Vikikaynak trwikisource https://tr.wikisource.org/wiki/Anasayfa MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter Ortam Özel Tartışma Kullanıcı Kullanıcı mesaj Vikikaynak Vikikaynak tartışma Dosya Dosya tartışma MediaWiki MediaWiki tartışma Şablon Şablon tartışma Yardım Yardım tartışma Kategori Kategori tartışma Kişi Kişi tartışma Portal Portal tartışma Sayfa Sayfa tartışma Dizin Dizin tartışma TimedText TimedText talk Modül Modül tartışma Event Event talk 4 26348 175507 175420 2026-10-25T21:40:26Z YBot 13050 Güncelleme 175507 wikitext text/x-wiki {{/begin}} <center> {| class="wikitable" ! # ! Kullanıcı ! Değişiklik sayısı ! Kullanıcı grupları |- | 1 | [[Kullanıcı:Mümtaz|Mümtaz]] | align="center" | 32.647 | hizmetli |- | 2 | [[Kullanıcı:Justinianus|Justinianus]] | align="center" | 10.871 | |- | 3 | [[Kullanıcı:Kibele|Kibele]] | align="center" | 9.180 | geri döndürücü |- | 4 | [[Kullanıcı:Nosferatü|Nosferatü]] | align="center" | 6.939 | |- | 5 | [[Kullanıcı:Victor Trevor|Victor Trevor]] | align="center" | 4.472 | |- | 6 | [[Kullanıcı:Samizambak|Samizambak]] | align="center" | 4.220 | |- | 7 | [[Kullanıcı:Tarih|Tarih]] | align="center" | 2.974 | |- | 8 | [[Kullanıcı:Seksen iki yüz kırk beş|Seksen iki yüz kırk beş]] | align="center" | 2.938 | |- | 9 | [[Kullanıcı:𐰇𐱅𐰚𐰤|𐰇𐱅𐰚𐰤]] | align="center" | 2.803 | |- | 10 | [[Kullanıcı:Iskenderbalas|Iskenderbalas]] | align="center" | 2.670 | |- | 11 | [[Kullanıcı:Egemensen|Egemensen]] | align="center" | 2.553 | |- | 12 | [[Kullanıcı:Vikiolog|Vikiolog]] | align="center" | 2.278 | |- | 13 | [[Kullanıcı:Absar|Absar]] | align="center" | 1.838 | |- | 14 | [[Kullanıcı:Suelnur|Suelnur]] | align="center" | 1.737 | |- | 15 | [[Kullanıcı:Ahmet Turhan|Ahmet Turhan]] | align="center" | 1.561 | |- | 16 | [[Kullanıcı:Selahattin ilhan|Selahattin ilhan]] | align="center" | 1.480 | |- | 17 | [[Kullanıcı:Kutsalyolcusu|Kutsalyolcusu]] | align="center" | 1.278 | |- | 18 | [[Kullanıcı:Kurmanbek|Kurmanbek]] | align="center" | 1.075 | |- | 19 | [[Kullanıcı:Pinar|Pinar]] | align="center" | 1.034 | |- | 20 | [[Kullanıcı:Felecita|Felecita]] | align="center" | 940 | |- | 21 | [[Kullanıcı:Araz Yaquboglu|Araz Yaquboglu]] | align="center" | 893 | |- | 22 | [[Kullanıcı:Sabri76|Sabri76]] | align="center" | 883 | |- | 23 | [[Kullanıcı:Elvorix|Elvorix]] | align="center" | 857 | |- | 24 | [[Kullanıcı:Maderibeyza|Maderibeyza]] | align="center" | 758 | |- | 25 | [[Kullanıcı:3210|3210]] | align="center" | 721 | |- | 26 | [[Kullanıcı:Aybeg|Aybeg]] | align="center" | 595 | |- | 27 | [[Kullanıcı:ToprakM|ToprakM]] | align="center" | 578 | |- | 28 | [[Kullanıcı:Osmanlı98|Osmanlı98]] | align="center" | 564 | |- | 29 | [[Kullanıcı:Srhat|Srhat]] | align="center" | 553 | |- | 30 | [[Kullanıcı:Mereyü|Mereyü]] | align="center" | 547 | |- | 31 | [[Kullanıcı:Dr.Suskun|Dr.Suskun]] | align="center" | 512 | |- | 32 | [[Kullanıcı:Yeni hesap|Yeni hesap]] | align="center" | 482 | |- | 33 | [[Kullanıcı:Oğuzhan|Oğuzhan]] | align="center" | 478 | |- | 34 | [[Kullanıcı:Kadı|Kadı]] | align="center" | 442 | geri döndürücü |- | 35 | [[Kullanıcı:Etrüsk~trwikisource|Etrüsk~trwikisource]] | align="center" | 437 | |- | 36 | [[Kullanıcı:Fuzûlî~trwikisource|Fuzûlî~trwikisource]] | align="center" | 427 | |- | 37 | [[Kullanıcı:Bizim Kafkasya|Bizim Kafkasya]] | align="center" | 427 | |- | 38 | [[Kullanıcı:Rateslines~trwikisource|Rateslines~trwikisource]] | align="center" | 418 | |- | 39 | [[Kullanıcı:Hasan Sami|Hasan Sami]] | align="center" | 407 | |- | 40 | [[Kullanıcı:Pathoschild|Pathoschild]] | align="center" | 390 | |- | 41 | [[Kullanıcı:Pinarsan83|Pinarsan83]] | align="center" | 384 | |- | 42 | [[Kullanıcı:Reality006|Reality006]] | align="center" | 338 | |- | 43 | [[Kullanıcı:Aksoy61|Aksoy61]] | align="center" | 327 | |- | 44 | [[Kullanıcı:Vito Genovese|Vito Genovese]] | align="center" | 317 | |- | 45 | [[Kullanıcı:Homonihilis|Homonihilis]] | align="center" | 306 | |- | 46 | [[Kullanıcı:Cekli829|Cekli829]] | align="center" | 301 | |- | 47 | [[Kullanıcı:Ömer faruk çakmak|Ömer faruk çakmak]] | align="center" | 296 | |- | 48 | [[Kullanıcı:Magurale|Magurale]] | align="center" | 295 | |- | 49 | [[Kullanıcı:Uncitoyen|Uncitoyen]] | align="center" | 284 | |- | 50 | [[Kullanıcı:2004onuralp|2004onuralp]] | align="center" | 282 | |- | 51 | [[Kullanıcı:Mustafahoca|Mustafahoca]] | align="center" | 252 | |- | 52 | [[Kullanıcı:Mustafa MVC|Mustafa MVC]] | align="center" | 248 | |- | 53 | [[Kullanıcı:Evrifaessa|Evrifaessa]] | align="center" | 246 | |- | 54 | [[Kullanıcı:Ali Karacan~trwikisource|Ali Karacan~trwikisource]] | align="center" | 240 | |- | 55 | [[Kullanıcı:Oğuz256~trwikisource|Oğuz256~trwikisource]] | align="center" | 236 | |- | 56 | [[Kullanıcı:Koraman~trwikisource|Koraman~trwikisource]] | align="center" | 224 | |- | 57 | [[Kullanıcı:Takabeg|Takabeg]] | align="center" | 221 | |- | 58 | [[Kullanıcı:Demirci74|Demirci74]] | align="center" | 218 | |- | 59 | [[Kullanıcı:YG1|YG1]] | align="center" | 218 | |- | 60 | [[Kullanıcı:Gökhan~trwikisource|Gökhan~trwikisource]] | align="center" | 215 | |- | 61 | [[Kullanıcı:Zohak|Zohak]] | align="center" | 206 | |- | 62 | [[Kullanıcı:Gülşah|Gülşah]] | align="center" | 192 | |- | 63 | [[Kullanıcı:Ugur Basak|Ugur Basak]] | align="center" | 191 | |- | 64 | [[Kullanıcı:NKOzi|NKOzi]] | align="center" | 187 | |- | 65 | [[Kullanıcı:Meryem Yazıcı|Meryem Yazıcı]] | align="center" | 185 | |- | 66 | [[Kullanıcı:Harosman|Harosman]] | align="center" | 185 | |- | 67 | [[Kullanıcı:Saltinbas|Saltinbas]] | align="center" | 183 | |- | 68 | [[Kullanıcı:Alikıroğlu6163|Alikıroğlu6163]] | align="center" | 183 | |- | 69 | [[Kullanıcı:Khodemhuck|Khodemhuck]] | align="center" | 182 | |- | 70 | [[Kullanıcı:Samsen|Samsen]] | align="center" | 176 | |- | 71 | [[Kullanıcı:Noyder~trwikisource|Noyder~trwikisource]] | align="center" | 174 | |- | 72 | [[Kullanıcı:Mezireli61|Mezireli61]] | align="center" | 172 | |- | 73 | [[Kullanıcı:Ahmetaslan~trwikisource|Ahmetaslan~trwikisource]] | align="center" | 172 | |- | 74 | [[Kullanıcı:İsmetaydin~trwikisource|İsmetaydin~trwikisource]] | align="center" | 168 | |- | 75 | [[Kullanıcı:Viki|Viki]] | align="center" | 166 | |- | 76 | [[Kullanıcı:Kuzeyli Adam|Kuzeyli Adam]] | align="center" | 163 | |- | 77 | [[Kullanıcı:Alikıroğlu|Alikıroğlu]] | align="center" | 161 | |- | 78 | [[Kullanıcı:HakanIST|HakanIST]] | align="center" | 161 | |- | 79 | [[Kullanıcı:Asayimusa19|Asayimusa19]] | align="center" | 150 | |- | 80 | [[Kullanıcı:St. Doggo|St. Doggo]] | align="center" | 149 | |- | 81 | [[Kullanıcı:Prætor|Prætor]] | align="center" | 141 | |- | 82 | [[Kullanıcı:Hazan|Hazan]] | align="center" | 138 | |- | 83 | [[Kullanıcı:Can Kedi|Can Kedi]] | align="center" | 137 | |- | 84 | [[Kullanıcı:AhmetÇavuş|AhmetÇavuş]] | align="center" | 121 | |- | 85 | [[Kullanıcı:PrimZiya|PrimZiya]] | align="center" | 121 | |- | 86 | [[Kullanıcı:Recep64|Recep64]] | align="center" | 117 | |- | 87 | [[Kullanıcı:Kotzaztzikli|Kotzaztzikli]] | align="center" | 116 | |- | 88 | [[Kullanıcı:Kuzey 75|Kuzey 75]] | align="center" | 110 | |- | 89 | [[Kullanıcı:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] | align="center" | 103 | |- | 90 | [[Kullanıcı:Oyhan Hasan Bıldırki|Oyhan Hasan Bıldırki]] | align="center" | 102 | |- | 91 | [[Kullanıcı:Neslihan Bilgili|Neslihan Bilgili]] | align="center" | 101 | |- | 92 | [[Kullanıcı:SessizZurna|SessizZurna]] | align="center" | 99 | |- | 93 | [[Kullanıcı:Vikiyazar|Vikiyazar]] | align="center" | 96 | |- | 94 | [[Kullanıcı:Kübra uzuntaş|Kübra uzuntaş]] | align="center" | 95 | |- | 95 | [[Kullanıcı:Rornaof|Rornaof]] | align="center" | 92 | |- | 96 | [[Kullanıcı:Özlem malkoç|Özlem malkoç]] | align="center" | 90 | |- | 97 | [[Kullanıcı:Burak Kara|Burak Kara]] | align="center" | 85 | |- | 98 | [[Kullanıcı:Alpfa|Alpfa]] | align="center" | 77 | |- | 99 | [[Kullanıcı:Dilekisildar|Dilekisildar]] | align="center" | 76 | |- | 100 | [[Kullanıcı:EVula|EVula]] | align="center" | 76 | |} </center> mhaza45dcc3zu4jf00lttccnxch3s3p 0 46099 175496 175495 2026-10-25T11:59:40Z Prætor 24168 /* Yedinci Ayırım: Çocuk Malları */ 175496 wikitext text/x-wiki {{çalışma var}} {{eser başlığı|başlık=Türk Medeni Kanunu|bölüm='''[[4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu/İkinci Kitap: Aile Hukuku|İkinci Kitap<br />Aile Hukuku]]'''<br />İkinci Kısım<br />Hısımlık|önceki=[[4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu/İkinci Kitap: Aile Hukuku/Birinci Kısım: Evlilik Hukuku|Türk Medeni Kanunu<br />İkinci Kitap<br />Birinci Kısım<br />Evlilik Hukuku]]|sonraki=[[4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu/İkinci Kitap: Aile Hukuku/Üçüncü Kısım: Vesayet|Türk Medeni Kanunu<br />İkinci Kitap<br />Üçüncü Kısım<br />Vesayet]]|esersahibi=|notlar=}} == <center>Birinci Bölüm:<br /> Soybağının Kurulması</center> == === <center>Birinci Ayırım:<br /> Genel Hükümler</center> === ;A. Genel olarak soybağının kurulması {{madde|numara=282}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuk ile ana arasında soybağı doğumla kurulur.}} {{fıkra|numara=2|metin=Çocuk ile baba arasında soybağı, ana ile evlilik, tanıma veya hakim hükmüyle kurulur.}} {{fıkra|numara=3|metin=Soybağı ayrıca evlat edinme yoluyla da kurulur.}} ;B. Davada yetki ve yargılama usulü ;I. Yetki {{madde|numara=283}} {{fıkra|numara=1|metin=Soybağına ilişkin davalar, taraflardan birinin dava veya doğum sırasındaki yerleşim yeri mahkemesinde açılır.}} ;II. Yargılama usulü {{madde|numara=284}} {{fıkra|numara=1|metin=Soybağına ilişkin davalarda, aşağıdaki kurallar saklı kalmak kaydıyla Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu uygulanır:{{bent|numara=1|metin=Hakim maddi olguları resen araştırır ve kanıtları serbestçe takdir eder.}}{{bent|numara=2|metin=Taraflar ve üçüncü kişiler, soybağının belirlenmesinde zorunlu olan ve sağlıkları yönünden tehlike yaratmayan araştırma ve incelemelere rıza göstermekle yükümlüdürler. Davalı, hakimin öngördüğü araştırma ve incelemeye rıza göstermezse, hakim, durum ve koşullara göre bundan beklenen sonucu, onun aleyhine doğmuş sayabilir.}}}} === <center>İkinci Ayırım:<br /> Kocanın Babalığı</center> === ;A. Babalık karinesi {{madde|numara=285}} {{fıkra|numara=1|metin=Evlilik devam ederken veya evliliğin sona ermesinden başlayarak üçyüz gün içinde doğan çocuğun babası kocadır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Bu süre geçtikten sonra doğan çocuğun kocaya bağlanması, ananın evlilik sırasında gebe kaldığının ispatıyla mümkündür.}} {{fıkra|numara=3|metin=Kocanın gaipliğine karar verilmesi halinde üçyüz günlük süre, ölüm tehlikesi veya son haber tarihinden işlemeye başlar.}} ;B. Soybağının reddi ;I. Dava hakkı {{madde|numara=286 - (Değişik:7/11/2024-7531/9 md.)}} {{fıkra|numara=1|metin=Koca, ana veya çocuk soybağının reddi davasını açarak babalık karinesini çürütebilir. Bu dava, dava açma hakkına sahip diğer kişilere karşı açılır.}} ;II. İspat ;1. Evlilik içinde ana rahmine düşme {{madde|numara=287}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuk evlilik içinde ana rahmine düşmüşse davacı, kocanın baba olmadığını ispat etmek zorundadır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Evlenmeden başlayarak en az yüzseksen gün geçtikten sonra ve evliliğin sona ermesinden başlayarak en fazla üçyüz gün içinde doğan çocuk evlilik içinde ana rahmine düşmüş sayılır.}} ;2. Evlenmeden önce veya ayrı yaşama sırasında ana rahmine düşme {{madde|numara=288}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuk, evlenmeden önce veya ayrı yaşama sırasında ana rahmine düşmüşse, davacının başka bir kanıt getirmesi gerekmez.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ancak, gebe kalma döneminde kocanın karısı ile cinsel ilişkide bulunduğu konusunda inandırıcı kanıtlar varsa, kocanın babalığına ilişkin karine geçerliliğini korur.}} ;III. Hak düşürücü süreler {{madde|numara=289}} {{fıkra|numara=1|metin=Koca, davayı, doğumu ve baba olmadığını veya ananın gebe kaldığı sırada başka bir erkek ile cinsel ilişkide bulunduğunu öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl, (...)<ref>Anayasa Mahkemesi’nin 25/6/2009 tarihli ve E.: 2008/30, K.: 2009/96 sayılı Kararı ile bu fıkrada yer alan “…her hâlde doğumdan başlayarak beş yıl…” ibaresi iptal edilmiştir.</ref> içinde açmak zorundadır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ana doğumdan, çocuk ise ergin olduğu tarihten başlayarak en geç bir yıl içinde dava açmak zorundadır.<ref>7/11/2024 tarihli ve 7531 sayılı Kanunun 10 uncu maddesiyle bu fıkrada yer alan “Çocuk,” ibaresi “Ana doğumdan, çocuk ise” şeklinde değiştirilmiştir.</ref>}} {{fıkra|numara=3|metin=Gecikme haklı bir sebebe dayanıyorsa, bir yıllık süre bu sebebin ortadan kalktığı tarihte işlemeye başlar.}} ;C. Karinelerin çakışması {{madde|numara=290}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuk evliliğin sona ermesinden başlayarak üçyüz gün içinde doğmuş ve ana da bu arada yeniden evlenmiş olursa, ikinci evlilikteki koca baba sayılır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Bu karine çürütülürse ilk evlilikteki koca baba sayılır.}} ;D. Diğer ilgililerin dava hakkı {{madde|numara=291- (Değişik birinci fıkra:7/11/2024-7531/11 md.)}} {{fıkra|numara=1|metin=Dava açma süresinin geçmesinden önce kocanın ölmesi veya gaipliğine karar verilmesi ya da sürekli olarak ayırt etme gücünü kaybetmesi hâllerinde baba olduğunu iddia eden kişi, kocanın altsoyu, anası veya babası, doğumu ve kocanın ölümünü, sürekli olarak ayırt etme gücünü kaybettiğini veya hakkında gaiplik kararı alındığını öğrenmelerinden başlayarak bir yıl içinde soybağının reddi davasını açabilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ergin olmayan çocuğa atanacak kayyım, atama kararının kendisine tebliğinden başlayarak bir yıl, (...)<ref>Anayasa Mahkemesi’nin 10/10/2013 tarihli ve E.: 2013/62, K.: 2013/115 sayılı Kararı ile bu fıkrada yer alan “...her hâlde doğumdan başlayarak beş yıl...” ibaresi, iptal edilmiştir.</ref> içinde soybağının reddi davasını açar.}} {{fıkra|numara=3|metin=Kocanın açacağı soybağının reddi davasına ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanır.}} ;E. Sonradan evlenme ;I. Koşulu {{madde|numara=292}} {{fıkra|numara=1|metin=Evlilik dışında doğan çocuk, ana ve babasının birbiriyle evlenmesi halinde kendiliğinden evlilik içinde doğan çocuklara ilişkin hükümlere tabi olur.}} ;II. Bildirim {{madde|numara=293}} {{fıkra|numara=1|metin=Eşler, evlilik dışında doğmuş olan ortak çocuklarını, evlenme sırasında veya evlenmeden sonra, yerleşim yerlerindeki veya evlenmenin yapıldığı yerdeki nüfus memuruna bildirmek zorundadırlar.}} {{fıkra|numara=2|metin=Bildirimin yapılmamış olması, çocuğun evlilik içinde doğan çocuklara ilişkin hükümlere tabi olmasını engellemez.}} {{fıkra|numara=3|metin=Daha önce tanıma veya babalığa hükümle soybağı kurulmuş çocukların ana ve babası birbiriyle evlenince, nüfus memuru resen gerekli işlemi yapar.}} ;III. İtiraz ve iptal {{madde|numara=294}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve babanın yasal mirasçıları, çocuk ve Cumhuriyet savcısı sonradan evlenme yoluyla soybağının kurulmasına itiraz edebilirler. İtiraz eden, kocanın baba olmadığını ispatla yükümlüdür.}} {{fıkra|numara=2|metin=Çocuğun altsoyu da, çocuğun ölmüş ya da ayırt etme gücünü sürekli olarak kaybetmiş olması halinde itiraz hakkına sahiptir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Tanımanın iptaline ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanır.}} === <center>Üçüncü Ayırım:<br /> Tanıma ve Babalık Hükmü === ;A. Tanıma ;I. Koşulları ve şekli {{madde|numara=295}} {{fıkra|numara=1|metin=Tanıma, babanın, nüfus memuruna veya mahkemeye yazılı başvurusu ya da resmi senette veya vasiyetnamesinde yapacağı beyanla olur.}} {{fıkra|numara=2|metin=Tanıma beyanında bulunan kimse küçük veya kısıtlı ise, veli veya vasisinin de rızası gereklidir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Başka bir erkek ile soybağı bulunan çocuk, bu bağ geçersiz kılınmadıkça tanınamaz.}} ;II. Bildirim {{madde|numara=296}} {{fıkra|numara=1|metin=Beyanda bulunulan nüfus memuru, sulh hakimi, noter veya vasiyetnameyi açan hakim, tanımayı babanın ve çocuğun kayıtlı bulunduğu nüfus memurluklarına bildirir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Çocuğun kayıtlı bulunduğu nüfus memurluğu da tanımayı çocuğa, anasına, çocuk vesayet altında ise vesayet makamına bildirir.}} ;III. İptal davası ;1. Tanıyanın dava hakkı {{madde|numara=297}} {{fıkra|numara=1|metin=Tanıyan, yanılma, aldatma veya korkutma sebebiyle tanımanın iptalini dava edebilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=İptal davası anaya ve çocuğa karşı açılır.}} ;2. İlgililerin dava hakkı ;A. Genel olarak {{madde|numara=298}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana, çocuk ve çocuğun ölümü halinde altsoyu, Cumhuriyet savcısı, Hazine ve diğer ilgililer tanımanın iptalini dava edebilirler.}} {{fıkra|numara=2|metin=Dava tanıyana, tanıyan ölmüşse mirasçılarına karşı açılır.}} ;B. İspat yükü {{madde|numara=299}} {{fıkra|numara=1|metin=Davacı, tanıyanın baba olmadığını ispatla yükümlüdür.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ana veya çocuk tarafından tanıyanın baba olmadığı iddiasıyla açılan iptal davasında ispat yükü, tanıyanın, gebe kalma döneminde ana ile cinsel ilişkide bulunduğuna ilişkin inandırıcı kanıtları göstermesinden sonra doğar.}} ;3. Hak düşürücü süreler {{madde|numara=300}} {{fıkra|numara=1|metin=Tanıyanın dava hakkı, iptal sebebinin öğrenildiği veya korkunun etkisinin ortadan kalktığı tarihten başlayarak bir yıl ve her halde tanımanın üzerinden beş yıl geçmekle düşer.}} {{fıkra|numara=2|metin=İlgililerin dava hakkı, davacının tanımayı ve tanıyanın çocuğun babası olamayacağını öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl ve her halde tanımanın üzerinden beş yıl geçmekle düşer.}} {{fıkra|numara=3|metin=Çocuğun dava hakkı, ergin olmasından başlayarak bir yıl geçmekle düşer.}} {{fıkra|numara=4|metin=Yukarıdaki süreler geçtiği halde gecikmeyi haklı kılan sebep varsa, sebebin ortadan kalkmasından başlayarak bir ay içinde dava açılabilir.}} ;B. Babalık hükmü ;I. Dava hakkı {{madde|numara=301}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuk ile baba arasındaki soybağının mahkemece belirlenmesini ana ve çocuk isteyebilirler.}} {{fıkra|numara=2|metin=Dava babaya, baba ölmüşse mirasçılarına karşı açılır.}} {{fıkra|numara=3|metin=Babalık davası, Cumhuriyet savcısına ve Hazineye; dava ana tarafından açılmışsa kayyıma; kayyım tarafından açılmışsa anaya ihbar edilir.}} ;II. Karine {{madde|numara=302}} {{fıkra|numara=1|metin=Davalının, çocuğun doğumundan önceki üçyüzüncü gün ile yüzsekseninci gün arasında ana ile cinsel ilişkide bulunmuş olması, babalığa karine sayılır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Bu sürenin dışında olsa bile fiili gebe kalma döneminde davalının ana ile cinsel ilişkide bulunduğu tespit edilirse aynı karine geçerli olur.}} {{fıkra|numara=3|metin=Davalı, çocuğun babası olmasının olanaksızlığını veya bir üçüncü kişinin baba olma olasılığının kendisininkinden daha fazla olduğunu ispatlarsa karine geçerliliğini kaybeder.}} ;III. Hak düşürücü süreler {{madde|numara=303}} {{fıkra|numara=1|metin=Babalık davası, çocuğun doğumundan önce veya sonra açılabilir. Ananın dava hakkı, doğumdan başlayarak bir yıl geçmekle düşer.}} {{fıkra|numara=2|metin='''(İptal ikinci fıkra: Anayasa Mahkemesi’nin 27/10/2011 tarihli ve E.: 2010/71, K.: 2011/143 sayılı Kararı ile.)'''}} {{fıkra|numara=3|metin=Çocuk ile başka bir erkek arasında soybağı ilişkisi varsa, bir yıllık süre bu ilişkinin ortadan kalktığı tarihte işlemeye başlar.}} {{fıkra|numara=4|metin=Bir yıllık süre geçtikten sonra gecikmeyi haklı kılan sebepler varsa, sebebin ortadan kalkmasından başlayarak bir ay içinde dava açılabilir.<ref>Anayasa Mahkemesi’nin 15/3/2012 tarihli ve E.: 2011/116, K.: 2012/39 sayılı Kararı ile bu fıkra “çocuk” yönünden iptal edilmiş olup, Kararın Resmi Gazete’de yayımlandığı 21/7/2012 tarihinden başlayarak bir yıl sonra yürürlüğe girmesi hüküm altına alınmıştır.</ref>}} ;IV. Ananın mali hakları {{madde|numara=304}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana, babalık davası ile birlikte veya ayrı olarak baba veya mirasçılarından aşağıdaki giderlerin karşılanmasını isteyebilir:{{bent|numara=1|metin=Doğum giderleri,}}{{bent|numara=2|metin=Doğumdan önceki ve sonraki altışar haftalık geçim giderleri,}}{{bent|numara=3|metin=Gebelik ve doğumun gerektirdiği diğer giderler.}}}} {{fıkra|numara=2|metin=Çocuk ölü doğmuş olsa bile hakim, bu giderlerin karşılanmasına karar verebilir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Üçüncü kişiler veya sosyal güvenlik kuruluşlarınca anaya yapılan ödemeler, hakkaniyet ölçüsünde tazminattan indirilir.}} === <center>Dördüncü Ayırım:<br /> Evlat Edinme</center> === ;A. Küçüklerin evlat edinilmesi ;I. Genel koşulları {{madde|numara=305}} {{fıkra|numara=1|metin=Bir küçüğün evlat edinilmesi, evlat edinen tarafından bir yıl süreyle bakılmış ve eğitilmiş olması koşuluna bağlıdır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Evlat edinmenin her halde küçüğün yararına bulunması ve evlat edinenin diğer çocuklarının yararlarının hakkaniyete aykırı bir biçimde zedelenmemesi de gerekir.}} ;II. Birlikte evlat edinme {{madde|numara=306}} {{fıkra|numara=1|metin=Eşler, ancak birlikte evlat edinebilirler; evli olmayanlar birlikte evlat edinemezler.}} {{fıkra|numara=2|metin=Eşlerin en az beş yıldan beri evli olmaları veya otuz yaşını doldurmuş bulunmaları gerekir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Eşlerden biri, en az iki yıldan beri evli olmaları veya kendisinin otuz yaşını doldurmuş bulunması koşuluyla diğerinin çocuğunu evlat edinebilir.}} ;III. Tek başına evlat edinme {{madde|numara=307}} {{fıkra|numara=1|metin=Evli olmayan kişi otuz yaşını doldurmuş ise tek başına evlat edinebilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Otuz yaşını doldurmuş olan eş, diğer eşin ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksunluğu veya iki yılı aşkın süreden beri nerede olduğunun bilinmemesi ya da mahkeme kararıyla iki yılı aşkın süreden beri eşinden ayrı yaşamakta olması yüzünden birlikte evlat edinmesinin mümkün olmadığını ispat etmesi halinde, tek başına evlat edinebilir.}} ;IV. Küçüğün rızası ve yaşı {{madde|numara=308}} {{fıkra|numara=1|metin=Evlat edinilenin, evlat edinenden en az onsekiz yaş küçük olması şarttır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ayırt etme gücüne sahip olan küçük, rızası olmadıkça evlat edinilemez.}} {{fıkra|numara=3|metin=Vesayet altındaki küçük, ayırt etme gücüne sahip olup olmadığına bakılmaksızın vesayet dairelerinin izniyle evlat edinilebilir.}} ;V. Ana ve babanın rızası ;1. Şekil {{madde|numara=309}} {{fıkra|numara=1|metin=Evlat edinme, küçüğün ana ve babasının rızasını gerektirir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Rıza, küçüğün veya ana ve babasının oturdukları yer mahkemesinde sözlü veya yazılı olarak açıklanarak tutanağa geçirilir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Verilen rıza, evlat edinenlerin adları belirtilmemiş veya evlat edinenler henüz belirlenmemiş olsa dahi geçerlidir.}} ;2. Zamanı {{madde|numara=310}} {{fıkra|numara=1|metin=Rıza, küçüğün doğumunun üzerinden altı hafta geçmeden önce verilemez.}} {{fıkra|numara=2|metin=Rıza, tutanağa geçirilme tarihinden başlayarak altı hafta içinde aynı usulle geri alınabilir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Geri almadan sonra yeniden verilen rıza kesindir.}} ;3. Rızanın aranmaması ;A. Koşulları {{madde|numara=311}} {{fıkra|numara=1|metin=Aşağıdaki hallerde ana ve babadan birinin rızası aranmaz:{{bent|numara=1|metin=Kim olduğu veya uzun süreden beri nerede oturduğu bilinmiyorsa veya ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksun bulunuyorsa,}}{{bent|numara=2|metin=Küçüğe karşı özen yükümlülüğünü yeterince yerine getirmiyorsa.}}}} ;B. Karar {{madde|numara=312}} {{fıkra|numara=1|metin=Küçük, gelecekte evlat edinilmek amacıyla bir kuruma yerleştirilir ve ana ve babadan birinin rızası eksik olursa, evlat edinenin veya evlat edinmede aracılık yapan kurumun istemi üzerine ve kural olarak küçüğün yerleştirilmesinden önce, onun oturduğu yer mahkemesi bu rızanın aranıp aranmamasına karar verir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Diğer hallerde, bu konudaki karar evlat edinme işlemleri sırasında verilir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Ana ve babadan birinin küçüğe karşı özen yükümlülüğünü yeterince yerine getirmemesi sebebiyle rızasının aranmaması halinde, bu konudaki karar kendisine yazılı olarak bildirilir.}} ;B. Erginlerin ve kısıtlıların evlat edinilmesi {{madde|numara=313- (Değişik birinci cümle: 3/7/2005-5399/1 md.)}} {{fıkra|numara=1|metin=Evlât edinenin altsoyunun açık muvafakatiyle ergin veya kısıtlı aşağıdaki hallerde evlât edinilebilir.{{bent|numara=1|metin=Bedensel veya zihinsel özrü sebebiyle sürekli olarak yardıma muhtaç ve evlat edinen tarafından en az beş yıldan beri bakılıp gözetilmekte ise,<ref>25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, bu bentte yer alan “özrü” ibaresi “engeli” şeklinde değiştirilmiştir.</ref>}}{{bent|numara=2|metin=Evlat edinen tarafından, küçükken en az beş yıl süreyle bakılıp gözetilmiş ve eğitilmiş ise,}}{{bent|numara=1|metin=Diğer haklı sebepler mevcut ve evlat edinilen, en az beş yıldan beri evlat edinen ile aile halinde birlikte yaşamakta ise.}}}} {{fıkra|numara=2|metin=Evli bir kimse ancak eşinin rızasıyla evlat edinilebilir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Bunlar dışında küçüklerin evlat edinilmesine ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanır.}} ;C. Hükümleri {{madde|numara=314}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve babaya ait olan haklar ve yükümlülükler evlat edinene geçer.}} {{fıkra|numara=2|metin=Evlatlık, evlat edinenin mirasçısı olur.}} {{fıkra|numara=3|metin=Evlatlık küçük ise evlat edinenin soyadını alır. Evlat edinen isterse çocuğa yeni bir ad verebilir. Ergin olan evlatlık, evlat edinilme sırasında dilerse evlat edinenin soyadını alabilir.}} {{fıkra|numara=4|metin='''(İptal fıkra: Anayasa Mahkemesi’nin 26/7/2023 tarihli ve E.: 2023/3, K.: 2023/139 sayılı Kararı ile.) (Yeniden Düzenleme:7/11/2024-7531/12 md.)''' Ayırt etme gücüne sahip olmayan küçüklerin nüfus kaydına, birlikte evlât edinmede ana ve baba adı olarak evlât edinen eşlerin adları; tek başına evlât edinmede ise ana veya baba adı olarak evlât edinenin adı yazılır. Evlât edinilen diğer kişiler hakkında, talepleri halinde bu hüküm uygulanır.}} {{fıkra|numara=5|metin=Evlatlığın, miras ve başka haklarının zedelenmemesi, aile bağlarının devam etmesi için evlatlığın naklen geldiği aile kütüğü ile evlat edinenin aile kütüğü arasında her türlü bağ kurulur. Ayrıca evlatlıkla ilgili kesinleşmiş mahkeme kararı her iki nüfus kütüğüne işlenir.}} {{fıkra|numara=6|metin=Evlat edinme ile ilgili kayıtlar, belgeler ve bilgiler mahkeme kararı olmadıkça veya evlatlık istemedikçe hiçbir şekilde açıklanamaz.}} ;D. Şekil ve usul ;I. Genel olarak {{madde|numara=315}} {{fıkra|numara=1|metin=Evlat edinme kararı, evlat edinenin oturma yeri; birlikte evlat edinmede eşlerden birinin oturma yeri mahkemesince verilir. Mahkeme kararıyla birlikte evlatlık ilişkisi kurulmuş olur.}} {{fıkra|numara=2|metin=Evlat edinme başvurusundan sonra evlat edinenin ölümü veya ayırt etme gücünü kaybetmesi, diğer koşullar bundan etkilenmediği takdirde evlat edinmeye engel olmaz.}} {{fıkra|numara=3|metin=Başvurudan sonra küçük ergin olursa, koşulları daha önceden yerine getirilmiş olmak kaydıyla küçüklerin evlat edinilmesine ilişkin hükümler uygulanır.}} ;II. Araştırma {{madde|numara=316}} {{fıkra|numara=1|metin=Evlat edinmeye, ancak esaslı sayılan her türlü durum ve koşulların kapsamlı biçimde araştırılmasından, evlat edinen ile edinilenin dinlenmelerinden ve gerektiğinde uzmanların görüşünün alınmasından sonra karar verilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Araştırmada özellikle evlat edinen ile edinilenin kişiliği ve sağlığı, karşılıklı ilişkileri, ekonomik durumları, evlat edinenin eğitme yeteneği, evlat edinmeye yönelten sebepler ve aile ilişkileri ile bakım ilişkilerindeki gelişmelerin açıklığa kavuşturulması gerekir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Evlat edinenin altsoyu varsa, onların evlat edinme ile ilgili tavır ve düşünceleri de değerlendirilir.}} ;E. Evlatlık ilişkisinin kaldırılması ;I. Sebepleri ;1. Rızanın bulunmaması {{madde|numara=317}} {{fıkra|numara=1|metin=Yasal sebep bulunmaksızın rıza alınmamışsa, rızası alınması gereken kişiler, küçüğün menfaati bunun sonucunda ağır biçimde zedelenmeyecekse, hakimden evlatlık ilişkisinin kaldırılmasını isteyebilirler.}} ;2. Diğer noksanlıklar {{madde|numara=318}} {{fıkra|numara=1|metin=Evlat edinme esasa ilişkin diğer noksanlıklardan biriyle sakatsa, Cumhuriyet savcısı veya her ilgili evlatlık ilişkisinin kaldırılmasını isteyebilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Noksanlıklar bu arada ortadan kalkmış veya sadece usule ilişkin olup ilişkinin kaldırılması evlatlığın menfaatini ağır biçimde zedeleyecek olursa, bu yola gidilemez.}} ;II. Hak düşürücü süre {{madde|numara=319}} {{fıkra|numara=1|metin=Dava hakkı, evlatlık ilişkisinin kaldırılması sebebinin öğrenilmesinden başlayarak bir yıl (...)<ref>Anayasa Mahkemesi’nin 27/12/2012 tarihli ve E.: 2012/35, K.: 2012/203 sayılı Kararı ile bu maddede yer alan “…ve her hâlde evlât edinme işleminin üzerinden beş yıl…” ibaresi iptal edilmiştir.</ref> geçmekle düşer.}} ;F. Evlatlık işlemlerinde aracılık<ref>2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 139 uncu maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” ve ikinci fıkrasında yer alan “tüzükle” ibaresi “Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle” şeklinde değiştirilmiştir.</ref> {{madde|numara=320}} {{fıkra|numara=1|metin=Küçüklerin evlât edinilmesine ilişkin aracılık faaliyetleri, ancak Cumhurbaşkanınca yetki verilen kurum ve kuruluşlarca yapılır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Aracılık faaliyetlerinin yürütülmesine ilişkin hususlar Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.}} === <center>Beşinci Ayırım:<br /> Soybağının Hükümleri</center> === ;A. Soyadı {{madde|numara=321}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuk, ana ve baba evli ise ailenin; (...)<ref>Anayasa Mahkemesi’nin 2/7/2009 tarihli ve E.: 2005/114, K.: 2009/105 sayılı Kararı ile; bu maddenin birinci cümlesinde yer alan “… evli değilse ananın …” ibaresi iptal edilmiştir.</ref> soyadını taşır. Ancak, ana önceki evliliğinden dolayı çifte soyadı taşıyorsa çocuk onun bekarlık soyadını taşır.}} ;B. Karşılıklı yükümlülükler {{madde|numara=322}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana, baba ve çocuk, ailenin huzur ve bütünlüğünün gerektirdiği şekilde birbirlerine yardım etmek, saygı ve anlayış göstermek ve aile onurunu gözetmekle yükümlüdürler.}} ;C. Çocuk ile kişisel ilişki ;I. Ana ve baba ile ;1. Kural {{madde|numara=323}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve babadan her biri, velayeti altında bulunmayan veya kendisine bırakılmayan çocuk ile uygun kişisel ilişki kurulmasını isteme hakkına sahiptir.}} ;2. Sınırları {{madde|numara=324}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve babadan her biri, diğerinin çocuk ile kişisel ilişkisini zedelemekten, çocuğun eğitilmesi ve yetiştirilmesini engellemekten kaçınmakla yükümlüdür.}} {{fıkra|numara=2|metin=Kişisel ilişki sebebiyle çocuğun huzuru tehlikeye girer veya ana ve baba bu haklarını birinci fıkrada öngörülen yükümlülüklerine aykırı olarak kullanırlar veya çocuk ile ciddi olarak ilgilenmezler ya da diğer önemli sebepler varsa, kişisel ilişki kurma hakkı reddedilebilir veya kendilerinden alınabilir.}} {{fıkra|numara=3|metin='''(Ek üçüncü fıkra:24/11/2021-7343/38 md.)''' Velayet kendisine bırakılan ana veya baba, kişisel ilişki düzenlemesinin gereklerini yerine getirmezse çocuğun menfaatine aykırı olmamak kaydıyla velayet değiştirilebilir. Bu husus kişisel ilişki kurulmasına dair kararda taraflara ihtar edilir.}} ;II. Üçüncü kişiler ile {{madde|numara=325}} {{fıkra|numara=1|metin=Olağanüstü haller mevcutsa, çocuğun menfaatine uygun düştüğü ölçüde çocuk ile kişisel ilişki kurulmasını isteme hakkı diğer kişilere, özellikle hısımlarına da tanınabilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ana ve baba için öngörülen sınırlamalar üçüncü kişiler için kıyas yoluyla uygulanır.}} ;III. Yetki {{madde|numara=326}} {{fıkra|numara=1|metin=Kişisel ilişki kurulmasıyla ilgili bütün düzenlemelerde çocuğun oturduğu yer mahkemesi de yetkilidir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Boşanmaya ve evlilik birliğinin korunmasına ilişkin yetki kuralları saklıdır.}} {{fıkra|numara=3|metin=Çocuk ile kişisel ilişkiye yönelik bir düzenleme yapılıncaya kadar, velayet hakkına sahip veya çocuk kendisine bırakılmış kişinin rızası dışında kişisel ilişki kurulamaz.}} ;D. Çocukların bakım ve eğitim giderlerini karşılama ;I. Kapsamı {{madde|numara=327}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuğun bakımı, eğitimi ve korunması için gerekli giderler ana ve baba tarafından karşılanır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ana ve baba, yoksul oldukları veya çocuğun özel durumu olağanüstü harcamalar yapılmasını gerektirdiği takdirde ya da olağan dışı herhangi bir sebebin varlığı halinde, hakimin izniyle çocuğun mallarından onun bakım ve eğitimine yetecek belli bir miktar sarfedebilirler.}} ;II. Süresi {{madde|numara=328}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve babanın bakım borcu, çocuğun ergin olmasına kadar devam eder.}} {{fıkra|numara=2|metin=Çocuk ergin olduğu halde eğitimi devam ediyorsa, ana ve baba durum ve koşullara göre kendilerinden beklenebilecek ölçüde olmak üzere, eğitimi sona erinceye kadar çocuğa bakmakla yükümlüdürler.}} ;III. Dava hakkı {{madde|numara=329}} {{fıkra|numara=1|metin=Küçüğe fiilen bakan ana veya baba, diğerine karşı çocuk adına nafaka davası açabilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ayırt etme gücüne sahip olmayan küçük için gereken hallerde nafaka davası, atanacak kayyım veya vasi tarafından da açılabilir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Ayırt etme gücüne sahip olan küçük de nafaka davası açabilir.}} ;IV. Nafaka miktarının takdiri {{madde|numara=330}} {{fıkra|numara=1|metin=Nafaka miktarı, çocuğun ihtiyaçları ile ana ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri dikkate alınarak belirlenir. Nafaka miktarının belirlenmesinde çocuğun gelirleri de göz önünde bulundurulur.}} {{fıkra|numara=2|metin=Nafaka her ay peşin olarak ödenir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Hakim istem halinde, irat biçiminde ödenmesine karar verilen nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir.}} ;V. Durumun değişmesi {{madde|numara=331}} {{fıkra|numara=1|metin=Durumun değişmesi halinde hakim, istem üzerine nafaka miktarını yeniden belirler veya nafakayı kaldırır.}} ;VI. Geçici önlemler ;1. Genel olarak {{madde|numara=332}} {{fıkra|numara=1|metin=Nafaka davası açılınca hakim, davacının istemi üzerine dava süresince gerekli olan önlemleri alır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Soybağı tespit edilirse, davalının, uygun nafaka miktarını depo etmesine veya geçici olarak ödemesine karar verilebilir.}} ;2. Babalığın tespitinden önce {{madde|numara=333}} {{fıkra|numara=1|metin=Babalık davası ile birlikte nafaka istenir ve hakim, babalık olasılığını kuvvetli bulursa, hükümden önce çocuğun ihtiyaçları için uygun bir nafakaya karar verebilir.}} ;VII. Güvence verilmesi {{madde|numara=334}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba nafaka yükümlülüklerini sürekli olarak ve ısrarla yerine getirmezlerse ya da kaçma hazırlığı içinde bulundukları, mallarını gelişigüzel harcadıkları veya heba ettikleri kabul edilebilirse hakim, gelecekteki nafaka yükümlülüklerine ilişkin olarak uygun bir güvencenin sağlanmasına veya gerektiğinde diğer önlemlerin alınmasına karar verebilir.}} === <center>Altıncı Ayırım:<br /> Velayet</center> === ;A. Genel olarak ;I. Koşullar {{madde|numara=335}} {{fıkra|numara=1|metin=Ergin olmayan çocuk, ana ve babasının velayeti altındadır. Yasal sebep olmadıkça velayet ana ve babadan alınamaz.}} {{fıkra|numara=2|metin=Hakim vasi atanmasına gerek görmedikçe, kısıtlanan ergin çocuklar da ana ve babanın velayeti altında kalırlar.}} ;II. Ana ve baba evli ise {{madde|numara=336}} {{fıkra|numara=1|metin=Evlilik devam ettiği sürece ana ve baba velayeti birlikte kullanırlar.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ortak hayata son verilmiş veya ayrılık hali gerçekleşmişse hakim, velayeti eşlerden birine verebilir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Velayet, ana ve babadan birinin ölümü halinde sağ kalana, boşanmada ise çocuk kendisine bırakılan tarafa aittir.}} ;III. Ana ve baba evli değilse {{madde|numara=337}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba evli değilse velayet anaya aittir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ana küçük, kısıtlı veya ölmüş ya da velayet kendisinden alınmışsa hakim, çocuğun menfaatine göre, vasi atar veya velayeti babaya verir.}} ;IV. Üvey çocuklar {{madde|numara=338}} {{fıkra|numara=1|metin=Eşler, ergin olmayan üvey çocuklarına da özen ve ilgi göstermekle yükümlüdürler.}} {{fıkra|numara=2|metin=Kendi çocuğu üzerinde velayeti kullanan eşe diğer eş uygun bir şekilde yardımcı olur; durum ve koşullar zorunlu kıldığı ölçüde çocuğun ihtiyaçları için onu temsil eder.}} ;B. Velayetin kapsamı ;I. Genel olarak {{madde|numara=339}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba, çocuğun bakım ve eğitimi konusunda onun menfaatini göz önünde tutarak gerekli kararları alır ve uygularlar.}} {{fıkra|numara=2|metin=Çocuk, ana ve babasının sözünü dinlemekle yükümlüdür.}} {{fıkra|numara=3|metin=Ana ve baba, olgunluğu ölçüsünde çocuğa hayatını düzenleme olanağı tanırlar; önemli konularda olabildiğince onun düşüncesini göz önünde tutarlar.}} {{fıkra|numara=4|metin=Çocuk, ana ve babasının rızası dışında evi terkedemez ve yasal sebep olmaksızın onlardan alınamaz.}} {{fıkra|numara=5|metin=Çocuğun adını ana ve babası koyar.}} ;II. Eğitim {{madde|numara=340}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba, çocuğu olanaklarına göre eğitirler ve onun bedensel, zihinsel, ruhsal, ahlaki ve toplumsal gelişimini sağlar ve korurlar.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ana ve baba çocuğa, özellikle bedensel ve zihinsel engelli olanlara, yetenek ve eğilimlerine uygun düşecek ölçüde, genel ve mesleki bir eğitim sağlarlar.<ref>25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “özürlü” ibaresi “engelli” şeklinde değiştirilmiştir.</ref>}} ;III. Dini eğitim {{madde|numara=341}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuğun dini eğitimini belirleme hakkı ana ve babaya aittir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ana ve babanın bu konudaki haklarını sınırlayacak her türlü sözleşme geçersizdir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Ergin, dinini seçmekte özgürdür.}} ;IV. Çocuğun temsil edilmesi {{madde|numara=342}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba, velayetleri çerçevesinde üçüncü kişilere karşı çocuklarının yasal temsilcisidirler.}} {{fıkra|numara=2|metin=İyiniyetli üçüncü kişiler, eşlerden her birinin diğerinin rızasıyla işlem yaptığını varsayabilirler.}} {{fıkra|numara=3|metin=Vesayet makamlarının iznine bağlı hususlar dışında kısıtlıların temsiline ilişkin hükümler velayetteki temsilde de uygulanır.}} ;V. Çocuğun fiil ehliyeti {{madde|numara=343}} {{fıkra|numara=1|metin=Velayet altındaki çocuğun fiil ehliyeti, vesayet altındaki kişinin ehliyeti gibidir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Çocuk, borçlarından ana ve babanın çocuk malları üzerindeki haklarına bakılmaksızın kendi malvarlığı ile sorumludur.}} ;VI. Çocuğun aileyi temsil etmesi {{madde|numara=344}} {{fıkra|numara=1|metin=Velayet altındaki çocuk, ayırt etme gücüne sahip ise ana ve babanın rızasıyla aile adına hukuki işlemler yapabilir; bu işlemlerden dolayı ana ve baba borç altına girer.}} ;VII. Çocuk ile ana ve baba arasındaki hukuki ilişkiler {{madde|numara=345}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuk ile ana veya baba arasında ya da ana ve babanın menfaatine olarak çocuk ile üçüncü kişi arasında yapılacak bir hukuki işlemle çocuğun borç altına girebilmesi, bir kayyımın katılmasına ve hakimin onayına bağlıdır.}} ;C. Çocuğun korunması ;I. Koruma önlemleri {{madde|numara=346}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuğun menfaati ve gelişmesi tehlikeye düştüğü takdirde, ana ve baba duruma çare bulamaz veya buna güçleri yetmezse hakim, çocuğun korunması için uygun önlemleri alır.}} ;II. Çocukların yerleştirilmesi {{madde|numara=347}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuğun bedensel ve zihinsel gelişmesi tehlikede bulunur veya çocuk manen terk edilmiş halde kalırsa hakim, çocuğu ana ve babadan alarak bir aile yanına veya bir kuruma yerleştirebilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Çocuğun aile içinde kalması ailenin huzurunu onlardan katlanmaları beklenemeyecek derecede bozuyorsa ve durumun gereklerine göre başka çare de kalmamışsa, ana ve baba veya çocuğun istemi üzerine hakim aynı önlemleri alabilir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Ana ve baba ile çocuğun ödeme gücü yoksa bu önlemlerin gerektirdiği giderler Devletçe karşılanır.}} {{fıkra|numara=4|metin=Nafakaya ilişkin hükümler saklıdır.}} ;III. Velayetin kaldırılması ;1. Genel olarak {{madde|numara=348}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuğun korunmasına ilişkin diğer önlemlerden sonuç alınamaz ya da bu önlemlerin yetersiz olacağı önceden anlaşılırsa, hakim aşağıdaki hallerde velayetin kaldırılmasına karar verir:{{bent|numara=1|metin='''(Değişik: 1/7/2005-5378/38 md.)''' Ana ve babanın deneyimsizliği, hastalığı, başka bir yerde bulunması veya benzeri sebeplerden biriyle velayet görevini gereği gibi yerine getirememesi.}}{{bent|numara=2|metin=Ana ve babanın çocuğa yeterli ilgiyi göstermemesi veya ona karşı yükümlülüklerini ağır biçimde savsaklaması.}}}} {{fıkra|numara=2|metin=Velayet ana ve babanın her ikisinden kaldırılırsa çocuğa bir vasi atanır.}} {{fıkra|numara=3|metin=Kararda aksi belirtilmedikçe, velayetin kaldırılması mevcut ve doğacak bütün çocukları kapsar.}} ;2. Ana veya babanın yeniden evlenmesi {{madde|numara=349}} {{fıkra|numara=1|metin=Velayete sahip ana veya babanın yeniden evlenmesi, velayetin kaldırılmasını gerektirmez. Ancak, çocuğun menfaati gerektirdiğinde velayet sahibi değiştirilebileceği gibi, durum ve koşullara göre velayet kaldırılarak çocuğa vasi de atanabilir.}} ;3. Velayetin kaldırılması halinde ana ve babanın yükümlülükleri {{madde|numara=350}} {{fıkra|numara=1|metin=Velayetin kaldırılması halinde ana ve babanın çocuklarının bakım ve eğitim giderlerini karşılama yükümlülükleri devam eder.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ana ve baba ile çocuğun ödeme gücü yoksa bu giderler Devletçe karşılanır.}} {{fıkra|numara=3|metin=Nafakaya ilişkin hükümler saklıdır.}} ;IV. Durumun değişmesi {{madde|numara=351}} {{fıkra|numara=1|metin=Durumun değişmesi halinde, çocuğun korunmasına ilişkin önlemlerin yeni koşullara uydurulması gerekir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Velayetin kaldırılmasını gerektiren sebep ortadan kalkmışsa hakim, resen ya da ana veya babanın istemi üzerine velayeti geri verir.}} === <center>Yedinci Ayırım:<br /> Çocuk Malları</center> === ;A. YÖNETİM ;I. Genel olarak {{madde|numara=352}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba, velayetleri devam ettiği sürece çocuğun mallarını yönetme hakkına sahip ve bununla yükümlüdürler; kural olarak hesap ve güvence vermezler.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ana ve babanın yükümlülüklerini yerine getirmedikleri durumlarda hakim müdahale eder.