önemli sebepler varsa, kişisel ilişki kurma hakkı reddedilebilir veya kendilerinden alınabilir.

;II. ÜÇÜNCÜ KİŞİLER İLE 

{{madde|numara=325}}Olağanüstü haller mevcutsa, çocuğun menfaatine uygun düştüğü ölçüde çocuk ile kişisel ilişki kurulmasını isteme hakkı diğer kişilere, özellikle hısımlarına da tanınabilir.

Ana ve baba için öngörülen sınırlamalar üçüncü kişiler için kıyas yoluyla uygulanır.

;III. YETKİ 

{{madde|numara=326}}Kişisel ilişki kurulmasıyla ilgili bütün düzenlemelerde çocuğun oturduğu yer mahkemesi de yetkilidir.

Boşanmaya ve evlilik birliğinin korunmasına ilişkin yetki kuralları saklıdır.

Çocuk ile kişisel ilişkiye yönelik bir düzenleme yapılıncaya kadar, velayet hakkına sahip veya çocuk kendisine bırakılmış kişinin rızası dışında kişisel ilişki kurulamaz.

;D. ÇOCUKLARIN BAKIM VE EĞİTİM GİDERLERİNİ KARŞILAMA 

;I. KAPSAMI 

{{madde|numara=327}}Çocuğun bakımı, eğitimi ve korunması için gerekli giderler ana ve baba tarafından karşılanır.

Ana ve baba, yoksul oldukları veya çocuğun özel durumu olağanüstü harcamalar yapılmasını gerektirdiği takdirde ya da olağan dışı herhangi bir sebebin varlığı halinde, hakimin izniyle çocuğun mallarından onun bakım ve eğitimine yetecek belli bir miktar sarfedebilirler.

;II. SÜRESİ 

{{madde|numara=328}}Ana ve babanın bakım borcu, çocuğun ergin olmasına kadar devam eder.

Çocuk ergin olduğu halde eğitimi devam ediyorsa, ana ve baba durum ve koşullara göre kendilerinden beklenebilecek ölçüde olmak üzere, eğitimi sona erinceye kadar çocuğa bakmakla yükümlüdürler.

;III. DAVA HAKKI 

{{madde|numara=329}}Küçüğe fiilen bakan ana veya baba, diğerine karşı çocuk adına nafaka davası açabilir.

Ayırt etme gücüne sahip olmayan küçük için gereken hallerde nafaka davası, atanacak kayyım veya vasi tarafından da açılabilir.

Ayırt etme gücüne sahip olan küçük de nafaka davası açabilir.

;IV. NAFAKA MİKTARININ TAKDİRİ 

{{madde|numara=330}}Nafaka miktarı, çocuğun ihtiyaçları ile ana ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri dikkate alınarak belirlenir. Nafaka miktarının belirlenmesinde çocuğun gelirleri de göz önünde bulundurulur.

Nafaka her ay peşin olarak ödenir.

Hakim istem halinde, irat biçiminde ödenmesine karar verilen nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir.

;V. DURUMUN DEĞİŞMESİ 

{{madde|numara=331}}Durumun değişmesi halinde hakim, istem üzerine nafaka miktarını yeniden belirler veya nafakayı kaldırır.

;VI. GEÇİCİ ÖNLEMLER 

;1. GENEL OLARAK 

{{madde|numara=332}}Nafaka davası açılınca hakim, davacının istemi üzerine dava süresince gerekli olan önlemleri alır.

Soybağı tespit edilirse, davalının, uygun nafaka miktarını depo etmesine veya geçici olarak ödemesine karar verilebilir.

;2. BABALIĞIN TESPİTİNDEN ÖNCE 

{{madde|numara=333}}Babalık davası ile birlikte nafaka istenir ve hakim, babalık olasılığını kuvvetli bulursa, hükümden önce çocuğun ihtiyaçları için uygun bir nafakaya karar verebilir.

;VII. GÜVENCE VERİLMESİ 

{{madde|numara=334}}Ana ve baba nafaka yükümlülüklerini sürekli olarak ve ısrarla yerine getirmezlerse ya da kaçma hazırlığı içinde bulundukları, mallarını gelişigüzel harcadıkları veya heba ettikleri kabul edilebilirse hakim, gelecekteki nafaka yükümlülüklerine ilişkin olarak uygun bir güvencenin sağlanmasına veya gerektiğinde diğer önlemlerin alınmasına karar verebilir.

=== &lt;center&gt;Altıncı Ayırım:&lt;br /&gt; Velayet&lt;/center&gt; ===

;A. GENEL OLARAK 

;I. KOŞULLAR 

{{madde|numara=335}}Ergin olmayan çocuk, ana ve babasının velayeti altındadır. Yasal sebep olmadıkça velayet ana ve babadan alınamaz.

Hakim vasi atanmasına gerek görmedikçe, kısıtlanan ergin çocuklar da ana ve babanın velayeti altında kalırlar.

;II. ANA VE BABA EVLİ İSE 

{{madde|numara=336}}Evlilik devam ettiği sürece ana ve baba velayeti birlikte kullanırlar.

Ortak hayata son verilmiş veya ayrılık hali gerçekleşmişse hakim, velayeti eşlerden birine verebilir.

Velayet, ana ve babadan birinin ölümü halinde sağ kalana, boşanmada ise çocuk kendisine bırakılan tarafa aittir.

;III. ANA VE BABA EVLİ DEĞİLSE 

{{madde|numara=337}}Ana ve baba evli değilse velayet anaya aittir.

Ana küçük, kısıtlı veya ölmüş ya da velayet kendisinden alınmışsa hakim, çocuğun menfaatine göre, vasi atar veya velayeti babaya verir.

;IV. ÜVEY ÇOCUKLAR 

{{madde|numara=338}}Eşler, ergin olmayan üvey çocuklarına da özen ve ilgi göstermekle yükümlüdürler.

Kendi çocuğu üzerinde velayeti kullanan eşe diğer eş uygun bir şekilde yardımcı olur; durum ve koşullar zorunlu kıldığı ölçüde çocuğun ihtiyaçları için onu temsil eder.

;B. VELAYETİN KAPSAMI 

;I. GENEL OLARAK 

{{madde|numara=339}}Ana ve baba, çocuğun bakım ve eğitimi konusunda onun menfaatini göz önünde tutarak gerekli kararları alır ve uygularlar.

Çocuk, ana ve babasının sözünü dinlemekle yükümlüdür.

Ana ve baba, olgunluğu ölçüsünde çocuğa hayatını düzenleme olanağı tanırlar; önemli konularda olabildiğince onun düşüncesini göz önünde tutarlar.

Çocuk, ana ve babasının rızası dışında evi terkedemez ve yasal sebep olmaksızın onlardan alınamaz.

Çocuğun adını ana ve babası koyar.

;II. EĞİTİM 

{{madde|numara=340}}Ana ve baba, çocuğu olanaklarına göre eğitirler ve onun bedensel, zihinsel, ruhsal, ahlaki ve toplumsal gelişimini sağlar ve korurlar.

Ana ve baba çocuğa, özellikle bedensel ve zihinsel özürlü olanlara, yetenek ve eğilimlerine uygun düşecek ölçüde, genel ve mesleki bir eğitim sağlarlar.

;III. DİNİ EĞİTİM 

{{madde|numara=341}}Çocuğun dini eğitimini belirleme hakkı ana ve babaya aittir.

Ana ve babanın bu konudaki haklarını sınırlayacak her türlü sözleşme geçersizdir.

Ergin, dinini seçmekte özgürdür.

;IV. ÇOCUĞUN TEMSİL EDİLMESİ 

{{madde|numara=342}}Ana ve baba, velayetleri çerçevesinde üçüncü kişilere karşı çocuklarının yasal temsilcisidirler.

İyiniyetli üçüncü kişiler, eşlerden her birinin diğerinin rızasıyla işlem yaptığını varsayabilirler.

Vesayet makamlarının iznine bağlı hususlar dışında kısıtlıların temsiline ilişkin hükümler velayetteki temsilde de uygulanır.

;V. ÇOCUĞUN FİİL EHLİYETİ 

{{madde|numara=343}}Velayet altındaki çocuğun fiil ehliyeti, vesayet altındaki kişinin ehliyeti gibidir.

Çocuk, borçlarından ana ve babanın çocuk malları üzerindeki haklarına bakılmaksızın kendi malvarlığı ile sorumludur.

;VI. ÇOCUĞUN AİLEYİ TEMSİL ETMESİ 

{{madde|numara=344}}Velayet altındaki çocuk, ayırt etme gücüne sahip ise ana ve babanın rızasıyla aile adına hukuki işlemler yapabilir; bu işlemlerden dolayı ana ve baba borç altına girer.

;VII. ÇOCUK İLE ANA VE BABA ARASINDAKİ HUKUKİ İŞLEMLER 

{{madde|numara=345}}Çocuk ile ana veya baba arasında ya da ana ve babanın menfaatine olarak çocuk ile üçüncü kişi arasında yapılacak bir hukuki işlemle çocuğun borç altına girebilmesi, bir kayyımın katılmasına ve hakimin onayına bağlıdır.

;C. ÇOCUĞUN KORUNMASI 

;I. KORUMA ÖNLEMLERİ 

{{madde|numara=346}}Çocuğun menfaati ve gelişmesi tehlikeye düştüğü takdirde, ana ve baba duruma çare bulamaz veya buna güçleri yetmezse hakim, çocuğun korunması için uygun önlemleri alır.

;II. ÇOCUKLARIN YERLEŞTİRİLMESİ 

{{madde|numara=347}}Çocuğun bedensel ve zihinsel gelişmesi tehlikede bulunur veya çocuk manen terk edilmiş halde kalırsa hakim, çocuğu ana ve babadan alarak bir aile yanına veya bir kuruma yerleştirebilir.

Çocuğun aile içinde kalması ailenin huzurunu onlardan katlanmaları beklenemeyecek derecede bozuyorsa ve durumun gereklerine göre başka çare de kalmamışsa, ana ve baba veya çocuğun istemi üzerine hakim aynı önlemleri alabilir.

Ana ve baba ile çocuğun ödeme gücü yoksa bu önlemlerin gerektirdiği giderler Devletçe karşılanır.

Nafakaya ilişkin hükümler saklıdır.

;III. VELAYETİN KALDIRILMASI 

;1. GENEL OLARAK 

{{madde|numara=348}}Çocuğun korunmasına ilişkin diğer önlemlerden sonuç alınamaz ya da bu önlemlerin yetersiz olacağı önceden anlaşılırsa, hakim aşağıdaki hallerde velayetin kaldırılmasına karar verir:

1) (Değişik bend: 01/07/2005-5378 S.K./38.mad) Ana ve babanın deneyimsizliği, hastalığı, başka bir yerde bulunması veya benzeri sebeplerden biriyle velayet görevini gereği gibi yerine getirememesi.

2. Ana ve babanın çocuğa yeterli ilgiyi göstermemesi veya ona karşı yükümlülüklerini ağır biçimde savsaklaması.

Velayet ana ve babanın her ikisinden kaldırılırsa çocuğa bir vasi atanır.

Kararda aksi belirtilmedikçe, velayetin kaldırılması mevcut ve doğacak bütün çocukları kapsar.

;2. ANA VEYA BABANIN YENİDEN EVLENMESİ HALİNDE 

{{madde|numara=349}}Velayete sahip ana veya babanın yeniden evlenmesi, velayetin kaldırılmasını gerektirmez. Ancak, çocuğun menfaati gerektirdiğinde velayet sahibi değiştirilebileceği gibi, durum ve koşullara göre velayet kaldırılarak çocuğa vasi de atanabilir.

;3. VELAYETİN KALDIRILMASI HALİNDE ANA VE BABANIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ 

{{madde|numara=350}}Velayetin kaldırılması halinde ana ve babanın çocuklarının bakım ve eğitim giderlerini karşılama yükümlülükleri devam eder.

Ana ve baba ile çocuğun ödeme gücü yoksa bu giderler Devletçe karşılanır.

Nafakaya ilişkin hükümler saklıdır.

;IV. DURUMUN DEĞİŞMESİ 

{{madde|numara=351}}Durumun değişmesi halinde, çocuğun korunmasına ilişkin önlemlerin yeni koşullara uydurulması gerekir.

Velayetin kaldırılmasını gerektiren sebep ortadan kalkmışsa hakim, resen ya da ana veya babanın istemi üzerine velayeti geri verir.

=== &lt;center&gt;Yedinci Ayırım:&lt;br /&gt; Çocuk Malları&lt;/center&gt; ===

;A. YÖNETİM 

;I. GENEL OLARAK 

{{madde|numara=352}}Ana ve baba, velayetleri devam ettiği sürece çocuğun mallarını yönetme hakkına sahip ve bununla yükümlüdürler; kural olarak hesap ve güvence vermezler.

Ana ve babanın yükümlülüklerini yerine getirmedikleri durumlarda hakim müdahale eder.

;II. EVLİLİK SONA ERİNCE 

{{madde|numara=353}}Evlilik sona erince velayet kendisinde kalan eş, hakime çocuğun malvarlığının dökümünü gösteren bir defter vermek ve bu malvarlığında veya yapılan yatırımlarda gerçekleşen önemli değişiklikleri bildirmek zorundadır.

;B. KULLANMA HAKKI 

{{madde|numara=354}}Ana ve baba, kusurları sebebiyle velayetleri kaldırılmadıkça, çocuğun mallarını kullanabilirler.

;C. GELİRLERİN SARFI 

{{madde|numara=355}}Ana ve baba, çocuk mallarının gelirlerini öncelikle çocuğun bakımı, yetiştirilmesi ve eğitimi için; hakkaniyete uyduğu ölçüde de aile ihtiyaçlarını karşılamak üzere sarfedebilirler.

Gelir fazlası, çocuk mallarına katılır.

;D. ÇOCUK MALLARININ KISMEN SARFI 

{{madde|numara=356}}Olağan ihtiyaçlar gerektirdiği ölçüde sermaye biçiminde ödemeler, tazminatlar ve benzeri edimler çocuğun bakımı için kısmen kullanılabilir.

Çocuğun bakımı, yetiştirilmesi ve eğitimi için zorunluluk varsa hakim, ana ve babaya belirlediği miktarlarda çocuğun diğer mallarına da başvurma yetkisini tanıyabilir.

;E. ÇOCUĞUN SERBEST MALLARI 

;I. KAZANDIRMALAR 

{{madde|numara=357}}Ana ve baba, faiz getiren yatırım veya tasarruf hesabı açılmak üzere ya da açıkça ana ve babanın kullanmaması koşuluyla çocuğa yapılan kazandırmaların gelirlerini kendi menfaatlerine sarfedemezler.

Kazandırmada bulunan kişi, kazandırma sırasında açıkça aksini öngörmedikçe, ana ve baba bunlar üzerinde yönetim hakkına sahiptir.

;II. SAKLI PAY 

{{madde|numara=358}}Ölüme bağlı tasarruf yoluyla çocuğun saklı payı ana ve babanın yönetimi dışında bırakılabilir.

Mirasbırakan yönetimi bir üçüncü kişiye bırakmışsa, tasarrufunda bu kişinin belirli zamanlarda sulh hakimine hesap vermesini öngörebilir.

;III. MESLEK VEYA SANAT İÇİN VERİLEN MAL VE KİŞİSEL KAZANÇ 

{{madde|numara=359}}Ana ve baba tarafından bir meslek veya sanat ile uğraşması için çocuğa kendi malından verilen kısmın veya kendi kişisel kazancının yönetimi ve bunlardan yararlanma hakkı çocuğa aittir.

Çocuğun evde ana ve babasıyla birlikte yaşaması halinde, ana ve baba ondan kendisinin bakımı için uygun bir katkıda bulunmasını isteyebilirler.

;F. ÇOCUK MALLARININ KORUNMASI 

;I. ÖNLEMLER 

{{madde|numara=360}}Ana ve baba, çocuğun mallarını yönetmekte her ne sebeple olursa olsun yeterince özen göstermezlerse hakim, malların korunması için uygun önlemleri alır.

Hakim, özellikle malların yönetimi konusunda talimat verebilir; belirli zamanlarda verilen bilgi ve hesabı yeterli görmezse, malların tevdi edilmesine veya güvence gösterilmesine karar verebilir.

;II. YÖNETİMİN ANA VE BABADAN ALINMASI 

{{madde|numara=361}}Çocuğun mallarının tehlikeye düşmesi başka bir şekilde önlenemiyorsa hakim, yönetimin bir kayyıma devredilmesine karar verebilir.

Çocuğun, yönetimi ana ve babaya ait olmayan malları tehlikeye düştüğünde hakim, aynı önlemlerin alınmasını kararlaştırabilir.

Çocuk mallarının gelirlerinin veya bu mallardan ayrılmış belirli miktarların kanuna uygun şekilde sarfedileceğinden kuşku duyulursa hakim, bunların da yönetimini bir kayyıma bırakabilir.

;G. YÖNETİMİN SONA ERMESİ 

;I. MALLARIN DEVRİ 

{{madde|numara=362}}Ana ve baba, velayetleri veya yönetim hakları sona erince, çocuğun mallarını, hesabıyla birlikte ergin çocuğa, vasisine veya kayyıma devrederler.

;II. ANA VE BABANIN SORUMLULUĞU 

{{madde|numara=363}}Ana ve baba, çocuk mallarının geri verilmesinde vekil gibi sorumludurlar.

Dürüstlük kuralına uygun olarak başkasına devrettikleri malların yerine sadece aldıkları karşılığı geri vermekle yükümlüdürler.

Kanuna uygun olarak çocuk veya aile için yaptıkları harcamalardan dolayı tazminatla yükümlü tutulmazlar.

== &lt;center&gt;İkinci Bölüm:&lt;br /&gt; Aile&lt;/center&gt; ==
=== &lt;center&gt;Birinci Ayırım:&lt;br /&gt; Nafaka Yükümlülüğü&lt;/center&gt; ===

;A. NAFAKA YÜKÜMLÜLERİ 

{{madde|numara=364}}Herkes, yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan üstsoyu ve altsoyu ile kardeşlerine nafaka vermekle yükümlüdür.

Kardeşlerin nafaka yükümlülükleri, refah içinde bulunmalarına bağlıdır.

Eş ile ana ve babanın bakım borçlarına ilişkin hükümler saklıdır.

;B. DAVA HAKKI 

{{madde|numara=365}}Nafaka davası, mirasçılıktaki sıra göz önünde tutularak açılır.

Dava, davacının geçinmesi için gerekli ve karşı tarafın mali gücüne uygun bir yardım isteminden ibarettir.

Nafakanın, yükümlülerin bir veya bir kaçından istenmesi hakkaniyete aykırıysa hakim, onların nafaka yükümlülüğünü azaltabilir veya kaldırabilir.

Dava, nafaka alacaklısına bakmakta olan resmi veya kamuya yararlı kurumlar tarafından da açılabilir.

Hakim, istem halinde, irat biçiminde ödenmesine karar verilen nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir.

Yetkili mahkeme, taraflardan birinin yerleşim yeri mahkemesidir.

;C. KORUNMAYA MUHTAÇ KİŞİLER 

{{madde|numara=366}}Korunmaya muhtaç kişilerin bakımı, bununla yükümlü kurumlar tarafından sağlanır. Bu kurumlar, yaptıkları masrafları nafaka yükümlüsü hısımlardan isteyebilirler.

=== &lt;center&gt;İkinci Ayırım:&lt;br /&gt; Ev Düzeni&lt;/center&gt; ===

;A. KOŞULLARI 

{{madde|numara=367}}Aile halinde yaşayan birden çok kimsenin oluşturduğu topluluğun kanuna, sözleşmeye veya örfe göre belirlenen bir ev başkanı varsa, evi yönetme yetkisi ona ait olur.

Evi yönetme yetkisi, kan veya kayın hısımlığı, işçilik, çıraklık veya benzeri sebeplerle ya da koruma ve gözetme ilişkisi içinde ev halkı olarak bir arada yaşayanların hepsini kapsar.
;B. HÜKÜMLERİ

;I. EV DÜZENİ VE GÖZETİM 

{{madde|numara=368}}Birlikte yaşayan kimseler evin düzenine tabidir. Bu düzenin kuruluşunda ev halkından her birinin yararı adil biçimde gözetilir.

Ev halkının her biri, özellikle öğrenimi, eğitimi, dini inançları, meslek ve sanatı için gerekli özgürlükten yararlanır.

Ev başkanı, birlikte yaşayanların evdeki eşyasını özenle korumak ve güvenlik altında bulundurmakla yükümlüdür.

;II. SORUMLULUK 

{{madde|numara=369}}Ev başkanı, ev halkından olan küçüğün, kısıtlının, akıl hastalığı veya akıl zayıflığı bulunan kişinin verdiği zarardan, alışılmış şekilde durum ve koşulların gerektirdiği dikkatle onu gözetim altında bulundurduğunu veya bu dikkat ve özeni gösterseydi dahi zararın meydana gelmesini engelleyemeyeceğini ispat etmedikçe sorumludur.

Ev başkanı, ev halkından akıl hastalığı veya akıl zayıflığı bulunanların kendilerini ya da başkalarını tehlikeye veya zarara düşürmemeleri için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür.

Zorunluluk halinde gerekli önlemlerin alınmasını yetkili makamdan ister.

;III. ALTSOYUN DENKLEŞTİRME ALACAĞI 

;1. KOŞULLARI 

{{madde|numara=370}}Ana ve baba veya büyük ana ve baba ile birlikte yaşayan ve emeklerini ya da gelirlerini aileye özgüleyen ergin altsoylar, buna karşılık uygun bir bedel isteyebilirler.

Uyuşmazlık halinde hakim, bedelin miktarı, güvence altına alınması ve ödeme şekli hakkında karar verir.

;2. İSTENMESİ 

{{madde|numara=371}}Altsoy, bu bedeli borçlunun ölümü halinde isteyebilir.

Alacaklı, bu alacağını borçlunun sağlığında, birlikte yaşamanın sona ermesi veya işletmenin el değiştirmesi, borçluya karşı icra takibi yapılması veya onun iflası hallerinde de isteyebilir.

Bu alacak zamanaşımına uğramaz. Fakat en geç borçlunun terekesinin taksimi anına kadar istenebilir.

=== &lt;center&gt;Üçüncü Ayırım:&lt;br /&gt; Aile Malları&lt;/center&gt; ===

;A. AİLE VAKFI 

{{madde|numara=372}}Aile bireylerinin eğitim ve öğrenimleri, donanım ve desteklenmeleri ve bunlara benzer amaçların gerektirdiği harcamaların yapılması için kişiler hukuku ve miras hukuku hükümleri uyarınca aile vakfı kurulabilir.

Bir malın veya hakkın başkalarına geçmemek üzere aynı soydan gelenlere kuşaktan kuşağa kalacak şekilde özgülenmesi yasaktır. Böyle bir özgülenme, vakıf kurma yoluyla da yapılamaz.

;B. AİLE MALLARI ORTAKLIĞI 

;I. OLUŞUMU

;1. KOŞULLARI 

{{madde|numara=373}}Hısımlar, kendilerine geçen mirasın tamamı veya bir bölümüyle ya da ortaya başka mallar koymak suretiyle aralarında bir aile malları ortaklığı kurabilirler.

;2. ŞEKİL 

{{madde|numara=374}}Aile malları ortaklığı sözleşmesinin resmi şekilde yapılması ve bütün ortakların veya temsilcilerinin imzalarını taşıması gerekir.

;II. SÜRE 

{{madde|numara=375}}Aile malları ortaklığı, belirli veya belirsiz süre için kurulabilir. Süre belirlenmediği takdirde ortaklardan her biri, altı ay önceden bildirmek koşuluyla ortaklıktan çıkabilir.

Bu bildirim, tarımsal işletme ile ilgili bir ortaklıkta, ancak ürünlerin yetiştiği yere göre olağan hasat mevsiminin sonu için geçerlidir.

;III. HÜKMÜ 

;1. ELBİRLİĞİ İLE İŞLETME 

{{madde|numara=376}}Aile malları ortaklığı, ortakları elbirliği ile iktisadi faaliyette bulunmak üzere birleştirir.

Aksi kararlaştırılmış olmadıkça, ortaklardan her biri eşit hakka sahiptir.

Ortaklar, ortaklık devam ettiği sürece paylarını isteyemeyecekleri gibi, bu payları üzerinde tasarruf işlemleri de yapamazlar.

;2. YÖNETİM VE TEMSİL 

;A. GENEL OLARAK 

{{madde|numara=377}}Aile malları ortaklığı, tüm ortakların elbirliği ile yönetilir.

Ortaklardan her biri, olağan yönetim işlerini diğer ortakların katılmasına gerek olmaksızın yapabilir.

;B. YÖNETİCİNİN YETKİSİ 

{{madde|numara=378}}Ortaklar, içlerinden birini ortaklığa yönetici olarak atayabilirler.

Yönetici, ortaklığı yönetir ve ortaklıkla ilgili işlemlerde onu temsil eder.

Ortaklığı kimin temsil edeceği ticaret siciline kaydedilmiş olmadıkça diğer ortakların temsil yetkisi bulunmadığı iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez.

;3. ORTAK MALLAR VE KİŞİSEL MALLAR 

{{madde|numara=379}}Ortaklar, ortaklığa giren malların elbirliği halinde malikidirler.

Ortaklar, ortaklığın borçlarından müteselsil olarak sorumludurlar.

Ortakların, ortaklık dışında bıraktıkları mallar ile aksi kararlaştırılmış olmadıkça, ortaklığın devamı sırasında miras yoluyla veya herhangi bir şekilde karşılıksız kazanma yoluyla edindikleri mallar, onların kişisel mallarıdır.

;IV. ORTAKLIĞIN SONA ERMESİ 

;1. SEBEPLERİ 

{{madde|numara=380}}Aşağıdaki hallerde ortaklık sona erer:

1. Bütün ortakların anlaşması veya feshin bildirilmesiyle,

2. Ortaklık süresi açıkça veya örtülü olarak uzatılmadığı takdirde sürenin bitmesiyle,

3. Ortaklardan birinin payının haczedilmesi ve satışının istenmesiyle,

4. Ortaklardan birinin iflasıyla,

5. Ortaklardan birinin haklı sebebe dayanan istemiyle.

;2. FESİH BİLDİRİMİ, ÖDEMEDEN ACİZ, EVLENME 

{{madde|numara=381}}Ortaklardan biri feshi bildirir veya iflas ederse ya da bir ortağın haczedilmiş payının satışı istenirse, öteki ortaklar, ayrılan ortağın veya alacaklılarının haklarını ödeyerek ortaklığı kendi aralarında sürdürebilirler.

Evlenen ortak, fesih bildirimine gerek olmaksızın ortaklıktaki hakkının kendisine ödenmesini isteyebilir.

;3. ÖLÜM 

{{madde|numara=382}}Ortaklardan birinin ölümü halinde onun ortaklığa dahil olmayan mirasçıları, ancak ölen ortağa düşen payın karşılığının kendilerine ödenmesini isteyebilirler.

Ölen ortak mirasçı olarak altsoyunu bırakmışsa, bunlar öbür ortakların rızası ile onun yerine ortaklığa girebilirler.

;4. PAYLAŞMA KURALLARI 

{{madde|numara=383}}Ortaklık mallarının paylaşılması veya ayrılan ortağın payının hesaplanması, ortaklık mallarının paylaşma veya ayrılma zamanındaki değerine ve durumuna göre yapılır.

Paylaşma ve hesaplaşma uygun olmayan bir zamanda istenemez.

;V. KAZANÇ PAYLI AİLE MALLARI ORTAKLIĞI 

;1. KONUSU 

{{madde|numara=384}}Ortaklar, aralarında yapacakları sözleşmeyle, yıllık kazançtan kendilerine belli bir pay verilmesi kaydıyla ortaklığın temsilini ve ortaklığın mallarının işletilmesini içlerinden birine bırakabilirler.

Bu pay, anlaşmayla belirlenmemişse, ortaklık mallarının uygun derecede uzun bir dönemdeki kazancın ortalama miktarı ile işleten ortağın çalışması ve yaptığı harcama göz önünde tutularak adil bir biçimde belirlenir.

;2. ÖZEL SONA ERDİRME SEBEPLERİ 

{{madde|numara=385}}İşletme ve temsili üzerine alan ortak, malları gereği gibi işletmediği veya yükümlülüklerini yerine getirmediği takdirde, ortakların ortaklığın feshini isteme hakları vardır.

Ortaklardan birinin, haklı sebeplere dayanarak istemde bulunması üzerine hakim, mirastaki paylaşma kurallarını göz önünde bulundurarak, bu ortağın işletme ve temsili üzerine alan ortakla birlikte yönetime ve ortaklık mallarından yararlanmaya katılmasına karar verebilir.

Ortakların elbirliği ile işlettikleri ortaklığa ilişkin kurallar, kazanç paylı aile malları ortaklığında da uygulanır.

;C. AİLE YURDU 

;I. GENEL OLARAK 

{{madde|numara=386}}Konutlar, tarıma veya sanayiye elverişli taşınmazlar, eklentileriyle birlikte aile yurdu haline getirilebilir.

;II. KURULMASI 

;1. KOŞULLARI 

{{madde|numara=387}}Aile yurdu haline getirilecek taşınmazların büyüklüğü, üzerindeki rehin haklarına ve malikin diğer mallarına bakılmaksızın, bir ailenin normal geçimine ve barınmasına yetecek ölçüden fazla olamaz.

Mahkemece haklı sebeplere dayanılarak geçici bir istisna kabul edilmiş olmadıkça malikin, taşınmazı veya üzerindeki tesisi kendisinin işletmesi ya da konutta oturması zorunludur.

;2. USUL VE ŞEKİL 

;A. İLAN 

{{madde|numara=388}}Alacaklılar ve aile yurdu kurulması yüzünden haklarının zedelenmesi ihtimali bulunan kişiler, kuruluştan önce mahkemece yapılan ilanla itirazlarını iki ay içinde bildirmeye çağrılırlar.

Durum, alacakları taşınmaz rehniyle güvenceye bağlanmış olanlara ve hacizli alacaklılara ayrıca bildirilir.

;B. ÜÇÜNCÜ KİŞİLERİN HAKLARININ KORUNMASI 

{{madde|numara=389}}Aile yurdu haline getirilecek taşınmazda yurt olabilmesi için gerekli koşullar bulunur ve yurdun kurulmasına üçüncü kişiler itiraz etmez veya itirazın haksız olduğu anlaşılırsa, mahkeme kuruluşa izin verir.

Süresi içinde itiraz eden alacaklıların ilgilerinin kesildiği ispat edilmedikçe veya taşınmaz üzerinde bulunan rehin ve hacizler kaldırılmadıkça, aile yurdu kurulmasına izin verilemez. Borç, itiraz eden veya rehinli alacaklı lehine vadeye bağlı olsa bile, aile yurdu kurmak isteyen borçlu hemen ödemede bulunabilir.

;C. TAPU KÜTÜĞÜNE ŞERH VERİLMESİ 

{{madde|numara=390}}Bir taşınmazın aile yurdu haline getirilmesi, ancak izne ilişkin mahkeme kararının o taşınmazın tapu kütüğüne şerh verilmesiyle mümkün olur; bu husus mahkemece ilan edilir.

;III. SONUÇLARI 

;1. TASARRUF HAKKININ SINIRLANMASI 

{{madde|numara=391}}Aile yurdu haline getirilen taşınmazlar devrolunamaz, rehnedilemez ve kiraya verilemez.

Aile yurdu ve eklentileri hakkında, mahkeme eliyle yönetim hali saklı kalmak kaydıyla, cebri icra yoluna başvurulamaz.

;2. KAN HISIMLARININ AİLE YURDUNA ALINMASI 

{{madde|numara=392}}Malikin, yoksulluğu sebebiyle aile yurduna alınmaya muhtaç bulunan ve kabullerine engel olacak durumları olmayan üstsoyunu, altsoyunu ve kardeşlerini yurda kabul etmesine mahkemece karar verilebilir.

;3. MALİKİN ÖDEMEDE ACZE DÜŞMESİ 

{{madde|numara=393}}Malik borçlarını ödemede acze düşerse, aile yurdunu yönetmek üzere mahkemece bir yönetici atanır.

Yönetici, yurdu amacına ve alacaklıların menfaatlerine uygun biçimde yönetir.

Alacaklılar, haklarını aciz belgelerindeki tarih ve iflastaki sıraya göre alırlar.

;IV. SONA ERMESİ 

;1. MALİKİN ÖLÜMÜ HALİNDE 

{{madde|numara=394}}Malikin ölümünden sonra aile yurdunun devam edebilmesi, taşınmazın mirasçılara yurt olarak geçmesine ilişkin bir ölüme bağlı tasarrufun yapılmış olmasına bağlıdır.

Böyle bir tasarruf yoksa, malik ölünce tapu kütüğündeki yurda ilişkin şerh silinir.

;2. MALİKİN SAĞLIĞINDA 

{{madde|numara=395}}Malik sağlığında yurda son verebilir.

Bunun için malik, tapu kütüğündeki kaydı sildirmek üzere bir dilekçeyle mahkemeye başvurur; bu istem mahkemece ilan olunur.

İlan tarihinden başlayarak iki ay içinde bir itiraz yapılmaz veya yapılan itirazın haksızlığı anlaşılırsa, mahkeme kütükteki kaydın silinmesine izin verir.

----

{{kaynakça}} 

[[Kategori:Alt sayfalar]]</text>
      <sha1>bpdd6kvu6s4s89kle4wh2hk7ee3kn5o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>175463</id>
      <parentid>175462</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T12:26:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Prætor</username>
        <id>24168</id>
      </contributor>
      <comment>/* Dördüncü Ayırım: Evlat Edinme */</comment>
      <origin>175463</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51620" sha1="8a511s7peptkoii8q5fkajvbiuda2wp" xml:space="preserve">{{çalışma var}}
{{eser başlığı|başlık=Türk Medeni Kanunu|bölüm=[[4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu/İkinci Kitap: Aile Hukuku|İkinci Kitap&lt;br /&gt;Aile Hukuku]]&lt;br /&gt;İkinci Kısım&lt;br /&gt;Hısımlık|önceki=[[4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu/İkinci Kitap: Aile Hukuku/Birinci Kısım: Evlilik Hukuku|Türk Medeni Kanunu&lt;br /&gt;İkinci Kitap&lt;br /&gt;Birinci Kısım&lt;br /&gt;Evlilik Hukuku]]|sonraki=[[4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu/İkinci Kitap: Aile Hukuku/Üçüncü Kısım: Vesayet|Türk Medeni Kanunu&lt;br /&gt;İkinci Kitap&lt;br /&gt;Üçüncü Kısım&lt;br /&gt;Vesayet]]|esersahibi=|notlar=}}

== &lt;center&gt;Birinci Bölüm:&lt;br /&gt; Soybağının Kurulması&lt;/center&gt; ==
=== &lt;center&gt;Birinci Ayırım:&lt;br /&gt; Genel Hükümler&lt;/center&gt; ===
;A. Genel olarak soybağının kurulması
{{madde|numara=282}}
{{fıkra|numara=1|metin=Çocuk ile ana arasında soybağı doğumla kurulur.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Çocuk ile baba arasında soybağı, ana ile evlilik, tanıma veya hakim hükmüyle kurulur.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Soybağı ayrıca evlat edinme yoluyla da kurulur.}}

;B. Davada yetki ve yargılama usulü
;I. Yetki
{{madde|numara=283}}
{{fıkra|numara=1|metin=Soybağına ilişkin davalar, taraflardan birinin dava veya doğum sırasındaki yerleşim yeri mahkemesinde açılır.}}

;II. Yargılama usulü
{{madde|numara=284}}
{{fıkra|numara=1|metin=Soybağına ilişkin davalarda, aşağıdaki kurallar saklı kalmak kaydıyla Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu uygulanır:{{bent|numara=1|metin=Hakim maddi olguları resen araştırır ve kanıtları serbestçe takdir eder.}}{{bent|numara=2|metin=Taraflar ve üçüncü kişiler, soybağının belirlenmesinde zorunlu olan ve sağlıkları yönünden tehlike yaratmayan araştırma ve incelemelere rıza göstermekle yükümlüdürler. Davalı, hakimin öngördüğü araştırma ve incelemeye rıza göstermezse, hakim, durum ve koşullara göre bundan beklenen sonucu, onun aleyhine doğmuş sayabilir.}}}}

=== &lt;center&gt;İkinci Ayırım:&lt;br /&gt; Kocanın Babalığı&lt;/center&gt; ===
;A. Babalık karinesi
{{madde|numara=285}}
{{fıkra|numara=1|metin=Evlilik devam ederken veya evliliğin sona ermesinden başlayarak üçyüz gün içinde doğan çocuğun babası kocadır.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Bu süre geçtikten sonra doğan çocuğun kocaya bağlanması, ananın evlilik sırasında gebe kaldığının ispatıyla mümkündür.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Kocanın gaipliğine karar verilmesi halinde üçyüz günlük süre, ölüm tehlikesi veya son haber tarihinden işlemeye başlar.}}

;B. Soybağının reddi
;I. Dava hakkı
{{madde|numara=286 - (Değişik:7/11/2024-7531/9 md.)}}
{{fıkra|numara=1|metin=Koca, ana veya çocuk soybağının reddi davasını açarak babalık karinesini çürütebilir. Bu dava, dava açma hakkına sahip diğer kişilere karşı açılır.}}

;II. İspat
;1. Evlilik içinde ana rahmine düşme
{{madde|numara=287}}
{{fıkra|numara=1|metin=Çocuk evlilik içinde ana rahmine düşmüşse davacı, kocanın baba olmadığını ispat etmek zorundadır.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Evlenmeden başlayarak en az yüzseksen gün geçtikten sonra ve evliliğin sona ermesinden başlayarak en fazla üçyüz gün içinde doğan çocuk evlilik içinde ana rahmine düşmüş sayılır.}}

;2. Evlenmeden önce veya ayrı yaşama sırasında ana rahmine düşme
{{madde|numara=288}}
{{fıkra|numara=1|metin=Çocuk, evlenmeden önce veya ayrı yaşama sırasında ana rahmine düşmüşse, davacının başka bir kanıt getirmesi gerekmez.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Ancak, gebe kalma döneminde kocanın karısı ile cinsel ilişkide bulunduğu konusunda inandırıcı kanıtlar varsa, kocanın babalığına ilişkin karine geçerliliğini korur.}}

;III. Hak düşürücü süreler
{{madde|numara=289}}
{{fıkra|numara=1|metin=Koca, davayı, doğumu ve baba olmadığını veya ananın gebe kaldığı sırada başka bir erkek ile cinsel ilişkide bulunduğunu öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl, (...)&lt;ref&gt;Anayasa Mahkemesi’nin 25/6/2009 tarihli ve E.: 2008/30, K.: 2009/96 sayılı Kararı ile bu fıkrada yer alan “…her hâlde doğumdan başlayarak beş yıl…” ibaresi iptal edilmiştir.&lt;/ref&gt; içinde açmak zorundadır.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Ana doğumdan, çocuk ise ergin olduğu tarihten başlayarak en geç bir yıl içinde dava açmak zorundadır.&lt;ref&gt;7/11/2024 tarihli ve 7531 sayılı Kanunun 10 uncu maddesiyle bu fıkrada yer alan “Çocuk,” ibaresi “Ana doğumdan, çocuk ise” şeklinde değiştirilmiştir.&lt;/ref&gt;}}
{{fıkra|numara=3|metin=Gecikme haklı bir sebebe dayanıyorsa, bir yıllık süre bu sebebin ortadan kalktığı tarihte işlemeye başlar.}}

;C. Karinelerin çakışması
{{madde|numara=290}}
{{fıkra|numara=1|metin=Çocuk evliliğin sona ermesinden başlayarak üçyüz gün içinde doğmuş ve ana da bu arada yeniden evlenmiş olursa, ikinci evlilikteki koca baba sayılır.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Bu karine çürütülürse ilk evlilikteki koca baba sayılır.}}

;D. Diğer ilgililerin dava hakkı
{{madde|numara=291- (Değişik birinci fıkra:7/11/2024-7531/11 md.)}}
{{fıkra|numara=1|metin=Dava açma süresinin geçmesinden önce kocanın ölmesi veya gaipliğine karar verilmesi ya da sürekli olarak ayırt etme gücünü kaybetmesi hâllerinde baba olduğunu iddia eden kişi, kocanın altsoyu, anası veya babası, doğumu ve kocanın ölümünü, sürekli olarak ayırt etme gücünü kaybettiğini veya hakkında gaiplik kararı alındığını öğrenmelerinden başlayarak bir yıl içinde soybağının reddi davasını açabilir.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Ergin olmayan çocuğa atanacak kayyım, atama kararının kendisine tebliğinden başlayarak bir yıl, (...)&lt;ref&gt;Anayasa Mahkemesi’nin 10/10/2013 tarihli ve E.: 2013/62, K.: 2013/115 sayılı Kararı ile bu fıkrada yer alan “...her hâlde doğumdan başlayarak beş yıl...” ibaresi, iptal edilmiştir.&lt;/ref&gt; içinde soybağının reddi davasını açar.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Kocanın açacağı soybağının reddi davasına ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanır.}}

;E. Sonradan evlenme
;I. Koşulu
{{madde|numara=292}}
{{fıkra|numara=1|metin=Evlilik dışında doğan çocuk, ana ve babasının birbiriyle evlenmesi halinde kendiliğinden evlilik içinde doğan çocuklara ilişkin hükümlere tabi olur.}}

;II. Bildirim
{{madde|numara=293}}
{{fıkra|numara=1|metin=Eşler, evlilik dışında doğmuş olan ortak çocuklarını, evlenme sırasında veya evlenmeden sonra, yerleşim yerlerindeki veya evlenmenin yapıldığı yerdeki nüfus memuruna bildirmek zorundadırlar.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Bildirimin yapılmamış olması, çocuğun evlilik içinde doğan çocuklara ilişkin hükümlere tabi olmasını engellemez.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Daha önce tanıma veya babalığa hükümle soybağı kurulmuş çocukların ana ve babası birbiriyle evlenince, nüfus memuru resen gerekli işlemi yapar.}}

;III. İtiraz ve iptal
{{madde|numara=294}}
{{fıkra|numara=1|metin=Ana ve babanın yasal mirasçıları, çocuk ve Cumhuriyet savcısı sonradan evlenme yoluyla soybağının kurulmasına itiraz edebilirler. İtiraz eden, kocanın baba olmadığını ispatla yükümlüdür.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Çocuğun altsoyu da, çocuğun ölmüş ya da ayırt etme gücünü sürekli olarak kaybetmiş olması halinde itiraz hakkına sahiptir.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Tanımanın iptaline ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanır.}}

=== &lt;center&gt;Üçüncü Ayırım:&lt;br /&gt; Tanıma ve Babalık Hükmü ===
;A. Tanıma
;I. Koşulları ve şekli
{{madde|numara=295}}
{{fıkra|numara=1|metin=Tanıma, babanın, nüfus memuruna veya mahkemeye yazılı başvurusu ya da resmi senette veya vasiyetnamesinde yapacağı beyanla olur.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Tanıma beyanında bulunan kimse küçük veya kısıtlı ise, veli veya vasisinin de rızası gereklidir.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Başka bir erkek ile soybağı bulunan çocuk, bu bağ geçersiz kılınmadıkça tanınamaz.}}

;II. Bildirim
{{madde|numara=296}}
{{fıkra|numara=1|metin=Beyanda bulunulan nüfus memuru, sulh hakimi, noter veya vasiyetnameyi açan hakim, tanımayı babanın ve çocuğun kayıtlı bulunduğu nüfus memurluklarına bildirir.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Çocuğun kayıtlı bulunduğu nüfus memurluğu da tanımayı çocuğa, anasına, çocuk vesayet altında ise vesayet makamına bildirir.}}

;III. İptal davası
;1. Tanıyanın dava hakkı
{{madde|numara=297}}
{{fıkra|numara=1|metin=Tanıyan, yanılma, aldatma veya korkutma sebebiyle tanımanın iptalini dava edebilir.}}
{{fıkra|numara=2|metin=İptal davası anaya ve çocuğa karşı açılır.}}

;2. İlgililerin dava hakkı
;A. Genel olarak
{{madde|numara=298}}
{{fıkra|numara=1|metin=Ana, çocuk ve çocuğun ölümü halinde altsoyu, Cumhuriyet savcısı, Hazine ve diğer ilgililer tanımanın iptalini dava edebilirler.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Dava tanıyana, tanıyan ölmüşse mirasçılarına karşı açılır.}}

;B. İspat yükü
{{madde|numara=299}}
{{fıkra|numara=1|metin=Davacı, tanıyanın baba olmadığını ispatla yükümlüdür.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Ana veya çocuk tarafından tanıyanın baba olmadığı iddiasıyla açılan iptal davasında ispat yükü, tanıyanın, gebe kalma döneminde ana ile cinsel ilişkide bulunduğuna ilişkin inandırıcı kanıtları göstermesinden sonra doğar.}}

;3. Hak düşürücü süreler
{{madde|numara=300}}
{{fıkra|numara=1|metin=Tanıyanın dava hakkı, iptal sebebinin öğrenildiği veya korkunun etkisinin ortadan kalktığı tarihten başlayarak bir yıl ve her halde tanımanın üzerinden beş yıl geçmekle düşer.}}
{{fıkra|numara=2|metin=İlgililerin dava hakkı, davacının tanımayı ve tanıyanın çocuğun babası olamayacağını öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl ve her halde tanımanın üzerinden beş yıl geçmekle düşer.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Çocuğun dava hakkı, ergin olmasından başlayarak bir yıl geçmekle düşer.}}
{{fıkra|numara=4|metin=Yukarıdaki süreler geçtiği halde gecikmeyi haklı kılan sebep varsa, sebebin ortadan kalkmasından başlayarak bir ay içinde dava açılabilir.}}

;B. Babalık hükmü
;I. Dava hakkı
{{madde|numara=301}}
{{fıkra|numara=1|metin=Çocuk ile baba arasındaki soybağının mahkemece belirlenmesini ana ve çocuk isteyebilirler.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Dava babaya, baba ölmüşse mirasçılarına karşı açılır.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Babalık davası, Cumhuriyet savcısına ve Hazineye; dava ana tarafından açılmışsa kayyıma; kayyım tarafından açılmışsa anaya ihbar edilir.}}

;II. Karine
{{madde|numara=302}}
{{fıkra|numara=1|metin=Davalının, çocuğun doğumundan önceki üçyüzüncü gün ile yüzsekseninci gün arasında ana ile cinsel ilişkide bulunmuş olması, babalığa karine sayılır.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Bu sürenin dışında olsa bile fiili gebe kalma döneminde davalının ana ile cinsel ilişkide bulunduğu tespit edilirse aynı karine geçerli olur.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Davalı, çocuğun babası olmasının olanaksızlığını veya bir üçüncü kişinin baba olma olasılığının kendisininkinden daha fazla olduğunu ispatlarsa karine geçerliliğini kaybeder.}}

;III. Hak düşürücü süreler
{{madde|numara=303}}
{{fıkra|numara=1|metin=Babalık davası, çocuğun doğumundan önce veya sonra açılabilir. Ananın dava hakkı, doğumdan başlayarak bir yıl geçmekle düşer.}}
{{fıkra|numara=2|metin='''(İptal ikinci fıkra: Anayasa Mahkemesi’nin 27/10/2011 tarihli ve E.: 2010/71, K.: 2011/143 sayılı Kararı ile.)'''}}
{{fıkra|numara=3|metin=Çocuk ile başka bir erkek arasında soybağı ilişkisi varsa, bir yıllık süre bu ilişkinin ortadan kalktığı tarihte işlemeye başlar.}}
{{fıkra|numara=4|metin=Bir yıllık süre geçtikten sonra gecikmeyi haklı kılan sebepler varsa, sebebin ortadan kalkmasından başlayarak bir ay içinde dava açılabilir.&lt;ref&gt;Anayasa Mahkemesi’nin 15/3/2012 tarihli ve E.: 2011/116, K.: 2012/39 sayılı Kararı ile bu fıkra “çocuk” yönünden iptal edilmiş olup, Kararın Resmi Gazete’de yayımlandığı 21/7/2012 tarihinden başlayarak bir yıl sonra yürürlüğe girmesi hüküm altına alınmıştır.&lt;/ref&gt;}}

;IV. Ananın mali hakları
{{madde|numara=304}}
{{fıkra|numara=1|metin=Ana, babalık davası ile birlikte veya ayrı olarak baba veya mirasçılarından aşağıdaki giderlerin karşılanmasını isteyebilir:{{bent|numara=1|metin=Doğum giderleri,}}{{bent|numara=2|metin=Doğumdan önceki ve sonraki altışar haftalık geçim giderleri,}}{{bent|numara=3|metin=Gebelik ve doğumun gerektirdiği diğer giderler.}}}}
{{fıkra|numara=2|metin=Çocuk ölü doğmuş olsa bile hakim, bu giderlerin karşılanmasına karar verebilir.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Üçüncü kişiler veya sosyal güvenlik kuruluşlarınca anaya yapılan ödemeler, hakkaniyet ölçüsünde tazminattan indirilir.}}

=== &lt;center&gt;Dördüncü Ayırım:&lt;br /&gt; Evlat Edinme&lt;/center&gt; ===
;A. Küçüklerin evlat edinilmesi
;I. Genel koşulları
{{madde|numara=305}}
{{fıkra|numara=1|metin=Bir küçüğün evlat edinilmesi, evlat edinen tarafından bir yıl süreyle bakılmış ve eğitilmiş olması koşuluna bağlıdır.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Evlat edinmenin her halde küçüğün yararına bulunması ve evlat edinenin diğer çocuklarının yararlarının hakkaniyete aykırı bir biçimde zedelenmemesi de gerekir.}}

;II. Birlikte evlat edinme
{{madde|numara=306}}
{{fıkra|numara=1|metin=Eşler, ancak birlikte evlat edinebilirler; evli olmayanlar birlikte evlat edinemezler.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Eşlerin en az beş yıldan beri evli olmaları veya otuz yaşını doldurmuş bulunmaları gerekir.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Eşlerden biri, en az iki yıldan beri evli olmaları veya kendisinin otuz yaşını doldurmuş bulunması koşuluyla diğerinin çocuğunu evlat edinebilir.}}

;III. Tek başına evlat edinme
{{madde|numara=307}}
{{fıkra|numara=1|metin=Evli olmayan kişi otuz yaşını doldurmuş ise tek başına evlat edinebilir.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Otuz yaşını doldurmuş olan eş, diğer eşin ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksunluğu veya iki yılı aşkın süreden beri nerede olduğunun bilinmemesi ya da mahkeme kararıyla iki yılı aşkın süreden beri eşinden ayrı yaşamakta olması yüzünden birlikte evlat edinmesinin mümkün olmadığını ispat etmesi halinde, tek başına evlat edinebilir.}}

;IV. Küçüğün rızası ve yaşı
{{madde|numara=308}}
{{fıkra|numara=1|metin=Evlat edinilenin, evlat edinenden en az onsekiz yaş küçük olması şarttır.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Ayırt etme gücüne sahip olan küçük, rızası olmadıkça evlat edinilemez.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Vesayet altındaki küçük, ayırt etme gücüne sahip olup olmadığına bakılmaksızın vesayet dairelerinin izniyle evlat edinilebilir.}}

;V. Ana ve babanın rızası
;1. Şekil
{{madde|numara=309}}
{{fıkra|numara=1|metin=Evlat edinme, küçüğün ana ve babasının rızasını gerektirir.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Rıza, küçüğün veya ana ve babasının oturdukları yer mahkemesinde sözlü veya yazılı olarak açıklanarak tutanağa geçirilir.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Verilen rıza, evlat edinenlerin adları belirtilmemiş veya evlat edinenler henüz belirlenmemiş olsa dahi geçerlidir.}}

;2. Zamanı
{{madde|numara=310}}
{{fıkra|numara=1|metin=Rıza, küçüğün doğumunun üzerinden altı hafta geçmeden önce verilemez.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Rıza, tutanağa geçirilme tarihinden başlayarak altı hafta içinde aynı usulle geri alınabilir.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Geri almadan sonra yeniden verilen rıza kesindir.}}

;3. Rızanın aranmaması
;A. Koşulları
{{madde|numara=311}}
{{fıkra|numara=1|metin=Aşağıdaki hallerde ana ve babadan birinin rızası aranmaz:{{bent|numara=1|metin=Kim olduğu veya uzun süreden beri nerede oturduğu bilinmiyorsa veya ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksun bulunuyorsa,}}{{bent|numara=2|metin=Küçüğe karşı özen yükümlülüğünü yeterince yerine getirmiyorsa.}}}}

;B. Karar 

{{madde|numara=312}}
{{fıkra|numara=1|metin=Küçük, gelecekte evlat edinilmek amacıyla bir kuruma yerleştirilir ve ana ve babadan birinin rızası eksik olursa, evlat edinenin veya evlat edinmede aracılık yapan kurumun istemi üzerine ve kural olarak küçüğün yerleştirilmesinden önce, onun oturduğu yer mahkemesi bu rızanın aranıp aranmamasına karar verir.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Diğer hallerde, bu konudaki karar evlat edinme işlemleri sırasında verilir.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Ana ve babadan birinin küçüğe karşı özen yükümlülüğünü yeterince yerine getirmemesi sebebiyle rızasının aranmaması halinde, bu konudaki karar kendisine yazılı olarak bildirilir.}}

;B. Erginlerin ve kısıtlıların evlat edinilmesi
{{madde|numara=313- (Değişik birinci cümle: 3/7/2005-5399/1 md.)}}
{{fıkra|numara=1|metin=Evlât edinenin altsoyunun açık muvafakatiyle ergin veya kısıtlı aşağıdaki hallerde evlât edinilebilir.{{bent|numara=1|metin=Bedensel veya zihinsel özrü sebebiyle sürekli olarak yardıma muhtaç ve evlat edinen tarafından en az beş yıldan beri bakılıp gözetilmekte ise,&lt;ref&gt;25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, bu bentte yer alan “özrü” ibaresi “engeli” şeklinde değiştirilmiştir.&lt;/ref&gt;}}{{bent|numara=2|metin=Evlat edinen tarafından, küçükken en az beş yıl süreyle bakılıp gözetilmiş ve eğitilmiş ise,}}{{bent|numara=1|metin=Diğer haklı sebepler mevcut ve evlat edinilen, en az beş yıldan beri evlat edinen ile aile halinde birlikte yaşamakta ise.}}}}
{{fıkra|numara=2|metin=Evli bir kimse ancak eşinin rızasıyla evlat edinilebilir.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Bunlar dışında küçüklerin evlat edinilmesine ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanır.}}

;C. Hükümleri
{{madde|numara=314}}
{{fıkra|numara=1|metin=Ana ve babaya ait olan haklar ve yükümlülükler evlat edinene geçer.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Evlatlık, evlat edinenin mirasçısı olur.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Evlatlık küçük ise evlat edinenin soyadını alır. Evlat edinen isterse çocuğa yeni bir ad verebilir. Ergin olan evlatlık, evlat edinilme sırasında dilerse evlat edinenin soyadını alabilir.}}
{{fıkra|numara=4|metin='''(İptal fıkra: Anayasa Mahkemesi’nin 26/7/2023 tarihli ve E.: 2023/3, K.: 2023/139 sayılı Kararı ile.) (Yeniden Düzenleme:7/11/2024-7531/12 md.)''' Ayırt etme gücüne sahip olmayan küçüklerin nüfus kaydına, birlikte evlât edinmede ana ve baba adı olarak evlât edinen eşlerin adları; tek başına evlât edinmede ise ana veya baba adı olarak evlât edinenin adı yazılır. Evlât edinilen diğer kişiler hakkında, talepleri halinde bu hüküm uygulanır.}}
{{fıkra|numara=5|metin=Evlatlığın, miras ve başka haklarının zedelenmemesi, aile bağlarının devam etmesi için evlatlığın naklen geldiği aile kütüğü ile evlat edinenin aile kütüğü arasında her türlü bağ kurulur. Ayrıca evlatlıkla ilgili kesinleşmiş mahkeme kararı her iki nüfus kütüğüne işlenir.}}
{{fıkra|numara=6|metin=Evlat edinme ile ilgili kayıtlar, belgeler ve bilgiler mahkeme kararı olmadıkça veya evlatlık istemedikçe hiçbir şekilde açıklanamaz.}}

;D. Şekil ve usul
;I. Genel olarak
{{madde|numara=315}}
{{fıkra|numara=1|metin=Evlat edinme kararı, evlat edinenin oturma yeri; birlikte evlat edinmede eşlerden birinin oturma yeri mahkemesince verilir. Mahkeme kararıyla birlikte evlatlık ilişkisi kurulmuş olur.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Evlat edinme başvurusundan sonra evlat edinenin ölümü veya ayırt etme gücünü kaybetmesi, diğer koşullar bundan etkilenmediği takdirde evlat edinmeye engel olmaz.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Başvurudan sonra küçük ergin olursa, koşulları daha önceden yerine getirilmiş olmak kaydıyla küçüklerin evlat edinilmesine ilişkin hükümler uygulanır.}}

;II. Araştırma
{{madde|numara=316}}
{{fıkra|numara=1|metin=Evlat edinmeye, ancak esaslı sayılan her türlü durum ve koşulların kapsamlı biçimde araştırılmasından, evlat edinen ile edinilenin dinlenmelerinden ve gerektiğinde uzmanların görüşünün alınmasından sonra karar verilir.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Araştırmada özellikle evlat edinen ile edinilenin kişiliği ve sağlığı, karşılıklı ilişkileri, ekonomik durumları, evlat edinenin eğitme yeteneği, evlat edinmeye yönelten sebepler ve aile ilişkileri ile bakım ilişkilerindeki gelişmelerin açıklığa kavuşturulması gerekir.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Evlat edinenin altsoyu varsa, onların evlat edinme ile ilgili tavır ve düşünceleri de değerlendirilir.}}

;E. Evlatlık ilişkisinin kaldırılması
;I. Sebepleri
;1. Rızanın bulunmaması
{{madde|numara=317}}
{{fıkra|numara=1|metin=Yasal sebep bulunmaksızın rıza alınmamışsa, rızası alınması gereken kişiler, küçüğün menfaati bunun sonucunda ağır biçimde zedelenmeyecekse, hakimden evlatlık ilişkisinin kaldırılmasını isteyebilirler.}}

;2. Diğer noksanlıklar
{{madde|numara=318}}
{{fıkra|numara=1|metin=Evlat edinme esasa ilişkin diğer noksanlıklardan biriyle sakatsa, Cumhuriyet savcısı veya her ilgili evlatlık ilişkisinin kaldırılmasını isteyebilir.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Noksanlıklar bu arada ortadan kalkmış veya sadece usule ilişkin olup ilişkinin kaldırılması evlatlığın menfaatini ağır biçimde zedeleyecek olursa, bu yola gidilemez.}}

;II. Hak düşürücü süre
{{madde|numara=319}}
{{fıkra|numara=1|metin=Dava hakkı, evlatlık ilişkisinin kaldırılması sebebinin öğrenilmesinden başlayarak bir yıl (...)&lt;ref&gt;Anayasa Mahkemesi’nin 27/12/2012 tarihli ve E.: 2012/35, K.: 2012/203 sayılı Kararı ile bu maddede yer alan “…ve her hâlde evlât edinme işleminin üzerinden beş yıl…” ibaresi iptal edilmiştir.&lt;/ref&gt; geçmekle düşer.}}

;F. Evlatlık işlemlerinde aracılık&lt;ref&gt;2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 139 uncu maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” ve ikinci fıkrasında yer alan “tüzükle” ibaresi “Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle” şeklinde değiştirilmiştir.&lt;/ref&gt;
{{madde|numara=320}}
{{fıkra|numara=1|metin=Küçüklerin evlât edinilmesine ilişkin aracılık faaliyetleri, ancak Cumhurbaşkanınca yetki verilen kurum ve kuruluşlarca yapılır.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Aracılık faaliyetlerinin yürütülmesine ilişkin hususlar Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.}}

=== &lt;center&gt;Beşinci Ayırım:&lt;br /&gt; Soybağının Hükümleri&lt;/center&gt; ===

;A. SOYADI 

{{madde|numara=321}}Çocuk, ana ve baba evli ise ailenin; evli değilse ananın soyadını taşır. Ancak, ana önceki evliliğinden dolayı çifte soyadı taşıyorsa çocuk onun bekarlık soyadını taşır.

;B. KARŞILIKLI YÜKÜMLÜLÜKLER 

{{madde|numara=322}}Ana, baba ve çocuk, ailenin huzur ve bütünlüğünün gerektirdiği şekilde birbirlerine yardım etmek, saygı ve anlayış göstermek ve aile onurunu gözetmekle yükümlüdürler.

;C. ÇOCUK İLE KİŞİSEL İLİŞKİ 

;I. ANA VE BABA İLE 

;1. KURAL 

{{madde|numara=323}}Ana ve babadan her biri, velayeti altında bulunmayan veya kendisine bırakılmayan çocuk ile uygun kişisel ilişki kurulmasını isteme hakkına sahiptir.

;2. SINIRLARI 

{{madde|numara=324}}Ana ve babadan her biri, diğerinin çocuk ile kişisel ilişkisini zedelemekten, çocuğun eğitilmesi ve yetiştirilmesini engellemekten kaçınmakla yükümlüdür.

Kişisel ilişki sebebiyle çocuğun huzuru tehlikeye girer veya ana ve baba bu haklarını birinci fıkrada öngörülen yükümlülüklerine aykırı olarak kullanırlar veya çocuk ile ciddi olarak ilgilenmezler ya da diğer önemli sebepler varsa, kişisel ilişki kurma hakkı reddedilebilir veya kendilerinden alınabilir.

;II. ÜÇÜNCÜ KİŞİLER İLE 

{{madde|numara=325}}Olağanüstü haller mevcutsa, çocuğun menfaatine uygun düştüğü ölçüde çocuk ile kişisel ilişki kurulmasını isteme hakkı diğer kişilere, özellikle hısımlarına da tanınabilir.

Ana ve baba için öngörülen sınırlamalar üçüncü kişiler için kıyas yoluyla uygulanır.

;III. YETKİ 

{{madde|numara=326}}Kişisel ilişki kurulmasıyla ilgili bütün düzenlemelerde çocuğun oturduğu yer mahkemesi de yetkilidir.

Boşanmaya ve evlilik birliğinin korunmasına ilişkin yetki kuralları saklıdır.

Çocuk ile kişisel ilişkiye yönelik bir düzenleme yapılıncaya kadar, velayet hakkına sahip veya çocuk kendisine bırakılmış kişinin rızası dışında kişisel ilişki kurulamaz.

;D. ÇOCUKLARIN BAKIM VE EĞİTİM GİDERLERİNİ KARŞILAMA 

;I. KAPSAMI 

{{madde|numara=327}}Çocuğun bakımı, eğitimi ve korunması için gerekli giderler ana ve baba tarafından karşılanır.

Ana ve baba, yoksul oldukları veya çocuğun özel durumu olağanüstü harcamalar yapılmasını gerektirdiği takdirde ya da olağan dışı herhangi bir sebebin varlığı halinde, hakimin izniyle çocuğun mallarından onun bakım ve eğitimine yetecek belli bir miktar sarfedebilirler.

;II. SÜRESİ 

{{madde|numara=328}}Ana ve babanın bakım borcu, çocuğun ergin olmasına kadar devam eder.

Çocuk ergin olduğu halde eğitimi devam ediyorsa, ana ve baba durum ve koşullara göre kendilerinden beklenebilecek ölçüde olmak üzere, eğitimi sona erinceye kadar çocuğa bakmakla yükümlüdürler.

;III. DAVA HAKKI 

{{madde|numara=329}}Küçüğe fiilen bakan ana veya baba, diğerine karşı çocuk adına nafaka davası açabilir.

Ayırt etme gücüne sahip olmayan küçük için gereken hallerde nafaka davası, atanacak kayyım veya vasi tarafından da açılabilir.

Ayırt etme gücüne sahip olan küçük de nafaka davası açabilir.

;IV. NAFAKA MİKTARININ TAKDİRİ 

{{madde|numara=330}}Nafaka miktarı, çocuğun ihtiyaçları ile ana ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri dikkate alınarak belirlenir. Nafaka miktarının belirlenmesinde çocuğun gelirleri de göz önünde bulundurulur.

Nafaka her ay peşin olarak ödenir.

Hakim istem halinde, irat biçiminde ödenmesine karar verilen nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir.

;V. DURUMUN DEĞİŞMESİ 

{{madde|numara=331}}Durumun değişmesi halinde hakim, istem üzerine nafaka miktarını yeniden belirler veya nafakayı kaldırır.

;VI. GEÇİCİ ÖNLEMLER 

;1. GENEL OLARAK 

{{madde|numara=332}}Nafaka davası açılınca hakim, davacının istemi üzerine dava süresince gerekli olan önlemleri alır.

Soybağı tespit edilirse, davalının, uygun nafaka miktarını depo etmesine veya geçici olarak ödemesine karar verilebilir.

;2. BABALIĞIN TESPİTİNDEN ÖNCE 

{{madde|numara=333}}Babalık davası ile birlikte nafaka istenir ve hakim, babalık olasılığını kuvvetli bulursa, hükümden önce çocuğun ihtiyaçları için uygun bir nafakaya karar verebilir.

;VII. GÜVENCE VERİLMESİ 

{{madde|numara=334}}Ana ve baba nafaka yükümlülüklerini sürekli olarak ve ısrarla yerine getirmezlerse ya da kaçma hazırlığı içinde bulundukları, mallarını gelişigüzel harcadıkları veya heba ettikleri kabul edilebilirse hakim, gelecekteki nafaka yükümlülüklerine ilişkin olarak uygun bir güvencenin sağlanmasına veya gerektiğinde diğer önlemlerin alınmasına karar verebilir.

=== &lt;center&gt;Altıncı Ayırım:&lt;br /&gt; Velayet&lt;/center&gt; ===

;A. GENEL OLARAK 

;I. KOŞULLAR 

{{madde|numara=335}}Ergin olmayan çocuk, ana ve babasının velayeti altındadır. Yasal sebep olmadıkça velayet ana ve babadan alınamaz.

Hakim vasi atanmasına gerek görmedikçe, kısıtlanan ergin çocuklar da ana ve babanın velayeti altında kalırlar.

;II. ANA VE BABA EVLİ İSE 

{{madde|numara=336}}Evlilik devam ettiği sürece ana ve baba velayeti birlikte kullanırlar.

Ortak hayata son verilmiş veya ayrılık hali gerçekleşmişse hakim, velayeti eşlerden birine verebilir.

Velayet, ana ve babadan birinin ölümü halinde sağ kalana, boşanmada ise çocuk kendisine bırakılan tarafa aittir.

;III. ANA VE BABA EVLİ DEĞİLSE 

{{madde|numara=337}}Ana ve baba evli değilse velayet anaya aittir.

Ana küçük, kısıtlı veya ölmüş ya da velayet kendisinden alınmışsa hakim, çocuğun menfaatine göre, vasi atar veya velayeti babaya verir.

;IV. ÜVEY ÇOCUKLAR 

{{madde|numara=338}}Eşler, ergin olmayan üvey çocuklarına da özen ve ilgi göstermekle yükümlüdürler.

Kendi çocuğu üzerinde velayeti kullanan eşe diğer eş uygun bir şekilde yardımcı olur; durum ve koşullar zorunlu kıldığı ölçüde çocuğun ihtiyaçları için onu temsil eder.

;B. VELAYETİN KAPSAMI 

;I. GENEL OLARAK 

{{madde|numara=339}}Ana ve baba, çocuğun bakım ve eğitimi konusunda onun menfaatini göz önünde tutarak gerekli kararları alır ve uygularlar.

Çocuk, ana ve babasının sözünü dinlemekle yükümlüdür.

Ana ve baba, olgunluğu ölçüsünde çocuğa hayatını düzenleme olanağı tanırlar; önemli konularda olabildiğince onun düşüncesini göz önünde tutarlar.

Çocuk, ana ve babasının rızası dışında evi terkedemez ve yasal sebep olmaksızın onlardan alınamaz.

Çocuğun adını ana ve babası koyar.

;II. EĞİTİM 

{{madde|numara=340}}Ana ve baba, çocuğu olanaklarına göre eğitirler ve onun bedensel, zihinsel, ruhsal, ahlaki ve toplumsal gelişimini sağlar ve korurlar.

Ana ve baba çocuğa, özellikle bedensel ve zihinsel özürlü olanlara, yetenek ve eğilimlerine uygun düşecek ölçüde, genel ve mesleki bir eğitim sağlarlar.

;III. DİNİ EĞİTİM 

{{madde|numara=341}}Çocuğun dini eğitimini belirleme hakkı ana ve babaya aittir.

Ana ve babanın bu konudaki haklarını sınırlayacak her türlü sözleşme geçersizdir.

Ergin, dinini seçmekte özgürdür.

;IV. ÇOCUĞUN TEMSİL EDİLMESİ 

{{madde|numara=342}}Ana ve baba, velayetleri çerçevesinde üçüncü kişilere karşı çocuklarının yasal temsilcisidirler.

İyiniyetli üçüncü kişiler, eşlerden her birinin diğerinin rızasıyla işlem yaptığını varsayabilirler.

Vesayet makamlarının iznine bağlı hususlar dışında kısıtlıların temsiline ilişkin hükümler velayetteki temsilde de uygulanır.

;V. ÇOCUĞUN FİİL EHLİYETİ 

{{madde|numara=343}}Velayet altındaki çocuğun fiil ehliyeti, vesayet altındaki kişinin ehliyeti gibidir.

Çocuk, borçlarından ana ve babanın çocuk malları üzerindeki haklarına bakılmaksızın kendi malvarlığı ile sorumludur.

;VI. ÇOCUĞUN AİLEYİ TEMSİL ETMESİ 

{{madde|numara=344}}Velayet altındaki çocuk, ayırt etme gücüne sahip ise ana ve babanın rızasıyla aile adına hukuki işlemler yapabilir; bu işlemlerden dolayı ana ve baba borç altına girer.

;VII. ÇOCUK İLE ANA VE BABA ARASINDAKİ HUKUKİ İŞLEMLER 

{{madde|numara=345}}Çocuk ile ana veya baba arasında ya da ana ve babanın menfaatine olarak çocuk ile üçüncü kişi arasında yapılacak bir hukuki işlemle çocuğun borç altına girebilmesi, bir kayyımın katılmasına ve hakimin onayına bağlıdır.

;C. ÇOCUĞUN KORUNMASI 

;I. KORUMA ÖNLEMLERİ 

{{madde|numara=346}}Çocuğun menfaati ve gelişmesi tehlikeye düştüğü takdirde, ana ve baba duruma çare bulamaz veya buna güçleri yetmezse hakim, çocuğun korunması için uygun önlemleri alır.

;II. ÇOCUKLARIN YERLEŞTİRİLMESİ 

{{madde|numara=347}}Çocuğun bedensel ve zihinsel gelişmesi tehlikede bulunur veya çocuk manen terk edilmiş halde kalırsa hakim, çocuğu ana ve babadan alarak bir aile yanına veya bir kuruma yerleştirebilir.

Çocuğun aile içinde kalması ailenin huzurunu onlardan katlanmaları beklenemeyecek derecede bozuyorsa ve durumun gereklerine göre başka çare de kalmamışsa, ana ve baba veya çocuğun istemi üzerine hakim aynı önlemleri alabilir.

Ana ve baba ile çocuğun ödeme gücü yoksa bu önlemlerin gerektirdiği giderler Devletçe karşılanır.

Nafakaya ilişkin hükümler saklıdır.

;III. VELAYETİN KALDIRILMASI 

;1. GENEL OLARAK 

{{madde|numara=348}}Çocuğun korunmasına ilişkin diğer önlemlerden sonuç alınamaz ya da bu önlemlerin yetersiz olacağı önceden anlaşılırsa, hakim aşağıdaki hallerde velayetin kaldırılmasına karar verir:

1) (Değişik bend: 01/07/2005-5378 S.K./38.mad) Ana ve babanın deneyimsizliği, hastalığı, başka bir yerde bulunması veya benzeri sebeplerden biriyle velayet görevini gereği gibi yerine getirememesi.

2. Ana ve babanın çocuğa yeterli ilgiyi göstermemesi veya ona karşı yükümlülüklerini ağır biçimde savsaklaması.

Velayet ana ve babanın her ikisinden kaldırılırsa çocuğa bir vasi atanır.

Kararda aksi belirtilmedikçe, velayetin kaldırılması mevcut ve doğacak bütün çocukları kapsar.

;2. ANA VEYA BABANIN YENİDEN EVLENMESİ HALİNDE 

{{madde|numara=349}}Velayete sahip ana veya babanın yeniden evlenmesi, velayetin kaldırılmasını gerektirmez. Ancak, çocuğun menfaati gerektirdiğinde velayet sahibi değiştirilebileceği gibi, durum ve koşullara göre velayet kaldırılarak çocuğa vasi de atanabilir.

;3. VELAYETİN KALDIRILMASI HALİNDE ANA VE BABANIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ 

{{madde|numara=350}}Velayetin kaldırılması halinde ana ve babanın çocuklarının bakım ve eğitim giderlerini karşılama yükümlülükleri devam eder.

Ana ve baba ile çocuğun ödeme gücü yoksa bu giderler Devletçe karşılanır.

Nafakaya ilişkin hükümler saklıdır.

;IV. DURUMUN DEĞİŞMESİ 

{{madde|numara=351}}Durumun değişmesi halinde, çocuğun korunmasına ilişkin önlemlerin yeni koşullara uydurulması gerekir.

Velayetin kaldırılmasını gerektiren sebep ortadan kalkmışsa hakim, resen ya da ana veya babanın istemi üzerine velayeti geri verir.

=== &lt;center&gt;Yedinci Ayırım:&lt;br /&gt; Çocuk Malları&lt;/center&gt; ===

;A. YÖNETİM 

;I. GENEL OLARAK 

{{madde|numara=352}}Ana ve baba, velayetleri devam ettiği sürece çocuğun mallarını yönetme hakkına sahip ve bununla yükümlüdürler; kural olarak hesap ve güvence vermezler.

Ana ve babanın yükümlülüklerini yerine getirmedikleri durumlarda hakim müdahale eder.