}} ;II. Evlilik sona erince {{madde|numara=353}} {{fıkra|numara=1|metin=Evlilik sona erince velayet kendisinde kalan eş, hakime çocuğun malvarlığının dökümünü gösteren bir defter vermek ve bu malvarlığında veya yapılan yatırımlarda gerçekleşen önemli değişiklikleri bildirmek zorundadır.}} ;B. Kullanma hakkı {{madde|numara=354}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba, kusurları sebebiyle velayetleri kaldırılmadıkça, çocuğun mallarını kullanabilirler.}} ;C. Gelirlerin sarfı {{madde|numara=355}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba, çocuk mallarının gelirlerini öncelikle çocuğun bakımı, yetiştirilmesi ve eğitimi için; hakkaniyete uyduğu ölçüde de aile ihtiyaçlarını karşılamak üzere sarfedebilirler.}} {{fıkra|numara=2|metin=Gelir fazlası, çocuk mallarına katılır.}} ;D. Çocuk mallarının kısmen sarfı {{madde|numara=356}} {{fıkra|numara=1|metin=Olağan ihtiyaçlar gerektirdiği ölçüde sermaye biçiminde ödemeler, tazminatlar ve benzeri edimler çocuğun bakımı için kısmen kullanılabilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Çocuğun bakımı, yetiştirilmesi ve eğitimi için zorunluluk varsa hakim, ana ve babaya belirlediği miktarlarda çocuğun diğer mallarına da başvurma yetkisini tanıyabilir.}} ;E. Çocuğun serbest malları ;I. Kazandırmalar {{madde|numara=357}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba, faiz getiren yatırım veya tasarruf hesabı açılmak üzere ya da açıkça ana ve babanın kullanmaması koşuluyla çocuğa yapılan kazandırmaların gelirlerini kendi menfaatlerine sarfedemezler.}} {{fıkra|numara=2|metin=Kazandırmada bulunan kişi, kazandırma sırasında açıkça aksini öngörmedikçe, ana ve baba bunlar üzerinde yönetim hakkına sahiptir.}} ;II. Saklı pay {{madde|numara=358}} {{fıkra|numara=1|metin=Ölüme bağlı tasarruf yoluyla çocuğun saklı payı ana ve babanın yönetimi dışında bırakılabilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Mirasbırakan yönetimi bir üçüncü kişiye bırakmışsa, tasarrufunda bu kişinin belirli zamanlarda sulh hakimine hesap vermesini öngörebilir.}} ;III. Meslek veya sanat için verilen mal ve kişisel kazanç {{madde|numara=359}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba tarafından bir meslek veya sanat ile uğraşması için çocuğa kendi malından verilen kısmın veya kendi kişisel kazancının yönetimi ve bunlardan yararlanma hakkı çocuğa aittir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Çocuğun evde ana ve babasıyla birlikte yaşaması halinde, ana ve baba ondan kendisinin bakımı için uygun bir katkıda bulunmasını isteyebilirler.}} ;F. Çocuk mallarının korunması ;I. Önlenmler {{madde|numara=360}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba, çocuğun mallarını yönetmekte her ne sebeple olursa olsun yeterince özen göstermezlerse hakim, malların korunması için uygun önlemleri alır.}} {{fıkra|numara=1|metin=Hakim, özellikle malların yönetimi konusunda talimat verebilir; belirli zamanlarda verilen bilgi ve hesabı yeterli görmezse, malların tevdi edilmesine veya güvence gösterilmesine karar verebilir.}} ;II. Yönetimin ana ve babadan alınması {{madde|numara=361}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuğun mallarının tehlikeye düşmesi başka bir şekilde önlenemiyorsa hakim, yönetimin bir kayyıma devredilmesine karar verebilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Çocuğun, yönetimi ana ve babaya ait olmayan malları tehlikeye düştüğünde hakim, aynı önlemlerin alınmasını kararlaştırabilir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Çocuk mallarının gelirlerinin veya bu mallardan ayrılmış belirli miktarların kanuna uygun şekilde sarfedileceğinden kuşku duyulursa hakim, bunların da yönetimini bir kayyıma bırakabilir.}} ;G. Yönetimin sona ermesi ;I. Malların devri {{madde|numara=362}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba, velayetleri veya yönetim hakları sona erince, çocuğun mallarını, hesabıyla birlikte ergin çocuğa, vasisine veya kayyıma devrederler.}} ;II. Ana ve babanın sorumluluğu {{madde|numara=363}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba, çocuk mallarının geri verilmesinde vekil gibi sorumludurlar.}} {{fıkra|numara=2|metin=Dürüstlük kuralına uygun olarak başkasına devrettikleri malların yerine sadece aldıkları karşılığı geri vermekle yükümlüdürler.}} {{fıkra|numara=3|metin=Kanuna uygun olarak çocuk veya aile için yaptıkları harcamalardan dolayı tazminatla yükümlü tutulmazlar.}} == <center>İkinci Bölüm:<br /> Aile</center> == === <center>Birinci Ayırım:<br /> Nafaka Yükümlülüğü</center> === ;A. NAFAKA YÜKÜMLÜLERİ {{madde|numara=364}}Herkes, yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan üstsoyu ve altsoyu ile kardeşlerine nafaka vermekle yükümlüdür. Kardeşlerin nafaka yükümlülükleri, refah içinde bulunmalarına bağlıdır. Eş ile ana ve babanın bakım borçlarına ilişkin hükümler saklıdır. ;B. DAVA HAKKI {{madde|numara=365}}Nafaka davası, mirasçılıktaki sıra göz önünde tutularak açılır. Dava, davacının geçinmesi için gerekli ve karşı tarafın mali gücüne uygun bir yardım isteminden ibarettir. Nafakanın, yükümlülerin bir veya bir kaçından istenmesi hakkaniyete aykırıysa hakim, onların nafaka yükümlülüğünü azaltabilir veya kaldırabilir. Dava, nafaka alacaklısına bakmakta olan resmi veya kamuya yararlı kurumlar tarafından da açılabilir. Hakim, istem halinde, irat biçiminde ödenmesine karar verilen nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir. Yetkili mahkeme, taraflardan birinin yerleşim yeri mahkemesidir. ;C. KORUNMAYA MUHTAÇ KİŞİLER {{madde|numara=366}}Korunmaya muhtaç kişilerin bakımı, bununla yükümlü kurumlar tarafından sağlanır. Bu kurumlar, yaptıkları masrafları nafaka yükümlüsü hısımlardan isteyebilirler. === <center>İkinci Ayırım:<br /> Ev Düzeni</center> === ;A. KOŞULLARI {{madde|numara=367}}Aile halinde yaşayan birden çok kimsenin oluşturduğu topluluğun kanuna, sözleşmeye veya örfe göre belirlenen bir ev başkanı varsa, evi yönetme yetkisi ona ait olur. Evi yönetme yetkisi, kan veya kayın hısımlığı, işçilik, çıraklık veya benzeri sebeplerle ya da koruma ve gözetme ilişkisi içinde ev halkı olarak bir arada yaşayanların hepsini kapsar. ;B. HÜKÜMLERİ ;I. EV DÜZENİ VE GÖZETİM {{madde|numara=368}}Birlikte yaşayan kimseler evin düzenine tabidir. Bu düzenin kuruluşunda ev halkından her birinin yararı adil biçimde gözetilir. Ev halkının her biri, özellikle öğrenimi, eğitimi, dini inançları, meslek ve sanatı için gerekli özgürlükten yararlanır. Ev başkanı, birlikte yaşayanların evdeki eşyasını özenle korumak ve güvenlik altında bulundurmakla yükümlüdür. ;II. SORUMLULUK {{madde|numara=369}}Ev başkanı, ev halkından olan küçüğün, kısıtlının, akıl hastalığı veya akıl zayıflığı bulunan kişinin verdiği zarardan, alışılmış şekilde durum ve koşulların gerektirdiği dikkatle onu gözetim altında bulundurduğunu veya bu dikkat ve özeni gösterseydi dahi zararın meydana gelmesini engelleyemeyeceğini ispat etmedikçe sorumludur. Ev başkanı, ev halkından akıl hastalığı veya akıl zayıflığı bulunanların kendilerini ya da başkalarını tehlikeye veya zarara düşürmemeleri için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür. Zorunluluk halinde gerekli önlemlerin alınmasını yetkili makamdan ister. ;III. ALTSOYUN DENKLEŞTİRME ALACAĞI ;1. KOŞULLARI {{madde|numara=370}}Ana ve baba veya büyük ana ve baba ile birlikte yaşayan ve emeklerini ya da gelirlerini aileye özgüleyen ergin altsoylar, buna karşılık uygun bir bedel isteyebilirler. Uyuşmazlık halinde hakim, bedelin miktarı, güvence altına alınması ve ödeme şekli hakkında karar verir. ;2. İSTENMESİ {{madde|numara=371}}Altsoy, bu bedeli borçlunun ölümü halinde isteyebilir. Alacaklı, bu alacağını borçlunun sağlığında, birlikte yaşamanın sona ermesi veya işletmenin el değiştirmesi, borçluya karşı icra takibi yapılması veya onun iflası hallerinde de isteyebilir. Bu alacak zamanaşımına uğramaz. Fakat en geç borçlunun terekesinin taksimi anına kadar istenebilir. === <center>Üçüncü Ayırım:<br /> Aile Malları</center> === ;A. AİLE VAKFI {{madde|numara=372}}Aile bireylerinin eğitim ve öğrenimleri, donanım ve desteklenmeleri ve bunlara benzer amaçların gerektirdiği harcamaların yapılması için kişiler hukuku ve miras hukuku hükümleri uyarınca aile vakfı kurulabilir. Bir malın veya hakkın başkalarına geçmemek üzere aynı soydan gelenlere kuşaktan kuşağa kalacak şekilde özgülenmesi yasaktır. Böyle bir özgülenme, vakıf kurma yoluyla da yapılamaz. ;B. AİLE MALLARI ORTAKLIĞI ;I. OLUŞUMU ;1. KOŞULLARI {{madde|numara=373}}Hısımlar, kendilerine geçen mirasın tamamı veya bir bölümüyle ya da ortaya başka mallar koymak suretiyle aralarında bir aile malları ortaklığı kurabilirler. ;2. ŞEKİL {{madde|numara=374}}Aile malları ortaklığı sözleşmesinin resmi şekilde yapılması ve bütün ortakların veya temsilcilerinin imzalarını taşıması gerekir. ;II. SÜRE {{madde|numara=375}}Aile malları ortaklığı, belirli veya belirsiz süre için kurulabilir. Süre belirlenmediği takdirde ortaklardan her biri, altı ay önceden bildirmek koşuluyla ortaklıktan çıkabilir. Bu bildirim, tarımsal işletme ile ilgili bir ortaklıkta, ancak ürünlerin yetiştiği yere göre olağan hasat mevsiminin sonu için geçerlidir. ;III. HÜKMÜ ;1. ELBİRLİĞİ İLE İŞLETME {{madde|numara=376}}Aile malları ortaklığı, ortakları elbirliği ile iktisadi faaliyette bulunmak üzere birleştirir. Aksi kararlaştırılmış olmadıkça, ortaklardan her biri eşit hakka sahiptir. Ortaklar, ortaklık devam ettiği sürece paylarını isteyemeyecekleri gibi, bu payları üzerinde tasarruf işlemleri de yapamazlar. ;2. YÖNETİM VE TEMSİL ;A. GENEL OLARAK {{madde|numara=377}}Aile malları ortaklığı, tüm ortakların elbirliği ile yönetilir. Ortaklardan her biri, olağan yönetim işlerini diğer ortakların katılmasına gerek olmaksızın yapabilir. ;B. YÖNETİCİNİN YETKİSİ {{madde|numara=378}}Ortaklar, içlerinden birini ortaklığa yönetici olarak atayabilirler. Yönetici, ortaklığı yönetir ve ortaklıkla ilgili işlemlerde onu temsil eder. Ortaklığı kimin temsil edeceği ticaret siciline kaydedilmiş olmadıkça diğer ortakların temsil yetkisi bulunmadığı iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez. ;3. ORTAK MALLAR VE KİŞİSEL MALLAR {{madde|numara=379}}Ortaklar, ortaklığa giren malların elbirliği halinde malikidirler. Ortaklar, ortaklığın borçlarından müteselsil olarak sorumludurlar. Ortakların, ortaklık dışında bıraktıkları mallar ile aksi kararlaştırılmış olmadıkça, ortaklığın devamı sırasında miras yoluyla veya herhangi bir şekilde karşılıksız kazanma yoluyla edindikleri mallar, onların kişisel mallarıdır. ;IV. ORTAKLIĞIN SONA ERMESİ ;1. SEBEPLERİ {{madde|numara=380}}Aşağıdaki hallerde ortaklık sona erer: 1. Bütün ortakların anlaşması veya feshin bildirilmesiyle, 2. Ortaklık süresi açıkça veya örtülü olarak uzatılmadığı takdirde sürenin bitmesiyle, 3. Ortaklardan birinin payının haczedilmesi ve satışının istenmesiyle, 4. Ortaklardan birinin iflasıyla, 5. Ortaklardan birinin haklı sebebe dayanan istemiyle. ;2. FESİH BİLDİRİMİ, ÖDEMEDEN ACİZ, EVLENME {{madde|numara=381}}Ortaklardan biri feshi bildirir veya iflas ederse ya da bir ortağın haczedilmiş payının satışı istenirse, öteki ortaklar, ayrılan ortağın veya alacaklılarının haklarını ödeyerek ortaklığı kendi aralarında sürdürebilirler. Evlenen ortak, fesih bildirimine gerek olmaksızın ortaklıktaki hakkının kendisine ödenmesini isteyebilir. ;3. ÖLÜM {{madde|numara=382}}Ortaklardan birinin ölümü halinde onun ortaklığa dahil olmayan mirasçıları, ancak ölen ortağa düşen payın karşılığının kendilerine ödenmesini isteyebilirler. Ölen ortak mirasçı olarak altsoyunu bırakmışsa, bunlar öbür ortakların rızası ile onun yerine ortaklığa girebilirler. ;4. PAYLAŞMA KURALLARI {{madde|numara=383}}Ortaklık mallarının paylaşılması veya ayrılan ortağın payının hesaplanması, ortaklık mallarının paylaşma veya ayrılma zamanındaki değerine ve durumuna göre yapılır. Paylaşma ve hesaplaşma uygun olmayan bir zamanda istenemez. ;V. KAZANÇ PAYLI AİLE MALLARI ORTAKLIĞI ;1. KONUSU {{madde|numara=384}}Ortaklar, aralarında yapacakları sözleşmeyle, yıllık kazançtan kendilerine belli bir pay verilmesi kaydıyla ortaklığın temsilini ve ortaklığın mallarının işletilmesini içlerinden birine bırakabilirler. Bu pay, anlaşmayla belirlenmemişse, ortaklık mallarının uygun derecede uzun bir dönemdeki kazancın ortalama miktarı ile işleten ortağın çalışması ve yaptığı harcama göz önünde tutularak adil bir biçimde belirlenir. ;2. ÖZEL SONA ERDİRME SEBEPLERİ {{madde|numara=385}}İşletme ve temsili üzerine alan ortak, malları gereği gibi işletmediği veya yükümlülüklerini yerine getirmediği takdirde, ortakların ortaklığın feshini isteme hakları vardır. Ortaklardan birinin, haklı sebeplere dayanarak istemde bulunması üzerine hakim, mirastaki paylaşma kurallarını göz önünde bulundurarak, bu ortağın işletme ve temsili üzerine alan ortakla birlikte yönetime ve ortaklık mallarından yararlanmaya katılmasına karar verebilir. Ortakların elbirliği ile işlettikleri ortaklığa ilişkin kurallar, kazanç paylı aile malları ortaklığında da uygulanır. ;C. AİLE YURDU ;I. GENEL OLARAK {{madde|numara=386}}Konutlar, tarıma veya sanayiye elverişli taşınmazlar, eklentileriyle birlikte aile yurdu haline getirilebilir. ;II. KURULMASI ;1. KOŞULLARI {{madde|numara=387}}Aile yurdu haline getirilecek taşınmazların büyüklüğü, üzerindeki rehin haklarına ve malikin diğer mallarına bakılmaksızın, bir ailenin normal geçimine ve barınmasına yetecek ölçüden fazla olamaz. Mahkemece haklı sebeplere dayanılarak geçici bir istisna kabul edilmiş olmadıkça malikin, taşınmazı veya üzerindeki tesisi kendisinin işletmesi ya da konutta oturması zorunludur. ;2. USUL VE ŞEKİL ;A. İLAN {{madde|numara=388}}Alacaklılar ve aile yurdu kurulması yüzünden haklarının zedelenmesi ihtimali bulunan kişiler, kuruluştan önce mahkemece yapılan ilanla itirazlarını iki ay içinde bildirmeye çağrılırlar. Durum, alacakları taşınmaz rehniyle güvenceye bağlanmış olanlara ve hacizli alacaklılara ayrıca bildirilir. ;B. ÜÇÜNCÜ KİŞİLERİN HAKLARININ KORUNMASI {{madde|numara=389}}Aile yurdu haline getirilecek taşınmazda yurt olabilmesi için gerekli koşullar bulunur ve yurdun kurulmasına üçüncü kişiler itiraz etmez veya itirazın haksız olduğu anlaşılırsa, mahkeme kuruluşa izin verir. Süresi içinde itiraz eden alacaklıların ilgilerinin kesildiği ispat edilmedikçe veya taşınmaz üzerinde bulunan rehin ve hacizler kaldırılmadıkça, aile yurdu kurulmasına izin verilemez. Borç, itiraz eden veya rehinli alacaklı lehine vadeye bağlı olsa bile, aile yurdu kurmak isteyen borçlu hemen ödemede bulunabilir. ;C. TAPU KÜTÜĞÜNE ŞERH VERİLMESİ {{madde|numara=390}}Bir taşınmazın aile yurdu haline getirilmesi, ancak izne ilişkin mahkeme kararının o taşınmazın tapu kütüğüne şerh verilmesiyle mümkün olur; bu husus mahkemece ilan edilir. ;III. SONUÇLARI ;1. TASARRUF HAKKININ SINIRLANMASI {{madde|numara=391}}Aile yurdu haline getirilen taşınmazlar devrolunamaz, rehnedilemez ve kiraya verilemez. Aile yurdu ve eklentileri hakkında, mahkeme eliyle yönetim hali saklı kalmak kaydıyla, cebri icra yoluna başvurulamaz. ;2. KAN HISIMLARININ AİLE YURDUNA ALINMASI {{madde|numara=392}}Malikin, yoksulluğu sebebiyle aile yurduna alınmaya muhtaç bulunan ve kabullerine engel olacak durumları olmayan üstsoyunu, altsoyunu ve kardeşlerini yurda kabul etmesine mahkemece karar verilebilir. ;3. MALİKİN ÖDEMEDE ACZE DÜŞMESİ {{madde|numara=393}}Malik borçlarını ödemede acze düşerse, aile yurdunu yönetmek üzere mahkemece bir yönetici atanır. Yönetici, yurdu amacına ve alacaklıların menfaatlerine uygun biçimde yönetir. Alacaklılar, haklarını aciz belgelerindeki tarih ve iflastaki sıraya göre alırlar. ;IV. SONA ERMESİ ;1. MALİKİN ÖLÜMÜ HALİNDE {{madde|numara=394}}Malikin ölümünden sonra aile yurdunun devam edebilmesi, taşınmazın mirasçılara yurt olarak geçmesine ilişkin bir ölüme bağlı tasarrufun yapılmış olmasına bağlıdır. Böyle bir tasarruf yoksa, malik ölünce tapu kütüğündeki yurda ilişkin şerh silinir. ;2. MALİKİN SAĞLIĞINDA {{madde|numara=395}}Malik sağlığında yurda son verebilir. Bunun için malik, tapu kütüğündeki kaydı sildirmek üzere bir dilekçeyle mahkemeye başvurur; bu istem mahkemece ilan olunur. İlan tarihinden başlayarak iki ay içinde bir itiraz yapılmaz veya yapılan itirazın haksızlığı anlaşılırsa, mahkeme kütükteki kaydın silinmesine izin verir. ---- {{kaynakça}} [[Kategori:Alt sayfalar]] bz166v9dzhps2sb7m7ia9p043tvm7bf 175497 175496 2026-10-25T12:04:00Z Prætor 24168 /* Birinci Ayırım: Nafaka Yükümlülüğü */ 175497 wikitext text/x-wiki {{çalışma var}} {{eser başlığı|başlık=Türk Medeni Kanunu|bölüm='''[[4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu/İkinci Kitap: Aile Hukuku|İkinci Kitap<br />Aile Hukuku]]'''<br />İkinci Kısım<br />Hısımlık|önceki=[[4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu/İkinci Kitap: Aile Hukuku/Birinci Kısım: Evlilik Hukuku|Türk Medeni Kanunu<br />İkinci Kitap<br />Birinci Kısım<br />Evlilik Hukuku]]|sonraki=[[4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu/İkinci Kitap: Aile Hukuku/Üçüncü Kısım: Vesayet|Türk Medeni Kanunu<br />İkinci Kitap<br />Üçüncü Kısım<br />Vesayet]]|esersahibi=|notlar=}} == <center>Birinci Bölüm:<br /> Soybağının Kurulması</center> == === <center>Birinci Ayırım:<br /> Genel Hükümler</center> === ;A. Genel olarak soybağının kurulması {{madde|numara=282}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuk ile ana arasında soybağı doğumla kurulur.}} {{fıkra|numara=2|metin=Çocuk ile baba arasında soybağı, ana ile evlilik, tanıma veya hakim hükmüyle kurulur.}} {{fıkra|numara=3|metin=Soybağı ayrıca evlat edinme yoluyla da kurulur.}} ;B. Davada yetki ve yargılama usulü ;I. Yetki {{madde|numara=283}} {{fıkra|numara=1|metin=Soybağına ilişkin davalar, taraflardan birinin dava veya doğum sırasındaki yerleşim yeri mahkemesinde açılır.}} ;II. Yargılama usulü {{madde|numara=284}} {{fıkra|numara=1|metin=Soybağına ilişkin davalarda, aşağıdaki kurallar saklı kalmak kaydıyla Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu uygulanır:{{bent|numara=1|metin=Hakim maddi olguları resen araştırır ve kanıtları serbestçe takdir eder.}}{{bent|numara=2|metin=Taraflar ve üçüncü kişiler, soybağının belirlenmesinde zorunlu olan ve sağlıkları yönünden tehlike yaratmayan araştırma ve incelemelere rıza göstermekle yükümlüdürler. Davalı, hakimin öngördüğü araştırma ve incelemeye rıza göstermezse, hakim, durum ve koşullara göre bundan beklenen sonucu, onun aleyhine doğmuş sayabilir.}}}} === <center>İkinci Ayırım:<br /> Kocanın Babalığı</center> === ;A. Babalık karinesi {{madde|numara=285}} {{fıkra|numara=1|metin=Evlilik devam ederken veya evliliğin sona ermesinden başlayarak üçyüz gün içinde doğan çocuğun babası kocadır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Bu süre geçtikten sonra doğan çocuğun kocaya bağlanması, ananın evlilik sırasında gebe kaldığının ispatıyla mümkündür.}} {{fıkra|numara=3|metin=Kocanın gaipliğine karar verilmesi halinde üçyüz günlük süre, ölüm tehlikesi veya son haber tarihinden işlemeye başlar.}} ;B. Soybağının reddi ;I. Dava hakkı {{madde|numara=286 - (Değişik:7/11/2024-7531/9 md.)}} {{fıkra|numara=1|metin=Koca, ana veya çocuk soybağının reddi davasını açarak babalık karinesini çürütebilir. Bu dava, dava açma hakkına sahip diğer kişilere karşı açılır.}} ;II. İspat ;1. Evlilik içinde ana rahmine düşme {{madde|numara=287}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuk evlilik içinde ana rahmine düşmüşse davacı, kocanın baba olmadığını ispat etmek zorundadır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Evlenmeden başlayarak en az yüzseksen gün geçtikten sonra ve evliliğin sona ermesinden başlayarak en fazla üçyüz gün içinde doğan çocuk evlilik içinde ana rahmine düşmüş sayılır.}} ;2. Evlenmeden önce veya ayrı yaşama sırasında ana rahmine düşme {{madde|numara=288}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuk, evlenmeden önce veya ayrı yaşama sırasında ana rahmine düşmüşse, davacının başka bir kanıt getirmesi gerekmez.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ancak, gebe kalma döneminde kocanın karısı ile cinsel ilişkide bulunduğu konusunda inandırıcı kanıtlar varsa, kocanın babalığına ilişkin karine geçerliliğini korur.}} ;III. Hak düşürücü süreler {{madde|numara=289}} {{fıkra|numara=1|metin=Koca, davayı, doğumu ve baba olmadığını veya ananın gebe kaldığı sırada başka bir erkek ile cinsel ilişkide bulunduğunu öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl, (...)<ref>Anayasa Mahkemesi’nin 25/6/2009 tarihli ve E.: 2008/30, K.: 2009/96 sayılı Kararı ile bu fıkrada yer alan “…her hâlde doğumdan başlayarak beş yıl…” ibaresi iptal edilmiştir.</ref> içinde açmak zorundadır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ana doğumdan, çocuk ise ergin olduğu tarihten başlayarak en geç bir yıl içinde dava açmak zorundadır.<ref>7/11/2024 tarihli ve 7531 sayılı Kanunun 10 uncu maddesiyle bu fıkrada yer alan “Çocuk,” ibaresi “Ana doğumdan, çocuk ise” şeklinde değiştirilmiştir.</ref>}} {{fıkra|numara=3|metin=Gecikme haklı bir sebebe dayanıyorsa, bir yıllık süre bu sebebin ortadan kalktığı tarihte işlemeye başlar.}} ;C. Karinelerin çakışması {{madde|numara=290}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuk evliliğin sona ermesinden başlayarak üçyüz gün içinde doğmuş ve ana da bu arada yeniden evlenmiş olursa, ikinci evlilikteki koca baba sayılır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Bu karine çürütülürse ilk evlilikteki koca baba sayılır.}} ;D. Diğer ilgililerin dava hakkı {{madde|numara=291- (Değişik birinci fıkra:7/11/2024-7531/11 md.)}} {{fıkra|numara=1|metin=Dava açma süresinin geçmesinden önce kocanın ölmesi veya gaipliğine karar verilmesi ya da sürekli olarak ayırt etme gücünü kaybetmesi hâllerinde baba olduğunu iddia eden kişi, kocanın altsoyu, anası veya babası, doğumu ve kocanın ölümünü, sürekli olarak ayırt etme gücünü kaybettiğini veya hakkında gaiplik kararı alındığını öğrenmelerinden başlayarak bir yıl içinde soybağının reddi davasını açabilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ergin olmayan çocuğa atanacak kayyım, atama kararının kendisine tebliğinden başlayarak bir yıl, (...)<ref>Anayasa Mahkemesi’nin 10/10/2013 tarihli ve E.: 2013/62, K.: 2013/115 sayılı Kararı ile bu fıkrada yer alan “...her hâlde doğumdan başlayarak beş yıl...” ibaresi, iptal edilmiştir.</ref> içinde soybağının reddi davasını açar.}} {{fıkra|numara=3|metin=Kocanın açacağı soybağının reddi davasına ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanır.}} ;E. Sonradan evlenme ;I. Koşulu {{madde|numara=292}} {{fıkra|numara=1|metin=Evlilik dışında doğan çocuk, ana ve babasının birbiriyle evlenmesi halinde kendiliğinden evlilik içinde doğan çocuklara ilişkin hükümlere tabi olur.}} ;II. Bildirim {{madde|numara=293}} {{fıkra|numara=1|metin=Eşler, evlilik dışında doğmuş olan ortak çocuklarını, evlenme sırasında veya evlenmeden sonra, yerleşim yerlerindeki veya evlenmenin yapıldığı yerdeki nüfus memuruna bildirmek zorundadırlar.}} {{fıkra|numara=2|metin=Bildirimin yapılmamış olması, çocuğun evlilik içinde doğan çocuklara ilişkin hükümlere tabi olmasını engellemez.}} {{fıkra|numara=3|metin=Daha önce tanıma veya babalığa hükümle soybağı kurulmuş çocukların ana ve babası birbiriyle evlenince, nüfus memuru resen gerekli işlemi yapar.}} ;III. İtiraz ve iptal {{madde|numara=294}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve babanın yasal mirasçıları, çocuk ve Cumhuriyet savcısı sonradan evlenme yoluyla soybağının kurulmasına itiraz edebilirler. İtiraz eden, kocanın baba olmadığını ispatla yükümlüdür.}} {{fıkra|numara=2|metin=Çocuğun altsoyu da, çocuğun ölmüş ya da ayırt etme gücünü sürekli olarak kaybetmiş olması halinde itiraz hakkına sahiptir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Tanımanın iptaline ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanır.}} === <center>Üçüncü Ayırım:<br /> Tanıma ve Babalık Hükmü === ;A. Tanıma ;I. Koşulları ve şekli {{madde|numara=295}} {{fıkra|numara=1|metin=Tanıma, babanın, nüfus memuruna veya mahkemeye yazılı başvurusu ya da resmi senette veya vasiyetnamesinde yapacağı beyanla olur.}} {{fıkra|numara=2|metin=Tanıma beyanında bulunan kimse küçük veya kısıtlı ise, veli veya vasisinin de rızası gereklidir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Başka bir erkek ile soybağı bulunan çocuk, bu bağ geçersiz kılınmadıkça tanınamaz.}} ;II. Bildirim {{madde|numara=296}} {{fıkra|numara=1|metin=Beyanda bulunulan nüfus memuru, sulh hakimi, noter veya vasiyetnameyi açan hakim, tanımayı babanın ve çocuğun kayıtlı bulunduğu nüfus memurluklarına bildirir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Çocuğun kayıtlı bulunduğu nüfus memurluğu da tanımayı çocuğa, anasına, çocuk vesayet altında ise vesayet makamına bildirir.}} ;III. İptal davası ;1. Tanıyanın dava hakkı {{madde|numara=297}} {{fıkra|numara=1|metin=Tanıyan, yanılma, aldatma veya korkutma sebebiyle tanımanın iptalini dava edebilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=İptal davası anaya ve çocuğa karşı açılır.}} ;2. İlgililerin dava hakkı ;A. Genel olarak {{madde|numara=298}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana, çocuk ve çocuğun ölümü halinde altsoyu, Cumhuriyet savcısı, Hazine ve diğer ilgililer tanımanın iptalini dava edebilirler.}} {{fıkra|numara=2|metin=Dava tanıyana, tanıyan ölmüşse mirasçılarına karşı açılır.}} ;B. İspat yükü {{madde|numara=299}} {{fıkra|numara=1|metin=Davacı, tanıyanın baba olmadığını ispatla yükümlüdür.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ana veya çocuk tarafından tanıyanın baba olmadığı iddiasıyla açılan iptal davasında ispat yükü, tanıyanın, gebe kalma döneminde ana ile cinsel ilişkide bulunduğuna ilişkin inandırıcı kanıtları göstermesinden sonra doğar.}} ;3. Hak düşürücü süreler {{madde|numara=300}} {{fıkra|numara=1|metin=Tanıyanın dava hakkı, iptal sebebinin öğrenildiği veya korkunun etkisinin ortadan kalktığı tarihten başlayarak bir yıl ve her halde tanımanın üzerinden beş yıl geçmekle düşer.}} {{fıkra|numara=2|metin=İlgililerin dava hakkı, davacının tanımayı ve tanıyanın çocuğun babası olamayacağını öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl ve her halde tanımanın üzerinden beş yıl geçmekle düşer.}} {{fıkra|numara=3|metin=Çocuğun dava hakkı, ergin olmasından başlayarak bir yıl geçmekle düşer.}} {{fıkra|numara=4|metin=Yukarıdaki süreler geçtiği halde gecikmeyi haklı kılan sebep varsa, sebebin ortadan kalkmasından başlayarak bir ay içinde dava açılabilir.}} ;B. Babalık hükmü ;I. Dava hakkı {{madde|numara=301}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuk ile baba arasındaki soybağının mahkemece belirlenmesini ana ve çocuk isteyebilirler.}} {{fıkra|numara=2|metin=Dava babaya, baba ölmüşse mirasçılarına karşı açılır.}} {{fıkra|numara=3|metin=Babalık davası, Cumhuriyet savcısına ve Hazineye; dava ana tarafından açılmışsa kayyıma; kayyım tarafından açılmışsa anaya ihbar edilir.}} ;II. Karine {{madde|numara=302}} {{fıkra|numara=1|metin=Davalının, çocuğun doğumundan önceki üçyüzüncü gün ile yüzsekseninci gün arasında ana ile cinsel ilişkide bulunmuş olması, babalığa karine sayılır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Bu sürenin dışında olsa bile fiili gebe kalma döneminde davalının ana ile cinsel ilişkide bulunduğu tespit edilirse aynı karine geçerli olur.}} {{fıkra|numara=3|metin=Davalı, çocuğun babası olmasının olanaksızlığını veya bir üçüncü kişinin baba olma olasılığının kendisininkinden daha fazla olduğunu ispatlarsa karine geçerliliğini kaybeder.}} ;III. Hak düşürücü süreler {{madde|numara=303}} {{fıkra|numara=1|metin=Babalık davası, çocuğun doğumundan önce veya sonra açılabilir. Ananın dava hakkı, doğumdan başlayarak bir yıl geçmekle düşer.}} {{fıkra|numara=2|metin='''(İptal ikinci fıkra: Anayasa Mahkemesi’nin 27/10/2011 tarihli ve E.: 2010/71, K.: 2011/143 sayılı Kararı ile.)'''}} {{fıkra|numara=3|metin=Çocuk ile başka bir erkek arasında soybağı ilişkisi varsa, bir yıllık süre bu ilişkinin ortadan kalktığı tarihte işlemeye başlar.}} {{fıkra|numara=4|metin=Bir yıllık süre geçtikten sonra gecikmeyi haklı kılan sebepler varsa, sebebin ortadan kalkmasından başlayarak bir ay içinde dava açılabilir.<ref>Anayasa Mahkemesi’nin 15/3/2012 tarihli ve E.: 2011/116, K.: 2012/39 sayılı Kararı ile bu fıkra “çocuk” yönünden iptal edilmiş olup, Kararın Resmi Gazete’de yayımlandığı 21/7/2012 tarihinden başlayarak bir yıl sonra yürürlüğe girmesi hüküm altına alınmıştır.</ref>}} ;IV. Ananın mali hakları {{madde|numara=304}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana, babalık davası ile birlikte veya ayrı olarak baba veya mirasçılarından aşağıdaki giderlerin karşılanmasını isteyebilir:{{bent|numara=1|metin=Doğum giderleri,}}{{bent|numara=2|metin=Doğumdan önceki ve sonraki altışar haftalık geçim giderleri,}}{{bent|numara=3|metin=Gebelik ve doğumun gerektirdiği diğer giderler.}}}} {{fıkra|numara=2|metin=Çocuk ölü doğmuş olsa bile hakim, bu giderlerin karşılanmasına karar verebilir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Üçüncü kişiler veya sosyal güvenlik kuruluşlarınca anaya yapılan ödemeler, hakkaniyet ölçüsünde tazminattan indirilir.}} === <center>Dördüncü Ayırım:<br /> Evlat Edinme</center> === ;A. Küçüklerin evlat edinilmesi ;I. Genel koşulları {{madde|numara=305}} {{fıkra|numara=1|metin=Bir küçüğün evlat edinilmesi, evlat edinen tarafından bir yıl süreyle bakılmış ve eğitilmiş olması koşuluna bağlıdır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Evlat edinmenin her halde küçüğün yararına bulunması ve evlat edinenin diğer çocuklarının yararlarının hakkaniyete aykırı bir biçimde zedelenmemesi de gerekir.}} ;II. Birlikte evlat edinme {{madde|numara=306}} {{fıkra|numara=1|metin=Eşler, ancak birlikte evlat edinebilirler; evli olmayanlar birlikte evlat edinemezler.}} {{fıkra|numara=2|metin=Eşlerin en az beş yıldan beri evli olmaları veya otuz yaşını doldurmuş bulunmaları gerekir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Eşlerden biri, en az iki yıldan beri evli olmaları veya kendisinin otuz yaşını doldurmuş bulunması koşuluyla diğerinin çocuğunu evlat edinebilir.}} ;III. Tek başına evlat edinme {{madde|numara=307}} {{fıkra|numara=1|metin=Evli olmayan kişi otuz yaşını doldurmuş ise tek başına evlat edinebilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Otuz yaşını doldurmuş olan eş, diğer eşin ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksunluğu veya iki yılı aşkın süreden beri nerede olduğunun bilinmemesi ya da mahkeme kararıyla iki yılı aşkın süreden beri eşinden ayrı yaşamakta olması yüzünden birlikte evlat edinmesinin mümkün olmadığını ispat etmesi halinde, tek başına evlat edinebilir.}} ;IV. Küçüğün rızası ve yaşı {{madde|numara=308}} {{fıkra|numara=1|metin=Evlat edinilenin, evlat edinenden en az onsekiz yaş küçük olması şarttır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ayırt etme gücüne sahip olan küçük, rızası olmadıkça evlat edinilemez.}} {{fıkra|numara=3|metin=Vesayet altındaki küçük, ayırt etme gücüne sahip olup olmadığına bakılmaksızın vesayet dairelerinin izniyle evlat edinilebilir.}} ;V. Ana ve babanın rızası ;1. Şekil {{madde|numara=309}} {{fıkra|numara=1|metin=Evlat edinme, küçüğün ana ve babasının rızasını gerektirir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Rıza, küçüğün veya ana ve babasının oturdukları yer mahkemesinde sözlü veya yazılı olarak açıklanarak tutanağa geçirilir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Verilen rıza, evlat edinenlerin adları belirtilmemiş veya evlat edinenler henüz belirlenmemiş olsa dahi geçerlidir.}} ;2. Zamanı {{madde|numara=310}} {{fıkra|numara=1|metin=Rıza, küçüğün doğumunun üzerinden altı hafta geçmeden önce verilemez.}} {{fıkra|numara=2|metin=Rıza, tutanağa geçirilme tarihinden başlayarak altı hafta içinde aynı usulle geri alınabilir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Geri almadan sonra yeniden verilen rıza kesindir.}} ;3. Rızanın aranmaması ;A. Koşulları {{madde|numara=311}} {{fıkra|numara=1|metin=Aşağıdaki hallerde ana ve babadan birinin rızası aranmaz:{{bent|numara=1|metin=Kim olduğu veya uzun süreden beri nerede oturduğu bilinmiyorsa veya ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksun bulunuyorsa,}}{{bent|numara=2|metin=Küçüğe karşı özen yükümlülüğünü yeterince yerine getirmiyorsa.}}}} ;B. Karar {{madde|numara=312}} {{fıkra|numara=1|metin=Küçük, gelecekte evlat edinilmek amacıyla bir kuruma yerleştirilir ve ana ve babadan birinin rızası eksik olursa, evlat edinenin veya evlat edinmede aracılık yapan kurumun istemi üzerine ve kural olarak küçüğün yerleştirilmesinden önce, onun oturduğu yer mahkemesi bu rızanın aranıp aranmamasına karar verir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Diğer hallerde, bu konudaki karar evlat edinme işlemleri sırasında verilir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Ana ve babadan birinin küçüğe karşı özen yükümlülüğünü yeterince yerine getirmemesi sebebiyle rızasının aranmaması halinde, bu konudaki karar kendisine yazılı olarak bildirilir.}} ;B. Erginlerin ve kısıtlıların evlat edinilmesi {{madde|numara=313- (Değişik birinci cümle: 3/7/2005-5399/1 md.)}} {{fıkra|numara=1|metin=Evlât edinenin altsoyunun açık muvafakatiyle ergin veya kısıtlı aşağıdaki hallerde evlât edinilebilir.{{bent|numara=1|metin=Bedensel veya zihinsel özrü sebebiyle sürekli olarak yardıma muhtaç ve evlat edinen tarafından en az beş yıldan beri bakılıp gözetilmekte ise,<ref>25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, bu bentte yer alan “özrü” ibaresi “engeli” şeklinde değiştirilmiştir.</ref>}}{{bent|numara=2|metin=Evlat edinen tarafından, küçükken en az beş yıl süreyle bakılıp gözetilmiş ve eğitilmiş ise,}}{{bent|numara=1|metin=Diğer haklı sebepler mevcut ve evlat edinilen, en az beş yıldan beri evlat edinen ile aile halinde birlikte yaşamakta ise.}}}} {{fıkra|numara=2|metin=Evli bir kimse ancak eşinin rızasıyla evlat edinilebilir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Bunlar dışında küçüklerin evlat edinilmesine ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanır.}} ;C. Hükümleri {{madde|numara=314}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve babaya ait olan haklar ve yükümlülükler evlat edinene geçer.}} {{fıkra|numara=2|metin=Evlatlık, evlat edinenin mirasçısı olur.}} {{fıkra|numara=3|metin=Evlatlık küçük ise evlat edinenin soyadını alır. Evlat edinen isterse çocuğa yeni bir ad verebilir. Ergin olan evlatlık, evlat edinilme sırasında dilerse evlat edinenin soyadını alabilir.}} {{fıkra|numara=4|metin='''(İptal fıkra: Anayasa Mahkemesi’nin 26/7/2023 tarihli ve E.: 2023/3, K.: 2023/139 sayılı Kararı ile.) (Yeniden Düzenleme:7/11/2024-7531/12 md.)''' Ayırt etme gücüne sahip olmayan küçüklerin nüfus kaydına, birlikte evlât edinmede ana ve baba adı olarak evlât edinen eşlerin adları; tek başına evlât edinmede ise ana veya baba adı olarak evlât edinenin adı yazılır. Evlât edinilen diğer kişiler hakkında, talepleri halinde bu hüküm uygulanır.}} {{fıkra|numara=5|metin=Evlatlığın, miras ve başka haklarının zedelenmemesi, aile bağlarının devam etmesi için evlatlığın naklen geldiği aile kütüğü ile evlat edinenin aile kütüğü arasında her türlü bağ kurulur. Ayrıca evlatlıkla ilgili kesinleşmiş mahkeme kararı her iki nüfus kütüğüne işlenir.}} {{fıkra|numara=6|metin=Evlat edinme ile ilgili kayıtlar, belgeler ve bilgiler mahkeme kararı olmadıkça veya evlatlık istemedikçe hiçbir şekilde açıklanamaz.}} ;D. Şekil ve usul ;I. Genel olarak {{madde|numara=315}} {{fıkra|numara=1|metin=Evlat edinme kararı, evlat edinenin oturma yeri; birlikte evlat edinmede eşlerden birinin oturma yeri mahkemesince verilir. Mahkeme kararıyla birlikte evlatlık ilişkisi kurulmuş olur.}} {{fıkra|numara=2|metin=Evlat edinme başvurusundan sonra evlat edinenin ölümü veya ayırt etme gücünü kaybetmesi, diğer koşullar bundan etkilenmediği takdirde evlat edinmeye engel olmaz.}} {{fıkra|numara=3|metin=Başvurudan sonra küçük ergin olursa, koşulları daha önceden yerine getirilmiş olmak kaydıyla küçüklerin evlat edinilmesine ilişkin hükümler uygulanır.}} ;II. Araştırma {{madde|numara=316}} {{fıkra|numara=1|metin=Evlat edinmeye, ancak esaslı sayılan her türlü durum ve koşulların kapsamlı biçimde araştırılmasından, evlat edinen ile edinilenin dinlenmelerinden ve gerektiğinde uzmanların görüşünün alınmasından sonra karar verilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Araştırmada özellikle evlat edinen ile edinilenin kişiliği ve sağlığı, karşılıklı ilişkileri, ekonomik durumları, evlat edinenin eğitme yeteneği, evlat edinmeye yönelten sebepler ve aile ilişkileri ile bakım ilişkilerindeki gelişmelerin açıklığa kavuşturulması gerekir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Evlat edinenin altsoyu varsa, onların evlat edinme ile ilgili tavır ve düşünceleri de değerlendirilir.}} ;E. Evlatlık ilişkisinin kaldırılması ;I. Sebepleri ;1. Rızanın bulunmaması {{madde|numara=317}} {{fıkra|numara=1|metin=Yasal sebep bulunmaksızın rıza alınmamışsa, rızası alınması gereken kişiler, küçüğün menfaati bunun sonucunda ağır biçimde zedelenmeyecekse, hakimden evlatlık ilişkisinin kaldırılmasını isteyebilirler.}} ;2. Diğer noksanlıklar {{madde|numara=318}} {{fıkra|numara=1|metin=Evlat edinme esasa ilişkin diğer noksanlıklardan biriyle sakatsa, Cumhuriyet savcısı veya her ilgili evlatlık ilişkisinin kaldırılmasını isteyebilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Noksanlıklar bu arada ortadan kalkmış veya sadece usule ilişkin olup ilişkinin kaldırılması evlatlığın menfaatini ağır biçimde zedeleyecek olursa, bu yola gidilemez.}} ;II. Hak düşürücü süre {{madde|numara=319}} {{fıkra|numara=1|metin=Dava hakkı, evlatlık ilişkisinin kaldırılması sebebinin öğrenilmesinden başlayarak bir yıl (...)<ref>Anayasa Mahkemesi’nin 27/12/2012 tarihli ve E.: 2012/35, K.: 2012/203 sayılı Kararı ile bu maddede yer alan “…ve her hâlde evlât edinme işleminin üzerinden beş yıl…” ibaresi iptal edilmiştir.</ref> geçmekle düşer.}} ;F. Evlatlık işlemlerinde aracılık<ref>2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 139 uncu maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” ve ikinci fıkrasında yer alan “tüzükle” ibaresi “Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle” şeklinde değiştirilmiştir.</ref> {{madde|numara=320}} {{fıkra|numara=1|metin=Küçüklerin evlât edinilmesine ilişkin aracılık faaliyetleri, ancak Cumhurbaşkanınca yetki verilen kurum ve kuruluşlarca yapılır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Aracılık faaliyetlerinin yürütülmesine ilişkin hususlar Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.}} === <center>Beşinci Ayırım:<br /> Soybağının Hükümleri</center> === ;A. Soyadı {{madde|numara=321}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuk, ana ve baba evli ise ailenin; (...)<ref>Anayasa Mahkemesi’nin 2/7/2009 tarihli ve E.: 2005/114, K.: 2009/105 sayılı Kararı ile; bu maddenin birinci cümlesinde yer alan “… evli değilse ananın …” ibaresi iptal edilmiştir.</ref> soyadını taşır. Ancak, ana önceki evliliğinden dolayı çifte soyadı taşıyorsa çocuk onun bekarlık soyadını taşır.}} ;B. Karşılıklı yükümlülükler {{madde|numara=322}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana, baba ve çocuk, ailenin huzur ve bütünlüğünün gerektirdiği şekilde birbirlerine yardım etmek, saygı ve anlayış göstermek ve aile onurunu gözetmekle yükümlüdürler.}} ;C. Çocuk ile kişisel ilişki ;I. Ana ve baba ile ;1. Kural {{madde|numara=323}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve babadan her biri, velayeti altında bulunmayan veya kendisine bırakılmayan çocuk ile uygun kişisel ilişki kurulmasını isteme hakkına sahiptir.}} ;2. Sınırları {{madde|numara=324}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve babadan her biri, diğerinin çocuk ile kişisel ilişkisini zedelemekten, çocuğun eğitilmesi ve yetiştirilmesini engellemekten kaçınmakla yükümlüdür.}} {{fıkra|numara=2|metin=Kişisel ilişki sebebiyle çocuğun huzuru tehlikeye girer veya ana ve baba bu haklarını birinci fıkrada öngörülen yükümlülüklerine aykırı olarak kullanırlar veya çocuk ile ciddi olarak ilgilenmezler ya da diğer önemli sebepler varsa, kişisel ilişki kurma hakkı reddedilebilir veya kendilerinden alınabilir.}} {{fıkra|numara=3|metin='''(Ek üçüncü fıkra:24/11/2021-7343/38 md.)''' Velayet kendisine bırakılan ana veya baba, kişisel ilişki düzenlemesinin gereklerini yerine getirmezse çocuğun menfaatine aykırı olmamak kaydıyla velayet değiştirilebilir. Bu husus kişisel ilişki kurulmasına dair kararda taraflara ihtar edilir.}} ;II. Üçüncü kişiler ile {{madde|numara=325}} {{fıkra|numara=1|metin=Olağanüstü haller mevcutsa, çocuğun menfaatine uygun düştüğü ölçüde çocuk ile kişisel ilişki kurulmasını isteme hakkı diğer kişilere, özellikle hısımlarına da tanınabilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ana ve baba için öngörülen sınırlamalar üçüncü kişiler için kıyas yoluyla uygulanır.}} ;III. Yetki {{madde|numara=326}} {{fıkra|numara=1|metin=Kişisel ilişki kurulmasıyla ilgili bütün düzenlemelerde çocuğun oturduğu yer mahkemesi de yetkilidir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Boşanmaya ve evlilik birliğinin korunmasına ilişkin yetki kuralları saklıdır.}} {{fıkra|numara=3|metin=Çocuk ile kişisel ilişkiye yönelik bir düzenleme yapılıncaya kadar, velayet hakkına sahip veya çocuk kendisine bırakılmış kişinin rızası dışında kişisel ilişki kurulamaz.}} ;D. Çocukların bakım ve eğitim giderlerini karşılama ;I. Kapsamı {{madde|numara=327}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuğun bakımı, eğitimi ve korunması için gerekli giderler ana ve baba tarafından karşılanır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ana ve baba, yoksul oldukları veya çocuğun özel durumu olağanüstü harcamalar yapılmasını gerektirdiği takdirde ya da olağan dışı herhangi bir sebebin varlığı halinde, hakimin izniyle çocuğun mallarından onun bakım ve eğitimine yetecek belli bir miktar sarfedebilirler.}} ;II. Süresi {{madde|numara=328}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve babanın bakım borcu, çocuğun ergin olmasına kadar devam eder.}} {{fıkra|numara=2|metin=Çocuk ergin olduğu halde eğitimi devam ediyorsa, ana ve baba durum ve koşullara göre kendilerinden beklenebilecek ölçüde olmak üzere, eğitimi sona erinceye kadar çocuğa bakmakla yükümlüdürler.}} ;III. Dava hakkı {{madde|numara=329}} {{fıkra|numara=1|metin=Küçüğe fiilen bakan ana veya baba, diğerine karşı çocuk adına nafaka davası açabilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ayırt etme gücüne sahip olmayan küçük için gereken hallerde nafaka davası, atanacak kayyım veya vasi tarafından da açılabilir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Ayırt etme gücüne sahip olan küçük de nafaka davası açabilir.}} ;IV. Nafaka miktarının takdiri {{madde|numara=330}} {{fıkra|numara=1|metin=Nafaka miktarı, çocuğun ihtiyaçları ile ana ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri dikkate alınarak belirlenir. Nafaka miktarının belirlenmesinde çocuğun gelirleri de göz önünde bulundurulur.}} {{fıkra|numara=2|metin=Nafaka her ay peşin olarak ödenir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Hakim istem halinde, irat biçiminde ödenmesine karar verilen nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir.}} ;V. Durumun değişmesi {{madde|numara=331}} {{fıkra|numara=1|metin=Durumun değişmesi halinde hakim, istem üzerine nafaka miktarını yeniden belirler veya nafakayı kaldırır.}} ;VI. Geçici önlemler ;1. Genel olarak {{madde|numara=332}} {{fıkra|numara=1|metin=Nafaka davası açılınca hakim, davacının istemi üzerine dava süresince gerekli olan önlemleri alır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Soybağı tespit edilirse, davalının, uygun nafaka miktarını depo etmesine veya geçici olarak ödemesine karar verilebilir.}} ;2. Babalığın tespitinden önce {{madde|numara=333}} {{fıkra|numara=1|metin=Babalık davası ile birlikte nafaka istenir ve hakim, babalık olasılığını kuvvetli bulursa, hükümden önce çocuğun ihtiyaçları için uygun bir nafakaya karar verebilir.