;II. EVLİLİK SONA ERİNCE 

{{madde|numara=353}}Evlilik sona erince velayet kendisinde kalan eş, hakime çocuğun malvarlığının dökümünü gösteren bir defter vermek ve bu malvarlığında veya yapılan yatırımlarda gerçekleşen önemli değişiklikleri bildirmek zorundadır.

;B. KULLANMA HAKKI 

{{madde|numara=354}}Ana ve baba, kusurları sebebiyle velayetleri kaldırılmadıkça, çocuğun mallarını kullanabilirler.

;C. GELİRLERİN SARFI 

{{madde|numara=355}}Ana ve baba, çocuk mallarının gelirlerini öncelikle çocuğun bakımı, yetiştirilmesi ve eğitimi için; hakkaniyete uyduğu ölçüde de aile ihtiyaçlarını karşılamak üzere sarfedebilirler.

Gelir fazlası, çocuk mallarına katılır.

;D. ÇOCUK MALLARININ KISMEN SARFI 

{{madde|numara=356}}Olağan ihtiyaçlar gerektirdiği ölçüde sermaye biçiminde ödemeler, tazminatlar ve benzeri edimler çocuğun bakımı için kısmen kullanılabilir.

Çocuğun bakımı, yetiştirilmesi ve eğitimi için zorunluluk varsa hakim, ana ve babaya belirlediği miktarlarda çocuğun diğer mallarına da başvurma yetkisini tanıyabilir.

;E. ÇOCUĞUN SERBEST MALLARI 

;I. KAZANDIRMALAR 

{{madde|numara=357}}Ana ve baba, faiz getiren yatırım veya tasarruf hesabı açılmak üzere ya da açıkça ana ve babanın kullanmaması koşuluyla çocuğa yapılan kazandırmaların gelirlerini kendi menfaatlerine sarfedemezler.

Kazandırmada bulunan kişi, kazandırma sırasında açıkça aksini öngörmedikçe, ana ve baba bunlar üzerinde yönetim hakkına sahiptir.

;II. SAKLI PAY 

{{madde|numara=358}}Ölüme bağlı tasarruf yoluyla çocuğun saklı payı ana ve babanın yönetimi dışında bırakılabilir.

Mirasbırakan yönetimi bir üçüncü kişiye bırakmışsa, tasarrufunda bu kişinin belirli zamanlarda sulh hakimine hesap vermesini öngörebilir.

;III. MESLEK VEYA SANAT İÇİN VERİLEN MAL VE KİŞİSEL KAZANÇ 

{{madde|numara=359}}Ana ve baba tarafından bir meslek veya sanat ile uğraşması için çocuğa kendi malından verilen kısmın veya kendi kişisel kazancının yönetimi ve bunlardan yararlanma hakkı çocuğa aittir.

Çocuğun evde ana ve babasıyla birlikte yaşaması halinde, ana ve baba ondan kendisinin bakımı için uygun bir katkıda bulunmasını isteyebilirler.

;F. ÇOCUK MALLARININ KORUNMASI 

;I. ÖNLEMLER 

{{madde|numara=360}}Ana ve baba, çocuğun mallarını yönetmekte her ne sebeple olursa olsun yeterince özen göstermezlerse hakim, malların korunması için uygun önlemleri alır.

Hakim, özellikle malların yönetimi konusunda talimat verebilir; belirli zamanlarda verilen bilgi ve hesabı yeterli görmezse, malların tevdi edilmesine veya güvence gösterilmesine karar verebilir.

;II. YÖNETİMİN ANA VE BABADAN ALINMASI 

{{madde|numara=361}}Çocuğun mallarının tehlikeye düşmesi başka bir şekilde önlenemiyorsa hakim, yönetimin bir kayyıma devredilmesine karar verebilir.

Çocuğun, yönetimi ana ve babaya ait olmayan malları tehlikeye düştüğünde hakim, aynı önlemlerin alınmasını kararlaştırabilir.

Çocuk mallarının gelirlerinin veya bu mallardan ayrılmış belirli miktarların kanuna uygun şekilde sarfedileceğinden kuşku duyulursa hakim, bunların da yönetimini bir kayyıma bırakabilir.

;G. YÖNETİMİN SONA ERMESİ 

;I. MALLARIN DEVRİ 

{{madde|numara=362}}Ana ve baba, velayetleri veya yönetim hakları sona erince, çocuğun mallarını, hesabıyla birlikte ergin çocuğa, vasisine veya kayyıma devrederler.

;II. ANA VE BABANIN SORUMLULUĞU 

{{madde|numara=363}}Ana ve baba, çocuk mallarının geri verilmesinde vekil gibi sorumludurlar.

Dürüstlük kuralına uygun olarak başkasına devrettikleri malların yerine sadece aldıkları karşılığı geri vermekle yükümlüdürler.

Kanuna uygun olarak çocuk veya aile için yaptıkları harcamalardan dolayı tazminatla yükümlü tutulmazlar.

== &lt;center&gt;İkinci Bölüm:&lt;br /&gt; Aile&lt;/center&gt; ==
=== &lt;center&gt;Birinci Ayırım:&lt;br /&gt; Nafaka Yükümlülüğü&lt;/center&gt; ===

;A. NAFAKA YÜKÜMLÜLERİ 

{{madde|numara=364}}Herkes, yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan üstsoyu ve altsoyu ile kardeşlerine nafaka vermekle yükümlüdür.

Kardeşlerin nafaka yükümlülükleri, refah içinde bulunmalarına bağlıdır.

Eş ile ana ve babanın bakım borçlarına ilişkin hükümler saklıdır.

;B. DAVA HAKKI 

{{madde|numara=365}}Nafaka davası, mirasçılıktaki sıra göz önünde tutularak açılır.

Dava, davacının geçinmesi için gerekli ve karşı tarafın mali gücüne uygun bir yardım isteminden ibarettir.

Nafakanın, yükümlülerin bir veya bir kaçından istenmesi hakkaniyete aykırıysa hakim, onların nafaka yükümlülüğünü azaltabilir veya kaldırabilir.

Dava, nafaka alacaklısına bakmakta olan resmi veya kamuya yararlı kurumlar tarafından da açılabilir.

Hakim, istem halinde, irat biçiminde ödenmesine karar verilen nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir.

Yetkili mahkeme, taraflardan birinin yerleşim yeri mahkemesidir.

;C. KORUNMAYA MUHTAÇ KİŞİLER 

{{madde|numara=366}}Korunmaya muhtaç kişilerin bakımı, bununla yükümlü kurumlar tarafından sağlanır. Bu kurumlar, yaptıkları masrafları nafaka yükümlüsü hısımlardan isteyebilirler.

=== &lt;center&gt;İkinci Ayırım:&lt;br /&gt; Ev Düzeni&lt;/center&gt; ===

;A. KOŞULLARI 

{{madde|numara=367}}Aile halinde yaşayan birden çok kimsenin oluşturduğu topluluğun kanuna, sözleşmeye veya örfe göre belirlenen bir ev başkanı varsa, evi yönetme yetkisi ona ait olur.

Evi yönetme yetkisi, kan veya kayın hısımlığı, işçilik, çıraklık veya benzeri sebeplerle ya da koruma ve gözetme ilişkisi içinde ev halkı olarak bir arada yaşayanların hepsini kapsar.
;B. HÜKÜMLERİ

;I. EV DÜZENİ VE GÖZETİM 

{{madde|numara=368}}Birlikte yaşayan kimseler evin düzenine tabidir. Bu düzenin kuruluşunda ev halkından her birinin yararı adil biçimde gözetilir.

Ev halkının her biri, özellikle öğrenimi, eğitimi, dini inançları, meslek ve sanatı için gerekli özgürlükten yararlanır.

Ev başkanı, birlikte yaşayanların evdeki eşyasını özenle korumak ve güvenlik altında bulundurmakla yükümlüdür.

;II. SORUMLULUK 

{{madde|numara=369}}Ev başkanı, ev halkından olan küçüğün, kısıtlının, akıl hastalığı veya akıl zayıflığı bulunan kişinin verdiği zarardan, alışılmış şekilde durum ve koşulların gerektirdiği dikkatle onu gözetim altında bulundurduğunu veya bu dikkat ve özeni gösterseydi dahi zararın meydana gelmesini engelleyemeyeceğini ispat etmedikçe sorumludur.

Ev başkanı, ev halkından akıl hastalığı veya akıl zayıflığı bulunanların kendilerini ya da başkalarını tehlikeye veya zarara düşürmemeleri için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür.

Zorunluluk halinde gerekli önlemlerin alınmasını yetkili makamdan ister.

;III. ALTSOYUN DENKLEŞTİRME ALACAĞI 

;1. KOŞULLARI 

{{madde|numara=370}}Ana ve baba veya büyük ana ve baba ile birlikte yaşayan ve emeklerini ya da gelirlerini aileye özgüleyen ergin altsoylar, buna karşılık uygun bir bedel isteyebilirler.

Uyuşmazlık halinde hakim, bedelin miktarı, güvence altına alınması ve ödeme şekli hakkında karar verir.

;2. İSTENMESİ 

{{madde|numara=371}}Altsoy, bu bedeli borçlunun ölümü halinde isteyebilir.

Alacaklı, bu alacağını borçlunun sağlığında, birlikte yaşamanın sona ermesi veya işletmenin el değiştirmesi, borçluya karşı icra takibi yapılması veya onun iflası hallerinde de isteyebilir.

Bu alacak zamanaşımına uğramaz. Fakat en geç borçlunun terekesinin taksimi anına kadar istenebilir.

=== &lt;center&gt;Üçüncü Ayırım:&lt;br /&gt; Aile Malları&lt;/center&gt; ===

;A. AİLE VAKFI 

{{madde|numara=372}}Aile bireylerinin eğitim ve öğrenimleri, donanım ve desteklenmeleri ve bunlara benzer amaçların gerektirdiği harcamaların yapılması için kişiler hukuku ve miras hukuku hükümleri uyarınca aile vakfı kurulabilir.

Bir malın veya hakkın başkalarına geçmemek üzere aynı soydan gelenlere kuşaktan kuşağa kalacak şekilde özgülenmesi yasaktır. Böyle bir özgülenme, vakıf kurma yoluyla da yapılamaz.

;B. AİLE MALLARI ORTAKLIĞI 

;I. OLUŞUMU

;1. KOŞULLARI 

{{madde|numara=373}}Hısımlar, kendilerine geçen mirasın tamamı veya bir bölümüyle ya da ortaya başka mallar koymak suretiyle aralarında bir aile malları ortaklığı kurabilirler.

;2. ŞEKİL 

{{madde|numara=374}}Aile malları ortaklığı sözleşmesinin resmi şekilde yapılması ve bütün ortakların veya temsilcilerinin imzalarını taşıması gerekir.

;II. SÜRE 

{{madde|numara=375}}Aile malları ortaklığı, belirli veya belirsiz süre için kurulabilir. Süre belirlenmediği takdirde ortaklardan her biri, altı ay önceden bildirmek koşuluyla ortaklıktan çıkabilir.

Bu bildirim, tarımsal işletme ile ilgili bir ortaklıkta, ancak ürünlerin yetiştiği yere göre olağan hasat mevsiminin sonu için geçerlidir.

;III. HÜKMÜ 

;1. ELBİRLİĞİ İLE İŞLETME 

{{madde|numara=376}}Aile malları ortaklığı, ortakları elbirliği ile iktisadi faaliyette bulunmak üzere birleştirir.

Aksi kararlaştırılmış olmadıkça, ortaklardan her biri eşit hakka sahiptir.

Ortaklar, ortaklık devam ettiği sürece paylarını isteyemeyecekleri gibi, bu payları üzerinde tasarruf işlemleri de yapamazlar.

;2. YÖNETİM VE TEMSİL 

;A. GENEL OLARAK 

{{madde|numara=377}}Aile malları ortaklığı, tüm ortakların elbirliği ile yönetilir.

Ortaklardan her biri, olağan yönetim işlerini diğer ortakların katılmasına gerek olmaksızın yapabilir.

;B. YÖNETİCİNİN YETKİSİ 

{{madde|numara=378}}Ortaklar, içlerinden birini ortaklığa yönetici olarak atayabilirler.

Yönetici, ortaklığı yönetir ve ortaklıkla ilgili işlemlerde onu temsil eder.

Ortaklığı kimin temsil edeceği ticaret siciline kaydedilmiş olmadıkça diğer ortakların temsil yetkisi bulunmadığı iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez.

;3. ORTAK MALLAR VE KİŞİSEL MALLAR 

{{madde|numara=379}}Ortaklar, ortaklığa giren malların elbirliği halinde malikidirler.

Ortaklar, ortaklığın borçlarından müteselsil olarak sorumludurlar.

Ortakların, ortaklık dışında bıraktıkları mallar ile aksi kararlaştırılmış olmadıkça, ortaklığın devamı sırasında miras yoluyla veya herhangi bir şekilde karşılıksız kazanma yoluyla edindikleri mallar, onların kişisel mallarıdır.

;IV. ORTAKLIĞIN SONA ERMESİ 

;1. SEBEPLERİ 

{{madde|numara=380}}Aşağıdaki hallerde ortaklık sona erer:

1. Bütün ortakların anlaşması veya feshin bildirilmesiyle,

2. Ortaklık süresi açıkça veya örtülü olarak uzatılmadığı takdirde sürenin bitmesiyle,

3. Ortaklardan birinin payının haczedilmesi ve satışının istenmesiyle,

4. Ortaklardan birinin iflasıyla,

5. Ortaklardan birinin haklı sebebe dayanan istemiyle.

;2. FESİH BİLDİRİMİ, ÖDEMEDEN ACİZ, EVLENME 

{{madde|numara=381}}Ortaklardan biri feshi bildirir veya iflas ederse ya da bir ortağın haczedilmiş payının satışı istenirse, öteki ortaklar, ayrılan ortağın veya alacaklılarının haklarını ödeyerek ortaklığı kendi aralarında sürdürebilirler.

Evlenen ortak, fesih bildirimine gerek olmaksızın ortaklıktaki hakkının kendisine ödenmesini isteyebilir.

;3. ÖLÜM 

{{madde|numara=382}}Ortaklardan birinin ölümü halinde onun ortaklığa dahil olmayan mirasçıları, ancak ölen ortağa düşen payın karşılığının kendilerine ödenmesini isteyebilirler.

Ölen ortak mirasçı olarak altsoyunu bırakmışsa, bunlar öbür ortakların rızası ile onun yerine ortaklığa girebilirler.

;4. PAYLAŞMA KURALLARI 

{{madde|numara=383}}Ortaklık mallarının paylaşılması veya ayrılan ortağın payının hesaplanması, ortaklık mallarının paylaşma veya ayrılma zamanındaki değerine ve durumuna göre yapılır.

Paylaşma ve hesaplaşma uygun olmayan bir zamanda istenemez.

;V. KAZANÇ PAYLI AİLE MALLARI ORTAKLIĞI 

;1. KONUSU 

{{madde|numara=384}}Ortaklar, aralarında yapacakları sözleşmeyle, yıllık kazançtan kendilerine belli bir pay verilmesi kaydıyla ortaklığın temsilini ve ortaklığın mallarının işletilmesini içlerinden birine bırakabilirler.

Bu pay, anlaşmayla belirlenmemişse, ortaklık mallarının uygun derecede uzun bir dönemdeki kazancın ortalama miktarı ile işleten ortağın çalışması ve yaptığı harcama göz önünde tutularak adil bir biçimde belirlenir.

;2. ÖZEL SONA ERDİRME SEBEPLERİ 

{{madde|numara=385}}İşletme ve temsili üzerine alan ortak, malları gereği gibi işletmediği veya yükümlülüklerini yerine getirmediği takdirde, ortakların ortaklığın feshini isteme hakları vardır.

Ortaklardan birinin, haklı sebeplere dayanarak istemde bulunması üzerine hakim, mirastaki paylaşma kurallarını göz önünde bulundurarak, bu ortağın işletme ve temsili üzerine alan ortakla birlikte yönetime ve ortaklık mallarından yararlanmaya katılmasına karar verebilir.

Ortakların elbirliği ile işlettikleri ortaklığa ilişkin kurallar, kazanç paylı aile malları ortaklığında da uygulanır.

;C. AİLE YURDU 

;I. GENEL OLARAK 

{{madde|numara=386}}Konutlar, tarıma veya sanayiye elverişli taşınmazlar, eklentileriyle birlikte aile yurdu haline getirilebilir.

;II. KURULMASI 

;1. KOŞULLARI 

{{madde|numara=387}}Aile yurdu haline getirilecek taşınmazların büyüklüğü, üzerindeki rehin haklarına ve malikin diğer mallarına bakılmaksızın, bir ailenin normal geçimine ve barınmasına yetecek ölçüden fazla olamaz.

Mahkemece haklı sebeplere dayanılarak geçici bir istisna kabul edilmiş olmadıkça malikin, taşınmazı veya üzerindeki tesisi kendisinin işletmesi ya da konutta oturması zorunludur.

;2. USUL VE ŞEKİL 

;A. İLAN 

{{madde|numara=388}}Alacaklılar ve aile yurdu kurulması yüzünden haklarının zedelenmesi ihtimali bulunan kişiler, kuruluştan önce mahkemece yapılan ilanla itirazlarını iki ay içinde bildirmeye çağrılırlar.

Durum, alacakları taşınmaz rehniyle güvenceye bağlanmış olanlara ve hacizli alacaklılara ayrıca bildirilir.

;B. ÜÇÜNCÜ KİŞİLERİN HAKLARININ KORUNMASI 

{{madde|numara=389}}Aile yurdu haline getirilecek taşınmazda yurt olabilmesi için gerekli koşullar bulunur ve yurdun kurulmasına üçüncü kişiler itiraz etmez veya itirazın haksız olduğu anlaşılırsa, mahkeme kuruluşa izin verir.

Süresi içinde itiraz eden alacaklıların ilgilerinin kesildiği ispat edilmedikçe veya taşınmaz üzerinde bulunan rehin ve hacizler kaldırılmadıkça, aile yurdu kurulmasına izin verilemez. Borç, itiraz eden veya rehinli alacaklı lehine vadeye bağlı olsa bile, aile yurdu kurmak isteyen borçlu hemen ödemede bulunabilir.

;C. TAPU KÜTÜĞÜNE ŞERH VERİLMESİ 

{{madde|numara=390}}Bir taşınmazın aile yurdu haline getirilmesi, ancak izne ilişkin mahkeme kararının o taşınmazın tapu kütüğüne şerh verilmesiyle mümkün olur; bu husus mahkemece ilan edilir.

;III. SONUÇLARI 

;1. TASARRUF HAKKININ SINIRLANMASI 

{{madde|numara=391}}Aile yurdu haline getirilen taşınmazlar devrolunamaz, rehnedilemez ve kiraya verilemez.

Aile yurdu ve eklentileri hakkında, mahkeme eliyle yönetim hali saklı kalmak kaydıyla, cebri icra yoluna başvurulamaz.

;2. KAN HISIMLARININ AİLE YURDUNA ALINMASI 

{{madde|numara=392}}Malikin, yoksulluğu sebebiyle aile yurduna alınmaya muhtaç bulunan ve kabullerine engel olacak durumları olmayan üstsoyunu, altsoyunu ve kardeşlerini yurda kabul etmesine mahkemece karar verilebilir.

;3. MALİKİN ÖDEMEDE ACZE DÜŞMESİ 

{{madde|numara=393}}Malik borçlarını ödemede acze düşerse, aile yurdunu yönetmek üzere mahkemece bir yönetici atanır.

Yönetici, yurdu amacına ve alacaklıların menfaatlerine uygun biçimde yönetir.

Alacaklılar, haklarını aciz belgelerindeki tarih ve iflastaki sıraya göre alırlar.

;IV. SONA ERMESİ 

;1. MALİKİN ÖLÜMÜ HALİNDE 

{{madde|numara=394}}Malikin ölümünden sonra aile yurdunun devam edebilmesi, taşınmazın mirasçılara yurt olarak geçmesine ilişkin bir ölüme bağlı tasarrufun yapılmış olmasına bağlıdır.

Böyle bir tasarruf yoksa, malik ölünce tapu kütüğündeki yurda ilişkin şerh silinir.

;2. MALİKİN SAĞLIĞINDA 

{{madde|numara=395}}Malik sağlığında yurda son verebilir.

Bunun için malik, tapu kütüğündeki kaydı sildirmek üzere bir dilekçeyle mahkemeye başvurur; bu istem mahkemece ilan olunur.

İlan tarihinden başlayarak iki ay içinde bir itiraz yapılmaz veya yapılan itirazın haksızlığı anlaşılırsa, mahkeme kütükteki kaydın silinmesine izin verir.

----

{{kaynakça}} 

[[Kategori:Alt sayfalar]]</text>
      <sha1>8a511s7peptkoii8q5fkajvbiuda2wp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>175465</id>
      <parentid>175463</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T12:30:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Prætor</username>
        <id>24168</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>düzen</comment>
      <origin>175465</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51626" sha1="czoyddw7c9yhmyh1bsilozx1h4zl0i9" xml:space="preserve">{{çalışma var}}
{{eser başlığı|başlık=Türk Medeni Kanunu|bölüm='''[[4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu/İkinci Kitap: Aile Hukuku|İkinci Kitap&lt;br /&gt;Aile Hukuku]]'''&lt;br /&gt;İkinci Kısım&lt;br /&gt;Hısımlık|önceki=[[4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu/İkinci Kitap: Aile Hukuku/Birinci Kısım: Evlilik Hukuku|Türk Medeni Kanunu&lt;br /&gt;İkinci Kitap&lt;br /&gt;Birinci Kısım&lt;br /&gt;Evlilik Hukuku]]|sonraki=[[4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu/İkinci Kitap: Aile Hukuku/Üçüncü Kısım: Vesayet|Türk Medeni Kanunu&lt;br /&gt;İkinci Kitap&lt;br /&gt;Üçüncü Kısım&lt;br /&gt;Vesayet]]|esersahibi=|notlar=}}

== &lt;center&gt;Birinci Bölüm:&lt;br /&gt; Soybağının Kurulması&lt;/center&gt; ==
=== &lt;center&gt;Birinci Ayırım:&lt;br /&gt; Genel Hükümler&lt;/center&gt; ===
;A. Genel olarak soybağının kurulması
{{madde|numara=282}}
{{fıkra|numara=1|metin=Çocuk ile ana arasında soybağı doğumla kurulur.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Çocuk ile baba arasında soybağı, ana ile evlilik, tanıma veya hakim hükmüyle kurulur.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Soybağı ayrıca evlat edinme yoluyla da kurulur.}}

;B. Davada yetki ve yargılama usulü
;I. Yetki
{{madde|numara=283}}
{{fıkra|numara=1|metin=Soybağına ilişkin davalar, taraflardan birinin dava veya doğum sırasındaki yerleşim yeri mahkemesinde açılır.}}

;II. Yargılama usulü
{{madde|numara=284}}
{{fıkra|numara=1|metin=Soybağına ilişkin davalarda, aşağıdaki kurallar saklı kalmak kaydıyla Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu uygulanır:{{bent|numara=1|metin=Hakim maddi olguları resen araştırır ve kanıtları serbestçe takdir eder.}}{{bent|numara=2|metin=Taraflar ve üçüncü kişiler, soybağının belirlenmesinde zorunlu olan ve sağlıkları yönünden tehlike yaratmayan araştırma ve incelemelere rıza göstermekle yükümlüdürler. Davalı, hakimin öngördüğü araştırma ve incelemeye rıza göstermezse, hakim, durum ve koşullara göre bundan beklenen sonucu, onun aleyhine doğmuş sayabilir.}}}}

=== &lt;center&gt;İkinci Ayırım:&lt;br /&gt; Kocanın Babalığı&lt;/center&gt; ===
;A. Babalık karinesi
{{madde|numara=285}}
{{fıkra|numara=1|metin=Evlilik devam ederken veya evliliğin sona ermesinden başlayarak üçyüz gün içinde doğan çocuğun babası kocadır.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Bu süre geçtikten sonra doğan çocuğun kocaya bağlanması, ananın evlilik sırasında gebe kaldığının ispatıyla mümkündür.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Kocanın gaipliğine karar verilmesi halinde üçyüz günlük süre, ölüm tehlikesi veya son haber tarihinden işlemeye başlar.}}

;B. Soybağının reddi
;I. Dava hakkı
{{madde|numara=286 - (Değişik:7/11/2024-7531/9 md.)}}
{{fıkra|numara=1|metin=Koca, ana veya çocuk soybağının reddi davasını açarak babalık karinesini çürütebilir. Bu dava, dava açma hakkına sahip diğer kişilere karşı açılır.}}

;II. İspat
;1. Evlilik içinde ana rahmine düşme
{{madde|numara=287}}
{{fıkra|numara=1|metin=Çocuk evlilik içinde ana rahmine düşmüşse davacı, kocanın baba olmadığını ispat etmek zorundadır.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Evlenmeden başlayarak en az yüzseksen gün geçtikten sonra ve evliliğin sona ermesinden başlayarak en fazla üçyüz gün içinde doğan çocuk evlilik içinde ana rahmine düşmüş sayılır.}}

;2. Evlenmeden önce veya ayrı yaşama sırasında ana rahmine düşme
{{madde|numara=288}}
{{fıkra|numara=1|metin=Çocuk, evlenmeden önce veya ayrı yaşama sırasında ana rahmine düşmüşse, davacının başka bir kanıt getirmesi gerekmez.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Ancak, gebe kalma döneminde kocanın karısı ile cinsel ilişkide bulunduğu konusunda inandırıcı kanıtlar varsa, kocanın babalığına ilişkin karine geçerliliğini korur.}}

;III. Hak düşürücü süreler
{{madde|numara=289}}
{{fıkra|numara=1|metin=Koca, davayı, doğumu ve baba olmadığını veya ananın gebe kaldığı sırada başka bir erkek ile cinsel ilişkide bulunduğunu öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl, (...)&lt;ref&gt;Anayasa Mahkemesi’nin 25/6/2009 tarihli ve E.: 2008/30, K.: 2009/96 sayılı Kararı ile bu fıkrada yer alan “…her hâlde doğumdan başlayarak beş yıl…” ibaresi iptal edilmiştir.&lt;/ref&gt; içinde açmak zorundadır.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Ana doğumdan, çocuk ise ergin olduğu tarihten başlayarak en geç bir yıl içinde dava açmak zorundadır.&lt;ref&gt;7/11/2024 tarihli ve 7531 sayılı Kanunun 10 uncu maddesiyle bu fıkrada yer alan “Çocuk,” ibaresi “Ana doğumdan, çocuk ise” şeklinde değiştirilmiştir.&lt;/ref&gt;}}
{{fıkra|numara=3|metin=Gecikme haklı bir sebebe dayanıyorsa, bir yıllık süre bu sebebin ortadan kalktığı tarihte işlemeye başlar.}}

;C. Karinelerin çakışması
{{madde|numara=290}}
{{fıkra|numara=1|metin=Çocuk evliliğin sona ermesinden başlayarak üçyüz gün içinde doğmuş ve ana da bu arada yeniden evlenmiş olursa, ikinci evlilikteki koca baba sayılır.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Bu karine çürütülürse ilk evlilikteki koca baba sayılır.}}

;D. Diğer ilgililerin dava hakkı
{{madde|numara=291- (Değişik birinci fıkra:7/11/2024-7531/11 md.)}}
{{fıkra|numara=1|metin=Dava açma süresinin geçmesinden önce kocanın ölmesi veya gaipliğine karar verilmesi ya da sürekli olarak ayırt etme gücünü kaybetmesi hâllerinde baba olduğunu iddia eden kişi, kocanın altsoyu, anası veya babası, doğumu ve kocanın ölümünü, sürekli olarak ayırt etme gücünü kaybettiğini veya hakkında gaiplik kararı alındığını öğrenmelerinden başlayarak bir yıl içinde soybağının reddi davasını açabilir.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Ergin olmayan çocuğa atanacak kayyım, atama kararının kendisine tebliğinden başlayarak bir yıl, (...)&lt;ref&gt;Anayasa Mahkemesi’nin 10/10/2013 tarihli ve E.: 2013/62, K.: 2013/115 sayılı Kararı ile bu fıkrada yer alan “...her hâlde doğumdan başlayarak beş yıl...” ibaresi, iptal edilmiştir.&lt;/ref&gt; içinde soybağının reddi davasını açar.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Kocanın açacağı soybağının reddi davasına ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanır.}}

;E. Sonradan evlenme
;I. Koşulu
{{madde|numara=292}}
{{fıkra|numara=1|metin=Evlilik dışında doğan çocuk, ana ve babasının birbiriyle evlenmesi halinde kendiliğinden evlilik içinde doğan çocuklara ilişkin hükümlere tabi olur.}}

;II. Bildirim
{{madde|numara=293}}
{{fıkra|numara=1|metin=Eşler, evlilik dışında doğmuş olan ortak çocuklarını, evlenme sırasında veya evlenmeden sonra, yerleşim yerlerindeki veya evlenmenin yapıldığı yerdeki nüfus memuruna bildirmek zorundadırlar.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Bildirimin yapılmamış olması, çocuğun evlilik içinde doğan çocuklara ilişkin hükümlere tabi olmasını engellemez.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Daha önce tanıma veya babalığa hükümle soybağı kurulmuş çocukların ana ve babası birbiriyle evlenince, nüfus memuru resen gerekli işlemi yapar.}}

;III. İtiraz ve iptal
{{madde|numara=294}}
{{fıkra|numara=1|metin=Ana ve babanın yasal mirasçıları, çocuk ve Cumhuriyet savcısı sonradan evlenme yoluyla soybağının kurulmasına itiraz edebilirler. İtiraz eden, kocanın baba olmadığını ispatla yükümlüdür.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Çocuğun altsoyu da, çocuğun ölmüş ya da ayırt etme gücünü sürekli olarak kaybetmiş olması halinde itiraz hakkına sahiptir.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Tanımanın iptaline ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanır.}}

=== &lt;center&gt;Üçüncü Ayırım:&lt;br /&gt; Tanıma ve Babalık Hükmü ===
;A. Tanıma
;I. Koşulları ve şekli
{{madde|numara=295}}
{{fıkra|numara=1|metin=Tanıma, babanın, nüfus memuruna veya mahkemeye yazılı başvurusu ya da resmi senette veya vasiyetnamesinde yapacağı beyanla olur.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Tanıma beyanında bulunan kimse küçük veya kısıtlı ise, veli veya vasisinin de rızası gereklidir.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Başka bir erkek ile soybağı bulunan çocuk, bu bağ geçersiz kılınmadıkça tanınamaz.}}

;II. Bildirim
{{madde|numara=296}}
{{fıkra|numara=1|metin=Beyanda bulunulan nüfus memuru, sulh hakimi, noter veya vasiyetnameyi açan hakim, tanımayı babanın ve çocuğun kayıtlı bulunduğu nüfus memurluklarına bildirir.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Çocuğun kayıtlı bulunduğu nüfus memurluğu da tanımayı çocuğa, anasına, çocuk vesayet altında ise vesayet makamına bildirir.}}

;III. İptal davası
;1. Tanıyanın dava hakkı
{{madde|numara=297}}
{{fıkra|numara=1|metin=Tanıyan, yanılma, aldatma veya korkutma sebebiyle tanımanın iptalini dava edebilir.}}
{{fıkra|numara=2|metin=İptal davası anaya ve çocuğa karşı açılır.}}

;2. İlgililerin dava hakkı
;A. Genel olarak
{{madde|numara=298}}
{{fıkra|numara=1|metin=Ana, çocuk ve çocuğun ölümü halinde altsoyu, Cumhuriyet savcısı, Hazine ve diğer ilgililer tanımanın iptalini dava edebilirler.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Dava tanıyana, tanıyan ölmüşse mirasçılarına karşı açılır.}}

;B. İspat yükü
{{madde|numara=299}}
{{fıkra|numara=1|metin=Davacı, tanıyanın baba olmadığını ispatla yükümlüdür.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Ana veya çocuk tarafından tanıyanın baba olmadığı iddiasıyla açılan iptal davasında ispat yükü, tanıyanın, gebe kalma döneminde ana ile cinsel ilişkide bulunduğuna ilişkin inandırıcı kanıtları göstermesinden sonra doğar.}}

;3. Hak düşürücü süreler
{{madde|numara=300}}
{{fıkra|numara=1|metin=Tanıyanın dava hakkı, iptal sebebinin öğrenildiği veya korkunun etkisinin ortadan kalktığı tarihten başlayarak bir yıl ve her halde tanımanın üzerinden beş yıl geçmekle düşer.}}
{{fıkra|numara=2|metin=İlgililerin dava hakkı, davacının tanımayı ve tanıyanın çocuğun babası olamayacağını öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl ve her halde tanımanın üzerinden beş yıl geçmekle düşer.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Çocuğun dava hakkı, ergin olmasından başlayarak bir yıl geçmekle düşer.}}
{{fıkra|numara=4|metin=Yukarıdaki süreler geçtiği halde gecikmeyi haklı kılan sebep varsa, sebebin ortadan kalkmasından başlayarak bir ay içinde dava açılabilir.}}

;B. Babalık hükmü
;I. Dava hakkı
{{madde|numara=301}}
{{fıkra|numara=1|metin=Çocuk ile baba arasındaki soybağının mahkemece belirlenmesini ana ve çocuk isteyebilirler.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Dava babaya, baba ölmüşse mirasçılarına karşı açılır.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Babalık davası, Cumhuriyet savcısına ve Hazineye; dava ana tarafından açılmışsa kayyıma; kayyım tarafından açılmışsa anaya ihbar edilir.}}

;II. Karine
{{madde|numara=302}}
{{fıkra|numara=1|metin=Davalının, çocuğun doğumundan önceki üçyüzüncü gün ile yüzsekseninci gün arasında ana ile cinsel ilişkide bulunmuş olması, babalığa karine sayılır.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Bu sürenin dışında olsa bile fiili gebe kalma döneminde davalının ana ile cinsel ilişkide bulunduğu tespit edilirse aynı karine geçerli olur.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Davalı, çocuğun babası olmasının olanaksızlığını veya bir üçüncü kişinin baba olma olasılığının kendisininkinden daha fazla olduğunu ispatlarsa karine geçerliliğini kaybeder.}}

;III. Hak düşürücü süreler
{{madde|numara=303}}
{{fıkra|numara=1|metin=Babalık davası, çocuğun doğumundan önce veya sonra açılabilir. Ananın dava hakkı, doğumdan başlayarak bir yıl geçmekle düşer.}}
{{fıkra|numara=2|metin='''(İptal ikinci fıkra: Anayasa Mahkemesi’nin 27/10/2011 tarihli ve E.: 2010/71, K.: 2011/143 sayılı Kararı ile.)'''}}
{{fıkra|numara=3|metin=Çocuk ile başka bir erkek arasında soybağı ilişkisi varsa, bir yıllık süre bu ilişkinin ortadan kalktığı tarihte işlemeye başlar.}}
{{fıkra|numara=4|metin=Bir yıllık süre geçtikten sonra gecikmeyi haklı kılan sebepler varsa, sebebin ortadan kalkmasından başlayarak bir ay içinde dava açılabilir.&lt;ref&gt;Anayasa Mahkemesi’nin 15/3/2012 tarihli ve E.: 2011/116, K.: 2012/39 sayılı Kararı ile bu fıkra “çocuk” yönünden iptal edilmiş olup, Kararın Resmi Gazete’de yayımlandığı 21/7/2012 tarihinden başlayarak bir yıl sonra yürürlüğe girmesi hüküm altına alınmıştır.&lt;/ref&gt;}}

;IV. Ananın mali hakları
{{madde|numara=304}}
{{fıkra|numara=1|metin=Ana, babalık davası ile birlikte veya ayrı olarak baba veya mirasçılarından aşağıdaki giderlerin karşılanmasını isteyebilir:{{bent|numara=1|metin=Doğum giderleri,}}{{bent|numara=2|metin=Doğumdan önceki ve sonraki altışar haftalık geçim giderleri,}}{{bent|numara=3|metin=Gebelik ve doğumun gerektirdiği diğer giderler.}}}}
{{fıkra|numara=2|metin=Çocuk ölü doğmuş olsa bile hakim, bu giderlerin karşılanmasına karar verebilir.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Üçüncü kişiler veya sosyal güvenlik kuruluşlarınca anaya yapılan ödemeler, hakkaniyet ölçüsünde tazminattan indirilir.}}

=== &lt;center&gt;Dördüncü Ayırım:&lt;br /&gt; Evlat Edinme&lt;/center&gt; ===
;A. Küçüklerin evlat edinilmesi
;I. Genel koşulları
{{madde|numara=305}}
{{fıkra|numara=1|metin=Bir küçüğün evlat edinilmesi, evlat edinen tarafından bir yıl süreyle bakılmış ve eğitilmiş olması koşuluna bağlıdır.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Evlat edinmenin her halde küçüğün yararına bulunması ve evlat edinenin diğer çocuklarının yararlarının hakkaniyete aykırı bir biçimde zedelenmemesi de gerekir.}}

;II. Birlikte evlat edinme
{{madde|numara=306}}
{{fıkra|numara=1|metin=Eşler, ancak birlikte evlat edinebilirler; evli olmayanlar birlikte evlat edinemezler.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Eşlerin en az beş yıldan beri evli olmaları veya otuz yaşını doldurmuş bulunmaları gerekir.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Eşlerden biri, en az iki yıldan beri evli olmaları veya kendisinin otuz yaşını doldurmuş bulunması koşuluyla diğerinin çocuğunu evlat edinebilir.}}

;III. Tek başına evlat edinme
{{madde|numara=307}}
{{fıkra|numara=1|metin=Evli olmayan kişi otuz yaşını doldurmuş ise tek başına evlat edinebilir.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Otuz yaşını doldurmuş olan eş, diğer eşin ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksunluğu veya iki yılı aşkın süreden beri nerede olduğunun bilinmemesi ya da mahkeme kararıyla iki yılı aşkın süreden beri eşinden ayrı yaşamakta olması yüzünden birlikte evlat edinmesinin mümkün olmadığını ispat etmesi halinde, tek başına evlat edinebilir.}}

;IV. Küçüğün rızası ve yaşı
{{madde|numara=308}}
{{fıkra|numara=1|metin=Evlat edinilenin, evlat edinenden en az onsekiz yaş küçük olması şarttır.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Ayırt etme gücüne sahip olan küçük, rızası olmadıkça evlat edinilemez.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Vesayet altındaki küçük, ayırt etme gücüne sahip olup olmadığına bakılmaksızın vesayet dairelerinin izniyle evlat edinilebilir.}}

;V. Ana ve babanın rızası
;1. Şekil
{{madde|numara=309}}
{{fıkra|numara=1|metin=Evlat edinme, küçüğün ana ve babasının rızasını gerektirir.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Rıza, küçüğün veya ana ve babasının oturdukları yer mahkemesinde sözlü veya yazılı olarak açıklanarak tutanağa geçirilir.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Verilen rıza, evlat edinenlerin adları belirtilmemiş veya evlat edinenler henüz belirlenmemiş olsa dahi geçerlidir.}}

;2. Zamanı
{{madde|numara=310}}
{{fıkra|numara=1|metin=Rıza, küçüğün doğumunun üzerinden altı hafta geçmeden önce verilemez.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Rıza, tutanağa geçirilme tarihinden başlayarak altı hafta içinde aynı usulle geri alınabilir.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Geri almadan sonra yeniden verilen rıza kesindir.}}

;3. Rızanın aranmaması
;A. Koşulları
{{madde|numara=311}}
{{fıkra|numara=1|metin=Aşağıdaki hallerde ana ve babadan birinin rızası aranmaz:{{bent|numara=1|metin=Kim olduğu veya uzun süreden beri nerede oturduğu bilinmiyorsa veya ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksun bulunuyorsa,}}{{bent|numara=2|metin=Küçüğe karşı özen yükümlülüğünü yeterince yerine getirmiyorsa.}}}}

;B. Karar 

{{madde|numara=312}}
{{fıkra|numara=1|metin=Küçük, gelecekte evlat edinilmek amacıyla bir kuruma yerleştirilir ve ana ve babadan birinin rızası eksik olursa, evlat edinenin veya evlat edinmede aracılık yapan kurumun istemi üzerine ve kural olarak küçüğün yerleştirilmesinden önce, onun oturduğu yer mahkemesi bu rızanın aranıp aranmamasına karar verir.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Diğer hallerde, bu konudaki karar evlat edinme işlemleri sırasında verilir.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Ana ve babadan birinin küçüğe karşı özen yükümlülüğünü yeterince yerine getirmemesi sebebiyle rızasının aranmaması halinde, bu konudaki karar kendisine yazılı olarak bildirilir.}}

;B. Erginlerin ve kısıtlıların evlat edinilmesi
{{madde|numara=313- (Değişik birinci cümle: 3/7/2005-5399/1 md.)}}
{{fıkra|numara=1|metin=Evlât edinenin altsoyunun açık muvafakatiyle ergin veya kısıtlı aşağıdaki hallerde evlât edinilebilir.{{bent|numara=1|metin=Bedensel veya zihinsel özrü sebebiyle sürekli olarak yardıma muhtaç ve evlat edinen tarafından en az beş yıldan beri bakılıp gözetilmekte ise,&lt;ref&gt;25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, bu bentte yer alan “özrü” ibaresi “engeli” şeklinde değiştirilmiştir.&lt;/ref&gt;}}{{bent|numara=2|metin=Evlat edinen tarafından, küçükken en az beş yıl süreyle bakılıp gözetilmiş ve eğitilmiş ise,}}{{bent|numara=1|metin=Diğer haklı sebepler mevcut ve evlat edinilen, en az beş yıldan beri evlat edinen ile aile halinde birlikte yaşamakta ise.}}}}
{{fıkra|numara=2|metin=Evli bir kimse ancak eşinin rızasıyla evlat edinilebilir.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Bunlar dışında küçüklerin evlat edinilmesine ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanır.}}

;C. Hükümleri
{{madde|numara=314}}
{{fıkra|numara=1|metin=Ana ve babaya ait olan haklar ve yükümlülükler evlat edinene geçer.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Evlatlık, evlat edinenin mirasçısı olur.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Evlatlık küçük ise evlat edinenin soyadını alır. Evlat edinen isterse çocuğa yeni bir ad verebilir. Ergin olan evlatlık, evlat edinilme sırasında dilerse evlat edinenin soyadını alabilir.}}
{{fıkra|numara=4|metin='''(İptal fıkra: Anayasa Mahkemesi’nin 26/7/2023 tarihli ve E.: 2023/3, K.: 2023/139 sayılı Kararı ile.) (Yeniden Düzenleme:7/11/2024-7531/12 md.)''' Ayırt etme gücüne sahip olmayan küçüklerin nüfus kaydına, birlikte evlât edinmede ana ve baba adı olarak evlât edinen eşlerin adları; tek başına evlât edinmede ise ana veya baba adı olarak evlât edinenin adı yazılır. Evlât edinilen diğer kişiler hakkında, talepleri halinde bu hüküm uygulanır.}}
{{fıkra|numara=5|metin=Evlatlığın, miras ve başka haklarının zedelenmemesi, aile bağlarının devam etmesi için evlatlığın naklen geldiği aile kütüğü ile evlat edinenin aile kütüğü arasında her türlü bağ kurulur. Ayrıca evlatlıkla ilgili kesinleşmiş mahkeme kararı her iki nüfus kütüğüne işlenir.}}
{{fıkra|numara=6|metin=Evlat edinme ile ilgili kayıtlar, belgeler ve bilgiler mahkeme kararı olmadıkça veya evlatlık istemedikçe hiçbir şekilde açıklanamaz.}}

;D. Şekil ve usul
;I. Genel olarak
{{madde|numara=315}}
{{fıkra|numara=1|metin=Evlat edinme kararı, evlat edinenin oturma yeri; birlikte evlat edinmede eşlerden birinin oturma yeri mahkemesince verilir. Mahkeme kararıyla birlikte evlatlık ilişkisi kurulmuş olur.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Evlat edinme başvurusundan sonra evlat edinenin ölümü veya ayırt etme gücünü kaybetmesi, diğer koşullar bundan etkilenmediği takdirde evlat edinmeye engel olmaz.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Başvurudan sonra küçük ergin olursa, koşulları daha önceden yerine getirilmiş olmak kaydıyla küçüklerin evlat edinilmesine ilişkin hükümler uygulanır.}}

;II. Araştırma
{{madde|numara=316}}
{{fıkra|numara=1|metin=Evlat edinmeye, ancak esaslı sayılan her türlü durum ve koşulların kapsamlı biçimde araştırılmasından, evlat edinen ile edinilenin dinlenmelerinden ve gerektiğinde uzmanların görüşünün alınmasından sonra karar verilir.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Araştırmada özellikle evlat edinen ile edinilenin kişiliği ve sağlığı, karşılıklı ilişkileri, ekonomik durumları, evlat edinenin eğitme yeteneği, evlat edinmeye yönelten sebepler ve aile ilişkileri ile bakım ilişkilerindeki gelişmelerin açıklığa kavuşturulması gerekir.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Evlat edinenin altsoyu varsa, onların evlat edinme ile ilgili tavır ve düşünceleri de değerlendirilir.}}

;E. Evlatlık ilişkisinin kaldırılması
;I. Sebepleri
;1. Rızanın bulunmaması
{{madde|numara=317}}
{{fıkra|numara=1|metin=Yasal sebep bulunmaksızın rıza alınmamışsa, rızası alınması gereken kişiler, küçüğün menfaati bunun sonucunda ağır biçimde zedelenmeyecekse, hakimden evlatlık ilişkisinin kaldırılmasını isteyebilirler.}}

;2. Diğer noksanlıklar
{{madde|numara=318}}
{{fıkra|numara=1|metin=Evlat edinme esasa ilişkin diğer noksanlıklardan biriyle sakatsa, Cumhuriyet savcısı veya her ilgili evlatlık ilişkisinin kaldırılmasını isteyebilir.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Noksanlıklar bu arada ortadan kalkmış veya sadece usule ilişkin olup ilişkinin kaldırılması evlatlığın menfaatini ağır biçimde zedeleyecek olursa, bu yola gidilemez.}}

;II. Hak düşürücü süre
{{madde|numara=319}}
{{fıkra|numara=1|metin=Dava hakkı, evlatlık ilişkisinin kaldırılması sebebinin öğrenilmesinden başlayarak bir yıl (...)&lt;ref&gt;Anayasa Mahkemesi’nin 27/12/2012 tarihli ve E.: 2012/35, K.: 2012/203 sayılı Kararı ile bu maddede yer alan “…ve her hâlde evlât edinme işleminin üzerinden beş yıl…” ibaresi iptal edilmiştir.&lt;/ref&gt; geçmekle düşer.}}

;F. Evlatlık işlemlerinde aracılık&lt;ref&gt;2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 139 uncu maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” ve ikinci fıkrasında yer alan “tüzükle” ibaresi “Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle” şeklinde değiştirilmiştir.&lt;/ref&gt;
{{madde|numara=320}}
{{fıkra|numara=1|metin=Küçüklerin evlât edinilmesine ilişkin aracılık faaliyetleri, ancak Cumhurbaşkanınca yetki verilen kurum ve kuruluşlarca yapılır.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Aracılık faaliyetlerinin yürütülmesine ilişkin hususlar Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.}}

=== &lt;center&gt;Beşinci Ayırım:&lt;br /&gt; Soybağının Hükümleri&lt;/center&gt; ===

;A. SOYADI 

{{madde|numara=321}}Çocuk, ana ve baba evli ise ailenin; evli değilse ananın soyadını taşır. Ancak, ana önceki evliliğinden dolayı çifte soyadı taşıyorsa çocuk onun bekarlık soyadını taşır.

;B. KARŞILIKLI YÜKÜMLÜLÜKLER 

{{madde|numara=322}}Ana, baba ve çocuk, ailenin huzur ve bütünlüğünün gerektirdiği şekilde birbirlerine yardım etmek, saygı ve anlayış göstermek ve aile onurunu gözetmekle yükümlüdürler.

;C. ÇOCUK İLE KİŞİSEL İLİŞKİ 

;I. ANA VE BABA İLE 

;1. KURAL 

{{madde|numara=323}}Ana ve babadan her biri, velayeti altında bulunmayan veya kendisine bırakılmayan çocuk ile uygun kişisel ilişki kurulmasını isteme hakkına sahiptir.

;2. SINIRLARI 

{{madde|numara=324}}Ana ve babadan her biri, diğerinin çocuk ile kişisel ilişkisini zedelemekten, çocuğun eğitilmesi ve yetiştirilmesini engellemekten kaçınmakla yükümlüdür.

Kişisel ilişki sebebiyle çocuğun huzuru tehlikeye girer veya ana ve baba bu haklarını birinci fıkrada öngörülen yükümlülüklerine aykırı olarak kullanırlar veya çocuk ile ciddi olarak ilgilenmezler ya da diğer önemli sebepler varsa, kişisel ilişki kurma hakkı reddedilebilir veya kendilerinden alınabilir.

;II. ÜÇÜNCÜ KİŞİLER İLE 

{{madde|numara=325}}Olağanüstü haller mevcutsa, çocuğun menfaatine uygun düştüğü ölçüde çocuk ile kişisel ilişki kurulmasını isteme hakkı diğer kişilere, özellikle hısımlarına da tanınabilir.

Ana ve baba için öngörülen sınırlamalar üçüncü kişiler için kıyas yoluyla uygulanır.

;III. YETKİ 

{{madde|numara=326}}Kişisel ilişki kurulmasıyla ilgili bütün düzenlemelerde çocuğun oturduğu yer mahkemesi de yetkilidir.

Boşanmaya ve evlilik birliğinin korunmasına ilişkin yetki kuralları saklıdır.

Çocuk ile kişisel ilişkiye yönelik bir düzenleme yapılıncaya kadar, velayet hakkına sahip veya çocuk kendisine bırakılmış kişinin rızası dışında kişisel ilişki kurulamaz.

;D. ÇOCUKLARIN BAKIM VE EĞİTİM GİDERLERİNİ KARŞILAMA 

;I. KAPSAMI 

{{madde|numara=327}}Çocuğun bakımı, eğitimi ve korunması için gerekli giderler ana ve baba tarafından karşılanır.

Ana ve baba, yoksul oldukları veya çocuğun özel durumu olağanüstü harcamalar yapılmasını gerektirdiği takdirde ya da olağan dışı herhangi bir sebebin varlığı halinde, hakimin izniyle çocuğun mallarından onun bakım ve eğitimine yetecek belli bir miktar sarfedebilirler.

;II. SÜRESİ 

{{madde|numara=328}}Ana ve babanın bakım borcu, çocuğun ergin olmasına kadar devam eder.

Çocuk ergin olduğu halde eğitimi devam ediyorsa, ana ve baba durum ve koşullara göre kendilerinden beklenebilecek ölçüde olmak üzere, eğitimi sona erinceye kadar çocuğa bakmakla yükümlüdürler.

;III. DAVA HAKKI 

{{madde|numara=329}}Küçüğe fiilen bakan ana veya baba, diğerine karşı çocuk adına nafaka davası açabilir.

Ayırt etme gücüne sahip olmayan küçük için gereken hallerde nafaka davası, atanacak kayyım veya vasi tarafından da açılabilir.

Ayırt etme gücüne sahip olan küçük de nafaka davası açabilir.

;IV. NAFAKA MİKTARININ TAKDİRİ 

{{madde|numara=330}}Nafaka miktarı, çocuğun ihtiyaçları ile ana ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri dikkate alınarak belirlenir. Nafaka miktarının belirlenmesinde çocuğun gelirleri de göz önünde bulundurulur.

Nafaka her ay peşin olarak ödenir.

Hakim istem halinde, irat biçiminde ödenmesine karar verilen nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir.

;V. DURUMUN DEĞİŞMESİ 

{{madde|numara=331}}Durumun değişmesi halinde hakim, istem üzerine nafaka miktarını yeniden belirler veya nafakayı kaldırır.

;VI. GEÇİCİ ÖNLEMLER 

;1. GENEL OLARAK 

{{madde|numara=332}}Nafaka davası açılınca hakim, davacının istemi üzerine dava süresince gerekli olan önlemleri alır.

Soybağı tespit edilirse, davalının, uygun nafaka miktarını depo etmesine veya geçici olarak ödemesine karar verilebilir.

;2. BABALIĞIN TESPİTİNDEN ÖNCE 

{{madde|numara=333}}Babalık davası ile birlikte nafaka istenir ve hakim, babalık olasılığını kuvvetli bulursa, hükümden önce çocuğun ihtiyaçları için uygun bir nafakaya karar verebilir.

;VII. GÜVENCE VERİLMESİ 

{{madde|numara=334}}Ana ve baba nafaka yükümlülüklerini sürekli olarak ve ısrarla yerine getirmezlerse ya da kaçma hazırlığı içinde bulundukları, mallarını gelişigüzel harcadıkları veya heba ettikleri kabul edilebilirse hakim, gelecekteki nafaka yükümlülüklerine ilişkin olarak uygun bir güvencenin sağlanmasına veya gerektiğinde diğer önlemlerin alınmasına karar verebilir.

=== &lt;center&gt;Altıncı Ayırım:&lt;br /&gt; Velayet&lt;/center&gt; ===

;A. GENEL OLARAK 

;I. KOŞULLAR 

{{madde|numara=335}}Ergin olmayan çocuk, ana ve babasının velayeti altındadır. Yasal sebep olmadıkça velayet ana ve babadan alınamaz.

Hakim vasi atanmasına gerek görmedikçe, kısıtlanan ergin çocuklar da ana ve babanın velayeti altında kalırlar.

;II. ANA VE BABA EVLİ İSE 

{{madde|numara=336}}Evlilik devam ettiği sürece ana ve baba velayeti birlikte kullanırlar.

Ortak hayata son verilmiş veya ayrılık hali gerçekleşmişse hakim, velayeti eşlerden birine verebilir.

Velayet, ana ve babadan birinin ölümü halinde sağ kalana, boşanmada ise çocuk kendisine bırakılan tarafa aittir.

;III. ANA VE BABA EVLİ DEĞİLSE 

{{madde|numara=337}}Ana ve baba evli değilse velayet anaya aittir.

Ana küçük, kısıtlı veya ölmüş ya da velayet kendisinden alınmışsa hakim, çocuğun menfaatine göre, vasi atar veya velayeti babaya verir.

;IV. ÜVEY ÇOCUKLAR 

{{madde|numara=338}}Eşler, ergin olmayan üvey çocuklarına da özen ve ilgi göstermekle yükümlüdürler.

Kendi çocuğu üzerinde velayeti kullanan eşe diğer eş uygun bir şekilde yardımcı olur; durum ve koşullar zorunlu kıldığı ölçüde çocuğun ihtiyaçları için onu temsil eder.

;B. VELAYETİN KAPSAMI 

;I. GENEL OLARAK 

{{madde|numara=339}}Ana ve baba, çocuğun bakım ve eğitimi konusunda onun menfaatini göz önünde tutarak gerekli kararları alır ve uygularlar.

Çocuk, ana ve babasının sözünü dinlemekle yükümlüdür.

Ana ve baba, olgunluğu ölçüsünde çocuğa hayatını düzenleme olanağı tanırlar; önemli konularda olabildiğince onun düşüncesini göz önünde tutarlar.

Çocuk, ana ve babasının rızası dışında evi terkedemez ve yasal sebep olmaksızın onlardan alınamaz.

Çocuğun adını ana ve babası koyar.

;II. EĞİTİM 

{{madde|numara=340}}Ana ve baba, çocuğu olanaklarına göre eğitirler ve onun bedensel, zihinsel, ruhsal, ahlaki ve toplumsal gelişimini sağlar ve korurlar.

Ana ve baba çocuğa, özellikle bedensel ve zihinsel özürlü olanlara, yetenek ve eğilimlerine uygun düşecek ölçüde, genel ve mesleki bir eğitim sağlarlar.

;III. DİNİ EĞİTİM 

{{madde|numara=341}}Çocuğun dini eğitimini belirleme hakkı ana ve babaya aittir.

Ana ve babanın bu konudaki haklarını sınırlayacak her türlü sözleşme geçersizdir.

Ergin, dinini seçmekte özgürdür.

;IV. ÇOCUĞUN TEMSİL EDİLMESİ 

{{madde|numara=342}}Ana ve baba, velayetleri çerçevesinde üçüncü kişilere karşı çocuklarının yasal temsilcisidirler.

İyiniyetli üçüncü kişiler, eşlerden her birinin diğerinin rızasıyla işlem yaptığını varsayabilirler.

Vesayet makamlarının iznine bağlı hususlar dışında kısıtlıların temsiline ilişkin hükümler velayetteki temsilde de uygulanır.

;V. ÇOCUĞUN FİİL EHLİYETİ 

{{madde|numara=343}}Velayet altındaki çocuğun fiil ehliyeti, vesayet altındaki kişinin ehliyeti gibidir.

Çocuk, borçlarından ana ve babanın çocuk malları üzerindeki haklarına bakılmaksızın kendi malvarlığı ile sorumludur.

;VI. ÇOCUĞUN AİLEYİ TEMSİL ETMESİ 

{{madde|numara=344}}Velayet altındaki çocuk, ayırt etme gücüne sahip ise ana ve babanın rızasıyla aile adına hukuki işlemler yapabilir; bu işlemlerden dolayı ana ve baba borç altına girer.

;VII. ÇOCUK İLE ANA VE BABA ARASINDAKİ HUKUKİ İŞLEMLER 

{{madde|numara=345}}Çocuk ile ana veya baba arasında ya da ana ve babanın menfaatine olarak çocuk ile üçüncü kişi arasında yapılacak bir hukuki işlemle çocuğun borç altına girebilmesi, bir kayyımın katılmasına ve hakimin onayına bağlıdır.

;C. ÇOCUĞUN KORUNMASI 

;I. KORUMA ÖNLEMLERİ 

{{madde|numara=346}}Çocuğun menfaati ve gelişmesi tehlikeye düştüğü takdirde, ana ve baba duruma çare bulamaz veya buna güçleri yetmezse hakim, çocuğun korunması için uygun önlemleri alır.

;II. ÇOCUKLARIN YERLEŞTİRİLMESİ 

{{madde|numara=347}}Çocuğun bedensel ve zihinsel gelişmesi tehlikede bulunur veya çocuk manen terk edilmiş halde kalırsa hakim, çocuğu ana ve babadan alarak bir aile yanına veya bir kuruma yerleştirebilir.

Çocuğun aile içinde kalması ailenin huzurunu onlardan katlanmaları beklenemeyecek derecede bozuyorsa ve durumun gereklerine göre başka çare de kalmamışsa, ana ve baba veya çocuğun istemi üzerine hakim aynı önlemleri alabilir.

Ana ve baba ile çocuğun ödeme gücü yoksa bu önlemlerin gerektirdiği giderler Devletçe karşılanır.

Nafakaya ilişkin hükümler saklıdır.

;III. VELAYETİN KALDIRILMASI 

;1. GENEL OLARAK 

{{madde|numara=348}}Çocuğun korunmasına ilişkin diğer önlemlerden sonuç alınamaz ya da bu önlemlerin yetersiz olacağı önceden anlaşılırsa, hakim aşağıdaki hallerde velayetin kaldırılmasına karar verir:

1) (Değişik bend: 01/07/2005-5378 S.K./38.mad) Ana ve babanın deneyimsizliği, hastalığı, başka bir yerde bulunması veya benzeri sebeplerden biriyle velayet görevini gereği gibi yerine getirememesi.

2. Ana ve babanın çocuğa yeterli ilgiyi göstermemesi veya ona karşı yükümlülüklerini ağır biçimde savsaklaması.

Velayet ana ve babanın her ikisinden kaldırılırsa çocuğa bir vasi atanır.

Kararda aksi belirtilmedikçe, velayetin kaldırılması mevcut ve doğacak bütün çocukları kapsar.

;2. ANA VEYA BABANIN YENİDEN EVLENMESİ HALİNDE 

{{madde|numara=349}}Velayete sahip ana veya babanın yeniden evlenmesi, velayetin kaldırılmasını gerektirmez. Ancak, çocuğun menfaati gerektirdiğinde velayet sahibi değiştirilebileceği gibi, durum ve koşullara göre velayet kaldırılarak çocuğa vasi de atanabilir.

;3. VELAYETİN KALDIRILMASI HALİNDE ANA VE BABANIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ 

{{madde|numara=350}}Velayetin kaldırılması halinde ana ve babanın çocuklarının bakım ve eğitim giderlerini karşılama yükümlülükleri devam eder.

Ana ve baba ile çocuğun ödeme gücü yoksa bu giderler Devletçe karşılanır.

Nafakaya ilişkin hükümler saklıdır.

;IV. DURUMUN DEĞİŞMESİ 

{{madde|numara=351}}Durumun değişmesi halinde, çocuğun korunmasına ilişkin önlemlerin yeni koşullara uydurulması gerekir.

Velayetin kaldırılmasını gerektiren sebep ortadan kalkmışsa hakim, resen ya da ana veya babanın istemi üzerine velayeti geri verir.

=== &lt;center&gt;Yedinci Ayırım:&lt;br /&gt; Çocuk Malları&lt;/center&gt; ===

;A. YÖNETİM 

;I. GENEL OLARAK 

{{madde|numara=352}}Ana ve baba, velayetleri devam ettiği sürece çocuğun mallarını yönetme hakkına sahip ve bununla yükümlüdürler; kural olarak hesap ve güvence vermezler.

Ana ve babanın yükümlülüklerini yerine getirmedikleri durumlarda hakim müdahale eder.

;II. EVLİLİK SONA ERİNCE 

{{madde|numara=353}}Evlilik sona erince velayet kendisinde kalan eş, hakime çocuğun malvarlığının dökümünü gösteren bir defter vermek ve bu malvarlığında veya yapılan yatırımlarda gerçekleşen önemli değişiklikleri bildirmek zorundadır.

;B. KULLANMA HAKKI 

{{madde|numara=354}}Ana ve baba, kusurları sebebiyle velayetleri kaldırılmadıkça, çocuğun mallarını kullanabilirler.

;C. GELİRLERİN SARFI 

{{madde|numara=355}}Ana ve baba, çocuk mallarının gelirlerini öncelikle çocuğun bakımı, yetiştirilmesi ve eğitimi için; hakkaniyete uyduğu ölçüde de aile ihtiyaçlarını karşılamak üzere sarfedebilirler.

Gelir fazlası, çocuk mallarına katılır.

;D. ÇOCUK MALLARININ KISMEN SARFI 

{{madde|numara=356}}Olağan ihtiyaçlar gerektirdiği ölçüde sermaye biçiminde ödemeler, tazminatlar ve benzeri edimler çocuğun bakımı için kısmen kullanılabilir.

Çocuğun bakımı, yetiştirilmesi ve eğitimi için zorunluluk varsa hakim, ana ve babaya belirlediği miktarlarda çocuğun diğer mallarına da başvurma yetkisini tanıyabilir.

;E. ÇOCUĞUN SERBEST MALLARI 

;I. KAZANDIRMALAR 

{{madde|numara=357}}Ana ve baba, faiz getiren yatırım veya tasarruf hesabı açılmak üzere ya da açıkça ana ve babanın kullanmaması koşuluyla çocuğa yapılan kazandırmaların gelirlerini kendi menfaatlerine sarfedemezler.

Kazandırmada bulunan kişi, kazandırma sırasında açıkça aksini öngörmedikçe, ana ve baba bunlar üzerinde yönetim hakkına sahiptir.

;II. SAKLI PAY 

{{madde|numara=358}}Ölüme bağlı tasarruf yoluyla çocuğun saklı payı ana ve babanın yönetimi dışında bırakılabilir.

Mirasbırakan yönetimi bir üçüncü kişiye bırakmışsa, tasarrufunda bu kişinin belirli zamanlarda sulh hakimine hesap vermesini öngörebilir.

;III. MESLEK VEYA SANAT İÇİN VERİLEN MAL VE KİŞİSEL KAZANÇ 

{{madde|numara=359}}Ana ve baba tarafından bir meslek veya sanat ile uğraşması için çocuğa kendi malından verilen kısmın veya kendi kişisel kazancının yönetimi ve bunlardan yararlanma hakkı çocuğa aittir.

Çocuğun evde ana ve babasıyla birlikte yaşaması halinde, ana ve baba ondan kendisinin bakımı için uygun bir katkıda bulunmasını isteyebilirler.

;F. ÇOCUK MALLARININ KORUNMASI 

;I. ÖNLEMLER 

{{madde|numara=360}}Ana ve baba, çocuğun mallarını yönetmekte her ne sebeple olursa olsun yeterince özen göstermezlerse hakim, malların korunması için uygun önlemleri alır.

Hakim, özellikle malların yönetimi konusunda talimat verebilir; belirli zamanlarda verilen bilgi ve hesabı yeterli görmezse, malların tevdi edilmesine veya güvence gösterilmesine karar verebilir.

;II. YÖNETİMİN ANA VE BABADAN ALINMASI 

{{madde|numara=361}}Çocuğun mallarının tehlikeye düşmesi başka bir şekilde önlenemiyorsa hakim, yönetimin bir kayyıma devredilmesine karar verebilir.

Çocuğun, yönetimi ana ve babaya ait olmayan malları tehlikeye düştüğünde hakim, aynı önlemlerin alınmasını kararlaştırabilir.

Çocuk mallarının gelirlerinin veya bu mallardan ayrılmış belirli miktarların kanuna uygun şekilde sarfedileceğinden kuşku duyulursa hakim, bunların da yönetimini bir kayyıma bırakabilir.

;G. YÖNETİMİN SONA ERMESİ 

;I. MALLARIN DEVRİ 

{{madde|numara=362}}Ana ve baba, velayetleri veya yönetim hakları sona erince, çocuğun mallarını, hesabıyla birlikte ergin çocuğa, vasisine veya kayyıma devrederler.

;II. ANA VE BABANIN SORUMLULUĞU 

{{madde|numara=363}}Ana ve baba, çocuk mallarının geri verilmesinde vekil gibi sorumludurlar.

Dürüstlük kuralına uygun olarak başkasına devrettikleri malların yerine sadece aldıkları karşılığı geri vermekle yükümlüdürler.

Kanuna uygun olarak çocuk veya aile için yaptıkları harcamalardan dolayı tazminatla yükümlü tutulmazlar.

== &lt;center&gt;İkinci Bölüm:&lt;br /&gt; Aile&lt;/center&gt; ==
=== &lt;center&gt;Birinci Ayırım:&lt;br /&gt; Nafaka Yükümlülüğü&lt;/center&gt; ===

;A. NAFAKA YÜKÜMLÜLERİ 

{{madde|numara=364}}Herkes, yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan üstsoyu ve altsoyu ile kardeşlerine nafaka vermekle yükümlüdür.

Kardeşlerin nafaka yükümlülükleri, refah içinde bulunmalarına bağlıdır.

Eş ile ana ve babanın bakım borçlarına ilişkin hükümler saklıdır.

;B. DAVA HAKKI 

{{madde|numara=365}}Nafaka davası, mirasçılıktaki sıra göz önünde tutularak açılır.

Dava, davacının geçinmesi için gerekli ve karşı tarafın mali gücüne uygun bir yardım isteminden ibarettir.

Nafakanın, yükümlülerin bir veya bir kaçından istenmesi hakkaniyete aykırıysa hakim, onların nafaka yükümlülüğünü azaltabilir veya kaldırabilir.

Dava, nafaka alacaklısına bakmakta olan resmi veya kamuya yararlı kurumlar tarafından da açılabilir.

Hakim, istem halinde, irat biçiminde ödenmesine karar verilen nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir.

Yetkili mahkeme, taraflardan birinin yerleşim yeri mahkemesidir.

;C. KORUNMAYA MUHTAÇ KİŞİLER 

{{madde|numara=366}}Korunmaya muhtaç kişilerin bakımı, bununla yükümlü kurumlar tarafından sağlanır. Bu kurumlar, yaptıkları masrafları nafaka yükümlüsü hısımlardan isteyebilirler.

=== &lt;center&gt;İkinci Ayırım:&lt;br /&gt; Ev Düzeni&lt;/center&gt; ===

;A. KOŞULLARI 

{{madde|numara=367}}Aile halinde yaşayan birden çok kimsenin oluşturduğu topluluğun kanuna, sözleşmeye veya örfe göre belirlenen bir ev başkanı varsa, evi yönetme yetkisi ona ait olur.

Evi yönetme yetkisi, kan veya kayın hısımlığı, işçilik, çıraklık veya benzeri sebeplerle ya da koruma ve gözetme ilişkisi içinde ev halkı olarak bir arada yaşayanların hepsini kapsar.
;B. HÜKÜMLERİ

;I. EV DÜZENİ VE GÖZETİM 

{{madde|numara=368}}Birlikte yaşayan kimseler evin düzenine tabidir. Bu düzenin kuruluşunda ev halkından her birinin yararı adil biçimde gözetilir.

Ev halkının her biri, özellikle öğrenimi, eğitimi, dini inançları, meslek ve sanatı için gerekli özgürlükten yararlanır.

Ev başkanı, birlikte yaşayanların evdeki eşyasını özenle korumak ve güvenlik altında bulundurmakla yükümlüdür.

;II. SORUMLULUK 

{{madde|numara=369}}Ev başkanı, ev halkından olan küçüğün, kısıtlının, akıl hastalığı veya akıl zayıflığı bulunan kişinin verdiği zarardan, alışılmış şekilde durum ve koşulların gerektirdiği dikkatle onu gözetim altında bulundurduğunu veya bu dikkat ve özeni gösterseydi dahi zararın meydana gelmesini engelleyemeyeceğini ispat etmedikçe sorumludur.

Ev başkanı, ev halkından akıl hastalığı veya akıl zayıflığı bulunanların kendilerini ya da başkalarını tehlikeye veya zarara düşürmemeleri için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür.

Zorunluluk halinde gerekli önlemlerin alınmasını yetkili makamdan ister.

;III. ALTSOYUN DENKLEŞTİRME ALACAĞI 

;1. KOŞULLARI 

{{madde|numara=370}}Ana ve baba veya büyük ana ve baba ile birlikte yaşayan ve emeklerini ya da gelirlerini aileye özgüleyen ergin altsoylar, buna karşılık uygun bir bedel isteyebilirler.

Uyuşmazlık halinde hakim, bedelin miktarı, güvence altına alınması ve ödeme şekli hakkında karar verir.

;2. İSTENMESİ 

{{madde|numara=371}}Altsoy, bu bedeli borçlunun ölümü halinde isteyebilir.

Alacaklı, bu alacağını borçlunun sağlığında, birlikte yaşamanın sona ermesi veya işletmenin el değiştirmesi, borçluya karşı icra takibi yapılması veya onun iflası hallerinde de isteyebilir.

Bu alacak zamanaşımına uğramaz. Fakat en geç borçlunun terekesinin taksimi anına kadar istenebilir.

=== &lt;center&gt;Üçüncü Ayırım:&lt;br /&gt; Aile Malları&lt;/center&gt; ===

;A. AİLE VAKFI 

{{madde|numara=372}}Aile bireylerinin eğitim ve öğrenimleri, donanım ve desteklenmeleri ve bunlara benzer amaçların gerektirdiği harcamaların yapılması için kişiler hukuku ve miras hukuku hükümleri uyarınca aile vakfı kurulabilir.

Bir malın veya hakkın başkalarına geçmemek üzere aynı soydan gelenlere kuşaktan kuşağa kalacak şekilde özgülenmesi yasaktır. Böyle bir özgülenme, vakıf kurma yoluyla da yapılamaz.

;B. AİLE MALLARI ORTAKLIĞI 

;I. OLUŞUMU

;1. KOŞULLARI 

{{madde|numara=373}}Hısımlar, kendilerine geçen mirasın tamamı veya bir bölümüyle ya da ortaya başka mallar koymak suretiyle aralarında bir aile malları ortaklığı kurabilirler.

;2. ŞEKİL 

{{madde|numara=374}}Aile malları ortaklığı sözleşmesinin resmi şekilde yapılması ve bütün ortakların veya temsilcilerinin imzalarını taşıması gerekir.

;II. SÜRE 

{{madde|numara=375}}Aile malları ortaklığı, belirli veya belirsiz süre için kurulabilir. Süre belirlenmediği takdirde ortaklardan her biri, altı ay önceden bildirmek koşuluyla ortaklıktan çıkabilir.

Bu bildirim, tarımsal işletme ile ilgili bir ortaklıkta, ancak ürünlerin yetiştiği yere göre olağan hasat mevsiminin sonu için geçerlidir.

;III. HÜKMÜ 

;1. ELBİRLİĞİ İLE İŞLETME 

{{madde|numara=376}}Aile malları ortaklığı, ortakları elbirliği ile iktisadi faaliyette bulunmak üzere birleştirir.

Aksi kararlaştırılmış olmadıkça, ortaklardan her biri eşit hakka sahiptir.

Ortaklar, ortaklık devam ettiği sürece paylarını isteyemeyecekleri gibi, bu payları üzerinde tasarruf işlemleri de yapamazlar.

;2. YÖNETİM VE TEMSİL 

;A. GENEL OLARAK 

{{madde|numara=377}}Aile malları ortaklığı, tüm ortakların elbirliği ile yönetilir.

Ortaklardan her biri, olağan yönetim işlerini diğer ortakların katılmasına gerek olmaksızın yapabilir.

;B. YÖNETİCİNİN YETKİSİ 

{{madde|numara=378}}Ortaklar, içlerinden birini ortaklığa yönetici olarak atayabilirler.

Yönetici, ortaklığı yönetir ve ortaklıkla ilgili işlemlerde onu temsil eder.

Ortaklığı kimin temsil edeceği ticaret siciline kaydedilmiş olmadıkça diğer ortakların temsil yetkisi bulunmadığı iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez.

;3. ORTAK MALLAR VE KİŞİSEL MALLAR 

{{madde|numara=379}}Ortaklar, ortaklığa giren malların elbirliği halinde malikidirler.

Ortaklar, ortaklığın borçlarından müteselsil olarak sorumludurlar.

Ortakların, ortaklık dışında bıraktıkları mallar ile aksi kararlaştırılmış olmadıkça, ortaklığın devamı sırasında miras yoluyla veya herhangi bir şekilde karşılıksız kazanma yoluyla edindikleri mallar, onların kişisel mallarıdır.