}} ;VII. Güvence verilmesi {{madde|numara=334}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba nafaka yükümlülüklerini sürekli olarak ve ısrarla yerine getirmezlerse ya da kaçma hazırlığı içinde bulundukları, mallarını gelişigüzel harcadıkları veya heba ettikleri kabul edilebilirse hakim, gelecekteki nafaka yükümlülüklerine ilişkin olarak uygun bir güvencenin sağlanmasına veya gerektiğinde diğer önlemlerin alınmasına karar verebilir.}} === <center>Altıncı Ayırım:<br /> Velayet</center> === ;A. Genel olarak ;I. Koşullar {{madde|numara=335}} {{fıkra|numara=1|metin=Ergin olmayan çocuk, ana ve babasının velayeti altındadır. Yasal sebep olmadıkça velayet ana ve babadan alınamaz.}} {{fıkra|numara=2|metin=Hakim vasi atanmasına gerek görmedikçe, kısıtlanan ergin çocuklar da ana ve babanın velayeti altında kalırlar.}} ;II. Ana ve baba evli ise {{madde|numara=336}} {{fıkra|numara=1|metin=Evlilik devam ettiği sürece ana ve baba velayeti birlikte kullanırlar.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ortak hayata son verilmiş veya ayrılık hali gerçekleşmişse hakim, velayeti eşlerden birine verebilir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Velayet, ana ve babadan birinin ölümü halinde sağ kalana, boşanmada ise çocuk kendisine bırakılan tarafa aittir.}} ;III. Ana ve baba evli değilse {{madde|numara=337}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba evli değilse velayet anaya aittir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ana küçük, kısıtlı veya ölmüş ya da velayet kendisinden alınmışsa hakim, çocuğun menfaatine göre, vasi atar veya velayeti babaya verir.}} ;IV. Üvey çocuklar {{madde|numara=338}} {{fıkra|numara=1|metin=Eşler, ergin olmayan üvey çocuklarına da özen ve ilgi göstermekle yükümlüdürler.}} {{fıkra|numara=2|metin=Kendi çocuğu üzerinde velayeti kullanan eşe diğer eş uygun bir şekilde yardımcı olur; durum ve koşullar zorunlu kıldığı ölçüde çocuğun ihtiyaçları için onu temsil eder.}} ;B. Velayetin kapsamı ;I. Genel olarak {{madde|numara=339}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba, çocuğun bakım ve eğitimi konusunda onun menfaatini göz önünde tutarak gerekli kararları alır ve uygularlar.}} {{fıkra|numara=2|metin=Çocuk, ana ve babasının sözünü dinlemekle yükümlüdür.}} {{fıkra|numara=3|metin=Ana ve baba, olgunluğu ölçüsünde çocuğa hayatını düzenleme olanağı tanırlar; önemli konularda olabildiğince onun düşüncesini göz önünde tutarlar.}} {{fıkra|numara=4|metin=Çocuk, ana ve babasının rızası dışında evi terkedemez ve yasal sebep olmaksızın onlardan alınamaz.}} {{fıkra|numara=5|metin=Çocuğun adını ana ve babası koyar.}} ;II. Eğitim {{madde|numara=340}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba, çocuğu olanaklarına göre eğitirler ve onun bedensel, zihinsel, ruhsal, ahlaki ve toplumsal gelişimini sağlar ve korurlar.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ana ve baba çocuğa, özellikle bedensel ve zihinsel engelli olanlara, yetenek ve eğilimlerine uygun düşecek ölçüde, genel ve mesleki bir eğitim sağlarlar.<ref>25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “özürlü” ibaresi “engelli” şeklinde değiştirilmiştir.</ref>}} ;III. Dini eğitim {{madde|numara=341}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuğun dini eğitimini belirleme hakkı ana ve babaya aittir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ana ve babanın bu konudaki haklarını sınırlayacak her türlü sözleşme geçersizdir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Ergin, dinini seçmekte özgürdür.}} ;IV. Çocuğun temsil edilmesi {{madde|numara=342}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba, velayetleri çerçevesinde üçüncü kişilere karşı çocuklarının yasal temsilcisidirler.}} {{fıkra|numara=2|metin=İyiniyetli üçüncü kişiler, eşlerden her birinin diğerinin rızasıyla işlem yaptığını varsayabilirler.}} {{fıkra|numara=3|metin=Vesayet makamlarının iznine bağlı hususlar dışında kısıtlıların temsiline ilişkin hükümler velayetteki temsilde de uygulanır.}} ;V. Çocuğun fiil ehliyeti {{madde|numara=343}} {{fıkra|numara=1|metin=Velayet altındaki çocuğun fiil ehliyeti, vesayet altındaki kişinin ehliyeti gibidir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Çocuk, borçlarından ana ve babanın çocuk malları üzerindeki haklarına bakılmaksızın kendi malvarlığı ile sorumludur.}} ;VI. Çocuğun aileyi temsil etmesi {{madde|numara=344}} {{fıkra|numara=1|metin=Velayet altındaki çocuk, ayırt etme gücüne sahip ise ana ve babanın rızasıyla aile adına hukuki işlemler yapabilir; bu işlemlerden dolayı ana ve baba borç altına girer.}} ;VII. Çocuk ile ana ve baba arasındaki hukuki ilişkiler {{madde|numara=345}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuk ile ana veya baba arasında ya da ana ve babanın menfaatine olarak çocuk ile üçüncü kişi arasında yapılacak bir hukuki işlemle çocuğun borç altına girebilmesi, bir kayyımın katılmasına ve hakimin onayına bağlıdır.}} ;C. Çocuğun korunması ;I. Koruma önlemleri {{madde|numara=346}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuğun menfaati ve gelişmesi tehlikeye düştüğü takdirde, ana ve baba duruma çare bulamaz veya buna güçleri yetmezse hakim, çocuğun korunması için uygun önlemleri alır.}} ;II. Çocukların yerleştirilmesi {{madde|numara=347}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuğun bedensel ve zihinsel gelişmesi tehlikede bulunur veya çocuk manen terk edilmiş halde kalırsa hakim, çocuğu ana ve babadan alarak bir aile yanına veya bir kuruma yerleştirebilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Çocuğun aile içinde kalması ailenin huzurunu onlardan katlanmaları beklenemeyecek derecede bozuyorsa ve durumun gereklerine göre başka çare de kalmamışsa, ana ve baba veya çocuğun istemi üzerine hakim aynı önlemleri alabilir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Ana ve baba ile çocuğun ödeme gücü yoksa bu önlemlerin gerektirdiği giderler Devletçe karşılanır.}} {{fıkra|numara=4|metin=Nafakaya ilişkin hükümler saklıdır.}} ;III. Velayetin kaldırılması ;1. Genel olarak {{madde|numara=348}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuğun korunmasına ilişkin diğer önlemlerden sonuç alınamaz ya da bu önlemlerin yetersiz olacağı önceden anlaşılırsa, hakim aşağıdaki hallerde velayetin kaldırılmasına karar verir:{{bent|numara=1|metin='''(Değişik: 1/7/2005-5378/38 md.)''' Ana ve babanın deneyimsizliği, hastalığı, başka bir yerde bulunması veya benzeri sebeplerden biriyle velayet görevini gereği gibi yerine getirememesi.}}{{bent|numara=2|metin=Ana ve babanın çocuğa yeterli ilgiyi göstermemesi veya ona karşı yükümlülüklerini ağır biçimde savsaklaması.}}}} {{fıkra|numara=2|metin=Velayet ana ve babanın her ikisinden kaldırılırsa çocuğa bir vasi atanır.}} {{fıkra|numara=3|metin=Kararda aksi belirtilmedikçe, velayetin kaldırılması mevcut ve doğacak bütün çocukları kapsar.}} ;2. Ana veya babanın yeniden evlenmesi {{madde|numara=349}} {{fıkra|numara=1|metin=Velayete sahip ana veya babanın yeniden evlenmesi, velayetin kaldırılmasını gerektirmez. Ancak, çocuğun menfaati gerektirdiğinde velayet sahibi değiştirilebileceği gibi, durum ve koşullara göre velayet kaldırılarak çocuğa vasi de atanabilir.}} ;3. Velayetin kaldırılması halinde ana ve babanın yükümlülükleri {{madde|numara=350}} {{fıkra|numara=1|metin=Velayetin kaldırılması halinde ana ve babanın çocuklarının bakım ve eğitim giderlerini karşılama yükümlülükleri devam eder.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ana ve baba ile çocuğun ödeme gücü yoksa bu giderler Devletçe karşılanır.}} {{fıkra|numara=3|metin=Nafakaya ilişkin hükümler saklıdır.}} ;IV. Durumun değişmesi {{madde|numara=351}} {{fıkra|numara=1|metin=Durumun değişmesi halinde, çocuğun korunmasına ilişkin önlemlerin yeni koşullara uydurulması gerekir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Velayetin kaldırılmasını gerektiren sebep ortadan kalkmışsa hakim, resen ya da ana veya babanın istemi üzerine velayeti geri verir.}} === <center>Yedinci Ayırım:<br /> Çocuk Malları</center> === ;A. YÖNETİM ;I. Genel olarak {{madde|numara=352}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba, velayetleri devam ettiği sürece çocuğun mallarını yönetme hakkına sahip ve bununla yükümlüdürler; kural olarak hesap ve güvence vermezler.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ana ve babanın yükümlülüklerini yerine getirmedikleri durumlarda hakim müdahale eder.}} ;II. Evlilik sona erince {{madde|numara=353}} {{fıkra|numara=1|metin=Evlilik sona erince velayet kendisinde kalan eş, hakime çocuğun malvarlığının dökümünü gösteren bir defter vermek ve bu malvarlığında veya yapılan yatırımlarda gerçekleşen önemli değişiklikleri bildirmek zorundadır.}} ;B. Kullanma hakkı {{madde|numara=354}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba, kusurları sebebiyle velayetleri kaldırılmadıkça, çocuğun mallarını kullanabilirler.}} ;C. Gelirlerin sarfı {{madde|numara=355}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba, çocuk mallarının gelirlerini öncelikle çocuğun bakımı, yetiştirilmesi ve eğitimi için; hakkaniyete uyduğu ölçüde de aile ihtiyaçlarını karşılamak üzere sarfedebilirler.}} {{fıkra|numara=2|metin=Gelir fazlası, çocuk mallarına katılır.}} ;D. Çocuk mallarının kısmen sarfı {{madde|numara=356}} {{fıkra|numara=1|metin=Olağan ihtiyaçlar gerektirdiği ölçüde sermaye biçiminde ödemeler, tazminatlar ve benzeri edimler çocuğun bakımı için kısmen kullanılabilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Çocuğun bakımı, yetiştirilmesi ve eğitimi için zorunluluk varsa hakim, ana ve babaya belirlediği miktarlarda çocuğun diğer mallarına da başvurma yetkisini tanıyabilir.}} ;E. Çocuğun serbest malları ;I. Kazandırmalar {{madde|numara=357}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba, faiz getiren yatırım veya tasarruf hesabı açılmak üzere ya da açıkça ana ve babanın kullanmaması koşuluyla çocuğa yapılan kazandırmaların gelirlerini kendi menfaatlerine sarfedemezler.}} {{fıkra|numara=2|metin=Kazandırmada bulunan kişi, kazandırma sırasında açıkça aksini öngörmedikçe, ana ve baba bunlar üzerinde yönetim hakkına sahiptir.}} ;II. Saklı pay {{madde|numara=358}} {{fıkra|numara=1|metin=Ölüme bağlı tasarruf yoluyla çocuğun saklı payı ana ve babanın yönetimi dışında bırakılabilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Mirasbırakan yönetimi bir üçüncü kişiye bırakmışsa, tasarrufunda bu kişinin belirli zamanlarda sulh hakimine hesap vermesini öngörebilir.}} ;III. Meslek veya sanat için verilen mal ve kişisel kazanç {{madde|numara=359}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba tarafından bir meslek veya sanat ile uğraşması için çocuğa kendi malından verilen kısmın veya kendi kişisel kazancının yönetimi ve bunlardan yararlanma hakkı çocuğa aittir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Çocuğun evde ana ve babasıyla birlikte yaşaması halinde, ana ve baba ondan kendisinin bakımı için uygun bir katkıda bulunmasını isteyebilirler.}} ;F. Çocuk mallarının korunması ;I. Önlenmler {{madde|numara=360}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba, çocuğun mallarını yönetmekte her ne sebeple olursa olsun yeterince özen göstermezlerse hakim, malların korunması için uygun önlemleri alır.}} {{fıkra|numara=1|metin=Hakim, özellikle malların yönetimi konusunda talimat verebilir; belirli zamanlarda verilen bilgi ve hesabı yeterli görmezse, malların tevdi edilmesine veya güvence gösterilmesine karar verebilir.}} ;II. Yönetimin ana ve babadan alınması {{madde|numara=361}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuğun mallarının tehlikeye düşmesi başka bir şekilde önlenemiyorsa hakim, yönetimin bir kayyıma devredilmesine karar verebilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Çocuğun, yönetimi ana ve babaya ait olmayan malları tehlikeye düştüğünde hakim, aynı önlemlerin alınmasını kararlaştırabilir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Çocuk mallarının gelirlerinin veya bu mallardan ayrılmış belirli miktarların kanuna uygun şekilde sarfedileceğinden kuşku duyulursa hakim, bunların da yönetimini bir kayyıma bırakabilir.}} ;G. Yönetimin sona ermesi ;I. Malların devri {{madde|numara=362}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba, velayetleri veya yönetim hakları sona erince, çocuğun mallarını, hesabıyla birlikte ergin çocuğa, vasisine veya kayyıma devrederler.}} ;II. Ana ve babanın sorumluluğu {{madde|numara=363}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba, çocuk mallarının geri verilmesinde vekil gibi sorumludurlar.}} {{fıkra|numara=2|metin=Dürüstlük kuralına uygun olarak başkasına devrettikleri malların yerine sadece aldıkları karşılığı geri vermekle yükümlüdürler.}} {{fıkra|numara=3|metin=Kanuna uygun olarak çocuk veya aile için yaptıkları harcamalardan dolayı tazminatla yükümlü tutulmazlar.}} == <center>İkinci Bölüm:<br /> Aile</center> == === <center>Birinci Ayırım:<br /> Nafaka Yükümlülüğü</center> === ;A. Nafaka yükümlüleri {{madde|numara=364}} {{fıkra|numara=1|metin=Herkes, yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan üstsoyu ve altsoyu ile kardeşlerine nafaka vermekle yükümlüdür.}} {{fıkra|numara=2|metin=Kardeşlerin nafaka yükümlülükleri, refah içinde bulunmalarına bağlıdır.}} {{fıkra|numara=3|metin=Eş ile ana ve babanın bakım borçlarına ilişkin hükümler saklıdır.}} ;B. Dava hakkı {{madde|numara=365}} {{fıkra|numara=1|metin=Nafaka davası, mirasçılıktaki sıra göz önünde tutularak açılır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Dava, davacının geçinmesi için gerekli ve karşı tarafın mali gücüne uygun bir yardım isteminden ibarettir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Nafakanın, yükümlülerin bir veya bir kaçından istenmesi hakkaniyete aykırıysa hakim, onların nafaka yükümlülüğünü azaltabilir veya kaldırabilir.}} {{fıkra|numara=4|metin=Dava, nafaka alacaklısına bakmakta olan resmi veya kamuya yararlı kurumlar tarafından da açılabilir.}} {{fıkra|numara=5|metin=Hakim, istem halinde, irat biçiminde ödenmesine karar verilen nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir.}} {{fıkra|numara=6|metin=Yetkili mahkeme, taraflardan birinin yerleşim yeri mahkemesidir.}} ;C. Korunmaya muhtaç kişiler {{madde|numara=366}} {{fıkra|numara=1|metin=Korunmaya muhtaç kişilerin bakımı, bununla yükümlü kurumlar tarafından sağlanır. Bu kurumlar, yaptıkları masrafları nafaka yükümlüsü hısımlardan isteyebilirler.}} === <center>İkinci Ayırım:<br /> Ev Düzeni</center> === ;A. KOŞULLARI {{madde|numara=367}}Aile halinde yaşayan birden çok kimsenin oluşturduğu topluluğun kanuna, sözleşmeye veya örfe göre belirlenen bir ev başkanı varsa, evi yönetme yetkisi ona ait olur. Evi yönetme yetkisi, kan veya kayın hısımlığı, işçilik, çıraklık veya benzeri sebeplerle ya da koruma ve gözetme ilişkisi içinde ev halkı olarak bir arada yaşayanların hepsini kapsar. ;B. HÜKÜMLERİ ;I. EV DÜZENİ VE GÖZETİM {{madde|numara=368}}Birlikte yaşayan kimseler evin düzenine tabidir. Bu düzenin kuruluşunda ev halkından her birinin yararı adil biçimde gözetilir. Ev halkının her biri, özellikle öğrenimi, eğitimi, dini inançları, meslek ve sanatı için gerekli özgürlükten yararlanır. Ev başkanı, birlikte yaşayanların evdeki eşyasını özenle korumak ve güvenlik altında bulundurmakla yükümlüdür. ;II. SORUMLULUK {{madde|numara=369}}Ev başkanı, ev halkından olan küçüğün, kısıtlının, akıl hastalığı veya akıl zayıflığı bulunan kişinin verdiği zarardan, alışılmış şekilde durum ve koşulların gerektirdiği dikkatle onu gözetim altında bulundurduğunu veya bu dikkat ve özeni gösterseydi dahi zararın meydana gelmesini engelleyemeyeceğini ispat etmedikçe sorumludur. Ev başkanı, ev halkından akıl hastalığı veya akıl zayıflığı bulunanların kendilerini ya da başkalarını tehlikeye veya zarara düşürmemeleri için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür. Zorunluluk halinde gerekli önlemlerin alınmasını yetkili makamdan ister. ;III. ALTSOYUN DENKLEŞTİRME ALACAĞI ;1. KOŞULLARI {{madde|numara=370}}Ana ve baba veya büyük ana ve baba ile birlikte yaşayan ve emeklerini ya da gelirlerini aileye özgüleyen ergin altsoylar, buna karşılık uygun bir bedel isteyebilirler. Uyuşmazlık halinde hakim, bedelin miktarı, güvence altına alınması ve ödeme şekli hakkında karar verir. ;2. İSTENMESİ {{madde|numara=371}}Altsoy, bu bedeli borçlunun ölümü halinde isteyebilir. Alacaklı, bu alacağını borçlunun sağlığında, birlikte yaşamanın sona ermesi veya işletmenin el değiştirmesi, borçluya karşı icra takibi yapılması veya onun iflası hallerinde de isteyebilir. Bu alacak zamanaşımına uğramaz. Fakat en geç borçlunun terekesinin taksimi anına kadar istenebilir. === <center>Üçüncü Ayırım:<br /> Aile Malları</center> === ;A. AİLE VAKFI {{madde|numara=372}}Aile bireylerinin eğitim ve öğrenimleri, donanım ve desteklenmeleri ve bunlara benzer amaçların gerektirdiği harcamaların yapılması için kişiler hukuku ve miras hukuku hükümleri uyarınca aile vakfı kurulabilir. Bir malın veya hakkın başkalarına geçmemek üzere aynı soydan gelenlere kuşaktan kuşağa kalacak şekilde özgülenmesi yasaktır. Böyle bir özgülenme, vakıf kurma yoluyla da yapılamaz. ;B. AİLE MALLARI ORTAKLIĞI ;I. OLUŞUMU ;1. KOŞULLARI {{madde|numara=373}}Hısımlar, kendilerine geçen mirasın tamamı veya bir bölümüyle ya da ortaya başka mallar koymak suretiyle aralarında bir aile malları ortaklığı kurabilirler. ;2. ŞEKİL {{madde|numara=374}}Aile malları ortaklığı sözleşmesinin resmi şekilde yapılması ve bütün ortakların veya temsilcilerinin imzalarını taşıması gerekir. ;II. SÜRE {{madde|numara=375}}Aile malları ortaklığı, belirli veya belirsiz süre için kurulabilir. Süre belirlenmediği takdirde ortaklardan her biri, altı ay önceden bildirmek koşuluyla ortaklıktan çıkabilir. Bu bildirim, tarımsal işletme ile ilgili bir ortaklıkta, ancak ürünlerin yetiştiği yere göre olağan hasat mevsiminin sonu için geçerlidir. ;III. HÜKMÜ ;1. ELBİRLİĞİ İLE İŞLETME {{madde|numara=376}}Aile malları ortaklığı, ortakları elbirliği ile iktisadi faaliyette bulunmak üzere birleştirir. Aksi kararlaştırılmış olmadıkça, ortaklardan her biri eşit hakka sahiptir. Ortaklar, ortaklık devam ettiği sürece paylarını isteyemeyecekleri gibi, bu payları üzerinde tasarruf işlemleri de yapamazlar. ;2. YÖNETİM VE TEMSİL ;A. GENEL OLARAK {{madde|numara=377}}Aile malları ortaklığı, tüm ortakların elbirliği ile yönetilir. Ortaklardan her biri, olağan yönetim işlerini diğer ortakların katılmasına gerek olmaksızın yapabilir. ;B. YÖNETİCİNİN YETKİSİ {{madde|numara=378}}Ortaklar, içlerinden birini ortaklığa yönetici olarak atayabilirler. Yönetici, ortaklığı yönetir ve ortaklıkla ilgili işlemlerde onu temsil eder. Ortaklığı kimin temsil edeceği ticaret siciline kaydedilmiş olmadıkça diğer ortakların temsil yetkisi bulunmadığı iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez. ;3. ORTAK MALLAR VE KİŞİSEL MALLAR {{madde|numara=379}}Ortaklar, ortaklığa giren malların elbirliği halinde malikidirler. Ortaklar, ortaklığın borçlarından müteselsil olarak sorumludurlar. Ortakların, ortaklık dışında bıraktıkları mallar ile aksi kararlaştırılmış olmadıkça, ortaklığın devamı sırasında miras yoluyla veya herhangi bir şekilde karşılıksız kazanma yoluyla edindikleri mallar, onların kişisel mallarıdır. ;IV. ORTAKLIĞIN SONA ERMESİ ;1. SEBEPLERİ {{madde|numara=380}}Aşağıdaki hallerde ortaklık sona erer: 1. Bütün ortakların anlaşması veya feshin bildirilmesiyle, 2. Ortaklık süresi açıkça veya örtülü olarak uzatılmadığı takdirde sürenin bitmesiyle, 3. Ortaklardan birinin payının haczedilmesi ve satışının istenmesiyle, 4. Ortaklardan birinin iflasıyla, 5. Ortaklardan birinin haklı sebebe dayanan istemiyle. ;2. FESİH BİLDİRİMİ, ÖDEMEDEN ACİZ, EVLENME {{madde|numara=381}}Ortaklardan biri feshi bildirir veya iflas ederse ya da bir ortağın haczedilmiş payının satışı istenirse, öteki ortaklar, ayrılan ortağın veya alacaklılarının haklarını ödeyerek ortaklığı kendi aralarında sürdürebilirler. Evlenen ortak, fesih bildirimine gerek olmaksızın ortaklıktaki hakkının kendisine ödenmesini isteyebilir. ;3. ÖLÜM {{madde|numara=382}}Ortaklardan birinin ölümü halinde onun ortaklığa dahil olmayan mirasçıları, ancak ölen ortağa düşen payın karşılığının kendilerine ödenmesini isteyebilirler. Ölen ortak mirasçı olarak altsoyunu bırakmışsa, bunlar öbür ortakların rızası ile onun yerine ortaklığa girebilirler. ;4. PAYLAŞMA KURALLARI {{madde|numara=383}}Ortaklık mallarının paylaşılması veya ayrılan ortağın payının hesaplanması, ortaklık mallarının paylaşma veya ayrılma zamanındaki değerine ve durumuna göre yapılır. Paylaşma ve hesaplaşma uygun olmayan bir zamanda istenemez. ;V. KAZANÇ PAYLI AİLE MALLARI ORTAKLIĞI ;1. KONUSU {{madde|numara=384}}Ortaklar, aralarında yapacakları sözleşmeyle, yıllık kazançtan kendilerine belli bir pay verilmesi kaydıyla ortaklığın temsilini ve ortaklığın mallarının işletilmesini içlerinden birine bırakabilirler. Bu pay, anlaşmayla belirlenmemişse, ortaklık mallarının uygun derecede uzun bir dönemdeki kazancın ortalama miktarı ile işleten ortağın çalışması ve yaptığı harcama göz önünde tutularak adil bir biçimde belirlenir. ;2. ÖZEL SONA ERDİRME SEBEPLERİ {{madde|numara=385}}İşletme ve temsili üzerine alan ortak, malları gereği gibi işletmediği veya yükümlülüklerini yerine getirmediği takdirde, ortakların ortaklığın feshini isteme hakları vardır. Ortaklardan birinin, haklı sebeplere dayanarak istemde bulunması üzerine hakim, mirastaki paylaşma kurallarını göz önünde bulundurarak, bu ortağın işletme ve temsili üzerine alan ortakla birlikte yönetime ve ortaklık mallarından yararlanmaya katılmasına karar verebilir. Ortakların elbirliği ile işlettikleri ortaklığa ilişkin kurallar, kazanç paylı aile malları ortaklığında da uygulanır. ;C. AİLE YURDU ;I. GENEL OLARAK {{madde|numara=386}}Konutlar, tarıma veya sanayiye elverişli taşınmazlar, eklentileriyle birlikte aile yurdu haline getirilebilir. ;II. KURULMASI ;1. KOŞULLARI {{madde|numara=387}}Aile yurdu haline getirilecek taşınmazların büyüklüğü, üzerindeki rehin haklarına ve malikin diğer mallarına bakılmaksızın, bir ailenin normal geçimine ve barınmasına yetecek ölçüden fazla olamaz. Mahkemece haklı sebeplere dayanılarak geçici bir istisna kabul edilmiş olmadıkça malikin, taşınmazı veya üzerindeki tesisi kendisinin işletmesi ya da konutta oturması zorunludur. ;2. USUL VE ŞEKİL ;A. İLAN {{madde|numara=388}}Alacaklılar ve aile yurdu kurulması yüzünden haklarının zedelenmesi ihtimali bulunan kişiler, kuruluştan önce mahkemece yapılan ilanla itirazlarını iki ay içinde bildirmeye çağrılırlar. Durum, alacakları taşınmaz rehniyle güvenceye bağlanmış olanlara ve hacizli alacaklılara ayrıca bildirilir. ;B. ÜÇÜNCÜ KİŞİLERİN HAKLARININ KORUNMASI {{madde|numara=389}}Aile yurdu haline getirilecek taşınmazda yurt olabilmesi için gerekli koşullar bulunur ve yurdun kurulmasına üçüncü kişiler itiraz etmez veya itirazın haksız olduğu anlaşılırsa, mahkeme kuruluşa izin verir. Süresi içinde itiraz eden alacaklıların ilgilerinin kesildiği ispat edilmedikçe veya taşınmaz üzerinde bulunan rehin ve hacizler kaldırılmadıkça, aile yurdu kurulmasına izin verilemez. Borç, itiraz eden veya rehinli alacaklı lehine vadeye bağlı olsa bile, aile yurdu kurmak isteyen borçlu hemen ödemede bulunabilir. ;C. TAPU KÜTÜĞÜNE ŞERH VERİLMESİ {{madde|numara=390}}Bir taşınmazın aile yurdu haline getirilmesi, ancak izne ilişkin mahkeme kararının o taşınmazın tapu kütüğüne şerh verilmesiyle mümkün olur; bu husus mahkemece ilan edilir. ;III. SONUÇLARI ;1. TASARRUF HAKKININ SINIRLANMASI {{madde|numara=391}}Aile yurdu haline getirilen taşınmazlar devrolunamaz, rehnedilemez ve kiraya verilemez. Aile yurdu ve eklentileri hakkında, mahkeme eliyle yönetim hali saklı kalmak kaydıyla, cebri icra yoluna başvurulamaz. ;2. KAN HISIMLARININ AİLE YURDUNA ALINMASI {{madde|numara=392}}Malikin, yoksulluğu sebebiyle aile yurduna alınmaya muhtaç bulunan ve kabullerine engel olacak durumları olmayan üstsoyunu, altsoyunu ve kardeşlerini yurda kabul etmesine mahkemece karar verilebilir. ;3. MALİKİN ÖDEMEDE ACZE DÜŞMESİ {{madde|numara=393}}Malik borçlarını ödemede acze düşerse, aile yurdunu yönetmek üzere mahkemece bir yönetici atanır. Yönetici, yurdu amacına ve alacaklıların menfaatlerine uygun biçimde yönetir. Alacaklılar, haklarını aciz belgelerindeki tarih ve iflastaki sıraya göre alırlar. ;IV. SONA ERMESİ ;1. MALİKİN ÖLÜMÜ HALİNDE {{madde|numara=394}}Malikin ölümünden sonra aile yurdunun devam edebilmesi, taşınmazın mirasçılara yurt olarak geçmesine ilişkin bir ölüme bağlı tasarrufun yapılmış olmasına bağlıdır. Böyle bir tasarruf yoksa, malik ölünce tapu kütüğündeki yurda ilişkin şerh silinir. ;2. MALİKİN SAĞLIĞINDA {{madde|numara=395}}Malik sağlığında yurda son verebilir. Bunun için malik, tapu kütüğündeki kaydı sildirmek üzere bir dilekçeyle mahkemeye başvurur; bu istem mahkemece ilan olunur. İlan tarihinden başlayarak iki ay içinde bir itiraz yapılmaz veya yapılan itirazın haksızlığı anlaşılırsa, mahkeme kütükteki kaydın silinmesine izin verir. ---- {{kaynakça}} [[Kategori:Alt sayfalar]] 6yeiw9k6uzmmub51sob4aqeyz07ekvm 175498 175497 2026-10-25T12:06:49Z Prætor 24168 /* İkinci Ayırım: Ev Düzeni */ 175498 wikitext text/x-wiki {{çalışma var}} {{eser başlığı|başlık=Türk Medeni Kanunu|bölüm='''[[4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu/İkinci Kitap: Aile Hukuku|İkinci Kitap<br />Aile Hukuku]]'''<br />İkinci Kısım<br />Hısımlık|önceki=[[4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu/İkinci Kitap: Aile Hukuku/Birinci Kısım: Evlilik Hukuku|Türk Medeni Kanunu<br />İkinci Kitap<br />Birinci Kısım<br />Evlilik Hukuku]]|sonraki=[[4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu/İkinci Kitap: Aile Hukuku/Üçüncü Kısım: Vesayet|Türk Medeni Kanunu<br />İkinci Kitap<br />Üçüncü Kısım<br />Vesayet]]|esersahibi=|notlar=}} == <center>Birinci Bölüm:<br /> Soybağının Kurulması</center> == === <center>Birinci Ayırım:<br /> Genel Hükümler</center> === ;A. Genel olarak soybağının kurulması {{madde|numara=282}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuk ile ana arasında soybağı doğumla kurulur.}} {{fıkra|numara=2|metin=Çocuk ile baba arasında soybağı, ana ile evlilik, tanıma veya hakim hükmüyle kurulur.}} {{fıkra|numara=3|metin=Soybağı ayrıca evlat edinme yoluyla da kurulur.}} ;B. Davada yetki ve yargılama usulü ;I. Yetki {{madde|numara=283}} {{fıkra|numara=1|metin=Soybağına ilişkin davalar, taraflardan birinin dava veya doğum sırasındaki yerleşim yeri mahkemesinde açılır.}} ;II. Yargılama usulü {{madde|numara=284}} {{fıkra|numara=1|metin=Soybağına ilişkin davalarda, aşağıdaki kurallar saklı kalmak kaydıyla Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu uygulanır:{{bent|numara=1|metin=Hakim maddi olguları resen araştırır ve kanıtları serbestçe takdir eder.}}{{bent|numara=2|metin=Taraflar ve üçüncü kişiler, soybağının belirlenmesinde zorunlu olan ve sağlıkları yönünden tehlike yaratmayan araştırma ve incelemelere rıza göstermekle yükümlüdürler. Davalı, hakimin öngördüğü araştırma ve incelemeye rıza göstermezse, hakim, durum ve koşullara göre bundan beklenen sonucu, onun aleyhine doğmuş sayabilir.}}}} === <center>İkinci Ayırım:<br /> Kocanın Babalığı</center> === ;A. Babalık karinesi {{madde|numara=285}} {{fıkra|numara=1|metin=Evlilik devam ederken veya evliliğin sona ermesinden başlayarak üçyüz gün içinde doğan çocuğun babası kocadır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Bu süre geçtikten sonra doğan çocuğun kocaya bağlanması, ananın evlilik sırasında gebe kaldığının ispatıyla mümkündür.}} {{fıkra|numara=3|metin=Kocanın gaipliğine karar verilmesi halinde üçyüz günlük süre, ölüm tehlikesi veya son haber tarihinden işlemeye başlar.}} ;B. Soybağının reddi ;I. Dava hakkı {{madde|numara=286 - (Değişik:7/11/2024-7531/9 md.)}} {{fıkra|numara=1|metin=Koca, ana veya çocuk soybağının reddi davasını açarak babalık karinesini çürütebilir. Bu dava, dava açma hakkına sahip diğer kişilere karşı açılır.}} ;II. İspat ;1. Evlilik içinde ana rahmine düşme {{madde|numara=287}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuk evlilik içinde ana rahmine düşmüşse davacı, kocanın baba olmadığını ispat etmek zorundadır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Evlenmeden başlayarak en az yüzseksen gün geçtikten sonra ve evliliğin sona ermesinden başlayarak en fazla üçyüz gün içinde doğan çocuk evlilik içinde ana rahmine düşmüş sayılır.}} ;2. Evlenmeden önce veya ayrı yaşama sırasında ana rahmine düşme {{madde|numara=288}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuk, evlenmeden önce veya ayrı yaşama sırasında ana rahmine düşmüşse, davacının başka bir kanıt getirmesi gerekmez.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ancak, gebe kalma döneminde kocanın karısı ile cinsel ilişkide bulunduğu konusunda inandırıcı kanıtlar varsa, kocanın babalığına ilişkin karine geçerliliğini korur.}} ;III. Hak düşürücü süreler {{madde|numara=289}} {{fıkra|numara=1|metin=Koca, davayı, doğumu ve baba olmadığını veya ananın gebe kaldığı sırada başka bir erkek ile cinsel ilişkide bulunduğunu öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl, (...)<ref>Anayasa Mahkemesi’nin 25/6/2009 tarihli ve E.: 2008/30, K.: 2009/96 sayılı Kararı ile bu fıkrada yer alan “…her hâlde doğumdan başlayarak beş yıl…” ibaresi iptal edilmiştir.</ref> içinde açmak zorundadır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ana doğumdan, çocuk ise ergin olduğu tarihten başlayarak en geç bir yıl içinde dava açmak zorundadır.<ref>7/11/2024 tarihli ve 7531 sayılı Kanunun 10 uncu maddesiyle bu fıkrada yer alan “Çocuk,” ibaresi “Ana doğumdan, çocuk ise” şeklinde değiştirilmiştir.</ref>}} {{fıkra|numara=3|metin=Gecikme haklı bir sebebe dayanıyorsa, bir yıllık süre bu sebebin ortadan kalktığı tarihte işlemeye başlar.}} ;C. Karinelerin çakışması {{madde|numara=290}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuk evliliğin sona ermesinden başlayarak üçyüz gün içinde doğmuş ve ana da bu arada yeniden evlenmiş olursa, ikinci evlilikteki koca baba sayılır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Bu karine çürütülürse ilk evlilikteki koca baba sayılır.}} ;D. Diğer ilgililerin dava hakkı {{madde|numara=291- (Değişik birinci fıkra:7/11/2024-7531/11 md.)}} {{fıkra|numara=1|metin=Dava açma süresinin geçmesinden önce kocanın ölmesi veya gaipliğine karar verilmesi ya da sürekli olarak ayırt etme gücünü kaybetmesi hâllerinde baba olduğunu iddia eden kişi, kocanın altsoyu, anası veya babası, doğumu ve kocanın ölümünü, sürekli olarak ayırt etme gücünü kaybettiğini veya hakkında gaiplik kararı alındığını öğrenmelerinden başlayarak bir yıl içinde soybağının reddi davasını açabilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ergin olmayan çocuğa atanacak kayyım, atama kararının kendisine tebliğinden başlayarak bir yıl, (...)<ref>Anayasa Mahkemesi’nin 10/10/2013 tarihli ve E.: 2013/62, K.: 2013/115 sayılı Kararı ile bu fıkrada yer alan “...her hâlde doğumdan başlayarak beş yıl...” ibaresi, iptal edilmiştir.</ref> içinde soybağının reddi davasını açar.}} {{fıkra|numara=3|metin=Kocanın açacağı soybağının reddi davasına ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanır.}} ;E. Sonradan evlenme ;I. Koşulu {{madde|numara=292}} {{fıkra|numara=1|metin=Evlilik dışında doğan çocuk, ana ve babasının birbiriyle evlenmesi halinde kendiliğinden evlilik içinde doğan çocuklara ilişkin hükümlere tabi olur.}} ;II. Bildirim {{madde|numara=293}} {{fıkra|numara=1|metin=Eşler, evlilik dışında doğmuş olan ortak çocuklarını, evlenme sırasında veya evlenmeden sonra, yerleşim yerlerindeki veya evlenmenin yapıldığı yerdeki nüfus memuruna bildirmek zorundadırlar.}} {{fıkra|numara=2|metin=Bildirimin yapılmamış olması, çocuğun evlilik içinde doğan çocuklara ilişkin hükümlere tabi olmasını engellemez.}} {{fıkra|numara=3|metin=Daha önce tanıma veya babalığa hükümle soybağı kurulmuş çocukların ana ve babası birbiriyle evlenince, nüfus memuru resen gerekli işlemi yapar.}} ;III. İtiraz ve iptal {{madde|numara=294}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve babanın yasal mirasçıları, çocuk ve Cumhuriyet savcısı sonradan evlenme yoluyla soybağının kurulmasına itiraz edebilirler. İtiraz eden, kocanın baba olmadığını ispatla yükümlüdür.}} {{fıkra|numara=2|metin=Çocuğun altsoyu da, çocuğun ölmüş ya da ayırt etme gücünü sürekli olarak kaybetmiş olması halinde itiraz hakkına sahiptir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Tanımanın iptaline ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanır.}} === <center>Üçüncü Ayırım:<br /> Tanıma ve Babalık Hükmü === ;A. Tanıma ;I. Koşulları ve şekli {{madde|numara=295}} {{fıkra|numara=1|metin=Tanıma, babanın, nüfus memuruna veya mahkemeye yazılı başvurusu ya da resmi senette veya vasiyetnamesinde yapacağı beyanla olur.}} {{fıkra|numara=2|metin=Tanıma beyanında bulunan kimse küçük veya kısıtlı ise, veli veya vasisinin de rızası gereklidir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Başka bir erkek ile soybağı bulunan çocuk, bu bağ geçersiz kılınmadıkça tanınamaz.}} ;II. Bildirim {{madde|numara=296}} {{fıkra|numara=1|metin=Beyanda bulunulan nüfus memuru, sulh hakimi, noter veya vasiyetnameyi açan hakim, tanımayı babanın ve çocuğun kayıtlı bulunduğu nüfus memurluklarına bildirir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Çocuğun kayıtlı bulunduğu nüfus memurluğu da tanımayı çocuğa, anasına, çocuk vesayet altında ise vesayet makamına bildirir.}} ;III. İptal davası ;1. Tanıyanın dava hakkı {{madde|numara=297}} {{fıkra|numara=1|metin=Tanıyan, yanılma, aldatma veya korkutma sebebiyle tanımanın iptalini dava edebilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=İptal davası anaya ve çocuğa karşı açılır.}} ;2. İlgililerin dava hakkı ;A. Genel olarak {{madde|numara=298}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana, çocuk ve çocuğun ölümü halinde altsoyu, Cumhuriyet savcısı, Hazine ve diğer ilgililer tanımanın iptalini dava edebilirler.}} {{fıkra|numara=2|metin=Dava tanıyana, tanıyan ölmüşse mirasçılarına karşı açılır.}} ;B. İspat yükü {{madde|numara=299}} {{fıkra|numara=1|metin=Davacı, tanıyanın baba olmadığını ispatla yükümlüdür.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ana veya çocuk tarafından tanıyanın baba olmadığı iddiasıyla açılan iptal davasında ispat yükü, tanıyanın, gebe kalma döneminde ana ile cinsel ilişkide bulunduğuna ilişkin inandırıcı kanıtları göstermesinden sonra doğar.}} ;3. Hak düşürücü süreler {{madde|numara=300}} {{fıkra|numara=1|metin=Tanıyanın dava hakkı, iptal sebebinin öğrenildiği veya korkunun etkisinin ortadan kalktığı tarihten başlayarak bir yıl ve her halde tanımanın üzerinden beş yıl geçmekle düşer.}} {{fıkra|numara=2|metin=İlgililerin dava hakkı, davacının tanımayı ve tanıyanın çocuğun babası olamayacağını öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl ve her halde tanımanın üzerinden beş yıl geçmekle düşer.}} {{fıkra|numara=3|metin=Çocuğun dava hakkı, ergin olmasından başlayarak bir yıl geçmekle düşer.}} {{fıkra|numara=4|metin=Yukarıdaki süreler geçtiği halde gecikmeyi haklı kılan sebep varsa, sebebin ortadan kalkmasından başlayarak bir ay içinde dava açılabilir.}} ;B. Babalık hükmü ;I. Dava hakkı {{madde|numara=301}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuk ile baba arasındaki soybağının mahkemece belirlenmesini ana ve çocuk isteyebilirler.}} {{fıkra|numara=2|metin=Dava babaya, baba ölmüşse mirasçılarına karşı açılır.}} {{fıkra|numara=3|metin=Babalık davası, Cumhuriyet savcısına ve Hazineye; dava ana tarafından açılmışsa kayyıma; kayyım tarafından açılmışsa anaya ihbar edilir.}} ;II. Karine {{madde|numara=302}} {{fıkra|numara=1|metin=Davalının, çocuğun doğumundan önceki üçyüzüncü gün ile yüzsekseninci gün arasında ana ile cinsel ilişkide bulunmuş olması, babalığa karine sayılır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Bu sürenin dışında olsa bile fiili gebe kalma döneminde davalının ana ile cinsel ilişkide bulunduğu tespit edilirse aynı karine geçerli olur.}} {{fıkra|numara=3|metin=Davalı, çocuğun babası olmasının olanaksızlığını veya bir üçüncü kişinin baba olma olasılığının kendisininkinden daha fazla olduğunu ispatlarsa karine geçerliliğini kaybeder.}} ;III. Hak düşürücü süreler {{madde|numara=303}} {{fıkra|numara=1|metin=Babalık davası, çocuğun doğumundan önce veya sonra açılabilir. Ananın dava hakkı, doğumdan başlayarak bir yıl geçmekle düşer.}} {{fıkra|numara=2|metin='''(İptal ikinci fıkra: Anayasa Mahkemesi’nin 27/10/2011 tarihli ve E.: 2010/71, K.: 2011/143 sayılı Kararı ile.)'''}} {{fıkra|numara=3|metin=Çocuk ile başka bir erkek arasında soybağı ilişkisi varsa, bir yıllık süre bu ilişkinin ortadan kalktığı tarihte işlemeye başlar.}} {{fıkra|numara=4|metin=Bir yıllık süre geçtikten sonra gecikmeyi haklı kılan sebepler varsa, sebebin ortadan kalkmasından başlayarak bir ay içinde dava açılabilir.<ref>Anayasa Mahkemesi’nin 15/3/2012 tarihli ve E.: 2011/116, K.: 2012/39 sayılı Kararı ile bu fıkra “çocuk” yönünden iptal edilmiş olup, Kararın Resmi Gazete’de yayımlandığı 21/7/2012 tarihinden başlayarak bir yıl sonra yürürlüğe girmesi hüküm altına alınmıştır.</ref>}} ;IV. Ananın mali hakları {{madde|numara=304}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana, babalık davası ile birlikte veya ayrı olarak baba veya mirasçılarından aşağıdaki giderlerin karşılanmasını isteyebilir:{{bent|numara=1|metin=Doğum giderleri,}}{{bent|numara=2|metin=Doğumdan önceki ve sonraki altışar haftalık geçim giderleri,}}{{bent|numara=3|metin=Gebelik ve doğumun gerektirdiği diğer giderler.}}}} {{fıkra|numara=2|metin=Çocuk ölü doğmuş olsa bile hakim, bu giderlerin karşılanmasına karar verebilir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Üçüncü kişiler veya sosyal güvenlik kuruluşlarınca anaya yapılan ödemeler, hakkaniyet ölçüsünde tazminattan indirilir.}} === <center>Dördüncü Ayırım:<br /> Evlat Edinme</center> === ;A. Küçüklerin evlat edinilmesi ;I. Genel koşulları {{madde|numara=305}} {{fıkra|numara=1|metin=Bir küçüğün evlat edinilmesi, evlat edinen tarafından bir yıl süreyle bakılmış ve eğitilmiş olması koşuluna bağlıdır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Evlat edinmenin her halde küçüğün yararına bulunması ve evlat edinenin diğer çocuklarının yararlarının hakkaniyete aykırı bir biçimde zedelenmemesi de gerekir.}} ;II. Birlikte evlat edinme {{madde|numara=306}} {{fıkra|numara=1|metin=Eşler, ancak birlikte evlat edinebilirler; evli olmayanlar birlikte evlat edinemezler.}} {{fıkra|numara=2|metin=Eşlerin en az beş yıldan beri evli olmaları veya otuz yaşını doldurmuş bulunmaları gerekir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Eşlerden biri, en az iki yıldan beri evli olmaları veya kendisinin otuz yaşını doldurmuş bulunması koşuluyla diğerinin çocuğunu evlat edinebilir.}} ;III. Tek başına evlat edinme {{madde|numara=307}} {{fıkra|numara=1|metin=Evli olmayan kişi otuz yaşını doldurmuş ise tek başına evlat edinebilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Otuz yaşını doldurmuş olan eş, diğer eşin ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksunluğu veya iki yılı aşkın süreden beri nerede olduğunun bilinmemesi ya da mahkeme kararıyla iki yılı aşkın süreden beri eşinden ayrı yaşamakta olması yüzünden birlikte evlat edinmesinin mümkün olmadığını ispat etmesi halinde, tek başına evlat edinebilir.}} ;IV. Küçüğün rızası ve yaşı {{madde|numara=308}} {{fıkra|numara=1|metin=Evlat edinilenin, evlat edinenden en az onsekiz yaş küçük olması şarttır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ayırt etme gücüne sahip olan küçük, rızası olmadıkça evlat edinilemez.}} {{fıkra|numara=3|metin=Vesayet altındaki küçük, ayırt etme gücüne sahip olup olmadığına bakılmaksızın vesayet dairelerinin izniyle evlat edinilebilir.}} ;V. Ana ve babanın rızası ;1. Şekil {{madde|numara=309}} {{fıkra|numara=1|metin=Evlat edinme, küçüğün ana ve babasının rızasını gerektirir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Rıza, küçüğün veya ana ve babasının oturdukları yer mahkemesinde sözlü veya yazılı olarak açıklanarak tutanağa geçirilir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Verilen rıza, evlat edinenlerin adları belirtilmemiş veya evlat edinenler henüz belirlenmemiş olsa dahi geçerlidir.}} ;2. Zamanı {{madde|numara=310}} {{fıkra|numara=1|metin=Rıza, küçüğün doğumunun üzerinden altı hafta geçmeden önce verilemez.}} {{fıkra|numara=2|metin=Rıza, tutanağa geçirilme tarihinden başlayarak altı hafta içinde aynı usulle geri alınabilir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Geri almadan sonra yeniden verilen rıza kesindir.}} ;3. Rızanın aranmaması ;A. Koşulları {{madde|numara=311}} {{fıkra|numara=1|metin=Aşağıdaki hallerde ana ve babadan birinin rızası aranmaz:{{bent|numara=1|metin=Kim olduğu veya uzun süreden beri nerede oturduğu bilinmiyorsa veya ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksun bulunuyorsa,}}{{bent|numara=2|metin=Küçüğe karşı özen yükümlülüğünü yeterince yerine getirmiyorsa.}}}} ;B. Karar {{madde|numara=312}} {{fıkra|numara=1|metin=Küçük, gelecekte evlat edinilmek amacıyla bir kuruma yerleştirilir ve ana ve babadan birinin rızası eksik olursa, evlat edinenin veya evlat edinmede aracılık yapan kurumun istemi üzerine ve kural olarak küçüğün yerleştirilmesinden önce, onun oturduğu yer mahkemesi bu rızanın aranıp aranmamasına karar verir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Diğer hallerde, bu konudaki karar evlat edinme işlemleri sırasında verilir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Ana ve babadan birinin küçüğe karşı özen yükümlülüğünü yeterince yerine getirmemesi sebebiyle rızasının aranmaması halinde, bu konudaki karar kendisine yazılı olarak bildirilir.}} ;B. Erginlerin ve kısıtlıların evlat edinilmesi {{madde|numara=313- (Değişik birinci cümle: 3/7/2005-5399/1 md.)}} {{fıkra|numara=1|metin=Evlât edinenin altsoyunun açık muvafakatiyle ergin veya kısıtlı aşağıdaki hallerde evlât edinilebilir.{{bent|numara=1|metin=Bedensel veya zihinsel özrü sebebiyle sürekli olarak yardıma muhtaç ve evlat edinen tarafından en az beş yıldan beri bakılıp gözetilmekte ise,<ref>25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, bu bentte yer alan “özrü” ibaresi “engeli” şeklinde değiştirilmiştir.</ref>}}{{bent|numara=2|metin=Evlat edinen tarafından, küçükken en az beş yıl süreyle bakılıp gözetilmiş ve eğitilmiş ise,}}{{bent|numara=1|metin=Diğer haklı sebepler mevcut ve evlat edinilen, en az beş yıldan beri evlat edinen ile aile halinde birlikte yaşamakta ise.}}}} {{fıkra|numara=2|metin=Evli bir kimse ancak eşinin rızasıyla evlat edinilebilir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Bunlar dışında küçüklerin evlat edinilmesine ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanır.}} ;C. Hükümleri {{madde|numara=314}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve babaya ait olan haklar ve yükümlülükler evlat edinene geçer.}} {{fıkra|numara=2|metin=Evlatlık, evlat edinenin mirasçısı olur.}} {{fıkra|numara=3|metin=Evlatlık küçük ise evlat edinenin soyadını alır. Evlat edinen isterse çocuğa yeni bir ad verebilir. Ergin olan evlatlık, evlat edinilme sırasında dilerse evlat edinenin soyadını alabilir.}} {{fıkra|numara=4|metin='''(İptal fıkra: Anayasa Mahkemesi’nin 26/7/2023 tarihli ve E.: 2023/3, K.: 2023/139 sayılı Kararı ile.) (Yeniden Düzenleme:7/11/2024-7531/12 md.)''' Ayırt etme gücüne sahip olmayan küçüklerin nüfus kaydına, birlikte evlât edinmede ana ve baba adı olarak evlât edinen eşlerin adları; tek başına evlât edinmede ise ana veya baba adı olarak evlât edinenin adı yazılır. Evlât edinilen diğer kişiler hakkında, talepleri halinde bu hüküm uygulanır.}} {{fıkra|numara=5|metin=Evlatlığın, miras ve başka haklarının zedelenmemesi, aile bağlarının devam etmesi için evlatlığın naklen geldiği aile kütüğü ile evlat edinenin aile kütüğü arasında her türlü bağ kurulur. Ayrıca evlatlıkla ilgili kesinleşmiş mahkeme kararı her iki nüfus kütüğüne işlenir.}} {{fıkra|numara=6|metin=Evlat edinme ile ilgili kayıtlar, belgeler ve bilgiler mahkeme kararı olmadıkça veya evlatlık istemedikçe hiçbir şekilde açıklanamaz.