;IV. ORTAKLIĞIN SONA ERMESİ 

;1. SEBEPLERİ 

{{madde|numara=380}}Aşağıdaki hallerde ortaklık sona erer:

1. Bütün ortakların anlaşması veya feshin bildirilmesiyle,

2. Ortaklık süresi açıkça veya örtülü olarak uzatılmadığı takdirde sürenin bitmesiyle,

3. Ortaklardan birinin payının haczedilmesi ve satışının istenmesiyle,

4. Ortaklardan birinin iflasıyla,

5. Ortaklardan birinin haklı sebebe dayanan istemiyle.

;2. FESİH BİLDİRİMİ, ÖDEMEDEN ACİZ, EVLENME 

{{madde|numara=381}}Ortaklardan biri feshi bildirir veya iflas ederse ya da bir ortağın haczedilmiş payının satışı istenirse, öteki ortaklar, ayrılan ortağın veya alacaklılarının haklarını ödeyerek ortaklığı kendi aralarında sürdürebilirler.

Evlenen ortak, fesih bildirimine gerek olmaksızın ortaklıktaki hakkının kendisine ödenmesini isteyebilir.

;3. ÖLÜM 

{{madde|numara=382}}Ortaklardan birinin ölümü halinde onun ortaklığa dahil olmayan mirasçıları, ancak ölen ortağa düşen payın karşılığının kendilerine ödenmesini isteyebilirler.

Ölen ortak mirasçı olarak altsoyunu bırakmışsa, bunlar öbür ortakların rızası ile onun yerine ortaklığa girebilirler.

;4. PAYLAŞMA KURALLARI 

{{madde|numara=383}}Ortaklık mallarının paylaşılması veya ayrılan ortağın payının hesaplanması, ortaklık mallarının paylaşma veya ayrılma zamanındaki değerine ve durumuna göre yapılır.

Paylaşma ve hesaplaşma uygun olmayan bir zamanda istenemez.

;V. KAZANÇ PAYLI AİLE MALLARI ORTAKLIĞI 

;1. KONUSU 

{{madde|numara=384}}Ortaklar, aralarında yapacakları sözleşmeyle, yıllık kazançtan kendilerine belli bir pay verilmesi kaydıyla ortaklığın temsilini ve ortaklığın mallarının işletilmesini içlerinden birine bırakabilirler.

Bu pay, anlaşmayla belirlenmemişse, ortaklık mallarının uygun derecede uzun bir dönemdeki kazancın ortalama miktarı ile işleten ortağın çalışması ve yaptığı harcama göz önünde tutularak adil bir biçimde belirlenir.

;2. ÖZEL SONA ERDİRME SEBEPLERİ 

{{madde|numara=385}}İşletme ve temsili üzerine alan ortak, malları gereği gibi işletmediği veya yükümlülüklerini yerine getirmediği takdirde, ortakların ortaklığın feshini isteme hakları vardır.

Ortaklardan birinin, haklı sebeplere dayanarak istemde bulunması üzerine hakim, mirastaki paylaşma kurallarını göz önünde bulundurarak, bu ortağın işletme ve temsili üzerine alan ortakla birlikte yönetime ve ortaklık mallarından yararlanmaya katılmasına karar verebilir.

Ortakların elbirliği ile işlettikleri ortaklığa ilişkin kurallar, kazanç paylı aile malları ortaklığında da uygulanır.

;C. AİLE YURDU 

;I. GENEL OLARAK 

{{madde|numara=386}}Konutlar, tarıma veya sanayiye elverişli taşınmazlar, eklentileriyle birlikte aile yurdu haline getirilebilir.

;II. KURULMASI 

;1. KOŞULLARI 

{{madde|numara=387}}Aile yurdu haline getirilecek taşınmazların büyüklüğü, üzerindeki rehin haklarına ve malikin diğer mallarına bakılmaksızın, bir ailenin normal geçimine ve barınmasına yetecek ölçüden fazla olamaz.

Mahkemece haklı sebeplere dayanılarak geçici bir istisna kabul edilmiş olmadıkça malikin, taşınmazı veya üzerindeki tesisi kendisinin işletmesi ya da konutta oturması zorunludur.

;2. USUL VE ŞEKİL 

;A. İLAN 

{{madde|numara=388}}Alacaklılar ve aile yurdu kurulması yüzünden haklarının zedelenmesi ihtimali bulunan kişiler, kuruluştan önce mahkemece yapılan ilanla itirazlarını iki ay içinde bildirmeye çağrılırlar.

Durum, alacakları taşınmaz rehniyle güvenceye bağlanmış olanlara ve hacizli alacaklılara ayrıca bildirilir.

;B. ÜÇÜNCÜ KİŞİLERİN HAKLARININ KORUNMASI 

{{madde|numara=389}}Aile yurdu haline getirilecek taşınmazda yurt olabilmesi için gerekli koşullar bulunur ve yurdun kurulmasına üçüncü kişiler itiraz etmez veya itirazın haksız olduğu anlaşılırsa, mahkeme kuruluşa izin verir.

Süresi içinde itiraz eden alacaklıların ilgilerinin kesildiği ispat edilmedikçe veya taşınmaz üzerinde bulunan rehin ve hacizler kaldırılmadıkça, aile yurdu kurulmasına izin verilemez. Borç, itiraz eden veya rehinli alacaklı lehine vadeye bağlı olsa bile, aile yurdu kurmak isteyen borçlu hemen ödemede bulunabilir.

;C. TAPU KÜTÜĞÜNE ŞERH VERİLMESİ 

{{madde|numara=390}}Bir taşınmazın aile yurdu haline getirilmesi, ancak izne ilişkin mahkeme kararının o taşınmazın tapu kütüğüne şerh verilmesiyle mümkün olur; bu husus mahkemece ilan edilir.

;III. SONUÇLARI 

;1. TASARRUF HAKKININ SINIRLANMASI 

{{madde|numara=391}}Aile yurdu haline getirilen taşınmazlar devrolunamaz, rehnedilemez ve kiraya verilemez.

Aile yurdu ve eklentileri hakkında, mahkeme eliyle yönetim hali saklı kalmak kaydıyla, cebri icra yoluna başvurulamaz.

;2. KAN HISIMLARININ AİLE YURDUNA ALINMASI 

{{madde|numara=392}}Malikin, yoksulluğu sebebiyle aile yurduna alınmaya muhtaç bulunan ve kabullerine engel olacak durumları olmayan üstsoyunu, altsoyunu ve kardeşlerini yurda kabul etmesine mahkemece karar verilebilir.

;3. MALİKİN ÖDEMEDE ACZE DÜŞMESİ 

{{madde|numara=393}}Malik borçlarını ödemede acze düşerse, aile yurdunu yönetmek üzere mahkemece bir yönetici atanır.

Yönetici, yurdu amacına ve alacaklıların menfaatlerine uygun biçimde yönetir.

Alacaklılar, haklarını aciz belgelerindeki tarih ve iflastaki sıraya göre alırlar.

;IV. SONA ERMESİ 

;1. MALİKİN ÖLÜMÜ HALİNDE 

{{madde|numara=394}}Malikin ölümünden sonra aile yurdunun devam edebilmesi, taşınmazın mirasçılara yurt olarak geçmesine ilişkin bir ölüme bağlı tasarrufun yapılmış olmasına bağlıdır.

Böyle bir tasarruf yoksa, malik ölünce tapu kütüğündeki yurda ilişkin şerh silinir.

;2. MALİKİN SAĞLIĞINDA 

{{madde|numara=395}}Malik sağlığında yurda son verebilir.

Bunun için malik, tapu kütüğündeki kaydı sildirmek üzere bir dilekçeyle mahkemeye başvurur; bu istem mahkemece ilan olunur.

İlan tarihinden başlayarak iki ay içinde bir itiraz yapılmaz veya yapılan itirazın haksızlığı anlaşılırsa, mahkeme kütükteki kaydın silinmesine izin verir.

----

{{kaynakça}} 

[[Kategori:Alt sayfalar]]</text>
      <sha1>czoyddw7c9yhmyh1bsilozx1h4zl0i9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>175494</id>
      <parentid>175465</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T11:47:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Prætor</username>
        <id>24168</id>
      </contributor>
      <comment>/* Beşinci Ayırım: Soybağının Hükümleri */</comment>
      <origin>175494</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="52761" sha1="9fbme6er5p7vdqupcbihmhv10heuz0j" xml:space="preserve">{{çalışma var}}
{{eser başlığı|başlık=Türk Medeni Kanunu|bölüm='''[[4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu/İkinci Kitap: Aile Hukuku|İkinci Kitap&lt;br /&gt;Aile Hukuku]]'''&lt;br /&gt;İkinci Kısım&lt;br /&gt;Hısımlık|önceki=[[4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu/İkinci Kitap: Aile Hukuku/Birinci Kısım: Evlilik Hukuku|Türk Medeni Kanunu&lt;br /&gt;İkinci Kitap&lt;br /&gt;Birinci Kısım&lt;br /&gt;Evlilik Hukuku]]|sonraki=[[4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu/İkinci Kitap: Aile Hukuku/Üçüncü Kısım: Vesayet|Türk Medeni Kanunu&lt;br /&gt;İkinci Kitap&lt;br /&gt;Üçüncü Kısım&lt;br /&gt;Vesayet]]|esersahibi=|notlar=}}

== &lt;center&gt;Birinci Bölüm:&lt;br /&gt; Soybağının Kurulması&lt;/center&gt; ==
=== &lt;center&gt;Birinci Ayırım:&lt;br /&gt; Genel Hükümler&lt;/center&gt; ===
;A. Genel olarak soybağının kurulması
{{madde|numara=282}}
{{fıkra|numara=1|metin=Çocuk ile ana arasında soybağı doğumla kurulur.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Çocuk ile baba arasında soybağı, ana ile evlilik, tanıma veya hakim hükmüyle kurulur.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Soybağı ayrıca evlat edinme yoluyla da kurulur.}}

;B. Davada yetki ve yargılama usulü
;I. Yetki
{{madde|numara=283}}
{{fıkra|numara=1|metin=Soybağına ilişkin davalar, taraflardan birinin dava veya doğum sırasındaki yerleşim yeri mahkemesinde açılır.}}

;II. Yargılama usulü
{{madde|numara=284}}
{{fıkra|numara=1|metin=Soybağına ilişkin davalarda, aşağıdaki kurallar saklı kalmak kaydıyla Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu uygulanır:{{bent|numara=1|metin=Hakim maddi olguları resen araştırır ve kanıtları serbestçe takdir eder.}}{{bent|numara=2|metin=Taraflar ve üçüncü kişiler, soybağının belirlenmesinde zorunlu olan ve sağlıkları yönünden tehlike yaratmayan araştırma ve incelemelere rıza göstermekle yükümlüdürler. Davalı, hakimin öngördüğü araştırma ve incelemeye rıza göstermezse, hakim, durum ve koşullara göre bundan beklenen sonucu, onun aleyhine doğmuş sayabilir.}}}}

=== &lt;center&gt;İkinci Ayırım:&lt;br /&gt; Kocanın Babalığı&lt;/center&gt; ===
;A. Babalık karinesi
{{madde|numara=285}}
{{fıkra|numara=1|metin=Evlilik devam ederken veya evliliğin sona ermesinden başlayarak üçyüz gün içinde doğan çocuğun babası kocadır.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Bu süre geçtikten sonra doğan çocuğun kocaya bağlanması, ananın evlilik sırasında gebe kaldığının ispatıyla mümkündür.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Kocanın gaipliğine karar verilmesi halinde üçyüz günlük süre, ölüm tehlikesi veya son haber tarihinden işlemeye başlar.}}

;B. Soybağının reddi
;I. Dava hakkı
{{madde|numara=286 - (Değişik:7/11/2024-7531/9 md.)}}
{{fıkra|numara=1|metin=Koca, ana veya çocuk soybağının reddi davasını açarak babalık karinesini çürütebilir. Bu dava, dava açma hakkına sahip diğer kişilere karşı açılır.}}

;II. İspat
;1. Evlilik içinde ana rahmine düşme
{{madde|numara=287}}
{{fıkra|numara=1|metin=Çocuk evlilik içinde ana rahmine düşmüşse davacı, kocanın baba olmadığını ispat etmek zorundadır.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Evlenmeden başlayarak en az yüzseksen gün geçtikten sonra ve evliliğin sona ermesinden başlayarak en fazla üçyüz gün içinde doğan çocuk evlilik içinde ana rahmine düşmüş sayılır.}}

;2. Evlenmeden önce veya ayrı yaşama sırasında ana rahmine düşme
{{madde|numara=288}}
{{fıkra|numara=1|metin=Çocuk, evlenmeden önce veya ayrı yaşama sırasında ana rahmine düşmüşse, davacının başka bir kanıt getirmesi gerekmez.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Ancak, gebe kalma döneminde kocanın karısı ile cinsel ilişkide bulunduğu konusunda inandırıcı kanıtlar varsa, kocanın babalığına ilişkin karine geçerliliğini korur.}}

;III. Hak düşürücü süreler
{{madde|numara=289}}
{{fıkra|numara=1|metin=Koca, davayı, doğumu ve baba olmadığını veya ananın gebe kaldığı sırada başka bir erkek ile cinsel ilişkide bulunduğunu öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl, (...)&lt;ref&gt;Anayasa Mahkemesi’nin 25/6/2009 tarihli ve E.: 2008/30, K.: 2009/96 sayılı Kararı ile bu fıkrada yer alan “…her hâlde doğumdan başlayarak beş yıl…” ibaresi iptal edilmiştir.&lt;/ref&gt; içinde açmak zorundadır.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Ana doğumdan, çocuk ise ergin olduğu tarihten başlayarak en geç bir yıl içinde dava açmak zorundadır.&lt;ref&gt;7/11/2024 tarihli ve 7531 sayılı Kanunun 10 uncu maddesiyle bu fıkrada yer alan “Çocuk,” ibaresi “Ana doğumdan, çocuk ise” şeklinde değiştirilmiştir.&lt;/ref&gt;}}
{{fıkra|numara=3|metin=Gecikme haklı bir sebebe dayanıyorsa, bir yıllık süre bu sebebin ortadan kalktığı tarihte işlemeye başlar.}}

;C. Karinelerin çakışması
{{madde|numara=290}}
{{fıkra|numara=1|metin=Çocuk evliliğin sona ermesinden başlayarak üçyüz gün içinde doğmuş ve ana da bu arada yeniden evlenmiş olursa, ikinci evlilikteki koca baba sayılır.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Bu karine çürütülürse ilk evlilikteki koca baba sayılır.}}

;D. Diğer ilgililerin dava hakkı
{{madde|numara=291- (Değişik birinci fıkra:7/11/2024-7531/11 md.)}}
{{fıkra|numara=1|metin=Dava açma süresinin geçmesinden önce kocanın ölmesi veya gaipliğine karar verilmesi ya da sürekli olarak ayırt etme gücünü kaybetmesi hâllerinde baba olduğunu iddia eden kişi, kocanın altsoyu, anası veya babası, doğumu ve kocanın ölümünü, sürekli olarak ayırt etme gücünü kaybettiğini veya hakkında gaiplik kararı alındığını öğrenmelerinden başlayarak bir yıl içinde soybağının reddi davasını açabilir.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Ergin olmayan çocuğa atanacak kayyım, atama kararının kendisine tebliğinden başlayarak bir yıl, (...)&lt;ref&gt;Anayasa Mahkemesi’nin 10/10/2013 tarihli ve E.: 2013/62, K.: 2013/115 sayılı Kararı ile bu fıkrada yer alan “...her hâlde doğumdan başlayarak beş yıl...” ibaresi, iptal edilmiştir.&lt;/ref&gt; içinde soybağının reddi davasını açar.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Kocanın açacağı soybağının reddi davasına ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanır.}}

;E. Sonradan evlenme
;I. Koşulu
{{madde|numara=292}}
{{fıkra|numara=1|metin=Evlilik dışında doğan çocuk, ana ve babasının birbiriyle evlenmesi halinde kendiliğinden evlilik içinde doğan çocuklara ilişkin hükümlere tabi olur.}}

;II. Bildirim
{{madde|numara=293}}
{{fıkra|numara=1|metin=Eşler, evlilik dışında doğmuş olan ortak çocuklarını, evlenme sırasında veya evlenmeden sonra, yerleşim yerlerindeki veya evlenmenin yapıldığı yerdeki nüfus memuruna bildirmek zorundadırlar.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Bildirimin yapılmamış olması, çocuğun evlilik içinde doğan çocuklara ilişkin hükümlere tabi olmasını engellemez.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Daha önce tanıma veya babalığa hükümle soybağı kurulmuş çocukların ana ve babası birbiriyle evlenince, nüfus memuru resen gerekli işlemi yapar.}}

;III. İtiraz ve iptal
{{madde|numara=294}}
{{fıkra|numara=1|metin=Ana ve babanın yasal mirasçıları, çocuk ve Cumhuriyet savcısı sonradan evlenme yoluyla soybağının kurulmasına itiraz edebilirler. İtiraz eden, kocanın baba olmadığını ispatla yükümlüdür.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Çocuğun altsoyu da, çocuğun ölmüş ya da ayırt etme gücünü sürekli olarak kaybetmiş olması halinde itiraz hakkına sahiptir.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Tanımanın iptaline ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanır.}}

=== &lt;center&gt;Üçüncü Ayırım:&lt;br /&gt; Tanıma ve Babalık Hükmü ===
;A. Tanıma
;I. Koşulları ve şekli
{{madde|numara=295}}
{{fıkra|numara=1|metin=Tanıma, babanın, nüfus memuruna veya mahkemeye yazılı başvurusu ya da resmi senette veya vasiyetnamesinde yapacağı beyanla olur.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Tanıma beyanında bulunan kimse küçük veya kısıtlı ise, veli veya vasisinin de rızası gereklidir.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Başka bir erkek ile soybağı bulunan çocuk, bu bağ geçersiz kılınmadıkça tanınamaz.}}

;II. Bildirim
{{madde|numara=296}}
{{fıkra|numara=1|metin=Beyanda bulunulan nüfus memuru, sulh hakimi, noter veya vasiyetnameyi açan hakim, tanımayı babanın ve çocuğun kayıtlı bulunduğu nüfus memurluklarına bildirir.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Çocuğun kayıtlı bulunduğu nüfus memurluğu da tanımayı çocuğa, anasına, çocuk vesayet altında ise vesayet makamına bildirir.}}

;III. İptal davası
;1. Tanıyanın dava hakkı
{{madde|numara=297}}
{{fıkra|numara=1|metin=Tanıyan, yanılma, aldatma veya korkutma sebebiyle tanımanın iptalini dava edebilir.}}
{{fıkra|numara=2|metin=İptal davası anaya ve çocuğa karşı açılır.}}

;2. İlgililerin dava hakkı
;A. Genel olarak
{{madde|numara=298}}
{{fıkra|numara=1|metin=Ana, çocuk ve çocuğun ölümü halinde altsoyu, Cumhuriyet savcısı, Hazine ve diğer ilgililer tanımanın iptalini dava edebilirler.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Dava tanıyana, tanıyan ölmüşse mirasçılarına karşı açılır.}}

;B. İspat yükü
{{madde|numara=299}}
{{fıkra|numara=1|metin=Davacı, tanıyanın baba olmadığını ispatla yükümlüdür.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Ana veya çocuk tarafından tanıyanın baba olmadığı iddiasıyla açılan iptal davasında ispat yükü, tanıyanın, gebe kalma döneminde ana ile cinsel ilişkide bulunduğuna ilişkin inandırıcı kanıtları göstermesinden sonra doğar.}}

;3. Hak düşürücü süreler
{{madde|numara=300}}
{{fıkra|numara=1|metin=Tanıyanın dava hakkı, iptal sebebinin öğrenildiği veya korkunun etkisinin ortadan kalktığı tarihten başlayarak bir yıl ve her halde tanımanın üzerinden beş yıl geçmekle düşer.}}
{{fıkra|numara=2|metin=İlgililerin dava hakkı, davacının tanımayı ve tanıyanın çocuğun babası olamayacağını öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl ve her halde tanımanın üzerinden beş yıl geçmekle düşer.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Çocuğun dava hakkı, ergin olmasından başlayarak bir yıl geçmekle düşer.}}
{{fıkra|numara=4|metin=Yukarıdaki süreler geçtiği halde gecikmeyi haklı kılan sebep varsa, sebebin ortadan kalkmasından başlayarak bir ay içinde dava açılabilir.}}

;B. Babalık hükmü
;I. Dava hakkı
{{madde|numara=301}}
{{fıkra|numara=1|metin=Çocuk ile baba arasındaki soybağının mahkemece belirlenmesini ana ve çocuk isteyebilirler.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Dava babaya, baba ölmüşse mirasçılarına karşı açılır.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Babalık davası, Cumhuriyet savcısına ve Hazineye; dava ana tarafından açılmışsa kayyıma; kayyım tarafından açılmışsa anaya ihbar edilir.}}

;II. Karine
{{madde|numara=302}}
{{fıkra|numara=1|metin=Davalının, çocuğun doğumundan önceki üçyüzüncü gün ile yüzsekseninci gün arasında ana ile cinsel ilişkide bulunmuş olması, babalığa karine sayılır.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Bu sürenin dışında olsa bile fiili gebe kalma döneminde davalının ana ile cinsel ilişkide bulunduğu tespit edilirse aynı karine geçerli olur.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Davalı, çocuğun babası olmasının olanaksızlığını veya bir üçüncü kişinin baba olma olasılığının kendisininkinden daha fazla olduğunu ispatlarsa karine geçerliliğini kaybeder.}}

;III. Hak düşürücü süreler
{{madde|numara=303}}
{{fıkra|numara=1|metin=Babalık davası, çocuğun doğumundan önce veya sonra açılabilir. Ananın dava hakkı, doğumdan başlayarak bir yıl geçmekle düşer.}}
{{fıkra|numara=2|metin='''(İptal ikinci fıkra: Anayasa Mahkemesi’nin 27/10/2011 tarihli ve E.: 2010/71, K.: 2011/143 sayılı Kararı ile.)'''}}
{{fıkra|numara=3|metin=Çocuk ile başka bir erkek arasında soybağı ilişkisi varsa, bir yıllık süre bu ilişkinin ortadan kalktığı tarihte işlemeye başlar.}}
{{fıkra|numara=4|metin=Bir yıllık süre geçtikten sonra gecikmeyi haklı kılan sebepler varsa, sebebin ortadan kalkmasından başlayarak bir ay içinde dava açılabilir.&lt;ref&gt;Anayasa Mahkemesi’nin 15/3/2012 tarihli ve E.: 2011/116, K.: 2012/39 sayılı Kararı ile bu fıkra “çocuk” yönünden iptal edilmiş olup, Kararın Resmi Gazete’de yayımlandığı 21/7/2012 tarihinden başlayarak bir yıl sonra yürürlüğe girmesi hüküm altına alınmıştır.&lt;/ref&gt;}}

;IV. Ananın mali hakları
{{madde|numara=304}}
{{fıkra|numara=1|metin=Ana, babalık davası ile birlikte veya ayrı olarak baba veya mirasçılarından aşağıdaki giderlerin karşılanmasını isteyebilir:{{bent|numara=1|metin=Doğum giderleri,}}{{bent|numara=2|metin=Doğumdan önceki ve sonraki altışar haftalık geçim giderleri,}}{{bent|numara=3|metin=Gebelik ve doğumun gerektirdiği diğer giderler.}}}}
{{fıkra|numara=2|metin=Çocuk ölü doğmuş olsa bile hakim, bu giderlerin karşılanmasına karar verebilir.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Üçüncü kişiler veya sosyal güvenlik kuruluşlarınca anaya yapılan ödemeler, hakkaniyet ölçüsünde tazminattan indirilir.}}

=== &lt;center&gt;Dördüncü Ayırım:&lt;br /&gt; Evlat Edinme&lt;/center&gt; ===
;A. Küçüklerin evlat edinilmesi
;I. Genel koşulları
{{madde|numara=305}}
{{fıkra|numara=1|metin=Bir küçüğün evlat edinilmesi, evlat edinen tarafından bir yıl süreyle bakılmış ve eğitilmiş olması koşuluna bağlıdır.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Evlat edinmenin her halde küçüğün yararına bulunması ve evlat edinenin diğer çocuklarının yararlarının hakkaniyete aykırı bir biçimde zedelenmemesi de gerekir.}}

;II. Birlikte evlat edinme
{{madde|numara=306}}
{{fıkra|numara=1|metin=Eşler, ancak birlikte evlat edinebilirler; evli olmayanlar birlikte evlat edinemezler.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Eşlerin en az beş yıldan beri evli olmaları veya otuz yaşını doldurmuş bulunmaları gerekir.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Eşlerden biri, en az iki yıldan beri evli olmaları veya kendisinin otuz yaşını doldurmuş bulunması koşuluyla diğerinin çocuğunu evlat edinebilir.}}

;III. Tek başına evlat edinme
{{madde|numara=307}}
{{fıkra|numara=1|metin=Evli olmayan kişi otuz yaşını doldurmuş ise tek başına evlat edinebilir.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Otuz yaşını doldurmuş olan eş, diğer eşin ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksunluğu veya iki yılı aşkın süreden beri nerede olduğunun bilinmemesi ya da mahkeme kararıyla iki yılı aşkın süreden beri eşinden ayrı yaşamakta olması yüzünden birlikte evlat edinmesinin mümkün olmadığını ispat etmesi halinde, tek başına evlat edinebilir.}}

;IV. Küçüğün rızası ve yaşı
{{madde|numara=308}}
{{fıkra|numara=1|metin=Evlat edinilenin, evlat edinenden en az onsekiz yaş küçük olması şarttır.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Ayırt etme gücüne sahip olan küçük, rızası olmadıkça evlat edinilemez.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Vesayet altındaki küçük, ayırt etme gücüne sahip olup olmadığına bakılmaksızın vesayet dairelerinin izniyle evlat edinilebilir.}}

;V. Ana ve babanın rızası
;1. Şekil
{{madde|numara=309}}
{{fıkra|numara=1|metin=Evlat edinme, küçüğün ana ve babasının rızasını gerektirir.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Rıza, küçüğün veya ana ve babasının oturdukları yer mahkemesinde sözlü veya yazılı olarak açıklanarak tutanağa geçirilir.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Verilen rıza, evlat edinenlerin adları belirtilmemiş veya evlat edinenler henüz belirlenmemiş olsa dahi geçerlidir.}}

;2. Zamanı
{{madde|numara=310}}
{{fıkra|numara=1|metin=Rıza, küçüğün doğumunun üzerinden altı hafta geçmeden önce verilemez.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Rıza, tutanağa geçirilme tarihinden başlayarak altı hafta içinde aynı usulle geri alınabilir.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Geri almadan sonra yeniden verilen rıza kesindir.}}

;3. Rızanın aranmaması
;A. Koşulları
{{madde|numara=311}}
{{fıkra|numara=1|metin=Aşağıdaki hallerde ana ve babadan birinin rızası aranmaz:{{bent|numara=1|metin=Kim olduğu veya uzun süreden beri nerede oturduğu bilinmiyorsa veya ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksun bulunuyorsa,}}{{bent|numara=2|metin=Küçüğe karşı özen yükümlülüğünü yeterince yerine getirmiyorsa.}}}}

;B. Karar 

{{madde|numara=312}}
{{fıkra|numara=1|metin=Küçük, gelecekte evlat edinilmek amacıyla bir kuruma yerleştirilir ve ana ve babadan birinin rızası eksik olursa, evlat edinenin veya evlat edinmede aracılık yapan kurumun istemi üzerine ve kural olarak küçüğün yerleştirilmesinden önce, onun oturduğu yer mahkemesi bu rızanın aranıp aranmamasına karar verir.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Diğer hallerde, bu konudaki karar evlat edinme işlemleri sırasında verilir.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Ana ve babadan birinin küçüğe karşı özen yükümlülüğünü yeterince yerine getirmemesi sebebiyle rızasının aranmaması halinde, bu konudaki karar kendisine yazılı olarak bildirilir.}}

;B. Erginlerin ve kısıtlıların evlat edinilmesi
{{madde|numara=313- (Değişik birinci cümle: 3/7/2005-5399/1 md.)}}
{{fıkra|numara=1|metin=Evlât edinenin altsoyunun açık muvafakatiyle ergin veya kısıtlı aşağıdaki hallerde evlât edinilebilir.{{bent|numara=1|metin=Bedensel veya zihinsel özrü sebebiyle sürekli olarak yardıma muhtaç ve evlat edinen tarafından en az beş yıldan beri bakılıp gözetilmekte ise,&lt;ref&gt;25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, bu bentte yer alan “özrü” ibaresi “engeli” şeklinde değiştirilmiştir.&lt;/ref&gt;}}{{bent|numara=2|metin=Evlat edinen tarafından, küçükken en az beş yıl süreyle bakılıp gözetilmiş ve eğitilmiş ise,}}{{bent|numara=1|metin=Diğer haklı sebepler mevcut ve evlat edinilen, en az beş yıldan beri evlat edinen ile aile halinde birlikte yaşamakta ise.}}}}
{{fıkra|numara=2|metin=Evli bir kimse ancak eşinin rızasıyla evlat edinilebilir.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Bunlar dışında küçüklerin evlat edinilmesine ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanır.}}

;C. Hükümleri
{{madde|numara=314}}
{{fıkra|numara=1|metin=Ana ve babaya ait olan haklar ve yükümlülükler evlat edinene geçer.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Evlatlık, evlat edinenin mirasçısı olur.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Evlatlık küçük ise evlat edinenin soyadını alır. Evlat edinen isterse çocuğa yeni bir ad verebilir. Ergin olan evlatlık, evlat edinilme sırasında dilerse evlat edinenin soyadını alabilir.}}
{{fıkra|numara=4|metin='''(İptal fıkra: Anayasa Mahkemesi’nin 26/7/2023 tarihli ve E.: 2023/3, K.: 2023/139 sayılı Kararı ile.) (Yeniden Düzenleme:7/11/2024-7531/12 md.)''' Ayırt etme gücüne sahip olmayan küçüklerin nüfus kaydına, birlikte evlât edinmede ana ve baba adı olarak evlât edinen eşlerin adları; tek başına evlât edinmede ise ana veya baba adı olarak evlât edinenin adı yazılır. Evlât edinilen diğer kişiler hakkında, talepleri halinde bu hüküm uygulanır.}}
{{fıkra|numara=5|metin=Evlatlığın, miras ve başka haklarının zedelenmemesi, aile bağlarının devam etmesi için evlatlığın naklen geldiği aile kütüğü ile evlat edinenin aile kütüğü arasında her türlü bağ kurulur. Ayrıca evlatlıkla ilgili kesinleşmiş mahkeme kararı her iki nüfus kütüğüne işlenir.}}
{{fıkra|numara=6|metin=Evlat edinme ile ilgili kayıtlar, belgeler ve bilgiler mahkeme kararı olmadıkça veya evlatlık istemedikçe hiçbir şekilde açıklanamaz.}}

;D. Şekil ve usul
;I. Genel olarak
{{madde|numara=315}}
{{fıkra|numara=1|metin=Evlat edinme kararı, evlat edinenin oturma yeri; birlikte evlat edinmede eşlerden birinin oturma yeri mahkemesince verilir. Mahkeme kararıyla birlikte evlatlık ilişkisi kurulmuş olur.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Evlat edinme başvurusundan sonra evlat edinenin ölümü veya ayırt etme gücünü kaybetmesi, diğer koşullar bundan etkilenmediği takdirde evlat edinmeye engel olmaz.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Başvurudan sonra küçük ergin olursa, koşulları daha önceden yerine getirilmiş olmak kaydıyla küçüklerin evlat edinilmesine ilişkin hükümler uygulanır.}}

;II. Araştırma
{{madde|numara=316}}
{{fıkra|numara=1|metin=Evlat edinmeye, ancak esaslı sayılan her türlü durum ve koşulların kapsamlı biçimde araştırılmasından, evlat edinen ile edinilenin dinlenmelerinden ve gerektiğinde uzmanların görüşünün alınmasından sonra karar verilir.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Araştırmada özellikle evlat edinen ile edinilenin kişiliği ve sağlığı, karşılıklı ilişkileri, ekonomik durumları, evlat edinenin eğitme yeteneği, evlat edinmeye yönelten sebepler ve aile ilişkileri ile bakım ilişkilerindeki gelişmelerin açıklığa kavuşturulması gerekir.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Evlat edinenin altsoyu varsa, onların evlat edinme ile ilgili tavır ve düşünceleri de değerlendirilir.}}

;E. Evlatlık ilişkisinin kaldırılması
;I. Sebepleri
;1. Rızanın bulunmaması
{{madde|numara=317}}
{{fıkra|numara=1|metin=Yasal sebep bulunmaksızın rıza alınmamışsa, rızası alınması gereken kişiler, küçüğün menfaati bunun sonucunda ağır biçimde zedelenmeyecekse, hakimden evlatlık ilişkisinin kaldırılmasını isteyebilirler.}}

;2. Diğer noksanlıklar
{{madde|numara=318}}
{{fıkra|numara=1|metin=Evlat edinme esasa ilişkin diğer noksanlıklardan biriyle sakatsa, Cumhuriyet savcısı veya her ilgili evlatlık ilişkisinin kaldırılmasını isteyebilir.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Noksanlıklar bu arada ortadan kalkmış veya sadece usule ilişkin olup ilişkinin kaldırılması evlatlığın menfaatini ağır biçimde zedeleyecek olursa, bu yola gidilemez.}}

;II. Hak düşürücü süre
{{madde|numara=319}}
{{fıkra|numara=1|metin=Dava hakkı, evlatlık ilişkisinin kaldırılması sebebinin öğrenilmesinden başlayarak bir yıl (...)&lt;ref&gt;Anayasa Mahkemesi’nin 27/12/2012 tarihli ve E.: 2012/35, K.: 2012/203 sayılı Kararı ile bu maddede yer alan “…ve her hâlde evlât edinme işleminin üzerinden beş yıl…” ibaresi iptal edilmiştir.&lt;/ref&gt; geçmekle düşer.}}

;F. Evlatlık işlemlerinde aracılık&lt;ref&gt;2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 139 uncu maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” ve ikinci fıkrasında yer alan “tüzükle” ibaresi “Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle” şeklinde değiştirilmiştir.&lt;/ref&gt;
{{madde|numara=320}}
{{fıkra|numara=1|metin=Küçüklerin evlât edinilmesine ilişkin aracılık faaliyetleri, ancak Cumhurbaşkanınca yetki verilen kurum ve kuruluşlarca yapılır.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Aracılık faaliyetlerinin yürütülmesine ilişkin hususlar Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.}}

=== &lt;center&gt;Beşinci Ayırım:&lt;br /&gt; Soybağının Hükümleri&lt;/center&gt; ===
;A. Soyadı 
{{madde|numara=321}}
{{fıkra|numara=1|metin=Çocuk, ana ve baba evli ise ailenin; (...)&lt;ref&gt;Anayasa Mahkemesi’nin 2/7/2009 tarihli ve E.: 2005/114, K.: 2009/105 sayılı Kararı ile; bu maddenin birinci cümlesinde yer alan “… evli değilse ananın …” ibaresi iptal edilmiştir.&lt;/ref&gt; soyadını taşır. Ancak, ana önceki evliliğinden dolayı çifte soyadı taşıyorsa çocuk onun bekarlık soyadını taşır.}}

;B. Karşılıklı yükümlülükler
{{madde|numara=322}}
{{fıkra|numara=1|metin=Ana, baba ve çocuk, ailenin huzur ve bütünlüğünün gerektirdiği şekilde birbirlerine yardım etmek, saygı ve anlayış göstermek ve aile onurunu gözetmekle yükümlüdürler.}}

;C. Çocuk ile kişisel ilişki
;I. Ana ve baba ile
;1. Kural
{{madde|numara=323}}
{{fıkra|numara=1|metin=Ana ve babadan her biri, velayeti altında bulunmayan veya kendisine bırakılmayan çocuk ile uygun kişisel ilişki kurulmasını isteme hakkına sahiptir.}}

;2. Sınırları
{{madde|numara=324}}
{{fıkra|numara=1|metin=Ana ve babadan her biri, diğerinin çocuk ile kişisel ilişkisini zedelemekten, çocuğun eğitilmesi ve yetiştirilmesini engellemekten kaçınmakla yükümlüdür.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Kişisel ilişki sebebiyle çocuğun huzuru tehlikeye girer veya ana ve baba bu haklarını birinci fıkrada öngörülen yükümlülüklerine aykırı olarak kullanırlar veya çocuk ile ciddi olarak ilgilenmezler ya da diğer önemli sebepler varsa, kişisel ilişki kurma hakkı reddedilebilir veya kendilerinden alınabilir.}}
{{fıkra|numara=3|metin='''(Ek üçüncü fıkra:24/11/2021-7343/38 md.)''' Velayet kendisine bırakılan ana veya baba, kişisel ilişki düzenlemesinin gereklerini yerine getirmezse çocuğun menfaatine aykırı olmamak kaydıyla velayet değiştirilebilir. Bu husus kişisel ilişki kurulmasına dair kararda taraflara ihtar edilir.}}

;II. Üçüncü kişiler ile
{{madde|numara=325}}
{{fıkra|numara=1|metin=Olağanüstü haller mevcutsa, çocuğun menfaatine uygun düştüğü ölçüde çocuk ile kişisel ilişki kurulmasını isteme hakkı diğer kişilere, özellikle hısımlarına da tanınabilir.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Ana ve baba için öngörülen sınırlamalar üçüncü kişiler için kıyas yoluyla uygulanır.}}

;III. Yetki
{{madde|numara=326}}
{{fıkra|numara=1|metin=Kişisel ilişki kurulmasıyla ilgili bütün düzenlemelerde çocuğun oturduğu yer mahkemesi de yetkilidir.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Boşanmaya ve evlilik birliğinin korunmasına ilişkin yetki kuralları saklıdır.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Çocuk ile kişisel ilişkiye yönelik bir düzenleme yapılıncaya kadar, velayet hakkına sahip veya çocuk kendisine bırakılmış kişinin rızası dışında kişisel ilişki kurulamaz.}}

;D. Çocukların bakım ve eğitim giderlerini karşılama
;I. Kapsamı
{{madde|numara=327}}
{{fıkra|numara=1|metin=Çocuğun bakımı, eğitimi ve korunması için gerekli giderler ana ve baba tarafından karşılanır.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Ana ve baba, yoksul oldukları veya çocuğun özel durumu olağanüstü harcamalar yapılmasını gerektirdiği takdirde ya da olağan dışı herhangi bir sebebin varlığı halinde, hakimin izniyle çocuğun mallarından onun bakım ve eğitimine yetecek belli bir miktar sarfedebilirler.}}

;II. Süresi
{{madde|numara=328}}
{{fıkra|numara=1|metin=Ana ve babanın bakım borcu, çocuğun ergin olmasına kadar devam eder.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Çocuk ergin olduğu halde eğitimi devam ediyorsa, ana ve baba durum ve koşullara göre kendilerinden beklenebilecek ölçüde olmak üzere, eğitimi sona erinceye kadar çocuğa bakmakla yükümlüdürler.}}

;III. Dava hakkı
{{madde|numara=329}}
{{fıkra|numara=1|metin=Küçüğe fiilen bakan ana veya baba, diğerine karşı çocuk adına nafaka davası açabilir.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Ayırt etme gücüne sahip olmayan küçük için gereken hallerde nafaka davası, atanacak kayyım veya vasi tarafından da açılabilir.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Ayırt etme gücüne sahip olan küçük de nafaka davası açabilir.}}

;IV. Nafaka miktarının takdiri
{{madde|numara=330}}
{{fıkra|numara=1|metin=Nafaka miktarı, çocuğun ihtiyaçları ile ana ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri dikkate alınarak belirlenir. Nafaka miktarının belirlenmesinde çocuğun gelirleri de göz önünde bulundurulur.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Nafaka her ay peşin olarak ödenir.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Hakim istem halinde, irat biçiminde ödenmesine karar verilen nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir.}}

;V. Durumun değişmesi
{{madde|numara=331}}
{{fıkra|numara=1|metin=Durumun değişmesi halinde hakim, istem üzerine nafaka miktarını yeniden belirler veya nafakayı kaldırır.}}

;VI. Geçici önlemler
;1. Genel olarak
{{madde|numara=332}}
{{fıkra|numara=1|metin=Nafaka davası açılınca hakim, davacının istemi üzerine dava süresince gerekli olan önlemleri alır.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Soybağı tespit edilirse, davalının, uygun nafaka miktarını depo etmesine veya geçici olarak ödemesine karar verilebilir.}}

;2. Babalığın tespitinden önce
{{madde|numara=333}}
{{fıkra|numara=1|metin=Babalık davası ile birlikte nafaka istenir ve hakim, babalık olasılığını kuvvetli bulursa, hükümden önce çocuğun ihtiyaçları için uygun bir nafakaya karar verebilir.}}

;VII. Güvence verilmesi

{{madde|numara=334}}
{{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba nafaka yükümlülüklerini sürekli olarak ve ısrarla yerine getirmezlerse ya da kaçma hazırlığı içinde bulundukları, mallarını gelişigüzel harcadıkları veya heba ettikleri kabul edilebilirse hakim, gelecekteki nafaka yükümlülüklerine ilişkin olarak uygun bir güvencenin sağlanmasına veya gerektiğinde diğer önlemlerin alınmasına karar verebilir.}}

=== &lt;center&gt;Altıncı Ayırım:&lt;br /&gt; Velayet&lt;/center&gt; ===

;A. GENEL OLARAK 

;I. KOŞULLAR 

{{madde|numara=335}}Ergin olmayan çocuk, ana ve babasının velayeti altındadır. Yasal sebep olmadıkça velayet ana ve babadan alınamaz.

Hakim vasi atanmasına gerek görmedikçe, kısıtlanan ergin çocuklar da ana ve babanın velayeti altında kalırlar.

;II. ANA VE BABA EVLİ İSE 

{{madde|numara=336}}Evlilik devam ettiği sürece ana ve baba velayeti birlikte kullanırlar.

Ortak hayata son verilmiş veya ayrılık hali gerçekleşmişse hakim, velayeti eşlerden birine verebilir.

Velayet, ana ve babadan birinin ölümü halinde sağ kalana, boşanmada ise çocuk kendisine bırakılan tarafa aittir.

;III. ANA VE BABA EVLİ DEĞİLSE 

{{madde|numara=337}}Ana ve baba evli değilse velayet anaya aittir.

Ana küçük, kısıtlı veya ölmüş ya da velayet kendisinden alınmışsa hakim, çocuğun menfaatine göre, vasi atar veya velayeti babaya verir.

;IV. ÜVEY ÇOCUKLAR 

{{madde|numara=338}}Eşler, ergin olmayan üvey çocuklarına da özen ve ilgi göstermekle yükümlüdürler.

Kendi çocuğu üzerinde velayeti kullanan eşe diğer eş uygun bir şekilde yardımcı olur; durum ve koşullar zorunlu kıldığı ölçüde çocuğun ihtiyaçları için onu temsil eder.

;B. VELAYETİN KAPSAMI 

;I. GENEL OLARAK 

{{madde|numara=339}}Ana ve baba, çocuğun bakım ve eğitimi konusunda onun menfaatini göz önünde tutarak gerekli kararları alır ve uygularlar.

Çocuk, ana ve babasının sözünü dinlemekle yükümlüdür.

Ana ve baba, olgunluğu ölçüsünde çocuğa hayatını düzenleme olanağı tanırlar; önemli konularda olabildiğince onun düşüncesini göz önünde tutarlar.

Çocuk, ana ve babasının rızası dışında evi terkedemez ve yasal sebep olmaksızın onlardan alınamaz.

Çocuğun adını ana ve babası koyar.

;II. EĞİTİM 

{{madde|numara=340}}Ana ve baba, çocuğu olanaklarına göre eğitirler ve onun bedensel, zihinsel, ruhsal, ahlaki ve toplumsal gelişimini sağlar ve korurlar.

Ana ve baba çocuğa, özellikle bedensel ve zihinsel özürlü olanlara, yetenek ve eğilimlerine uygun düşecek ölçüde, genel ve mesleki bir eğitim sağlarlar.

;III. DİNİ EĞİTİM 

{{madde|numara=341}}Çocuğun dini eğitimini belirleme hakkı ana ve babaya aittir.

Ana ve babanın bu konudaki haklarını sınırlayacak her türlü sözleşme geçersizdir.

Ergin, dinini seçmekte özgürdür.

;IV. ÇOCUĞUN TEMSİL EDİLMESİ 

{{madde|numara=342}}Ana ve baba, velayetleri çerçevesinde üçüncü kişilere karşı çocuklarının yasal temsilcisidirler.

İyiniyetli üçüncü kişiler, eşlerden her birinin diğerinin rızasıyla işlem yaptığını varsayabilirler.

Vesayet makamlarının iznine bağlı hususlar dışında kısıtlıların temsiline ilişkin hükümler velayetteki temsilde de uygulanır.

;V. ÇOCUĞUN FİİL EHLİYETİ 

{{madde|numara=343}}Velayet altındaki çocuğun fiil ehliyeti, vesayet altındaki kişinin ehliyeti gibidir.

Çocuk, borçlarından ana ve babanın çocuk malları üzerindeki haklarına bakılmaksızın kendi malvarlığı ile sorumludur.

;VI. ÇOCUĞUN AİLEYİ TEMSİL ETMESİ 

{{madde|numara=344}}Velayet altındaki çocuk, ayırt etme gücüne sahip ise ana ve babanın rızasıyla aile adına hukuki işlemler yapabilir; bu işlemlerden dolayı ana ve baba borç altına girer.

;VII. ÇOCUK İLE ANA VE BABA ARASINDAKİ HUKUKİ İŞLEMLER 

{{madde|numara=345}}Çocuk ile ana veya baba arasında ya da ana ve babanın menfaatine olarak çocuk ile üçüncü kişi arasında yapılacak bir hukuki işlemle çocuğun borç altına girebilmesi, bir kayyımın katılmasına ve hakimin onayına bağlıdır.

;C. ÇOCUĞUN KORUNMASI 

;I. KORUMA ÖNLEMLERİ 

{{madde|numara=346}}Çocuğun menfaati ve gelişmesi tehlikeye düştüğü takdirde, ana ve baba duruma çare bulamaz veya buna güçleri yetmezse hakim, çocuğun korunması için uygun önlemleri alır.

;II. ÇOCUKLARIN YERLEŞTİRİLMESİ 

{{madde|numara=347}}Çocuğun bedensel ve zihinsel gelişmesi tehlikede bulunur veya çocuk manen terk edilmiş halde kalırsa hakim, çocuğu ana ve babadan alarak bir aile yanına veya bir kuruma yerleştirebilir.

Çocuğun aile içinde kalması ailenin huzurunu onlardan katlanmaları beklenemeyecek derecede bozuyorsa ve durumun gereklerine göre başka çare de kalmamışsa, ana ve baba veya çocuğun istemi üzerine hakim aynı önlemleri alabilir.

Ana ve baba ile çocuğun ödeme gücü yoksa bu önlemlerin gerektirdiği giderler Devletçe karşılanır.

Nafakaya ilişkin hükümler saklıdır.

;III. VELAYETİN KALDIRILMASI 

;1. GENEL OLARAK 

{{madde|numara=348}}Çocuğun korunmasına ilişkin diğer önlemlerden sonuç alınamaz ya da bu önlemlerin yetersiz olacağı önceden anlaşılırsa, hakim aşağıdaki hallerde velayetin kaldırılmasına karar verir:

1) (Değişik bend: 01/07/2005-5378 S.K./38.mad) Ana ve babanın deneyimsizliği, hastalığı, başka bir yerde bulunması veya benzeri sebeplerden biriyle velayet görevini gereği gibi yerine getirememesi.

2. Ana ve babanın çocuğa yeterli ilgiyi göstermemesi veya ona karşı yükümlülüklerini ağır biçimde savsaklaması.

Velayet ana ve babanın her ikisinden kaldırılırsa çocuğa bir vasi atanır.

Kararda aksi belirtilmedikçe, velayetin kaldırılması mevcut ve doğacak bütün çocukları kapsar.

;2. ANA VEYA BABANIN YENİDEN EVLENMESİ HALİNDE 

{{madde|numara=349}}Velayete sahip ana veya babanın yeniden evlenmesi, velayetin kaldırılmasını gerektirmez. Ancak, çocuğun menfaati gerektirdiğinde velayet sahibi değiştirilebileceği gibi, durum ve koşullara göre velayet kaldırılarak çocuğa vasi de atanabilir.

;3. VELAYETİN KALDIRILMASI HALİNDE ANA VE BABANIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ 

{{madde|numara=350}}Velayetin kaldırılması halinde ana ve babanın çocuklarının bakım ve eğitim giderlerini karşılama yükümlülükleri devam eder.

Ana ve baba ile çocuğun ödeme gücü yoksa bu giderler Devletçe karşılanır.

Nafakaya ilişkin hükümler saklıdır.

;IV. DURUMUN DEĞİŞMESİ 

{{madde|numara=351}}Durumun değişmesi halinde, çocuğun korunmasına ilişkin önlemlerin yeni koşullara uydurulması gerekir.

Velayetin kaldırılmasını gerektiren sebep ortadan kalkmışsa hakim, resen ya da ana veya babanın istemi üzerine velayeti geri verir.

=== &lt;center&gt;Yedinci Ayırım:&lt;br /&gt; Çocuk Malları&lt;/center&gt; ===

;A. YÖNETİM 

;I. GENEL OLARAK 

{{madde|numara=352}}Ana ve baba, velayetleri devam ettiği sürece çocuğun mallarını yönetme hakkına sahip ve bununla yükümlüdürler; kural olarak hesap ve güvence vermezler.

Ana ve babanın yükümlülüklerini yerine getirmedikleri durumlarda hakim müdahale eder.

;II. EVLİLİK SONA ERİNCE 

{{madde|numara=353}}Evlilik sona erince velayet kendisinde kalan eş, hakime çocuğun malvarlığının dökümünü gösteren bir defter vermek ve bu malvarlığında veya yapılan yatırımlarda gerçekleşen önemli değişiklikleri bildirmek zorundadır.

;B. KULLANMA HAKKI 

{{madde|numara=354}}Ana ve baba, kusurları sebebiyle velayetleri kaldırılmadıkça, çocuğun mallarını kullanabilirler.

;C. GELİRLERİN SARFI 

{{madde|numara=355}}Ana ve baba, çocuk mallarının gelirlerini öncelikle çocuğun bakımı, yetiştirilmesi ve eğitimi için; hakkaniyete uyduğu ölçüde de aile ihtiyaçlarını karşılamak üzere sarfedebilirler.

Gelir fazlası, çocuk mallarına katılır.

;D. ÇOCUK MALLARININ KISMEN SARFI 

{{madde|numara=356}}Olağan ihtiyaçlar gerektirdiği ölçüde sermaye biçiminde ödemeler, tazminatlar ve benzeri edimler çocuğun bakımı için kısmen kullanılabilir.

Çocuğun bakımı, yetiştirilmesi ve eğitimi için zorunluluk varsa hakim, ana ve babaya belirlediği miktarlarda çocuğun diğer mallarına da başvurma yetkisini tanıyabilir.

;E. ÇOCUĞUN SERBEST MALLARI 

;I. KAZANDIRMALAR 

{{madde|numara=357}}Ana ve baba, faiz getiren yatırım veya tasarruf hesabı açılmak üzere ya da açıkça ana ve babanın kullanmaması koşuluyla çocuğa yapılan kazandırmaların gelirlerini kendi menfaatlerine sarfedemezler.

Kazandırmada bulunan kişi, kazandırma sırasında açıkça aksini öngörmedikçe, ana ve baba bunlar üzerinde yönetim hakkına sahiptir.

;II. SAKLI PAY 

{{madde|numara=358}}Ölüme bağlı tasarruf yoluyla çocuğun saklı payı ana ve babanın yönetimi dışında bırakılabilir.

Mirasbırakan yönetimi bir üçüncü kişiye bırakmışsa, tasarrufunda bu kişinin belirli zamanlarda sulh hakimine hesap vermesini öngörebilir.

;III. MESLEK VEYA SANAT İÇİN VERİLEN MAL VE KİŞİSEL KAZANÇ 

{{madde|numara=359}}Ana ve baba tarafından bir meslek veya sanat ile uğraşması için çocuğa kendi malından verilen kısmın veya kendi kişisel kazancının yönetimi ve bunlardan yararlanma hakkı çocuğa aittir.

Çocuğun evde ana ve babasıyla birlikte yaşaması halinde, ana ve baba ondan kendisinin bakımı için uygun bir katkıda bulunmasını isteyebilirler.

;F. ÇOCUK MALLARININ KORUNMASI 

;I. ÖNLEMLER 

{{madde|numara=360}}Ana ve baba, çocuğun mallarını yönetmekte her ne sebeple olursa olsun yeterince özen göstermezlerse hakim, malların korunması için uygun önlemleri alır.

Hakim, özellikle malların yönetimi konusunda talimat verebilir; belirli zamanlarda verilen bilgi ve hesabı yeterli görmezse, malların tevdi edilmesine veya güvence gösterilmesine karar verebilir.

;II. YÖNETİMİN ANA VE BABADAN ALINMASI 

{{madde|numara=361}}Çocuğun mallarının tehlikeye düşmesi başka bir şekilde önlenemiyorsa hakim, yönetimin bir kayyıma devredilmesine karar verebilir.

Çocuğun, yönetimi ana ve babaya ait olmayan malları tehlikeye düştüğünde hakim, aynı önlemlerin alınmasını kararlaştırabilir.

Çocuk mallarının gelirlerinin veya bu mallardan ayrılmış belirli miktarların kanuna uygun şekilde sarfedileceğinden kuşku duyulursa hakim, bunların da yönetimini bir kayyıma bırakabilir.

;G. YÖNETİMİN SONA ERMESİ 

;I. MALLARIN DEVRİ 

{{madde|numara=362}}Ana ve baba, velayetleri veya yönetim hakları sona erince, çocuğun mallarını, hesabıyla birlikte ergin çocuğa, vasisine veya kayyıma devrederler.

;II. ANA VE BABANIN SORUMLULUĞU 

{{madde|numara=363}}Ana ve baba, çocuk mallarının geri verilmesinde vekil gibi sorumludurlar.

Dürüstlük kuralına uygun olarak başkasına devrettikleri malların yerine sadece aldıkları karşılığı geri vermekle yükümlüdürler.

Kanuna uygun olarak çocuk veya aile için yaptıkları harcamalardan dolayı tazminatla yükümlü tutulmazlar.

== &lt;center&gt;İkinci Bölüm:&lt;br /&gt; Aile&lt;/center&gt; ==
=== &lt;center&gt;Birinci Ayırım:&lt;br /&gt; Nafaka Yükümlülüğü&lt;/center&gt; ===

;A. NAFAKA YÜKÜMLÜLERİ 

{{madde|numara=364}}Herkes, yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan üstsoyu ve altsoyu ile kardeşlerine nafaka vermekle yükümlüdür.

Kardeşlerin nafaka yükümlülükleri, refah içinde bulunmalarına bağlıdır.

Eş ile ana ve babanın bakım borçlarına ilişkin hükümler saklıdır.

;B. DAVA HAKKI 

{{madde|numara=365}}Nafaka davası, mirasçılıktaki sıra göz önünde tutularak açılır.

Dava, davacının geçinmesi için gerekli ve karşı tarafın mali gücüne uygun bir yardım isteminden ibarettir.

Nafakanın, yükümlülerin bir veya bir kaçından istenmesi hakkaniyete aykırıysa hakim, onların nafaka yükümlülüğünü azaltabilir veya kaldırabilir.

Dava, nafaka alacaklısına bakmakta olan resmi veya kamuya yararlı kurumlar tarafından da açılabilir.

Hakim, istem halinde, irat biçiminde ödenmesine karar verilen nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir.

Yetkili mahkeme, taraflardan birinin yerleşim yeri mahkemesidir.

;C. KORUNMAYA MUHTAÇ KİŞİLER 

{{madde|numara=366}}Korunmaya muhtaç kişilerin bakımı, bununla yükümlü kurumlar tarafından sağlanır. Bu kurumlar, yaptıkları masrafları nafaka yükümlüsü hısımlardan isteyebilirler.

=== &lt;center&gt;İkinci Ayırım:&lt;br /&gt; Ev Düzeni&lt;/center&gt; ===

;A. KOŞULLARI 

{{madde|numara=367}}Aile halinde yaşayan birden çok kimsenin oluşturduğu topluluğun kanuna, sözleşmeye veya örfe göre belirlenen bir ev başkanı varsa, evi yönetme yetkisi ona ait olur.

Evi yönetme yetkisi, kan veya kayın hısımlığı, işçilik, çıraklık veya benzeri sebeplerle ya da koruma ve gözetme ilişkisi içinde ev halkı olarak bir arada yaşayanların hepsini kapsar.
;B. HÜKÜMLERİ

;I. EV DÜZENİ VE GÖZETİM 

{{madde|numara=368}}Birlikte yaşayan kimseler evin düzenine tabidir. Bu düzenin kuruluşunda ev halkından her birinin yararı adil biçimde gözetilir.

Ev halkının her biri, özellikle öğrenimi, eğitimi, dini inançları, meslek ve sanatı için gerekli özgürlükten yararlanır.

Ev başkanı, birlikte yaşayanların evdeki eşyasını özenle korumak ve güvenlik altında bulundurmakla yükümlüdür.

;II. SORUMLULUK 

{{madde|numara=369}}Ev başkanı, ev halkından olan küçüğün, kısıtlının, akıl hastalığı veya akıl zayıflığı bulunan kişinin verdiği zarardan, alışılmış şekilde durum ve koşulların gerektirdiği dikkatle onu gözetim altında bulundurduğunu veya bu dikkat ve özeni gösterseydi dahi zararın meydana gelmesini engelleyemeyeceğini ispat etmedikçe sorumludur.

Ev başkanı, ev halkından akıl hastalığı veya akıl zayıflığı bulunanların kendilerini ya da başkalarını tehlikeye veya zarara düşürmemeleri için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür.

Zorunluluk halinde gerekli önlemlerin alınmasını yetkili makamdan ister.

;III. ALTSOYUN DENKLEŞTİRME ALACAĞI 

;1. KOŞULLARI 

{{madde|numara=370}}Ana ve baba veya büyük ana ve baba ile birlikte yaşayan ve emeklerini ya da gelirlerini aileye özgüleyen ergin altsoylar, buna karşılık uygun bir bedel isteyebilirler.

Uyuşmazlık halinde hakim, bedelin miktarı, güvence altına alınması ve ödeme şekli hakkında karar verir.

;2. İSTENMESİ 

{{madde|numara=371}}Altsoy, bu bedeli borçlunun ölümü halinde isteyebilir.

Alacaklı, bu alacağını borçlunun sağlığında, birlikte yaşamanın sona ermesi veya işletmenin el değiştirmesi, borçluya karşı icra takibi yapılması veya onun iflası hallerinde de isteyebilir.

Bu alacak zamanaşımına uğramaz. Fakat en geç borçlunun terekesinin taksimi anına kadar istenebilir.

=== &lt;center&gt;Üçüncü Ayırım:&lt;br /&gt; Aile Malları&lt;/center&gt; ===

;A. AİLE VAKFI 

{{madde|numara=372}}Aile bireylerinin eğitim ve öğrenimleri, donanım ve desteklenmeleri ve bunlara benzer amaçların gerektirdiği harcamaların yapılması için kişiler hukuku ve miras hukuku hükümleri uyarınca aile vakfı kurulabilir.

Bir malın veya hakkın başkalarına geçmemek üzere aynı soydan gelenlere kuşaktan kuşağa kalacak şekilde özgülenmesi yasaktır. Böyle bir özgülenme, vakıf kurma yoluyla da yapılamaz.

;B. AİLE MALLARI ORTAKLIĞI 

;I. OLUŞUMU

;1. KOŞULLARI 

{{madde|numara=373}}Hısımlar, kendilerine geçen mirasın tamamı veya bir bölümüyle ya da ortaya başka mallar koymak suretiyle aralarında bir aile malları ortaklığı kurabilirler.

;2. ŞEKİL 

{{madde|numara=374}}Aile malları ortaklığı sözleşmesinin resmi şekilde yapılması ve bütün ortakların veya temsilcilerinin imzalarını taşıması gerekir.

;II. SÜRE 

{{madde|numara=375}}Aile malları ortaklığı, belirli veya belirsiz süre için kurulabilir. Süre belirlenmediği takdirde ortaklardan her biri, altı ay önceden bildirmek koşuluyla ortaklıktan çıkabilir.

Bu bildirim, tarımsal işletme ile ilgili bir ortaklıkta, ancak ürünlerin yetiştiği yere göre olağan hasat mevsiminin sonu için geçerlidir.

;III. HÜKMÜ 

;1. ELBİRLİĞİ İLE İŞLETME 

{{madde|numara=376}}Aile malları ortaklığı, ortakları elbirliği ile iktisadi faaliyette bulunmak üzere birleştirir.

Aksi kararlaştırılmış olmadıkça, ortaklardan her biri eşit hakka sahiptir.

Ortaklar, ortaklık devam ettiği sürece paylarını isteyemeyecekleri gibi, bu payları üzerinde tasarruf işlemleri de yapamazlar.

;2. YÖNETİM VE TEMSİL 

;A. GENEL OLARAK 

{{madde|numara=377}}Aile malları ortaklığı, tüm ortakların elbirliği ile yönetilir.

Ortaklardan her biri, olağan yönetim işlerini diğer ortakların katılmasına gerek olmaksızın yapabilir.

;B. YÖNETİCİNİN YETKİSİ 

{{madde|numara=378}}Ortaklar, içlerinden birini ortaklığa yönetici olarak atayabilirler.

Yönetici, ortaklığı yönetir ve ortaklıkla ilgili işlemlerde onu temsil eder.

Ortaklığı kimin temsil edeceği ticaret siciline kaydedilmiş olmadıkça diğer ortakların temsil yetkisi bulunmadığı iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez.

;3. ORTAK MALLAR VE KİŞİSEL MALLAR 

{{madde|numara=379}}Ortaklar, ortaklığa giren malların elbirliği halinde malikidirler.

Ortaklar, ortaklığın borçlarından müteselsil olarak sorumludurlar.

Ortakların, ortaklık dışında bıraktıkları mallar ile aksi kararlaştırılmış olmadıkça, ortaklığın devamı sırasında miras yoluyla veya herhangi bir şekilde karşılıksız kazanma yoluyla edindikleri mallar, onların kişisel mallarıdır.

;IV. ORTAKLIĞIN SONA ERMESİ 

;1. SEBEPLERİ 

{{madde|numara=380}}Aşağıdaki hallerde ortaklık sona erer:

1. Bütün ortakların anlaşması veya feshin bildirilmesiyle,

2. Ortaklık süresi açıkça veya örtülü olarak uzatılmadığı takdirde sürenin bitmesiyle,

3. Ortaklardan birinin payının haczedilmesi ve satışının istenmesiyle,

4. Ortaklardan birinin iflasıyla,

5. Ortaklardan birinin haklı sebebe dayanan istemiyle.

;2. FESİH BİLDİRİMİ, ÖDEMEDEN ACİZ, EVLENME 

{{madde|numara=381}}Ortaklardan biri feshi bildirir veya iflas ederse ya da bir ortağın haczedilmiş payının satışı istenirse, öteki ortaklar, ayrılan ortağın veya alacaklılarının haklarını ödeyerek ortaklığı kendi aralarında sürdürebilirler.

Evlenen ortak, fesih bildirimine gerek olmaksızın ortaklıktaki hakkının kendisine ödenmesini isteyebilir.

;3. ÖLÜM 

{{madde|numara=382}}Ortaklardan birinin ölümü halinde onun ortaklığa dahil olmayan mirasçıları, ancak ölen ortağa düşen payın karşılığının kendilerine ödenmesini isteyebilirler.

Ölen ortak mirasçı olarak altsoyunu bırakmışsa, bunlar öbür ortakların rızası ile onun yerine ortaklığa girebilirler.

;4. PAYLAŞMA KURALLARI 

{{madde|numara=383}}Ortaklık mallarının paylaşılması veya ayrılan ortağın payının hesaplanması, ortaklık mallarının paylaşma veya ayrılma zamanındaki değerine ve durumuna göre yapılır.

Paylaşma ve hesaplaşma uygun olmayan bir zamanda istenemez.

;V. KAZANÇ PAYLI AİLE MALLARI ORTAKLIĞI 

;1. KONUSU 

{{madde|numara=384}}Ortaklar, aralarında yapacakları sözleşmeyle, yıllık kazançtan kendilerine belli bir pay verilmesi kaydıyla ortaklığın temsilini ve ortaklığın mallarının işletilmesini içlerinden birine bırakabilirler.

Bu pay, anlaşmayla belirlenmemişse, ortaklık mallarının uygun derecede uzun bir dönemdeki kazancın ortalama miktarı ile işleten ortağın çalışması ve yaptığı harcama göz önünde tutularak adil bir biçimde belirlenir.

;2. ÖZEL SONA ERDİRME SEBEPLERİ 

{{madde|numara=385}}İşletme ve temsili üzerine alan ortak, malları gereği gibi işletmediği veya yükümlülüklerini yerine getirmediği takdirde, ortakların ortaklığın feshini isteme hakları vardır.

Ortaklardan birinin, haklı sebeplere dayanarak istemde bulunması üzerine hakim, mirastaki paylaşma kurallarını göz önünde bulundurarak, bu ortağın işletme ve temsili üzerine alan ortakla birlikte yönetime ve ortaklık mallarından yararlanmaya katılmasına karar verebilir.

Ortakların elbirliği ile işlettikleri ortaklığa ilişkin kurallar, kazanç paylı aile malları ortaklığında da uygulanır.

;C. AİLE YURDU 

;I. GENEL OLARAK 

{{madde|numara=386}}Konutlar, tarıma veya sanayiye elverişli taşınmazlar, eklentileriyle birlikte aile yurdu haline getirilebilir.

;II. KURULMASI 

;1. KOŞULLARI 

{{madde|numara=387}}Aile yurdu haline getirilecek taşınmazların büyüklüğü, üzerindeki rehin haklarına ve malikin diğer mallarına bakılmaksızın, bir ailenin normal geçimine ve barınmasına yetecek ölçüden fazla olamaz.

Mahkemece haklı sebeplere dayanılarak geçici bir istisna kabul edilmiş olmadıkça malikin, taşınmazı veya üzerindeki tesisi kendisinin işletmesi ya da konutta oturması zorunludur.

;2. USUL VE ŞEKİL 

;A. İLAN 

{{madde|numara=388}}Alacaklılar ve aile yurdu kurulması yüzünden haklarının zedelenmesi ihtimali bulunan kişiler, kuruluştan önce mahkemece yapılan ilanla itirazlarını iki ay içinde bildirmeye çağrılırlar.

Durum, alacakları taşınmaz rehniyle güvenceye bağlanmış olanlara ve hacizli alacaklılara ayrıca bildirilir.

;B. ÜÇÜNCÜ KİŞİLERİN HAKLARININ KORUNMASI 

{{madde|numara=389}}Aile yurdu haline getirilecek taşınmazda yurt olabilmesi için gerekli koşullar bulunur ve yurdun kurulmasına üçüncü kişiler itiraz etmez veya itirazın haksız olduğu anlaşılırsa, mahkeme kuruluşa izin verir.

Süresi içinde itiraz eden alacaklıların ilgilerinin kesildiği ispat edilmedikçe veya taşınmaz üzerinde bulunan rehin ve hacizler kaldırılmadıkça, aile yurdu kurulmasına izin verilemez. Borç, itiraz eden veya rehinli alacaklı lehine vadeye bağlı olsa bile, aile yurdu kurmak isteyen borçlu hemen ödemede bulunabilir.

;C. TAPU KÜTÜĞÜNE ŞERH VERİLMESİ 

{{madde|numara=390}}Bir taşınmazın aile yurdu haline getirilmesi, ancak izne ilişkin mahkeme kararının o taşınmazın tapu kütüğüne şerh verilmesiyle mümkün olur; bu husus mahkemece ilan edilir.

;III. SONUÇLARI 

;1. TASARRUF HAKKININ SINIRLANMASI 

{{madde|numara=391}}Aile yurdu haline getirilen taşınmazlar devrolunamaz, rehnedilemez ve kiraya verilemez.

Aile yurdu ve eklentileri hakkında, mahkeme eliyle yönetim hali saklı kalmak kaydıyla, cebri icra yoluna başvurulamaz.

;2. KAN HISIMLARININ AİLE YURDUNA ALINMASI 

{{madde|numara=392}}Malikin, yoksulluğu sebebiyle aile yurduna alınmaya muhtaç bulunan ve kabullerine engel olacak durumları olmayan üstsoyunu, altsoyunu ve kardeşlerini yurda kabul etmesine mahkemece karar verilebilir.

;3. MALİKİN ÖDEMEDE ACZE DÜŞMESİ 

{{madde|numara=393}}Malik borçlarını ödemede acze düşerse, aile yurdunu yönetmek üzere mahkemece bir yönetici atanır.

Yönetici, yurdu amacına ve alacaklıların menfaatlerine uygun biçimde yönetir.

Alacaklılar, haklarını aciz belgelerindeki tarih ve iflastaki sıraya göre alırlar.

;IV. SONA ERMESİ 

;1. MALİKİN ÖLÜMÜ HALİNDE 

{{madde|numara=394}}Malikin ölümünden sonra aile yurdunun devam edebilmesi, taşınmazın mirasçılara yurt olarak geçmesine ilişkin bir ölüme bağlı tasarrufun yapılmış olmasına bağlıdır.

Böyle bir tasarruf yoksa, malik ölünce tapu kütüğündeki yurda ilişkin şerh silinir.

;2. MALİKİN SAĞLIĞINDA 

{{madde|numara=395}}Malik sağlığında yurda son verebilir.

Bunun için malik, tapu kütüğündeki kaydı sildirmek üzere bir dilekçeyle mahkemeye başvurur; bu istem mahkemece ilan olunur.

İlan tarihinden başlayarak iki ay içinde bir itiraz yapılmaz veya yapılan itirazın haksızlığı anlaşılırsa, mahkeme kütükteki kaydın silinmesine izin verir.