}} ;D. Şekil ve usul ;I. Genel olarak {{madde|numara=315}} {{fıkra|numara=1|metin=Evlat edinme kararı, evlat edinenin oturma yeri; birlikte evlat edinmede eşlerden birinin oturma yeri mahkemesince verilir. Mahkeme kararıyla birlikte evlatlık ilişkisi kurulmuş olur.}} {{fıkra|numara=2|metin=Evlat edinme başvurusundan sonra evlat edinenin ölümü veya ayırt etme gücünü kaybetmesi, diğer koşullar bundan etkilenmediği takdirde evlat edinmeye engel olmaz.}} {{fıkra|numara=3|metin=Başvurudan sonra küçük ergin olursa, koşulları daha önceden yerine getirilmiş olmak kaydıyla küçüklerin evlat edinilmesine ilişkin hükümler uygulanır.}} ;II. Araştırma {{madde|numara=316}} {{fıkra|numara=1|metin=Evlat edinmeye, ancak esaslı sayılan her türlü durum ve koşulların kapsamlı biçimde araştırılmasından, evlat edinen ile edinilenin dinlenmelerinden ve gerektiğinde uzmanların görüşünün alınmasından sonra karar verilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Araştırmada özellikle evlat edinen ile edinilenin kişiliği ve sağlığı, karşılıklı ilişkileri, ekonomik durumları, evlat edinenin eğitme yeteneği, evlat edinmeye yönelten sebepler ve aile ilişkileri ile bakım ilişkilerindeki gelişmelerin açıklığa kavuşturulması gerekir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Evlat edinenin altsoyu varsa, onların evlat edinme ile ilgili tavır ve düşünceleri de değerlendirilir.}} ;E. Evlatlık ilişkisinin kaldırılması ;I. Sebepleri ;1. Rızanın bulunmaması {{madde|numara=317}} {{fıkra|numara=1|metin=Yasal sebep bulunmaksızın rıza alınmamışsa, rızası alınması gereken kişiler, küçüğün menfaati bunun sonucunda ağır biçimde zedelenmeyecekse, hakimden evlatlık ilişkisinin kaldırılmasını isteyebilirler.}} ;2. Diğer noksanlıklar {{madde|numara=318}} {{fıkra|numara=1|metin=Evlat edinme esasa ilişkin diğer noksanlıklardan biriyle sakatsa, Cumhuriyet savcısı veya her ilgili evlatlık ilişkisinin kaldırılmasını isteyebilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Noksanlıklar bu arada ortadan kalkmış veya sadece usule ilişkin olup ilişkinin kaldırılması evlatlığın menfaatini ağır biçimde zedeleyecek olursa, bu yola gidilemez.}} ;II. Hak düşürücü süre {{madde|numara=319}} {{fıkra|numara=1|metin=Dava hakkı, evlatlık ilişkisinin kaldırılması sebebinin öğrenilmesinden başlayarak bir yıl (...)<ref>Anayasa Mahkemesi’nin 27/12/2012 tarihli ve E.: 2012/35, K.: 2012/203 sayılı Kararı ile bu maddede yer alan “…ve her hâlde evlât edinme işleminin üzerinden beş yıl…” ibaresi iptal edilmiştir.</ref> geçmekle düşer.}} ;F. Evlatlık işlemlerinde aracılık<ref>2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 139 uncu maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” ve ikinci fıkrasında yer alan “tüzükle” ibaresi “Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle” şeklinde değiştirilmiştir.</ref> {{madde|numara=320}} {{fıkra|numara=1|metin=Küçüklerin evlât edinilmesine ilişkin aracılık faaliyetleri, ancak Cumhurbaşkanınca yetki verilen kurum ve kuruluşlarca yapılır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Aracılık faaliyetlerinin yürütülmesine ilişkin hususlar Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.}} === <center>Beşinci Ayırım:<br /> Soybağının Hükümleri</center> === ;A. Soyadı {{madde|numara=321}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuk, ana ve baba evli ise ailenin; (...)<ref>Anayasa Mahkemesi’nin 2/7/2009 tarihli ve E.: 2005/114, K.: 2009/105 sayılı Kararı ile; bu maddenin birinci cümlesinde yer alan “… evli değilse ananın …” ibaresi iptal edilmiştir.</ref> soyadını taşır. Ancak, ana önceki evliliğinden dolayı çifte soyadı taşıyorsa çocuk onun bekarlık soyadını taşır.}} ;B. Karşılıklı yükümlülükler {{madde|numara=322}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana, baba ve çocuk, ailenin huzur ve bütünlüğünün gerektirdiği şekilde birbirlerine yardım etmek, saygı ve anlayış göstermek ve aile onurunu gözetmekle yükümlüdürler.}} ;C. Çocuk ile kişisel ilişki ;I. Ana ve baba ile ;1. Kural {{madde|numara=323}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve babadan her biri, velayeti altında bulunmayan veya kendisine bırakılmayan çocuk ile uygun kişisel ilişki kurulmasını isteme hakkına sahiptir.}} ;2. Sınırları {{madde|numara=324}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve babadan her biri, diğerinin çocuk ile kişisel ilişkisini zedelemekten, çocuğun eğitilmesi ve yetiştirilmesini engellemekten kaçınmakla yükümlüdür.}} {{fıkra|numara=2|metin=Kişisel ilişki sebebiyle çocuğun huzuru tehlikeye girer veya ana ve baba bu haklarını birinci fıkrada öngörülen yükümlülüklerine aykırı olarak kullanırlar veya çocuk ile ciddi olarak ilgilenmezler ya da diğer önemli sebepler varsa, kişisel ilişki kurma hakkı reddedilebilir veya kendilerinden alınabilir.}} {{fıkra|numara=3|metin='''(Ek üçüncü fıkra:24/11/2021-7343/38 md.)''' Velayet kendisine bırakılan ana veya baba, kişisel ilişki düzenlemesinin gereklerini yerine getirmezse çocuğun menfaatine aykırı olmamak kaydıyla velayet değiştirilebilir. Bu husus kişisel ilişki kurulmasına dair kararda taraflara ihtar edilir.}} ;II. Üçüncü kişiler ile {{madde|numara=325}} {{fıkra|numara=1|metin=Olağanüstü haller mevcutsa, çocuğun menfaatine uygun düştüğü ölçüde çocuk ile kişisel ilişki kurulmasını isteme hakkı diğer kişilere, özellikle hısımlarına da tanınabilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ana ve baba için öngörülen sınırlamalar üçüncü kişiler için kıyas yoluyla uygulanır.}} ;III. Yetki {{madde|numara=326}} {{fıkra|numara=1|metin=Kişisel ilişki kurulmasıyla ilgili bütün düzenlemelerde çocuğun oturduğu yer mahkemesi de yetkilidir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Boşanmaya ve evlilik birliğinin korunmasına ilişkin yetki kuralları saklıdır.}} {{fıkra|numara=3|metin=Çocuk ile kişisel ilişkiye yönelik bir düzenleme yapılıncaya kadar, velayet hakkına sahip veya çocuk kendisine bırakılmış kişinin rızası dışında kişisel ilişki kurulamaz.}} ;D. Çocukların bakım ve eğitim giderlerini karşılama ;I. Kapsamı {{madde|numara=327}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuğun bakımı, eğitimi ve korunması için gerekli giderler ana ve baba tarafından karşılanır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ana ve baba, yoksul oldukları veya çocuğun özel durumu olağanüstü harcamalar yapılmasını gerektirdiği takdirde ya da olağan dışı herhangi bir sebebin varlığı halinde, hakimin izniyle çocuğun mallarından onun bakım ve eğitimine yetecek belli bir miktar sarfedebilirler.}} ;II. Süresi {{madde|numara=328}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve babanın bakım borcu, çocuğun ergin olmasına kadar devam eder.}} {{fıkra|numara=2|metin=Çocuk ergin olduğu halde eğitimi devam ediyorsa, ana ve baba durum ve koşullara göre kendilerinden beklenebilecek ölçüde olmak üzere, eğitimi sona erinceye kadar çocuğa bakmakla yükümlüdürler.}} ;III. Dava hakkı {{madde|numara=329}} {{fıkra|numara=1|metin=Küçüğe fiilen bakan ana veya baba, diğerine karşı çocuk adına nafaka davası açabilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ayırt etme gücüne sahip olmayan küçük için gereken hallerde nafaka davası, atanacak kayyım veya vasi tarafından da açılabilir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Ayırt etme gücüne sahip olan küçük de nafaka davası açabilir.}} ;IV. Nafaka miktarının takdiri {{madde|numara=330}} {{fıkra|numara=1|metin=Nafaka miktarı, çocuğun ihtiyaçları ile ana ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri dikkate alınarak belirlenir. Nafaka miktarının belirlenmesinde çocuğun gelirleri de göz önünde bulundurulur.}} {{fıkra|numara=2|metin=Nafaka her ay peşin olarak ödenir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Hakim istem halinde, irat biçiminde ödenmesine karar verilen nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir.}} ;V. Durumun değişmesi {{madde|numara=331}} {{fıkra|numara=1|metin=Durumun değişmesi halinde hakim, istem üzerine nafaka miktarını yeniden belirler veya nafakayı kaldırır.}} ;VI. Geçici önlemler ;1. Genel olarak {{madde|numara=332}} {{fıkra|numara=1|metin=Nafaka davası açılınca hakim, davacının istemi üzerine dava süresince gerekli olan önlemleri alır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Soybağı tespit edilirse, davalının, uygun nafaka miktarını depo etmesine veya geçici olarak ödemesine karar verilebilir.}} ;2. Babalığın tespitinden önce {{madde|numara=333}} {{fıkra|numara=1|metin=Babalık davası ile birlikte nafaka istenir ve hakim, babalık olasılığını kuvvetli bulursa, hükümden önce çocuğun ihtiyaçları için uygun bir nafakaya karar verebilir.}} ;VII. Güvence verilmesi {{madde|numara=334}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba nafaka yükümlülüklerini sürekli olarak ve ısrarla yerine getirmezlerse ya da kaçma hazırlığı içinde bulundukları, mallarını gelişigüzel harcadıkları veya heba ettikleri kabul edilebilirse hakim, gelecekteki nafaka yükümlülüklerine ilişkin olarak uygun bir güvencenin sağlanmasına veya gerektiğinde diğer önlemlerin alınmasına karar verebilir.}} === <center>Altıncı Ayırım:<br /> Velayet</center> === ;A. Genel olarak ;I. Koşullar {{madde|numara=335}} {{fıkra|numara=1|metin=Ergin olmayan çocuk, ana ve babasının velayeti altındadır. Yasal sebep olmadıkça velayet ana ve babadan alınamaz.}} {{fıkra|numara=2|metin=Hakim vasi atanmasına gerek görmedikçe, kısıtlanan ergin çocuklar da ana ve babanın velayeti altında kalırlar.}} ;II. Ana ve baba evli ise {{madde|numara=336}} {{fıkra|numara=1|metin=Evlilik devam ettiği sürece ana ve baba velayeti birlikte kullanırlar.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ortak hayata son verilmiş veya ayrılık hali gerçekleşmişse hakim, velayeti eşlerden birine verebilir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Velayet, ana ve babadan birinin ölümü halinde sağ kalana, boşanmada ise çocuk kendisine bırakılan tarafa aittir.}} ;III. Ana ve baba evli değilse {{madde|numara=337}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba evli değilse velayet anaya aittir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ana küçük, kısıtlı veya ölmüş ya da velayet kendisinden alınmışsa hakim, çocuğun menfaatine göre, vasi atar veya velayeti babaya verir.}} ;IV. Üvey çocuklar {{madde|numara=338}} {{fıkra|numara=1|metin=Eşler, ergin olmayan üvey çocuklarına da özen ve ilgi göstermekle yükümlüdürler.}} {{fıkra|numara=2|metin=Kendi çocuğu üzerinde velayeti kullanan eşe diğer eş uygun bir şekilde yardımcı olur; durum ve koşullar zorunlu kıldığı ölçüde çocuğun ihtiyaçları için onu temsil eder.}} ;B. Velayetin kapsamı ;I. Genel olarak {{madde|numara=339}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba, çocuğun bakım ve eğitimi konusunda onun menfaatini göz önünde tutarak gerekli kararları alır ve uygularlar.}} {{fıkra|numara=2|metin=Çocuk, ana ve babasının sözünü dinlemekle yükümlüdür.}} {{fıkra|numara=3|metin=Ana ve baba, olgunluğu ölçüsünde çocuğa hayatını düzenleme olanağı tanırlar; önemli konularda olabildiğince onun düşüncesini göz önünde tutarlar.}} {{fıkra|numara=4|metin=Çocuk, ana ve babasının rızası dışında evi terkedemez ve yasal sebep olmaksızın onlardan alınamaz.}} {{fıkra|numara=5|metin=Çocuğun adını ana ve babası koyar.}} ;II. Eğitim {{madde|numara=340}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba, çocuğu olanaklarına göre eğitirler ve onun bedensel, zihinsel, ruhsal, ahlaki ve toplumsal gelişimini sağlar ve korurlar.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ana ve baba çocuğa, özellikle bedensel ve zihinsel engelli olanlara, yetenek ve eğilimlerine uygun düşecek ölçüde, genel ve mesleki bir eğitim sağlarlar.<ref>25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “özürlü” ibaresi “engelli” şeklinde değiştirilmiştir.</ref>}} ;III. Dini eğitim {{madde|numara=341}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuğun dini eğitimini belirleme hakkı ana ve babaya aittir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ana ve babanın bu konudaki haklarını sınırlayacak her türlü sözleşme geçersizdir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Ergin, dinini seçmekte özgürdür.}} ;IV. Çocuğun temsil edilmesi {{madde|numara=342}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba, velayetleri çerçevesinde üçüncü kişilere karşı çocuklarının yasal temsilcisidirler.}} {{fıkra|numara=2|metin=İyiniyetli üçüncü kişiler, eşlerden her birinin diğerinin rızasıyla işlem yaptığını varsayabilirler.}} {{fıkra|numara=3|metin=Vesayet makamlarının iznine bağlı hususlar dışında kısıtlıların temsiline ilişkin hükümler velayetteki temsilde de uygulanır.}} ;V. Çocuğun fiil ehliyeti {{madde|numara=343}} {{fıkra|numara=1|metin=Velayet altındaki çocuğun fiil ehliyeti, vesayet altındaki kişinin ehliyeti gibidir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Çocuk, borçlarından ana ve babanın çocuk malları üzerindeki haklarına bakılmaksızın kendi malvarlığı ile sorumludur.}} ;VI. Çocuğun aileyi temsil etmesi {{madde|numara=344}} {{fıkra|numara=1|metin=Velayet altındaki çocuk, ayırt etme gücüne sahip ise ana ve babanın rızasıyla aile adına hukuki işlemler yapabilir; bu işlemlerden dolayı ana ve baba borç altına girer.}} ;VII. Çocuk ile ana ve baba arasındaki hukuki ilişkiler {{madde|numara=345}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuk ile ana veya baba arasında ya da ana ve babanın menfaatine olarak çocuk ile üçüncü kişi arasında yapılacak bir hukuki işlemle çocuğun borç altına girebilmesi, bir kayyımın katılmasına ve hakimin onayına bağlıdır.}} ;C. Çocuğun korunması ;I. Koruma önlemleri {{madde|numara=346}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuğun menfaati ve gelişmesi tehlikeye düştüğü takdirde, ana ve baba duruma çare bulamaz veya buna güçleri yetmezse hakim, çocuğun korunması için uygun önlemleri alır.}} ;II. Çocukların yerleştirilmesi {{madde|numara=347}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuğun bedensel ve zihinsel gelişmesi tehlikede bulunur veya çocuk manen terk edilmiş halde kalırsa hakim, çocuğu ana ve babadan alarak bir aile yanına veya bir kuruma yerleştirebilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Çocuğun aile içinde kalması ailenin huzurunu onlardan katlanmaları beklenemeyecek derecede bozuyorsa ve durumun gereklerine göre başka çare de kalmamışsa, ana ve baba veya çocuğun istemi üzerine hakim aynı önlemleri alabilir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Ana ve baba ile çocuğun ödeme gücü yoksa bu önlemlerin gerektirdiği giderler Devletçe karşılanır.}} {{fıkra|numara=4|metin=Nafakaya ilişkin hükümler saklıdır.}} ;III. Velayetin kaldırılması ;1. Genel olarak {{madde|numara=348}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuğun korunmasına ilişkin diğer önlemlerden sonuç alınamaz ya da bu önlemlerin yetersiz olacağı önceden anlaşılırsa, hakim aşağıdaki hallerde velayetin kaldırılmasına karar verir:{{bent|numara=1|metin='''(Değişik: 1/7/2005-5378/38 md.)''' Ana ve babanın deneyimsizliği, hastalığı, başka bir yerde bulunması veya benzeri sebeplerden biriyle velayet görevini gereği gibi yerine getirememesi.}}{{bent|numara=2|metin=Ana ve babanın çocuğa yeterli ilgiyi göstermemesi veya ona karşı yükümlülüklerini ağır biçimde savsaklaması.}}}} {{fıkra|numara=2|metin=Velayet ana ve babanın her ikisinden kaldırılırsa çocuğa bir vasi atanır.}} {{fıkra|numara=3|metin=Kararda aksi belirtilmedikçe, velayetin kaldırılması mevcut ve doğacak bütün çocukları kapsar.}} ;2. Ana veya babanın yeniden evlenmesi {{madde|numara=349}} {{fıkra|numara=1|metin=Velayete sahip ana veya babanın yeniden evlenmesi, velayetin kaldırılmasını gerektirmez. Ancak, çocuğun menfaati gerektirdiğinde velayet sahibi değiştirilebileceği gibi, durum ve koşullara göre velayet kaldırılarak çocuğa vasi de atanabilir.}} ;3. Velayetin kaldırılması halinde ana ve babanın yükümlülükleri {{madde|numara=350}} {{fıkra|numara=1|metin=Velayetin kaldırılması halinde ana ve babanın çocuklarının bakım ve eğitim giderlerini karşılama yükümlülükleri devam eder.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ana ve baba ile çocuğun ödeme gücü yoksa bu giderler Devletçe karşılanır.}} {{fıkra|numara=3|metin=Nafakaya ilişkin hükümler saklıdır.}} ;IV. Durumun değişmesi {{madde|numara=351}} {{fıkra|numara=1|metin=Durumun değişmesi halinde, çocuğun korunmasına ilişkin önlemlerin yeni koşullara uydurulması gerekir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Velayetin kaldırılmasını gerektiren sebep ortadan kalkmışsa hakim, resen ya da ana veya babanın istemi üzerine velayeti geri verir.}} === <center>Yedinci Ayırım:<br /> Çocuk Malları</center> === ;A. YÖNETİM ;I. Genel olarak {{madde|numara=352}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba, velayetleri devam ettiği sürece çocuğun mallarını yönetme hakkına sahip ve bununla yükümlüdürler; kural olarak hesap ve güvence vermezler.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ana ve babanın yükümlülüklerini yerine getirmedikleri durumlarda hakim müdahale eder.}} ;II. Evlilik sona erince {{madde|numara=353}} {{fıkra|numara=1|metin=Evlilik sona erince velayet kendisinde kalan eş, hakime çocuğun malvarlığının dökümünü gösteren bir defter vermek ve bu malvarlığında veya yapılan yatırımlarda gerçekleşen önemli değişiklikleri bildirmek zorundadır.}} ;B. Kullanma hakkı {{madde|numara=354}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba, kusurları sebebiyle velayetleri kaldırılmadıkça, çocuğun mallarını kullanabilirler.}} ;C. Gelirlerin sarfı {{madde|numara=355}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba, çocuk mallarının gelirlerini öncelikle çocuğun bakımı, yetiştirilmesi ve eğitimi için; hakkaniyete uyduğu ölçüde de aile ihtiyaçlarını karşılamak üzere sarfedebilirler.}} {{fıkra|numara=2|metin=Gelir fazlası, çocuk mallarına katılır.}} ;D. Çocuk mallarının kısmen sarfı {{madde|numara=356}} {{fıkra|numara=1|metin=Olağan ihtiyaçlar gerektirdiği ölçüde sermaye biçiminde ödemeler, tazminatlar ve benzeri edimler çocuğun bakımı için kısmen kullanılabilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Çocuğun bakımı, yetiştirilmesi ve eğitimi için zorunluluk varsa hakim, ana ve babaya belirlediği miktarlarda çocuğun diğer mallarına da başvurma yetkisini tanıyabilir.}} ;E. Çocuğun serbest malları ;I. Kazandırmalar {{madde|numara=357}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba, faiz getiren yatırım veya tasarruf hesabı açılmak üzere ya da açıkça ana ve babanın kullanmaması koşuluyla çocuğa yapılan kazandırmaların gelirlerini kendi menfaatlerine sarfedemezler.}} {{fıkra|numara=2|metin=Kazandırmada bulunan kişi, kazandırma sırasında açıkça aksini öngörmedikçe, ana ve baba bunlar üzerinde yönetim hakkına sahiptir.}} ;II. Saklı pay {{madde|numara=358}} {{fıkra|numara=1|metin=Ölüme bağlı tasarruf yoluyla çocuğun saklı payı ana ve babanın yönetimi dışında bırakılabilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Mirasbırakan yönetimi bir üçüncü kişiye bırakmışsa, tasarrufunda bu kişinin belirli zamanlarda sulh hakimine hesap vermesini öngörebilir.}} ;III. Meslek veya sanat için verilen mal ve kişisel kazanç {{madde|numara=359}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba tarafından bir meslek veya sanat ile uğraşması için çocuğa kendi malından verilen kısmın veya kendi kişisel kazancının yönetimi ve bunlardan yararlanma hakkı çocuğa aittir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Çocuğun evde ana ve babasıyla birlikte yaşaması halinde, ana ve baba ondan kendisinin bakımı için uygun bir katkıda bulunmasını isteyebilirler.}} ;F. Çocuk mallarının korunması ;I. Önlenmler {{madde|numara=360}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba, çocuğun mallarını yönetmekte her ne sebeple olursa olsun yeterince özen göstermezlerse hakim, malların korunması için uygun önlemleri alır.}} {{fıkra|numara=1|metin=Hakim, özellikle malların yönetimi konusunda talimat verebilir; belirli zamanlarda verilen bilgi ve hesabı yeterli görmezse, malların tevdi edilmesine veya güvence gösterilmesine karar verebilir.}} ;II. Yönetimin ana ve babadan alınması {{madde|numara=361}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuğun mallarının tehlikeye düşmesi başka bir şekilde önlenemiyorsa hakim, yönetimin bir kayyıma devredilmesine karar verebilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Çocuğun, yönetimi ana ve babaya ait olmayan malları tehlikeye düştüğünde hakim, aynı önlemlerin alınmasını kararlaştırabilir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Çocuk mallarının gelirlerinin veya bu mallardan ayrılmış belirli miktarların kanuna uygun şekilde sarfedileceğinden kuşku duyulursa hakim, bunların da yönetimini bir kayyıma bırakabilir.}} ;G. Yönetimin sona ermesi ;I. Malların devri {{madde|numara=362}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba, velayetleri veya yönetim hakları sona erince, çocuğun mallarını, hesabıyla birlikte ergin çocuğa, vasisine veya kayyıma devrederler.}} ;II. Ana ve babanın sorumluluğu {{madde|numara=363}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba, çocuk mallarının geri verilmesinde vekil gibi sorumludurlar.}} {{fıkra|numara=2|metin=Dürüstlük kuralına uygun olarak başkasına devrettikleri malların yerine sadece aldıkları karşılığı geri vermekle yükümlüdürler.}} {{fıkra|numara=3|metin=Kanuna uygun olarak çocuk veya aile için yaptıkları harcamalardan dolayı tazminatla yükümlü tutulmazlar.}} == <center>İkinci Bölüm:<br /> Aile</center> == === <center>Birinci Ayırım:<br /> Nafaka Yükümlülüğü</center> === ;A. Nafaka yükümlüleri {{madde|numara=364}} {{fıkra|numara=1|metin=Herkes, yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan üstsoyu ve altsoyu ile kardeşlerine nafaka vermekle yükümlüdür.}} {{fıkra|numara=2|metin=Kardeşlerin nafaka yükümlülükleri, refah içinde bulunmalarına bağlıdır.}} {{fıkra|numara=3|metin=Eş ile ana ve babanın bakım borçlarına ilişkin hükümler saklıdır.}} ;B. Dava hakkı {{madde|numara=365}} {{fıkra|numara=1|metin=Nafaka davası, mirasçılıktaki sıra göz önünde tutularak açılır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Dava, davacının geçinmesi için gerekli ve karşı tarafın mali gücüne uygun bir yardım isteminden ibarettir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Nafakanın, yükümlülerin bir veya bir kaçından istenmesi hakkaniyete aykırıysa hakim, onların nafaka yükümlülüğünü azaltabilir veya kaldırabilir.}} {{fıkra|numara=4|metin=Dava, nafaka alacaklısına bakmakta olan resmi veya kamuya yararlı kurumlar tarafından da açılabilir.}} {{fıkra|numara=5|metin=Hakim, istem halinde, irat biçiminde ödenmesine karar verilen nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir.}} {{fıkra|numara=6|metin=Yetkili mahkeme, taraflardan birinin yerleşim yeri mahkemesidir.}} ;C. Korunmaya muhtaç kişiler {{madde|numara=366}} {{fıkra|numara=1|metin=Korunmaya muhtaç kişilerin bakımı, bununla yükümlü kurumlar tarafından sağlanır. Bu kurumlar, yaptıkları masrafları nafaka yükümlüsü hısımlardan isteyebilirler.}} === <center>İkinci Ayırım:<br /> Ev Düzeni</center> === ;A. Koşulları {{madde|numara=367}} {{fıkra|numara=1|metin=Aile halinde yaşayan birden çok kimsenin oluşturduğu topluluğun kanuna, sözleşmeye veya örfe göre belirlenen bir ev başkanı varsa, evi yönetme yetkisi ona ait olur.}} {{fıkra|numara=2|metin=Evi yönetme yetkisi, kan veya kayın hısımlığı, işçilik, çıraklık veya benzeri sebeplerle ya da koruma ve gözetme ilişkisi içinde ev halkı olarak bir arada yaşayanların hepsini kapsar.}} ;B. Hükümleri ;I. Ev düzeni ve gözetim {{madde|numara=368}} {{fıkra|numara=1|metin=Birlikte yaşayan kimseler evin düzenine tabidir. Bu düzenin kuruluşunda ev halkından her birinin yararı adil biçimde gözetilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ev halkının her biri, özellikle öğrenimi, eğitimi, dini inançları, meslek ve sanatı için gerekli özgürlükten yararlanır.}} {{fıkra|numara=3|metin=Ev başkanı, birlikte yaşayanların evdeki eşyasını özenle korumak ve güvenlik altında bulundurmakla yükümlüdür.}} ;II. Sorumluluk {{madde|numara=369}} {{fıkra|numara=1|metin=Ev başkanı, ev halkından olan küçüğün, kısıtlının, akıl hastalığı veya akıl zayıflığı bulunan kişinin verdiği zarardan, alışılmış şekilde durum ve koşulların gerektirdiği dikkatle onu gözetim altında bulundurduğunu veya bu dikkat ve özeni gösterseydi dahi zararın meydana gelmesini engelleyemeyeceğini ispat etmedikçe sorumludur.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ev başkanı, ev halkından akıl hastalığı veya akıl zayıflığı bulunanların kendilerini ya da başkalarını tehlikeye veya zarara düşürmemeleri için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür.}} {{fıkra|numara=3|metin=Zorunluluk halinde gerekli önlemlerin alınmasını yetkili makamdan ister.}} ;III. Altsoyun denkleştirme alacağı ;1. Koşulları {{madde|numara=370}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba veya büyük ana ve baba ile birlikte yaşayan ve emeklerini ya da gelirlerini aileye özgüleyen ergin altsoylar, buna karşılık uygun bir bedel isteyebilirler.}} {{fıkra|numara=2|metin=Uyuşmazlık halinde hakim, bedelin miktarı, güvence altına alınması ve ödeme şekli hakkında karar verir.}} ;2. İstenmesi {{madde|numara=371}} {{fıkra|numara=1|metin=Altsoy, bu bedeli borçlunun ölümü halinde isteyebilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Alacaklı, bu alacağını borçlunun sağlığında, birlikte yaşamanın sona ermesi veya işletmenin el değiştirmesi, borçluya karşı icra takibi yapılması veya onun iflası hallerinde de isteyebilir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Bu alacak zamanaşımına uğramaz. Fakat en geç borçlunun terekesinin taksimi anına kadar istenebilir.}} === <center>Üçüncü Ayırım:<br /> Aile Malları</center> === ;A. AİLE VAKFI {{madde|numara=372}}Aile bireylerinin eğitim ve öğrenimleri, donanım ve desteklenmeleri ve bunlara benzer amaçların gerektirdiği harcamaların yapılması için kişiler hukuku ve miras hukuku hükümleri uyarınca aile vakfı kurulabilir. Bir malın veya hakkın başkalarına geçmemek üzere aynı soydan gelenlere kuşaktan kuşağa kalacak şekilde özgülenmesi yasaktır. Böyle bir özgülenme, vakıf kurma yoluyla da yapılamaz. ;B. AİLE MALLARI ORTAKLIĞI ;I. OLUŞUMU ;1. KOŞULLARI {{madde|numara=373}}Hısımlar, kendilerine geçen mirasın tamamı veya bir bölümüyle ya da ortaya başka mallar koymak suretiyle aralarında bir aile malları ortaklığı kurabilirler. ;2. ŞEKİL {{madde|numara=374}}Aile malları ortaklığı sözleşmesinin resmi şekilde yapılması ve bütün ortakların veya temsilcilerinin imzalarını taşıması gerekir. ;II. SÜRE {{madde|numara=375}}Aile malları ortaklığı, belirli veya belirsiz süre için kurulabilir. Süre belirlenmediği takdirde ortaklardan her biri, altı ay önceden bildirmek koşuluyla ortaklıktan çıkabilir. Bu bildirim, tarımsal işletme ile ilgili bir ortaklıkta, ancak ürünlerin yetiştiği yere göre olağan hasat mevsiminin sonu için geçerlidir. ;III. HÜKMÜ ;1. ELBİRLİĞİ İLE İŞLETME {{madde|numara=376}}Aile malları ortaklığı, ortakları elbirliği ile iktisadi faaliyette bulunmak üzere birleştirir. Aksi kararlaştırılmış olmadıkça, ortaklardan her biri eşit hakka sahiptir. Ortaklar, ortaklık devam ettiği sürece paylarını isteyemeyecekleri gibi, bu payları üzerinde tasarruf işlemleri de yapamazlar. ;2. YÖNETİM VE TEMSİL ;A. GENEL OLARAK {{madde|numara=377}}Aile malları ortaklığı, tüm ortakların elbirliği ile yönetilir. Ortaklardan her biri, olağan yönetim işlerini diğer ortakların katılmasına gerek olmaksızın yapabilir. ;B. YÖNETİCİNİN YETKİSİ {{madde|numara=378}}Ortaklar, içlerinden birini ortaklığa yönetici olarak atayabilirler. Yönetici, ortaklığı yönetir ve ortaklıkla ilgili işlemlerde onu temsil eder. Ortaklığı kimin temsil edeceği ticaret siciline kaydedilmiş olmadıkça diğer ortakların temsil yetkisi bulunmadığı iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez. ;3. ORTAK MALLAR VE KİŞİSEL MALLAR {{madde|numara=379}}Ortaklar, ortaklığa giren malların elbirliği halinde malikidirler. Ortaklar, ortaklığın borçlarından müteselsil olarak sorumludurlar. Ortakların, ortaklık dışında bıraktıkları mallar ile aksi kararlaştırılmış olmadıkça, ortaklığın devamı sırasında miras yoluyla veya herhangi bir şekilde karşılıksız kazanma yoluyla edindikleri mallar, onların kişisel mallarıdır. ;IV. ORTAKLIĞIN SONA ERMESİ ;1. SEBEPLERİ {{madde|numara=380}}Aşağıdaki hallerde ortaklık sona erer: 1. Bütün ortakların anlaşması veya feshin bildirilmesiyle, 2. Ortaklık süresi açıkça veya örtülü olarak uzatılmadığı takdirde sürenin bitmesiyle, 3. Ortaklardan birinin payının haczedilmesi ve satışının istenmesiyle, 4. Ortaklardan birinin iflasıyla, 5. Ortaklardan birinin haklı sebebe dayanan istemiyle. ;2. FESİH BİLDİRİMİ, ÖDEMEDEN ACİZ, EVLENME {{madde|numara=381}}Ortaklardan biri feshi bildirir veya iflas ederse ya da bir ortağın haczedilmiş payının satışı istenirse, öteki ortaklar, ayrılan ortağın veya alacaklılarının haklarını ödeyerek ortaklığı kendi aralarında sürdürebilirler. Evlenen ortak, fesih bildirimine gerek olmaksızın ortaklıktaki hakkının kendisine ödenmesini isteyebilir. ;3. ÖLÜM {{madde|numara=382}}Ortaklardan birinin ölümü halinde onun ortaklığa dahil olmayan mirasçıları, ancak ölen ortağa düşen payın karşılığının kendilerine ödenmesini isteyebilirler. Ölen ortak mirasçı olarak altsoyunu bırakmışsa, bunlar öbür ortakların rızası ile onun yerine ortaklığa girebilirler. ;4. PAYLAŞMA KURALLARI {{madde|numara=383}}Ortaklık mallarının paylaşılması veya ayrılan ortağın payının hesaplanması, ortaklık mallarının paylaşma veya ayrılma zamanındaki değerine ve durumuna göre yapılır. Paylaşma ve hesaplaşma uygun olmayan bir zamanda istenemez. ;V. KAZANÇ PAYLI AİLE MALLARI ORTAKLIĞI ;1. KONUSU {{madde|numara=384}}Ortaklar, aralarında yapacakları sözleşmeyle, yıllık kazançtan kendilerine belli bir pay verilmesi kaydıyla ortaklığın temsilini ve ortaklığın mallarının işletilmesini içlerinden birine bırakabilirler. Bu pay, anlaşmayla belirlenmemişse, ortaklık mallarının uygun derecede uzun bir dönemdeki kazancın ortalama miktarı ile işleten ortağın çalışması ve yaptığı harcama göz önünde tutularak adil bir biçimde belirlenir. ;2. ÖZEL SONA ERDİRME SEBEPLERİ {{madde|numara=385}}İşletme ve temsili üzerine alan ortak, malları gereği gibi işletmediği veya yükümlülüklerini yerine getirmediği takdirde, ortakların ortaklığın feshini isteme hakları vardır. Ortaklardan birinin, haklı sebeplere dayanarak istemde bulunması üzerine hakim, mirastaki paylaşma kurallarını göz önünde bulundurarak, bu ortağın işletme ve temsili üzerine alan ortakla birlikte yönetime ve ortaklık mallarından yararlanmaya katılmasına karar verebilir. Ortakların elbirliği ile işlettikleri ortaklığa ilişkin kurallar, kazanç paylı aile malları ortaklığında da uygulanır. ;C. AİLE YURDU ;I. GENEL OLARAK {{madde|numara=386}}Konutlar, tarıma veya sanayiye elverişli taşınmazlar, eklentileriyle birlikte aile yurdu haline getirilebilir. ;II. KURULMASI ;1. KOŞULLARI {{madde|numara=387}}Aile yurdu haline getirilecek taşınmazların büyüklüğü, üzerindeki rehin haklarına ve malikin diğer mallarına bakılmaksızın, bir ailenin normal geçimine ve barınmasına yetecek ölçüden fazla olamaz. Mahkemece haklı sebeplere dayanılarak geçici bir istisna kabul edilmiş olmadıkça malikin, taşınmazı veya üzerindeki tesisi kendisinin işletmesi ya da konutta oturması zorunludur. ;2. USUL VE ŞEKİL ;A. İLAN {{madde|numara=388}}Alacaklılar ve aile yurdu kurulması yüzünden haklarının zedelenmesi ihtimali bulunan kişiler, kuruluştan önce mahkemece yapılan ilanla itirazlarını iki ay içinde bildirmeye çağrılırlar. Durum, alacakları taşınmaz rehniyle güvenceye bağlanmış olanlara ve hacizli alacaklılara ayrıca bildirilir. ;B. ÜÇÜNCÜ KİŞİLERİN HAKLARININ KORUNMASI {{madde|numara=389}}Aile yurdu haline getirilecek taşınmazda yurt olabilmesi için gerekli koşullar bulunur ve yurdun kurulmasına üçüncü kişiler itiraz etmez veya itirazın haksız olduğu anlaşılırsa, mahkeme kuruluşa izin verir. Süresi içinde itiraz eden alacaklıların ilgilerinin kesildiği ispat edilmedikçe veya taşınmaz üzerinde bulunan rehin ve hacizler kaldırılmadıkça, aile yurdu kurulmasına izin verilemez. Borç, itiraz eden veya rehinli alacaklı lehine vadeye bağlı olsa bile, aile yurdu kurmak isteyen borçlu hemen ödemede bulunabilir. ;C. TAPU KÜTÜĞÜNE ŞERH VERİLMESİ {{madde|numara=390}}Bir taşınmazın aile yurdu haline getirilmesi, ancak izne ilişkin mahkeme kararının o taşınmazın tapu kütüğüne şerh verilmesiyle mümkün olur; bu husus mahkemece ilan edilir. ;III. SONUÇLARI ;1. TASARRUF HAKKININ SINIRLANMASI {{madde|numara=391}}Aile yurdu haline getirilen taşınmazlar devrolunamaz, rehnedilemez ve kiraya verilemez. Aile yurdu ve eklentileri hakkında, mahkeme eliyle yönetim hali saklı kalmak kaydıyla, cebri icra yoluna başvurulamaz. ;2. KAN HISIMLARININ AİLE YURDUNA ALINMASI {{madde|numara=392}}Malikin, yoksulluğu sebebiyle aile yurduna alınmaya muhtaç bulunan ve kabullerine engel olacak durumları olmayan üstsoyunu, altsoyunu ve kardeşlerini yurda kabul etmesine mahkemece karar verilebilir. ;3. MALİKİN ÖDEMEDE ACZE DÜŞMESİ {{madde|numara=393}}Malik borçlarını ödemede acze düşerse, aile yurdunu yönetmek üzere mahkemece bir yönetici atanır. Yönetici, yurdu amacına ve alacaklıların menfaatlerine uygun biçimde yönetir. Alacaklılar, haklarını aciz belgelerindeki tarih ve iflastaki sıraya göre alırlar. ;IV. SONA ERMESİ ;1. MALİKİN ÖLÜMÜ HALİNDE {{madde|numara=394}}Malikin ölümünden sonra aile yurdunun devam edebilmesi, taşınmazın mirasçılara yurt olarak geçmesine ilişkin bir ölüme bağlı tasarrufun yapılmış olmasına bağlıdır. Böyle bir tasarruf yoksa, malik ölünce tapu kütüğündeki yurda ilişkin şerh silinir. ;2. MALİKİN SAĞLIĞINDA {{madde|numara=395}}Malik sağlığında yurda son verebilir. Bunun için malik, tapu kütüğündeki kaydı sildirmek üzere bir dilekçeyle mahkemeye başvurur; bu istem mahkemece ilan olunur. İlan tarihinden başlayarak iki ay içinde bir itiraz yapılmaz veya yapılan itirazın haksızlığı anlaşılırsa, mahkeme kütükteki kaydın silinmesine izin verir. ---- {{kaynakça}} [[Kategori:Alt sayfalar]] 1db84zglo3h714qxfvhzxern4g4xq1z 175499 175498 2026-10-25T12:15:18Z Prætor 24168 /* Üçüncü Ayırım: Aile Malları */ 175499 wikitext text/x-wiki {{çalışma var}} {{eser başlığı|başlık=Türk Medeni Kanunu|bölüm='''[[4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu/İkinci Kitap: Aile Hukuku|İkinci Kitap<br />Aile Hukuku]]'''<br />İkinci Kısım<br />Hısımlık|önceki=[[4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu/İkinci Kitap: Aile Hukuku/Birinci Kısım: Evlilik Hukuku|Türk Medeni Kanunu<br />İkinci Kitap<br />Birinci Kısım<br />Evlilik Hukuku]]|sonraki=[[4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu/İkinci Kitap: Aile Hukuku/Üçüncü Kısım: Vesayet|Türk Medeni Kanunu<br />İkinci Kitap<br />Üçüncü Kısım<br />Vesayet]]|esersahibi=|notlar=}} == <center>Birinci Bölüm:<br /> Soybağının Kurulması</center> == === <center>Birinci Ayırım:<br /> Genel Hükümler</center> === ;A. Genel olarak soybağının kurulması {{madde|numara=282}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuk ile ana arasında soybağı doğumla kurulur.}} {{fıkra|numara=2|metin=Çocuk ile baba arasında soybağı, ana ile evlilik, tanıma veya hakim hükmüyle kurulur.}} {{fıkra|numara=3|metin=Soybağı ayrıca evlat edinme yoluyla da kurulur.}} ;B. Davada yetki ve yargılama usulü ;I. Yetki {{madde|numara=283}} {{fıkra|numara=1|metin=Soybağına ilişkin davalar, taraflardan birinin dava veya doğum sırasındaki yerleşim yeri mahkemesinde açılır.}} ;II. Yargılama usulü {{madde|numara=284}} {{fıkra|numara=1|metin=Soybağına ilişkin davalarda, aşağıdaki kurallar saklı kalmak kaydıyla Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu uygulanır:{{bent|numara=1|metin=Hakim maddi olguları resen araştırır ve kanıtları serbestçe takdir eder.}}{{bent|numara=2|metin=Taraflar ve üçüncü kişiler, soybağının belirlenmesinde zorunlu olan ve sağlıkları yönünden tehlike yaratmayan araştırma ve incelemelere rıza göstermekle yükümlüdürler. Davalı, hakimin öngördüğü araştırma ve incelemeye rıza göstermezse, hakim, durum ve koşullara göre bundan beklenen sonucu, onun aleyhine doğmuş sayabilir.}}}} === <center>İkinci Ayırım:<br /> Kocanın Babalığı</center> === ;A. Babalık karinesi {{madde|numara=285}} {{fıkra|numara=1|metin=Evlilik devam ederken veya evliliğin sona ermesinden başlayarak üçyüz gün içinde doğan çocuğun babası kocadır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Bu süre geçtikten sonra doğan çocuğun kocaya bağlanması, ananın evlilik sırasında gebe kaldığının ispatıyla mümkündür.}} {{fıkra|numara=3|metin=Kocanın gaipliğine karar verilmesi halinde üçyüz günlük süre, ölüm tehlikesi veya son haber tarihinden işlemeye başlar.}} ;B. Soybağının reddi ;I. Dava hakkı {{madde|numara=286 - (Değişik:7/11/2024-7531/9 md.)}} {{fıkra|numara=1|metin=Koca, ana veya çocuk soybağının reddi davasını açarak babalık karinesini çürütebilir. Bu dava, dava açma hakkına sahip diğer kişilere karşı açılır.}} ;II. İspat ;1. Evlilik içinde ana rahmine düşme {{madde|numara=287}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuk evlilik içinde ana rahmine düşmüşse davacı, kocanın baba olmadığını ispat etmek zorundadır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Evlenmeden başlayarak en az yüzseksen gün geçtikten sonra ve evliliğin sona ermesinden başlayarak en fazla üçyüz gün içinde doğan çocuk evlilik içinde ana rahmine düşmüş sayılır.}} ;2. Evlenmeden önce veya ayrı yaşama sırasında ana rahmine düşme {{madde|numara=288}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuk, evlenmeden önce veya ayrı yaşama sırasında ana rahmine düşmüşse, davacının başka bir kanıt getirmesi gerekmez.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ancak, gebe kalma döneminde kocanın karısı ile cinsel ilişkide bulunduğu konusunda inandırıcı kanıtlar varsa, kocanın babalığına ilişkin karine geçerliliğini korur.}} ;III. Hak düşürücü süreler {{madde|numara=289}} {{fıkra|numara=1|metin=Koca, davayı, doğumu ve baba olmadığını veya ananın gebe kaldığı sırada başka bir erkek ile cinsel ilişkide bulunduğunu öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl, (...)<ref>Anayasa Mahkemesi’nin 25/6/2009 tarihli ve E.: 2008/30, K.: 2009/96 sayılı Kararı ile bu fıkrada yer alan “…her hâlde doğumdan başlayarak beş yıl…” ibaresi iptal edilmiştir.</ref> içinde açmak zorundadır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ana doğumdan, çocuk ise ergin olduğu tarihten başlayarak en geç bir yıl içinde dava açmak zorundadır.<ref>7/11/2024 tarihli ve 7531 sayılı Kanunun 10 uncu maddesiyle bu fıkrada yer alan “Çocuk,” ibaresi “Ana doğumdan, çocuk ise” şeklinde değiştirilmiştir.</ref>}} {{fıkra|numara=3|metin=Gecikme haklı bir sebebe dayanıyorsa, bir yıllık süre bu sebebin ortadan kalktığı tarihte işlemeye başlar.}} ;C. Karinelerin çakışması {{madde|numara=290}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuk evliliğin sona ermesinden başlayarak üçyüz gün içinde doğmuş ve ana da bu arada yeniden evlenmiş olursa, ikinci evlilikteki koca baba sayılır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Bu karine çürütülürse ilk evlilikteki koca baba sayılır.}} ;D. Diğer ilgililerin dava hakkı {{madde|numara=291- (Değişik birinci fıkra:7/11/2024-7531/11 md.)}} {{fıkra|numara=1|metin=Dava açma süresinin geçmesinden önce kocanın ölmesi veya gaipliğine karar verilmesi ya da sürekli olarak ayırt etme gücünü kaybetmesi hâllerinde baba olduğunu iddia eden kişi, kocanın altsoyu, anası veya babası, doğumu ve kocanın ölümünü, sürekli olarak ayırt etme gücünü kaybettiğini veya hakkında gaiplik kararı alındığını öğrenmelerinden başlayarak bir yıl içinde soybağının reddi davasını açabilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ergin olmayan çocuğa atanacak kayyım, atama kararının kendisine tebliğinden başlayarak bir yıl, (...)<ref>Anayasa Mahkemesi’nin 10/10/2013 tarihli ve E.: 2013/62, K.: 2013/115 sayılı Kararı ile bu fıkrada yer alan “...her hâlde doğumdan başlayarak beş yıl...” ibaresi, iptal edilmiştir.</ref> içinde soybağının reddi davasını açar.}} {{fıkra|numara=3|metin=Kocanın açacağı soybağının reddi davasına ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanır.}} ;E. Sonradan evlenme ;I. Koşulu {{madde|numara=292}} {{fıkra|numara=1|metin=Evlilik dışında doğan çocuk, ana ve babasının birbiriyle evlenmesi halinde kendiliğinden evlilik içinde doğan çocuklara ilişkin hükümlere tabi olur.}} ;II. Bildirim {{madde|numara=293}} {{fıkra|numara=1|metin=Eşler, evlilik dışında doğmuş olan ortak çocuklarını, evlenme sırasında veya evlenmeden sonra, yerleşim yerlerindeki veya evlenmenin yapıldığı yerdeki nüfus memuruna bildirmek zorundadırlar.}} {{fıkra|numara=2|metin=Bildirimin yapılmamış olması, çocuğun evlilik içinde doğan çocuklara ilişkin hükümlere tabi olmasını engellemez.}} {{fıkra|numara=3|metin=Daha önce tanıma veya babalığa hükümle soybağı kurulmuş çocukların ana ve babası birbiriyle evlenince, nüfus memuru resen gerekli işlemi yapar.}} ;III. İtiraz ve iptal {{madde|numara=294}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve babanın yasal mirasçıları, çocuk ve Cumhuriyet savcısı sonradan evlenme yoluyla soybağının kurulmasına itiraz edebilirler. İtiraz eden, kocanın baba olmadığını ispatla yükümlüdür.}} {{fıkra|numara=2|metin=Çocuğun altsoyu da, çocuğun ölmüş ya da ayırt etme gücünü sürekli olarak kaybetmiş olması halinde itiraz hakkına sahiptir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Tanımanın iptaline ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanır.}} === <center>Üçüncü Ayırım:<br /> Tanıma ve Babalık Hükmü === ;A. Tanıma ;I. Koşulları ve şekli {{madde|numara=295}} {{fıkra|numara=1|metin=Tanıma, babanın, nüfus memuruna veya mahkemeye yazılı başvurusu ya da resmi senette veya vasiyetnamesinde yapacağı beyanla olur.}} {{fıkra|numara=2|metin=Tanıma beyanında bulunan kimse küçük veya kısıtlı ise, veli veya vasisinin de rızası gereklidir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Başka bir erkek ile soybağı bulunan çocuk, bu bağ geçersiz kılınmadıkça tanınamaz.}} ;II. Bildirim {{madde|numara=296}} {{fıkra|numara=1|metin=Beyanda bulunulan nüfus memuru, sulh hakimi, noter veya vasiyetnameyi açan hakim, tanımayı babanın ve çocuğun kayıtlı bulunduğu nüfus memurluklarına bildirir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Çocuğun kayıtlı bulunduğu nüfus memurluğu da tanımayı çocuğa, anasına, çocuk vesayet altında ise vesayet makamına bildirir.}} ;III. İptal davası ;1. Tanıyanın dava hakkı {{madde|numara=297}} {{fıkra|numara=1|metin=Tanıyan, yanılma, aldatma veya korkutma sebebiyle tanımanın iptalini dava edebilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=İptal davası anaya ve çocuğa karşı açılır.}} ;2. İlgililerin dava hakkı ;A. Genel olarak {{madde|numara=298}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana, çocuk ve çocuğun ölümü halinde altsoyu, Cumhuriyet savcısı, Hazine ve diğer ilgililer tanımanın iptalini dava edebilirler.}} {{fıkra|numara=2|metin=Dava tanıyana, tanıyan ölmüşse mirasçılarına karşı açılır.}} ;B. İspat yükü {{madde|numara=299}} {{fıkra|numara=1|metin=Davacı, tanıyanın baba olmadığını ispatla yükümlüdür.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ana veya çocuk tarafından tanıyanın baba olmadığı iddiasıyla açılan iptal davasında ispat yükü, tanıyanın, gebe kalma döneminde ana ile cinsel ilişkide bulunduğuna ilişkin inandırıcı kanıtları göstermesinden sonra doğar.}} ;3. Hak düşürücü süreler {{madde|numara=300}} {{fıkra|numara=1|metin=Tanıyanın dava hakkı, iptal sebebinin öğrenildiği veya korkunun etkisinin ortadan kalktığı tarihten başlayarak bir yıl ve her halde tanımanın üzerinden beş yıl geçmekle düşer.}} {{fıkra|numara=2|metin=İlgililerin dava hakkı, davacının tanımayı ve tanıyanın çocuğun babası olamayacağını öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl ve her halde tanımanın üzerinden beş yıl geçmekle düşer.}} {{fıkra|numara=3|metin=Çocuğun dava hakkı, ergin olmasından başlayarak bir yıl geçmekle düşer.}} {{fıkra|numara=4|metin=Yukarıdaki süreler geçtiği halde gecikmeyi haklı kılan sebep varsa, sebebin ortadan kalkmasından başlayarak bir ay içinde dava açılabilir.}} ;B. Babalık hükmü ;I. Dava hakkı {{madde|numara=301}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuk ile baba arasındaki soybağının mahkemece belirlenmesini ana ve çocuk isteyebilirler.}} {{fıkra|numara=2|metin=Dava babaya, baba ölmüşse mirasçılarına karşı açılır.}} {{fıkra|numara=3|metin=Babalık davası, Cumhuriyet savcısına ve Hazineye; dava ana tarafından açılmışsa kayyıma; kayyım tarafından açılmışsa anaya ihbar edilir.}} ;II. Karine {{madde|numara=302}} {{fıkra|numara=1|metin=Davalının, çocuğun doğumundan önceki üçyüzüncü gün ile yüzsekseninci gün arasında ana ile cinsel ilişkide bulunmuş olması, babalığa karine sayılır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Bu sürenin dışında olsa bile fiili gebe kalma döneminde davalının ana ile cinsel ilişkide bulunduğu tespit edilirse aynı karine geçerli olur.}} {{fıkra|numara=3|metin=Davalı, çocuğun babası olmasının olanaksızlığını veya bir üçüncü kişinin baba olma olasılığının kendisininkinden daha fazla olduğunu ispatlarsa karine geçerliliğini kaybeder.}} ;III. Hak düşürücü süreler {{madde|numara=303}} {{fıkra|numara=1|metin=Babalık davası, çocuğun doğumundan önce veya sonra açılabilir. Ananın dava hakkı, doğumdan başlayarak bir yıl geçmekle düşer.}} {{fıkra|numara=2|metin='''(İptal ikinci fıkra: Anayasa Mahkemesi’nin 27/10/2011 tarihli ve E.: 2010/71, K.: 2011/143 sayılı Kararı ile.)'''}} {{fıkra|numara=3|metin=Çocuk ile başka bir erkek arasında soybağı ilişkisi varsa, bir yıllık süre bu ilişkinin ortadan kalktığı tarihte işlemeye başlar.}} {{fıkra|numara=4|metin=Bir yıllık süre geçtikten sonra gecikmeyi haklı kılan sebepler varsa, sebebin ortadan kalkmasından başlayarak bir ay içinde dava açılabilir.<ref>Anayasa Mahkemesi’nin 15/3/2012 tarihli ve E.: 2011/116, K.: 2012/39 sayılı Kararı ile bu fıkra “çocuk” yönünden iptal edilmiş olup, Kararın Resmi Gazete’de yayımlandığı 21/7/2012 tarihinden başlayarak bir yıl sonra yürürlüğe girmesi hüküm altına alınmıştır.</ref>}} ;IV. Ananın mali hakları {{madde|numara=304}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana, babalık davası ile birlikte veya ayrı olarak baba veya mirasçılarından aşağıdaki giderlerin karşılanmasını isteyebilir:{{bent|numara=1|metin=Doğum giderleri,}}{{bent|numara=2|metin=Doğumdan önceki ve sonraki altışar haftalık geçim giderleri,}}{{bent|numara=3|metin=Gebelik ve doğumun gerektirdiği diğer giderler.}}}} {{fıkra|numara=2|metin=Çocuk ölü doğmuş olsa bile hakim, bu giderlerin karşılanmasına karar verebilir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Üçüncü kişiler veya sosyal güvenlik kuruluşlarınca anaya yapılan ödemeler, hakkaniyet ölçüsünde tazminattan indirilir.}} === <center>Dördüncü Ayırım:<br /> Evlat Edinme</center> === ;A. Küçüklerin evlat edinilmesi ;I. Genel koşulları {{madde|numara=305}} {{fıkra|numara=1|metin=Bir küçüğün evlat edinilmesi, evlat edinen tarafından bir yıl süreyle bakılmış ve eğitilmiş olması koşuluna bağlıdır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Evlat edinmenin her halde küçüğün yararına bulunması ve evlat edinenin diğer çocuklarının yararlarının hakkaniyete aykırı bir biçimde zedelenmemesi de gerekir.}} ;II. Birlikte evlat edinme {{madde|numara=306}} {{fıkra|numara=1|metin=Eşler, ancak birlikte evlat edinebilirler; evli olmayanlar birlikte evlat edinemezler.}} {{fıkra|numara=2|metin=Eşlerin en az beş yıldan beri evli olmaları veya otuz yaşını doldurmuş bulunmaları gerekir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Eşlerden biri, en az iki yıldan beri evli olmaları veya kendisinin otuz yaşını doldurmuş bulunması koşuluyla diğerinin çocuğunu evlat edinebilir.}} ;III. Tek başına evlat edinme {{madde|numara=307}} {{fıkra|numara=1|metin=Evli olmayan kişi otuz yaşını doldurmuş ise tek başına evlat edinebilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Otuz yaşını doldurmuş olan eş, diğer eşin ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksunluğu veya iki yılı aşkın süreden beri nerede olduğunun bilinmemesi ya da mahkeme kararıyla iki yılı aşkın süreden beri eşinden ayrı yaşamakta olması yüzünden birlikte evlat edinmesinin mümkün olmadığını ispat etmesi halinde, tek başına evlat edinebilir.}} ;IV. Küçüğün rızası ve yaşı {{madde|numara=308}} {{fıkra|numara=1|metin=Evlat edinilenin, evlat edinenden en az onsekiz yaş küçük olması şarttır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ayırt etme gücüne sahip olan küçük, rızası olmadıkça evlat edinilemez.}} {{fıkra|numara=3|metin=Vesayet altındaki küçük, ayırt etme gücüne sahip olup olmadığına bakılmaksızın vesayet dairelerinin izniyle evlat edinilebilir.}} ;V. Ana ve babanın rızası ;1. Şekil {{madde|numara=309}} {{fıkra|numara=1|metin=Evlat edinme, küçüğün ana ve babasının rızasını gerektirir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Rıza, küçüğün veya ana ve babasının oturdukları yer mahkemesinde sözlü veya yazılı olarak açıklanarak tutanağa geçirilir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Verilen rıza, evlat edinenlerin adları belirtilmemiş veya evlat edinenler henüz belirlenmemiş olsa dahi geçerlidir.}} ;2. Zamanı {{madde|numara=310}} {{fıkra|numara=1|metin=Rıza, küçüğün doğumunun üzerinden altı hafta geçmeden önce verilemez.}} {{fıkra|numara=2|metin=Rıza, tutanağa geçirilme tarihinden başlayarak altı hafta içinde aynı usulle geri alınabilir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Geri almadan sonra yeniden verilen rıza kesindir.}} ;3. Rızanın aranmaması ;A. Koşulları {{madde|numara=311}} {{fıkra|numara=1|metin=Aşağıdaki hallerde ana ve babadan birinin rızası aranmaz:{{bent|numara=1|metin=Kim olduğu veya uzun süreden beri nerede oturduğu bilinmiyorsa veya ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksun bulunuyorsa,}}{{bent|numara=2|metin=Küçüğe karşı özen yükümlülüğünü yeterince yerine getirmiyorsa.}}}} ;B. Karar {{madde|numara=312}} {{fıkra|numara=1|metin=Küçük, gelecekte evlat edinilmek amacıyla bir kuruma yerleştirilir ve ana ve babadan birinin rızası eksik olursa, evlat edinenin veya evlat edinmede aracılık yapan kurumun istemi üzerine ve kural olarak küçüğün yerleştirilmesinden önce, onun oturduğu yer mahkemesi bu rızanın aranıp aranmamasına karar verir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Diğer hallerde, bu konudaki karar evlat edinme işlemleri sırasında verilir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Ana ve babadan birinin küçüğe karşı özen yükümlülüğünü yeterince yerine getirmemesi sebebiyle rızasının aranmaması halinde, bu konudaki karar kendisine yazılı olarak bildirilir.}} ;B. Erginlerin ve kısıtlıların evlat edinilmesi {{madde|numara=313- (Değişik birinci cümle: 3/7/2005-5399/1 md.)}} {{fıkra|numara=1|metin=Evlât edinenin altsoyunun açık muvafakatiyle ergin veya kısıtlı aşağıdaki hallerde evlât edinilebilir.{{bent|numara=1|metin=Bedensel veya zihinsel özrü sebebiyle sürekli olarak yardıma muhtaç ve evlat edinen tarafından en az beş yıldan beri bakılıp gözetilmekte ise,<ref>25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, bu bentte yer alan “özrü” ibaresi “engeli” şeklinde değiştirilmiştir.</ref>}}{{bent|numara=2|metin=Evlat edinen tarafından, küçükken en az beş yıl süreyle bakılıp gözetilmiş ve eğitilmiş ise,}}{{bent|numara=1|metin=Diğer haklı sebepler mevcut ve evlat edinilen, en az beş yıldan beri evlat edinen ile aile halinde birlikte yaşamakta ise.}}}} {{fıkra|numara=2|metin=Evli bir kimse ancak eşinin rızasıyla evlat edinilebilir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Bunlar dışında küçüklerin evlat edinilmesine ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanır.}} ;C. Hükümleri {{madde|numara=314}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve babaya ait olan haklar ve yükümlülükler evlat edinene geçer.}} {{fıkra|numara=2|metin=Evlatlık, evlat edinenin mirasçısı olur.}} {{fıkra|numara=3|metin=Evlatlık küçük ise evlat edinenin soyadını alır. Evlat edinen isterse çocuğa yeni bir ad verebilir. Ergin olan evlatlık, evlat edinilme sırasında dilerse evlat edinenin soyadını alabilir.}} {{fıkra|numara=4|metin='''(İptal fıkra: Anayasa Mahkemesi’nin 26/7/2023 tarihli ve E.: 2023/3, K.: 2023/139 sayılı Kararı ile.) (Yeniden Düzenleme:7/11/2024-7531/12 md.)''' Ayırt etme gücüne sahip olmayan küçüklerin nüfus kaydına, birlikte evlât edinmede ana ve baba adı olarak evlât edinen eşlerin adları; tek başına evlât edinmede ise ana veya baba adı olarak evlât edinenin adı yazılır. Evlât edinilen diğer kişiler hakkında, talepleri halinde bu hüküm uygulanır.}} {{fıkra|numara=5|metin=Evlatlığın, miras ve başka haklarının zedelenmemesi, aile bağlarının devam etmesi için evlatlığın naklen geldiği aile kütüğü ile evlat edinenin aile kütüğü arasında her türlü bağ kurulur. Ayrıca evlatlıkla ilgili kesinleşmiş mahkeme kararı her iki nüfus kütüğüne işlenir.}} {{fıkra|numara=6|metin=Evlat edinme ile ilgili kayıtlar, belgeler ve bilgiler mahkeme kararı olmadıkça veya evlatlık istemedikçe hiçbir şekilde açıklanamaz.}} ;D. Şekil ve usul ;I. Genel olarak {{madde|numara=315}} {{fıkra|numara=1|metin=Evlat edinme kararı, evlat edinenin oturma yeri; birlikte evlat edinmede eşlerden birinin oturma yeri mahkemesince verilir. Mahkeme kararıyla birlikte evlatlık ilişkisi kurulmuş olur.}} {{fıkra|numara=2|metin=Evlat edinme başvurusundan sonra evlat edinenin ölümü veya ayırt etme gücünü kaybetmesi, diğer koşullar bundan etkilenmediği takdirde evlat edinmeye engel olmaz.}} {{fıkra|numara=3|metin=Başvurudan sonra küçük ergin olursa, koşulları daha önceden yerine getirilmiş olmak kaydıyla küçüklerin evlat edinilmesine ilişkin hükümler uygulanır.}} ;II. Araştırma {{madde|numara=316}} {{fıkra|numara=1|metin=Evlat edinmeye, ancak esaslı sayılan her türlü durum ve koşulların kapsamlı biçimde araştırılmasından, evlat edinen ile edinilenin dinlenmelerinden ve gerektiğinde uzmanların görüşünün alınmasından sonra karar verilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Araştırmada özellikle evlat edinen ile edinilenin kişiliği ve sağlığı, karşılıklı ilişkileri, ekonomik durumları, evlat edinenin eğitme yeteneği, evlat edinmeye yönelten sebepler ve aile ilişkileri ile bakım ilişkilerindeki gelişmelerin açıklığa kavuşturulması gerekir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Evlat edinenin altsoyu varsa, onların evlat edinme ile ilgili tavır ve düşünceleri de değerlendirilir.}} ;E. Evlatlık ilişkisinin kaldırılması ;I. Sebepleri ;1. Rızanın bulunmaması {{madde|numara=317}} {{fıkra|numara=1|metin=Yasal sebep bulunmaksızın rıza alınmamışsa, rızası alınması gereken kişiler, küçüğün menfaati bunun sonucunda ağır biçimde zedelenmeyecekse, hakimden evlatlık ilişkisinin kaldırılmasını isteyebilirler.}} ;2. Diğer noksanlıklar {{madde|numara=318}} {{fıkra|numara=1|metin=Evlat edinme esasa ilişkin diğer noksanlıklardan biriyle sakatsa, Cumhuriyet savcısı veya her ilgili evlatlık ilişkisinin kaldırılmasını isteyebilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Noksanlıklar bu arada ortadan kalkmış veya sadece usule ilişkin olup ilişkinin kaldırılması evlatlığın menfaatini ağır biçimde zedeleyecek olursa, bu yola gidilemez.}} ;II. Hak düşürücü süre {{madde|numara=319}} {{fıkra|numara=1|metin=Dava hakkı, evlatlık ilişkisinin kaldırılması sebebinin öğrenilmesinden başlayarak bir yıl (...)<ref>Anayasa Mahkemesi’nin 27/12/2012 tarihli ve E.: 2012/35, K.: 2012/203 sayılı Kararı ile bu maddede yer alan “…ve her hâlde evlât edinme işleminin üzerinden beş yıl…” ibaresi iptal edilmiştir.</ref> geçmekle düşer.}} ;F. Evlatlık işlemlerinde aracılık<ref>2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 139 uncu maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” ve ikinci fıkrasında yer alan “tüzükle” ibaresi “Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle” şeklinde değiştirilmiştir.</ref> {{madde|numara=320}} {{fıkra|numara=1|metin=Küçüklerin evlât edinilmesine ilişkin aracılık faaliyetleri, ancak Cumhurbaşkanınca yetki verilen kurum ve kuruluşlarca yapılır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Aracılık faaliyetlerinin yürütülmesine ilişkin hususlar Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.}} === <center>Beşinci Ayırım:<br /> Soybağının Hükümleri</center> === ;A. Soyadı {{madde|numara=321}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuk, ana ve baba evli ise ailenin; (...)<ref>Anayasa Mahkemesi’nin 2/7/2009 tarihli ve E.: 2005/114, K.: 2009/105 sayılı Kararı ile; bu maddenin birinci cümlesinde yer alan “… evli değilse ananın …” ibaresi iptal edilmiştir.</ref> soyadını taşır. Ancak, ana önceki evliliğinden dolayı çifte soyadı taşıyorsa çocuk onun bekarlık soyadını taşır.}} ;B. Karşılıklı yükümlülükler {{madde|numara=322}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana, baba ve çocuk, ailenin huzur ve bütünlüğünün gerektirdiği şekilde birbirlerine yardım etmek, saygı ve anlayış göstermek ve aile onurunu gözetmekle yükümlüdürler.}} ;C. Çocuk ile kişisel ilişki ;I. Ana ve baba ile ;1. Kural {{madde|numara=323}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve babadan her biri, velayeti altında bulunmayan veya kendisine bırakılmayan çocuk ile uygun kişisel ilişki kurulmasını isteme hakkına sahiptir.}} ;2. Sınırları {{madde|numara=324}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve babadan her biri, diğerinin çocuk ile kişisel ilişkisini zedelemekten, çocuğun eğitilmesi ve yetiştirilmesini engellemekten kaçınmakla yükümlüdür.}} {{fıkra|numara=2|metin=Kişisel ilişki sebebiyle çocuğun huzuru tehlikeye girer veya ana ve baba bu haklarını birinci fıkrada öngörülen yükümlülüklerine aykırı olarak kullanırlar veya çocuk ile ciddi olarak ilgilenmezler ya da diğer önemli sebepler varsa, kişisel ilişki kurma hakkı reddedilebilir veya kendilerinden alınabilir.}} {{fıkra|numara=3|metin='''(Ek üçüncü fıkra:24/11/2021-7343/38 md.)''' Velayet kendisine bırakılan ana veya baba, kişisel ilişki düzenlemesinin gereklerini yerine getirmezse çocuğun menfaatine aykırı olmamak kaydıyla velayet değiştirilebilir. Bu husus kişisel ilişki kurulmasına dair kararda taraflara ihtar edilir.}} ;II. Üçüncü kişiler ile {{madde|numara=325}} {{fıkra|numara=1|metin=Olağanüstü haller mevcutsa, çocuğun menfaatine uygun düştüğü ölçüde çocuk ile kişisel ilişki kurulmasını isteme hakkı diğer kişilere, özellikle hısımlarına da tanınabilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ana ve baba için öngörülen sınırlamalar üçüncü kişiler için kıyas yoluyla uygulanır.}} ;III. Yetki {{madde|numara=326}} {{fıkra|numara=1|metin=Kişisel ilişki kurulmasıyla ilgili bütün düzenlemelerde çocuğun oturduğu yer mahkemesi de yetkilidir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Boşanmaya ve evlilik birliğinin korunmasına ilişkin yetki kuralları saklıdır.}} {{fıkra|numara=3|metin=Çocuk ile kişisel ilişkiye yönelik bir düzenleme yapılıncaya kadar, velayet hakkına sahip veya çocuk kendisine bırakılmış kişinin rızası dışında kişisel ilişki kurulamaz.}} ;D. Çocukların bakım ve eğitim giderlerini karşılama ;I. Kapsamı {{madde|numara=327}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuğun bakımı, eğitimi ve korunması için gerekli giderler ana ve baba tarafından karşılanır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ana ve baba, yoksul oldukları veya çocuğun özel durumu olağanüstü harcamalar yapılmasını gerektirdiği takdirde ya da olağan dışı herhangi bir sebebin varlığı halinde, hakimin izniyle çocuğun mallarından onun bakım ve eğitimine yetecek belli bir miktar sarfedebilirler.}} ;II. Süresi {{madde|numara=328}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve babanın bakım borcu, çocuğun ergin olmasına kadar devam eder.}} {{fıkra|numara=2|metin=Çocuk ergin olduğu halde eğitimi devam ediyorsa, ana ve baba durum ve koşullara göre kendilerinden beklenebilecek ölçüde olmak üzere, eğitimi sona erinceye kadar çocuğa bakmakla yükümlüdürler.}} ;III. Dava hakkı {{madde|numara=329}} {{fıkra|numara=1|metin=Küçüğe fiilen bakan ana veya baba, diğerine karşı çocuk adına nafaka davası açabilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ayırt etme gücüne sahip olmayan küçük için gereken hallerde nafaka davası, atanacak kayyım veya vasi tarafından da açılabilir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Ayırt etme gücüne sahip olan küçük de nafaka davası açabilir.}} ;IV. Nafaka miktarının takdiri {{madde|numara=330}} {{fıkra|numara=1|metin=Nafaka miktarı, çocuğun ihtiyaçları ile ana ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri dikkate alınarak belirlenir. Nafaka miktarının belirlenmesinde çocuğun gelirleri de göz önünde bulundurulur.}} {{fıkra|numara=2|metin=Nafaka her ay peşin olarak ödenir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Hakim istem halinde, irat biçiminde ödenmesine karar verilen nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir.}} ;V. Durumun değişmesi {{madde|numara=331}} {{fıkra|numara=1|metin=Durumun değişmesi halinde hakim, istem üzerine nafaka miktarını yeniden belirler veya nafakayı kaldırır.}} ;VI. Geçici önlemler ;1. Genel olarak {{madde|numara=332}} {{fıkra|numara=1|metin=Nafaka davası açılınca hakim, davacının istemi üzerine dava süresince gerekli olan önlemleri alır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Soybağı tespit edilirse, davalının, uygun nafaka miktarını depo etmesine veya geçici olarak ödemesine karar verilebilir.}} ;2. Babalığın tespitinden önce {{madde|numara=333}} {{fıkra|numara=1|metin=Babalık davası ile birlikte nafaka istenir ve hakim, babalık olasılığını kuvvetli bulursa, hükümden önce çocuğun ihtiyaçları için uygun bir nafakaya karar verebilir.}} ;VII. Güvence verilmesi {{madde|numara=334}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba nafaka yükümlülüklerini sürekli olarak ve ısrarla yerine getirmezlerse ya da kaçma hazırlığı içinde bulundukları, mallarını gelişigüzel harcadıkları veya heba ettikleri kabul edilebilirse hakim, gelecekteki nafaka yükümlülüklerine ilişkin olarak uygun bir güvencenin sağlanmasına veya gerektiğinde diğer önlemlerin alınmasına karar verebilir.}} === <center>Altıncı Ayırım:<br /> Velayet</center> === ;A. Genel olarak ;I. Koşullar {{madde|numara=335}} {{fıkra|numara=1|metin=Ergin olmayan çocuk, ana ve babasının velayeti altındadır. Yasal sebep olmadıkça velayet ana ve babadan alınamaz.}} {{fıkra|numara=2|metin=Hakim vasi atanmasına gerek görmedikçe, kısıtlanan ergin çocuklar da ana ve babanın velayeti altında kalırlar.}} ;II. Ana ve baba evli ise {{madde|numara=336}} {{fıkra|numara=1|metin=Evlilik devam ettiği sürece ana ve baba velayeti birlikte kullanırlar.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ortak hayata son verilmiş veya ayrılık hali gerçekleşmişse hakim, velayeti eşlerden birine verebilir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Velayet, ana ve babadan birinin ölümü halinde sağ kalana, boşanmada ise çocuk kendisine bırakılan tarafa aittir.}} ;III. Ana ve baba evli değilse {{madde|numara=337}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba evli değilse velayet anaya aittir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ana küçük, kısıtlı veya ölmüş ya da velayet kendisinden alınmışsa hakim, çocuğun menfaatine göre, vasi atar veya velayeti babaya verir.}} ;IV. Üvey çocuklar {{madde|numara=338}} {{fıkra|numara=1|metin=Eşler, ergin olmayan üvey çocuklarına da özen ve ilgi göstermekle yükümlüdürler.}} {{fıkra|numara=2|metin=Kendi çocuğu üzerinde velayeti kullanan eşe diğer eş uygun bir şekilde yardımcı olur; durum ve koşullar zorunlu kıldığı ölçüde çocuğun ihtiyaçları için onu temsil eder.}} ;B. Velayetin kapsamı ;I. Genel olarak {{madde|numara=339}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba, çocuğun bakım ve eğitimi konusunda onun menfaatini göz önünde tutarak gerekli kararları alır ve uygularlar.}} {{fıkra|numara=2|metin=Çocuk, ana ve babasının sözünü dinlemekle yükümlüdür.}} {{fıkra|numara=3|metin=Ana ve baba, olgunluğu ölçüsünde çocuğa hayatını düzenleme olanağı tanırlar; önemli konularda olabildiğince onun düşüncesini göz önünde tutarlar.}} {{fıkra|numara=4|metin=Çocuk, ana ve babasının rızası dışında evi terkedemez ve yasal sebep olmaksızın onlardan alınamaz.}} {{fıkra|numara=5|metin=Çocuğun adını ana ve babası koyar.}} ;II. Eğitim {{madde|numara=340}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba, çocuğu olanaklarına göre eğitirler ve onun bedensel, zihinsel, ruhsal, ahlaki ve toplumsal gelişimini sağlar ve korurlar.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ana ve baba çocuğa, özellikle bedensel ve zihinsel engelli olanlara, yetenek ve eğilimlerine uygun düşecek ölçüde, genel ve mesleki bir eğitim sağlarlar.<ref>25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “özürlü” ibaresi “engelli” şeklinde değiştirilmiştir.</ref>}} ;III. Dini eğitim {{madde|numara=341}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuğun dini eğitimini belirleme hakkı ana ve babaya aittir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ana ve babanın bu konudaki haklarını sınırlayacak her türlü sözleşme geçersizdir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Ergin, dinini seçmekte özgürdür.}} ;IV. Çocuğun temsil edilmesi {{madde|numara=342}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba, velayetleri çerçevesinde üçüncü kişilere karşı çocuklarının yasal temsilcisidirler.}} {{fıkra|numara=2|metin=İyiniyetli üçüncü kişiler, eşlerden her birinin diğerinin rızasıyla işlem yaptığını varsayabilirler.}} {{fıkra|numara=3|metin=Vesayet makamlarının iznine bağlı hususlar dışında kısıtlıların temsiline ilişkin hükümler velayetteki temsilde de uygulanır.}} ;V. Çocuğun fiil ehliyeti {{madde|numara=343}} {{fıkra|numara=1|metin=Velayet altındaki çocuğun fiil ehliyeti, vesayet altındaki kişinin ehliyeti gibidir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Çocuk, borçlarından ana ve babanın çocuk malları üzerindeki haklarına bakılmaksızın kendi malvarlığı ile sorumludur.}} ;VI. Çocuğun aileyi temsil etmesi {{madde|numara=344}} {{fıkra|numara=1|metin=Velayet altındaki çocuk, ayırt etme gücüne sahip ise ana ve babanın rızasıyla aile adına hukuki işlemler yapabilir; bu işlemlerden dolayı ana ve baba borç altına girer.}} ;VII. Çocuk ile ana ve baba arasındaki hukuki ilişkiler {{madde|numara=345}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuk ile ana veya baba arasında ya da ana ve babanın menfaatine olarak çocuk ile üçüncü kişi arasında yapılacak bir hukuki işlemle çocuğun borç altına girebilmesi, bir kayyımın katılmasına ve hakimin onayına bağlıdır.}} ;C. Çocuğun korunması ;I. Koruma önlemleri {{madde|numara=346}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuğun menfaati ve gelişmesi tehlikeye düştüğü takdirde, ana ve baba duruma çare bulamaz veya buna güçleri yetmezse hakim, çocuğun korunması için uygun önlemleri alır.}} ;II. Çocukların yerleştirilmesi {{madde|numara=347}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuğun bedensel ve zihinsel gelişmesi tehlikede bulunur veya çocuk manen terk edilmiş halde kalırsa hakim, çocuğu ana ve babadan alarak bir aile yanına veya bir kuruma yerleştirebilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Çocuğun aile içinde kalması ailenin huzurunu onlardan katlanmaları beklenemeyecek derecede bozuyorsa ve durumun gereklerine göre başka çare de kalmamışsa, ana ve baba veya çocuğun istemi üzerine hakim aynı önlemleri alabilir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Ana ve baba ile çocuğun ödeme gücü yoksa bu önlemlerin gerektirdiği giderler Devletçe karşılanır.}} {{fıkra|numara=4|metin=Nafakaya ilişkin hükümler saklıdır.}} ;III. Velayetin kaldırılması ;1. Genel olarak {{madde|numara=348}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuğun korunmasına ilişkin diğer önlemlerden sonuç alınamaz ya da bu önlemlerin yetersiz olacağı önceden anlaşılırsa, hakim aşağıdaki hallerde velayetin kaldırılmasına karar verir:{{bent|numara=1|metin='''(Değişik: 1/7/2005-5378/38 md.)''' Ana ve babanın deneyimsizliği, hastalığı, başka bir yerde bulunması veya benzeri sebeplerden biriyle velayet görevini gereği gibi yerine getirememesi.}}{{bent|numara=2|metin=Ana ve babanın çocuğa yeterli ilgiyi göstermemesi veya ona karşı yükümlülüklerini ağır biçimde savsaklaması.}}}} {{fıkra|numara=2|metin=Velayet ana ve babanın her ikisinden kaldırılırsa çocuğa bir vasi atanır.}} {{fıkra|numara=3|metin=Kararda aksi belirtilmedikçe, velayetin kaldırılması mevcut ve doğacak bütün çocukları kapsar.}} ;2. Ana veya babanın yeniden evlenmesi {{madde|numara=349}} {{fıkra|numara=1|metin=Velayete sahip ana veya babanın yeniden evlenmesi, velayetin kaldırılmasını gerektirmez. Ancak, çocuğun menfaati gerektirdiğinde velayet sahibi değiştirilebileceği gibi, durum ve koşullara göre velayet kaldırılarak çocuğa vasi de atanabilir.}} ;3. Velayetin kaldırılması halinde ana ve babanın yükümlülükleri {{madde|numara=350}} {{fıkra|numara=1|metin=Velayetin kaldırılması halinde ana ve babanın çocuklarının bakım ve eğitim giderlerini karşılama yükümlülükleri devam eder.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ana ve baba ile çocuğun ödeme gücü yoksa bu giderler Devletçe karşılanır.}} {{fıkra|numara=3|metin=Nafakaya ilişkin hükümler saklıdır.}} ;IV. Durumun değişmesi {{madde|numara=351}} {{fıkra|numara=1|metin=Durumun değişmesi halinde, çocuğun korunmasına ilişkin önlemlerin yeni koşullara uydurulması gerekir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Velayetin kaldırılmasını gerektiren sebep ortadan kalkmışsa hakim, resen ya da ana veya babanın istemi üzerine velayeti geri verir.}} === <center>Yedinci Ayırım:<br /> Çocuk Malları</center> === ;A. YÖNETİM ;I. Genel olarak {{madde|numara=352}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba, velayetleri devam ettiği sürece çocuğun mallarını yönetme hakkına sahip ve bununla yükümlüdürler; kural olarak hesap ve güvence vermezler.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ana ve babanın yükümlülüklerini yerine getirmedikleri durumlarda hakim müdahale eder.}} ;II. Evlilik sona erince {{madde|numara=353}} {{fıkra|numara=1|metin=Evlilik sona erince velayet kendisinde kalan eş, hakime çocuğun malvarlığının dökümünü gösteren bir defter vermek ve bu malvarlığında veya yapılan yatırımlarda gerçekleşen önemli değişiklikleri bildirmek zorundadır.}} ;B. Kullanma hakkı {{madde|numara=354}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba, kusurları sebebiyle velayetleri kaldırılmadıkça, çocuğun mallarını kullanabilirler.}} ;C. Gelirlerin sarfı {{madde|numara=355}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba, çocuk mallarının gelirlerini öncelikle çocuğun bakımı, yetiştirilmesi ve eğitimi için; hakkaniyete uyduğu ölçüde de aile ihtiyaçlarını karşılamak üzere sarfedebilirler.}} {{fıkra|numara=2|metin=Gelir fazlası, çocuk mallarına katılır.}} ;D. Çocuk mallarının kısmen sarfı {{madde|numara=356}} {{fıkra|numara=1|metin=Olağan ihtiyaçlar gerektirdiği ölçüde sermaye biçiminde ödemeler, tazminatlar ve benzeri edimler çocuğun bakımı için kısmen kullanılabilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Çocuğun bakımı, yetiştirilmesi ve eğitimi için zorunluluk varsa hakim, ana ve babaya belirlediği miktarlarda çocuğun diğer mallarına da başvurma yetkisini tanıyabilir.}} ;E. Çocuğun serbest malları ;I. Kazandırmalar {{madde|numara=357}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba, faiz getiren yatırım veya tasarruf hesabı açılmak üzere ya da açıkça ana ve babanın kullanmaması koşuluyla çocuğa yapılan kazandırmaların gelirlerini kendi menfaatlerine sarfedemezler.}} {{fıkra|numara=2|metin=Kazandırmada bulunan kişi, kazandırma sırasında açıkça aksini öngörmedikçe, ana ve baba bunlar üzerinde yönetim hakkına sahiptir.}} ;II. Saklı pay {{madde|numara=358}} {{fıkra|numara=1|metin=Ölüme bağlı tasarruf yoluyla çocuğun saklı payı ana ve babanın yönetimi dışında bırakılabilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Mirasbırakan yönetimi bir üçüncü kişiye bırakmışsa, tasarrufunda bu kişinin belirli zamanlarda sulh hakimine hesap vermesini öngörebilir.}} ;III. Meslek veya sanat için verilen mal ve kişisel kazanç {{madde|numara=359}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba tarafından bir meslek veya sanat ile uğraşması için çocuğa kendi malından verilen kısmın veya kendi kişisel kazancının yönetimi ve bunlardan yararlanma hakkı çocuğa aittir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Çocuğun evde ana ve babasıyla birlikte yaşaması halinde, ana ve baba ondan kendisinin bakımı için uygun bir katkıda bulunmasını isteyebilirler.}} ;F. Çocuk mallarının korunması ;I. Önlenmler {{madde|numara=360}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba, çocuğun mallarını yönetmekte her ne sebeple olursa olsun yeterince özen göstermezlerse hakim, malların korunması için uygun önlemleri alır.}} {{fıkra|numara=1|metin=Hakim, özellikle malların yönetimi konusunda talimat verebilir; belirli zamanlarda verilen bilgi ve hesabı yeterli görmezse, malların tevdi edilmesine veya güvence gösterilmesine karar verebilir.}} ;II. Yönetimin ana ve babadan alınması {{madde|numara=361}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuğun mallarının tehlikeye düşmesi başka bir şekilde önlenemiyorsa hakim, yönetimin bir kayyıma devredilmesine karar verebilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Çocuğun, yönetimi ana ve babaya ait olmayan malları tehlikeye düştüğünde hakim, aynı önlemlerin alınmasını kararlaştırabilir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Çocuk mallarının gelirlerinin veya bu mallardan ayrılmış belirli miktarların kanuna uygun şekilde sarfedileceğinden kuşku duyulursa hakim, bunların da yönetimini bir kayyıma bırakabilir.}} ;G. Yönetimin sona ermesi ;I. Malların devri {{madde|numara=362}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba, velayetleri veya yönetim hakları sona erince, çocuğun mallarını, hesabıyla birlikte ergin çocuğa, vasisine veya kayyıma devrederler.}} ;II. Ana ve babanın sorumluluğu {{madde|numara=363}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba, çocuk mallarının geri verilmesinde vekil gibi sorumludurlar.}} {{fıkra|numara=2|metin=Dürüstlük kuralına uygun olarak başkasına devrettikleri malların yerine sadece aldıkları karşılığı geri vermekle yükümlüdürler.}} {{fıkra|numara=3|metin=Kanuna uygun olarak çocuk veya aile için yaptıkları harcamalardan dolayı tazminatla yükümlü tutulmazlar.}} == <center>İkinci Bölüm:<br /> Aile</center> == === <center>Birinci Ayırım:<br /> Nafaka Yükümlülüğü</center> === ;A. Nafaka yükümlüleri {{madde|numara=364}} {{fıkra|numara=1|metin=Herkes, yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan üstsoyu ve altsoyu ile kardeşlerine nafaka vermekle yükümlüdür.}} {{fıkra|numara=2|metin=Kardeşlerin nafaka yükümlülükleri, refah içinde bulunmalarına bağlıdır.}} {{fıkra|numara=3|metin=Eş ile ana ve babanın bakım borçlarına ilişkin hükümler saklıdır.}} ;B. Dava hakkı {{madde|numara=365}} {{fıkra|numara=1|metin=Nafaka davası, mirasçılıktaki sıra göz önünde tutularak açılır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Dava, davacının geçinmesi için gerekli ve karşı tarafın mali gücüne uygun bir yardım isteminden ibarettir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Nafakanın, yükümlülerin bir veya bir kaçından istenmesi hakkaniyete aykırıysa hakim, onların nafaka yükümlülüğünü azaltabilir veya kaldırabilir.}} {{fıkra|numara=4|metin=Dava, nafaka alacaklısına bakmakta olan resmi veya kamuya yararlı kurumlar tarafından da açılabilir.}} {{fıkra|numara=5|metin=Hakim, istem halinde, irat biçiminde ödenmesine karar verilen nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir.}} {{fıkra|numara=6|metin=Yetkili mahkeme, taraflardan birinin yerleşim yeri mahkemesidir.}} ;C. Korunmaya muhtaç kişiler {{madde|numara=366}} {{fıkra|numara=1|metin=Korunmaya muhtaç kişilerin bakımı, bununla yükümlü kurumlar tarafından sağlanır. Bu kurumlar, yaptıkları masrafları nafaka yükümlüsü hısımlardan isteyebilirler.}} === <center>İkinci Ayırım:<br /> Ev Düzeni</center> === ;A. Koşulları {{madde|numara=367}} {{fıkra|numara=1|metin=Aile halinde yaşayan birden çok kimsenin oluşturduğu topluluğun kanuna, sözleşmeye veya örfe göre belirlenen bir ev başkanı varsa, evi yönetme yetkisi ona ait olur.}} {{fıkra|numara=2|metin=Evi yönetme yetkisi, kan veya kayın hısımlığı, işçilik, çıraklık veya benzeri sebeplerle ya da koruma ve gözetme ilişkisi içinde ev halkı olarak bir arada yaşayanların hepsini kapsar.}} ;B. Hükümleri ;I. Ev düzeni ve gözetim {{madde|numara=368}} {{fıkra|numara=1|metin=Birlikte yaşayan kimseler evin düzenine tabidir. Bu düzenin kuruluşunda ev halkından her birinin yararı adil biçimde gözetilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ev halkının her biri, özellikle öğrenimi, eğitimi, dini inançları, meslek ve sanatı için gerekli özgürlükten yararlanır.}} {{fıkra|numara=3|metin=Ev başkanı, birlikte yaşayanların evdeki eşyasını özenle korumak ve güvenlik altında bulundurmakla yükümlüdür.}} ;II. Sorumluluk {{madde|numara=369}} {{fıkra|numara=1|metin=Ev başkanı, ev halkından olan küçüğün, kısıtlının, akıl hastalığı veya akıl zayıflığı bulunan kişinin verdiği zarardan, alışılmış şekilde durum ve koşulların gerektirdiği dikkatle onu gözetim altında bulundurduğunu veya bu dikkat ve özeni gösterseydi dahi zararın meydana gelmesini engelleyemeyeceğini ispat etmedikçe sorumludur.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ev başkanı, ev halkından akıl hastalığı veya akıl zayıflığı bulunanların kendilerini ya da başkalarını tehlikeye veya zarara düşürmemeleri için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür.}} {{fıkra|numara=3|metin=Zorunluluk halinde gerekli önlemlerin alınmasını yetkili makamdan ister.}} ;III. Altsoyun denkleştirme alacağı ;1. Koşulları {{madde|numara=370}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba veya büyük ana ve baba ile birlikte yaşayan ve emeklerini ya da gelirlerini aileye özgüleyen ergin altsoylar, buna karşılık uygun bir bedel isteyebilirler.}} {{fıkra|numara=2|metin=Uyuşmazlık halinde hakim, bedelin miktarı, güvence altına alınması ve ödeme şekli hakkında karar verir.}} ;2. İstenmesi {{madde|numara=371}} {{fıkra|numara=1|metin=Altsoy, bu bedeli borçlunun ölümü halinde isteyebilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Alacaklı, bu alacağını borçlunun sağlığında, birlikte yaşamanın sona ermesi veya işletmenin el değiştirmesi, borçluya karşı icra takibi yapılması veya onun iflası hallerinde de isteyebilir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Bu alacak zamanaşımına uğramaz. Fakat en geç borçlunun terekesinin taksimi anına kadar istenebilir.}} === <center>Üçüncü Ayırım:<br /> Aile Malları</center> === ;A. Aile vakfı {{madde|numara=372}} {{fıkra|numara=1|metin=Aile bireylerinin eğitim ve öğrenimleri, donanım ve desteklenmeleri ve bunlara benzer amaçların gerektirdiği harcamaların yapılması için kişiler hukuku ve miras hukuku hükümleri uyarınca aile vakfı kurulabilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Bir malın veya hakkın başkalarına geçmemek üzere aynı soydan gelenlere kuşaktan kuşağa kalacak şekilde özgülenmesi yasaktır. Böyle bir özgülenme, vakıf kurma yoluyla da yapılamaz.}} ;B. Aile malları ortaklığı ;I. Oluşumu ;1. Koşulları {{madde|numara=373}} {{fıkra|numara=1|metin=Hısımlar, kendilerine geçen mirasın tamamı veya bir bölümüyle ya da ortaya başka mallar koymak suretiyle aralarında bir aile malları ortaklığı kurabilirler.}} ;2. Şekil {{madde|numara=374}} {{fıkra|numara=1|metin=Aile malları ortaklığı sözleşmesinin resmi şekilde yapılması ve bütün ortakların veya temsilcilerinin imzalarını taşıması gerekir.}} ;II. Süre {{madde|numara=375}} {{fıkra|numara=1|metin=Aile malları ortaklığı, belirli veya belirsiz süre için kurulabilir. Süre belirlenmediği takdirde ortaklardan her biri, altı ay önceden bildirmek koşuluyla ortaklıktan çıkabilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Bu bildirim, tarımsal işletme ile ilgili bir ortaklıkta, ancak ürünlerin yetiştiği yere göre olağan hasat mevsiminin sonu için geçerlidir.}} ;III. Hükmü ;1. Elbirliği ile işletme {{madde|numara=376}} {{fıkra|numara=1|metin=Aile malları ortaklığı, ortakları elbirliği ile iktisadi faaliyette bulunmak üzere birleştirir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Aksi kararlaştırılmış olmadıkça, ortaklardan her biri eşit hakka sahiptir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Ortaklar, ortaklık devam ettiği sürece paylarını isteyemeyecekleri gibi, bu payları üzerinde tasarruf işlemleri de yapamazlar.}} ;2. Yönetim ve temsil ;A. Genel olarak {{madde|numara=377}} {{fıkra|numara=1|metin=Aile malları ortaklığı, tüm ortakların elbirliği ile yönetilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ortaklardan her biri, olağan yönetim işlerini diğer ortakların katılmasına gerek olmaksızın yapabilir.}} ;B. Yöneticinin yetkisi {{madde|numara=378}} {{fıkra|numara=1|metin=Ortaklar, içlerinden birini ortaklığa yönetici olarak atayabilirler.}} {{fıkra|numara=2|metin=Yönetici, ortaklığı yönetir ve ortaklıkla ilgili işlemlerde onu temsil eder.}} {{fıkra|numara=3|metin=Ortaklığı kimin temsil edeceği ticaret siciline kaydedilmiş olmadıkça diğer ortakların temsil yetkisi bulunmadığı iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez.}} ;3. Ortak mallar ve kişisel mallar {{madde|numara=379}} {{fıkra|numara=1|metin=Ortaklar, ortaklığa giren malların elbirliği halinde malikidirler.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ortaklar, ortaklığın borçlarından müteselsil olarak sorumludurlar.}} {{fıkra|numara=3|metin=Ortakların, ortaklık dışında bıraktıkları mallar ile aksi kararlaştırılmış olmadıkça, ortaklığın devamı sırasında miras yoluyla veya herhangi bir şekilde karşılıksız kazanma yoluyla edindikleri mallar, onların kişisel mallarıdır.}} ;IV. Ortaklığın sona ermesi ;1. Sebepleri {{madde|numara=380}} {{fıkra|numara=1|metin=Aşağıdaki hallerde ortaklık sona erer: {{bent|numara=1|metin=Bütün ortakların anlaşması veya feshin bildirilmesiyle,}} {{bent|numara=2|metin=Ortaklık süresi açıkça veya örtülü olarak uzatılmadığı takdirde sürenin bitmesiyle,}} {{bent|numara=3|metin=Ortaklardan birinin payının haczedilmesi ve satışının istenmesiyle,}} {{bent|numara=4|metin=Ortaklardan birinin iflasıyla,}} {{bent|numara=5|metin=Ortaklardan birinin haklı sebebe dayanan istemiyle.}}}} ;2. Fesih bildirimi, ödemeden aciz, evlenme {{madde|numara=381}} {{fıkra|numara=1|metin=Ortaklardan biri feshi bildirir veya iflas ederse ya da bir ortağın haczedilmiş payının satışı istenirse, öteki ortaklar, ayrılan ortağın veya alacaklılarının haklarını ödeyerek ortaklığı kendi aralarında sürdürebilirler.}} {{fıkra|numara=2|metin=Evlenen ortak, fesih bildirimine gerek olmaksızın ortaklıktaki hakkının kendisine ödenmesini isteyebilir.}} ;3. Ölüm {{madde|numara=382}} {{fıkra|numara=1|metin=Ortaklardan birinin ölümü halinde onun ortaklığa dahil olmayan mirasçıları, ancak ölen ortağa düşen payın karşılığının kendilerine ödenmesini isteyebilirler.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ölen ortak mirasçı olarak altsoyunu bırakmışsa, bunlar öbür ortakların rızası ile onun yerine ortaklığa girebilirler.}} ;4. Paylaşma kuralları {{madde|numara=383}} {{fıkra|numara=1|metin=Ortaklık mallarının paylaşılması veya ayrılan ortağın payının hesaplanması, ortaklık mallarının paylaşma veya ayrılma zamanındaki değerine ve durumuna göre yapılır.}} {{fıkra|numara=2|metin= Paylaşma ve hesaplaşma uygun olmayan bir zamanda istenemez.}} ;V. Kazanç paylı aile malları ortaklığı ;1. Konusu {{madde|numara=384}} {{fıkra|numara=1|metin=Ortaklar, aralarında yapacakları sözleşmeyle, yıllık kazançtan kendilerine belli bir pay verilmesi kaydıyla ortaklığın temsilini ve ortaklığın mallarının işletilmesini içlerinden birine bırakabilirler.}} {{fıkra|numara=2|metin=Bu pay, anlaşmayla belirlenmemişse, ortaklık mallarının uygun derecede uzun bir dönemdeki kazancın ortalama miktarı ile işleten ortağın çalışması ve yaptığı harcama göz önünde tutularak adil bir biçimde belirlenir.}} ;2. Özel sona erdirme sebepleri {{madde|numara=385}} {{fıkra|numara=1|metin=İşletme ve temsili üzerine alan ortak, malları gereği gibi işletmediği veya yükümlülüklerini yerine getirmediği takdirde, ortakların ortaklığın feshini isteme hakları vardır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ortaklardan birinin, haklı sebeplere dayanarak istemde bulunması üzerine hakim, mirastaki paylaşma kurallarını göz önünde bulundurarak, bu ortağın işletme ve temsili üzerine alan ortakla birlikte yönetime ve ortaklık mallarından yararlanmaya katılmasına karar verebilir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Ortakların elbirliği ile işlettikleri ortaklığa ilişkin kurallar, kazanç paylı aile malları ortaklığında da uygulanır.}} ;C. Aile yurdu ;I. Genel olarak {{madde|numara=386}} {{fıkra|numara=1|metin=Konutlar, tarıma veya sanayiye elverişli taşınmazlar, eklentileriyle birlikte aile yurdu haline getirilebilir.}} ;II. Kurulması ;1. Koşulları {{madde|numara=387}} {{fıkra|numara=1|metin=Aile yurdu haline getirilecek taşınmazların büyüklüğü, üzerindeki rehin haklarına ve malikin diğer mallarına bakılmaksızın, bir ailenin normal geçimine ve barınmasına yetecek ölçüden fazla olamaz.}} {{fıkra|numara=2|metin=Mahkemece haklı sebeplere dayanılarak geçici bir istisna kabul edilmiş olmadıkça malikin, taşınmazı veya üzerindeki tesisi kendisinin işletmesi ya da konutta oturması zorunludur.}} ;2. Usul ve şekil ;A. İlan {{madde|numara=388}} {{fıkra|numara=1|metin=Alacaklılar ve aile yurdu kurulması yüzünden haklarının zedelenmesi ihtimali bulunan kişiler, kuruluştan önce mahkemece yapılan ilanla itirazlarını iki ay içinde bildirmeye çağrılırlar.}} {{fıkra|numara=2|metin=Durum, alacakları taşınmaz rehniyle güvenceye bağlanmış olanlara ve hacizli alacaklılara ayrıca bildirilir.}} ;B. Üçüncü kişilerin haklarının korunması {{madde|numara=389}} {{fıkra|numara=1|metin=Aile yurdu haline getirilecek taşınmazda yurt olabilmesi için gerekli koşullar bulunur ve yurdun kurulmasına üçüncü kişiler itiraz etmez veya itirazın haksız olduğu anlaşılırsa, mahkeme kuruluşa izin verir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Süresi içinde itiraz eden alacaklıların ilgilerinin kesildiği ispat edilmedikçe veya taşınmaz üzerinde bulunan rehin ve hacizler kaldırılmadıkça, aile yurdu kurulmasına izin verilemez. Borç, itiraz eden veya rehinli alacaklı lehine vadeye bağlı olsa bile, aile yurdu kurmak isteyen borçlu hemen ödemede bulunabilir.}} ;C. Tapu kütüğüne şerh verilmesi {{madde|numara=390}} {{fıkra|numara=1|metin=Bir taşınmazın aile yurdu haline getirilmesi, ancak izne ilişkin mahkeme kararının o taşınmazın tapu kütüğüne şerh verilmesiyle mümkün olur; bu husus mahkemece ilan edilir.}} ;III. Sonuçları ;1. Tasarruf hakkının sınırlanması {{madde|numara=391}} {{fıkra|numara=1|metin=Aile yurdu haline getirilen taşınmazlar devrolunamaz, rehnedilemez ve kiraya verilemez.}} {{fıkra|numara=2|metin=Aile yurdu ve eklentileri hakkında, mahkeme eliyle yönetim hali saklı kalmak kaydıyla, cebri icra yoluna başvurulamaz.}} ;2. Kan hısımlarının aile yurduna alınması {{madde|numara=392}} {{fıkra|numara=1|metin=Malikin, yoksulluğu sebebiyle aile yurduna alınmaya muhtaç bulunan ve kabullerine engel olacak durumları olmayan üstsoyunu, altsoyunu ve kardeşlerini yurda kabul etmesine mahkemece karar verilebilir.}} ;3. Malikin ödemede acze düşmesi {{madde|numara=393}} {{fıkra|numara=1|metin=Malik borçlarını ödemede acze düşerse, aile yurdunu yönetmek üzere mahkemece bir yönetici atanır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Yönetici, yurdu amacına ve alacaklıların menfaatlerine uygun biçimde yönetir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Alacaklılar, haklarını aciz belgelerindeki tarih ve iflastaki sıraya göre alırlar.}} ;IV. Sona ermesi ;1. Malikin ölümü halinde {{madde|numara=394}} {{fıkra|numara=1|metin=Malikin ölümünden sonra aile yurdunun devam edebilmesi, taşınmazın mirasçılara yurt olarak geçmesine ilişkin bir ölüme bağlı tasarrufun yapılmış olmasına bağlıdır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Böyle bir tasarruf yoksa, malik ölünce tapu kütüğündeki yurda ilişkin şerh silinir.