----

{{kaynakça}} 

[[Kategori:Alt sayfalar]]</text>
      <sha1>9fbme6er5p7vdqupcbihmhv10heuz0j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>175495</id>
      <parentid>175494</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T11:55:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Prætor</username>
        <id>24168</id>
      </contributor>
      <comment>/* Altıncı Ayırım: Velayet */</comment>
      <origin>175495</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53910" sha1="6z183xq10mjc9l4v41itet2f5aco1cr" xml:space="preserve">{{çalışma var}}
{{eser başlığı|başlık=Türk Medeni Kanunu|bölüm='''[[4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu/İkinci Kitap: Aile Hukuku|İkinci Kitap&lt;br /&gt;Aile Hukuku]]'''&lt;br /&gt;İkinci Kısım&lt;br /&gt;Hısımlık|önceki=[[4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu/İkinci Kitap: Aile Hukuku/Birinci Kısım: Evlilik Hukuku|Türk Medeni Kanunu&lt;br /&gt;İkinci Kitap&lt;br /&gt;Birinci Kısım&lt;br /&gt;Evlilik Hukuku]]|sonraki=[[4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu/İkinci Kitap: Aile Hukuku/Üçüncü Kısım: Vesayet|Türk Medeni Kanunu&lt;br /&gt;İkinci Kitap&lt;br /&gt;Üçüncü Kısım&lt;br /&gt;Vesayet]]|esersahibi=|notlar=}}

== &lt;center&gt;Birinci Bölüm:&lt;br /&gt; Soybağının Kurulması&lt;/center&gt; ==
=== &lt;center&gt;Birinci Ayırım:&lt;br /&gt; Genel Hükümler&lt;/center&gt; ===
;A. Genel olarak soybağının kurulması
{{madde|numara=282}}
{{fıkra|numara=1|metin=Çocuk ile ana arasında soybağı doğumla kurulur.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Çocuk ile baba arasında soybağı, ana ile evlilik, tanıma veya hakim hükmüyle kurulur.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Soybağı ayrıca evlat edinme yoluyla da kurulur.}}

;B. Davada yetki ve yargılama usulü
;I. Yetki
{{madde|numara=283}}
{{fıkra|numara=1|metin=Soybağına ilişkin davalar, taraflardan birinin dava veya doğum sırasındaki yerleşim yeri mahkemesinde açılır.}}

;II. Yargılama usulü
{{madde|numara=284}}
{{fıkra|numara=1|metin=Soybağına ilişkin davalarda, aşağıdaki kurallar saklı kalmak kaydıyla Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu uygulanır:{{bent|numara=1|metin=Hakim maddi olguları resen araştırır ve kanıtları serbestçe takdir eder.}}{{bent|numara=2|metin=Taraflar ve üçüncü kişiler, soybağının belirlenmesinde zorunlu olan ve sağlıkları yönünden tehlike yaratmayan araştırma ve incelemelere rıza göstermekle yükümlüdürler. Davalı, hakimin öngördüğü araştırma ve incelemeye rıza göstermezse, hakim, durum ve koşullara göre bundan beklenen sonucu, onun aleyhine doğmuş sayabilir.}}}}

=== &lt;center&gt;İkinci Ayırım:&lt;br /&gt; Kocanın Babalığı&lt;/center&gt; ===
;A. Babalık karinesi
{{madde|numara=285}}
{{fıkra|numara=1|metin=Evlilik devam ederken veya evliliğin sona ermesinden başlayarak üçyüz gün içinde doğan çocuğun babası kocadır.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Bu süre geçtikten sonra doğan çocuğun kocaya bağlanması, ananın evlilik sırasında gebe kaldığının ispatıyla mümkündür.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Kocanın gaipliğine karar verilmesi halinde üçyüz günlük süre, ölüm tehlikesi veya son haber tarihinden işlemeye başlar.}}

;B. Soybağının reddi
;I. Dava hakkı
{{madde|numara=286 - (Değişik:7/11/2024-7531/9 md.)}}
{{fıkra|numara=1|metin=Koca, ana veya çocuk soybağının reddi davasını açarak babalık karinesini çürütebilir. Bu dava, dava açma hakkına sahip diğer kişilere karşı açılır.}}

;II. İspat
;1. Evlilik içinde ana rahmine düşme
{{madde|numara=287}}
{{fıkra|numara=1|metin=Çocuk evlilik içinde ana rahmine düşmüşse davacı, kocanın baba olmadığını ispat etmek zorundadır.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Evlenmeden başlayarak en az yüzseksen gün geçtikten sonra ve evliliğin sona ermesinden başlayarak en fazla üçyüz gün içinde doğan çocuk evlilik içinde ana rahmine düşmüş sayılır.}}

;2. Evlenmeden önce veya ayrı yaşama sırasında ana rahmine düşme
{{madde|numara=288}}
{{fıkra|numara=1|metin=Çocuk, evlenmeden önce veya ayrı yaşama sırasında ana rahmine düşmüşse, davacının başka bir kanıt getirmesi gerekmez.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Ancak, gebe kalma döneminde kocanın karısı ile cinsel ilişkide bulunduğu konusunda inandırıcı kanıtlar varsa, kocanın babalığına ilişkin karine geçerliliğini korur.}}

;III. Hak düşürücü süreler
{{madde|numara=289}}
{{fıkra|numara=1|metin=Koca, davayı, doğumu ve baba olmadığını veya ananın gebe kaldığı sırada başka bir erkek ile cinsel ilişkide bulunduğunu öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl, (...)&lt;ref&gt;Anayasa Mahkemesi’nin 25/6/2009 tarihli ve E.: 2008/30, K.: 2009/96 sayılı Kararı ile bu fıkrada yer alan “…her hâlde doğumdan başlayarak beş yıl…” ibaresi iptal edilmiştir.&lt;/ref&gt; içinde açmak zorundadır.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Ana doğumdan, çocuk ise ergin olduğu tarihten başlayarak en geç bir yıl içinde dava açmak zorundadır.&lt;ref&gt;7/11/2024 tarihli ve 7531 sayılı Kanunun 10 uncu maddesiyle bu fıkrada yer alan “Çocuk,” ibaresi “Ana doğumdan, çocuk ise” şeklinde değiştirilmiştir.&lt;/ref&gt;}}
{{fıkra|numara=3|metin=Gecikme haklı bir sebebe dayanıyorsa, bir yıllık süre bu sebebin ortadan kalktığı tarihte işlemeye başlar.}}

;C. Karinelerin çakışması
{{madde|numara=290}}
{{fıkra|numara=1|metin=Çocuk evliliğin sona ermesinden başlayarak üçyüz gün içinde doğmuş ve ana da bu arada yeniden evlenmiş olursa, ikinci evlilikteki koca baba sayılır.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Bu karine çürütülürse ilk evlilikteki koca baba sayılır.}}

;D. Diğer ilgililerin dava hakkı
{{madde|numara=291- (Değişik birinci fıkra:7/11/2024-7531/11 md.)}}
{{fıkra|numara=1|metin=Dava açma süresinin geçmesinden önce kocanın ölmesi veya gaipliğine karar verilmesi ya da sürekli olarak ayırt etme gücünü kaybetmesi hâllerinde baba olduğunu iddia eden kişi, kocanın altsoyu, anası veya babası, doğumu ve kocanın ölümünü, sürekli olarak ayırt etme gücünü kaybettiğini veya hakkında gaiplik kararı alındığını öğrenmelerinden başlayarak bir yıl içinde soybağının reddi davasını açabilir.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Ergin olmayan çocuğa atanacak kayyım, atama kararının kendisine tebliğinden başlayarak bir yıl, (...)&lt;ref&gt;Anayasa Mahkemesi’nin 10/10/2013 tarihli ve E.: 2013/62, K.: 2013/115 sayılı Kararı ile bu fıkrada yer alan “...her hâlde doğumdan başlayarak beş yıl...” ibaresi, iptal edilmiştir.&lt;/ref&gt; içinde soybağının reddi davasını açar.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Kocanın açacağı soybağının reddi davasına ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanır.}}

;E. Sonradan evlenme
;I. Koşulu
{{madde|numara=292}}
{{fıkra|numara=1|metin=Evlilik dışında doğan çocuk, ana ve babasının birbiriyle evlenmesi halinde kendiliğinden evlilik içinde doğan çocuklara ilişkin hükümlere tabi olur.}}

;II. Bildirim
{{madde|numara=293}}
{{fıkra|numara=1|metin=Eşler, evlilik dışında doğmuş olan ortak çocuklarını, evlenme sırasında veya evlenmeden sonra, yerleşim yerlerindeki veya evlenmenin yapıldığı yerdeki nüfus memuruna bildirmek zorundadırlar.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Bildirimin yapılmamış olması, çocuğun evlilik içinde doğan çocuklara ilişkin hükümlere tabi olmasını engellemez.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Daha önce tanıma veya babalığa hükümle soybağı kurulmuş çocukların ana ve babası birbiriyle evlenince, nüfus memuru resen gerekli işlemi yapar.}}

;III. İtiraz ve iptal
{{madde|numara=294}}
{{fıkra|numara=1|metin=Ana ve babanın yasal mirasçıları, çocuk ve Cumhuriyet savcısı sonradan evlenme yoluyla soybağının kurulmasına itiraz edebilirler. İtiraz eden, kocanın baba olmadığını ispatla yükümlüdür.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Çocuğun altsoyu da, çocuğun ölmüş ya da ayırt etme gücünü sürekli olarak kaybetmiş olması halinde itiraz hakkına sahiptir.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Tanımanın iptaline ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanır.}}

=== &lt;center&gt;Üçüncü Ayırım:&lt;br /&gt; Tanıma ve Babalık Hükmü ===
;A. Tanıma
;I. Koşulları ve şekli
{{madde|numara=295}}
{{fıkra|numara=1|metin=Tanıma, babanın, nüfus memuruna veya mahkemeye yazılı başvurusu ya da resmi senette veya vasiyetnamesinde yapacağı beyanla olur.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Tanıma beyanında bulunan kimse küçük veya kısıtlı ise, veli veya vasisinin de rızası gereklidir.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Başka bir erkek ile soybağı bulunan çocuk, bu bağ geçersiz kılınmadıkça tanınamaz.}}

;II. Bildirim
{{madde|numara=296}}
{{fıkra|numara=1|metin=Beyanda bulunulan nüfus memuru, sulh hakimi, noter veya vasiyetnameyi açan hakim, tanımayı babanın ve çocuğun kayıtlı bulunduğu nüfus memurluklarına bildirir.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Çocuğun kayıtlı bulunduğu nüfus memurluğu da tanımayı çocuğa, anasına, çocuk vesayet altında ise vesayet makamına bildirir.}}

;III. İptal davası
;1. Tanıyanın dava hakkı
{{madde|numara=297}}
{{fıkra|numara=1|metin=Tanıyan, yanılma, aldatma veya korkutma sebebiyle tanımanın iptalini dava edebilir.}}
{{fıkra|numara=2|metin=İptal davası anaya ve çocuğa karşı açılır.}}

;2. İlgililerin dava hakkı
;A. Genel olarak
{{madde|numara=298}}
{{fıkra|numara=1|metin=Ana, çocuk ve çocuğun ölümü halinde altsoyu, Cumhuriyet savcısı, Hazine ve diğer ilgililer tanımanın iptalini dava edebilirler.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Dava tanıyana, tanıyan ölmüşse mirasçılarına karşı açılır.}}

;B. İspat yükü
{{madde|numara=299}}
{{fıkra|numara=1|metin=Davacı, tanıyanın baba olmadığını ispatla yükümlüdür.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Ana veya çocuk tarafından tanıyanın baba olmadığı iddiasıyla açılan iptal davasında ispat yükü, tanıyanın, gebe kalma döneminde ana ile cinsel ilişkide bulunduğuna ilişkin inandırıcı kanıtları göstermesinden sonra doğar.}}

;3. Hak düşürücü süreler
{{madde|numara=300}}
{{fıkra|numara=1|metin=Tanıyanın dava hakkı, iptal sebebinin öğrenildiği veya korkunun etkisinin ortadan kalktığı tarihten başlayarak bir yıl ve her halde tanımanın üzerinden beş yıl geçmekle düşer.}}
{{fıkra|numara=2|metin=İlgililerin dava hakkı, davacının tanımayı ve tanıyanın çocuğun babası olamayacağını öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl ve her halde tanımanın üzerinden beş yıl geçmekle düşer.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Çocuğun dava hakkı, ergin olmasından başlayarak bir yıl geçmekle düşer.}}
{{fıkra|numara=4|metin=Yukarıdaki süreler geçtiği halde gecikmeyi haklı kılan sebep varsa, sebebin ortadan kalkmasından başlayarak bir ay içinde dava açılabilir.}}

;B. Babalık hükmü
;I. Dava hakkı
{{madde|numara=301}}
{{fıkra|numara=1|metin=Çocuk ile baba arasındaki soybağının mahkemece belirlenmesini ana ve çocuk isteyebilirler.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Dava babaya, baba ölmüşse mirasçılarına karşı açılır.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Babalık davası, Cumhuriyet savcısına ve Hazineye; dava ana tarafından açılmışsa kayyıma; kayyım tarafından açılmışsa anaya ihbar edilir.}}

;II. Karine
{{madde|numara=302}}
{{fıkra|numara=1|metin=Davalının, çocuğun doğumundan önceki üçyüzüncü gün ile yüzsekseninci gün arasında ana ile cinsel ilişkide bulunmuş olması, babalığa karine sayılır.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Bu sürenin dışında olsa bile fiili gebe kalma döneminde davalının ana ile cinsel ilişkide bulunduğu tespit edilirse aynı karine geçerli olur.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Davalı, çocuğun babası olmasının olanaksızlığını veya bir üçüncü kişinin baba olma olasılığının kendisininkinden daha fazla olduğunu ispatlarsa karine geçerliliğini kaybeder.}}

;III. Hak düşürücü süreler
{{madde|numara=303}}
{{fıkra|numara=1|metin=Babalık davası, çocuğun doğumundan önce veya sonra açılabilir. Ananın dava hakkı, doğumdan başlayarak bir yıl geçmekle düşer.}}
{{fıkra|numara=2|metin='''(İptal ikinci fıkra: Anayasa Mahkemesi’nin 27/10/2011 tarihli ve E.: 2010/71, K.: 2011/143 sayılı Kararı ile.)'''}}
{{fıkra|numara=3|metin=Çocuk ile başka bir erkek arasında soybağı ilişkisi varsa, bir yıllık süre bu ilişkinin ortadan kalktığı tarihte işlemeye başlar.}}
{{fıkra|numara=4|metin=Bir yıllık süre geçtikten sonra gecikmeyi haklı kılan sebepler varsa, sebebin ortadan kalkmasından başlayarak bir ay içinde dava açılabilir.&lt;ref&gt;Anayasa Mahkemesi’nin 15/3/2012 tarihli ve E.: 2011/116, K.: 2012/39 sayılı Kararı ile bu fıkra “çocuk” yönünden iptal edilmiş olup, Kararın Resmi Gazete’de yayımlandığı 21/7/2012 tarihinden başlayarak bir yıl sonra yürürlüğe girmesi hüküm altına alınmıştır.&lt;/ref&gt;}}

;IV. Ananın mali hakları
{{madde|numara=304}}
{{fıkra|numara=1|metin=Ana, babalık davası ile birlikte veya ayrı olarak baba veya mirasçılarından aşağıdaki giderlerin karşılanmasını isteyebilir:{{bent|numara=1|metin=Doğum giderleri,}}{{bent|numara=2|metin=Doğumdan önceki ve sonraki altışar haftalık geçim giderleri,}}{{bent|numara=3|metin=Gebelik ve doğumun gerektirdiği diğer giderler.}}}}
{{fıkra|numara=2|metin=Çocuk ölü doğmuş olsa bile hakim, bu giderlerin karşılanmasına karar verebilir.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Üçüncü kişiler veya sosyal güvenlik kuruluşlarınca anaya yapılan ödemeler, hakkaniyet ölçüsünde tazminattan indirilir.}}

=== &lt;center&gt;Dördüncü Ayırım:&lt;br /&gt; Evlat Edinme&lt;/center&gt; ===
;A. Küçüklerin evlat edinilmesi
;I. Genel koşulları
{{madde|numara=305}}
{{fıkra|numara=1|metin=Bir küçüğün evlat edinilmesi, evlat edinen tarafından bir yıl süreyle bakılmış ve eğitilmiş olması koşuluna bağlıdır.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Evlat edinmenin her halde küçüğün yararına bulunması ve evlat edinenin diğer çocuklarının yararlarının hakkaniyete aykırı bir biçimde zedelenmemesi de gerekir.}}

;II. Birlikte evlat edinme
{{madde|numara=306}}
{{fıkra|numara=1|metin=Eşler, ancak birlikte evlat edinebilirler; evli olmayanlar birlikte evlat edinemezler.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Eşlerin en az beş yıldan beri evli olmaları veya otuz yaşını doldurmuş bulunmaları gerekir.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Eşlerden biri, en az iki yıldan beri evli olmaları veya kendisinin otuz yaşını doldurmuş bulunması koşuluyla diğerinin çocuğunu evlat edinebilir.}}

;III. Tek başına evlat edinme
{{madde|numara=307}}
{{fıkra|numara=1|metin=Evli olmayan kişi otuz yaşını doldurmuş ise tek başına evlat edinebilir.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Otuz yaşını doldurmuş olan eş, diğer eşin ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksunluğu veya iki yılı aşkın süreden beri nerede olduğunun bilinmemesi ya da mahkeme kararıyla iki yılı aşkın süreden beri eşinden ayrı yaşamakta olması yüzünden birlikte evlat edinmesinin mümkün olmadığını ispat etmesi halinde, tek başına evlat edinebilir.}}

;IV. Küçüğün rızası ve yaşı
{{madde|numara=308}}
{{fıkra|numara=1|metin=Evlat edinilenin, evlat edinenden en az onsekiz yaş küçük olması şarttır.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Ayırt etme gücüne sahip olan küçük, rızası olmadıkça evlat edinilemez.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Vesayet altındaki küçük, ayırt etme gücüne sahip olup olmadığına bakılmaksızın vesayet dairelerinin izniyle evlat edinilebilir.}}

;V. Ana ve babanın rızası
;1. Şekil
{{madde|numara=309}}
{{fıkra|numara=1|metin=Evlat edinme, küçüğün ana ve babasının rızasını gerektirir.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Rıza, küçüğün veya ana ve babasının oturdukları yer mahkemesinde sözlü veya yazılı olarak açıklanarak tutanağa geçirilir.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Verilen rıza, evlat edinenlerin adları belirtilmemiş veya evlat edinenler henüz belirlenmemiş olsa dahi geçerlidir.}}

;2. Zamanı
{{madde|numara=310}}
{{fıkra|numara=1|metin=Rıza, küçüğün doğumunun üzerinden altı hafta geçmeden önce verilemez.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Rıza, tutanağa geçirilme tarihinden başlayarak altı hafta içinde aynı usulle geri alınabilir.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Geri almadan sonra yeniden verilen rıza kesindir.}}

;3. Rızanın aranmaması
;A. Koşulları
{{madde|numara=311}}
{{fıkra|numara=1|metin=Aşağıdaki hallerde ana ve babadan birinin rızası aranmaz:{{bent|numara=1|metin=Kim olduğu veya uzun süreden beri nerede oturduğu bilinmiyorsa veya ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksun bulunuyorsa,}}{{bent|numara=2|metin=Küçüğe karşı özen yükümlülüğünü yeterince yerine getirmiyorsa.}}}}

;B. Karar 

{{madde|numara=312}}
{{fıkra|numara=1|metin=Küçük, gelecekte evlat edinilmek amacıyla bir kuruma yerleştirilir ve ana ve babadan birinin rızası eksik olursa, evlat edinenin veya evlat edinmede aracılık yapan kurumun istemi üzerine ve kural olarak küçüğün yerleştirilmesinden önce, onun oturduğu yer mahkemesi bu rızanın aranıp aranmamasına karar verir.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Diğer hallerde, bu konudaki karar evlat edinme işlemleri sırasında verilir.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Ana ve babadan birinin küçüğe karşı özen yükümlülüğünü yeterince yerine getirmemesi sebebiyle rızasının aranmaması halinde, bu konudaki karar kendisine yazılı olarak bildirilir.}}

;B. Erginlerin ve kısıtlıların evlat edinilmesi
{{madde|numara=313- (Değişik birinci cümle: 3/7/2005-5399/1 md.)}}
{{fıkra|numara=1|metin=Evlât edinenin altsoyunun açık muvafakatiyle ergin veya kısıtlı aşağıdaki hallerde evlât edinilebilir.{{bent|numara=1|metin=Bedensel veya zihinsel özrü sebebiyle sürekli olarak yardıma muhtaç ve evlat edinen tarafından en az beş yıldan beri bakılıp gözetilmekte ise,&lt;ref&gt;25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, bu bentte yer alan “özrü” ibaresi “engeli” şeklinde değiştirilmiştir.&lt;/ref&gt;}}{{bent|numara=2|metin=Evlat edinen tarafından, küçükken en az beş yıl süreyle bakılıp gözetilmiş ve eğitilmiş ise,}}{{bent|numara=1|metin=Diğer haklı sebepler mevcut ve evlat edinilen, en az beş yıldan beri evlat edinen ile aile halinde birlikte yaşamakta ise.}}}}
{{fıkra|numara=2|metin=Evli bir kimse ancak eşinin rızasıyla evlat edinilebilir.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Bunlar dışında küçüklerin evlat edinilmesine ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanır.}}

;C. Hükümleri
{{madde|numara=314}}
{{fıkra|numara=1|metin=Ana ve babaya ait olan haklar ve yükümlülükler evlat edinene geçer.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Evlatlık, evlat edinenin mirasçısı olur.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Evlatlık küçük ise evlat edinenin soyadını alır. Evlat edinen isterse çocuğa yeni bir ad verebilir. Ergin olan evlatlık, evlat edinilme sırasında dilerse evlat edinenin soyadını alabilir.}}
{{fıkra|numara=4|metin='''(İptal fıkra: Anayasa Mahkemesi’nin 26/7/2023 tarihli ve E.: 2023/3, K.: 2023/139 sayılı Kararı ile.) (Yeniden Düzenleme:7/11/2024-7531/12 md.)''' Ayırt etme gücüne sahip olmayan küçüklerin nüfus kaydına, birlikte evlât edinmede ana ve baba adı olarak evlât edinen eşlerin adları; tek başına evlât edinmede ise ana veya baba adı olarak evlât edinenin adı yazılır. Evlât edinilen diğer kişiler hakkında, talepleri halinde bu hüküm uygulanır.}}
{{fıkra|numara=5|metin=Evlatlığın, miras ve başka haklarının zedelenmemesi, aile bağlarının devam etmesi için evlatlığın naklen geldiği aile kütüğü ile evlat edinenin aile kütüğü arasında her türlü bağ kurulur. Ayrıca evlatlıkla ilgili kesinleşmiş mahkeme kararı her iki nüfus kütüğüne işlenir.}}
{{fıkra|numara=6|metin=Evlat edinme ile ilgili kayıtlar, belgeler ve bilgiler mahkeme kararı olmadıkça veya evlatlık istemedikçe hiçbir şekilde açıklanamaz.}}

;D. Şekil ve usul
;I. Genel olarak
{{madde|numara=315}}
{{fıkra|numara=1|metin=Evlat edinme kararı, evlat edinenin oturma yeri; birlikte evlat edinmede eşlerden birinin oturma yeri mahkemesince verilir. Mahkeme kararıyla birlikte evlatlık ilişkisi kurulmuş olur.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Evlat edinme başvurusundan sonra evlat edinenin ölümü veya ayırt etme gücünü kaybetmesi, diğer koşullar bundan etkilenmediği takdirde evlat edinmeye engel olmaz.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Başvurudan sonra küçük ergin olursa, koşulları daha önceden yerine getirilmiş olmak kaydıyla küçüklerin evlat edinilmesine ilişkin hükümler uygulanır.}}

;II. Araştırma
{{madde|numara=316}}
{{fıkra|numara=1|metin=Evlat edinmeye, ancak esaslı sayılan her türlü durum ve koşulların kapsamlı biçimde araştırılmasından, evlat edinen ile edinilenin dinlenmelerinden ve gerektiğinde uzmanların görüşünün alınmasından sonra karar verilir.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Araştırmada özellikle evlat edinen ile edinilenin kişiliği ve sağlığı, karşılıklı ilişkileri, ekonomik durumları, evlat edinenin eğitme yeteneği, evlat edinmeye yönelten sebepler ve aile ilişkileri ile bakım ilişkilerindeki gelişmelerin açıklığa kavuşturulması gerekir.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Evlat edinenin altsoyu varsa, onların evlat edinme ile ilgili tavır ve düşünceleri de değerlendirilir.}}

;E. Evlatlık ilişkisinin kaldırılması
;I. Sebepleri
;1. Rızanın bulunmaması
{{madde|numara=317}}
{{fıkra|numara=1|metin=Yasal sebep bulunmaksızın rıza alınmamışsa, rızası alınması gereken kişiler, küçüğün menfaati bunun sonucunda ağır biçimde zedelenmeyecekse, hakimden evlatlık ilişkisinin kaldırılmasını isteyebilirler.}}

;2. Diğer noksanlıklar
{{madde|numara=318}}
{{fıkra|numara=1|metin=Evlat edinme esasa ilişkin diğer noksanlıklardan biriyle sakatsa, Cumhuriyet savcısı veya her ilgili evlatlık ilişkisinin kaldırılmasını isteyebilir.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Noksanlıklar bu arada ortadan kalkmış veya sadece usule ilişkin olup ilişkinin kaldırılması evlatlığın menfaatini ağır biçimde zedeleyecek olursa, bu yola gidilemez.}}

;II. Hak düşürücü süre
{{madde|numara=319}}
{{fıkra|numara=1|metin=Dava hakkı, evlatlık ilişkisinin kaldırılması sebebinin öğrenilmesinden başlayarak bir yıl (...)&lt;ref&gt;Anayasa Mahkemesi’nin 27/12/2012 tarihli ve E.: 2012/35, K.: 2012/203 sayılı Kararı ile bu maddede yer alan “…ve her hâlde evlât edinme işleminin üzerinden beş yıl…” ibaresi iptal edilmiştir.&lt;/ref&gt; geçmekle düşer.}}

;F. Evlatlık işlemlerinde aracılık&lt;ref&gt;2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 139 uncu maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” ve ikinci fıkrasında yer alan “tüzükle” ibaresi “Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle” şeklinde değiştirilmiştir.&lt;/ref&gt;
{{madde|numara=320}}
{{fıkra|numara=1|metin=Küçüklerin evlât edinilmesine ilişkin aracılık faaliyetleri, ancak Cumhurbaşkanınca yetki verilen kurum ve kuruluşlarca yapılır.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Aracılık faaliyetlerinin yürütülmesine ilişkin hususlar Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.}}

=== &lt;center&gt;Beşinci Ayırım:&lt;br /&gt; Soybağının Hükümleri&lt;/center&gt; ===
;A. Soyadı 
{{madde|numara=321}}
{{fıkra|numara=1|metin=Çocuk, ana ve baba evli ise ailenin; (...)&lt;ref&gt;Anayasa Mahkemesi’nin 2/7/2009 tarihli ve E.: 2005/114, K.: 2009/105 sayılı Kararı ile; bu maddenin birinci cümlesinde yer alan “… evli değilse ananın …” ibaresi iptal edilmiştir.&lt;/ref&gt; soyadını taşır. Ancak, ana önceki evliliğinden dolayı çifte soyadı taşıyorsa çocuk onun bekarlık soyadını taşır.}}

;B. Karşılıklı yükümlülükler
{{madde|numara=322}}
{{fıkra|numara=1|metin=Ana, baba ve çocuk, ailenin huzur ve bütünlüğünün gerektirdiği şekilde birbirlerine yardım etmek, saygı ve anlayış göstermek ve aile onurunu gözetmekle yükümlüdürler.}}

;C. Çocuk ile kişisel ilişki
;I. Ana ve baba ile
;1. Kural
{{madde|numara=323}}
{{fıkra|numara=1|metin=Ana ve babadan her biri, velayeti altında bulunmayan veya kendisine bırakılmayan çocuk ile uygun kişisel ilişki kurulmasını isteme hakkına sahiptir.}}

;2. Sınırları
{{madde|numara=324}}
{{fıkra|numara=1|metin=Ana ve babadan her biri, diğerinin çocuk ile kişisel ilişkisini zedelemekten, çocuğun eğitilmesi ve yetiştirilmesini engellemekten kaçınmakla yükümlüdür.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Kişisel ilişki sebebiyle çocuğun huzuru tehlikeye girer veya ana ve baba bu haklarını birinci fıkrada öngörülen yükümlülüklerine aykırı olarak kullanırlar veya çocuk ile ciddi olarak ilgilenmezler ya da diğer önemli sebepler varsa, kişisel ilişki kurma hakkı reddedilebilir veya kendilerinden alınabilir.}}
{{fıkra|numara=3|metin='''(Ek üçüncü fıkra:24/11/2021-7343/38 md.)''' Velayet kendisine bırakılan ana veya baba, kişisel ilişki düzenlemesinin gereklerini yerine getirmezse çocuğun menfaatine aykırı olmamak kaydıyla velayet değiştirilebilir. Bu husus kişisel ilişki kurulmasına dair kararda taraflara ihtar edilir.}}

;II. Üçüncü kişiler ile
{{madde|numara=325}}
{{fıkra|numara=1|metin=Olağanüstü haller mevcutsa, çocuğun menfaatine uygun düştüğü ölçüde çocuk ile kişisel ilişki kurulmasını isteme hakkı diğer kişilere, özellikle hısımlarına da tanınabilir.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Ana ve baba için öngörülen sınırlamalar üçüncü kişiler için kıyas yoluyla uygulanır.}}

;III. Yetki
{{madde|numara=326}}
{{fıkra|numara=1|metin=Kişisel ilişki kurulmasıyla ilgili bütün düzenlemelerde çocuğun oturduğu yer mahkemesi de yetkilidir.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Boşanmaya ve evlilik birliğinin korunmasına ilişkin yetki kuralları saklıdır.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Çocuk ile kişisel ilişkiye yönelik bir düzenleme yapılıncaya kadar, velayet hakkına sahip veya çocuk kendisine bırakılmış kişinin rızası dışında kişisel ilişki kurulamaz.}}

;D. Çocukların bakım ve eğitim giderlerini karşılama
;I. Kapsamı
{{madde|numara=327}}
{{fıkra|numara=1|metin=Çocuğun bakımı, eğitimi ve korunması için gerekli giderler ana ve baba tarafından karşılanır.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Ana ve baba, yoksul oldukları veya çocuğun özel durumu olağanüstü harcamalar yapılmasını gerektirdiği takdirde ya da olağan dışı herhangi bir sebebin varlığı halinde, hakimin izniyle çocuğun mallarından onun bakım ve eğitimine yetecek belli bir miktar sarfedebilirler.}}

;II. Süresi
{{madde|numara=328}}
{{fıkra|numara=1|metin=Ana ve babanın bakım borcu, çocuğun ergin olmasına kadar devam eder.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Çocuk ergin olduğu halde eğitimi devam ediyorsa, ana ve baba durum ve koşullara göre kendilerinden beklenebilecek ölçüde olmak üzere, eğitimi sona erinceye kadar çocuğa bakmakla yükümlüdürler.}}

;III. Dava hakkı
{{madde|numara=329}}
{{fıkra|numara=1|metin=Küçüğe fiilen bakan ana veya baba, diğerine karşı çocuk adına nafaka davası açabilir.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Ayırt etme gücüne sahip olmayan küçük için gereken hallerde nafaka davası, atanacak kayyım veya vasi tarafından da açılabilir.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Ayırt etme gücüne sahip olan küçük de nafaka davası açabilir.}}

;IV. Nafaka miktarının takdiri
{{madde|numara=330}}
{{fıkra|numara=1|metin=Nafaka miktarı, çocuğun ihtiyaçları ile ana ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri dikkate alınarak belirlenir. Nafaka miktarının belirlenmesinde çocuğun gelirleri de göz önünde bulundurulur.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Nafaka her ay peşin olarak ödenir.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Hakim istem halinde, irat biçiminde ödenmesine karar verilen nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir.}}

;V. Durumun değişmesi
{{madde|numara=331}}
{{fıkra|numara=1|metin=Durumun değişmesi halinde hakim, istem üzerine nafaka miktarını yeniden belirler veya nafakayı kaldırır.}}

;VI. Geçici önlemler
;1. Genel olarak
{{madde|numara=332}}
{{fıkra|numara=1|metin=Nafaka davası açılınca hakim, davacının istemi üzerine dava süresince gerekli olan önlemleri alır.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Soybağı tespit edilirse, davalının, uygun nafaka miktarını depo etmesine veya geçici olarak ödemesine karar verilebilir.}}

;2. Babalığın tespitinden önce
{{madde|numara=333}}
{{fıkra|numara=1|metin=Babalık davası ile birlikte nafaka istenir ve hakim, babalık olasılığını kuvvetli bulursa, hükümden önce çocuğun ihtiyaçları için uygun bir nafakaya karar verebilir.}}

;VII. Güvence verilmesi

{{madde|numara=334}}
{{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba nafaka yükümlülüklerini sürekli olarak ve ısrarla yerine getirmezlerse ya da kaçma hazırlığı içinde bulundukları, mallarını gelişigüzel harcadıkları veya heba ettikleri kabul edilebilirse hakim, gelecekteki nafaka yükümlülüklerine ilişkin olarak uygun bir güvencenin sağlanmasına veya gerektiğinde diğer önlemlerin alınmasına karar verebilir.}}

=== &lt;center&gt;Altıncı Ayırım:&lt;br /&gt; Velayet&lt;/center&gt; ===
;A. Genel olarak
;I. Koşullar
{{madde|numara=335}}
{{fıkra|numara=1|metin=Ergin olmayan çocuk, ana ve babasının velayeti altındadır. Yasal sebep olmadıkça velayet ana ve babadan alınamaz.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Hakim vasi atanmasına gerek görmedikçe, kısıtlanan ergin çocuklar da ana ve babanın velayeti altında kalırlar.}}

;II. Ana ve baba evli ise
{{madde|numara=336}}
{{fıkra|numara=1|metin=Evlilik devam ettiği sürece ana ve baba velayeti birlikte kullanırlar.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Ortak hayata son verilmiş veya ayrılık hali gerçekleşmişse hakim, velayeti eşlerden birine verebilir.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Velayet, ana ve babadan birinin ölümü halinde sağ kalana, boşanmada ise çocuk kendisine bırakılan tarafa aittir.}}

;III. Ana ve baba evli değilse
{{madde|numara=337}}
{{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba evli değilse velayet anaya aittir.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Ana küçük, kısıtlı veya ölmüş ya da velayet kendisinden alınmışsa hakim, çocuğun menfaatine göre, vasi atar veya velayeti babaya verir.}}

;IV. Üvey çocuklar
{{madde|numara=338}}
{{fıkra|numara=1|metin=Eşler, ergin olmayan üvey çocuklarına da özen ve ilgi göstermekle yükümlüdürler.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Kendi çocuğu üzerinde velayeti kullanan eşe diğer eş uygun bir şekilde yardımcı olur; durum ve koşullar zorunlu kıldığı ölçüde çocuğun ihtiyaçları için onu temsil eder.}}

;B. Velayetin kapsamı
;I. Genel olarak
{{madde|numara=339}}
{{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba, çocuğun bakım ve eğitimi konusunda onun menfaatini göz önünde tutarak gerekli kararları alır ve uygularlar.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Çocuk, ana ve babasının sözünü dinlemekle yükümlüdür.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Ana ve baba, olgunluğu ölçüsünde çocuğa hayatını düzenleme olanağı tanırlar; önemli konularda olabildiğince onun düşüncesini göz önünde tutarlar.}}
{{fıkra|numara=4|metin=Çocuk, ana ve babasının rızası dışında evi terkedemez ve yasal sebep olmaksızın onlardan alınamaz.}}
{{fıkra|numara=5|metin=Çocuğun adını ana ve babası koyar.}}

;II. Eğitim
{{madde|numara=340}}
{{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba, çocuğu olanaklarına göre eğitirler ve onun bedensel, zihinsel, ruhsal, ahlaki ve toplumsal gelişimini sağlar ve korurlar.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Ana ve baba çocuğa, özellikle bedensel ve zihinsel engelli olanlara, yetenek ve eğilimlerine uygun düşecek ölçüde, genel ve mesleki bir eğitim sağlarlar.&lt;ref&gt;25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “özürlü” ibaresi “engelli” şeklinde değiştirilmiştir.&lt;/ref&gt;}}

;III. Dini eğitim
{{madde|numara=341}}
{{fıkra|numara=1|metin=Çocuğun dini eğitimini belirleme hakkı ana ve babaya aittir.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Ana ve babanın bu konudaki haklarını sınırlayacak her türlü sözleşme geçersizdir.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Ergin, dinini seçmekte özgürdür.}}

;IV. Çocuğun temsil edilmesi
{{madde|numara=342}}
{{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba, velayetleri çerçevesinde üçüncü kişilere karşı çocuklarının yasal temsilcisidirler.}}
{{fıkra|numara=2|metin=İyiniyetli üçüncü kişiler, eşlerden her birinin diğerinin rızasıyla işlem yaptığını varsayabilirler.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Vesayet makamlarının iznine bağlı hususlar dışında kısıtlıların temsiline ilişkin hükümler velayetteki temsilde de uygulanır.}}

;V. Çocuğun fiil ehliyeti
{{madde|numara=343}}
{{fıkra|numara=1|metin=Velayet altındaki çocuğun fiil ehliyeti, vesayet altındaki kişinin ehliyeti gibidir.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Çocuk, borçlarından ana ve babanın çocuk malları üzerindeki haklarına bakılmaksızın kendi malvarlığı ile sorumludur.}}

;VI. Çocuğun aileyi temsil etmesi
{{madde|numara=344}}
{{fıkra|numara=1|metin=Velayet altındaki çocuk, ayırt etme gücüne sahip ise ana ve babanın rızasıyla aile adına hukuki işlemler yapabilir; bu işlemlerden dolayı ana ve baba borç altına girer.}}

;VII. Çocuk ile ana ve baba arasındaki hukuki ilişkiler
{{madde|numara=345}}
{{fıkra|numara=1|metin=Çocuk ile ana veya baba arasında ya da ana ve babanın menfaatine olarak çocuk ile üçüncü kişi arasında yapılacak bir hukuki işlemle çocuğun borç altına girebilmesi, bir kayyımın katılmasına ve hakimin onayına bağlıdır.}}

;C. Çocuğun korunması
;I. Koruma önlemleri
{{madde|numara=346}}
{{fıkra|numara=1|metin=Çocuğun menfaati ve gelişmesi tehlikeye düştüğü takdirde, ana ve baba duruma çare bulamaz veya buna güçleri yetmezse hakim, çocuğun korunması için uygun önlemleri alır.}}

;II. Çocukların yerleştirilmesi
{{madde|numara=347}}
{{fıkra|numara=1|metin=Çocuğun bedensel ve zihinsel gelişmesi tehlikede bulunur veya çocuk manen terk edilmiş halde kalırsa hakim, çocuğu ana ve babadan alarak bir aile yanına veya bir kuruma yerleştirebilir.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Çocuğun aile içinde kalması ailenin huzurunu onlardan katlanmaları beklenemeyecek derecede bozuyorsa ve durumun gereklerine göre başka çare de kalmamışsa, ana ve baba veya çocuğun istemi üzerine hakim aynı önlemleri alabilir.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Ana ve baba ile çocuğun ödeme gücü yoksa bu önlemlerin gerektirdiği giderler Devletçe karşılanır.}}
{{fıkra|numara=4|metin=Nafakaya ilişkin hükümler saklıdır.}}

;III. Velayetin kaldırılması
;1. Genel olarak
{{madde|numara=348}}
{{fıkra|numara=1|metin=Çocuğun korunmasına ilişkin diğer önlemlerden sonuç alınamaz ya da bu önlemlerin yetersiz olacağı önceden anlaşılırsa, hakim aşağıdaki hallerde velayetin kaldırılmasına karar verir:{{bent|numara=1|metin='''(Değişik: 1/7/2005-5378/38 md.)''' Ana ve babanın deneyimsizliği, hastalığı, başka bir yerde bulunması veya benzeri sebeplerden biriyle velayet görevini gereği gibi yerine getirememesi.}}{{bent|numara=2|metin=Ana ve babanın çocuğa yeterli ilgiyi göstermemesi veya ona karşı yükümlülüklerini ağır biçimde savsaklaması.}}}}
{{fıkra|numara=2|metin=Velayet ana ve babanın her ikisinden kaldırılırsa çocuğa bir vasi atanır.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Kararda aksi belirtilmedikçe, velayetin kaldırılması mevcut ve doğacak bütün çocukları kapsar.}}

;2. Ana veya babanın yeniden evlenmesi
{{madde|numara=349}}
{{fıkra|numara=1|metin=Velayete sahip ana veya babanın yeniden evlenmesi, velayetin kaldırılmasını gerektirmez. Ancak, çocuğun menfaati gerektirdiğinde velayet sahibi değiştirilebileceği gibi, durum ve koşullara göre velayet kaldırılarak çocuğa vasi de atanabilir.}}

;3. Velayetin kaldırılması halinde ana ve babanın yükümlülükleri
{{madde|numara=350}}
{{fıkra|numara=1|metin=Velayetin kaldırılması halinde ana ve babanın çocuklarının bakım ve eğitim giderlerini karşılama yükümlülükleri devam eder.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Ana ve baba ile çocuğun ödeme gücü yoksa bu giderler Devletçe karşılanır.}}
{{fıkra|numara=3|metin=Nafakaya ilişkin hükümler saklıdır.}}

;IV. Durumun değişmesi
{{madde|numara=351}}
{{fıkra|numara=1|metin=Durumun değişmesi halinde, çocuğun korunmasına ilişkin önlemlerin yeni koşullara uydurulması gerekir.}}
{{fıkra|numara=2|metin=Velayetin kaldırılmasını gerektiren sebep ortadan kalkmışsa hakim, resen ya da ana veya babanın istemi üzerine velayeti geri verir.}}

=== &lt;center&gt;Yedinci Ayırım:&lt;br /&gt; Çocuk Malları&lt;/center&gt; ===

;A. YÖNETİM 

;I. GENEL OLARAK 

{{madde|numara=352}}Ana ve baba, velayetleri devam ettiği sürece çocuğun mallarını yönetme hakkına sahip ve bununla yükümlüdürler; kural olarak hesap ve güvence vermezler.