}} ;2. Malikin sağlığında {{madde|numara=395}} {{fıkra|numara=1|metin=Malik sağlığında yurda son verebilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Bunun için malik, tapu kütüğündeki kaydı sildirmek üzere bir dilekçeyle mahkemeye başvurur; bu istem mahkemece ilan olunur.}} {{fıkra|numara=3|metin=İlan tarihinden başlayarak iki ay içinde bir itiraz yapılmaz veya yapılan itirazın haksızlığı anlaşılırsa, mahkeme kütükteki kaydın silinmesine izin verir.}} ---- {{kaynakça}} [[Kategori:Alt sayfalar]] lryf1uz99a65eb4zjh1igwy6onvq356 175501 175499 2026-10-25T12:51:55Z Prætor 24168 çalışma tamamlandı. 175501 wikitext text/x-wiki {{eser başlığı|başlık=Türk Medeni Kanunu|bölüm='''[[4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu/İkinci Kitap: Aile Hukuku|İkinci Kitap<br />Aile Hukuku]]'''<br />İkinci Kısım<br />Hısımlık|önceki=[[4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu/İkinci Kitap: Aile Hukuku/Birinci Kısım: Evlilik Hukuku|Türk Medeni Kanunu<br />İkinci Kitap<br />Birinci Kısım<br />Evlilik Hukuku]]|sonraki=[[4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu/İkinci Kitap: Aile Hukuku/Üçüncü Kısım: Vesayet|Türk Medeni Kanunu<br />İkinci Kitap<br />Üçüncü Kısım<br />Vesayet]]|esersahibi=|notlar=}} == <center>Birinci Bölüm:<br /> Soybağının Kurulması</center> == === <center>Birinci Ayırım:<br /> Genel Hükümler</center> === ;A. Genel olarak soybağının kurulması {{madde|numara=282}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuk ile ana arasında soybağı doğumla kurulur.}} {{fıkra|numara=2|metin=Çocuk ile baba arasında soybağı, ana ile evlilik, tanıma veya hakim hükmüyle kurulur.}} {{fıkra|numara=3|metin=Soybağı ayrıca evlat edinme yoluyla da kurulur.}} ;B. Davada yetki ve yargılama usulü ;I. Yetki {{madde|numara=283}} {{fıkra|numara=1|metin=Soybağına ilişkin davalar, taraflardan birinin dava veya doğum sırasındaki yerleşim yeri mahkemesinde açılır.}} ;II. Yargılama usulü {{madde|numara=284}} {{fıkra|numara=1|metin=Soybağına ilişkin davalarda, aşağıdaki kurallar saklı kalmak kaydıyla Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu uygulanır:{{bent|numara=1|metin=Hakim maddi olguları resen araştırır ve kanıtları serbestçe takdir eder.}}{{bent|numara=2|metin=Taraflar ve üçüncü kişiler, soybağının belirlenmesinde zorunlu olan ve sağlıkları yönünden tehlike yaratmayan araştırma ve incelemelere rıza göstermekle yükümlüdürler. Davalı, hakimin öngördüğü araştırma ve incelemeye rıza göstermezse, hakim, durum ve koşullara göre bundan beklenen sonucu, onun aleyhine doğmuş sayabilir.}}}} === <center>İkinci Ayırım:<br /> Kocanın Babalığı</center> === ;A. Babalık karinesi {{madde|numara=285}} {{fıkra|numara=1|metin=Evlilik devam ederken veya evliliğin sona ermesinden başlayarak üçyüz gün içinde doğan çocuğun babası kocadır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Bu süre geçtikten sonra doğan çocuğun kocaya bağlanması, ananın evlilik sırasında gebe kaldığının ispatıyla mümkündür.}} {{fıkra|numara=3|metin=Kocanın gaipliğine karar verilmesi halinde üçyüz günlük süre, ölüm tehlikesi veya son haber tarihinden işlemeye başlar.}} ;B. Soybağının reddi ;I. Dava hakkı {{madde|numara=286 - (Değişik:7/11/2024-7531/9 md.)}} {{fıkra|numara=1|metin=Koca, ana veya çocuk soybağının reddi davasını açarak babalık karinesini çürütebilir. Bu dava, dava açma hakkına sahip diğer kişilere karşı açılır.}} ;II. İspat ;1. Evlilik içinde ana rahmine düşme {{madde|numara=287}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuk evlilik içinde ana rahmine düşmüşse davacı, kocanın baba olmadığını ispat etmek zorundadır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Evlenmeden başlayarak en az yüzseksen gün geçtikten sonra ve evliliğin sona ermesinden başlayarak en fazla üçyüz gün içinde doğan çocuk evlilik içinde ana rahmine düşmüş sayılır.}} ;2. Evlenmeden önce veya ayrı yaşama sırasında ana rahmine düşme {{madde|numara=288}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuk, evlenmeden önce veya ayrı yaşama sırasında ana rahmine düşmüşse, davacının başka bir kanıt getirmesi gerekmez.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ancak, gebe kalma döneminde kocanın karısı ile cinsel ilişkide bulunduğu konusunda inandırıcı kanıtlar varsa, kocanın babalığına ilişkin karine geçerliliğini korur.}} ;III. Hak düşürücü süreler {{madde|numara=289}} {{fıkra|numara=1|metin=Koca, davayı, doğumu ve baba olmadığını veya ananın gebe kaldığı sırada başka bir erkek ile cinsel ilişkide bulunduğunu öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl, (...)<ref>Anayasa Mahkemesi’nin 25/6/2009 tarihli ve E.: 2008/30, K.: 2009/96 sayılı Kararı ile bu fıkrada yer alan “…her hâlde doğumdan başlayarak beş yıl…” ibaresi iptal edilmiştir.</ref> içinde açmak zorundadır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ana doğumdan, çocuk ise ergin olduğu tarihten başlayarak en geç bir yıl içinde dava açmak zorundadır.<ref>7/11/2024 tarihli ve 7531 sayılı Kanunun 10 uncu maddesiyle bu fıkrada yer alan “Çocuk,” ibaresi “Ana doğumdan, çocuk ise” şeklinde değiştirilmiştir.</ref>}} {{fıkra|numara=3|metin=Gecikme haklı bir sebebe dayanıyorsa, bir yıllık süre bu sebebin ortadan kalktığı tarihte işlemeye başlar.}} ;C. Karinelerin çakışması {{madde|numara=290}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuk evliliğin sona ermesinden başlayarak üçyüz gün içinde doğmuş ve ana da bu arada yeniden evlenmiş olursa, ikinci evlilikteki koca baba sayılır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Bu karine çürütülürse ilk evlilikteki koca baba sayılır.}} ;D. Diğer ilgililerin dava hakkı {{madde|numara=291- (Değişik birinci fıkra:7/11/2024-7531/11 md.)}} {{fıkra|numara=1|metin=Dava açma süresinin geçmesinden önce kocanın ölmesi veya gaipliğine karar verilmesi ya da sürekli olarak ayırt etme gücünü kaybetmesi hâllerinde baba olduğunu iddia eden kişi, kocanın altsoyu, anası veya babası, doğumu ve kocanın ölümünü, sürekli olarak ayırt etme gücünü kaybettiğini veya hakkında gaiplik kararı alındığını öğrenmelerinden başlayarak bir yıl içinde soybağının reddi davasını açabilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ergin olmayan çocuğa atanacak kayyım, atama kararının kendisine tebliğinden başlayarak bir yıl, (...)<ref>Anayasa Mahkemesi’nin 10/10/2013 tarihli ve E.: 2013/62, K.: 2013/115 sayılı Kararı ile bu fıkrada yer alan “...her hâlde doğumdan başlayarak beş yıl...” ibaresi, iptal edilmiştir.</ref> içinde soybağının reddi davasını açar.}} {{fıkra|numara=3|metin=Kocanın açacağı soybağının reddi davasına ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanır.}} ;E. Sonradan evlenme ;I. Koşulu {{madde|numara=292}} {{fıkra|numara=1|metin=Evlilik dışında doğan çocuk, ana ve babasının birbiriyle evlenmesi halinde kendiliğinden evlilik içinde doğan çocuklara ilişkin hükümlere tabi olur.}} ;II. Bildirim {{madde|numara=293}} {{fıkra|numara=1|metin=Eşler, evlilik dışında doğmuş olan ortak çocuklarını, evlenme sırasında veya evlenmeden sonra, yerleşim yerlerindeki veya evlenmenin yapıldığı yerdeki nüfus memuruna bildirmek zorundadırlar.}} {{fıkra|numara=2|metin=Bildirimin yapılmamış olması, çocuğun evlilik içinde doğan çocuklara ilişkin hükümlere tabi olmasını engellemez.}} {{fıkra|numara=3|metin=Daha önce tanıma veya babalığa hükümle soybağı kurulmuş çocukların ana ve babası birbiriyle evlenince, nüfus memuru resen gerekli işlemi yapar.}} ;III. İtiraz ve iptal {{madde|numara=294}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve babanın yasal mirasçıları, çocuk ve Cumhuriyet savcısı sonradan evlenme yoluyla soybağının kurulmasına itiraz edebilirler. İtiraz eden, kocanın baba olmadığını ispatla yükümlüdür.}} {{fıkra|numara=2|metin=Çocuğun altsoyu da, çocuğun ölmüş ya da ayırt etme gücünü sürekli olarak kaybetmiş olması halinde itiraz hakkına sahiptir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Tanımanın iptaline ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanır.}} === <center>Üçüncü Ayırım:<br /> Tanıma ve Babalık Hükmü === ;A. Tanıma ;I. Koşulları ve şekli {{madde|numara=295}} {{fıkra|numara=1|metin=Tanıma, babanın, nüfus memuruna veya mahkemeye yazılı başvurusu ya da resmi senette veya vasiyetnamesinde yapacağı beyanla olur.}} {{fıkra|numara=2|metin=Tanıma beyanında bulunan kimse küçük veya kısıtlı ise, veli veya vasisinin de rızası gereklidir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Başka bir erkek ile soybağı bulunan çocuk, bu bağ geçersiz kılınmadıkça tanınamaz.}} ;II. Bildirim {{madde|numara=296}} {{fıkra|numara=1|metin=Beyanda bulunulan nüfus memuru, sulh hakimi, noter veya vasiyetnameyi açan hakim, tanımayı babanın ve çocuğun kayıtlı bulunduğu nüfus memurluklarına bildirir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Çocuğun kayıtlı bulunduğu nüfus memurluğu da tanımayı çocuğa, anasına, çocuk vesayet altında ise vesayet makamına bildirir.}} ;III. İptal davası ;1. Tanıyanın dava hakkı {{madde|numara=297}} {{fıkra|numara=1|metin=Tanıyan, yanılma, aldatma veya korkutma sebebiyle tanımanın iptalini dava edebilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=İptal davası anaya ve çocuğa karşı açılır.}} ;2. İlgililerin dava hakkı ;A. Genel olarak {{madde|numara=298}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana, çocuk ve çocuğun ölümü halinde altsoyu, Cumhuriyet savcısı, Hazine ve diğer ilgililer tanımanın iptalini dava edebilirler.}} {{fıkra|numara=2|metin=Dava tanıyana, tanıyan ölmüşse mirasçılarına karşı açılır.}} ;B. İspat yükü {{madde|numara=299}} {{fıkra|numara=1|metin=Davacı, tanıyanın baba olmadığını ispatla yükümlüdür.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ana veya çocuk tarafından tanıyanın baba olmadığı iddiasıyla açılan iptal davasında ispat yükü, tanıyanın, gebe kalma döneminde ana ile cinsel ilişkide bulunduğuna ilişkin inandırıcı kanıtları göstermesinden sonra doğar.}} ;3. Hak düşürücü süreler {{madde|numara=300}} {{fıkra|numara=1|metin=Tanıyanın dava hakkı, iptal sebebinin öğrenildiği veya korkunun etkisinin ortadan kalktığı tarihten başlayarak bir yıl ve her halde tanımanın üzerinden beş yıl geçmekle düşer.}} {{fıkra|numara=2|metin=İlgililerin dava hakkı, davacının tanımayı ve tanıyanın çocuğun babası olamayacağını öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl ve her halde tanımanın üzerinden beş yıl geçmekle düşer.}} {{fıkra|numara=3|metin=Çocuğun dava hakkı, ergin olmasından başlayarak bir yıl geçmekle düşer.}} {{fıkra|numara=4|metin=Yukarıdaki süreler geçtiği halde gecikmeyi haklı kılan sebep varsa, sebebin ortadan kalkmasından başlayarak bir ay içinde dava açılabilir.}} ;B. Babalık hükmü ;I. Dava hakkı {{madde|numara=301}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuk ile baba arasındaki soybağının mahkemece belirlenmesini ana ve çocuk isteyebilirler.}} {{fıkra|numara=2|metin=Dava babaya, baba ölmüşse mirasçılarına karşı açılır.}} {{fıkra|numara=3|metin=Babalık davası, Cumhuriyet savcısına ve Hazineye; dava ana tarafından açılmışsa kayyıma; kayyım tarafından açılmışsa anaya ihbar edilir.}} ;II. Karine {{madde|numara=302}} {{fıkra|numara=1|metin=Davalının, çocuğun doğumundan önceki üçyüzüncü gün ile yüzsekseninci gün arasında ana ile cinsel ilişkide bulunmuş olması, babalığa karine sayılır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Bu sürenin dışında olsa bile fiili gebe kalma döneminde davalının ana ile cinsel ilişkide bulunduğu tespit edilirse aynı karine geçerli olur.}} {{fıkra|numara=3|metin=Davalı, çocuğun babası olmasının olanaksızlığını veya bir üçüncü kişinin baba olma olasılığının kendisininkinden daha fazla olduğunu ispatlarsa karine geçerliliğini kaybeder.}} ;III. Hak düşürücü süreler {{madde|numara=303}} {{fıkra|numara=1|metin=Babalık davası, çocuğun doğumundan önce veya sonra açılabilir. Ananın dava hakkı, doğumdan başlayarak bir yıl geçmekle düşer.}} {{fıkra|numara=2|metin='''(İptal ikinci fıkra: Anayasa Mahkemesi’nin 27/10/2011 tarihli ve E.: 2010/71, K.: 2011/143 sayılı Kararı ile.)'''}} {{fıkra|numara=3|metin=Çocuk ile başka bir erkek arasında soybağı ilişkisi varsa, bir yıllık süre bu ilişkinin ortadan kalktığı tarihte işlemeye başlar.}} {{fıkra|numara=4|metin=Bir yıllık süre geçtikten sonra gecikmeyi haklı kılan sebepler varsa, sebebin ortadan kalkmasından başlayarak bir ay içinde dava açılabilir.<ref>Anayasa Mahkemesi’nin 15/3/2012 tarihli ve E.: 2011/116, K.: 2012/39 sayılı Kararı ile bu fıkra “çocuk” yönünden iptal edilmiş olup, Kararın Resmi Gazete’de yayımlandığı 21/7/2012 tarihinden başlayarak bir yıl sonra yürürlüğe girmesi hüküm altına alınmıştır.</ref>}} ;IV. Ananın mali hakları {{madde|numara=304}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana, babalık davası ile birlikte veya ayrı olarak baba veya mirasçılarından aşağıdaki giderlerin karşılanmasını isteyebilir:{{bent|numara=1|metin=Doğum giderleri,}}{{bent|numara=2|metin=Doğumdan önceki ve sonraki altışar haftalık geçim giderleri,}}{{bent|numara=3|metin=Gebelik ve doğumun gerektirdiği diğer giderler.}}}} {{fıkra|numara=2|metin=Çocuk ölü doğmuş olsa bile hakim, bu giderlerin karşılanmasına karar verebilir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Üçüncü kişiler veya sosyal güvenlik kuruluşlarınca anaya yapılan ödemeler, hakkaniyet ölçüsünde tazminattan indirilir.}} === <center>Dördüncü Ayırım:<br /> Evlat Edinme</center> === ;A. Küçüklerin evlat edinilmesi ;I. Genel koşulları {{madde|numara=305}} {{fıkra|numara=1|metin=Bir küçüğün evlat edinilmesi, evlat edinen tarafından bir yıl süreyle bakılmış ve eğitilmiş olması koşuluna bağlıdır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Evlat edinmenin her halde küçüğün yararına bulunması ve evlat edinenin diğer çocuklarının yararlarının hakkaniyete aykırı bir biçimde zedelenmemesi de gerekir.}} ;II. Birlikte evlat edinme {{madde|numara=306}} {{fıkra|numara=1|metin=Eşler, ancak birlikte evlat edinebilirler; evli olmayanlar birlikte evlat edinemezler.}} {{fıkra|numara=2|metin=Eşlerin en az beş yıldan beri evli olmaları veya otuz yaşını doldurmuş bulunmaları gerekir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Eşlerden biri, en az iki yıldan beri evli olmaları veya kendisinin otuz yaşını doldurmuş bulunması koşuluyla diğerinin çocuğunu evlat edinebilir.}} ;III. Tek başına evlat edinme {{madde|numara=307}} {{fıkra|numara=1|metin=Evli olmayan kişi otuz yaşını doldurmuş ise tek başına evlat edinebilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Otuz yaşını doldurmuş olan eş, diğer eşin ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksunluğu veya iki yılı aşkın süreden beri nerede olduğunun bilinmemesi ya da mahkeme kararıyla iki yılı aşkın süreden beri eşinden ayrı yaşamakta olması yüzünden birlikte evlat edinmesinin mümkün olmadığını ispat etmesi halinde, tek başına evlat edinebilir.}} ;IV. Küçüğün rızası ve yaşı {{madde|numara=308}} {{fıkra|numara=1|metin=Evlat edinilenin, evlat edinenden en az onsekiz yaş küçük olması şarttır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ayırt etme gücüne sahip olan küçük, rızası olmadıkça evlat edinilemez.}} {{fıkra|numara=3|metin=Vesayet altındaki küçük, ayırt etme gücüne sahip olup olmadığına bakılmaksızın vesayet dairelerinin izniyle evlat edinilebilir.}} ;V. Ana ve babanın rızası ;1. Şekil {{madde|numara=309}} {{fıkra|numara=1|metin=Evlat edinme, küçüğün ana ve babasının rızasını gerektirir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Rıza, küçüğün veya ana ve babasının oturdukları yer mahkemesinde sözlü veya yazılı olarak açıklanarak tutanağa geçirilir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Verilen rıza, evlat edinenlerin adları belirtilmemiş veya evlat edinenler henüz belirlenmemiş olsa dahi geçerlidir.}} ;2. Zamanı {{madde|numara=310}} {{fıkra|numara=1|metin=Rıza, küçüğün doğumunun üzerinden altı hafta geçmeden önce verilemez.}} {{fıkra|numara=2|metin=Rıza, tutanağa geçirilme tarihinden başlayarak altı hafta içinde aynı usulle geri alınabilir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Geri almadan sonra yeniden verilen rıza kesindir.}} ;3. Rızanın aranmaması ;A. Koşulları {{madde|numara=311}} {{fıkra|numara=1|metin=Aşağıdaki hallerde ana ve babadan birinin rızası aranmaz:{{bent|numara=1|metin=Kim olduğu veya uzun süreden beri nerede oturduğu bilinmiyorsa veya ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksun bulunuyorsa,}}{{bent|numara=2|metin=Küçüğe karşı özen yükümlülüğünü yeterince yerine getirmiyorsa.}}}} ;B. Karar {{madde|numara=312}} {{fıkra|numara=1|metin=Küçük, gelecekte evlat edinilmek amacıyla bir kuruma yerleştirilir ve ana ve babadan birinin rızası eksik olursa, evlat edinenin veya evlat edinmede aracılık yapan kurumun istemi üzerine ve kural olarak küçüğün yerleştirilmesinden önce, onun oturduğu yer mahkemesi bu rızanın aranıp aranmamasına karar verir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Diğer hallerde, bu konudaki karar evlat edinme işlemleri sırasında verilir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Ana ve babadan birinin küçüğe karşı özen yükümlülüğünü yeterince yerine getirmemesi sebebiyle rızasının aranmaması halinde, bu konudaki karar kendisine yazılı olarak bildirilir.}} ;B. Erginlerin ve kısıtlıların evlat edinilmesi {{madde|numara=313- (Değişik birinci cümle: 3/7/2005-5399/1 md.)}} {{fıkra|numara=1|metin=Evlât edinenin altsoyunun açık muvafakatiyle ergin veya kısıtlı aşağıdaki hallerde evlât edinilebilir.{{bent|numara=1|metin=Bedensel veya zihinsel özrü sebebiyle sürekli olarak yardıma muhtaç ve evlat edinen tarafından en az beş yıldan beri bakılıp gözetilmekte ise,<ref>25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, bu bentte yer alan “özrü” ibaresi “engeli” şeklinde değiştirilmiştir.</ref>}}{{bent|numara=2|metin=Evlat edinen tarafından, küçükken en az beş yıl süreyle bakılıp gözetilmiş ve eğitilmiş ise,}}{{bent|numara=1|metin=Diğer haklı sebepler mevcut ve evlat edinilen, en az beş yıldan beri evlat edinen ile aile halinde birlikte yaşamakta ise.}}}} {{fıkra|numara=2|metin=Evli bir kimse ancak eşinin rızasıyla evlat edinilebilir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Bunlar dışında küçüklerin evlat edinilmesine ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanır.}} ;C. Hükümleri {{madde|numara=314}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve babaya ait olan haklar ve yükümlülükler evlat edinene geçer.}} {{fıkra|numara=2|metin=Evlatlık, evlat edinenin mirasçısı olur.}} {{fıkra|numara=3|metin=Evlatlık küçük ise evlat edinenin soyadını alır. Evlat edinen isterse çocuğa yeni bir ad verebilir. Ergin olan evlatlık, evlat edinilme sırasında dilerse evlat edinenin soyadını alabilir.}} {{fıkra|numara=4|metin='''(İptal fıkra: Anayasa Mahkemesi’nin 26/7/2023 tarihli ve E.: 2023/3, K.: 2023/139 sayılı Kararı ile.) (Yeniden Düzenleme:7/11/2024-7531/12 md.)''' Ayırt etme gücüne sahip olmayan küçüklerin nüfus kaydına, birlikte evlât edinmede ana ve baba adı olarak evlât edinen eşlerin adları; tek başına evlât edinmede ise ana veya baba adı olarak evlât edinenin adı yazılır. Evlât edinilen diğer kişiler hakkında, talepleri halinde bu hüküm uygulanır.}} {{fıkra|numara=5|metin=Evlatlığın, miras ve başka haklarının zedelenmemesi, aile bağlarının devam etmesi için evlatlığın naklen geldiği aile kütüğü ile evlat edinenin aile kütüğü arasında her türlü bağ kurulur. Ayrıca evlatlıkla ilgili kesinleşmiş mahkeme kararı her iki nüfus kütüğüne işlenir.}} {{fıkra|numara=6|metin=Evlat edinme ile ilgili kayıtlar, belgeler ve bilgiler mahkeme kararı olmadıkça veya evlatlık istemedikçe hiçbir şekilde açıklanamaz.}} ;D. Şekil ve usul ;I. Genel olarak {{madde|numara=315}} {{fıkra|numara=1|metin=Evlat edinme kararı, evlat edinenin oturma yeri; birlikte evlat edinmede eşlerden birinin oturma yeri mahkemesince verilir. Mahkeme kararıyla birlikte evlatlık ilişkisi kurulmuş olur.}} {{fıkra|numara=2|metin=Evlat edinme başvurusundan sonra evlat edinenin ölümü veya ayırt etme gücünü kaybetmesi, diğer koşullar bundan etkilenmediği takdirde evlat edinmeye engel olmaz.}} {{fıkra|numara=3|metin=Başvurudan sonra küçük ergin olursa, koşulları daha önceden yerine getirilmiş olmak kaydıyla küçüklerin evlat edinilmesine ilişkin hükümler uygulanır.}} ;II. Araştırma {{madde|numara=316}} {{fıkra|numara=1|metin=Evlat edinmeye, ancak esaslı sayılan her türlü durum ve koşulların kapsamlı biçimde araştırılmasından, evlat edinen ile edinilenin dinlenmelerinden ve gerektiğinde uzmanların görüşünün alınmasından sonra karar verilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Araştırmada özellikle evlat edinen ile edinilenin kişiliği ve sağlığı, karşılıklı ilişkileri, ekonomik durumları, evlat edinenin eğitme yeteneği, evlat edinmeye yönelten sebepler ve aile ilişkileri ile bakım ilişkilerindeki gelişmelerin açıklığa kavuşturulması gerekir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Evlat edinenin altsoyu varsa, onların evlat edinme ile ilgili tavır ve düşünceleri de değerlendirilir.}} ;E. Evlatlık ilişkisinin kaldırılması ;I. Sebepleri ;1. Rızanın bulunmaması {{madde|numara=317}} {{fıkra|numara=1|metin=Yasal sebep bulunmaksızın rıza alınmamışsa, rızası alınması gereken kişiler, küçüğün menfaati bunun sonucunda ağır biçimde zedelenmeyecekse, hakimden evlatlık ilişkisinin kaldırılmasını isteyebilirler.}} ;2. Diğer noksanlıklar {{madde|numara=318}} {{fıkra|numara=1|metin=Evlat edinme esasa ilişkin diğer noksanlıklardan biriyle sakatsa, Cumhuriyet savcısı veya her ilgili evlatlık ilişkisinin kaldırılmasını isteyebilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Noksanlıklar bu arada ortadan kalkmış veya sadece usule ilişkin olup ilişkinin kaldırılması evlatlığın menfaatini ağır biçimde zedeleyecek olursa, bu yola gidilemez.}} ;II. Hak düşürücü süre {{madde|numara=319}} {{fıkra|numara=1|metin=Dava hakkı, evlatlık ilişkisinin kaldırılması sebebinin öğrenilmesinden başlayarak bir yıl (...)<ref>Anayasa Mahkemesi’nin 27/12/2012 tarihli ve E.: 2012/35, K.: 2012/203 sayılı Kararı ile bu maddede yer alan “…ve her hâlde evlât edinme işleminin üzerinden beş yıl…” ibaresi iptal edilmiştir.</ref> geçmekle düşer.}} ;F. Evlatlık işlemlerinde aracılık<ref>2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 139 uncu maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” ve ikinci fıkrasında yer alan “tüzükle” ibaresi “Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle” şeklinde değiştirilmiştir.</ref> {{madde|numara=320}} {{fıkra|numara=1|metin=Küçüklerin evlât edinilmesine ilişkin aracılık faaliyetleri, ancak Cumhurbaşkanınca yetki verilen kurum ve kuruluşlarca yapılır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Aracılık faaliyetlerinin yürütülmesine ilişkin hususlar Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.}} === <center>Beşinci Ayırım:<br /> Soybağının Hükümleri</center> === ;A. Soyadı {{madde|numara=321}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuk, ana ve baba evli ise ailenin; (...)<ref>Anayasa Mahkemesi’nin 2/7/2009 tarihli ve E.: 2005/114, K.: 2009/105 sayılı Kararı ile; bu maddenin birinci cümlesinde yer alan “… evli değilse ananın …” ibaresi iptal edilmiştir.</ref> soyadını taşır. Ancak, ana önceki evliliğinden dolayı çifte soyadı taşıyorsa çocuk onun bekarlık soyadını taşır.}} ;B. Karşılıklı yükümlülükler {{madde|numara=322}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana, baba ve çocuk, ailenin huzur ve bütünlüğünün gerektirdiği şekilde birbirlerine yardım etmek, saygı ve anlayış göstermek ve aile onurunu gözetmekle yükümlüdürler.}} ;C. Çocuk ile kişisel ilişki ;I. Ana ve baba ile ;1. Kural {{madde|numara=323}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve babadan her biri, velayeti altında bulunmayan veya kendisine bırakılmayan çocuk ile uygun kişisel ilişki kurulmasını isteme hakkına sahiptir.}} ;2. Sınırları {{madde|numara=324}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve babadan her biri, diğerinin çocuk ile kişisel ilişkisini zedelemekten, çocuğun eğitilmesi ve yetiştirilmesini engellemekten kaçınmakla yükümlüdür.}} {{fıkra|numara=2|metin=Kişisel ilişki sebebiyle çocuğun huzuru tehlikeye girer veya ana ve baba bu haklarını birinci fıkrada öngörülen yükümlülüklerine aykırı olarak kullanırlar veya çocuk ile ciddi olarak ilgilenmezler ya da diğer önemli sebepler varsa, kişisel ilişki kurma hakkı reddedilebilir veya kendilerinden alınabilir.}} {{fıkra|numara=3|metin='''(Ek üçüncü fıkra:24/11/2021-7343/38 md.)''' Velayet kendisine bırakılan ana veya baba, kişisel ilişki düzenlemesinin gereklerini yerine getirmezse çocuğun menfaatine aykırı olmamak kaydıyla velayet değiştirilebilir. Bu husus kişisel ilişki kurulmasına dair kararda taraflara ihtar edilir.}} ;II. Üçüncü kişiler ile {{madde|numara=325}} {{fıkra|numara=1|metin=Olağanüstü haller mevcutsa, çocuğun menfaatine uygun düştüğü ölçüde çocuk ile kişisel ilişki kurulmasını isteme hakkı diğer kişilere, özellikle hısımlarına da tanınabilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ana ve baba için öngörülen sınırlamalar üçüncü kişiler için kıyas yoluyla uygulanır.}} ;III. Yetki {{madde|numara=326}} {{fıkra|numara=1|metin=Kişisel ilişki kurulmasıyla ilgili bütün düzenlemelerde çocuğun oturduğu yer mahkemesi de yetkilidir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Boşanmaya ve evlilik birliğinin korunmasına ilişkin yetki kuralları saklıdır.}} {{fıkra|numara=3|metin=Çocuk ile kişisel ilişkiye yönelik bir düzenleme yapılıncaya kadar, velayet hakkına sahip veya çocuk kendisine bırakılmış kişinin rızası dışında kişisel ilişki kurulamaz.}} ;D. Çocukların bakım ve eğitim giderlerini karşılama ;I. Kapsamı {{madde|numara=327}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuğun bakımı, eğitimi ve korunması için gerekli giderler ana ve baba tarafından karşılanır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ana ve baba, yoksul oldukları veya çocuğun özel durumu olağanüstü harcamalar yapılmasını gerektirdiği takdirde ya da olağan dışı herhangi bir sebebin varlığı halinde, hakimin izniyle çocuğun mallarından onun bakım ve eğitimine yetecek belli bir miktar sarfedebilirler.}} ;II. Süresi {{madde|numara=328}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve babanın bakım borcu, çocuğun ergin olmasına kadar devam eder.}} {{fıkra|numara=2|metin=Çocuk ergin olduğu halde eğitimi devam ediyorsa, ana ve baba durum ve koşullara göre kendilerinden beklenebilecek ölçüde olmak üzere, eğitimi sona erinceye kadar çocuğa bakmakla yükümlüdürler.}} ;III. Dava hakkı {{madde|numara=329}} {{fıkra|numara=1|metin=Küçüğe fiilen bakan ana veya baba, diğerine karşı çocuk adına nafaka davası açabilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ayırt etme gücüne sahip olmayan küçük için gereken hallerde nafaka davası, atanacak kayyım veya vasi tarafından da açılabilir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Ayırt etme gücüne sahip olan küçük de nafaka davası açabilir.}} ;IV. Nafaka miktarının takdiri {{madde|numara=330}} {{fıkra|numara=1|metin=Nafaka miktarı, çocuğun ihtiyaçları ile ana ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri dikkate alınarak belirlenir. Nafaka miktarının belirlenmesinde çocuğun gelirleri de göz önünde bulundurulur.}} {{fıkra|numara=2|metin=Nafaka her ay peşin olarak ödenir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Hakim istem halinde, irat biçiminde ödenmesine karar verilen nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir.}} ;V. Durumun değişmesi {{madde|numara=331}} {{fıkra|numara=1|metin=Durumun değişmesi halinde hakim, istem üzerine nafaka miktarını yeniden belirler veya nafakayı kaldırır.}} ;VI. Geçici önlemler ;1. Genel olarak {{madde|numara=332}} {{fıkra|numara=1|metin=Nafaka davası açılınca hakim, davacının istemi üzerine dava süresince gerekli olan önlemleri alır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Soybağı tespit edilirse, davalının, uygun nafaka miktarını depo etmesine veya geçici olarak ödemesine karar verilebilir.}} ;2. Babalığın tespitinden önce {{madde|numara=333}} {{fıkra|numara=1|metin=Babalık davası ile birlikte nafaka istenir ve hakim, babalık olasılığını kuvvetli bulursa, hükümden önce çocuğun ihtiyaçları için uygun bir nafakaya karar verebilir.}} ;VII. Güvence verilmesi {{madde|numara=334}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba nafaka yükümlülüklerini sürekli olarak ve ısrarla yerine getirmezlerse ya da kaçma hazırlığı içinde bulundukları, mallarını gelişigüzel harcadıkları veya heba ettikleri kabul edilebilirse hakim, gelecekteki nafaka yükümlülüklerine ilişkin olarak uygun bir güvencenin sağlanmasına veya gerektiğinde diğer önlemlerin alınmasına karar verebilir.}} === <center>Altıncı Ayırım:<br /> Velayet</center> === ;A. Genel olarak ;I. Koşullar {{madde|numara=335}} {{fıkra|numara=1|metin=Ergin olmayan çocuk, ana ve babasının velayeti altındadır. Yasal sebep olmadıkça velayet ana ve babadan alınamaz.}} {{fıkra|numara=2|metin=Hakim vasi atanmasına gerek görmedikçe, kısıtlanan ergin çocuklar da ana ve babanın velayeti altında kalırlar.}} ;II. Ana ve baba evli ise {{madde|numara=336}} {{fıkra|numara=1|metin=Evlilik devam ettiği sürece ana ve baba velayeti birlikte kullanırlar.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ortak hayata son verilmiş veya ayrılık hali gerçekleşmişse hakim, velayeti eşlerden birine verebilir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Velayet, ana ve babadan birinin ölümü halinde sağ kalana, boşanmada ise çocuk kendisine bırakılan tarafa aittir.}} ;III. Ana ve baba evli değilse {{madde|numara=337}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba evli değilse velayet anaya aittir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ana küçük, kısıtlı veya ölmüş ya da velayet kendisinden alınmışsa hakim, çocuğun menfaatine göre, vasi atar veya velayeti babaya verir.}} ;IV. Üvey çocuklar {{madde|numara=338}} {{fıkra|numara=1|metin=Eşler, ergin olmayan üvey çocuklarına da özen ve ilgi göstermekle yükümlüdürler.}} {{fıkra|numara=2|metin=Kendi çocuğu üzerinde velayeti kullanan eşe diğer eş uygun bir şekilde yardımcı olur; durum ve koşullar zorunlu kıldığı ölçüde çocuğun ihtiyaçları için onu temsil eder.}} ;B. Velayetin kapsamı ;I. Genel olarak {{madde|numara=339}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba, çocuğun bakım ve eğitimi konusunda onun menfaatini göz önünde tutarak gerekli kararları alır ve uygularlar.}} {{fıkra|numara=2|metin=Çocuk, ana ve babasının sözünü dinlemekle yükümlüdür.}} {{fıkra|numara=3|metin=Ana ve baba, olgunluğu ölçüsünde çocuğa hayatını düzenleme olanağı tanırlar; önemli konularda olabildiğince onun düşüncesini göz önünde tutarlar.}} {{fıkra|numara=4|metin=Çocuk, ana ve babasının rızası dışında evi terkedemez ve yasal sebep olmaksızın onlardan alınamaz.}} {{fıkra|numara=5|metin=Çocuğun adını ana ve babası koyar.}} ;II. Eğitim {{madde|numara=340}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba, çocuğu olanaklarına göre eğitirler ve onun bedensel, zihinsel, ruhsal, ahlaki ve toplumsal gelişimini sağlar ve korurlar.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ana ve baba çocuğa, özellikle bedensel ve zihinsel engelli olanlara, yetenek ve eğilimlerine uygun düşecek ölçüde, genel ve mesleki bir eğitim sağlarlar.<ref>25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “özürlü” ibaresi “engelli” şeklinde değiştirilmiştir.</ref>}} ;III. Dini eğitim {{madde|numara=341}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuğun dini eğitimini belirleme hakkı ana ve babaya aittir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ana ve babanın bu konudaki haklarını sınırlayacak her türlü sözleşme geçersizdir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Ergin, dinini seçmekte özgürdür.}} ;IV. Çocuğun temsil edilmesi {{madde|numara=342}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba, velayetleri çerçevesinde üçüncü kişilere karşı çocuklarının yasal temsilcisidirler.}} {{fıkra|numara=2|metin=İyiniyetli üçüncü kişiler, eşlerden her birinin diğerinin rızasıyla işlem yaptığını varsayabilirler.}} {{fıkra|numara=3|metin=Vesayet makamlarının iznine bağlı hususlar dışında kısıtlıların temsiline ilişkin hükümler velayetteki temsilde de uygulanır.}} ;V. Çocuğun fiil ehliyeti {{madde|numara=343}} {{fıkra|numara=1|metin=Velayet altındaki çocuğun fiil ehliyeti, vesayet altındaki kişinin ehliyeti gibidir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Çocuk, borçlarından ana ve babanın çocuk malları üzerindeki haklarına bakılmaksızın kendi malvarlığı ile sorumludur.}} ;VI. Çocuğun aileyi temsil etmesi {{madde|numara=344}} {{fıkra|numara=1|metin=Velayet altındaki çocuk, ayırt etme gücüne sahip ise ana ve babanın rızasıyla aile adına hukuki işlemler yapabilir; bu işlemlerden dolayı ana ve baba borç altına girer.}} ;VII. Çocuk ile ana ve baba arasındaki hukuki ilişkiler {{madde|numara=345}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuk ile ana veya baba arasında ya da ana ve babanın menfaatine olarak çocuk ile üçüncü kişi arasında yapılacak bir hukuki işlemle çocuğun borç altına girebilmesi, bir kayyımın katılmasına ve hakimin onayına bağlıdır.}} ;C. Çocuğun korunması ;I. Koruma önlemleri {{madde|numara=346}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuğun menfaati ve gelişmesi tehlikeye düştüğü takdirde, ana ve baba duruma çare bulamaz veya buna güçleri yetmezse hakim, çocuğun korunması için uygun önlemleri alır.}} ;II. Çocukların yerleştirilmesi {{madde|numara=347}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuğun bedensel ve zihinsel gelişmesi tehlikede bulunur veya çocuk manen terk edilmiş halde kalırsa hakim, çocuğu ana ve babadan alarak bir aile yanına veya bir kuruma yerleştirebilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Çocuğun aile içinde kalması ailenin huzurunu onlardan katlanmaları beklenemeyecek derecede bozuyorsa ve durumun gereklerine göre başka çare de kalmamışsa, ana ve baba veya çocuğun istemi üzerine hakim aynı önlemleri alabilir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Ana ve baba ile çocuğun ödeme gücü yoksa bu önlemlerin gerektirdiği giderler Devletçe karşılanır.}} {{fıkra|numara=4|metin=Nafakaya ilişkin hükümler saklıdır.}} ;III. Velayetin kaldırılması ;1. Genel olarak {{madde|numara=348}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuğun korunmasına ilişkin diğer önlemlerden sonuç alınamaz ya da bu önlemlerin yetersiz olacağı önceden anlaşılırsa, hakim aşağıdaki hallerde velayetin kaldırılmasına karar verir:{{bent|numara=1|metin='''(Değişik: 1/7/2005-5378/38 md.)''' Ana ve babanın deneyimsizliği, hastalığı, başka bir yerde bulunması veya benzeri sebeplerden biriyle velayet görevini gereği gibi yerine getirememesi.}}{{bent|numara=2|metin=Ana ve babanın çocuğa yeterli ilgiyi göstermemesi veya ona karşı yükümlülüklerini ağır biçimde savsaklaması.}}}} {{fıkra|numara=2|metin=Velayet ana ve babanın her ikisinden kaldırılırsa çocuğa bir vasi atanır.}} {{fıkra|numara=3|metin=Kararda aksi belirtilmedikçe, velayetin kaldırılması mevcut ve doğacak bütün çocukları kapsar.}} ;2. Ana veya babanın yeniden evlenmesi {{madde|numara=349}} {{fıkra|numara=1|metin=Velayete sahip ana veya babanın yeniden evlenmesi, velayetin kaldırılmasını gerektirmez. Ancak, çocuğun menfaati gerektirdiğinde velayet sahibi değiştirilebileceği gibi, durum ve koşullara göre velayet kaldırılarak çocuğa vasi de atanabilir.}} ;3. Velayetin kaldırılması halinde ana ve babanın yükümlülükleri {{madde|numara=350}} {{fıkra|numara=1|metin=Velayetin kaldırılması halinde ana ve babanın çocuklarının bakım ve eğitim giderlerini karşılama yükümlülükleri devam eder.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ana ve baba ile çocuğun ödeme gücü yoksa bu giderler Devletçe karşılanır.}} {{fıkra|numara=3|metin=Nafakaya ilişkin hükümler saklıdır.}} ;IV. Durumun değişmesi {{madde|numara=351}} {{fıkra|numara=1|metin=Durumun değişmesi halinde, çocuğun korunmasına ilişkin önlemlerin yeni koşullara uydurulması gerekir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Velayetin kaldırılmasını gerektiren sebep ortadan kalkmışsa hakim, resen ya da ana veya babanın istemi üzerine velayeti geri verir.}} === <center>Yedinci Ayırım:<br /> Çocuk Malları</center> === ;A. YÖNETİM ;I. Genel olarak {{madde|numara=352}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba, velayetleri devam ettiği sürece çocuğun mallarını yönetme hakkına sahip ve bununla yükümlüdürler; kural olarak hesap ve güvence vermezler.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ana ve babanın yükümlülüklerini yerine getirmedikleri durumlarda hakim müdahale eder.}} ;II. Evlilik sona erince {{madde|numara=353}} {{fıkra|numara=1|metin=Evlilik sona erince velayet kendisinde kalan eş, hakime çocuğun malvarlığının dökümünü gösteren bir defter vermek ve bu malvarlığında veya yapılan yatırımlarda gerçekleşen önemli değişiklikleri bildirmek zorundadır.}} ;B. Kullanma hakkı {{madde|numara=354}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba, kusurları sebebiyle velayetleri kaldırılmadıkça, çocuğun mallarını kullanabilirler.}} ;C. Gelirlerin sarfı {{madde|numara=355}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba, çocuk mallarının gelirlerini öncelikle çocuğun bakımı, yetiştirilmesi ve eğitimi için; hakkaniyete uyduğu ölçüde de aile ihtiyaçlarını karşılamak üzere sarfedebilirler.}} {{fıkra|numara=2|metin=Gelir fazlası, çocuk mallarına katılır.}} ;D. Çocuk mallarının kısmen sarfı {{madde|numara=356}} {{fıkra|numara=1|metin=Olağan ihtiyaçlar gerektirdiği ölçüde sermaye biçiminde ödemeler, tazminatlar ve benzeri edimler çocuğun bakımı için kısmen kullanılabilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Çocuğun bakımı, yetiştirilmesi ve eğitimi için zorunluluk varsa hakim, ana ve babaya belirlediği miktarlarda çocuğun diğer mallarına da başvurma yetkisini tanıyabilir.}} ;E. Çocuğun serbest malları ;I. Kazandırmalar {{madde|numara=357}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba, faiz getiren yatırım veya tasarruf hesabı açılmak üzere ya da açıkça ana ve babanın kullanmaması koşuluyla çocuğa yapılan kazandırmaların gelirlerini kendi menfaatlerine sarfedemezler.}} {{fıkra|numara=2|metin=Kazandırmada bulunan kişi, kazandırma sırasında açıkça aksini öngörmedikçe, ana ve baba bunlar üzerinde yönetim hakkına sahiptir.}} ;II. Saklı pay {{madde|numara=358}} {{fıkra|numara=1|metin=Ölüme bağlı tasarruf yoluyla çocuğun saklı payı ana ve babanın yönetimi dışında bırakılabilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Mirasbırakan yönetimi bir üçüncü kişiye bırakmışsa, tasarrufunda bu kişinin belirli zamanlarda sulh hakimine hesap vermesini öngörebilir.}} ;III. Meslek veya sanat için verilen mal ve kişisel kazanç {{madde|numara=359}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba tarafından bir meslek veya sanat ile uğraşması için çocuğa kendi malından verilen kısmın veya kendi kişisel kazancının yönetimi ve bunlardan yararlanma hakkı çocuğa aittir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Çocuğun evde ana ve babasıyla birlikte yaşaması halinde, ana ve baba ondan kendisinin bakımı için uygun bir katkıda bulunmasını isteyebilirler.}} ;F. Çocuk mallarının korunması ;I. Önlenmler {{madde|numara=360}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba, çocuğun mallarını yönetmekte her ne sebeple olursa olsun yeterince özen göstermezlerse hakim, malların korunması için uygun önlemleri alır.}} {{fıkra|numara=1|metin=Hakim, özellikle malların yönetimi konusunda talimat verebilir; belirli zamanlarda verilen bilgi ve hesabı yeterli görmezse, malların tevdi edilmesine veya güvence gösterilmesine karar verebilir.}} ;II. Yönetimin ana ve babadan alınması {{madde|numara=361}} {{fıkra|numara=1|metin=Çocuğun mallarının tehlikeye düşmesi başka bir şekilde önlenemiyorsa hakim, yönetimin bir kayyıma devredilmesine karar verebilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Çocuğun, yönetimi ana ve babaya ait olmayan malları tehlikeye düştüğünde hakim, aynı önlemlerin alınmasını kararlaştırabilir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Çocuk mallarının gelirlerinin veya bu mallardan ayrılmış belirli miktarların kanuna uygun şekilde sarfedileceğinden kuşku duyulursa hakim, bunların da yönetimini bir kayyıma bırakabilir.}} ;G. Yönetimin sona ermesi ;I. Malların devri {{madde|numara=362}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba, velayetleri veya yönetim hakları sona erince, çocuğun mallarını, hesabıyla birlikte ergin çocuğa, vasisine veya kayyıma devrederler.}} ;II. Ana ve babanın sorumluluğu {{madde|numara=363}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba, çocuk mallarının geri verilmesinde vekil gibi sorumludurlar.}} {{fıkra|numara=2|metin=Dürüstlük kuralına uygun olarak başkasına devrettikleri malların yerine sadece aldıkları karşılığı geri vermekle yükümlüdürler.}} {{fıkra|numara=3|metin=Kanuna uygun olarak çocuk veya aile için yaptıkları harcamalardan dolayı tazminatla yükümlü tutulmazlar.}} == <center>İkinci Bölüm:<br /> Aile</center> == === <center>Birinci Ayırım:<br /> Nafaka Yükümlülüğü</center> === ;A. Nafaka yükümlüleri {{madde|numara=364}} {{fıkra|numara=1|metin=Herkes, yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan üstsoyu ve altsoyu ile kardeşlerine nafaka vermekle yükümlüdür.}} {{fıkra|numara=2|metin=Kardeşlerin nafaka yükümlülükleri, refah içinde bulunmalarına bağlıdır.}} {{fıkra|numara=3|metin=Eş ile ana ve babanın bakım borçlarına ilişkin hükümler saklıdır.}} ;B. Dava hakkı {{madde|numara=365}} {{fıkra|numara=1|metin=Nafaka davası, mirasçılıktaki sıra göz önünde tutularak açılır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Dava, davacının geçinmesi için gerekli ve karşı tarafın mali gücüne uygun bir yardım isteminden ibarettir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Nafakanın, yükümlülerin bir veya bir kaçından istenmesi hakkaniyete aykırıysa hakim, onların nafaka yükümlülüğünü azaltabilir veya kaldırabilir.}} {{fıkra|numara=4|metin=Dava, nafaka alacaklısına bakmakta olan resmi veya kamuya yararlı kurumlar tarafından da açılabilir.}} {{fıkra|numara=5|metin=Hakim, istem halinde, irat biçiminde ödenmesine karar verilen nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir.}} {{fıkra|numara=6|metin=Yetkili mahkeme, taraflardan birinin yerleşim yeri mahkemesidir.}} ;C. Korunmaya muhtaç kişiler {{madde|numara=366}} {{fıkra|numara=1|metin=Korunmaya muhtaç kişilerin bakımı, bununla yükümlü kurumlar tarafından sağlanır. Bu kurumlar, yaptıkları masrafları nafaka yükümlüsü hısımlardan isteyebilirler.}} === <center>İkinci Ayırım:<br /> Ev Düzeni</center> === ;A. Koşulları {{madde|numara=367}} {{fıkra|numara=1|metin=Aile halinde yaşayan birden çok kimsenin oluşturduğu topluluğun kanuna, sözleşmeye veya örfe göre belirlenen bir ev başkanı varsa, evi yönetme yetkisi ona ait olur.}} {{fıkra|numara=2|metin=Evi yönetme yetkisi, kan veya kayın hısımlığı, işçilik, çıraklık veya benzeri sebeplerle ya da koruma ve gözetme ilişkisi içinde ev halkı olarak bir arada yaşayanların hepsini kapsar.}} ;B. Hükümleri ;I. Ev düzeni ve gözetim {{madde|numara=368}} {{fıkra|numara=1|metin=Birlikte yaşayan kimseler evin düzenine tabidir. Bu düzenin kuruluşunda ev halkından her birinin yararı adil biçimde gözetilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ev halkının her biri, özellikle öğrenimi, eğitimi, dini inançları, meslek ve sanatı için gerekli özgürlükten yararlanır.}} {{fıkra|numara=3|metin=Ev başkanı, birlikte yaşayanların evdeki eşyasını özenle korumak ve güvenlik altında bulundurmakla yükümlüdür.}} ;II. Sorumluluk {{madde|numara=369}} {{fıkra|numara=1|metin=Ev başkanı, ev halkından olan küçüğün, kısıtlının, akıl hastalığı veya akıl zayıflığı bulunan kişinin verdiği zarardan, alışılmış şekilde durum ve koşulların gerektirdiği dikkatle onu gözetim altında bulundurduğunu veya bu dikkat ve özeni gösterseydi dahi zararın meydana gelmesini engelleyemeyeceğini ispat etmedikçe sorumludur.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ev başkanı, ev halkından akıl hastalığı veya akıl zayıflığı bulunanların kendilerini ya da başkalarını tehlikeye veya zarara düşürmemeleri için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür.}} {{fıkra|numara=3|metin=Zorunluluk halinde gerekli önlemlerin alınmasını yetkili makamdan ister.}} ;III. Altsoyun denkleştirme alacağı ;1. Koşulları {{madde|numara=370}} {{fıkra|numara=1|metin=Ana ve baba veya büyük ana ve baba ile birlikte yaşayan ve emeklerini ya da gelirlerini aileye özgüleyen ergin altsoylar, buna karşılık uygun bir bedel isteyebilirler.}} {{fıkra|numara=2|metin=Uyuşmazlık halinde hakim, bedelin miktarı, güvence altına alınması ve ödeme şekli hakkında karar verir.}} ;2. İstenmesi {{madde|numara=371}} {{fıkra|numara=1|metin=Altsoy, bu bedeli borçlunun ölümü halinde isteyebilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Alacaklı, bu alacağını borçlunun sağlığında, birlikte yaşamanın sona ermesi veya işletmenin el değiştirmesi, borçluya karşı icra takibi yapılması veya onun iflası hallerinde de isteyebilir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Bu alacak zamanaşımına uğramaz. Fakat en geç borçlunun terekesinin taksimi anına kadar istenebilir.}} === <center>Üçüncü Ayırım:<br /> Aile Malları</center> === ;A. Aile vakfı {{madde|numara=372}} {{fıkra|numara=1|metin=Aile bireylerinin eğitim ve öğrenimleri, donanım ve desteklenmeleri ve bunlara benzer amaçların gerektirdiği harcamaların yapılması için kişiler hukuku ve miras hukuku hükümleri uyarınca aile vakfı kurulabilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Bir malın veya hakkın başkalarına geçmemek üzere aynı soydan gelenlere kuşaktan kuşağa kalacak şekilde özgülenmesi yasaktır. Böyle bir özgülenme, vakıf kurma yoluyla da yapılamaz.}} ;B. Aile malları ortaklığı ;I. Oluşumu ;1. Koşulları {{madde|numara=373}} {{fıkra|numara=1|metin=Hısımlar, kendilerine geçen mirasın tamamı veya bir bölümüyle ya da ortaya başka mallar koymak suretiyle aralarında bir aile malları ortaklığı kurabilirler.}} ;2. Şekil {{madde|numara=374}} {{fıkra|numara=1|metin=Aile malları ortaklığı sözleşmesinin resmi şekilde yapılması ve bütün ortakların veya temsilcilerinin imzalarını taşıması gerekir.}} ;II. Süre {{madde|numara=375}} {{fıkra|numara=1|metin=Aile malları ortaklığı, belirli veya belirsiz süre için kurulabilir. Süre belirlenmediği takdirde ortaklardan her biri, altı ay önceden bildirmek koşuluyla ortaklıktan çıkabilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Bu bildirim, tarımsal işletme ile ilgili bir ortaklıkta, ancak ürünlerin yetiştiği yere göre olağan hasat mevsiminin sonu için geçerlidir.}} ;III. Hükmü ;1. Elbirliği ile işletme {{madde|numara=376}} {{fıkra|numara=1|metin=Aile malları ortaklığı, ortakları elbirliği ile iktisadi faaliyette bulunmak üzere birleştirir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Aksi kararlaştırılmış olmadıkça, ortaklardan her biri eşit hakka sahiptir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Ortaklar, ortaklık devam ettiği sürece paylarını isteyemeyecekleri gibi, bu payları üzerinde tasarruf işlemleri de yapamazlar.}} ;2. Yönetim ve temsil ;A. Genel olarak {{madde|numara=377}} {{fıkra|numara=1|metin=Aile malları ortaklığı, tüm ortakların elbirliği ile yönetilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ortaklardan her biri, olağan yönetim işlerini diğer ortakların katılmasına gerek olmaksızın yapabilir.}} ;B. Yöneticinin yetkisi {{madde|numara=378}} {{fıkra|numara=1|metin=Ortaklar, içlerinden birini ortaklığa yönetici olarak atayabilirler.}} {{fıkra|numara=2|metin=Yönetici, ortaklığı yönetir ve ortaklıkla ilgili işlemlerde onu temsil eder.}} {{fıkra|numara=3|metin=Ortaklığı kimin temsil edeceği ticaret siciline kaydedilmiş olmadıkça diğer ortakların temsil yetkisi bulunmadığı iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez.}} ;3. Ortak mallar ve kişisel mallar {{madde|numara=379}} {{fıkra|numara=1|metin=Ortaklar, ortaklığa giren malların elbirliği halinde malikidirler.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ortaklar, ortaklığın borçlarından müteselsil olarak sorumludurlar.}} {{fıkra|numara=3|metin=Ortakların, ortaklık dışında bıraktıkları mallar ile aksi kararlaştırılmış olmadıkça, ortaklığın devamı sırasında miras yoluyla veya herhangi bir şekilde karşılıksız kazanma yoluyla edindikleri mallar, onların kişisel mallarıdır.}} ;IV. Ortaklığın sona ermesi ;1. Sebepleri {{madde|numara=380}} {{fıkra|numara=1|metin=Aşağıdaki hallerde ortaklık sona erer: {{bent|numara=1|metin=Bütün ortakların anlaşması veya feshin bildirilmesiyle,}} {{bent|numara=2|metin=Ortaklık süresi açıkça veya örtülü olarak uzatılmadığı takdirde sürenin bitmesiyle,}} {{bent|numara=3|metin=Ortaklardan birinin payının haczedilmesi ve satışının istenmesiyle,}} {{bent|numara=4|metin=Ortaklardan birinin iflasıyla,}} {{bent|numara=5|metin=Ortaklardan birinin haklı sebebe dayanan istemiyle.}}}} ;2. Fesih bildirimi, ödemeden aciz, evlenme {{madde|numara=381}} {{fıkra|numara=1|metin=Ortaklardan biri feshi bildirir veya iflas ederse ya da bir ortağın haczedilmiş payının satışı istenirse, öteki ortaklar, ayrılan ortağın veya alacaklılarının haklarını ödeyerek ortaklığı kendi aralarında sürdürebilirler.}} {{fıkra|numara=2|metin=Evlenen ortak, fesih bildirimine gerek olmaksızın ortaklıktaki hakkının kendisine ödenmesini isteyebilir.}} ;3. Ölüm {{madde|numara=382}} {{fıkra|numara=1|metin=Ortaklardan birinin ölümü halinde onun ortaklığa dahil olmayan mirasçıları, ancak ölen ortağa düşen payın karşılığının kendilerine ödenmesini isteyebilirler.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ölen ortak mirasçı olarak altsoyunu bırakmışsa, bunlar öbür ortakların rızası ile onun yerine ortaklığa girebilirler.}} ;4. Paylaşma kuralları {{madde|numara=383}} {{fıkra|numara=1|metin=Ortaklık mallarının paylaşılması veya ayrılan ortağın payının hesaplanması, ortaklık mallarının paylaşma veya ayrılma zamanındaki değerine ve durumuna göre yapılır.}} {{fıkra|numara=2|metin= Paylaşma ve hesaplaşma uygun olmayan bir zamanda istenemez.}} ;V. Kazanç paylı aile malları ortaklığı ;1. Konusu {{madde|numara=384}} {{fıkra|numara=1|metin=Ortaklar, aralarında yapacakları sözleşmeyle, yıllık kazançtan kendilerine belli bir pay verilmesi kaydıyla ortaklığın temsilini ve ortaklığın mallarının işletilmesini içlerinden birine bırakabilirler.}} {{fıkra|numara=2|metin=Bu pay, anlaşmayla belirlenmemişse, ortaklık mallarının uygun derecede uzun bir dönemdeki kazancın ortalama miktarı ile işleten ortağın çalışması ve yaptığı harcama göz önünde tutularak adil bir biçimde belirlenir.}} ;2. Özel sona erdirme sebepleri {{madde|numara=385}} {{fıkra|numara=1|metin=İşletme ve temsili üzerine alan ortak, malları gereği gibi işletmediği veya yükümlülüklerini yerine getirmediği takdirde, ortakların ortaklığın feshini isteme hakları vardır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Ortaklardan birinin, haklı sebeplere dayanarak istemde bulunması üzerine hakim, mirastaki paylaşma kurallarını göz önünde bulundurarak, bu ortağın işletme ve temsili üzerine alan ortakla birlikte yönetime ve ortaklık mallarından yararlanmaya katılmasına karar verebilir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Ortakların elbirliği ile işlettikleri ortaklığa ilişkin kurallar, kazanç paylı aile malları ortaklığında da uygulanır.}} ;C. Aile yurdu ;I. Genel olarak {{madde|numara=386}} {{fıkra|numara=1|metin=Konutlar, tarıma veya sanayiye elverişli taşınmazlar, eklentileriyle birlikte aile yurdu haline getirilebilir.}} ;II. Kurulması ;1. Koşulları {{madde|numara=387}} {{fıkra|numara=1|metin=Aile yurdu haline getirilecek taşınmazların büyüklüğü, üzerindeki rehin haklarına ve malikin diğer mallarına bakılmaksızın, bir ailenin normal geçimine ve barınmasına yetecek ölçüden fazla olamaz.}} {{fıkra|numara=2|metin=Mahkemece haklı sebeplere dayanılarak geçici bir istisna kabul edilmiş olmadıkça malikin, taşınmazı veya üzerindeki tesisi kendisinin işletmesi ya da konutta oturması zorunludur.}} ;2. Usul ve şekil ;A. İlan {{madde|numara=388}} {{fıkra|numara=1|metin=Alacaklılar ve aile yurdu kurulması yüzünden haklarının zedelenmesi ihtimali bulunan kişiler, kuruluştan önce mahkemece yapılan ilanla itirazlarını iki ay içinde bildirmeye çağrılırlar.}} {{fıkra|numara=2|metin=Durum, alacakları taşınmaz rehniyle güvenceye bağlanmış olanlara ve hacizli alacaklılara ayrıca bildirilir.}} ;B. Üçüncü kişilerin haklarının korunması {{madde|numara=389}} {{fıkra|numara=1|metin=Aile yurdu haline getirilecek taşınmazda yurt olabilmesi için gerekli koşullar bulunur ve yurdun kurulmasına üçüncü kişiler itiraz etmez veya itirazın haksız olduğu anlaşılırsa, mahkeme kuruluşa izin verir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Süresi içinde itiraz eden alacaklıların ilgilerinin kesildiği ispat edilmedikçe veya taşınmaz üzerinde bulunan rehin ve hacizler kaldırılmadıkça, aile yurdu kurulmasına izin verilemez. Borç, itiraz eden veya rehinli alacaklı lehine vadeye bağlı olsa bile, aile yurdu kurmak isteyen borçlu hemen ödemede bulunabilir.}} ;C. Tapu kütüğüne şerh verilmesi {{madde|numara=390}} {{fıkra|numara=1|metin=Bir taşınmazın aile yurdu haline getirilmesi, ancak izne ilişkin mahkeme kararının o taşınmazın tapu kütüğüne şerh verilmesiyle mümkün olur; bu husus mahkemece ilan edilir.}} ;III. Sonuçları ;1. Tasarruf hakkının sınırlanması {{madde|numara=391}} {{fıkra|numara=1|metin=Aile yurdu haline getirilen taşınmazlar devrolunamaz, rehnedilemez ve kiraya verilemez.}} {{fıkra|numara=2|metin=Aile yurdu ve eklentileri hakkında, mahkeme eliyle yönetim hali saklı kalmak kaydıyla, cebri icra yoluna başvurulamaz.}} ;2. Kan hısımlarının aile yurduna alınması {{madde|numara=392}} {{fıkra|numara=1|metin=Malikin, yoksulluğu sebebiyle aile yurduna alınmaya muhtaç bulunan ve kabullerine engel olacak durumları olmayan üstsoyunu, altsoyunu ve kardeşlerini yurda kabul etmesine mahkemece karar verilebilir.}} ;3. Malikin ödemede acze düşmesi {{madde|numara=393}} {{fıkra|numara=1|metin=Malik borçlarını ödemede acze düşerse, aile yurdunu yönetmek üzere mahkemece bir yönetici atanır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Yönetici, yurdu amacına ve alacaklıların menfaatlerine uygun biçimde yönetir.}} {{fıkra|numara=3|metin=Alacaklılar, haklarını aciz belgelerindeki tarih ve iflastaki sıraya göre alırlar.}} ;IV. Sona ermesi ;1. Malikin ölümü halinde {{madde|numara=394}} {{fıkra|numara=1|metin=Malikin ölümünden sonra aile yurdunun devam edebilmesi, taşınmazın mirasçılara yurt olarak geçmesine ilişkin bir ölüme bağlı tasarrufun yapılmış olmasına bağlıdır.}} {{fıkra|numara=2|metin=Böyle bir tasarruf yoksa, malik ölünce tapu kütüğündeki yurda ilişkin şerh silinir.}} ;2. Malikin sağlığında {{madde|numara=395}} {{fıkra|numara=1|metin=Malik sağlığında yurda son verebilir.}} {{fıkra|numara=2|metin=Bunun için malik, tapu kütüğündeki kaydı sildirmek üzere bir dilekçeyle mahkemeye başvurur; bu istem mahkemece ilan olunur.}} {{fıkra|numara=3|metin=İlan tarihinden başlayarak iki ay içinde bir itiraz yapılmaz veya yapılan itirazın haksızlığı anlaşılırsa, mahkeme kütükteki kaydın silinmesine izin verir.}} ---- {{kaynakça}} [[Kategori:Alt sayfalar]] kfc7m7ac07fnfypv87r8azg85ch3wks 0 46100 175500 175416 2026-10-25T12:48:52Z Prætor 24168 175500 wikitext text/x-wiki == <center>Birinci Bölüm:<br /> Vesayet Düzeni</center> == === <center>Birinci Ayırım:<br /> Vesayet Organları</center> === ;A. Genel olarak {{madde|numara=396}}Vesayet organları, vesayet daireleri ile vasi ve kayyımlardır. ;B. Vesayet daireleri ;I. Kamu vesayeti {{madde|numara=397}}Kamu vesayeti, vesayet makamı ve denetim makamından oluşan vesayet daireleri tarafından yürütülür. Vesayet makamı, sulh hukuk mahkemesi; denetim makamı, asliye hukuk mahkemesidir. ;II. Özel vesayet ;1. Koşulları {{madde|numara=398}}Vesayet altındaki kişinin menfaatinin haklı gösterdiği, özellikle bir işletmenin, bir ortaklığın veya benzeri işlerin sürdürülmesi gerektiği takdirde vesayet istisnai olarak bir aileye verilebilir. Bu durumda vesayet makamının yetki, görev ve sorumluluğu kurulacak aile meclisine geçer. ;2. Kurulması {{madde|numara=399}}Özel vesayet, vesayet altına alınan kişinin fiil ehliyetine sahip iki yakın hısımının veya bir hısımı ile eşinin istemi üzerine denetim makamı tarafından kurulur. ;3. Aile meclisi {{madde|numara=400}}Aile meclisi, vesayet altındaki kişinin vasi olmaya ehil, denetim makamınca dört yıl için atanacak en az üç hısımından oluşur. Vesayet altına alınanın eşi de aile meclisine üye olabilir. ;4. Güvence {{madde|numara=401}}Aile meclisi üyeleri, görevlerini gereği gibi yerine getireceklerine dair güvence vermek zorundadırlar. Güvence sağlanmadan özel vesayet kurulamaz. ;5. Sona ermesi {{madde|numara=402}}Aile meclisi görevini yapmadığı veya vesayet altındaki kişinin menfaati gerektirdiği takdirde, denetim makamı her zaman aile meclisini değiştirebileceği gibi özel vesayeti de sona erdirebilir. ;C. Vasi ve kayyım {{madde|numara=403}}Vasi, vesayet altındaki küçüğün veya kısıtlının kişiliği ve malvarlığı ile ilgili bütün menfaatlerini korumak ve hukuki işlemlerde onu temsil etmekle yükümlüdür. Kayyım, belirli işleri görmek veya malvarlığını yönetmek için atanır. Bu Kanunun vasi hakkındaki hükümleri, aksi belirtilmiş olmadıkça kayyım hakkında da uygulanır. === <center>İkinci Ayırım:<br /> Vesayeti Gerektiren Haller</center> === ;A. Küçüklük {{madde|numara=404}}Velayet altında bulunmayan her küçük vesayet altına alınır. Görevlerini yaparlarken vesayeti gerektiren böyle bir halin varlığını öğrenen nüfus memurları, idari makamlar, noterler ve mahkemeler, bu durumu hemen yetkili vesayet makamına bildirmek zorundadırlar. ;B. Kısıtlama ;I. Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı {{madde|numara=405}}Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle işlerini göremeyen veya korunması ve bakımı için kendisine sürekli yardım gereken ya da başkalarının güvenliğini tehlikeye sokan her ergin kısıtlanır. Görevlerini yaparlarken vesayet altına alınmayı gerekli kılan bir durumun varlığını öğrenen idari makamlar, noterler ve mahkemeler, bu durumu hemen yetkili vesayet makamına bildirmek zorundadırlar. ;II. Savurganlık, alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı, kötü yaşama tarzı, kötü yönetim {{madde|numara=406}}Savurganlığı, alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı, kötü yaşama tarzı veya malvarlığını kötü yönetmesi sebebiyle kendisini veya ailesini darlık veya yoksulluğa düşürme tehlikesine yol açan ve bu yüzden devamlı korunmaya ve bakıma muhtaç olan ya da başkalarının güvenliğini tehdit eden her ergin kısıtlanır. ;III. Özgürlüğü bağlayıcı ceza {{madde|numara=407}}Bir yıl veya daha uzun süreli özgürlüğü bağlayıcı bir cezaya mahkum olan her ergin kısıtlanır. Cezayı yerine getirmekle görevli makam, böyle bir hükümlünün cezasını çekmeye başladığını, kendisine vasi atanmak üzere hemen yetkili vesayet makamına bildirmekle yükümlüdür. ;IV. İstek üzerine {{madde|numara=408}}Yaşlılığı, sakatlığı, deneyimsizliği veya ağır hastalığı sebebiyle işlerini gerektiği gibi yönetemediğini ispat eden her ergin kısıtlanmasını isteyebilir. ;C. Usul ;I. İlgilinin dinlenilmesi ve bilirkişi raporu {{madde|numara=409}}Bir kimse dinlenilmeden savurganlığı, alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı, kötü yaşama tarzı, kötü yönetimi veya isteği sebebiyle kısıtlanamaz. Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle kısıtlamaya ancak resmi sağlık kurulu raporu üzerine karar verilir. Hakim, karar vermeden önce, kurul raporunu göz önünde tutarak kısıtlanması istenen kişiyi dinleyebilir. ;II. İlan {{madde|numara=410}}Kısıtlama kararı, kesinleşince hemen kısıtlının yerleşim yeri ile nüfusa kayıtlı olduğu yerde ilan olunur. Kısıtlama, iyiniyetli üçüncü kişileri ilandan önce etkilemez. Ayırt etme gücüne sahip olmamanın sonuçlarına ilişkin hükümler saklıdır. === <center>Üçüncü Ayırım:<br /> Yetki</center> === ;A. Vesayet işlerinde yetki {{madde|numara=411}}Vesayet işlerinde yetki küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir. ;B. Yerleşim yerinin değişmesi {{madde|numara=412}}Vesayet makamının izni olmadıkça vesayet altındaki kişi yerleşim yerini değiştiremez. Yerleşim yerinin değişmesi halinde yetki, yeni vesayet dairelerine geçer. Bu takdirde kısıtlama yeni yerleşim yerinde ilan olunur. === <center>Dördüncü Ayırım:<br /> Vasinin Atanması</center> === ;A. Koşulları ;I. Genel olarak {{madde|numara=413}}Vesayet makamı, bu görevi yapabilecek yetenekte olan bir ergini vasi olarak atar. Gereken durumlarda, bu görevi birlikte veya vesayet makamı tarafından belirlenen yetkileri uyarınca ayrı ayrı yerine getirmek üzere birden çok vasi atanabilir. Rızaları bulunmadıkça birden çok kimse vesayeti birlikte yürütmekle görevlendirilemez. ;II. Eşin ve hısımların önceliği {{madde|numara=414}}Haklı sebepler engel olmadıkça, vesayet makamı, vesayet altına alınacak kişinin öncelikle eşini veya yakın hısımlarından birini, vasilik koşullarına sahip olmaları kaydıyla bu göreve atar. Bu atamada yerleşim yerlerinin yakınlığı ve kişisel ilişkiler göz önünde tutulur. ;III. İlgililerin isteği {{madde|numara=415}}Haklı sebepler engel olmadıkça, vasiliğe, vesayet altına alınacak kişinin ya da ana veya babasının gösterdiği kimse atanır. ;IV. Vasiliği kabul yükümlülüğü {{madde|numara=416}}Vesayet altına alınan kimsenin yerleşim yerinde oturanlardan vasiliğe atananlar, bu görevi kabul etmekle yükümlüdürler. Aile meclisince atanma halinde vasiliği kabul yükümlülüğü yoktur. ;V. Vasilikten kaçınma sebepleri {{madde|numara=417}}Aşağıdaki kişiler vasiliği kabul etmeyebilirler: l. Altmış yaşını doldurmuş olanlar, 2.Bedensel özürleri veya sürekli hastalıkları sebebiyle bu görevi güçlükle yapabilecek olanlar, 3. Dörtten çok çocuğun velisi olanlar, 4. Üzerinde vasilik görevi olanlar, 5. Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Bakanlar Kurulu üyeleri, hakimlik ve savcılık mesleği mensupları. ;VI. Vasiliğe engel olan sebepler {{madde|numara=418}}Aşağıdaki kişiler vasi olamazlar: 1. Kısıtlılar, 2. Kamu hizmetinden yasaklılar veya haysiyetsiz hayat sürenler, 3. Menfaati kendisine vasi atanacak kişinin menfaati ile önemli ölçüde çatışanlar veya onunla aralarında düşmanlık bulunanlar, 4. İlgili vesayet daireleri hakimleri. ;B. Atama usulü ;I. Vasinin atanması {{madde|numara=419}}Vesayet makamı, gecikmeksizin vasi atamakla yükümlüdür. Gerek duyulduğunda henüz ergin olmayanların da kısıtlanmasına karar verilebilir; ancak, kısıtlama kararı ergin olduktan sonra sonuç doğurur. Kısıtlanan ergin çocuklar kural olarak vesayet altına alınmayıp velayet altında bırakılır. ;II. Geçici önlemler {{madde|numara=420}}Vesayet işleri zorunlu kıldığı takdirde vesayet makamı, vasinin atanmasından önce de resen gerekli önlemleri alır; özellikle, kısıtlanması istenen kişinin fiil ehliyetini geçici olarak kaldırabilir ve ona bir temsilci atayabilir. Vesayet makamının kararı ilan olunur. ;III. Tebliğ ve ilan {{madde|numara=421}}Atama kararı vasiye hemen tebliğ olunur. Kısıtlamaya ve vasi atanmasına veya kısıtlanan velayet altında bırakılmışsa buna ilişkin karar, kısıtlının yerleşim yerinde ve nüfusa kayıtlı olduğu yerde ilan olunur. ;IV. Kaçınma ve itiraz ;1. Usul {{madde|numara=422}}Vasiliğe atanan kişi, bu durumun kendisine tebliğinden başlayarak on gün içinde vasilikten kaçınma hakkını kullanabilir. İlgili olan herkes, vasinin atandığını öğrendiği günden başlayarak on gün içinde atamanın kanuna aykırı olduğunu ileri sürebilir. Vesayet makamı, vasilikten kaçınma veya itiraz sebebini yerinde görürse yeni bir vasi atar; yerinde görmediği takdirde, bu konudaki görüşü ile birlikte gerekli kararı vermek üzere durumu denetim makamına bildirir. ;2. Geçici görev {{madde|numara=423}}Vasiliğe atanan kimse, vasilikten kaçınmış veya atanmasına itiraz edilmiş olsa bile, yerine bir başkası atanıncaya kadar vasiye ait görevleri yerine getirmekle yükümlüdür. ;3. Karar {{madde|numara=424}}Denetim makamı, vereceği kararı vasiliğe atanmış olan kimseye ve vesayet makamına bildirir. Vasiliğe atananın görevden alınması halinde vesayet makamı, hemen yeni bir vasi atar. ;V. Görevin verilmesi {{madde|numara=425}}Atama kararı kesinleşince vesayet makamı vasinin göreve başlaması için gerekli işlemleri yapar. === <center>Beşinci Ayırım:<br /> Kayyımlık Ve Yasal Danışmanlık</center> === ;A. Kayyımlığı gerektiren haller ;I. Temsil {{madde|numara=426}}Vesayet makamı, aşağıda yazılı olan veya kanunda gösterilen diğer hallerde ilgilisinin isteği üzerine veya resen temsil kayyımı atar: 1. Ergin bir kişi, hastalığı, başka bir yerde bulunması veya benzeri bir sebeple ivedi bir işini kendisi görebilecek veya bir temsilci atayabilecek durumda değilse, 2. Bir işte yasal temsilcinin menfaati ile küçüğün veya kısıtlının menfaati çatışıyorsa, 3. Yasal temsilcinin görevini yerine getirmesine bir engel varsa. ;II. Yönetim ;1. Kanun gereği {{madde|numara=427}}Vesayet makamı, yönetimi kimseye ait olmayan mallar için gereken önlemleri alır ve özellikle aşağıdaki hallerde bir yönetim kayyımı atar: 1. Bir kimse uzun süreden beri bulunamaz ve oturduğu yer de bilinemezse, 2. Vesayet altına alınması için yeterli bir sebep bulunmamakla beraber, bir kişi malvarlığını kendi başına yönetmek veya bunun için temsilci atamak gücünden yoksunsa, 3. Bir terekede mirasçılık hakları henüz belli değilse veya ceninin menfaatleri gerekli kılarsa, 4. Bir tüzel kişi gerekli organlardan yoksun kalmış ve yönetimi başka yoldan sağlanamamışsa, 5. Bir hayır işi veya genel yarar amacı güden başka bir iş için halktan toplanan para ve sair yardımı yönetme veya harcama yolu sağlanamamışsa. ;2. İstek üzerine {{madde|numara=428}}İsteğe bağlı kısıtlama sebeplerinden biri varsa, ergin bir kişiye kendi isteği üzerine bir kayyım atanabilir. ;B. Yasal danışmanlık {{madde|numara=429}}Kısıtlanması için yeterli sebep bulunmamakla beraber korunması bakımından fiil ehliyetinin sınırlanması gerekli görülen ergin bir kişiye aşağıdaki işlerde görüşü alınmak üzere bir yasal danışman atanır: 1. Dava açma ve sulh olma, 2. Taşınmazların alımı, satımı, rehnedilmesi ve bunlar üzerinde başka bir ayni hak kurulması, 3. Kıymetli evrakın alımı, satımı ve rehnedilmesi, 4. Olağan yönetim sınırları dışında kalan yapı işleri, 5. Ödünç verme ve alma, 6. Ana parayı alma, 7. Bağışlama, 8. Kambiyo taahhüdü altına girme, 9. Kefil olma. Aynı koşullar altında bir kimsenin malvarlığını yönetme yetkisi, gelirlerinde dilediği gibi tasarruf hakkı saklı kalmak üzere kaldırılabilir. ;C. Yetki {{madde|numara=430}}Temsil kayyımı, kendisine kayyım atanacak kimsenin yerleşim yeri vesayet makamı tarafından atanır. Yönetim kayyımı, malvarlığının büyük bölümünün yönetildiği veya temsil edilen kimsenin payına düşen malların bulunduğu yer vesayet makamı tarafından atanır. ;D. Usul {{madde|numara=431}}Vasinin atanması usulüne ilişkin kurallar, kayyım ve yasal danışmanın atanmasında da uygulanır. Kayyım veya yasal danışman atanmasına ilişkin karar, ancak vesayet makamının gerekli görmesi halinde ilan olunur. === <center>Altıncı Ayırım:<br /> Koruma Amacıyla Özgürlüğün Kısıtlanması</center> === ;A. Koşulları {{madde|numara=432}}Akıl hastalığı, akıl zayıflığı, alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı, ağır tehlike arzeden bulaşıcı hastalık veya serserilik sebeplerinden biriyle toplum için tehlike oluşturan her ergin kişi, kişisel korunmasının başka şekilde sağlanamaması halinde, tedavisi, eğitimi veya ıslahı için elverişli bir kuruma yerleştirilir veya alıkonulabilir. Görevlerini yaparlarken bu sebeplerden birinin varlığını öğrenen kamu görevlileri, bu durumu hemen yetkili vesayet makamına bildirmek zorundadırlar. Bu konuda kişinin çevresine getirdiği külfet de göz önünde tutulur. İlgili kişi durumu elverir elvermez kurumdan çıkarılır. ;B. Yetki {{madde|numara=433}}Yerleştirme veya alıkoymaya karar verme yetkisi, ilgilinin yerleşim yeri veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde bulunduğu yer vesayet makamına aittir. Yerleştirme veya alıkoymaya karar veren vesayet makamı, kurumdan çıkarmaya da yetkilidir. ;C. Bildirim yükümlülüğü {{madde|numara=434}}Kısıtlı bir kişi bir kuruma yerleştirildiği veya alıkonulduğu ya da ergin bir kişi hakkında vesayete ilişkin diğer önlemlerin alınmasına gerek görüldüğü takdirde, kişinin bulunduğu yer vesayet makamı veya özel kanunlarda öngörülen ilgililer, durumu yerleşim yeri vesayet makamına bildirmekle yükümlüdürler. ;D. İtiraz {{madde|numara=435}}Kuruma yerleştirilen kişi veya yakınları, verilen karara karşı kendilerine bildirilmesinden başlayarak on gün içinde denetim makamına itiraz edebilirler. Bu hak, kurumdan çıkarılma isteminin reddi halinde de kullanılabilir. ;E. Usul ;I. Genel olarak {{madde|numara=436}}Koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanması, aşağıdaki kurallar saklı kalmak üzere, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununa tabidir: 1. Karar verilirken ilgilinin bunun sebepleri hakkında bilgilendirilmesi ve karara karşı denetim makamına itiraz edebileceğine yazılı olarak dikkatinin çekilmesi zorunludur. 2. Bir kuruma yerleştirilen kişiye, alıkonulma kararına veya kurumdan çıkarılma isteminin reddine karşı en geç on gün içinde denetim makamına itiraz edebileceği derhal yazılı olarak bildirilir. 3. Mahkeme kararını gerektiren her istem, gecikmeksizin yetkili hakime ulaştırılır. 4. Yerleştirme kararı veren vesayet makamı veya hakim durumun özelliklerine göre bu istemin görüşülmesini erteleyebilir. 5. Akıl hastalığı, akıl zayıflığı, alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı, ağır tehlike arzeden bulaşıcı hastalığı olanlar hakkında, ancak resmi sağlık kurulu raporu alındıktan sonra karar verilebilir. Vesayet makamının daha önceden bilirkişiye başvurmuş olması halinde denetim makamı bundan vazgeçebilir. ;II. Yargılama usulü {{madde|numara=437}}Hakim, basit yargılama usulüne göre karar verir. Gerektiğinde ilgili kişiye adli yardım sağlanır. Hakim, karar verirken ilgili kişiyi dinler. == <center>İkinci Bölüm:<br /> Vesayetin Yürütülmesi</center> == === <center>Birinci Ayırım:<br /> Vasinin Görevleri</center> === ;A. Göreve başlama ;I. Defter tutma {{madde|numara=438}}Vasiliğe atanma kararının kesinleşmesi üzerine vasi ile vesayet makamının görevlendireceği bir kişi tarafından, vakit geçirilmeksizin, yönetilecek malvarlığının defteri tutulur. Vesayet altındaki kişi ayırt etme gücüne sahipse, olanak bulunduğu takdirde defter tutulurken hazır bulundurulur. Koşullar gerektirdiği takdirde denetim makamı, vasi ve vesayet makamının isteği üzerine vesayet altındaki kişinin malvarlığının resmi defterinin tutulmasına karar verebilir. Bu defter, mirastaki resmi defterin alacaklılara karşı doğurduğu sonuçları doğurur ve oradaki usul uyarınca tutulur. ;II. Değerli şeylerin saklanması {{madde|numara=439}}Kıymetli evrak, değerli eşya, önemli belge ve benzerleri, malvarlığının yönetimi bakımından bir sakınca yoksa, vesayet makamının gözetimi altında güvenli bir yere konulur. ;III. Taşınırların satılması {{madde|numara=440}}Vesayet altındaki kişinin menfaati gerektirirse değerli şeylerin dışındaki taşınırlar, vesayet makamının vereceği talimat uyarınca, açık artırma ile satılır. Hakim, özel durumları, taşınırın niteliğini veya değerinin azlığını göz önüne alarak pazarlıkla satışa da karar verebilir. Vesayet altındaki kişinin kendisi veya ailesi için özel bir değer taşıyan şeyler, zorunluluk olmadıkça satılamaz. ;IV. Paraların yatırılması ;1.yatırma zorunluluğu {{madde|numara=441}}Vesayet altındaki kişinin kendisi veya malvarlığının yönetimi için gerekli olmayan paralar, faiz getirmek üzere, vesayet makamı tarafından belirlenen milli bir bankaya yatırılır veya Hazine tarafından çıkarılan menkul kıymetlere çevrilir. Paranın yatırılmasını bir aydan fazla geciktiren vasi, faiz kaybını ödemekle yükümlüdür. ;2. Yatırımların dönüştürülmesi {{madde|numara=442}}Yeteri kadar güven verici olmayan yatırımlar, güvenli yatırımlara dönüştürülür. Dönüştürme işleminin uygun zamanda ve vesayet altındaki kişinin menfaati gözetilerek yapılması gerekir. ;V. Ticari ve sınai işletmeler {{madde|numara=443}}Vesayet altındaki kişinin malvarlığı içinde ticari, sınai veya benzeri bir işletme varsa; vesayet makamı, bunların işletilmesinin devamı veya tasfiyesi için gerekli talimatı verir. ;VI. Taşınmazların satılması {{madde|numara=444}}Taşınmazların satışı, vesayet makamının talimatı uyarınca ve ancak vesayet altındaki kişinin menfaati gerekli kıldığı hallerde mümkündür. Satış, vesayet makamının bu iş için görevlendireceği bir kişi tarafından vasi de hazır olduğu halde açık artırmayla yapılır ve ihale vesayet makamının onamasıyla tamam olur; onamaya ilişkin kararın ihale gününden başlayarak on gün içinde verilmesi gerekir. Ancak denetim makamı, istisnai olarak özel durumları, taşınmazın niteliğini veya değerinin azlığını göz önüne alarak pazarlıkla satışa da karar verebilir. ;B. Özen ve temsil ;I. Kişiye özen ;1. Küçüklerde ;a. Genel olarak {{madde|numara=445}}Vesayet altındaki kişi küçük ise, vasi onun bakımı ve eğitimi için gereken önlemleri almakla yükümlüdür. Vesayet dairelerinin yetkilerine ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla, vasi bu konuda ana ve babanın yetkilerine sahiptir. ;b. Koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanması {{madde|numara=446}}Küçüklerin koruma amacıyla bir kuruma yerleştirilmesine vasinin başvurusu üzerine vesayet makamı veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde bizzat vasi karar verir ve durumu derhal vesayet makamına bildirir. Bunun dışında usul ve yetkiyle ilgili konularda kısıtlı olsun veya olmasın erginlerin korunması amacıyla özgürlüklerinin kısıtlanmasına ilişkin hükümler uygulanır. Onaltı yaşını doldurmamış çocuk bu konuda mahkemeye bizzat başvuramaz. ;2. Kısıtlılarda {{madde|numara=447}}Vasi, kısıtlıyı korumak ve bütün kişisel işlerinde ona yardım etmekle yükümlüdür. Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde vasi, koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanmasına ilişkin hükümlere göre kısıtlıyı bir kuruma yerleştirebilir veya orada alıkoyabilir ve durumu derhal vesayet makamına bildirir. ;II. Temsil ;1. Genel olarak {{madde|numara=448}}Vesayet dairelerinin yetkilerine ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla vasi, vesayet altındaki kişiyi bütün hukuki işlemlerinde temsil eder. ;2. Yasak işlemler {{madde|numara=449}}Vesayet altındaki kişi adına kefil olmak, vakıf kurmak ve önemli bağışlarda bulunmak yasaktır. ;3. Vesayet altındaki kişinin görüşünün alınması {{madde|numara=450}}Vesayet altındaki kişi görüşlerini oluşturma ve açıklama yeteneğine sahipse, vasi önemli işlerde karar vermeden önce olanak ölçüsünde, onun görüşünü almakla yükümlüdür. Vesayet altındaki kişinin işi uygun bulmuş olması vasiyi sorumluluktan kurtarmaz. ;4. Vesayet altındaki kişinin yapabileceği işler ;a. Vasinin rızası {{madde|numara=451}}Ayırt etme gücüne sahip olan vesayet altındaki kişi, vasinin açık veya örtülü izni veya sonraki onamasıyla yükümlülük altına girebilir veya bir haktan vazgeçebilir. Yapılan işlem diğer tarafın belirlediği veya başvurusu üzerine hakimin belirleyeceği uygun bir süre içinde onanmazsa, diğer taraf bununla bağlı olmaktan kurtulur. ;b. Onamamanın sonucu {{madde|numara=452}}Vasinin onamadığı işlemlerde taraflardan her biri verdiğini geri isteyebilir. Ancak, vesayet altındaki kişi, sadece kendi menfaatine harcanan veya geri isteme zamanında malvarlığında mevcut olan zenginleşme tutarıyla ya da iyiniyetli olmaksızın elden çıkarmış olduğu miktarla sorumludur. Vesayet altındaki kişi, fiil ehliyetine sahip olduğu hususunda diğer tarafı yanıltmış ise, onun bu yüzden uğradığı zarardan sorumlu olur. ;5. Meslek veya sanat {{madde|numara=453}}Vesayet altındaki kişiye vesayet makamı tarafından bir meslek veya sanatın yürütülmesi için izin verilmiş ise, o kişi bununla ilgili her türlü olağan işlemleri yapmaya yetkilidir ve bu tür işlemlerden dolayı bütün malvarlığı ile sorumludur. ;C. Malvarlığının yönetilmesi ;I. Yönetim ve hesap tutma yükümlülüğü {{madde|numara=454}}Vasi, vesayet altındaki kişinin malvarlığını iyi bir yönetici gibi özenle yönetmek zorundadır. Vasi, yönetimle ilgili hesap tutmak ve vesayet makamının belirlediği tarihlerde ve her halde yılda bir defa hesabı onun incelemesine sunmakla yükümlüdür. Vesayet altındaki kişi görüşlerini oluşturma ve açıklama yeteneğine sahip ise, hesabın hakim tarafından incelenmesi sırasında olanak ölçüsünde hazır bulundurulur. ;II. Serbest mallar {{madde|numara=455}}Vesayet altındaki kişi, kendi tasarrufuna bırakılmış olan mallar ile vasinin izniyle çalışarak kazandığı malları serbestçe yönetir ve kullanır. ;D. Görevin süresi {{madde|numara=456}}Vasi, kural olarak iki yıl için atanır. Vesayet makamı, bu süreyi her defasında ikişer yıl uzatabilir. Dört yıl dolunca vasi, vasilikten kaçınma hakkını kullanabilir. ;E. Vasinin ücreti {{madde|numara=457}}Vasi, vesayet altındaki kişinin malvarlığından, olanak bulunmadığı takdirde Hazineden karşılanmak üzere kendisine bir ücret verilmesini isteyebilir. Ödenecek ücret, yönetimin gerektirdiği emek ve yönetilen malvarlığının geliri göz önünde tutulmak suretiyle her hesap dönemi için vesayet makamı tarafından belirlenir. === <center>İkinci Ayırım:<br /> Kayyımın Görevleri</center> === ;A. Kayyımın konumu {{madde|numara=458}}Bir kimseye kayyım atanması onun fiil ehliyetini etkilemez. Yasal danışmanlığa ilişkin hükümler saklıdır. Kayyımın görev süresi ve ücreti vesayet makamı tarafından belirlenir. ;B. Kayyımlığın kapsamı ;I. Belli bir iş {{madde|numara=459}}Belli bir iş için görevlendirilmiş olan kayyım, vesayet makamının talimatına aynen uymak zorundadır. ;II. Malvarlığının yönetimi {{madde|numara=460}}Kayyım bir malvarlığının yönetimi ve gözetimi ile görevlendirilmiş ise, yalnız o malvarlığının yönetim ve korunması için gerekli olan işleri yapabilir. Kayyımın, bunun dışındaki işleri yapabilmesi, temsil olunanın vereceği özel yetkiye, temsil olunan bu yetkiyi verecek durumda değilse vesayet makamının iznine bağlıdır. === <center>Üçüncü Ayırım:<br /> Vesayet Dairelerinin Görevleri</center> === ;A. Şikayet ve itiraz {{madde|numara=461}}Ayırt etme gücüne sahip olan vesayet altındaki kişi ve her ilgili, vasinin eylem ve işlemlerine karşı vesayet makamına şikayette bulunabilir. Vesayet makamının kararlarına karşı tebliğ gününden başlayarak on gün içinde denetim makamına itiraz edilebilir. ;B. İzin ;I. Vesayet makamından {{madde|numara=462}}Aşağıdaki hallerde vesayet makamının izni gereklidir: 1. Taşınmazların alımı, satımı, rehnedilmesi ve bunlar üzerinde başka bir ayni hak kurulması, 2. Olağan yönetim ve işletme ihtiyaçları dışında kalan taşınır veya diğer hak ve değerlerin alımı, satımı, devri ve rehnedilmesi, 3. Olağan yönetim sınırlarını aşan yapı işleri, 4. Ödünç verme ve alma, 5. Kambiyo taahhüdü altına girme, 6. Bir yıl veya daha uzun süreli ürün ve üç yıl veya daha uzun süreli taşınmaz kirası sözleşmeleri yapılması, 7. Vesayet altındaki kişinin bir sanat veya meslekle uğraşması, 8. Acele hallerde vasinin geçici önlemler alma yetkisi saklı kalmak üzere, dava açma, sulh olma, tahkim ve konkordato yapılması, 9. Mal rejimi sözleşmeleri, mirasın paylaştırılması ve miras payının devri sözleşmeleri yapılması, 10. Borç ödemeden aciz beyanı, 11. Vesayet altındaki kişi hakkında hayat sigortası yapılması, 12. Çıraklık sözleşmesi yapılması, 13. Vesayet altındaki kişinin bir eğitim, bakım veya sağlık kurumuna yerleştirilmesi, 14. Vesayet altındaki kişinin yerleşim yerinin değiştirilmesi. ;II. Denetim makamından {{madde|numara=463}}Aşağıdaki hallerde vesayet makamının izninden sonra denetim makamının da izni gereklidir: 1. Vesayet altındaki kişinin evlat edinmesi veya evlat edinilmesi, 2. Vesayet altındaki kişinin vatandaşlığa girmesi veya çıkması, 3. Bir işletmenin devralınması veya tasfiyesi, kişisel sorumluluğu gerektiren bir ortaklığa girilmesi veya önemli bir sermaye ile bir şirkete ortak olunması, 4. Ömür boyu aylık veya gelir bağlama veya ölünceye kadar bakma sözleşmeleri yapılması, 5. Mirasın kabulü, reddi veya miras sözleşmesi yapılması, 6. Küçüğün ergin kılınması, 7. Vesayet altındaki kişi ile vasi arasında sözleşme yapılması. ;C. Rapor ve hesapların incelenmesi {{madde|numara=464}}Vesayet makamı, vasinin belli dönemlerde vereceği rapor ve hesapları inceler; gerekli gördüğü hallerde bunların tamamlanması veya düzeltilmesini ister. Vesayet makamı, rapor ve hesapları kabul veya reddeder; gerektiğinde vesayet altındaki kişinin menfaatini korumak için uygun önlemleri alır. ;D. İznin bulunmaması {{madde|numara=465}}Kanunen gerektiği halde vasinin yetkili vesayet dairelerinin iznini almadan yapmış olduğu işlemler, vesayet altındaki kişinin vasinin izni olmaksızın yaptığı işlem hükmündedir. === <center>Dördüncü Ayırım:<br /> Vesayet Organlarının Sorumluluğu</center> === ;A. Özen yükümü {{madde|numara=466}}Vesayet organları ve vesayet işleriyle görevlendirilmiş olan diğer kişiler, bu görevlerini yerine getirirlerken iyi bir yönetimin gerektirdiği özeni göstermekle yükümlüdürler. ;B. Vasinin sorumluluğu {{madde|numara=467}}Vasi, görevini yerine getirirken kusurlu davranışıyla vesayet altındaki kişiye verdiği zarardan sorumludur. Kayyım ve yasal danışmanlar hakkında da aynı hüküm uygulanır. ;C. Devletin sorumluluğu {{madde|numara=468}}Devlet, vesayet dairelerinde görevli olanların hukuka aykırı olarak sebebiyet verdikleri zararlardan doğrudan doğruya sorumlu olduğu gibi; vasi, kayyım ve yasal danışmanlara tazmin ettirilemeyen zararlardan da sorumludur. Zararı tazmin eden Devlet, zararın meydana gelmesinde kusurlu olanlara rücu eder. Zararın doğmasına kusurları ile sebep olanlar, rücu hakkını kullanan Devlete karşı müteselsilen sorumludurlar. ;D. Görev ve yetki {{madde|numara=469}}Devletin vesayet dairelerinde görevli kişilere karşı rücu davasına bakmaya, vesayet dairelerinin bulunduğu yere en yakın asliye mahkemesi yetkilidir. Vesayetle ilgili tazminat ve diğer rücu davaları vesayet dairelerinin bulunduğu yer asliye mahkemesinde görülür. == <center>Üçüncü Bölüm:<br /> Vesayetin Sona Ermesi</center> == === <center>Birinci Ayırım:<br /> Vesayeti Gerektiren Hallerin Sona Ermesi</center> === ;A. Küçüklerde {{madde|numara=470}}Küçük üzerindeki vesayet, onun ergin olmasıyla kendiliğinden sona erer. Erginliğe mahkemece karar verilmiş ise, mahkeme aynı zamanda küçüğün hangi tarihte ergin olacağını tespit ve ilan eder. ;B. Hükümlülerde {{madde|numara=471}}Özgürlüğü bağlayıcı cezaya mahkumiyet sebebiyle kısıtlı bulunan kişi üzerindeki vesayet, hapis halinin sona ermesiyle kendiliğinden ortadan kalkar. ;C. Diğer kısıtlılarda ;I. Kaldırılması {{madde|numara=472}}Diğer kısıtlılar üzerindeki vesayet, yetkili vesayet makamının kararıyla sona erer. Vesayeti gerektiren sebebin ortadan kalkması üzerine vesayet makamı vesayetin sona ermesine karar verir. Kısıtlı ve ilgililerden her biri, vesayetin kaldırılması isteminde bulunabilir. ;II. Usulü ;1. İlan {{madde|numara=473}}Kısıtlama ilan edilmişse, kaldırılması da ilan olunur. Fiil ehliyetinin yeniden kazanılması, ilanın yapılmasına bağlı değildir. ;2. Akıl hastalığı veya akıl zayıflığında {{madde|numara=474}}Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı yüzünden kısıtlanmış olan kişi üzerindeki vesayetin kaldırılmasına, ancak kısıtlama sebebinin ortadan kalkmış olduğunun resmi sağlık kurulu raporu ile belirlenmesi halinde karar verilebilir. ;3. Savurganlık, alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı, kötü yaşama tarzı, kötü yönetimde {{madde|numara=475}}Savurganlığı, alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı, kötü yaşama tarzı veya malvarlığını kötü yönetmesi sebebiyle kısıtlanmış olan kişinin vesayetin kaldırılmasını isteyebilmesi, en az bir yıldan beri vesayet altına alınmasını gerektiren sebeple ilgili olarak bir şikayete meydan vermemiş olmasına bağlıdır. ;4. İstek üzerine kısıtlamada {{madde|numara=476}}Kendi isteğiyle kısıtlanmış olan kişi üzerindeki vesayetin kaldırılması, kısıtlamayı gerektiren sebebin ortadan kalkmasına bağlıdır. ;D. Kayyımlıkta ve yasal danışmanlıkta ;I. Genel olarak {{madde|numara=477}}Temsil kayyımlığı, kayyımın yapmakla görevlendirildiği işin bitirilmesiyle sona erer. Yönetim kayyımlığı, kayyımın atanmasını gerektiren sebebin ortadan kalkması veya kayyımın görevden alınmasıyla sona erer. Yasal danışmanlık, vesayetin kaldırılmasına ilişkin hükümler uyarınca vesayet makamının kararıyla sona erer. ;II. İlan {{madde|numara=478}}Atamanın ilan edilmiş olması veya vesayet makamının gerekli görmesi hallerinde, kayyımlığın sona erdiği de ilan olunur. === <center>İkinci Ayırım:<br /> Vasilik Görevinin Sona Ermesi</center> === ;A. Fiil ehliyetinin yitirilmesi ve ölüm {{madde|numara=479}}Vasilik görevi, vasinin fiil ehliyetini yitirmesi veya ölümüyle sona erer. ;B. Sürenin sona ermesi ve uzatılmaması ;I. Sürenin dolması {{madde|numara=480}}Vasilik görevi, uzatılmadığı takdirde, sürenin dolmasıyla sona erer. ;II. Engelin veya kaçınma sebebinin ortaya çıkması {{madde|numara=481}}Vasi, vasiliğe engel bir sebebin ortaya çıkması halinde görevinden çekilmek zorundadır. Vasi, bir kaçınma sebebi ortaya çıktığı takdirde sürenin bitiminden önce görevinden alınmasını isteyebilir; ancak, önemli sebeplerin varlığı halinde görevine devam etmek zorundadır. ;III. Göreve devam zorunluluğu {{madde|numara=482}}Görevi sona eren vasi, yenisi göreve başlayıncaya kadar zorunlu işleri yapmakla yükümlüdür. ;C. Görevden alınma ;I. Sebepleri {{madde|numara=483}}Vasi, görevini ağır surette savsaklar, yetkilerini kötüye kullanır veya güveni sarsıcı davranışlarda bulunur ya da borç ödemede acze düşerse, vesayet makamı tarafından görevden alınır. Vasinin görevini yapmakta yetersizliği sebebiyle vesayet altındaki kişinin menfaatleri tehlikeye düşerse, vesayet makamı kusuru olmasa bile vasiyi görevden alabilir. ;II. Usulü ;1. İstek üzerine veya resen {{madde|numara=484}}Ayırt etme gücüne sahip olan vesayet altındaki kişi veya her ilgili, vasinin görevden alınmasını isteyebilir. Görevden alınmayı gerektiren sebebin varlığını başka bir yoldan öğrenen vesayet makamı, vasiyi resen görevden almakla yükümlüdür. ;2. Araştırma ve uyarı {{madde|numara=485}}Vesayet makamı, ancak gerekli araştırmayı yaptıktan ve vasiyi dinledikten sonra onu görevden alabilir. Vesayet makamı, ağır olmayan hallerde vasiye görevden alınacağı konusunda uyarıda bulunur. ;3. Geçici önlemler {{madde|numara=486}}Gecikmesinde tehlike bulunan hallerde vesayet makamı, vasiye geçici olarak işten el çektirip bir kayyım atayabileceği gibi; gerekirse muhtemel zararı göz önünde bulundurarak vasinin mallarına ihtiyati haciz koyabilir ve tutuklanmasını da isteyebilir. ;4. Diğer önlemler {{madde|numara=487}}Vesayet makamı, görevden alma ve uyarıda bulunmanın yanı sıra, vesayet altındaki kişinin korunması için gerekli diğer önlemleri de almakla yükümlüdür. ;5. İtiraz {{madde|numara=488}}İlgililer, vesayet makamının kararlarına karşı, tebliğ gününden başlayarak on gün içinde denetim makamına itiraz edebilirler. Denetim makamı, gerektiğinde duruşma da yaparak bu itirazı kesin karara bağlar. === <center>Üçüncü Ayırım:<br /> Vesayetin Sona Ermesinin Sonuçları</center> === ;A. Kesin hesap ve malvarlığının teslimi {{madde|numara=489}}Görevi sona eren vasi, yönetimle ilgili son raporu ve kesin hesabı vesayet makamına vermekle yükümlü olduğu gibi; malvarlığını vesayet altındaki kişiye, mirasçılarına veya yeni vasiye teslim edilmek üzere hazır bulundurmak zorundadır. ;B. Rapor ve hesabın incelenmesi {{madde|numara=490}}Son rapor ve kesin hesap belli zamanlarda verilen rapor ve hesaplar gibi vesayet makamı tarafından incelenir ve onaylanır. ;C. Vasinin görevine son verilmesi {{madde|numara=491}}Son rapor ve kesin hesap onaylandıktan ve malvarlığı vesayet altındaki kişiye, mirasçılarına veya yeni vasiye teslim edildikten sonra, vesayet makamı vasinin görevinin sona erdiğine karar verir. Vesayet makamı, son rapor ve kesin hesabın onaylanması veya reddi konusundaki kararı ile birlikte kesin hesabı vesayet altındaki kişiye, mirasçılarına veya yeni vasiye, tazminat davası açma hakları bulunduğunu da belirtmek suretiyle tebliğ eder. Bu tebliğde vasinin görevine son verildiği de belirtilir. ;D. Sorumluluk davasında zamanaşımı ;I. Olağan zamanaşımı {{madde|numara=492}}Sorumlu vasi ve kayyıma karşı açılacak tazminat davası kesin hesabın tebliğ edildiği tarihten başlayarak bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Tazmin ettirilemeyen zararlar için Devlete karşı açılacak tazminat davasının zamanaşımı süresi, zararın vasi, kayyım ve yasal danışmana tazmin ettirilemeyeceğinin anlaşılmasından başlayarak bir yıldır. Vesayet dairelerinde görevli olanların sebebiyet verdikleri zararlardan dolayı Devlete karşı açılacak davaların zamanaşımı genel hükümlere tabidir. Devletin rücu davası, rücu hakkının doğumunun üzerinden bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. ;II. Olağanüstü zamanaşımı {{madde|numara=493}}Olağan zamanaşımı süresi işlemeye başlamadan önce zarar gören tarafından bilinmesi veya anlaşılması olanağı bulunmayan bir hesap yanlışlığına veya bir sorumluluk sebebine dayanan tazminat davası, hesap yanlışlığının veya sorumluluk sebebinin öğrenilmesinden başlayarak bir yıl içinde açılabilir. Vesayetten doğan tazminat davaları, her halde kesin hesabın tebliğinin üzerinden on yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. ;E. Vesayet altındaki kişinin alacağı {{madde|numara=494}}Vesayet altındaki kişinin vasi veya Devlete karşı alacakları imtiyazlı alacaktır. 