Ana ve babanın yükümlülüklerini yerine getirmedikleri durumlarda hakim müdahale eder.

;II. EVLİLİK SONA ERİNCE 

{{madde|numara=353}}Evlilik sona erince velayet kendisinde kalan eş, hakime çocuğun malvarlığının dökümünü gösteren bir defter vermek ve bu malvarlığında veya yapılan yatırımlarda gerçekleşen önemli değişiklikleri bildirmek zorundadır.

;B. KULLANMA HAKKI 

{{madde|numara=354}}Ana ve baba, kusurları sebebiyle velayetleri kaldırılmadıkça, çocuğun mallarını kullanabilirler.

;C. GELİRLERİN SARFI 

{{madde|numara=355}}Ana ve baba, çocuk mallarının gelirlerini öncelikle çocuğun bakımı, yetiştirilmesi ve eğitimi için; hakkaniyete uyduğu ölçüde de aile ihtiyaçlarını karşılamak üzere sarfedebilirler.

Gelir fazlası, çocuk mallarına katılır.

;D. ÇOCUK MALLARININ KISMEN SARFI 

{{madde|numara=356}}Olağan ihtiyaçlar gerektirdiği ölçüde sermaye biçiminde ödemeler, tazminatlar ve benzeri edimler çocuğun bakımı için kısmen kullanılabilir.

Çocuğun bakımı, yetiştirilmesi ve eğitimi için zorunluluk varsa hakim, ana ve babaya belirlediği miktarlarda çocuğun diğer mallarına da başvurma yetkisini tanıyabilir.

;E. ÇOCUĞUN SERBEST MALLARI 

;I. KAZANDIRMALAR 

{{madde|numara=357}}Ana ve baba, faiz getiren yatırım veya tasarruf hesabı açılmak üzere ya da açıkça ana ve babanın kullanmaması koşuluyla çocuğa yapılan kazandırmaların gelirlerini kendi menfaatlerine sarfedemezler.

Kazandırmada bulunan kişi, kazandırma sırasında açıkça aksini öngörmedikçe, ana ve baba bunlar üzerinde yönetim hakkına sahiptir.

;II. SAKLI PAY 

{{madde|numara=358}}Ölüme bağlı tasarruf yoluyla çocuğun saklı payı ana ve babanın yönetimi dışında bırakılabilir.

Mirasbırakan yönetimi bir üçüncü kişiye bırakmışsa, tasarrufunda bu kişinin belirli zamanlarda sulh hakimine hesap vermesini öngörebilir.

;III. MESLEK VEYA SANAT İÇİN VERİLEN MAL VE KİŞİSEL KAZANÇ 

{{madde|numara=359}}Ana ve baba tarafından bir meslek veya sanat ile uğraşması için çocuğa kendi malından verilen kısmın veya kendi kişisel kazancının yönetimi ve bunlardan yararlanma hakkı çocuğa aittir.

Çocuğun evde ana ve babasıyla birlikte yaşaması halinde, ana ve baba ondan kendisinin bakımı için uygun bir katkıda bulunmasını isteyebilirler.

;F. ÇOCUK MALLARININ KORUNMASI 

;I. ÖNLEMLER 

{{madde|numara=360}}Ana ve baba, çocuğun mallarını yönetmekte her ne sebeple olursa olsun yeterince özen göstermezlerse hakim, malların korunması için uygun önlemleri alır.

Hakim, özellikle malların yönetimi konusunda talimat verebilir; belirli zamanlarda verilen bilgi ve hesabı yeterli görmezse, malların tevdi edilmesine veya güvence gösterilmesine karar verebilir.

;II. YÖNETİMİN ANA VE BABADAN ALINMASI 

{{madde|numara=361}}Çocuğun mallarının tehlikeye düşmesi başka bir şekilde önlenemiyorsa hakim, yönetimin bir kayyıma devredilmesine karar verebilir.

Çocuğun, yönetimi ana ve babaya ait olmayan malları tehlikeye düştüğünde hakim, aynı önlemlerin alınmasını kararlaştırabilir.

Çocuk mallarının gelirlerinin veya bu mallardan ayrılmış belirli miktarların kanuna uygun şekilde sarfedileceğinden kuşku duyulursa hakim, bunların da yönetimini bir kayyıma bırakabilir.

;G. YÖNETİMİN SONA ERMESİ 

;I. MALLARIN DEVRİ 

{{madde|numara=362}}Ana ve baba, velayetleri veya yönetim hakları sona erince, çocuğun mallarını, hesabıyla birlikte ergin çocuğa, vasisine veya kayyıma devrederler.

;II. ANA VE BABANIN SORUMLULUĞU 

{{madde|numara=363}}Ana ve baba, çocuk mallarının geri verilmesinde vekil gibi sorumludurlar.

Dürüstlük kuralına uygun olarak başkasına devrettikleri malların yerine sadece aldıkları karşılığı geri vermekle yükümlüdürler.

Kanuna uygun olarak çocuk veya aile için yaptıkları harcamalardan dolayı tazminatla yükümlü tutulmazlar.

== &lt;center&gt;İkinci Bölüm:&lt;br /&gt; Aile&lt;/center&gt; ==
=== &lt;center&gt;Birinci Ayırım:&lt;br /&gt; Nafaka Yükümlülüğü&lt;/center&gt; ===

;A. NAFAKA YÜKÜMLÜLERİ 

{{madde|numara=364}}Herkes, yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan üstsoyu ve altsoyu ile kardeşlerine nafaka vermekle yükümlüdür.

Kardeşlerin nafaka yükümlülükleri, refah içinde bulunmalarına bağlıdır.

Eş ile ana ve babanın bakım borçlarına ilişkin hükümler saklıdır.

;B. DAVA HAKKI 

{{madde|numara=365}}Nafaka davası, mirasçılıktaki sıra göz önünde tutularak açılır.

Dava, davacının geçinmesi için gerekli ve karşı tarafın mali gücüne uygun bir yardım isteminden ibarettir.

Nafakanın, yükümlülerin bir veya bir kaçından istenmesi hakkaniyete aykırıysa hakim, onların nafaka yükümlülüğünü azaltabilir veya kaldırabilir.

Dava, nafaka alacaklısına bakmakta olan resmi veya kamuya yararlı kurumlar tarafından da açılabilir.

Hakim, istem halinde, irat biçiminde ödenmesine karar verilen nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir.

Yetkili mahkeme, taraflardan birinin yerleşim yeri mahkemesidir.

;C. KORUNMAYA MUHTAÇ KİŞİLER 

{{madde|numara=366}}Korunmaya muhtaç kişilerin bakımı, bununla yükümlü kurumlar tarafından sağlanır. Bu kurumlar, yaptıkları masrafları nafaka yükümlüsü hısımlardan isteyebilirler.

=== &lt;center&gt;İkinci Ayırım:&lt;br /&gt; Ev Düzeni&lt;/center&gt; ===

;A. KOŞULLARI 

{{madde|numara=367}}Aile halinde yaşayan birden çok kimsenin oluşturduğu topluluğun kanuna, sözleşmeye veya örfe göre belirlenen bir ev başkanı varsa, evi yönetme yetkisi ona ait olur.

Evi yönetme yetkisi, kan veya kayın hısımlığı, işçilik, çıraklık veya benzeri sebeplerle ya da koruma ve gözetme ilişkisi içinde ev halkı olarak bir arada yaşayanların hepsini kapsar.
;B. HÜKÜMLERİ

;I. EV DÜZENİ VE GÖZETİM 

{{madde|numara=368}}Birlikte yaşayan kimseler evin düzenine tabidir. Bu düzenin kuruluşunda ev halkından her birinin yararı adil biçimde gözetilir.

Ev halkının her biri, özellikle öğrenimi, eğitimi, dini inançları, meslek ve sanatı için gerekli özgürlükten yararlanır.

Ev başkanı, birlikte yaşayanların evdeki eşyasını özenle korumak ve güvenlik altında bulundurmakla yükümlüdür.

;II. SORUMLULUK 

{{madde|numara=369}}Ev başkanı, ev halkından olan küçüğün, kısıtlının, akıl hastalığı veya akıl zayıflığı bulunan kişinin verdiği zarardan, alışılmış şekilde durum ve koşulların gerektirdiği dikkatle onu gözetim altında bulundurduğunu veya bu dikkat ve özeni gösterseydi dahi zararın meydana gelmesini engelleyemeyeceğini ispat etmedikçe sorumludur.

Ev başkanı, ev halkından akıl hastalığı veya akıl zayıflığı bulunanların kendilerini ya da başkalarını tehlikeye veya zarara düşürmemeleri için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür.

Zorunluluk halinde gerekli önlemlerin alınmasını yetkili makamdan ister.

;III. ALTSOYUN DENKLEŞTİRME ALACAĞI 

;1. KOŞULLARI 

{{madde|numara=370}}Ana ve baba veya büyük ana ve baba ile birlikte yaşayan ve emeklerini ya da gelirlerini aileye özgüleyen ergin altsoylar, buna karşılık uygun bir bedel isteyebilirler.

Uyuşmazlık halinde hakim, bedelin miktarı, güvence altına alınması ve ödeme şekli hakkında karar verir.

;2. İSTENMESİ 

{{madde|numara=371}}Altsoy, bu bedeli borçlunun ölümü halinde isteyebilir.

Alacaklı, bu alacağını borçlunun sağlığında, birlikte yaşamanın sona ermesi veya işletmenin el değiştirmesi, borçluya karşı icra takibi yapılması veya onun iflası hallerinde de isteyebilir.

Bu alacak zamanaşımına uğramaz. Fakat en geç borçlunun terekesinin taksimi anına kadar istenebilir.

=== &lt;center&gt;Üçüncü Ayırım:&lt;br /&gt; Aile Malları&lt;/center&gt; ===

;A. AİLE VAKFI 

{{madde|numara=372}}Aile bireylerinin eğitim ve öğrenimleri, donanım ve desteklenmeleri ve bunlara benzer amaçların gerektirdiği harcamaların yapılması için kişiler hukuku ve miras hukuku hükümleri uyarınca aile vakfı kurulabilir.

Bir malın veya hakkın başkalarına geçmemek üzere aynı soydan gelenlere kuşaktan kuşağa kalacak şekilde özgülenmesi yasaktır. Böyle bir özgülenme, vakıf kurma yoluyla da yapılamaz.

;B. AİLE MALLARI ORTAKLIĞI 

;I. OLUŞUMU

;1. KOŞULLARI 

{{madde|numara=373}}Hısımlar, kendilerine geçen mirasın tamamı veya bir bölümüyle ya da ortaya başka mallar koymak suretiyle aralarında bir aile malları ortaklığı kurabilirler.

;2. ŞEKİL 

{{madde|numara=374}}Aile malları ortaklığı sözleşmesinin resmi şekilde yapılması ve bütün ortakların veya temsilcilerinin imzalarını taşıması gerekir.

;II. SÜRE 

{{madde|numara=375}}Aile malları ortaklığı, belirli veya belirsiz süre için kurulabilir. Süre belirlenmediği takdirde ortaklardan her biri, altı ay önceden bildirmek koşuluyla ortaklıktan çıkabilir.

Bu bildirim, tarımsal işletme ile ilgili bir ortaklıkta, ancak ürünlerin yetiştiği yere göre olağan hasat mevsiminin sonu için geçerlidir.

;III. HÜKMÜ 

;1. ELBİRLİĞİ İLE İŞLETME 

{{madde|numara=376}}Aile malları ortaklığı, ortakları elbirliği ile iktisadi faaliyette bulunmak üzere birleştirir.

Aksi kararlaştırılmış olmadıkça, ortaklardan her biri eşit hakka sahiptir.

Ortaklar, ortaklık devam ettiği sürece paylarını isteyemeyecekleri gibi, bu payları üzerinde tasarruf işlemleri de yapamazlar.

;2. YÖNETİM VE TEMSİL 

;A. GENEL OLARAK 

{{madde|numara=377}}Aile malları ortaklığı, tüm ortakların elbirliği ile yönetilir.

Ortaklardan her biri, olağan yönetim işlerini diğer ortakların katılmasına gerek olmaksızın yapabilir.

;B. YÖNETİCİNİN YETKİSİ 

{{madde|numara=378}}Ortaklar, içlerinden birini ortaklığa yönetici olarak atayabilirler.

Yönetici, ortaklığı yönetir ve ortaklıkla ilgili işlemlerde onu temsil eder.

Ortaklığı kimin temsil edeceği ticaret siciline kaydedilmiş olmadıkça diğer ortakların temsil yetkisi bulunmadığı iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez.

;3. ORTAK MALLAR VE KİŞİSEL MALLAR 

{{madde|numara=379}}Ortaklar, ortaklığa giren malların elbirliği halinde malikidirler.

Ortaklar, ortaklığın borçlarından müteselsil olarak sorumludurlar.

Ortakların, ortaklık dışında bıraktıkları mallar ile aksi kararlaştırılmış olmadıkça, ortaklığın devamı sırasında miras yoluyla veya herhangi bir şekilde karşılıksız kazanma yoluyla edindikleri mallar, onların kişisel mallarıdır.

;IV. ORTAKLIĞIN SONA ERMESİ 

;1. SEBEPLERİ 

{{madde|numara=380}}Aşağıdaki hallerde ortaklık sona erer:

1. Bütün ortakların anlaşması veya feshin bildirilmesiyle,

2. Ortaklık süresi açıkça veya örtülü olarak uzatılmadığı takdirde sürenin bitmesiyle,

3. Ortaklardan birinin payının haczedilmesi ve satışının istenmesiyle,

4. Ortaklardan birinin iflasıyla,

5. Ortaklardan birinin haklı sebebe dayanan istemiyle.

;2. FESİH BİLDİRİMİ, ÖDEMEDEN ACİZ, EVLENME 

{{madde|numara=381}}Ortaklardan biri feshi bildirir veya iflas ederse ya da bir ortağın haczedilmiş payının satışı istenirse, öteki ortaklar, ayrılan ortağın veya alacaklılarının haklarını ödeyerek ortaklığı kendi aralarında sürdürebilirler.

Evlenen ortak, fesih bildirimine gerek olmaksızın ortaklıktaki hakkının kendisine ödenmesini isteyebilir.

;3. ÖLÜM 

{{madde|numara=382}}Ortaklardan birinin ölümü halinde onun ortaklığa dahil olmayan mirasçıları, ancak ölen ortağa düşen payın karşılığının kendilerine ödenmesini isteyebilirler.

Ölen ortak mirasçı olarak altsoyunu bırakmışsa, bunlar öbür ortakların rızası ile onun yerine ortaklığa girebilirler.

;4. PAYLAŞMA KURALLARI 

{{madde|numara=383}}Ortaklık mallarının paylaşılması veya ayrılan ortağın payının hesaplanması, ortaklık mallarının paylaşma veya ayrılma zamanındaki değerine ve durumuna göre yapılır.

Paylaşma ve hesaplaşma uygun olmayan bir zamanda istenemez.

;V. KAZANÇ PAYLI AİLE MALLARI ORTAKLIĞI 

;1. KONUSU 

{{madde|numara=384}}Ortaklar, aralarında yapacakları sözleşmeyle, yıllık kazançtan kendilerine belli bir pay verilmesi kaydıyla ortaklığın temsilini ve ortaklığın mallarının işletilmesini içlerinden birine bırakabilirler.

Bu pay, anlaşmayla belirlenmemişse, ortaklık mallarının uygun derecede uzun bir dönemdeki kazancın ortalama miktarı ile işleten ortağın çalışması ve yaptığı harcama göz önünde tutularak adil bir biçimde belirlenir.

;2. ÖZEL SONA ERDİRME SEBEPLERİ 

{{madde|numara=385}}İşletme ve temsili üzerine alan ortak, malları gereği gibi işletmediği veya yükümlülüklerini yerine getirmediği takdirde, ortakların ortaklığın feshini isteme hakları vardır.

Ortaklardan birinin, haklı sebeplere dayanarak istemde bulunması üzerine hakim, mirastaki paylaşma kurallarını göz önünde bulundurarak, bu ortağın işletme ve temsili üzerine alan ortakla birlikte yönetime ve ortaklık mallarından yararlanmaya katılmasına karar verebilir.

Ortakların elbirliği ile işlettikleri ortaklığa ilişkin kurallar, kazanç paylı aile malları ortaklığında da uygulanır.

;C. AİLE YURDU 

;I. GENEL OLARAK 

{{madde|numara=386}}Konutlar, tarıma veya sanayiye elverişli taşınmazlar, eklentileriyle birlikte aile yurdu haline getirilebilir.

;II. KURULMASI 

;1. KOŞULLARI 

{{madde|numara=387}}Aile yurdu haline getirilecek taşınmazların büyüklüğü, üzerindeki rehin haklarına ve malikin diğer mallarına bakılmaksızın, bir ailenin normal geçimine ve barınmasına yetecek ölçüden fazla olamaz.

Mahkemece haklı sebeplere dayanılarak geçici bir istisna kabul edilmiş olmadıkça malikin, taşınmazı veya üzerindeki tesisi kendisinin işletmesi ya da konutta oturması zorunludur.

;2. USUL VE ŞEKİL 

;A. İLAN 

{{madde|numara=388}}Alacaklılar ve aile yurdu kurulması yüzünden haklarının zedelenmesi ihtimali bulunan kişiler, kuruluştan önce mahkemece yapılan ilanla itirazlarını iki ay içinde bildirmeye çağrılırlar.

Durum, alacakları taşınmaz rehniyle güvenceye bağlanmış olanlara ve hacizli alacaklılara ayrıca bildirilir.

;B. ÜÇÜNCÜ KİŞİLERİN HAKLARININ KORUNMASI 

{{madde|numara=389}}Aile yurdu haline getirilecek taşınmazda yurt olabilmesi için gerekli koşullar bulunur ve yurdun kurulmasına üçüncü kişiler itiraz etmez veya itirazın haksız olduğu anlaşılırsa, mahkeme kuruluşa izin verir.

Süresi içinde itiraz eden alacaklıların ilgilerinin kesildiği ispat edilmedikçe veya taşınmaz üzerinde bulunan rehin ve hacizler kaldırılmadıkça, aile yurdu kurulmasına izin verilemez. Borç, itiraz eden veya rehinli alacaklı lehine vadeye bağlı olsa bile, aile yurdu kurmak isteyen borçlu hemen ödemede bulunabilir.

;C. TAPU KÜTÜĞÜNE ŞERH VERİLMESİ 

{{madde|numara=390}}Bir taşınmazın aile yurdu haline getirilmesi, ancak izne ilişkin mahkeme kararının o taşınmazın tapu kütüğüne şerh verilmesiyle mümkün olur; bu husus mahkemece ilan edilir.

;III. SONUÇLARI 

;1. TASARRUF HAKKININ SINIRLANMASI 

{{madde|numara=391}}Aile yurdu haline getirilen taşınmazlar devrolunamaz, rehnedilemez ve kiraya verilemez.

Aile yurdu ve eklentileri hakkında, mahkeme eliyle yönetim hali saklı kalmak kaydıyla, cebri icra yoluna başvurulamaz.

;2. KAN HISIMLARININ AİLE YURDUNA ALINMASI 

{{madde|numara=392}}Malikin, yoksulluğu sebebiyle aile yurduna alınmaya muhtaç bulunan ve kabullerine engel olacak durumları olmayan üstsoyunu, altsoyunu ve kardeşlerini yurda kabul etmesine mahkemece karar verilebilir.

;3. MALİKİN ÖDEMEDE ACZE DÜŞMESİ 

{{madde|numara=393}}Malik borçlarını ödemede acze düşerse, aile yurdunu yönetmek üzere mahkemece bir yönetici atanır.

Yönetici, yurdu amacına ve alacaklıların menfaatlerine uygun biçimde yönetir.

Alacaklılar, haklarını aciz belgelerindeki tarih ve iflastaki sıraya göre alırlar.

;IV. SONA ERMESİ 

;1. MALİKİN ÖLÜMÜ HALİNDE 

{{madde|numara=394}}Malikin ölümünden sonra aile yurdunun devam edebilmesi, taşınmazın mirasçılara yurt olarak geçmesine ilişkin bir ölüme bağlı tasarrufun yapılmış olmasına bağlıdır.

Böyle bir tasarruf yoksa, malik ölünce tapu kütüğündeki yurda ilişkin şerh silinir.

;2. MALİKİN SAĞLIĞINDA 

{{madde|numara=395}}Malik sağlığında yurda son verebilir.

Bunun için malik, tapu kütüğündeki kaydı sildirmek üzere bir dilekçeyle mahkemeye başvurur; bu istem mahkemece ilan olunur.

İlan tarihinden başlayarak iki ay içinde bir itiraz yapılmaz veya yapılan itirazın haksızlığı anlaşılırsa, mahkeme kütükteki kaydın silinmesine izin verir.

----

{{kaynakça}} 

[[Kategori:Alt sayfalar]]</text>
      <sha1>6z183xq10mjc9l4v41itet2f5aco1cr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kişi:Âşık Necef Daşkentli</title>
    <ns>100</ns>
    <id>46103</id>
    <revision>
      <id>175466</id>
      <timestamp>2026-10-24T15:46:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Araz Yaquboglu</username>
        <id>9784</id>
      </contributor>
      <comment>Yeni sayfa: {{Kişi  |ismi             = Necef  |soyismi          =   |doğumyılı        = 1867  |ölümyılı         = 1919  |soyismi başharfi = N  |yaşadığı tarih   =  |açıklamalar      =   |resim            =  |vikipedi_bağlantısı =  |vikisöz_bağlantısı  =  |commons_bağlantısı  = }}  == Şiirleri == * [[Ağlasın]] * [[Yetir]]  == Hakkında yazılanlar ==  {{Otorite kontrolü}}</comment>
      <origin>175466</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="391" sha1="606eot2w999jh0ymbhb0q5hxb6du4ee" xml:space="preserve">{{Kişi
 |ismi             = Necef
 |soyismi          = 
 |doğumyılı        = 1867
 |ölümyılı         = 1919
 |soyismi başharfi = N
 |yaşadığı tarih   =
 |açıklamalar      = 
 |resim            =
 |vikipedi_bağlantısı =
 |vikisöz_bağlantısı  =
 |commons_bağlantısı  =
}}

== Şiirleri ==
* [[Ağlasın]]
* [[Yetir]]

== Hakkında yazılanlar ==

{{Otorite kontrolü}}</text>
      <sha1>606eot2w999jh0ymbhb0q5hxb6du4ee</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>175468</id>
      <parentid>175466</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T16:03:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Araz Yaquboglu</username>
        <id>9784</id>
      </contributor>
      <origin>175468</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="584" sha1="bljvts9cnieq6nuatlethgwk6mwqe48" xml:space="preserve">{{Kişi
 |ismi             = Necef
 |soyismi          = 
 |doğumyılı        = 1867
 |ölümyılı         = 1919
 |soyismi başharfi = N
 |yaşadığı tarih   =
 |açıklamalar      = 
 |resim            =
 |vikipedi_bağlantısı = 
 |vikisöz_bağlantısı  = 
 |commons_bağlantısı  = 
}}

== Şiirleri ==
* [[Ağlasın]]
* [[Yetir]]

== Hakkında yazılanlar ==

{{Otorite kontrolü}}

[[Kategori:1919'de ölenler]]
[[Kategori:Azeri halk ozanları]]
[[Kategori:Erkekler]]
[[Kategori:Erken Modern Çağ'da kişiler]]
[[Kategori:1867'de doğanlar]]
[[Kategori:Azeri yazarlar]]</text>
      <sha1>bljvts9cnieq6nuatlethgwk6mwqe48</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>175469</id>
      <parentid>175468</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T16:04:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Araz Yaquboglu</username>
        <id>9784</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Kategori:1919'de ölenler]] kaldırıldı; [[Kategori:1919'da ölenler]] eklendi ([[VK:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>175469</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="584" sha1="4trbm5loxzbvc7epua624zqbd5a7syq" xml:space="preserve">{{Kişi
 |ismi             = Necef
 |soyismi          = 
 |doğumyılı        = 1867
 |ölümyılı         = 1919
 |soyismi başharfi = N
 |yaşadığı tarih   =
 |açıklamalar      = 
 |resim            =
 |vikipedi_bağlantısı = 
 |vikisöz_bağlantısı  = 
 |commons_bağlantısı  = 
}}

== Şiirleri ==
* [[Ağlasın]]
* [[Yetir]]

== Hakkında yazılanlar ==

{{Otorite kontrolü}}

[[Kategori:1919'da ölenler]]
[[Kategori:Azeri halk ozanları]]
[[Kategori:Erkekler]]
[[Kategori:Erken Modern Çağ'da kişiler]]
[[Kategori:1867'de doğanlar]]
[[Kategori:Azeri yazarlar]]</text>
      <sha1>4trbm5loxzbvc7epua624zqbd5a7syq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>175470</id>
      <parentid>175469</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T16:05:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Araz Yaquboglu</username>
        <id>9784</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Kategori:1867'de doğanlar]] kaldırıldı; [[Kategori:1867 doğumlular]] eklendi ([[VK:HOTCAT|HotCat]])</comment>
      <origin>175470</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="583" sha1="p4f69l6oq0qyloizri6yl322w9n4s3u" xml:space="preserve">{{Kişi
 |ismi             = Necef
 |soyismi          = 
 |doğumyılı        = 1867
 |ölümyılı         = 1919
 |soyismi başharfi = N
 |yaşadığı tarih   =
 |açıklamalar      = 
 |resim            =
 |vikipedi_bağlantısı = 
 |vikisöz_bağlantısı  = 
 |commons_bağlantısı  = 
}}

== Şiirleri ==
* [[Ağlasın]]
* [[Yetir]]

== Hakkında yazılanlar ==

{{Otorite kontrolü}}

[[Kategori:1919'da ölenler]]
[[Kategori:Azeri halk ozanları]]
[[Kategori:Erkekler]]
[[Kategori:Erken Modern Çağ'da kişiler]]
[[Kategori:1867 doğumlular]]
[[Kategori:Azeri yazarlar]]</text>
      <sha1>p4f69l6oq0qyloizri6yl322w9n4s3u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ağlasın</title>
    <ns>0</ns>
    <id>46104</id>
    <revision>
      <id>175467</id>
      <timestamp>2026-10-24T15:58:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Araz Yaquboglu</username>
        <id>9784</id>
      </contributor>
      <comment>Yeni sayfa: Keble Rahim, sen Esed'e söyle, Bir benim halimi sorsun, ağlasın. Eller meclisinde, dostlar yanında, Arada bir yadına düşsün, ağlasın.  Felek kış eyledi güllü yazımı, Duyanın ağlar hoş avazımı. Sinesi sedefli telli sazımı, Eles'e söyleyin çalsın, ağlasın.  Görünür uzaktan Daşkent yaylağı, Mescitli, Tahtayurt, Kıble pınarı. Ağmangan, Narkeçen, Keyti'nin dağı Yıllar boyu viran kalsın, ağlasın.  Kendim yakındayım, gönlüm uzakta, Felek...</comment>
      <origin>175467</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="747" sha1="tv3u877ouufdsqyasqu70noj3ww178a" xml:space="preserve">Keble Rahim, sen Esed'e söyle,
Bir benim halimi sorsun, ağlasın.
Eller meclisinde, dostlar yanında,
Arada bir yadına düşsün, ağlasın.

Felek kış eyledi güllü yazımı,
Duyanın ağlar hoş avazımı.
Sinesi sedefli telli sazımı,
Eles'e söyleyin çalsın, ağlasın.

Görünür uzaktan Daşkent yaylağı,
Mescitli, Tahtayurt, Kıble pınarı.
Ağmangan, Narkeçen, Keyti'nin dağı
Yıllar boyu viran kalsın, ağlasın.

Kendim yakındayım, gönlüm uzakta,
Felek beni muratsız koydu bu vakitte.
Gence'de, Şemkir'de, Tovuz, Kazak'ta
Yaralı &quot;Dilgamı&quot; çalsın, ağlasın.

Köhln at sırtında gezdiğim dağlar,
Dumana, sise göğüs gerdiğim dağlar,
Necef'im, elimi çektiğim dağlar
Beni elden haber alsın, ağlasın.</text>
      <sha1>tv3u877ouufdsqyasqu70noj3ww178a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>175480</id>
      <parentid>175467</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T16:31:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Araz Yaquboglu</username>
        <id>9784</id>
      </contributor>
      <origin>175480</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1094" sha1="l7z61m8o5hm6qrmva6zu3zzfwb80bix" xml:space="preserve">{{eser başlığı
| önceki      =
| sonraki     =
| başlık      = Ağlasın
| bölüm       = 
| eser sahibi = Âşık Necef Daşkentli
| çevirmen    = Araz Yaquboğlu
| notlar      = Azerice aslından Türkçeye [[Kullanıcı:Araz Yaquboglu|Araz Yaquboglu]] tarafından çevrilmiştir.
}}
&lt;poem&gt;
Keble Rahim, sen Esed'e söylersin,
Bir benim halimi sorsun, ağlasın.
Eller meclisinde, dostlar yanında,
Arada bir yadına düşsün, ağlasın.

Felek kış eyledi güllü yazımı,
Duyanlar ağlar hoş avazımı.
Sinesi sedefli telli sazımı,
Eles'e söylersin çalsın, ağlasın.

Görünür uzaktan Daşkent yaylağı,
Mescitli, Tahtayurt, Kıble pınarı.
Ağmangan, Narkeçen, Keyti'nin dağı
Yıllar boyu viran kalsın, ağlasın.

Kendim yakındayım, gönlüm uzakta,
Felek beni muratsız koydu bu vakitte.
Gence'de, Şemkir'de, Tovuz, Kazak'ta
Yaralı &quot;Dilgamı&quot; çalsın, ağlasın.

Köhlen at sırtında gezdiğim dağlar,
Dumana, sise göğüs gerdiğim dağlar,
Necef'im, elimi çektiğim dağlar
Beni elden haber alsın, ağlasın.
&lt;/poem&gt;

[[Kategori:Azerice şiirler]]</text>
      <sha1>l7z61m8o5hm6qrmva6zu3zzfwb80bix</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>175493</id>
      <parentid>175480</parentid>
      <timestamp>2026-10-25T11:21:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Prætor</username>
        <id>24168</id>
      </contributor>
      <comment>eserin kaynak ve telif bilgilerinin girilmesi gerekmekte. bilgi: [[K:Araz Yaquboglu]]</comment>
      <origin>175493</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1133" sha1="6nhjymgp2zikk2qgpzcwi4hhw0jx5nc" xml:space="preserve">{{eser başlığı
| önceki      =
| sonraki     =
| başlık      = Ağlasın
| bölüm       = 
| eser sahibi = Âşık Necef Daşkentli
| bağsızçevirmen    = Araz Yaquboğlu
| notlar      = Azerice aslından Türkçeye [[Kullanıcı:Araz Yaquboglu|Araz Yaquboglu]] tarafından çevrilmiştir.
}}
&lt;poem&gt;
Keble Rahim, sen Esed'e söylersin,
Bir benim halimi sorsun, ağlasın.
Eller meclisinde, dostlar yanında,
Arada bir yadına düşsün, ağlasın.

Felek kış eyledi güllü yazımı,
Duyanlar ağlar hoş avazımı.
Sinesi sedefli telli sazımı,
Eles'e söylersin çalsın, ağlasın.

Görünür uzaktan Daşkent yaylağı,
Mescitli, Tahtayurt, Kıble pınarı.
Ağmangan, Narkeçen, Keyti'nin dağı
Yıllar boyu viran kalsın, ağlasın.

Kendim yakındayım, gönlüm uzakta,
Felek beni muratsız koydu bu vakitte.
Gence'de, Şemkir'de, Tovuz, Kazak'ta
Yaralı &quot;Dilgamı&quot; çalsın, ağlasın.

Köhlen at sırtında gezdiğim dağlar,
Dumana, sise göğüs gerdiğim dağlar,
Necef'im, elimi çektiğim dağlar
Beni elden haber alsın, ağlasın.
&lt;/poem&gt;

{{eser son |kaynak= |telif=}}

[[Kategori:Azerice şiirler]]</text>
      <sha1>6nhjymgp2zikk2qgpzcwi4hhw0jx5nc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategori:1867 doğumlular</title>
    <ns>14</ns>
    <id>46105</id>
    <revision>
      <id>175471</id>
      <timestamp>2026-10-24T16:06:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Araz Yaquboglu</username>
        <id>9784</id>
      </contributor>
      <comment>Yeni sayfa: [[Kategori:1867'de başlangıçlar]] [[Kategori:1860'larda doğanlar]] [[Kategori:Yıla göre doğanlar]]</comment>
      <origin>175471</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="105" sha1="jq94aq8yg2vuh5b5t9x8wz9jda20za2" xml:space="preserve">[[Kategori:1867'de başlangıçlar]]
[[Kategori:1860'larda doğanlar]]
[[Kategori:Yıla göre doğanlar]]</text>
      <sha1>jq94aq8yg2vuh5b5t9x8wz9jda20za2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategori:1919'da ölenler</title>
    <ns>14</ns>
    <id>46106</id>
    <revision>
      <id>175473</id>
      <timestamp>2026-10-24T16:11:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Araz Yaquboglu</username>
        <id>9784</id>
      </contributor>
      <comment>Yeni sayfa: [[Kategori:1919'da sonlar]] [[Kategori:1910'larda ölenler]] [[Kategori:Yıla göre ölenler]]</comment>
      <origin>175473</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="94" sha1="c9aba9qmlmwm4zauz3lyradnn1kq72o" xml:space="preserve">[[Kategori:1919'da sonlar]]
[[Kategori:1910'larda ölenler]]
[[Kategori:Yıla göre ölenler]]</text>
      <sha1>c9aba9qmlmwm4zauz3lyradnn1kq72o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategori:1820'lerde doğanlar</title>
    <ns>14</ns>
    <id>46107</id>
    <revision>
      <id>175479</id>
      <timestamp>2026-10-24T16:20:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Araz Yaquboglu</username>
        <id>9784</id>
      </contributor>
      <comment>Yeni sayfa: [[Kategori:1820'lerde başlangıçlar]] [[Kategori:19. yüzyılda doğanlar]] [[Kategori:Onyıla göre doğanlar]]</comment>
      <origin>175479</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="114" sha1="rloley05174riwimlg0cxyb6n8jc784" xml:space="preserve">[[Kategori:1820'lerde başlangıçlar]]
[[Kategori:19. yüzyılda doğanlar]]
[[Kategori:Onyıla göre doğanlar]]</text>
      <sha1>rloley05174riwimlg0cxyb6n8jc784</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategori:Yıla göre ölenler</title>
    <ns>14</ns>
    <id>46108</id>
    <revision>
      <id>175481</id>
      <timestamp>2026-10-24T16:38:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Araz Yaquboglu</username>
        <id>9784</id>
      </contributor>
      <comment>Yeni sayfa: [[Kategori:Döneme göre ölenler]] [[Kategori:Yıla göre sonlar]] [[Kategori:Yıla göre kişiler]]</comment>
      <origin>175481</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="101" sha1="0uq85xe40jglf5h6b3i6jyolcivza8p" xml:space="preserve">[[Kategori:Döneme göre ölenler]]
[[Kategori:Yıla göre sonlar]]
[[Kategori:Yıla göre kişiler]]</text>
      <sha1>0uq85xe40jglf5h6b3i6jyolcivza8p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategori:Binyıla göre kişiler</title>
    <ns>14</ns>
    <id>46109</id>
    <revision>
      <id>175491</id>
      <timestamp>2026-10-24T16:49:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Araz Yaquboglu</username>
        <id>9784</id>
      </contributor>
      <comment>Yeni sayfa: [[Kategori:Döneme göre kişiler]] [[Kategori:Binyıla göre kategoriler]]</comment>
      <origin>175491</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="75" sha1="rr8jku4c35ana4vhzbcjt5rba5nm2bh" xml:space="preserve">[[Kategori:Döneme göre kişiler]]
[[Kategori:Binyıla göre kategoriler]]</text>
      <sha1>rr8jku4c35ana4vhzbcjt5rba5nm2bh</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>