0wwrekln33idygvrzzzievdgsp6kcm9 175502 175500 2026-10-25T12:52:08Z Prætor 24168 175502 wikitext text/x-wiki {{çalışma var}} {{eser başlığı|başlık=Türk Medeni Kanunu|bölüm='''[[4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu/İkinci Kitap: Aile Hukuku|İkinci Kitap<br />Aile Hukuku]]'''<br />Üçüncü Kısım<br />Vesayet|önceki=[[4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu/İkinci Kitap: Aile Hukuku/İkinci Kısım: Hısımlık|Türk Medeni Kanunu<br />İkinci Kitap<br />İkinci Kısım<br />Hısımlık]]|sonraki=[[4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu/Üçüncü Kitap: Miras Hukuku|Türk Medeni Kanunu<br />Üçüncü Kitap<br />Miras Hukuku]]|esersahibi=|notlar=}} == <center>Birinci Bölüm:<br /> Vesayet Düzeni</center> == === <center>Birinci Ayırım:<br /> Vesayet Organları</center> === ;A. Genel olarak {{madde|numara=396}}Vesayet organları, vesayet daireleri ile vasi ve kayyımlardır. ;B. Vesayet daireleri ;I. Kamu vesayeti {{madde|numara=397}}Kamu vesayeti, vesayet makamı ve denetim makamından oluşan vesayet daireleri tarafından yürütülür. Vesayet makamı, sulh hukuk mahkemesi; denetim makamı, asliye hukuk mahkemesidir. ;II. Özel vesayet ;1. Koşulları {{madde|numara=398}}Vesayet altındaki kişinin menfaatinin haklı gösterdiği, özellikle bir işletmenin, bir ortaklığın veya benzeri işlerin sürdürülmesi gerektiği takdirde vesayet istisnai olarak bir aileye verilebilir. Bu durumda vesayet makamının yetki, görev ve sorumluluğu kurulacak aile meclisine geçer. ;2. Kurulması {{madde|numara=399}}Özel vesayet, vesayet altına alınan kişinin fiil ehliyetine sahip iki yakın hısımının veya bir hısımı ile eşinin istemi üzerine denetim makamı tarafından kurulur. ;3. Aile meclisi {{madde|numara=400}}Aile meclisi, vesayet altındaki kişinin vasi olmaya ehil, denetim makamınca dört yıl için atanacak en az üç hısımından oluşur. Vesayet altına alınanın eşi de aile meclisine üye olabilir. ;4. Güvence {{madde|numara=401}}Aile meclisi üyeleri, görevlerini gereği gibi yerine getireceklerine dair güvence vermek zorundadırlar. Güvence sağlanmadan özel vesayet kurulamaz. ;5. Sona ermesi {{madde|numara=402}}Aile meclisi görevini yapmadığı veya vesayet altındaki kişinin menfaati gerektirdiği takdirde, denetim makamı her zaman aile meclisini değiştirebileceği gibi özel vesayeti de sona erdirebilir. ;C. Vasi ve kayyım {{madde|numara=403}}Vasi, vesayet altındaki küçüğün veya kısıtlının kişiliği ve malvarlığı ile ilgili bütün menfaatlerini korumak ve hukuki işlemlerde onu temsil etmekle yükümlüdür. Kayyım, belirli işleri görmek veya malvarlığını yönetmek için atanır. Bu Kanunun vasi hakkındaki hükümleri, aksi belirtilmiş olmadıkça kayyım hakkında da uygulanır. === <center>İkinci Ayırım:<br /> Vesayeti Gerektiren Haller</center> === ;A. Küçüklük {{madde|numara=404}}Velayet altında bulunmayan her küçük vesayet altına alınır. Görevlerini yaparlarken vesayeti gerektiren böyle bir halin varlığını öğrenen nüfus memurları, idari makamlar, noterler ve mahkemeler, bu durumu hemen yetkili vesayet makamına bildirmek zorundadırlar. ;B. Kısıtlama ;I. Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı {{madde|numara=405}}Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle işlerini göremeyen veya korunması ve bakımı için kendisine sürekli yardım gereken ya da başkalarının güvenliğini tehlikeye sokan her ergin kısıtlanır. Görevlerini yaparlarken vesayet altına alınmayı gerekli kılan bir durumun varlığını öğrenen idari makamlar, noterler ve mahkemeler, bu durumu hemen yetkili vesayet makamına bildirmek zorundadırlar. ;II. Savurganlık, alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı, kötü yaşama tarzı, kötü yönetim {{madde|numara=406}}Savurganlığı, alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı, kötü yaşama tarzı veya malvarlığını kötü yönetmesi sebebiyle kendisini veya ailesini darlık veya yoksulluğa düşürme tehlikesine yol açan ve bu yüzden devamlı korunmaya ve bakıma muhtaç olan ya da başkalarının güvenliğini tehdit eden her ergin kısıtlanır. ;III. Özgürlüğü bağlayıcı ceza {{madde|numara=407}}Bir yıl veya daha uzun süreli özgürlüğü bağlayıcı bir cezaya mahkum olan her ergin kısıtlanır. Cezayı yerine getirmekle görevli makam, böyle bir hükümlünün cezasını çekmeye başladığını, kendisine vasi atanmak üzere hemen yetkili vesayet makamına bildirmekle yükümlüdür. ;IV. İstek üzerine {{madde|numara=408}}Yaşlılığı, sakatlığı, deneyimsizliği veya ağır hastalığı sebebiyle işlerini gerektiği gibi yönetemediğini ispat eden her ergin kısıtlanmasını isteyebilir. ;C. Usul ;I. İlgilinin dinlenilmesi ve bilirkişi raporu {{madde|numara=409}}Bir kimse dinlenilmeden savurganlığı, alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı, kötü yaşama tarzı, kötü yönetimi veya isteği sebebiyle kısıtlanamaz. Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle kısıtlamaya ancak resmi sağlık kurulu raporu üzerine karar verilir. Hakim, karar vermeden önce, kurul raporunu göz önünde tutarak kısıtlanması istenen kişiyi dinleyebilir. ;II. İlan {{madde|numara=410}}Kısıtlama kararı, kesinleşince hemen kısıtlının yerleşim yeri ile nüfusa kayıtlı olduğu yerde ilan olunur. Kısıtlama, iyiniyetli üçüncü kişileri ilandan önce etkilemez. Ayırt etme gücüne sahip olmamanın sonuçlarına ilişkin hükümler saklıdır. === <center>Üçüncü Ayırım:<br /> Yetki</center> === ;A. Vesayet işlerinde yetki {{madde|numara=411}}Vesayet işlerinde yetki küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir. ;B. Yerleşim yerinin değişmesi {{madde|numara=412}}Vesayet makamının izni olmadıkça vesayet altındaki kişi yerleşim yerini değiştiremez. Yerleşim yerinin değişmesi halinde yetki, yeni vesayet dairelerine geçer. Bu takdirde kısıtlama yeni yerleşim yerinde ilan olunur. === <center>Dördüncü Ayırım:<br /> Vasinin Atanması</center> === ;A. Koşulları ;I. Genel olarak {{madde|numara=413}}Vesayet makamı, bu görevi yapabilecek yetenekte olan bir ergini vasi olarak atar. Gereken durumlarda, bu görevi birlikte veya vesayet makamı tarafından belirlenen yetkileri uyarınca ayrı ayrı yerine getirmek üzere birden çok vasi atanabilir. Rızaları bulunmadıkça birden çok kimse vesayeti birlikte yürütmekle görevlendirilemez. ;II. Eşin ve hısımların önceliği {{madde|numara=414}}Haklı sebepler engel olmadıkça, vesayet makamı, vesayet altına alınacak kişinin öncelikle eşini veya yakın hısımlarından birini, vasilik koşullarına sahip olmaları kaydıyla bu göreve atar. Bu atamada yerleşim yerlerinin yakınlığı ve kişisel ilişkiler göz önünde tutulur. ;III. İlgililerin isteği {{madde|numara=415}}Haklı sebepler engel olmadıkça, vasiliğe, vesayet altına alınacak kişinin ya da ana veya babasının gösterdiği kimse atanır. ;IV. Vasiliği kabul yükümlülüğü {{madde|numara=416}}Vesayet altına alınan kimsenin yerleşim yerinde oturanlardan vasiliğe atananlar, bu görevi kabul etmekle yükümlüdürler. Aile meclisince atanma halinde vasiliği kabul yükümlülüğü yoktur. ;V. Vasilikten kaçınma sebepleri {{madde|numara=417}}Aşağıdaki kişiler vasiliği kabul etmeyebilirler: l. Altmış yaşını doldurmuş olanlar, 2.Bedensel özürleri veya sürekli hastalıkları sebebiyle bu görevi güçlükle yapabilecek olanlar, 3. Dörtten çok çocuğun velisi olanlar, 4. Üzerinde vasilik görevi olanlar, 5. Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Bakanlar Kurulu üyeleri, hakimlik ve savcılık mesleği mensupları. ;VI. Vasiliğe engel olan sebepler {{madde|numara=418}}Aşağıdaki kişiler vasi olamazlar: 1. Kısıtlılar, 2. Kamu hizmetinden yasaklılar veya haysiyetsiz hayat sürenler, 3. Menfaati kendisine vasi atanacak kişinin menfaati ile önemli ölçüde çatışanlar veya onunla aralarında düşmanlık bulunanlar, 4. İlgili vesayet daireleri hakimleri. ;B. Atama usulü ;I. Vasinin atanması {{madde|numara=419}}Vesayet makamı, gecikmeksizin vasi atamakla yükümlüdür. Gerek duyulduğunda henüz ergin olmayanların da kısıtlanmasına karar verilebilir; ancak, kısıtlama kararı ergin olduktan sonra sonuç doğurur. Kısıtlanan ergin çocuklar kural olarak vesayet altına alınmayıp velayet altında bırakılır. ;II. Geçici önlemler {{madde|numara=420}}Vesayet işleri zorunlu kıldığı takdirde vesayet makamı, vasinin atanmasından önce de resen gerekli önlemleri alır; özellikle, kısıtlanması istenen kişinin fiil ehliyetini geçici olarak kaldırabilir ve ona bir temsilci atayabilir. Vesayet makamının kararı ilan olunur. ;III. Tebliğ ve ilan {{madde|numara=421}}Atama kararı vasiye hemen tebliğ olunur. Kısıtlamaya ve vasi atanmasına veya kısıtlanan velayet altında bırakılmışsa buna ilişkin karar, kısıtlının yerleşim yerinde ve nüfusa kayıtlı olduğu yerde ilan olunur. ;IV. Kaçınma ve itiraz ;1. Usul {{madde|numara=422}}Vasiliğe atanan kişi, bu durumun kendisine tebliğinden başlayarak on gün içinde vasilikten kaçınma hakkını kullanabilir. İlgili olan herkes, vasinin atandığını öğrendiği günden başlayarak on gün içinde atamanın kanuna aykırı olduğunu ileri sürebilir. Vesayet makamı, vasilikten kaçınma veya itiraz sebebini yerinde görürse yeni bir vasi atar; yerinde görmediği takdirde, bu konudaki görüşü ile birlikte gerekli kararı vermek üzere durumu denetim makamına bildirir. ;2. Geçici görev {{madde|numara=423}}Vasiliğe atanan kimse, vasilikten kaçınmış veya atanmasına itiraz edilmiş olsa bile, yerine bir başkası atanıncaya kadar vasiye ait görevleri yerine getirmekle yükümlüdür. ;3. Karar {{madde|numara=424}}Denetim makamı, vereceği kararı vasiliğe atanmış olan kimseye ve vesayet makamına bildirir. Vasiliğe atananın görevden alınması halinde vesayet makamı, hemen yeni bir vasi atar. ;V. Görevin verilmesi {{madde|numara=425}}Atama kararı kesinleşince vesayet makamı vasinin göreve başlaması için gerekli işlemleri yapar. === <center>Beşinci Ayırım:<br /> Kayyımlık Ve Yasal Danışmanlık</center> === ;A. Kayyımlığı gerektiren haller ;I. Temsil {{madde|numara=426}}Vesayet makamı, aşağıda yazılı olan veya kanunda gösterilen diğer hallerde ilgilisinin isteği üzerine veya resen temsil kayyımı atar: 1. Ergin bir kişi, hastalığı, başka bir yerde bulunması veya benzeri bir sebeple ivedi bir işini kendisi görebilecek veya bir temsilci atayabilecek durumda değilse, 2. Bir işte yasal temsilcinin menfaati ile küçüğün veya kısıtlının menfaati çatışıyorsa, 3. Yasal temsilcinin görevini yerine getirmesine bir engel varsa. ;II. Yönetim ;1. Kanun gereği {{madde|numara=427}}Vesayet makamı, yönetimi kimseye ait olmayan mallar için gereken önlemleri alır ve özellikle aşağıdaki hallerde bir yönetim kayyımı atar: 1. Bir kimse uzun süreden beri bulunamaz ve oturduğu yer de bilinemezse, 2. Vesayet altına alınması için yeterli bir sebep bulunmamakla beraber, bir kişi malvarlığını kendi başına yönetmek veya bunun için temsilci atamak gücünden yoksunsa, 3. Bir terekede mirasçılık hakları henüz belli değilse veya ceninin menfaatleri gerekli kılarsa, 4. Bir tüzel kişi gerekli organlardan yoksun kalmış ve yönetimi başka yoldan sağlanamamışsa, 5. Bir hayır işi veya genel yarar amacı güden başka bir iş için halktan toplanan para ve sair yardımı yönetme veya harcama yolu sağlanamamışsa. ;2. İstek üzerine {{madde|numara=428}}İsteğe bağlı kısıtlama sebeplerinden biri varsa, ergin bir kişiye kendi isteği üzerine bir kayyım atanabilir. ;B. Yasal danışmanlık {{madde|numara=429}}Kısıtlanması için yeterli sebep bulunmamakla beraber korunması bakımından fiil ehliyetinin sınırlanması gerekli görülen ergin bir kişiye aşağıdaki işlerde görüşü alınmak üzere bir yasal danışman atanır: 1. Dava açma ve sulh olma, 2. Taşınmazların alımı, satımı, rehnedilmesi ve bunlar üzerinde başka bir ayni hak kurulması, 3. Kıymetli evrakın alımı, satımı ve rehnedilmesi, 4. Olağan yönetim sınırları dışında kalan yapı işleri, 5. Ödünç verme ve alma, 6. Ana parayı alma, 7. Bağışlama, 8. Kambiyo taahhüdü altına girme, 9. Kefil olma. Aynı koşullar altında bir kimsenin malvarlığını yönetme yetkisi, gelirlerinde dilediği gibi tasarruf hakkı saklı kalmak üzere kaldırılabilir. ;C. Yetki {{madde|numara=430}}Temsil kayyımı, kendisine kayyım atanacak kimsenin yerleşim yeri vesayet makamı tarafından atanır. Yönetim kayyımı, malvarlığının büyük bölümünün yönetildiği veya temsil edilen kimsenin payına düşen malların bulunduğu yer vesayet makamı tarafından atanır. ;D. Usul {{madde|numara=431}}Vasinin atanması usulüne ilişkin kurallar, kayyım ve yasal danışmanın atanmasında da uygulanır. Kayyım veya yasal danışman atanmasına ilişkin karar, ancak vesayet makamının gerekli görmesi halinde ilan olunur. === <center>Altıncı Ayırım:<br /> Koruma Amacıyla Özgürlüğün Kısıtlanması</center> === ;A. Koşulları {{madde|numara=432}}Akıl hastalığı, akıl zayıflığı, alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı, ağır tehlike arzeden bulaşıcı hastalık veya serserilik sebeplerinden biriyle toplum için tehlike oluşturan her ergin kişi, kişisel korunmasının başka şekilde sağlanamaması halinde, tedavisi, eğitimi veya ıslahı için elverişli bir kuruma yerleştirilir veya alıkonulabilir. Görevlerini yaparlarken bu sebeplerden birinin varlığını öğrenen kamu görevlileri, bu durumu hemen yetkili vesayet makamına bildirmek zorundadırlar. Bu konuda kişinin çevresine getirdiği külfet de göz önünde tutulur. İlgili kişi durumu elverir elvermez kurumdan çıkarılır. ;B. Yetki {{madde|numara=433}}Yerleştirme veya alıkoymaya karar verme yetkisi, ilgilinin yerleşim yeri veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde bulunduğu yer vesayet makamına aittir. Yerleştirme veya alıkoymaya karar veren vesayet makamı, kurumdan çıkarmaya da yetkilidir. ;C. Bildirim yükümlülüğü {{madde|numara=434}}Kısıtlı bir kişi bir kuruma yerleştirildiği veya alıkonulduğu ya da ergin bir kişi hakkında vesayete ilişkin diğer önlemlerin alınmasına gerek görüldüğü takdirde, kişinin bulunduğu yer vesayet makamı veya özel kanunlarda öngörülen ilgililer, durumu yerleşim yeri vesayet makamına bildirmekle yükümlüdürler. ;D. İtiraz {{madde|numara=435}}Kuruma yerleştirilen kişi veya yakınları, verilen karara karşı kendilerine bildirilmesinden başlayarak on gün içinde denetim makamına itiraz edebilirler. Bu hak, kurumdan çıkarılma isteminin reddi halinde de kullanılabilir. ;E. Usul ;I. Genel olarak {{madde|numara=436}}Koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanması, aşağıdaki kurallar saklı kalmak üzere, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununa tabidir: 1. Karar verilirken ilgilinin bunun sebepleri hakkında bilgilendirilmesi ve karara karşı denetim makamına itiraz edebileceğine yazılı olarak dikkatinin çekilmesi zorunludur. 2. Bir kuruma yerleştirilen kişiye, alıkonulma kararına veya kurumdan çıkarılma isteminin reddine karşı en geç on gün içinde denetim makamına itiraz edebileceği derhal yazılı olarak bildirilir. 3. Mahkeme kararını gerektiren her istem, gecikmeksizin yetkili hakime ulaştırılır. 4. Yerleştirme kararı veren vesayet makamı veya hakim durumun özelliklerine göre bu istemin görüşülmesini erteleyebilir. 5. Akıl hastalığı, akıl zayıflığı, alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı, ağır tehlike arzeden bulaşıcı hastalığı olanlar hakkında, ancak resmi sağlık kurulu raporu alındıktan sonra karar verilebilir. Vesayet makamının daha önceden bilirkişiye başvurmuş olması halinde denetim makamı bundan vazgeçebilir. ;II. Yargılama usulü {{madde|numara=437}}Hakim, basit yargılama usulüne göre karar verir. Gerektiğinde ilgili kişiye adli yardım sağlanır. Hakim, karar verirken ilgili kişiyi dinler. == <center>İkinci Bölüm:<br /> Vesayetin Yürütülmesi</center> == === <center>Birinci Ayırım:<br /> Vasinin Görevleri</center> === ;A. Göreve başlama ;I. Defter tutma {{madde|numara=438}}Vasiliğe atanma kararının kesinleşmesi üzerine vasi ile vesayet makamının görevlendireceği bir kişi tarafından, vakit geçirilmeksizin, yönetilecek malvarlığının defteri tutulur. Vesayet altındaki kişi ayırt etme gücüne sahipse, olanak bulunduğu takdirde defter tutulurken hazır bulundurulur. Koşullar gerektirdiği takdirde denetim makamı, vasi ve vesayet makamının isteği üzerine vesayet altındaki kişinin malvarlığının resmi defterinin tutulmasına karar verebilir. Bu defter, mirastaki resmi defterin alacaklılara karşı doğurduğu sonuçları doğurur ve oradaki usul uyarınca tutulur. ;II. Değerli şeylerin saklanması {{madde|numara=439}}Kıymetli evrak, değerli eşya, önemli belge ve benzerleri, malvarlığının yönetimi bakımından bir sakınca yoksa, vesayet makamının gözetimi altında güvenli bir yere konulur. ;III. Taşınırların satılması {{madde|numara=440}}Vesayet altındaki kişinin menfaati gerektirirse değerli şeylerin dışındaki taşınırlar, vesayet makamının vereceği talimat uyarınca, açık artırma ile satılır. Hakim, özel durumları, taşınırın niteliğini veya değerinin azlığını göz önüne alarak pazarlıkla satışa da karar verebilir. Vesayet altındaki kişinin kendisi veya ailesi için özel bir değer taşıyan şeyler, zorunluluk olmadıkça satılamaz. ;IV. Paraların yatırılması ;1.yatırma zorunluluğu {{madde|numara=441}}Vesayet altındaki kişinin kendisi veya malvarlığının yönetimi için gerekli olmayan paralar, faiz getirmek üzere, vesayet makamı tarafından belirlenen milli bir bankaya yatırılır veya Hazine tarafından çıkarılan menkul kıymetlere çevrilir. Paranın yatırılmasını bir aydan fazla geciktiren vasi, faiz kaybını ödemekle yükümlüdür. ;2. Yatırımların dönüştürülmesi {{madde|numara=442}}Yeteri kadar güven verici olmayan yatırımlar, güvenli yatırımlara dönüştürülür. Dönüştürme işleminin uygun zamanda ve vesayet altındaki kişinin menfaati gözetilerek yapılması gerekir. ;V. Ticari ve sınai işletmeler {{madde|numara=443}}Vesayet altındaki kişinin malvarlığı içinde ticari, sınai veya benzeri bir işletme varsa; vesayet makamı, bunların işletilmesinin devamı veya tasfiyesi için gerekli talimatı verir. ;VI. Taşınmazların satılması {{madde|numara=444}}Taşınmazların satışı, vesayet makamının talimatı uyarınca ve ancak vesayet altındaki kişinin menfaati gerekli kıldığı hallerde mümkündür. Satış, vesayet makamının bu iş için görevlendireceği bir kişi tarafından vasi de hazır olduğu halde açık artırmayla yapılır ve ihale vesayet makamının onamasıyla tamam olur; onamaya ilişkin kararın ihale gününden başlayarak on gün içinde verilmesi gerekir. Ancak denetim makamı, istisnai olarak özel durumları, taşınmazın niteliğini veya değerinin azlığını göz önüne alarak pazarlıkla satışa da karar verebilir. ;B. Özen ve temsil ;I. Kişiye özen ;1. Küçüklerde ;a. Genel olarak {{madde|numara=445}}Vesayet altındaki kişi küçük ise, vasi onun bakımı ve eğitimi için gereken önlemleri almakla yükümlüdür. Vesayet dairelerinin yetkilerine ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla, vasi bu konuda ana ve babanın yetkilerine sahiptir. ;b. Koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanması {{madde|numara=446}}Küçüklerin koruma amacıyla bir kuruma yerleştirilmesine vasinin başvurusu üzerine vesayet makamı veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde bizzat vasi karar verir ve durumu derhal vesayet makamına bildirir. Bunun dışında usul ve yetkiyle ilgili konularda kısıtlı olsun veya olmasın erginlerin korunması amacıyla özgürlüklerinin kısıtlanmasına ilişkin hükümler uygulanır. Onaltı yaşını doldurmamış çocuk bu konuda mahkemeye bizzat başvuramaz. ;2. Kısıtlılarda {{madde|numara=447}}Vasi, kısıtlıyı korumak ve bütün kişisel işlerinde ona yardım etmekle yükümlüdür. Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde vasi, koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanmasına ilişkin hükümlere göre kısıtlıyı bir kuruma yerleştirebilir veya orada alıkoyabilir ve durumu derhal vesayet makamına bildirir. ;II. Temsil ;1. Genel olarak {{madde|numara=448}}Vesayet dairelerinin yetkilerine ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla vasi, vesayet altındaki kişiyi bütün hukuki işlemlerinde temsil eder. ;2. Yasak işlemler {{madde|numara=449}}Vesayet altındaki kişi adına kefil olmak, vakıf kurmak ve önemli bağışlarda bulunmak yasaktır. ;3. Vesayet altındaki kişinin görüşünün alınması {{madde|numara=450}}Vesayet altındaki kişi görüşlerini oluşturma ve açıklama yeteneğine sahipse, vasi önemli işlerde karar vermeden önce olanak ölçüsünde, onun görüşünü almakla yükümlüdür. Vesayet altındaki kişinin işi uygun bulmuş olması vasiyi sorumluluktan kurtarmaz. ;4. Vesayet altındaki kişinin yapabileceği işler ;a. Vasinin rızası {{madde|numara=451}}Ayırt etme gücüne sahip olan vesayet altındaki kişi, vasinin açık veya örtülü izni veya sonraki onamasıyla yükümlülük altına girebilir veya bir haktan vazgeçebilir. Yapılan işlem diğer tarafın belirlediği veya başvurusu üzerine hakimin belirleyeceği uygun bir süre içinde onanmazsa, diğer taraf bununla bağlı olmaktan kurtulur. ;b. Onamamanın sonucu {{madde|numara=452}}Vasinin onamadığı işlemlerde taraflardan her biri verdiğini geri isteyebilir. Ancak, vesayet altındaki kişi, sadece kendi menfaatine harcanan veya geri isteme zamanında malvarlığında mevcut olan zenginleşme tutarıyla ya da iyiniyetli olmaksızın elden çıkarmış olduğu miktarla sorumludur. Vesayet altındaki kişi, fiil ehliyetine sahip olduğu hususunda diğer tarafı yanıltmış ise, onun bu yüzden uğradığı zarardan sorumlu olur. ;5. Meslek veya sanat {{madde|numara=453}}Vesayet altındaki kişiye vesayet makamı tarafından bir meslek veya sanatın yürütülmesi için izin verilmiş ise, o kişi bununla ilgili her türlü olağan işlemleri yapmaya yetkilidir ve bu tür işlemlerden dolayı bütün malvarlığı ile sorumludur. ;C. Malvarlığının yönetilmesi ;I. Yönetim ve hesap tutma yükümlülüğü {{madde|numara=454}}Vasi, vesayet altındaki kişinin malvarlığını iyi bir yönetici gibi özenle yönetmek zorundadır. Vasi, yönetimle ilgili hesap tutmak ve vesayet makamının belirlediği tarihlerde ve her halde yılda bir defa hesabı onun incelemesine sunmakla yükümlüdür. Vesayet altındaki kişi görüşlerini oluşturma ve açıklama yeteneğine sahip ise, hesabın hakim tarafından incelenmesi sırasında olanak ölçüsünde hazır bulundurulur. ;II. Serbest mallar {{madde|numara=455}}Vesayet altındaki kişi, kendi tasarrufuna bırakılmış olan mallar ile vasinin izniyle çalışarak kazandığı malları serbestçe yönetir ve kullanır. ;D. Görevin süresi {{madde|numara=456}}Vasi, kural olarak iki yıl için atanır. Vesayet makamı, bu süreyi her defasında ikişer yıl uzatabilir. Dört yıl dolunca vasi, vasilikten kaçınma hakkını kullanabilir. ;E. Vasinin ücreti {{madde|numara=457}}Vasi, vesayet altındaki kişinin malvarlığından, olanak bulunmadığı takdirde Hazineden karşılanmak üzere kendisine bir ücret verilmesini isteyebilir. Ödenecek ücret, yönetimin gerektirdiği emek ve yönetilen malvarlığının geliri göz önünde tutulmak suretiyle her hesap dönemi için vesayet makamı tarafından belirlenir. === <center>İkinci Ayırım:<br /> Kayyımın Görevleri</center> === ;A. Kayyımın konumu {{madde|numara=458}}Bir kimseye kayyım atanması onun fiil ehliyetini etkilemez. Yasal danışmanlığa ilişkin hükümler saklıdır. Kayyımın görev süresi ve ücreti vesayet makamı tarafından belirlenir. ;B. Kayyımlığın kapsamı ;I. Belli bir iş {{madde|numara=459}}Belli bir iş için görevlendirilmiş olan kayyım, vesayet makamının talimatına aynen uymak zorundadır. ;II. Malvarlığının yönetimi {{madde|numara=460}}Kayyım bir malvarlığının yönetimi ve gözetimi ile görevlendirilmiş ise, yalnız o malvarlığının yönetim ve korunması için gerekli olan işleri yapabilir. Kayyımın, bunun dışındaki işleri yapabilmesi, temsil olunanın vereceği özel yetkiye, temsil olunan bu yetkiyi verecek durumda değilse vesayet makamının iznine bağlıdır. === <center>Üçüncü Ayırım:<br /> Vesayet Dairelerinin Görevleri</center> === ;A. Şikayet ve itiraz {{madde|numara=461}}Ayırt etme gücüne sahip olan vesayet altındaki kişi ve her ilgili, vasinin eylem ve işlemlerine karşı vesayet makamına şikayette bulunabilir. Vesayet makamının kararlarına karşı tebliğ gününden başlayarak on gün içinde denetim makamına itiraz edilebilir. ;B. İzin ;I. Vesayet makamından {{madde|numara=462}}Aşağıdaki hallerde vesayet makamının izni gereklidir: 1. Taşınmazların alımı, satımı, rehnedilmesi ve bunlar üzerinde başka bir ayni hak kurulması, 2. Olağan yönetim ve işletme ihtiyaçları dışında kalan taşınır veya diğer hak ve değerlerin alımı, satımı, devri ve rehnedilmesi, 3. Olağan yönetim sınırlarını aşan yapı işleri, 4. Ödünç verme ve alma, 5. Kambiyo taahhüdü altına girme, 6. Bir yıl veya daha uzun süreli ürün ve üç yıl veya daha uzun süreli taşınmaz kirası sözleşmeleri yapılması, 7. Vesayet altındaki kişinin bir sanat veya meslekle uğraşması, 8. Acele hallerde vasinin geçici önlemler alma yetkisi saklı kalmak üzere, dava açma, sulh olma, tahkim ve konkordato yapılması, 9. Mal rejimi sözleşmeleri, mirasın paylaştırılması ve miras payının devri sözleşmeleri yapılması, 10. Borç ödemeden aciz beyanı, 11. Vesayet altındaki kişi hakkında hayat sigortası yapılması, 12. Çıraklık sözleşmesi yapılması, 13. Vesayet altındaki kişinin bir eğitim, bakım veya sağlık kurumuna yerleştirilmesi, 14. Vesayet altındaki kişinin yerleşim yerinin değiştirilmesi. ;II. Denetim makamından {{madde|numara=463}}Aşağıdaki hallerde vesayet makamının izninden sonra denetim makamının da izni gereklidir: 1. Vesayet altındaki kişinin evlat edinmesi veya evlat edinilmesi, 2. Vesayet altındaki kişinin vatandaşlığa girmesi veya çıkması, 3. Bir işletmenin devralınması veya tasfiyesi, kişisel sorumluluğu gerektiren bir ortaklığa girilmesi veya önemli bir sermaye ile bir şirkete ortak olunması, 4. Ömür boyu aylık veya gelir bağlama veya ölünceye kadar bakma sözleşmeleri yapılması, 5. Mirasın kabulü, reddi veya miras sözleşmesi yapılması, 6. Küçüğün ergin kılınması, 7. Vesayet altındaki kişi ile vasi arasında sözleşme yapılması. ;C. Rapor ve hesapların incelenmesi {{madde|numara=464}}Vesayet makamı, vasinin belli dönemlerde vereceği rapor ve hesapları inceler; gerekli gördüğü hallerde bunların tamamlanması veya düzeltilmesini ister. Vesayet makamı, rapor ve hesapları kabul veya reddeder; gerektiğinde vesayet altındaki kişinin menfaatini korumak için uygun önlemleri alır. ;D. İznin bulunmaması {{madde|numara=465}}Kanunen gerektiği halde vasinin yetkili vesayet dairelerinin iznini almadan yapmış olduğu işlemler, vesayet altındaki kişinin vasinin izni olmaksızın yaptığı işlem hükmündedir. === <center>Dördüncü Ayırım:<br /> Vesayet Organlarının Sorumluluğu</center> === ;A. Özen yükümü {{madde|numara=466}}Vesayet organları ve vesayet işleriyle görevlendirilmiş olan diğer kişiler, bu görevlerini yerine getirirlerken iyi bir yönetimin gerektirdiği özeni göstermekle yükümlüdürler. ;B. Vasinin sorumluluğu {{madde|numara=467}}Vasi, görevini yerine getirirken kusurlu davranışıyla vesayet altındaki kişiye verdiği zarardan sorumludur. Kayyım ve yasal danışmanlar hakkında da aynı hüküm uygulanır. ;C. Devletin sorumluluğu {{madde|numara=468}}Devlet, vesayet dairelerinde görevli olanların hukuka aykırı olarak sebebiyet verdikleri zararlardan doğrudan doğruya sorumlu olduğu gibi; vasi, kayyım ve yasal danışmanlara tazmin ettirilemeyen zararlardan da sorumludur. Zararı tazmin eden Devlet, zararın meydana gelmesinde kusurlu olanlara rücu eder. Zararın doğmasına kusurları ile sebep olanlar, rücu hakkını kullanan Devlete karşı müteselsilen sorumludurlar. ;D. Görev ve yetki {{madde|numara=469}}Devletin vesayet dairelerinde görevli kişilere karşı rücu davasına bakmaya, vesayet dairelerinin bulunduğu yere en yakın asliye mahkemesi yetkilidir. Vesayetle ilgili tazminat ve diğer rücu davaları vesayet dairelerinin bulunduğu yer asliye mahkemesinde görülür. == <center>Üçüncü Bölüm:<br /> Vesayetin Sona Ermesi</center> == === <center>Birinci Ayırım:<br /> Vesayeti Gerektiren Hallerin Sona Ermesi</center> === ;A. Küçüklerde {{madde|numara=470}}Küçük üzerindeki vesayet, onun ergin olmasıyla kendiliğinden sona erer. Erginliğe mahkemece karar verilmiş ise, mahkeme aynı zamanda küçüğün hangi tarihte ergin olacağını tespit ve ilan eder. ;B. Hükümlülerde {{madde|numara=471}}Özgürlüğü bağlayıcı cezaya mahkumiyet sebebiyle kısıtlı bulunan kişi üzerindeki vesayet, hapis halinin sona ermesiyle kendiliğinden ortadan kalkar. ;C. Diğer kısıtlılarda ;I. Kaldırılması {{madde|numara=472}}Diğer kısıtlılar üzerindeki vesayet, yetkili vesayet makamının kararıyla sona erer. Vesayeti gerektiren sebebin ortadan kalkması üzerine vesayet makamı vesayetin sona ermesine karar verir. Kısıtlı ve ilgililerden her biri, vesayetin kaldırılması isteminde bulunabilir. ;II. Usulü ;1. İlan {{madde|numara=473}}Kısıtlama ilan edilmişse, kaldırılması da ilan olunur. Fiil ehliyetinin yeniden kazanılması, ilanın yapılmasına bağlı değildir. ;2. Akıl hastalığı veya akıl zayıflığında {{madde|numara=474}}Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı yüzünden kısıtlanmış olan kişi üzerindeki vesayetin kaldırılmasına, ancak kısıtlama sebebinin ortadan kalkmış olduğunun resmi sağlık kurulu raporu ile belirlenmesi halinde karar verilebilir. ;3. Savurganlık, alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı, kötü yaşama tarzı, kötü yönetimde {{madde|numara=475}}Savurganlığı, alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı, kötü yaşama tarzı veya malvarlığını kötü yönetmesi sebebiyle kısıtlanmış olan kişinin vesayetin kaldırılmasını isteyebilmesi, en az bir yıldan beri vesayet altına alınmasını gerektiren sebeple ilgili olarak bir şikayete meydan vermemiş olmasına bağlıdır. ;4. İstek üzerine kısıtlamada {{madde|numara=476}}Kendi isteğiyle kısıtlanmış olan kişi üzerindeki vesayetin kaldırılması, kısıtlamayı gerektiren sebebin ortadan kalkmasına bağlıdır. ;D. Kayyımlıkta ve yasal danışmanlıkta ;I. Genel olarak {{madde|numara=477}}Temsil kayyımlığı, kayyımın yapmakla görevlendirildiği işin bitirilmesiyle sona erer. Yönetim kayyımlığı, kayyımın atanmasını gerektiren sebebin ortadan kalkması veya kayyımın görevden alınmasıyla sona erer. Yasal danışmanlık, vesayetin kaldırılmasına ilişkin hükümler uyarınca vesayet makamının kararıyla sona erer. ;II. İlan {{madde|numara=478}}Atamanın ilan edilmiş olması veya vesayet makamının gerekli görmesi hallerinde, kayyımlığın sona erdiği de ilan olunur. === <center>İkinci Ayırım:<br /> Vasilik Görevinin Sona Ermesi</center> === ;A. Fiil ehliyetinin yitirilmesi ve ölüm {{madde|numara=479}}Vasilik görevi, vasinin fiil ehliyetini yitirmesi veya ölümüyle sona erer. ;B. Sürenin sona ermesi ve uzatılmaması ;I. Sürenin dolması {{madde|numara=480}}Vasilik görevi, uzatılmadığı takdirde, sürenin dolmasıyla sona erer. ;II. Engelin veya kaçınma sebebinin ortaya çıkması {{madde|numara=481}}Vasi, vasiliğe engel bir sebebin ortaya çıkması halinde görevinden çekilmek zorundadır. Vasi, bir kaçınma sebebi ortaya çıktığı takdirde sürenin bitiminden önce görevinden alınmasını isteyebilir; ancak, önemli sebeplerin varlığı halinde görevine devam etmek zorundadır. ;III. Göreve devam zorunluluğu {{madde|numara=482}}Görevi sona eren vasi, yenisi göreve başlayıncaya kadar zorunlu işleri yapmakla yükümlüdür. ;C. Görevden alınma ;I. Sebepleri {{madde|numara=483}}Vasi, görevini ağır surette savsaklar, yetkilerini kötüye kullanır veya güveni sarsıcı davranışlarda bulunur ya da borç ödemede acze düşerse, vesayet makamı tarafından görevden alınır. Vasinin görevini yapmakta yetersizliği sebebiyle vesayet altındaki kişinin menfaatleri tehlikeye düşerse, vesayet makamı kusuru olmasa bile vasiyi görevden alabilir. ;II. Usulü ;1. İstek üzerine veya resen {{madde|numara=484}}Ayırt etme gücüne sahip olan vesayet altındaki kişi veya her ilgili, vasinin görevden alınmasını isteyebilir. Görevden alınmayı gerektiren sebebin varlığını başka bir yoldan öğrenen vesayet makamı, vasiyi resen görevden almakla yükümlüdür. ;2. Araştırma ve uyarı {{madde|numara=485}}Vesayet makamı, ancak gerekli araştırmayı yaptıktan ve vasiyi dinledikten sonra onu görevden alabilir. Vesayet makamı, ağır olmayan hallerde vasiye görevden alınacağı konusunda uyarıda bulunur. ;3. Geçici önlemler {{madde|numara=486}}Gecikmesinde tehlike bulunan hallerde vesayet makamı, vasiye geçici olarak işten el çektirip bir kayyım atayabileceği gibi; gerekirse muhtemel zararı göz önünde bulundurarak vasinin mallarına ihtiyati haciz koyabilir ve tutuklanmasını da isteyebilir. ;4. Diğer önlemler {{madde|numara=487}}Vesayet makamı, görevden alma ve uyarıda bulunmanın yanı sıra, vesayet altındaki kişinin korunması için gerekli diğer önlemleri de almakla yükümlüdür. ;5. İtiraz {{madde|numara=488}}İlgililer, vesayet makamının kararlarına karşı, tebliğ gününden başlayarak on gün içinde denetim makamına itiraz edebilirler. Denetim makamı, gerektiğinde duruşma da yaparak bu itirazı kesin karara bağlar. === <center>Üçüncü Ayırım:<br /> Vesayetin Sona Ermesinin Sonuçları</center> === ;A. Kesin hesap ve malvarlığının teslimi {{madde|numara=489}}Görevi sona eren vasi, yönetimle ilgili son raporu ve kesin hesabı vesayet makamına vermekle yükümlü olduğu gibi; malvarlığını vesayet altındaki kişiye, mirasçılarına veya yeni vasiye teslim edilmek üzere hazır bulundurmak zorundadır. ;B. Rapor ve hesabın incelenmesi {{madde|numara=490}}Son rapor ve kesin hesap belli zamanlarda verilen rapor ve hesaplar gibi vesayet makamı tarafından incelenir ve onaylanır. ;C. Vasinin görevine son verilmesi {{madde|numara=491}}Son rapor ve kesin hesap onaylandıktan ve malvarlığı vesayet altındaki kişiye, mirasçılarına veya yeni vasiye teslim edildikten sonra, vesayet makamı vasinin görevinin sona erdiğine karar verir. Vesayet makamı, son rapor ve kesin hesabın onaylanması veya reddi konusundaki kararı ile birlikte kesin hesabı vesayet altındaki kişiye, mirasçılarına veya yeni vasiye, tazminat davası açma hakları bulunduğunu da belirtmek suretiyle tebliğ eder. Bu tebliğde vasinin görevine son verildiği de belirtilir. ;D. Sorumluluk davasında zamanaşımı ;I. Olağan zamanaşımı {{madde|numara=492}}Sorumlu vasi ve kayyıma karşı açılacak tazminat davası kesin hesabın tebliğ edildiği tarihten başlayarak bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Tazmin ettirilemeyen zararlar için Devlete karşı açılacak tazminat davasının zamanaşımı süresi, zararın vasi, kayyım ve yasal danışmana tazmin ettirilemeyeceğinin anlaşılmasından başlayarak bir yıldır. Vesayet dairelerinde görevli olanların sebebiyet verdikleri zararlardan dolayı Devlete karşı açılacak davaların zamanaşımı genel hükümlere tabidir. Devletin rücu davası, rücu hakkının doğumunun üzerinden bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. ;II. Olağanüstü zamanaşımı {{madde|numara=493}}Olağan zamanaşımı süresi işlemeye başlamadan önce zarar gören tarafından bilinmesi veya anlaşılması olanağı bulunmayan bir hesap yanlışlığına veya bir sorumluluk sebebine dayanan tazminat davası, hesap yanlışlığının veya sorumluluk sebebinin öğrenilmesinden başlayarak bir yıl içinde açılabilir. Vesayetten doğan tazminat davaları, her halde kesin hesabın tebliğinin üzerinden on yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. ;E. Vesayet altındaki kişinin alacağı {{madde|numara=494}}Vesayet altındaki kişinin vasi veya Devlete karşı alacakları imtiyazlı alacaktır. ---- {{kaynakça}} [[Kategori:Alt sayfalar]] n0afoujjvnf31sgxjw6088qrta08obi 0 46104 175508 175493 2026-10-26T07:05:32Z Araz Yaquboglu 9784 175508 wikitext text/x-wiki {{eser başlığı | önceki = | sonraki = | başlık = Ağlasın | bölüm = | eser sahibi = Âşık Necef Daşkentli | bağsızçevirmen = Araz Yaquboğlu | notlar = Azerice aslından Türkçeye [[Kullanıcı:Araz Yaquboglu|Araz Yaquboglu]] tarafından çevrilmiştir. }} <poem> Keble Rahim, sen Esed'e söylersin, Bir benim halimi sorsun, ağlasın. Eller meclisinde, dostlar yanında, Arada bir yadına düşsün, ağlasın. Felek kış eyledi güllü yazımı, Duyanlar ağlar hoş avazımı. Sinesi sedefli telli sazımı, Eles'e söylersin çalsın, ağlasın. Görünür uzaktan Daşkent yaylağı, Mescitli, Tahtayurt, Kıble pınarı. Ağmangan, Narkeçen, Keyti'nin dağı Yıllar boyu viran kalsın, ağlasın. Kendim yakındayım, gönlüm uzakta, Felek beni muratsız koydu bu vakitte. Gence'de, Şemkir'de, Tovuz, Kazak'ta Yaralı "Dilgamı" çalsın, ağlasın. Köhlen at sırtında gezdiğim dağlar, Dumana, sise göğüs gerdiğim dağlar, Necef'im, elimi çektiğim dağlar Beni elden haber alsın, ağlasın. </poem> {{eser son |kaynak= https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Araz_Yaqubo%C4%9Flu._Da%C5%9Fk%C9%99nd_a%C5%9F%C4%B1qlar%C4%B1_v%C9%99_%C5%9Fairl%C9%99ri._Bak%C4%B1%2C_Nurlan%2C_2008%2C_416_s%C9%99h.pdf/page20-500px-Araz_Yaqubo%C4%9Flu._Da%C5%9Fk%C9%99nd_a%C5%9F%C4%B1qlar%C4%B1_v%C9%99_%C5%9Fairl%C9%99ri._Bak%C4%B1%2C_Nurlan%2C_2008%2C_416_s%C9%99h.pdf.jpg?utm_source=az.wikisource.org&utm_campaign=index&utm_content=thumbnail |telif=}} [[Kategori:Azerice şiirler]] bsoxuactzgmy2chg9rcr85lzrkv8lgw 175509 175508 2026-10-26T07:07:43Z Araz Yaquboglu 9784 [[Kategori:Koşmalar]] eklendi ([[VK:HOTCAT|HotCat]]) 175509 wikitext text/x-wiki {{eser başlığı | önceki = | sonraki = | başlık = Ağlasın | bölüm = | eser sahibi = Âşık Necef Daşkentli | bağsızçevirmen = Araz Yaquboğlu | notlar = Azerice aslından Türkçeye [[Kullanıcı:Araz Yaquboglu|Araz Yaquboglu]] tarafından çevrilmiştir. }} <poem> Keble Rahim, sen Esed'e söylersin, Bir benim halimi sorsun, ağlasın. Eller meclisinde, dostlar yanında, Arada bir yadına düşsün, ağlasın. Felek kış eyledi güllü yazımı, Duyanlar ağlar hoş avazımı. Sinesi sedefli telli sazımı, Eles'e söylersin çalsın, ağlasın. Görünür uzaktan Daşkent yaylağı, Mescitli, Tahtayurt, Kıble pınarı. Ağmangan, Narkeçen, Keyti'nin dağı Yıllar boyu viran kalsın, ağlasın. Kendim yakındayım, gönlüm uzakta, Felek beni muratsız koydu bu vakitte. Gence'de, Şemkir'de, Tovuz, Kazak'ta Yaralı "Dilgamı" çalsın, ağlasın. Köhlen at sırtında gezdiğim dağlar, Dumana, sise göğüs gerdiğim dağlar, Necef'im, elimi çektiğim dağlar Beni elden haber alsın, ağlasın. </poem> {{eser son |kaynak= https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Araz_Yaqubo%C4%9Flu._Da%C5%9Fk%C9%99nd_a%C5%9F%C4%B1qlar%C4%B1_v%C9%99_%C5%9Fairl%C9%99ri._Bak%C4%B1%2C_Nurlan%2C_2008%2C_416_s%C9%99h.pdf/page20-500px-Araz_Yaqubo%C4%9Flu._Da%C5%9Fk%C9%99nd_a%C5%9F%C4%B1qlar%C4%B1_v%C9%99_%C5%9Fairl%C9%99ri._Bak%C4%B1%2C_Nurlan%2C_2008%2C_416_s%C9%99h.pdf.jpg?utm_source=az.wikisource.org&utm_campaign=index&utm_content=thumbnail |telif=}} [[Kategori:Azerice şiirler]] [[Kategori:Koşmalar]] 3gfnr48zjxwlag5aavfzti0v52axkju 175510 175509 2026-10-26T07:12:06Z Araz Yaquboglu 9784 [[Kategori:1919 şiirleri]] eklendi ([[VK:HOTCAT|HotCat]]) 175510 wikitext text/x-wiki {{eser başlığı | önceki = | sonraki = | başlık = Ağlasın | bölüm = | eser sahibi = Âşık Necef Daşkentli | bağsızçevirmen = Araz Yaquboğlu | notlar = Azerice aslından Türkçeye [[Kullanıcı:Araz Yaquboglu|Araz Yaquboglu]] tarafından çevrilmiştir. }} <poem> Keble Rahim, sen Esed'e söylersin, Bir benim halimi sorsun, ağlasın. Eller meclisinde, dostlar yanında, Arada bir yadına düşsün, ağlasın. Felek kış eyledi güllü yazımı, Duyanlar ağlar hoş avazımı. Sinesi sedefli telli sazımı, Eles'e söylersin çalsın, ağlasın. Görünür uzaktan Daşkent yaylağı, Mescitli, Tahtayurt, Kıble pınarı. Ağmangan, Narkeçen, Keyti'nin dağı Yıllar boyu viran kalsın, ağlasın. Kendim yakındayım, gönlüm uzakta, Felek beni muratsız koydu bu vakitte. Gence'de, Şemkir'de, Tovuz, Kazak'ta Yaralı "Dilgamı" çalsın, ağlasın. Köhlen at sırtında gezdiğim dağlar, Dumana, sise göğüs gerdiğim dağlar, Necef'im, elimi çektiğim dağlar Beni elden haber alsın, ağlasın. </poem> {{eser son |kaynak= https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Araz_Yaqubo%C4%9Flu._Da%C5%9Fk%C9%99nd_a%C5%9F%C4%B1qlar%C4%B1_v%C9%99_%C5%9Fairl%C9%99ri._Bak%C4%B1%2C_Nurlan%2C_2008%2C_416_s%C9%99h.pdf/page20-500px-Araz_Yaqubo%C4%9Flu._Da%C5%9Fk%C9%99nd_a%C5%9F%C4%B1qlar%C4%B1_v%C9%99_%C5%9Fairl%C9%99ri._Bak%C4%B1%2C_Nurlan%2C_2008%2C_416_s%C9%99h.pdf.jpg?utm_source=az.wikisource.org&utm_campaign=index&utm_content=thumbnail |telif=}} [[Kategori:Azerice şiirler]] [[Kategori:Koşmalar]] [[Kategori:1919 şiirleri]] amez1sfsv23mgxmn0zcbj65sm18b2d7 250 46110 175503 2026-10-25T16:36:57Z Sedanurpolat 26979 /* İstinsah */ 175503 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sedanurpolat" /></noinclude>EYLÜL salondan bahçedekilerin kahkahaları işitilebiliyordu. süreya canı sıkılanlara mahsus bir tahammülsüzlükle 'çılgın kız!' diye söylendi. balkona açılan büyük kapıdan parmaklığa dayanmış dışarıya baktığı görülen zevcesi dönüp 'lakin bu gece de hava ne güzel!' dedi. bu nisan gününde saat on birde başlayan yağmuru yarım saat sonra dinmiş, nemnak bir hadaretin fevkinde şimdi zerrin incileriyle lacivert bir sema titriyordu; topraktan, ağaçlardan intişar eden ratıb nefahatte müessir bir nüfuz vardı.<noinclude></noinclude> hvxonezx2pr7lamx30igod3hzyvh87i 175504 175503 2026-10-25T16:37:15Z Sedanurpolat 26979 175504 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sedanurpolat" /></noinclude>EYLÜL salondan bahçedekilerin kahkahaları işitilebiliyordu. süreya canı sıkılanlara mahsus bir tahammülsüzlükle 'çılgın kız!' diye söylendi. balkona açılan büyük kapıdan parmaklığa dayanmış dışarıya baktığı görülen zevcesi dönüp 'lakin bu gece de hava ne güzel!' dedi. bu nisan gününde saat on birde başlayan yağmuru yarım saat sonra dinmiş, nemnak bir hadaretin fevkinde şimdi zerrin incileriyle lacivert bir sema titriyordu; topraktan, ağaçlardan intişar eden ratıb nefahatte müessir bir nüfuz vardı.<noinclude></noinclude> 5m2w1b2g06iwntnjm7lv2rfokgf4dl1 175505 175504 2026-10-25T16:40:14Z Sedanurpolat 26979 /* Metinsiz */ 175505 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Sedanurpolat" /></noinclude><noinclude></noinclude> f9a2gh2ilq7b8ey4itnhnas7yq3xjpt 175506 175505 2026-10-25T16:43:14Z Sedanurpolat 26979 /* İstinsah */ 175506 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sedanurpolat" /></noinclude>EYLÜL salondan bahçedekilerin kahkahaları işitilebiliyordu. süreya canı sıkılanlara mahsus bir tahammülsüzlükle 'çılgın kız!' diye söylendi. balkona açılan büyük kapıdan parmaklığa dayanmış dışarıya baktığı görülen zevcesi dönüp 'lakin bu gece de hava ne güzel!' dedi. bu nisan gününde saat on birde başlayan yağmuru yarım saat sonra dinmiş, nemnak bir hadaretin fevkinde şimdi zerrin incileriyle lacivert bir sema titriyordu; topraktan, ağaçlardan intişar eden ratıb nefahatte müessir bir nüfuz vardı.<noinclude></noinclude> 5m2w1b2g06iwntnjm7lv2rfokgf4dl1 14 46111 175511 2026-10-26T07:17:30Z Araz Yaquboglu 9784 Yeni sayfa: [[Kategori:1919'da eserler]] [[Kategori:1919'da edebiyat]] [[Kategori:1910'larda şiirler]] [[Kategori:Yıla göre şiirler]] 175511 wikitext text/x-wiki [[Kategori:1919'da eserler]] [[Kategori:1919'da edebiyat]] [[Kategori:1910'larda şiirler]] [[Kategori:Yıla göre şiirler]] r699fau77bpsy81knjifb0amypnnjes